1 Waarom zijn niet alle dieren tam?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Waarom zijn niet alle dieren tam?"

Transcriptie

1 1 Waarom zijn niet alle dieren tam? Onze meester heeft verteld dat Puk afstamt van wolven. Dit waren de allereerste dieren die gedomesticeerd werden door de mens, weet Frederik. Gedomesticeerd? Wat gebruik jij dure woorden, zeg, antwoordt papa. Frederik geeft uitleg: Dat komt van het Latijnse woord domus wat huis betekent. Het duidt op het tam maken van wilde dieren zodat ze als huis-dier gebruikt kunnen worden. Waarom wou men die wolven eigenlijk tam maken? wil papa weten. Over huisdieren. Wat lig je daar zo gek te doen, domme hond! lacht Frederik. Puk ligt op zijn rug met zijn achterpootjes gestrekt en met zijn voorpootjes mooi voor de borst. Hij kijkt Frederik met vragende oogjes aan. Zo toont hij dat jij de baas bent, Frederik, zegt papa. Kijk nu maar eens naar Mitsu, die trekt zich van ons helemaal niets aan. Een kat onderwerpt zich niet zomaar aan de mens. Wij mogen van haar genieten maar zij bepaalt wanneer. Papa opent de deur voor Mitsu die heen en weer staat te draaien om aan te tonen dat ze buiten wil. Ziezo, die zien we niet meer terug voor ze honger heeft. 4

2 Niet alle dieren zijn geschikt als huisdier. Frederik verbaast zich erover dat papa dit niet weet: Ze gebruikten de tamme wolven om op jacht mee te gaan. Die wolven wisten natuurlijk veel beter waar muizen en konijnen verstopt zaten. Wat later ging men ze ook gebruiken als waakhond of zelfs als trekhond. Frederik heeft goed opgelet tijdens de les, want hij is niet meer te stoppen: De prehistorische mensen haalden waarschijnlijk de kleine wolfjes uit het nest om ze te temmen. Agressieve huiswolven moesten ze niet hebben, enkel de vriendelijkste werden behouden. Je weet er duidelijk veel over, maar weet je ook wanneer die eerste domesticatie van dieren gebeurde? vraagt papa. Frederik schudt van nee. Op het einde van de laatste ijstijd, zo n jaar geleden, begint de mens zelf te zorgen voor zijn voedselproductie door aan landbouw te doen. Gedaan met zwerven en jagen! Tegelijkertijd maakt hij wilde dieren tam omdat ze melk, vlees, huiden of zelfs kracht leveren. Allemaal nuttige zaken voor de mens. Waarschijnlijk moet dat allemaal niet zo makkelijk geweest zijn, mijmert Frederik. Hoe maak je in godsnaam wilde dieren tam? Niet alle dieren zijn geschikt als huisdier. Meestal gaat het over kuddedieren. Binnen zo n kudde bestaat er een rangorde en is er een leider. Daardoor kan de mens makkelijk de rol van de leider overnemen. Verder zijn het enkel dieren die volgzaam van aard zijn die men als huisdier wil; een tijger hoort dus niet in dat rijtje. Die is ook niet geschikt om in gevangenschap te leven. En probeer maar eens voor eten te zorgen voor zo n tijger. Nee, dan zijn een moeflon, een everzwijn of een hoen wel heel wat makkelijker te domesticeren. Maar het gebeurde zeker niet van de ene op de andere dag. Onze meester zegt wel dat huisdieren, voor de dingen die ze aan de mensen geven, iets in de plaats krijgen. vult Frederik aan. Leg dat eens uit? vraagt papa. Wel, ze krijgen elke dag voedsel terwijl ze er anders moeten naar zoeken. Ze krijgen ook bescherming tegen grote roofdieren. En als ze ziek worden doet de mens zijn best om ze terug gezond te krijgen. Klopt, zegt papa, maar er zitten toch wel enkele nadelen aan deze wisselwerking. Vele huisdieren hebben hun instincten laten varen en houden het geen week meer uit in de vrije natuur. Doordat veel dieren samen leven op een beperkte ruimte kunnen ziektes zich veel sneller verspreiden. Dan heb je ook nog dierenziektes die overgaan op de mens. Iedereen kent wel lintwormen, vogelpest of hondsdolheid. Ook het voortdurend kruisen van rassen bracht problemen met zich mee. Zo heb je rassen met zwakke poten, terwijl andere onmogelijk nog op een natuurlijke manier kunnen bevallen. Gelukkig is Puk een straathond en heeft die niet om de haverklap ontstekingen in dikke huidplooien of heup- en ademhalingsproblemen, die sommige hondenrassen wel hebben. Maar, moet jij niet met Puk gaan wandelen? In ruil daarvoor schenkt hij je waarschijnlijk zijn onvoorwaardelijke trouw en een boel vrolijk gekwispel! 5

3 1. Zeg eens... In de tekst lezen we: Waarom wilde men die wolven eigenlijk tam maken? wil papa weten. Antwoord met je eigen woorden. 2. Huisdier of niet? Welke huisdieren heb jij? En je klasgenoten? Vul de woordspin aan. Zijn dit huisdieren volgens jou? Ja? > kleur het vakje groen Neen? > kleur het vakje rood Weet niet? >oranje varken hagedis konijn slang zwarte weduwe wandelende tak chinchilla eekhoorn kanarie witte muis cavia goudvis 3. Domesticeren: ja of nee? In de tekst lees je een aantal voordelen van domesticeren voor de mens en voor het dier. Plaats deze in de kolom. Welke nadelen ondervinden mens en dier hiervan? Mens Voordelen Dier Voordelen Nadelen Nadelen Lijkt de mens of het dier het best geholpen met de domesticatie? Waarom? 6

4 4. Wanneer en waar gebeurde de domesticatie? Uit archeologische opgravingen kan men achterhalen welke dieren wanneer werden gedomesticeerd. Door onderzoek van botten die men vindt in nederzettingen van prehistorische mensen, kunnen wetenschappers ongeveer bepalen welke dieren samenleefden met mensen. Soms gebeurde er gelijktijdig een zelfde domesticatie in twee verschillende gebieden. Hieronder vind je een lijst van de eerst gevonden bewijzen van domesticatie. Deze lijst wijzigt nog voortdurend, want men vindt nog altijd nieuwe nederzettingen die soms nog oudere periodes aangeven dan nu bekend Opdrachten: 1. Vul het nut van die dieren voor de mens in. 2. Duid de domesticatie van de dieren aan op de eeuwenband. 3. Duid met een cijfer aan op de wereldkaart waar dit gebeurde GRIJZE WOLF v C Europa, Rusland (Eurazië) 2. VARKEN v C China, Oost-Turkije 3. SCHAAP v C Noorden van Irak GEIT v C Zagrosgebergte tussen Irak en Iran RENDIER v C Siberië 6. RUND v C Noord-Afrika 7. LAMA v C Peru KIP v C India 9. PAARD v C Mongolië en Zuid Russische steppen (grens Rusland en Oekraïne) 10. KALKOEN 100 Mexico

5 5. Getemde zoo? Bespreek welk dier kan worden gedomesticeerd en welk dier niet. - MIJN GEDACHT - -WERKELIJKHEID Dier ja nee ja nee olifant neushoorn slang vleermuis giraf zeehond luipaard wasbeer dolfijn uil TIP: Controleer je antwoorden door een te sturen naar de zoo. 6. Gedomesticeerde insecten? Niet enkel zoogdieren werden gedomesticeerd. Het was al gauw duidelijk dat bijen iets in petto hadden voor de mens. Bijen leveren vooral honing maar dat niet alleen. Zet het juiste bijenproduct naast de passende uitleg: bijenwas honing propolis mede A. Werd door de Egyptenaren al gebruikt bij het balsemen van de doden omwille van zijn ontsmettende werking. Stradivarius ( ) lijmde er zijn violen mee. B. De goden op de Olympus dronken deze godendrank waardoor ze onsterfelijk werden. Karel De Grote beval elk landgoed een producent van dit goedje te hebben. C. De Egyptenaren en later ook de Grieken gebruikten dit product om hun schrijftafels mee voor te bereiden. In de middeleeuwen werd het vooral gebruikt voor de aanmaak van kaarsen. D. Pas in het midden van de 16de eeuw, na de grote ontdekkingsreizen, zou er rietsuiker worden ingevoerd vanuit overzeese gebieden. Tot dan is dit bijenproduct zowat het enige zoetmiddel op de markt. Farao Ramses II betaalt er zelfs zijn ambtenaren mee. De Griekse geneesheer Hippocrates beschrijft het als een krachtig geneesmiddel. 8

6 7. Praten zonder woorden Uit de tekst leer je heel wat over de lichaamstaal van de hond en de kat. Vul de tabel verder aan. Lichaamstaal Betekenis Puk ligt op zijn rug met zijn achterpootjes gestrekt en met zijn voorpootjes mooi voor de borst. Hij kijkt Frederik met vragende oogjes aan Papa opent de deur voor Mitsu die heen en weer staat te draaien. Mijn huisdier: 8. Niet zomaar een kudde! Verbind de meest sprekende woorden sprinkhanen gemzen bijen een kudde een school een roedel een meute een zwerm wolven honden een horde een leger schapen Deze dieren leven steeds in groep. Dit zijn dieren. vissen Sommige dieren leven nooit in groep, ze leven steeds alleen. Dit zijn dieren. 9

7 9. Internet domesticatie Neen, we gaan niet proberen het internet tam te maken. Maar als je op doorklikt naar het onderdeel domesticatie kan je mits wat zoekwerk ook het antwoord op volgende vraag vinden. Welke vijf eigenschappen maken dieren geschikt voor domesticatie? Dierenspreekwoorden en hun familie Welke spreekwoorden vind je terug in onderstaande tekening? Noteer ook de naam van het mannelijk, het vrouwelijk en het jong van dit dier? 1. Een afwachtende houding aannemen. = 2. Van diegenen die dreigen heeft men zelden iets te vrezen. = 3. Iets zeer vanzelfsprekends. = 4. Die moeilijke zaak tot een goed einde brengen. = 5. Zich misrekend hebben. = 10

8 1. Welk dier is het? Organisatie: Verdeel de klas in 2 groepen. Elke leerling mag om beurt een kaartje nemen waarop een diersoort staat. Hij/zij krijgt 10 seconden de tijd om dit dier uit te beelden (enkel uitbeelden zonder interactie! Dit vraagt veel zelfdiscipline van zowel de uitbeelder als de groep die het probeert te raden). De groep waar hij/zij deel van uitmaakt krijgt het eerst de kans om te antwoorden ( slechts 1 antwoord geven). Is dit juist, dan levert dit 5 punten op voor de groep. Is het fout, dan krijgt de andere groep de kans om te antwoorden en 5 punten te verdienen. Is het dier door geen van beide groepen geraden dan krijgt dezelfde leerling nogmaals 10 seconden om het dier uit te beelden maar nu slechts voor 4 punten. Is het nog niet gelukt dan opnieuw voor 3 punten, vervolgens voor 2 of uiteindelijk voor 1 punt. Er kan een extra punt verdiend worden als ze kunnen zeggen of het een wild dier of een tam dier is. Wordt er tegen één van de regels gezondigd (bvb. De 10 seconden niet afwachten om te antwoorden of meer dan 1 antwoord geven) dan gaan de punten vanzelfsprekend naar de tegenpartij. De groep die het eerst 50 punten haalt, is gewonnen (kan aangepast worden naargelang het aantal leerlingen). Mogelijke diersoorten: hond, kat, wolf, vos, gorilla, beer, tijger, leeuw, varken, koe, konijn, haas, mol, hert, paard, ezel, giraf, olifant, hamster, cavia, kip, eend, duif, neushoorn, kameel, nijlpaard, slang, dolfijn, schildpad, vleermuis, uil, fazant, rat, muis, enz. (kan eveneens aangepast worden aan het niveau van de klasgroep) 2. Dieren tekenen is helemaal niet zo moeilijk Teken stap voor stap mee en binnen een mum van tijd staat je dier op papier. 3. Handleiding voor dierentemmers Iedereen kent wel het verhaal van het bordje melk om een wilde kat tam te krijgen. Bij andere dieren gaat dit niet zo makkelijk en moet je heel wat vindingrijker zijn om het dier te kunnen temmen. Er zijn ook al heel wat films verschenen (vb. De paardenfluisteraar, Gorilla s in de mist) die aantonen dat de mens er toch kan in slagen om ogenschijnlijk wilde dieren te laten gehoorzamen. Gebruik je fantasie eens en probeer een handleiding te schrijven voor het temmen van onderstaande dieren. beer tijger wolf Het kan nog leuker worden wanneer je dit eens uitprobeert in de klas. Het komt er dan wel op aan om iemand te vinden die het wilde dier goed nabootst. 11

9 5. Dieren vouwen 4. Planten domesticeren Wil je nog meer weten over domesticeren, op de website doorklikken naar het onderdeel domesticatie en je vindt heel wat informatie die onmiddellijk in de klas bruikbaar is. Een aantal mogelijke opdrachten: - Zoek de twee meest gebruikte definities voor domesticatie. Wat is het verschil tussen de twee definities? - Wat is het doel van domesticatie? - Wat wordt bedoeld met domesticatie van planten? Bij welke van de twee definities kan je domesticatie van planten plaatsen? Zoek een aantal planten uit ons land die gedomesticeerd werden. Weet je ook waarom men planten domesticeert? - Domesticatie verloopt meestal in twee stappen. Welke? Kan je voorbeelden uit je eigen omgeving vinden? - Wat is dedomesticatie? Waarom is dedomesticatie bij heel wat huisdieren niet meer mogelijk? Wanneer is het wel mogelijk? Waarom zullen planten makkelijker weer verwilderen dan dieren? Geef enkele voorbeelden van dieren die verwilderd geraakt zijn. Origami is een kunstvorm, afkomstig van Japan, om uit papier allerlei figuurtjes te vouwen. Zin om zelf te proberen? Hier heb je een paar diertjes. Benieuwd of het lukt Een zwaan Een olifant Een vis 6. Scoubidou-dieren Ook zin om zo n paard te maken? Of een varken? Of een slang? Of een muis? Of een olifant? Surf dan naar Een muis 12

Thema dieren. Deze werkbundel is van:

Thema dieren. Deze werkbundel is van: Deze werkbunl is van: DIEREN TELLEN Tel hoeveel je er ziet van elk dier. Noteer het aantal achter juiste benaming. hond: kat: het paard: hamster: slak: DIEREN TELLEN Oplossing Tel hoeveel je er ziet van

Nadere informatie

Kangoeroe koe. cavia paard. varken hond

Kangoeroe koe. cavia paard. varken hond Werkblad 1: Welke dieren eet je? Omcirkel de dieren die al eens gegeten hebt. Kangoeroe koe cavia paard varken hond Doorstreep de dieren die je nooit zult eten. Hoe zou je je voelen als iemand je zou verplichten

Nadere informatie

Schoolkrant Juli 2012

Schoolkrant Juli 2012 Schoolkrant Juli 2012 Van Dumont Tot mond Niels Finsenstraat 35 2035 CZ Haarlem Tel.: 023-5332017 E-mail: info@dumonthaarlem.nl HET THEMA IS DEZE KEER: DIEREN Dierenspelletjes In de vakantie heb je veel

Nadere informatie

Auditieve oefeningen - dierentuin. Hakken en plakken

Auditieve oefeningen - dierentuin. Hakken en plakken Auditieve oefeningen - dierentuin Hakken en plakken (hak de woorden in stukken, laat de kinderen het hele woord zeggen) die-ren die-ren-tuin leeuw-en gi-raf ze-bra ijs-beer kro-ko-dil was-beer-tje o-li-fant

Nadere informatie

(foto a) Inhoud van het koffertje 15 dierenkaarten Ollie de olifant. (foto b) (foto c)

(foto a) Inhoud van het koffertje 15 dierenkaarten Ollie de olifant. (foto b) (foto c) 00261 00261_dieren_HDL_NL.indd 1 17-01-2007 07:40:54 (foto a) Met Ik leer alles over dieren ontdekken kleuters leuke, grappige en verrassende dingen over hun favoriete dieren! Op de vrolijke kaarten staan

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Gezocht: een... 6

Inhoud. Voorwoord 5. Gezocht: een... 6 Inhoud Voorwoord 5 Gezocht: een... 6 7 Verzorg je dieren! 11 7.1 Natuurlijk gedrag 11 7.2 Goed verzorgen in zes stappen 16 7.3 Diergroep en voeding 20 7.4 Een checklist om besmetting te voorkomen 23 7.5

Nadere informatie

Spreekbeurt Huisdieren (goed) houden

Spreekbeurt Huisdieren (goed) houden Spreekbeurt Huisdieren (goed) houden Hoi, ik ben Ikki. Wat leuk dat je je spreekbeurt doet over het houden van huisdieren! Daar kan ik je een heleboel over vertellen Bijvoorbeeld dat er veel komt kijken

Nadere informatie

15 Romp, staart en ledematen

15 Romp, staart en ledematen 15 Romp, staart en ledematen ROMP, STAART BIOTOOPSTUDIE EN LEDEMATEN LES 1 Welk verband bestaat er tussen de vorm van de romp en de voedingsgewoonten van een gewerveld dier? Noteer onder elke foto wat

Nadere informatie

Het derde dikke boek. Waar is het ijs? Het spel van Jak De bosbaas. Sylvia Vanden Heede met tekeningen van Thé Tjong-Khing

Het derde dikke boek. Waar is het ijs? Het spel van Jak De bosbaas. Sylvia Vanden Heede met tekeningen van Thé Tjong-Khing Het derde dikke boek Waar is het ijs? Het spel van Jak De bosbaas Sylvia Vanden Heede met tekeningen van Thé Tjong-Khing Inhoud VOS EN HAAS WAAR IS HET IJS Naam 11 Tijd 15 Neef 19 Kees 23 Kleur 27 Wals

Nadere informatie

WOLF. Huilend roofdier

WOLF. Huilend roofdier WOLF Huilend roofdier Wolven hebben vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die haar oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

7.5 Script en plaatjes post-test

7.5 Script en plaatjes post-test 7.5 Script en plaatjes post-test De vorige keer waren we hier om Drakie wat beter te leren praten en Drakie heeft toen een heleboel van jou geleerd. Dat vond ie heel leuk. Vandaag gaan we wat dingen die

Nadere informatie

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever.

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Vos en Waar is Haas het ijs? NAAM Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Wat een raar beest! lacht Uil.

Nadere informatie

Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Muzikale begeleiding: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard

Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Muzikale begeleiding: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard Orde van dienst voor zondag 4 oktober 2015, schoolkerkdienst Beestenboel Met medewerking van de Regenboogschool en ouders en kinderen van de Heideparkschool Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld

Nadere informatie

15 min. 1-4. NL Spelregels. 17998_ikleer_naar groep1_guide.indd 1 25-09-15 08:39

15 min. 1-4. NL Spelregels. 17998_ikleer_naar groep1_guide.indd 1 25-09-15 08:39 15 min. 1-4 NL Spelregels 17998_ikleer_naar groep1_guide.indd 1 25-09-15 08:39 Voor de ouders Ik leer Op weg naar groep 1 is een compleet spel met duidelijke doelen: 1 Kleuren en vormen leren 2 Letters

Nadere informatie

DE WOLF. Huilend roofdier

DE WOLF. Huilend roofdier DE WOLF Huilend roofdier De wolf heeft vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

NATUUR EN TECHNIEK V OOR HET BASISONDERWIJS

NATUUR EN TECHNIEK V OOR HET BASISONDERWIJS NATUUR EN TECHNIEK V OOR HET BASISONDERWIJS 5 Thema 1 Planten maken voedsel voor iedereen 2 Je gaat vast wel eens naar de winkel. Samen met je vader of moeder boodschappen doen. Misschien mag je zelf iets

Nadere informatie

1. Heb je huisdieren? Ik heb: (meerdere antwoorden mogelijk)

1. Heb je huisdieren? Ik heb: (meerdere antwoorden mogelijk) Huisdieren Een huisdier geeft gezelschap, maar brengt ook verantwoordelijkheden en kosten met zich mee. 60% 50% 40% 57% 1. Heb je huisdieren? Ik heb: (meerdere antwoorden mogelijk) 8.1. Geen huisdieren

Nadere informatie

Veel plezier! JEUGD BOEKEN WEEK 20 12

Veel plezier! JEUGD BOEKEN WEEK 20 12 0 1 Knipdieren en origami dieren Zoals je in de handleiding van het spel kon lezen, gaan de kinderen al knutselend aan de slag met een dier uit hun categorie. Afhankelijk van leeftijd en vaardigheden van

Nadere informatie

Later word ik dierenarts!

Later word ik dierenarts! Later word ik dierenarts! Hengelosestraat 290 7521 AM Enschede 053-4345777 www.dierenartsenpraktijktonnema.nl info@dierenartsenpraktijktonnema.nl 1 2 Dierenarts zijn, wat betekent dat eigenlijk? De opleiding

Nadere informatie

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN Vul de benamingen van onderstaande dieren in rooster 1 in. 10 3 6 18 16 12 8 23 21 22 19 5 9 17 4 15 14 20 27 1 7 2 13 26 24 25 11 KRUISWOORDRAADSEL

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema de dierentuin

Auditieve oefeningen bij het thema de dierentuin Auditieve oefeningen bij het thema de dierentuin Boek van de week: 1; Nijntje in de dierentuin 2; De dierentuin 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op de voorkant

Nadere informatie

Berta en Giovanni Berta and Giovanni

Berta en Giovanni Berta and Giovanni Lessuggesties bij Berta en Giovanni Berta and Giovanni van Gionata Bernasconi ISBN 9789490139049 verkrijgbaar in de boekhandel Korte inhoud van het boek Berta is een giraf en Giovanni een nijlpaard. Ze

Nadere informatie

titeloverzicht A11 Moeder Schildpad en Moeder Hagedis A12 Het kasteel Schoolsupport www.schoolsupport.nl ABCDE... ik begrijp het!

titeloverzicht A11 Moeder Schildpad en Moeder Hagedis A12 Het kasteel Schoolsupport www.schoolsupport.nl ABCDE... ik begrijp het! A1 De fabel van de duif en de mier A2 Glazenwassers overbodig A3 Het mekkerschaap A4 Vier jongens vinden ondergrondse kunstschat A5 Prinsesje Annabel A6 Het allerkleinste hondje van de wereld A7 De struisvogel

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Honden Als je aan mensen vraagt wat hun lievelingsdier is, noemen veel mensen de hond. Honden zijn namelijk niet alleen lieve en mooie beesten, maar ook erg geschikt als huisdier. Er zijn erg veel verschillende

Nadere informatie

dieren in de dierentuin

dieren in de dierentuin dieren in de groep 4-5 Geachte leerkracht, Dit lespakket ondersteunt u bij het voorbereiden van uw schoolreisje naar Burgers Zoo. Daarnaast kan het ook prima worden ingezet als u een thema over en of exotische

Nadere informatie

Sporen opsnorren docentenhandleiding

Sporen opsnorren docentenhandleiding Sporen opsnorren docentenhandleiding Doelgroep: VMBO onderbouw Doelen: leerlingen: - Leren diersporen herkennen - Ontdekken dat diersporen overal om ons heen te vinden zijn - Leren voedingssporen te onderscheiden

Nadere informatie

LEREN DOOR DIEREN ONTDEK DE PRAKTIJK. 186 suggesties voor coaching, educatie, inspiratie

LEREN DOOR DIEREN ONTDEK DE PRAKTIJK. 186 suggesties voor coaching, educatie, inspiratie LEREN DOOR DIEREN ONTDEK DE PRAKTIJK 186 suggesties voor coaching, educatie, inspiratie Hens van Soest Agnes Waaijers Copyright 2013. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd door middel van druk,

Nadere informatie

Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten

Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten paard sporen stap draf Paarden hebben hoefijzers. Pak eens een hoefijzer uit de emmer en bekijk hem goed. 1 Waar zijn de gaatjes voor? Waar zijn hoefijzers

Nadere informatie

Mensen en dieren 4.1 Het ontstaan van landbouwhuisdieren

Mensen en dieren 4.1 Het ontstaan van landbouwhuisdieren 4 Mensen en dieren Oriëntatie Mensen hebben wat met dieren. Ze zijn er op een of andere manier steeds mee bezig. Ze jagen erop, houden ervan, eten ze op, of kunnen ze niet uitstaan. Al die bemoeienis heeft

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Eendagsvlieg. www.zondermouwen.com zondermouwen@gmail.com 06-42812244 (Annemarije Chamuleau)

Lesbrief bij de voorstelling Eendagsvlieg. www.zondermouwen.com zondermouwen@gmail.com 06-42812244 (Annemarije Chamuleau) Lesbrief bij de voorstelling Eendagsvlieg www.zondermouwen.com Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Eendagsvlieg: een vrolijke, fantasievolle voorstelling voor iedereen vanaf

Nadere informatie

ONTDEKKINGSTOCHT. Veel plezier! Deze speurtocht is voor de hele familie! De sterretjes geven aan hoe moeilijk de vragen zijn. makkelijk moeilijk

ONTDEKKINGSTOCHT. Veel plezier! Deze speurtocht is voor de hele familie! De sterretjes geven aan hoe moeilijk de vragen zijn. makkelijk moeilijk ONTDEKKINGSTOCHT Deze speurtocht is voor de hele familie! De sterretjes geven aan hoe moeilijk de vragen zijn h f makkelijk moeilijk h Volg de wandelroute, dan komen jullie alle dieren tegen! Veel plezier!

Nadere informatie

= een stuk grond met fruitbomen. = hard materiaal dat uit de grond komt en waar je mee kunt bouwen.

= een stuk grond met fruitbomen. = hard materiaal dat uit de grond komt en waar je mee kunt bouwen. Woordenschat blok 3 gr5 Les 1 De boomgaard De steen De vijver De bloesem De stengel Het landschap De karper De alg De kikkerdril De kastanjeboom Het groen Kweken = een stuk grond met fruitbomen. = hard

Nadere informatie

SPEURTOCHT. Groep 7 en 8

SPEURTOCHT. Groep 7 en 8 SPEURTOCHT Groep 7 en 8 Met deze speurtocht loop je door het hele park. Door de vragen goed te beantwoorden kun je letters verdienen. Verzamel alle letters uit de dikgedrukte vakjes. Met deze letters kun

Nadere informatie

Popolino. Beste ouders! Een regelrechte giller! Turbulent dieren raad spel voor 2 en meer dierenexperts vanaf 3 jaar, met één spelvariant.

Popolino. Beste ouders! Een regelrechte giller! Turbulent dieren raad spel voor 2 en meer dierenexperts vanaf 3 jaar, met één spelvariant. Popolino Selecta Popolino Een regelrechte giller! Turbulent dieren raad spel voor 2 en meer dierenexperts vanaf 3 jaar, met één spelvariant. Beste ouders! Voordat er met het spel wordt begonnen, is het

Nadere informatie

Kom jij ook uit een ei?

Kom jij ook uit een ei? Kom jij ook uit een ei? Er was eens een prachtig bos. Er groeiden de hoogste bomen en allerlei prachtige bloemen. Er was een vijver en een groot grasveld, waar je lekker kon spelen. Maar om het bos stond

Nadere informatie

Dieren in de winter. Kids for Animals winter spreekbeurt. Brrr. Honden

Dieren in de winter. Kids for Animals winter spreekbeurt. Brrr. Honden Dieren in de winter Brrr In de winter kun jij een lekkere warme trui aantrekken. Bij dieren werkt dit anders. Sommige kunnen heel goed tegen de kou, andere minder. Het ene dier krijgt een dikke vacht,

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN?

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Excursie safaripark Beekse Bergen Docent: Klas: Naam (of naam groep) 2 Welkom in safaripark Beekse

Nadere informatie

kuddedieren WERKBLAD 1. EEN GROTE FAMILIE VADER JEROEN KIND 1 ROBIN KIND 2 REBECCA KONIJN: PHOXY MOEDER ILSE

kuddedieren WERKBLAD 1. EEN GROTE FAMILIE VADER JEROEN KIND 1 ROBIN KIND 2 REBECCA KONIJN: PHOXY MOEDER ILSE WERKLD 1 kuddedieren Naam: Groep: 1. EEN GROTE FMILIE ekijk de clip Koniks in een familiegroep. Koniks leven in grote kuddes, met verschillende paardenfamilies. Er zijn twee leiders in een familiegroep.

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: Mama kwijt

Auditieve oefeningen bij het thema: Mama kwijt Auditieve oefeningen bij het thema: Mama kwijt Boek van de week: 1; Mama kwijt 2; Uilen 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op de voorkant Hoe zou het boek heten

Nadere informatie

Voeding. Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs

Voeding. Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs Voeding Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs DMVVOO-B&E-2012 Voeding is belangrijk voor de mens, dier en plant. In het dierenpark zie je heel veel verschillende dieren. De planteneter eet planten,

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE BB Examen VMBO-BB 2015 gedurende 250 minuten landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage

Nadere informatie

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE LESPAKKET ORDENING VMBO EN EVOLUTIE Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK KENMERKEN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie

Nadere informatie

Kaartenset gewervelde dieren

Kaartenset gewervelde dieren Kaartenset gewervelde dieren Deze set met plaatjes is het tweede en laatste deel van de kaartjes met gewervelde- en ongewervelde dieren op. Ieder kaartje bevat een afbeelding van het dier in kwestie, met

Nadere informatie

Les 2: Tekstopbouw: alinea s

Les 2: Tekstopbouw: alinea s Les 2: Tekstopbouw: alinea s OEFENING 1 ALINEA S HERKENNEN Vul aan. Kies uit de woorden: een samenvatting, het onderwerp, de naam, alinea s, vier, laatste Een tekst bestaat uit.. delen: 1) De titel De

Nadere informatie

Lesboek onderbouw klas 1 & 2

Lesboek onderbouw klas 1 & 2 Lesboek onderbouw klas 1 & 2 WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? Werkbladen bovenbouw havo/vwo Werkbladen onderbouw klas 1 & 2 Welkom in safaripark Beekse Bergen Om ervoor te zorgen dat jullie een leuke

Nadere informatie

Opgave 1. Dit is de laatste training. We gaan met drie families. Esmee is de achste springer. Je moet je huiswerk serieus leren. Opgave 2.

Opgave 1. Dit is de laatste training. We gaan met drie families. Esmee is de achste springer. Je moet je huiswerk serieus leren. Opgave 2. Opgave 1. Dit is de laatste training. We gaan met drie families. Esmee is de achste springer. Je moet je huiswerk serieus leren. Opgave 2. Rik weet precies wat hij wil. Ronaldinho is de beroemdste voetballer.

Nadere informatie

4 Indische koeien in Brazilië

4 Indische koeien in Brazilië 4 Indische koeien in Brazilië Ademir Dos Pasos woont met zijn vrouw Isabel en hun zoontje Altaïr in een boerderijtje opgetrokken uit hout. Het dak bestaat uit golfplaten. In het midden van het huis staat

Nadere informatie

Noach. moest een ark gaan bouwen. 2009 Ans Heij - de Boer / www.bijbelidee.nl

Noach. moest een ark gaan bouwen. 2009 Ans Heij - de Boer / www.bijbelidee.nl Noach moest een ark gaan bouwen 2009 Ans Heij - de Boer / www.bijbelidee.nl 1 2 De ark van Noach Vouw een ( bruin) vel karton dubbel. Vouw de beide zijkanten 3 cm om. Plak deze plakstroken (A) tegen de

Nadere informatie

Dit originele spel is geschikt vanaf groep 4/5. Zie Variaties voor het spel voor jongere kinderen.

Dit originele spel is geschikt vanaf groep 4/5. Zie Variaties voor het spel voor jongere kinderen. Levend stratego Dit originele spel is geschikt vanaf groep 4/5. Zie Variaties voor het spel voor jongere kinderen. Wat heb je nodig? - Een groot veld, waarin de grenzen van het speelveld makkelijk aan

Nadere informatie

Cavia s, hamsters en tamme ratten

Cavia s, hamsters en tamme ratten Thema 16 Cavia s, hamsters en tamme ratten 1 Inleiding Tot de huisdieren rekenen we ook cavia s, hamsters en tamme ratten. Ze horen, net als konijnen, kalkoenen en ganzen tot het kleinvee. De inhoud van

Nadere informatie

Inhoudstafel Werkbundel:

Inhoudstafel Werkbundel: 2 Inhoudstafel 1. Inleiding... 3 2. Eindtermen en leerplandoelen... 3 3. Kerndoelen werkbundel... 4 4. Bronnenlijst... 27 4.1. Internet:... 27 4.2. Boeken en handleidingen:... 27 Werkbundel: - Dieren en

Nadere informatie

peterschappen 2015 & 2016

peterschappen 2015 & 2016 peterschappen 2015 & 2016 peterschappen 2015 & 2016 Een peter geeft... en krijgt. Vanaf 75 kan je een peterschap nemen op een bepaalde diersoort. Met jouw steun geven we onze dieren een sterrenbestaan!

Nadere informatie

Adam geeft de dieren namen

Adam geeft de dieren namen 1 Adam geeft de dieren namen Adam geeft de dieren namen, alle dieren groot en klein. Help je mee, heb jij een idee wat al die namen zijn? Spelidee: Zing de raadsels. De kinderen noemen de namen van de

Nadere informatie

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan Van welk dier kan je de gekkekoeienziekte krijgen? A) Stieren en koeien B) Schapen C) Allebei Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er

Nadere informatie

PAPILLON ACCESSOIRES/SPEELGOED. SPEELGOED Latex Display

PAPILLON ACCESSOIRES/SPEELGOED. SPEELGOED Latex Display GROEP Latex Display PP140001 Latex Jungle Display Assorty (18 pcs) 9 cm PP140002 Latex Egel Display Assorty (24 pcs) 8 cm PP140003 Latex Wilde Dieren Display Assorty (16 pcs) 12 cm PP140013 Latex Varkenshoofd

Nadere informatie

Paarden zijn hoefdieren: dieren met hoeven aan hun voeten. Een hoef is een hele dikke nagel die de poot beschermt.

Paarden zijn hoefdieren: dieren met hoeven aan hun voeten. Een hoef is een hele dikke nagel die de poot beschermt. [Junior Winkler Prins online; lemma paard ] paard Paarden zijn hoefdieren. Er zijn verschillende rassen gefokt als rij- en trekdier. Er komt nog één soort in het wild voor. Ook de ezels en en zebra s zijn

Nadere informatie

LESPAKKET GEDRAG. DIERENRIJK Lespakket Gedrag HAVO / VWO 1 Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET GEDRAG. DIERENRIJK Lespakket Gedrag HAVO / VWO 1 Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET GEDRAG HAVO / VWO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN DIERENRIJK Lespakket Gedrag HAVO / VWO 1 Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK GEDRAG Om ervoor te zorgen dat je

Nadere informatie

het het varken varken de krokodil krokodil de haai de haai het zeepaardje het

het het varken varken de krokodil krokodil de haai de haai het zeepaardje het kangoeroe Van wie is staart? varken varken kangoeroe kat krokodil krokodil kat paard haai haai paard koe zeepaardje zeepaardje koe gans aap aap gans Kleef twee kaarten met rug tegen elkaar. Gebruik gekleur

Nadere informatie

Spel 0 Adam woont in het paradijs. God praat elke dag met Adam. Hij mag alle dieren een naam geven. Wij gaan Adam helpen.

Spel 0 Adam woont in het paradijs. God praat elke dag met Adam. Hij mag alle dieren een naam geven. Wij gaan Adam helpen. Genesis 2:18-20 0 Leeftijd: 4-8 jaar Wat heb je nodig? 0 Lied: Adam geeft de dieren namen 0 Estafette: touw en attributen, bijvoorbeeld: pionnen, emmers, tafel 0 Speel het spel in 2 groepen Spel 0 Adam

Nadere informatie

de Nationale Loterij en de Nederlandse Taalunie

de Nationale Loterij en de Nederlandse Taalunie info@fast-forward.be Hoveniersdreef 30 3001 Leuven Beste leerkracht Met dit lesmateriaal kunt u uw leerlingen voorbereiden op het toneelstuk Hi Ha!'. We stellen voor dat u aan de hand van de volgende bladzijden

Nadere informatie

Dierenwelzijn : Circussen

Dierenwelzijn : Circussen Directoraat-generaal Dier, Plant en Voeding Dienst Dierenwelzijn Contactpersoon : E-mail : Tel. : Els Vanautryve Els.Vanautryve@health.fgov.be 02/524.74.19 Dierenwelzijn : Circussen Beoordeling van de

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

BOERDERIJDIEREN. Bestaan ze straks alleen nog maar in onze herinnering?

BOERDERIJDIEREN. Bestaan ze straks alleen nog maar in onze herinnering? 12-21 september Boerderijdieren De boerderij is in de verdrukking. Steeds meer boerderijen verdwijnen, ze worden woonhuis of moeten het veld ruimen voor Vinex-locaties. De boerderijen zijn bepalend voor

Nadere informatie

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE LESPAKKET ORDENING HAVO / VWO EN EVOLUTIE Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK KENMERKEN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie

Nadere informatie

Omdat het volk niet vertrouwde op God, moest het volk veertig... in de woestijn blijven.

Omdat het volk niet vertrouwde op God, moest het volk veertig... in de woestijn blijven. 25 juli Vakantieoefeningen Bijbelhoekje: De verspieders Kies uit: twee - tien - jaar - twaalf - veertig - Hoeveel verspieders gingen er naar Kanaän?... Hoeveel dagen trokken zij er rond?... Hoeveel verspieders

Nadere informatie

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl 31 spelletjes voor in de auto 1. Bingo met nummerborden Voor dit spelletje heb je een speciale bingokaart nodig. Op de bingokaart staan de getallen t/m 100. voor de getallen t/m 9 staat een 0. Nu kan het

Nadere informatie

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan.

Weekprogramma: Week 1; 0 jaar De meegenomen foto s worden met de baby s bekeken. 1 jaar De kinderen wijzen zichzelf en de familie op foto s aan. Ik en mijn familie 2 februari starten we met het thema ik en mijn familie, tijdens deze drie weken staat de familie van het kind centraal. We starten daarom ook in de eerste week met de familie foto s.

Nadere informatie

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Hier zien jullie alweer de derde uitgave van ons jeugdblad. Ook nu heeft de Oele weer heel wat te vertellen. Lees maar gauw. Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Zoogdieren

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF VAN PEUTERSPEELZAAL OLLEKE BOLLEKE SEPTEMBER 13

NIEUWSBRIEF VAN PEUTERSPEELZAAL OLLEKE BOLLEKE SEPTEMBER 13 NIEUWSBRIEF VAN PEUTERSPEELZAAL OLLEKE BOLLEKE SEPTEMBER 13 BESTE OUDERS/ VERZORGERS, Ons eerste thema van dit nieuwe schooljaar is weer van start gegaan. Dit keer hebben we gekozen voor het thema In de

Nadere informatie

Werkblad schedels groep 1

Werkblad schedels groep 1 Werkblad schedels groep 1 De lengte van het dier is ongeveer 5 keer de lengte van de schedel Hoe lang is de schedel? Meet langs de zijkant Hoe breed is de oogkas? Schedel nr 1 Schedel nr 2 Schedel nr 3

Nadere informatie

LEVEN IN HET DONKER LES 1. Dagdieren en nachtdieren

LEVEN IN HET DONKER LES 1. Dagdieren en nachtdieren Aarde LES 1 LEVEN IN HET DONKER Hoi, ik heet Melvin. Ik kon vannacht niet slapen. Ineens hoorde ik buiten gepiep en toen gefladder. Ik rende naar het raam om te kijken. Weet je wat ik zag? Een uil. Met

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 28 286 Dierenwelzijn Nr. 797 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 16 maart 2015 De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Kijken! Kijken! Niet kopen!

Kijken! Kijken! Niet kopen! Kijken! Kijken! Niet kopen! 1. Aanzetten 1.a Kijken! Kijken! Niet kopen! Jij gaat aan de slag met het dossier Kijken! Kijken! Niet kopen!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je

Nadere informatie

Spreekbeurt Hulp aan dieren in nood

Spreekbeurt Hulp aan dieren in nood Hoi, ik ben Ikki. Wat leuk dat je je spreekbeurt houdt over hulp aan dieren. Ik kan je daar van alles over vertellen. Over asielen, waar dieren zonder baas terecht komen. En over dierenambulances, die

Nadere informatie

kan verstoppen en daarna nog precies weet waar elk nootje verstopt ligt? Wat denk je, zou jij dat nog weten, bij tienduizend nootjes?

kan verstoppen en daarna nog precies weet waar elk nootje verstopt ligt? Wat denk je, zou jij dat nog weten, bij tienduizend nootjes? Het is NOOIT slim om te liegen. Ik heb eens een keer tegen mijn vrienden gezegd dat ik een broodje knakworst was. Echt waar, hoor, zei ik. Toen ze me eindelijk geloofden, knepen ze een fles tomatenketchup

Nadere informatie

Maatwerk Groen - basisvaardigheden t/m 20 In huis

Maatwerk Groen - basisvaardigheden t/m 20 In huis Maatwerk Groen - basisvaardigheden t/m 20 In huis 1.1a Vis Aantallen in boek (tot en met 6) 1.2a Kat Aantallen in boek (tot en met 8) 1.3a Hond Aantallen in boek (tot en met 10) 1.1b Vis Vissen tellen

Nadere informatie

Project Dieren. Week 1AB: Algemeen

Project Dieren. Week 1AB: Algemeen Project Dieren. Week 1AB: Algemeen Info: Leven op aarde Een fossiel is een afdruk in een steen van een schelp, dier of plant. Bijna vier miljard jaar geleden begon in de zee het eerste leven. Dat waren

Nadere informatie

De filosofie van het voeren

De filosofie van het voeren Terug naar Voorwoord Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk De filosofie van het voeren Inhoudsopgave van dit hoofdstuk: Het algehele beeld Hoe voeding in de Natuur er uit zou zien...

Nadere informatie

VERMIST. Gebruik de tekening op de volgende pagina om alle gevonden informatie samen te brengen!

VERMIST. Gebruik de tekening op de volgende pagina om alle gevonden informatie samen te brengen! Enkel voor kinderen! Dit dossier is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde 2010 2 Waar is Eugène? VERMIST Enkele dagen geleden wou Eugène Ryckevelde Brussel gaan verkennen! Het was al heel lang geleden

Nadere informatie

Werkblad: Gedrag van honden

Werkblad: Gedrag van honden Werkblad: Gedrag van honden Wat ga je doen? Je gaat het gedrag van honden bekijken als ze buiten lopen, op straat of in een park. Wat is het doel? Deel I. Onderzoeken hoe honden zich gedragen. Vragen hierbij

Nadere informatie

door Megan van den Berg

door Megan van den Berg door Megan van den Berg Ik houd m`n spreekbeurt over de dierenarts. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik veel van dieren hou en ik wil het later ook zelf worden. Spreekkamer Raar woord natuurlijk, spreekkamer.

Nadere informatie

Het web van een spin kan: Hoe heet de beroemde paddenstoel rood met witte stippen? Hoeveel stekels heeft een egel ongeveer? Wat is de goede volgorde:

Het web van een spin kan: Hoe heet de beroemde paddenstoel rood met witte stippen? Hoeveel stekels heeft een egel ongeveer? Wat is de goede volgorde: Hoe heet de beroemde paddenstoel rood met witte stippen? a. Vliegenzwam b. Elfenbankje c. Rode zwam Het web van een spin kan: a. Haar eigen gewicht dragen b. 2 maal haar eigen gewicht dragen c. Tot 4000

Nadere informatie

Rare jongens, die koeien? Enkele eigenaardigheden van de koe.

Rare jongens, die koeien? Enkele eigenaardigheden van de koe. L E E S T E K S T Foto: VLAM Rare jongens, die koeien? Enkele eigenaardighen van koe. Je hoort soms wel eens zeggen: Lompe koe! Maar heb je al eens gemerkt hoe lenig een koe is? Van zo n log dier zou je

Nadere informatie

leerlingenboekje bij de voorstelling

leerlingenboekje bij de voorstelling leerlingenboekje bij de voorstelling 1 W I E H E E F T D E V O O R S T E L L I N G G E M A A K T? Het maken van dansen noem je choreograferen. De twee mensen die Vogelkind hebben gemaakt heten Bruno en

Nadere informatie

DE SIBERISCHE TIJGER

DE SIBERISCHE TIJGER DE SIBERISCHE TIJGER In de sneeuw! Er zijn veel verschillende soorten katten op de wereld. Denk maar eens aan de huiskat, leeuw, sneeuwpanter of cheeta. Allemaal behoren ze tot de familie van de katachtigen.

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kleuren Inleiding Hallo allemaal. Ik hou mijn spreekbeurt over kleuren omdat ik het een leuk en interessant onderwerp vind en ook omdat kinderen er niet zo snel op komen denk ik. Ik heb mijn spreekbeurt

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE WAT VIND JE WAAR?

INHOUDSOPGAVE WAT VIND JE WAAR? INHOUDSOPGAVE WAT VIND JE WAAR? Les 1: Chinese tonen 7 Les 2: Een ontmoeting 14 Les 3: Tellen tot 100 21 Les 4: Familie voorstellen 33 Les 5: Eten en drinken 43 Les 6: Na school 51 Les 7: Dieren 59 Les

Nadere informatie

Dieren deel 1 luisteren en noteren X Muziek noteren X Luisteren O Individueel X Duo 1. Inleiding: Oriëntatie: 3. Delen oefenen:

Dieren deel 1 luisteren en noteren X Muziek noteren X Luisteren O Individueel X Duo 1. Inleiding: Oriëntatie: 3. Delen oefenen: Dieren deel 1 luisteren en noteren Groep 3-6 Eindproduct Kinderen maken grafische notaties van muziek die over dieren gaat. Onderdeel O Zingen O Muziek maken X Muziek noteren X Luisteren O Bewegen Leerdoelen

Nadere informatie

Bever. Laatste bever in Nederland. Over de bever

Bever. Laatste bever in Nederland. Over de bever Bever Laatste bever in Nederland Om te beginnen vertel ik jullie een verhaal over de laatste bever in Nederland! We gaan een eind in de geschiedenis terug, naar het jaar 1825. Een visser voer op de IJssel

Nadere informatie

Doelgroep: groep 5 t/m 8 (vraag 9 is vooral geschikt voor groep 7/8. Groep 5/6 kan deze vraag overslaan)

Doelgroep: groep 5 t/m 8 (vraag 9 is vooral geschikt voor groep 7/8. Groep 5/6 kan deze vraag overslaan) UITLEG VOOR DE LEERKRACHT In deze lessenserie hebben leerlingen van alles geleerd over archeologie en het leven van vroeger. Met deze quiz kunnen ze hun kennis testen. Opmerking: De leerlingen hebben tot

Nadere informatie

Katten. De geschiedenis van de kat. Het leven met een kat. Waar haal je een kat vandaan?

Katten. De geschiedenis van de kat. Het leven met een kat. Waar haal je een kat vandaan? Katten De geschiedenis van de kat Eerst een stukje over de geschiedenis van de kat. Hoe en wanneer verschillende soorten van de wilde kat huisdier zijn geworden weten we niet. Er is bewijs dat in het oude

Nadere informatie

SAFARIPARK BEEKSE BERGEN

SAFARIPARK BEEKSE BERGEN SAFARIPARK BEEKSE BERGEN Lespakket groep 3 en 4 Zo, wij zullen jou eens een spannend lesje leren! Groep 3 Opdracht 1 Je loopt als een echte ontdekkingsreiziger door het park en komt allerlei dieren tegen.

Nadere informatie

Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken

Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken Relatiecirkels als hulpmiddel voor systeemdenken Leerdoelen: De leerlingen kunnen onder begeleiding de verwevenheid tussen economische, sociale en ecologische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen.

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK SPOREN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie