Nijmegen, november Gerdien H. de Weert-van Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong. Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in Addiction

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nijmegen, november 2008. Gerdien H. de Weert-van Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong. Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in Addiction"

Transcriptie

1 Monitor Dubbele Diagnose Rapportage 27 1

2 2

3 Monitor Dubbele Diagnose Rapportage 27 Nijmegen, november 28 Gerdien H. de Weert-van Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in Addiction 3

4 4

5 Inhoudsopgave Introductie 7 paginanr I. Opzet en methode van de DD monitor 9 II. Overzicht resultaten Overzicht resultaten Basale kenmerken patiënten Demografische gegevens Problematiek bij opname Opname Ontslag Effectiviteit van de behandeling Na ontslag 33 III. Resultaten per meetinstrument Diagnostische instrumenten DSM-IV As I MINI BPRS CIDI-SAM Diagnostische instrumenten DSM-IV As II SIDP-IV SAPAS Subjectieve klachten Kwaliteit van leven Demoralisatie Prism MATE-IKZ Symptom Check List SCL-9 54 IV. Overige meetinstrumenten Therapeutische relatie Bereidheid tot verandering Motivatie voor behandeling GGz-thermometer 71 V. Samenvattende conclusies 73 5

6 6

7 Introductie De rapportage die hierna volgt bevat enkele voorlopige resultaten van de Dubbele Diagnose monitoring over de periode tot De rapportage heeft betrekking op de resultaten bij de vier instellingen die meegedaan hebben aan de pilot: de dubbele diagnose afdelingen van Iriszorg [Wolfheze], Novadic-Kentron [Rosmalen], De Loodds [Delta psychiatrisch centrum], en De Ponder [GGZ Eindhoven]. De resultaten zijn geanonimiseerd, waarbij de instellingen zijn aangeduid met een letter A, B, C of D. De opbouw van de rapportage is als volgt: we beginnen met een overzicht van de ingevulde meetinstrumenten op de verschillende tijdstippen. Vervolgens beschrijven we de DD populaties van de vier instellingen. Ook de problematiek bij opname komt in deze paragraaf aan de orde. In de hoofdstukken Opname en Ontslag worden vervolgens kenmerken beschreven van de patiënten bij opname respectievelijk ontslag. Het gaat daarbij om verwijzer, hulpvraag van patiënt en verwijzer en de overeenkomst tussen beide. Bij ontslag gaat het om de duur van het verblijf, de wijze van ontslag en de inschatting van de situatie van de patiënt bij ontslag. Dit laatste wordt ook beschreven bij follow-up. In hoofdstuk 3 komen eerst diagnostische instrumenten aan de orde: MINI, BPRS, SAPAS en SIDP-IV. Vervolgens gaan we in op de meer subjectieve beschrijving van de klachten: de zelfrapportage door de patiënten [Demoralisatie, Prism e.a.]. Als laatste komt in dit hoofdstuk de GGZ thermometer aan de orde. Hoofdstuk 4 sluit het rapport af met samenvattende conclusies. Op deze plaats willen wij de medewerkers van de instellingen die betrokken zijn bij deze pilot van harte bedanken voor het pionierswerk dat zij hebben verricht. Niet alleen de lokale projectcoördinatoren [Tom Holsbeek, Alexander van Veen, Matty Timmermans en Rogier van Eijsden] hebben hier hard aan gewerkt, maar ook de andere hulpverleners binnen de DD afdelingen. Het is wennen om gegevens te verzamelen bij patiënten in het kader van de behandeling en de resultaten hiervan ook direct toe te passen. Deze instellingen hebben dit ingezien en zij zijn nu de voorlopers bij deze monitor. Inmiddels zijn we al gestart met de webbased monitor en de eerste ervaringen hiermee zijn veelbelovend. We zijn er nog niet, maar we zijn wel op de goede weg om de verslavingszorg steeds professioneler en kwalitatief beter te maken! 7

8 8

9 1. Opzet en methode van de DD monitor Doelstelling Benchmarking is een instrument dat het mogelijk maakt om de resultaten binnen de eigen organisatie te vergelijken met de prestaties van andere organisaties. Het gaat er hierbij om te leren van de beste van de klas. Daarbij staat voorop om samen te kijken op welke manier deze erin slaagt de beste van de klas te zijn en vervolgens zelf te proberen dit over te nemen. Competitie in plaats van concurrentie. In de GGz is een uitkomstenkwadrant geformuleerd voor benchmarking (figuur 1), dat ook wordt gehanteerd als uitgangspunt bij de IMC benchmarking. Binnen dit kwadrant worden klinische resultaten, kwaliteit van leven, patiënttevredenheid en kosten gemeten. Het ligt voor de hand bij de DD benchmarking deze vierdeling te volgen. Klinische resultaten: Wijze/niveau uitstroom Diagnose opname/ontslag Duur verblijf EuropASI SCL-9 oa RCQ, HAQ Kwaliteit van leven: EuroQol uitkomstkwadrant Patienttevredenheid: GGZ thermometer CQ-index Kosten: Aantal opnamedagen Betrokkenheid disciplines Ziekenhuisopnames Medicijngebruik Figuur 1. de uitkomstkwadranten GGZ en DD benchmarking Doelgroep De doelgroep van de DD benchmark of liever: DD monitor - wordt gevormd door patiënten die worden opgenomen in een dubbele diagnose kliniek. Hierop worden geen uitzonderingen gevormd. Wanneer een patiënt door zijn of haar situatie niet in staat is vragenlijsten in te vullen, kan enkele dagen gewacht worden tot de toestand verbeterd is. Een en ander betekent dat ook patiënten die niet direct het hele programma zullen doorlopen, kunnen worden geïncludeerd voor de monitor. Patiënten die bijvoorbeeld voor een time-out opname van een of twee weken komen, zullen ook worden geïncludeerd. Bij deze patiënten worden echter niet alle meetinstrumenten, zoals later beschreven, afgenomen. De monitorinstrumenten worden bij deze kortverblijf patiënten beperkt tot: Kerngegevens Medicatie 9

10 BPRS CIDI-SAM Overige meetinstrumenten bij deze patiënten worden alleen verzameld wanneer dat in het licht van hun behandeling/verblijf bij de DD afdeling zinvol is. Patiënten vullen vragenlijsten in c.q. van patiënten worden gegevens verzameld direct na intake bij de DD afdeling. Naast de ingevulde vragenlijsten (patiënt zelfrapportage) worden gegevens verzameld door middel van (gestructureerde) interviews met patiënten en door het aanleveren van registratiegegevens. Informed consent voor deelname aan de benchmark kan opgenomen worden in de behandelovereenkomst die een patiënt tekent bij opname. Meetinstrumenten De volgende meetinstrumenten worden afgenomen bij de DD benchmark: 1. EuropASI: inschatting aard en ernst van verslavingsproblematiek op 6 levensgebieden. Interview. 2. EuroQol 5D: kwaliteit van leven. Zelfrapportage patiënt. 3. SCL-9: klachtenlijst gepercipieerde (psychische) gezondheid. Zelfrapportage patiënt. 4a. MfT: motivatie voor behandeling. Zelfrapportage patiënt. 4b. MfT-O: geobserveerde motivatie voor behandeling. Zelfrapportage hulpverlener. 5. RCQ: motivatie voor verandering per middel. Zelfrapportage patiënt. 6. MINI: psychiatrische (As I) problematiek. Interview. 7. BPRS: Brief Psychiatric Rating Scale. Interview. 8. Demoralisatieschaal 9. Prism 1. CIDI-SAM: psychiatrische diagnose. Interview. 11a. SIDP-IV: voor vaststellen persoonlijkheidsstoornissen (As II pathologie). Interview. 11b. Screeningsinstrument voor persoonlijkheidspathologie. 12a. HAQ: Helping Alliance Questionnaire: therapeutische relatie. Zelfrapportage patiënt. 12b. HAQ-O: therapeutische relatie in optiek behandelaar. Zelfrapportage hulpverlener. 13. GGz-thermometer. Patiënttevredenheid met de verleende zorg. Zelfrapportage patiënt. 14. ICF: Activiteiten, & participatie, hulp & ondersteuning. 15. Kerngegevens opname, kerngegevens ontslag, kerngegevens follow-up 16. Medicatie Een beschrijving van de meetinstrumenten is opgenomen als bijlage 1 bij dit rapport. In het schema hieronder is aangegeven op welke tijdstippen de meetinstrumenten worden ingevuld cq afgenomen en hoeveel de tijdinvestering is per meetinstrument. Vragenlijst Week 1 Week 3 Week 5 Week 9 Week Afgenomen door: 13 EuropASI 6 min Onderzoeksmedewerker CIDI-SAM 1 15 min Verslavingsarts EuroQol 5D 2 min 2 min Onderzoeksmedewerker SCL-9 15 min 15 min Onderzoeksmedewerker MFT 5 min 5 min 5 min 5 min Onderzoeksmedewerker MFT/O 1 CIDI-SAM wordt afgenomen tijdens het anamnesegesprek tijdens opname 1

11 RCQ 2 15 min 15 min 15 min 15 min Onderzoeksmedewerker HAQ 3 min 3 min 3 min 3 min Onderzoeksmedewerker BPRS 3 5 min 5 min Behandelaar MINI 4 15 min Behandelaar SIDP-IV 5 15 min Behandelaar GGZ thermometer 5 min Onderzoeksmedewerker Screener psychop. 5 min Behandelaar Prism 2 min 2 min 2 min 2 min Onderzoeksmedewerker Demoralisatieschaal 5 min 5 min 5 min 5 min Onderzoeksmedewerker ICF 1 min 1 min 1 min 1 min Onderzoeksmedewerker Kerngegevens 2 min Onderzoeksmedewerker opname Kerngegevens Onderzoeksmedewerker tussentijds Kerngegevens 5 min Onderzoeksmedewerker ontslag Kerngegevens 1 min Onderzoeksmedewerker follow-up Totaal 139 min 15 min 15 min 4 min 82 min Evenals bij de Benchmark IMC s zal ook bij de Dubbel Diagnose afdelingen sprake zijn van een minimum-, en een maximumvariant. Het verschil tussen de minimum- en de maximumvariant is echter niet gelegen in de intensiteit van participatie van een instelling, maar in de mate waarin een patiënt de deelname aan de benchmark aankan, cq waarin een patiënt in staat is tot zelfrapportage in schriftelijke vragenlijsten. Wanneer de hulpverlener de inschatting maakt, dat een patiënt hier niet toe in staat is, wordt de minimumvariant gehanteerd, waarin alleen observatiematen worden gebruikt. Bij een instelling kan dus sprake zijn van toepassing van de maximum- en van de minimumvariant. Voor de varianten bij opname tot 3 maanden en bij opname tot 12 maanden: zie bijlage 2. De vragenlijsten worden afgenomen bij 1, 3, 5, 9 en 13 weken. Bij langer durende opname vervolgens om de 13 weken, zolang de opname duurt. In tegenstelling tot de procedure bij de IMC monitor, zal de patiënt niet gevraagd worden op het moment van vertrek vragenlijsten in te vullen. De verwachting is dat de non-respons om uiteenlopende redenen dan zeer groot zal zijn. De wijze van vertrek wordt met name in objectieve termen geregistreerd. 2 Tijdsbesteding RCQ is afhankelijk van het aantal middelen waaraan een patiënt verslaafd is. 3 BPRS week 1 wordt afgenomen tijdens het opnamegesprek 4 MINI staat aangegeven in week 3, maar moet een keer tijdens opname afgenomen worden 5 SIDP-IV staat voor week 5, maar moet een keer tijdens opname afgenomen worden 11

12 12

13 2. Overzicht resultaten 2.1. OVERZICHT RESULTATEN Tabel laat zien hoeveel vragenlijsten zijn verzameld bij de instellingen op de verschillende tijdstippen. Tabel Overzicht verzamelde vragenlijsten [in alfabetische volgorde] A B C D Totaal ASI ernstscores BPRS BPRS CIDI-SAM Demoralisatie Demoralisatie Demoralisatie Demoralisatie Demoralisatie > EQ5D EQ5D EQ5D GGZ thermometer HAQ HAQ HAQ HAQ HAQ HAQ hv HAQ hv HAQ hv HAQ hv HAQ hv > Kern opname Kern ontslag Kern follow-up Mate-IKZ Mate-IKZ Mate-IKZ Mate-IKZ Mate-IKZ

14 A B C D Totaal Med Med Med Med Med > Mft Mft Mft Mft Mft > Mft/O Mft/O Mft/O Mft/O Mft/O > MINI Prism Prism Prism Prism Prism > RCQ RCQ RCQ RCQ RCQ > SAPAS SCL SCL SCL9 anders SIDP-IV

15 ASI kernopname BPRS CIDI-SAM demoralisatie EQ-5D GGZthermometer HAQpatient HAQhv MATE-IKZ medicatie MfT MfT-O MINI Prism RCQ SAPAS SCL-9 SIDP-IV Figuur 2.1. Aantallen bij de verschillende meetinstrumenten in week ASI kernontslag BPRS CIDI-SAM demoralisatie EQ-5D GGZthermometer HAQpatient HAQhv MATE-IKZ medicatie MfT MfT-O MINI Prism RCQ SAPAS SCL-9 SIDP-IV Figuur 2.2. Aantallen bij de verschillende meetinstrumenten in week

16 Conclusies respons: 1. Van 324 patiënten zijn kerngegevens bij opname bekend; 2. Bij lang niet alle patiënten zijn de overige vragenlijsten afgenomen, ook niet in week 1; 3. Van 258 patiënten zijn kerngegevens ontslag bekend [79% van de opnames]; 4. Van 63 patiënten zijn kerngegevens follow-up bekend [19% van de opnames]; 5. De overige meetinstrumenten zijn slechts bij een fractie van de opgenomen patiënten afgenomen in de weken 5, 9 en De respons percentages zijn niet getoond in dit overzicht. Deze zijn bij instelling A: 47%, bij B: 1%, bij C: 95%; bij D: 1%. Over het totaal is de respons met 85,5% goed te noemen. 7. De enige gegevens ter vergelijking van respons en non-respons zijn geslacht en leeftijd. Daarin zijn geen verschillen op te merken. Verder verblijven non-respondenten korter [2 weken] in de behandeling dan respondenten [6,5 weken]. Dat kan komen omdat zij voor een beperktere duur worden opgenomen, bijvoorbeeld voor een time-out. Het kan ook zijn dat non-respondenten de behandeling verlaten voordat zij kunnen worden geïncludeerd in de benchmark. Dit vertrek is dan over het algemeen tegen advies. 16

17 2.2. BASELINE KENMERKEN PATIËNTEN Demografische gegevens Tabel Baseline kenmerken van patiënten per instelling en totaal. Gegeven zijn aantallen [en percentages tussen haakjes]. Ter vergelijking zijn gegevens gepresenteerd van de IMC benchmark. Geslacht man vrouw Leeftijd [gem; sd] Leeftijdrange Etniciteit autochtoon allochtoon A N= [71] 38 [29] 36,44[1,3] [71] 38 [29] B N=18 16 [89] 2 [11] 31,78 [8,1] [61] 7 [39] C N=11 89 [81] 21 [19] 35,64 [8,6] [9] 11 [1] D N=57 4 [7] 17 [3] 3,77 [7,1] DD patiënten 27 N= [75] 78 [25] 35,21 [9,3] [78] 56 [22] IMC patiënten 27 N= [81] 53 [19] 39,3 [7,7] [72] 57 [28] Conclusies sociaaldemografische gegevens: Geslacht Over het geheel genomen is een kwart van de patiënten vrouw en driekwart man. Bij B is het percentage vrouwen het laagst [11%], bij D het hoogst [3%]. Bij de IMC s is het percentage vrouwen lager dan bij de DD s. Leeftijd Gemiddeld genomen zijn de patiënten 35 jaar oud. De jongste patiënt is 19 jaar, de oudste 68. De patiënten bij B en D zijn het jongst, die bij A en C het oudst. Patiënten van de IMC s zijn gemiddeld vier jaar ouder dan die van de DD s. Etniciteit De etniciteit van de patiënten van D is niet bekend. Van de overige drie instellingen is ruim driekwart autochtoon en iets minder dan een kwart allochtoon. Het percentage allochtone patiënten is het hoogst bij B en het laagst bij C. Het percentage allochtone patiënten ligt bij de IMC s iets hoger dan bij de DD s Problematiek bij opname Tabel Problematiek patiënten. Gegeven zijn aantallen per instelling. Tussen haakjes zijn percentages gegeven. Ter vergelijking zijn gegevens van de IMC benchmark gepresenteerd. Primaire problematiek alcohol drugs anders Ontbrekende gegevens Patiënt gebruikt* opiaten cocaïne amfetamine cannabis XTC Hallucinogenen Ontbrekende gegevens A N= [34] 86 [64] 2 [2] 3 [22] 57 [62] 7 [11] 44 [52] 1 [2] 42 B N=18 18 [1] 9 [5] 17 [94] 7 [39] 11 [61] 4 [22] C N=11 D N=57 42 [38] 68 [62] [24] 39 [36] 15 [14] 43 [39] 4 [4] 1 5 [16] 12 [36] 7 [22] 11 [34] 25 Totaal N= [34] 154 [59] 2 [8] 57 7 [28] 125 [5] 36 [16] 19 [45] 5 [3] 4 [2] 68 Is er sprake van poly-druggebruik Ja 18 [28] 15 [83] 8 [7] 18 [56] 59 [26] 17

18 Ontbrekende gegevens Duur verslavingsproblematiek < 2 jaar 2-5 jaar 5-1 jaar > 1 jaar Ontbrekende gegevens Psychiatrische diagnose As I Stemmingsstoornis Angststoornis Psychotische stoornis Anders Geen Ontbrekende gegevens Verslavingsdiagnose As I Alcoholafhankelijkheid Alcoholmisbruik Drugsafhankelijkheid Drugsmisbruik Geen Anders Ontbrekende gegevens Persoonlijkheidsstoornis Geen Borderline Antisociaal Schizoïde Obsessief-compulsief Meerdere PD Uitgesteld PD NAO Zwakbegaafdheid Ontbrekende gegevens 3 [2] 2 [16] 26 [2] 79 [62] 6 5 [8] 7 [12] 18 [3] 16 [27] 14 [23] [38] 3 [2] 69 [53] 4 [3] 5 [4] 4 5 [9] 14 [26] 1 [2] 2 [4] 1 [2] 21 [4] 8 [15] 1 [2] 81 2 [12] 4 [24] 11 [65] 1 1 [1] 7 [7] 2 [2] 8 18 [1] 4 [1] 14 As III Somatische problematiek Geen Hepatitis Hiv/aids Infectieziekten anders Diabetes Astma/copd Neurologische aandoening Overig Onbekende gegevens As IV psychosociale problematiek* Relationele problemen Werk/werkloosheid Wonen/dakloosheid Primaire steungroep Dagbesteding Sociale netwerk/omgeving [Affectieve] verwaarlozing, mishandeling Financiële problemen Justitiële problemen Anders Ontbrekende gegevens As V GAF: gem. score; sd GAF score range Ontbrekende gegevens ,7 [9,5] [3] 14 [14] 81 [83] [12] 7 [7] 39 [41] 16 [17] 22 [23] [27] 4 [4] 71 [65] 4 [4] 1[1] 1 17 [17] 4 [4] 4 [4] 2 [2] 5 [5] 51 [51] 14 [14] 3 [3] 1 6 [65] 7 [7] 3 [3] 5 [5] 4 [4] 14 [15] 17 4 [4] 24 [24] 26 [26] 39 [39] 17 [17] 35 [35] 2 [2] 17 [17] 13 [13] 1 47,5 [7,1] [14] 8 [29] 16 [58] 29 1 [33] 15 [5] 5 [17] 27 2 [7] 6 [2] 2 [7] 1 [33] 1 [33] [82] 3 [11] 1 [4] 1 [4] [4] 9 [3] 26 [87] 15 [5] 3 [1] 8 [27] 2 [7] 4 [13] 27 39,3 [5,] [1] 25 [1] 44 [18] 171 [7] [11] 14 [7] 72 [37] 5 [26] 36 [19] [31] 7 [2] 173 [6] 13 [5] 1 [] 5 [2] [13] 28 [15] 7 [4] 4 [2] 1 [1] 5 [3] 82 [44] 32 [17] 4 [2] [69] 1 [8] 4 [3] 6 [5] 4 [3] 14 [12] [3] 36 [28] 35 [27] 65 [5] 17 [13] 5 [39] 5 [4] 25 [19] 15 [12] 4 [3] ,5 [7,7] *: meerdere antwoorden per patiënt mogelijk. 1% drugsafhankelijkheid, maar middel niet gespecificeerd. Nb: in bovenstaande tabel worden opnamediagnoses gegeven. Deze diagnoses zijn [nog] niet vastgesteld aan de hand van diagnostische instrumenten, zoals de MINI. 18

19 Europ ASI Hieronder zijn de scores weergegeven van drie van de vier instellingen voor de EuropASI. Bij instelling A wordt de ASI niet gebruikt. In de tweede figuur zijn de scores voor de DD populatie als geheel afgezet tegen die van de IMC monitor lich. gez. opl.&werk alcohol drugs juridisch sociaal psychisch B 2,2 3,3 3,2 5,7 5,2 3,5 6 C 3 3,9 4,2 6,9 3,2 4,2 7,5 D 4,4 3,4 5,1 6,4 2,4 4,6 6,9 Figuur ASI scores voor drie instellingen; 27. psychisch sociaal juridisch drugs alcohol arbeid & opl lich probl lich probl arbeid & opl alcohol drugs juridisch sociaal psychisch IMC pat 2,1 3,9 3,5 6,3 3,6 3,7 3,7 DD pat 3 3,8 4,1 6,7 3,4 4,2 7,3 Figuur ASI scores voor DD- en voor IMC-patiënten; 27. De scores van de vier instellingen ontlopen elkaar niet veel. Bij instelling B zijn de scores wat lager dan die bij de beide andere instellingen, met uitzondering van het leefgebied Juridische Problemen: hier scoren de patiënten van instelling B hoger dan die van de beide andere. Vergelijking met de scores van de IMC patiënten levert op dat DD patiënten hogere scores hebben op Psychische Problematiek iets wat goed verklaarbaar is vanuit de setting waarin deze patiënten verblijven -, maar ook bij Sociale Problematiek, Drugs- en alcoholproblematiek en Lichamelijke Problematiek. IMC patiënten hebben iets hogere scores bij Juridische Problemen en Problemen m.b.t. Opleiding & Arbeid. 19

20 Conclusies bij problematiek: De gegevens over middelengebruik zijn niet steeds even goed ingevuld. Vooral in de oude kerngegevens was alleen de vraag opgenomen of er sprake was van druggebruik; deze vraag werd niet aangevuld met de vraag naar de aard van het middel. De vraag naar poly-druggebruik is eveneens dikwijs opengelaten en geeft geen juist beeld van de werkelijkheid. Wel wordt duidelijk dat de meeste patiënten al vele jaren problemen hebben met en rond middelengebruik. De verslavingsdiagnose luidt bij zes van de tien patiënten drugsafhankelijkheid. Bij ongeveer een derde is sprake van alcoholafhankelijkheid. Bij ruim een derde van de patiënten is sprake van een psychotische stoornis; een op de tien patiënten lijdt aan een stemmingsstoornis. De psychiatrische diagnose op As I ontbreekt bij vier van de tien patiënten. Ook de psychiatrische diagnose op As II ontbreekt bij vier van de tien patiënten. Bij de patiënten bij wie deze wel is genoteerd, is bij bijna de helft sprake van een uitgestelde diagnose. Een op de zeven patiënten heeft een borderline persoonlijkheidsstoornis. Diagnostiek op As III ontbreekt bij 62% van de patiënten. Bij de overigen is veelal sprake van geen stoornis op As III. 8% lijdt aan een vorm van hepatitis. Chronische aandoeningen [diabetes, copd] komen voor bij 8% van de patiënten. Ook de psychosociale problematiek is dikwijls niet genoteerd: bij 59% van de patiënten. Onder de patiënten bij wie de psychosociale problemen wel zijn genoteerd is dikwijls sprake van problemen met de primaire steungroep, en/of in het sociale netwerk, werk of juist het ontbreken daarvan, en wonen of juist het ontbreken daarvan. De GAF score ontbreekt bij 56% van de patiënten. De gemiddelde GAF score van de overige 44% van de patiënten is 45,5. EuropASI: ASI-scores zijn vooral hoog bij de psychische problematiek en bij de drugsproblematiek. Bij B is vooral de score op juridische problematiek hoger dan bij C en D. Bij D is de score voor lichamelijke problemen hoger dan bij de andere twee. Voor het overige ontlopen de gemiddelde scores elkaar niet veel. Vergelijking met de scores van IMC patiënten levert op dat die van DD-patiënten hoger zijn vooral voor de schalen psychische problemen, en voor lichamelijke problemen, maar ook voor drugs- en alcoholproblemen en sociale problemen. 2

21 2.3. OPNAME Tabel Opname gegevens. Gegeven zijn aantallen per instelling en totaal. Tussen haakjes zijn percentages gegeven. Vrijwillige opname Ja Nee Onbekend Ontbrekende gegevens In aanraking geweest met politie Ja Nee Onbekend Onbekende gegevens Opname met strafrechtelijke maatregel Ja Nee Ontbrekende gegevens Hulpvraag verwijzer Diagnostiek Middelen afbouw Stabiliseren Terugval preventie Detoxificatie Doorbreken middelengebruik Uitzetten vervolgtraject Medicatie instellen Structuur bieden Behandelen Resocialisatie Hanteren agressie ea Time out Bieden toekomstperspectief Spoedopname Motiveren Behandelen somatiek Anders Ontbrekende gegevens Hulpvraag patiënt Geen Diagnostiek Omgaan met probl Afbouw middelengebruik Stabilisatie Terugval preventie Detoxificatie Doorbreken middelengebruik Uitzetten vervolgtraject Instellen medicatie Bieden structuur Hulp bij psychosoc probl. Behandelen Resocialisatie Hanteren agressie ea Time out Bieden toekomstperspectief Spoedopname Motiveren Behandelen somatiek Anders Ontbrekende gegevens A N= [92] 9 [8] [44] 59 [5] 5 [4] [27] 32 [71] 89 B N=18 18 [1] 17 [94] 1 [6] 17 [94] 1 [6] 18 [16] 21 [19] 7 [6] 3 [3] 51 [44] 8 [7] 4 [4] 2 [2] 3 [3] 2 [18] 12 [11] 5 [5] 2 [2] 2 [2] 1 [1] 19 [17] [1] 5 [4] 1 [8] 51 [4] 5 [4] 1 [1] 23 [18] 7 [6] 4 [3] 2 [2] 2 [2] 8 [6] 6 [5] 5 [4] 1 [1] 5 [4] 1 [1] 3 [2] 21 [16] 8 18 C N=11 85 [78] 2 [18] 4 [4] 1 D N=57 37 [79] 1 [21] 1 34 [32] 42 [4] 3 [28] [18] 77 [82] 16 1 [21] 37 [79] 1 52 [5] 18 [17] 1 [1] 6 [6] 54 [52] 3 [3] 3 [29] 17 [16] 12 [12] 12 [12] 5 [5] 4 [4] 2 [2] 2 [2] 1 [1] 7 [7] 1 [1] 4 [4] [17] 13 [15] 7 [8] 32 [36] 7 [8] 7 [8] 15 [17] 4 [5] 4 [5] 7 [8] 8 [9] 7 [8] 3 [3] 5 [6] 3 [3] Totaal N= [79] 57 [2] 4 [1] [42] 12 [42] 35 [15] 8 56 [28] 147 [72] [32] 39 [18] 17 [8] 9 [4] 15 [48] 11 [5] 34 [16] 19 [9] 15 [7] 32 [15] 17 [8] 4 [2] 7 [3] 4 [2] 3 [1] 8 [4] 1 [1] 23 [11] [13] 18 [8] 17 [8] 83 [39] 12 [6] 8 [4] 38 [17] 7 [3] 8 [4] 6 [3] 9 [4] 16 [7] 13 [6] 8 [4] 1 [1] 1 ]5] 1 [1] 3 [1] 24 [11] 15 Behandeldoel Diagnostiek 27 [27] 13 [62] 4 [33] 21

22 Afbouw middelen Stabilisatie Terugval preventie Detoxificatie Inzicht bieden Instellen vervolgtraject Instellen medicatie Structuur bieden Behandelen Resocialisatie Hanteren agressie ea Time out Bieden toekomstperspectief Motiveren Behandelen somatiek Anders 12 [12] 13 [13] 1 [1] 73 [71] 1 [1] 7 [7] 2 [2] 1 [1] 16 [16] 11 [11] 2 [2] 2 [2] 2 [2] 18 [18] [33] 3 [14] 8 [38] 13 [62] 1 [5] 5 [24] 3 [14] 2 [1] 1 [5] 2 [1] 1 [5] 1 [5] 5 [24] 3 [14] 2 [1] [16] 16 [13] 9 [8] 86 [69] 2 [2] 12 [1] 5 [4] 3 [3] 17 [14] 13 [11] 1 [1] 3 [3] 7 [6] 5 [4] 2 [16] 28 Gegevens over de hulpvraag van verwijzer en patiënt en over het behandeldoel zijn alleen aangeleverd door de instellingen A en C. Bij het behandeldoel ontbreken ook bij deze beide instellingen veel gegevens. Tabel laat zien welke correlaties er zijn tussen de hulpvraag van de patiënt en die van de verwijzer. In deze tabel is te zien dat de hulpvragen van beiden op een aantal terreinen samenhangen. Enkele opvallende samenhangen: het uitzetten van een vervolgtraject als hulpvraag van de verwijzer is gecorreleerd met de afwezigheid van een hulpvraag bij de patiënt. diagnostiek als hulpvraag van de verwijzer is negatief gecorreleerd met afbouw middelengebruik als hulpvraag bij de patiënt. detoxificatie als hulpvraag van de verwijzer hangt negatief samen met resocialisatie als hulpvraag van de patiënt. In een volgende rapportage zal ook aandacht worden besteed aan de mate van samenhang met het behandeldoel. Conclusies opname: Bij een op de vijf patiënten is sprake van een onvrijwillige opname. Bij instelling B is vaker sprake van een gedwongen opname dan bij de andere twee instellingen. Vier van de tien patiënten zijn in aanraking geweest met politie en/of justitie; bij twee van de tien is dit onbekend. Bij instelling B is het percentage patiënten die in aanraking zijn geweest met politie/justitie hoger dan bij de andere twee instellingen. Ruim een kwart van de patiënten worden opgenomen met een strafrechtelijke maatregel; ook dit percentage ligt bij instelling B hoger dan bij de andere instellingen. De meest genoemde hulpvraag bij verwijzers is detoxificatie en diagnostiek, soms ook in combinatie. Ook uitzetten van vervolgtraject en afbouw van/stoppen met middelen zijn veelgenoemde hulpvragen. Aangezien het hier een open vraag betrof, die later gecategoriseerd is, zijn deze percentages niet betrouwbaar. In de volgende fase van de benchmark zullen deze vragen ook de vragen betreffende de hulpvraag van de patiënt en betreffende het behandeldoel - als aankruisvragen worden aangeboden. Bij de patiënten betreft de hulpvraag het meest het stoppen met of afbouwen van middelen. Detoxificatie en diagnostiek zijn de meest genoemde behandeldoelen. Verwijzer en patiënt vertonen een grote mate van overeenkomst in hun hulpvraag, maar op een enkel terrein kunnen deze overeenkomsten nog beter. 22

23 Tabel Correlaties tussen hulpvraag verwijzer en hulpvraag patiënt: *.29** ** *.26.21**.26** **.19** ** 3.3**.2** ** ** 6.55** **.26**.19**.2** ** =.31* 8.23** 9.39**.19**.23** 1.22*.23* 11.23** * 15.19** **.23**.18.2**.38**.18** ** =.31* *.38**.3.35** 5** Hulpvragen vragen patiënt patiënt horizontaal: 1=geen; 2=diagnostiek; 3=omgaan met problematiek; 4=afbouw middelengebruik; 5=stabilisatie; 6=terugvalpreventie; 7=detoxificatie; 8=doorbreken gebruik; 9=uitzetten vervolgtraject; 1=instellen medicatie; 11=bieden structuur; 12=hulp bij psychosociale problemen; 12=behandeling; 13=resocialisatie; 14=hanteren agressie ea; 15=time out; 16=bieden toekomstperspectief; 17=spoedopname; 18=motivatie; 19=behandelen somatiek; 2=anders. Hulpvragen verwijzer verticaal: 1=diagnostiek; 2=afbouw middelen; 3=stabilisatie; 4=terugvalpreventie; 5=detoxificatie; 6=doorbreken middelengebruik; 7=uitzetten vervolgtraject; 8=instellen medicatie; 9=bieden structuur; 1=behandeling; 11=resocialisatie; 12=hanteren agressie ea; 13=time out; 14=bieden toekomstperspectief; 15=spoedopname; 16=motivatie; 17=behandelen somatiek; 18=anders. 23

24 24

25 2.4. ONTSLAG Vergelijking voorgenomen en werkelijke ontslagdatum Gevraagd is naar de voorgenomen ontslagdatum en de werkelijke ontslagdatum. Bij instelling B is bij voorgenomen ontslagdatum dezelfde datum ingevuld als bij werkelijke ontslagdatum. Bij instelling D is geen voorgenomen ontslagdatum opgegeven. Bij de overige instellingen is de werkelijke duur van het verblijf korter dan de voorgenomen duur. gem aantal dgn voorgenomen duur beh werkelijke duur A B C D totaal voorgenomen duur beh 61,2 61 9,2 77,2 werkelijke duur 47, ,2 74,1 66,7 Figuur Voorgenomen en werkelijke duur behandeling. De werkelijke duur behandeling bij A is 78,1% van de voorgenomen behandelduur; bij B is dat 1%; bij C is dat 87,8%. Over het totaal genomen is de werkelijke behandelduur 86,4% van de voorgenomen behandelduur. De werkelijke behandelduur is bij A iets minder dan 7 weken, bij B 8,5 weken, bij C ruim 11 weken, en bij D 1,5 weken. Over het totaal genomen is de behandelduur gemiddeld 9,5 weken > 26 Figuur DD Patiënten naar duur van het verblijf: werkelijke verblijfsduur vergeleken met voorgenomen verblijfsduur;

26 Kijkend naar de verblijfsduur van de patiënten per week, dan blijkt dat voor de vierde behandelweek [dus voordat een maand voorbij is], 37% van de patiënten is vertrokken. In de voorgenomen behandelduur zou dit 8% zijn. Bij de voorgenomen behandelduur is een piek te zien in week 13: in die week zou ruim 7% van de patiënten moeten vertrekken. In werkelijkheid is dit 2%. Vrijwel alle patiënten [95%] zijn vertrokken uit de behandeling binnen een half jaar. Vijf procent kent echter een langere behandelduur, tot een jaar of langer. Deze langere behandelduur is in geen enkel geval vooraf voorzien. Wijze van vertrek Over het geheel genomen wordt 41% van de behandelingen conform behandelplan beëindigd [n=13]. Bij het merendeel van de patiënten is dus sprake van een ongeplande beëindiging (figuur 2.4.4). Een kwart van de behandelcontacten wordt eenzijdig door de patiënt verbroken. Achttien procent van de contacten wordt door de instelling verbroken. Figuur laat zien welke het verband is tussen de gemiddelde verblijfsduur voorgenomen en werkelijk en de afronding van de behandeling. In deze figuur wordt zichtbaar dat de voorgenomen duur van de behandeling ongeveer gelijk was voor beide groepen. De werkelijke behandelduur verschilt echter sterk: die van patiënten bij wie de behandeling niet conform het plan is afgerond is gemiddeld 45 dagen; die van patiënten bij wie dat wel het geval is, bedraagt gemiddeld 89 dagen en is daarmee langer dan de voorgenomen behandelduur. 1 gem. aantal dagen voorgenomen duur werkelijke duur conform behandelplan 79,8 89 niet conform behandelplan 72 45,2 Figuur Verband tussen afronding behandeling en voorgenomen en werkelijke duur behandeling. percentage A B C D totaal completer dropout stepout pushout anders Figuur Wijze van vertrek naar instelling in %;

Dubbele diagnosemonitor

Dubbele diagnosemonitor Dubbele diagnosemonitor Ervaringen met vijf jaar doelgroepenmonitoring Dr. Gerdien de Weert-van Oene Projectleider DD monitor g.weert@iriszorg.nl www.nispa.nl Schema *: DD-monitor De DD monitor naar meetinstrumenten

Nadere informatie

Nijmegen, april 2011. Gerdien H. de Weert-van Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong

Nijmegen, april 2011. Gerdien H. de Weert-van Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong Monitor Dubbele Diagnose Rapportage Monitor Dubbele Diagnose Rapportage Nijmegen, april Gerdien H. de Weert-van Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in Addiction

Nadere informatie

Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in Addiction Radboud Universiteit Nijmegen/ ACSW NISPA Postbus 9104 6500 HE Nijmegen 3

Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in Addiction Radboud Universiteit Nijmegen/ ACSW NISPA Postbus 9104 6500 HE Nijmegen 3 Monitor Dubbele Diagnose Rapportage 9 Monitor Dubbele Diagnose Rapportage 9 Nijmegen, augustus Gerdien H. de Weertvan Oene Tom Holsbeek Cor AJ de Jong Nijmegen Institute for Scientist Practitioners in

Nadere informatie

Nijmegen, juni 2009. Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong

Nijmegen, juni 2009. Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong Monitor Intramurale Motivatie Centra Rapportage 28 Nijmegen, juni 29 Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong 1 2 Monitor Intramurale Motivatie Centra Rapportage 28 Nijmegen, juni 29

Nadere informatie

VII. Resultaten IMC Benchmark INSTELLING E VII.1. OVERZICHT PATIENTEN 2003-2007

VII. Resultaten IMC Benchmark INSTELLING E VII.1. OVERZICHT PATIENTEN 2003-2007 VII. Resultaten IMC Benchmark INSTELLING E VII.1. OVERZICHT PATIENTEN 23-27 Tabel VII.1. Overzicht respondenten INSTELLING E; aantallen (percentages tussen haakjes) Geslacht (%) Man Vrouw Leeftijd (gem;

Nadere informatie

Nijmegen, april 2010. Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong

Nijmegen, april 2010. Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong Monitor Intramurale Motivatie Centra Rapportage 9 Nijmegen, april Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong Monitor Intramurale Motivatie Centra Rapportage 9 Nijmegen, april Gerdien

Nadere informatie

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen?

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Richtlijnen Casus IDDT Richtlijnen, wat zeggen ze niet! Richtlijnen Dubbele Diagnose, Dubbele hulp (2003) British

Nadere informatie

Dubbele Diagnose: leren door monitoring

Dubbele Diagnose: leren door monitoring Dubbele Diagnose: leren door monitoring Vijf jaar evalueren van Dubbele Diagnose klinieken in Nederland Gerdien H. de Weert-van Oene Tom B. Holsbeek Cor A.G. Verbrugge Cor A.J. de Jong -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014

Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014 Je bent alleen maar verslaafd! Wim van Loon, Psychiater. 10 februari 2014 Comorbiditeit: Voorkomen van verschillende stoornissen bij 1 persoon. Dubbele diagnose: Verslaving (afhankelijkheid en misbruik

Nadere informatie

Nijmegen, mei 2008. Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong

Nijmegen, mei 2008. Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong Benchmark Intramurale Motivatie Centra Rapportage 7 Nijmegen, mei Gerdien H. de Weert-van Oene Cor Verbrugge Cor A.J. de Jong Benchmark Intramurale Motivatie Centra Rapportage 7 Nijmegen, mei Gerdien

Nadere informatie

Congres 01-04-2009. lex pull 23-03-2009 1

Congres 01-04-2009. lex pull 23-03-2009 1 ADHD EN VERSLAVING Congres 01-04-2009 lex pull 23-03-2009 1 ADHD EN VERSLAVING PREVALENTIE VERKLARINGSMODELLEN DIAGNOSTIEK BEHANDELING lex pull 23-03-2009 2 prevalentie 8-Tal studies SUD bij ADHD: Life-time

Nadere informatie

20 man 15 vrouw. depressie paranoia psychose

20 man 15 vrouw. depressie paranoia psychose Dubbele Diagnose Patricia v.wijngaarden-cremers, psychiater Circuitmanager Verslavingspsychiatrie Dimence Inhoud - Inleiding - Gebruik onder Nederlandse Jongeren - Psychiatrische Comorbiditeit - Wat is

Nadere informatie

Rapport Thermometer cliëntwaarderingsonderzoek

Rapport Thermometer cliëntwaarderingsonderzoek Rapport Thermometer cliëntwaarderingsonderzoek RVZe: Fornhese Regio: Amersfoort Meetmoment: juni 2013 Meetprocedure: Thermometerweken Inleiding In juni 2013 is gedurende twee weken de Thermometer cliëntwaardering

Nadere informatie

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Psychische stoornissen komen geregeld voor bij ouderen (65-plus).

Nadere informatie

Kwaliteit van de zorg: rapportage prestatie-indicatoren GGZ

Kwaliteit van de zorg: rapportage prestatie-indicatoren GGZ Kwaliteit van de zorg: rapportage prestatie-indicatoren GGZ GGZ Noord- en Midden-Limburg December 2007 GGz Noord- en Midden-Limburg maakt de kwaliteit van zorg inzichtelijk door de resultaten van de Prestatie

Nadere informatie

Rapportage 2010. Landelijk Informatie Netwerk Eerstelijnspsychologen (LINEP) Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg

Rapportage 2010. Landelijk Informatie Netwerk Eerstelijnspsychologen (LINEP) Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg Postbus 1568 3500 BN Utrecht Tel. 030-272 9700 Rapportage 2010 Landelijk Informatie Netwerk Eerstelijnspsychologen (LINEP) 2 Hieronder worden

Nadere informatie

Behandeling van verslaving en comorbiditeit. de Noord Nederlandse ervaring

Behandeling van verslaving en comorbiditeit. de Noord Nederlandse ervaring Behandeling van verslaving en comorbiditeit de Noord Nederlandse ervaring Gent 14 nov2014 Primaire problematiek naar voorkomen in bevolking en % in behandeling 1 Setting van hulp in VZ VNN 34 ambulante

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/volksgezondheid Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht - 2012 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht,

Nadere informatie

Vergelijking ACT teams op de Noordoever, Rotterdam. ACT congres Leiden 27 september 2007 Bert Jan Roosenschoon Arina van der Kwaak

Vergelijking ACT teams op de Noordoever, Rotterdam. ACT congres Leiden 27 september 2007 Bert Jan Roosenschoon Arina van der Kwaak Vergelijking ACT teams op de Noordoever, Rotterdam ACT congres Leiden 27 september 2007 Bert Jan Roosenschoon Arina van der Kwaak Benamingen zorg-aan-huis projecten (What s in a name?) Transmuraal Zorgteam

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel bij ADHD in kinderen en adolescenten (studies naar adolescenten met ADHD en ) Auteurs, Gray et al., 2011 Thurstone et al., 2010 Mate van bewijs A2 A2 Studie type Populatie Patiënten kenmerken

Nadere informatie

Schizofrenie en comorbide verslaving

Schizofrenie en comorbide verslaving Schizofrenie en comorbide verslaving Wilma Reesink GGZ Verpleegkundig Specialist GGNet Apeldoorn Workshopindeling: 1. Stellingen bespreken aan de hand van het Lagerhuismodel met doel: kennis testen, dilemma

Nadere informatie

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, november 2012 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en

Nadere informatie

Niet met methadon alleen

Niet met methadon alleen Niet met methadon alleen Een klinisch epidemiologisch onderzoek naar psychiatrische comorbiditeit en comorbide verslaving bij opiaatafhankelijke patiënten in een ambulante methadonbehandeling Lieke JM

Nadere informatie

Bewoners van voorzieningen voor lang verblijf in Utrecht Onderzoek naar functioneren en woonwensen

Bewoners van voorzieningen voor lang verblijf in Utrecht Onderzoek naar functioneren en woonwensen Hoofdstuk uit: Bewoners van voorzieningen voor lang verblijf in Utrecht Onderzoek naar functioneren en woonwensen Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg UMC St Radboud Nijmegen Februari 2010 Astrid Altena

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

CQi-GGZ-VZ. Alle Zorgdomeinen m.u.v. Psychogeriatrie, FZ, K&J en Dyslexie. Patiëntervaring

CQi-GGZ-VZ. Alle Zorgdomeinen m.u.v. Psychogeriatrie, FZ, K&J en Dyslexie. Patiëntervaring Alle Zorgdomeinen m.u.v. Psychogeriatrie, FZ, K&J en Dyslexie Patiëntervaring CQi-GGZ-VZ Instrument Naam instrument CQ-index Geestelijke Gezondheidszorg en Verslavingszorg Code Versie/uitgever Meetpretentie

Nadere informatie

Onderscheid door Kwaliteit

Onderscheid door Kwaliteit Onderscheid door Kwaliteit 2010 Algemeen Binnen de intensieve overeenkomst fysiotherapie 2010 verwachten wij van u 1, en de fysiotherapeuten vallend onder uw overeenkomst, een succesvol afgeronde toets

Nadere informatie

GGZ in de Zorgverzekeringswet. tabellen over de jaren

GGZ in de Zorgverzekeringswet. tabellen over de jaren tabellen over de jaren 8- Inhoudsopgave Introductie Gemiddeld aantal behandelingen per patiënt, 8 Gebruik ggz naar leeftijd en geslacht, Patiënten in behandeling per circuit, 8 Doorstroming per circuit,

Nadere informatie

Verslaving en comorbiditeit

Verslaving en comorbiditeit Verslaving en comorbiditeit Wat is de evidentie? Dr. E. Vedel, Jellinek, Arkin 18 november 2014 Comobiditeitis hot 1 Jellinek onderzoek comorbiditeit Verslaving & persoonlijkheid, 1997 Verslaving & ADHD,

Nadere informatie

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen Peter F M Verhaak NIVEL 12-maands prevalentie stemmings-, angst- en middelenstoornis 250 200 N/1000 patiënten 150 100 50 Depressie

Nadere informatie

Screening van cognitieve stoornissen in de verslavingszorg

Screening van cognitieve stoornissen in de verslavingszorg Screening van cognitieve stoornissen in de verslavingszorg aan de hand van de Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) Carolien J. W. H. Bruijnen, MSc Promovendus Vincent van Gogh cbruijnen@vvgi.nl www.nispa.nl

Nadere informatie

Inhoud. Ontgifting en stabilisatie. Observatie en Diagnostiek en Behandeling. Cijfers en Onderzoek. Aanbod Jeugd in Nederland

Inhoud. Ontgifting en stabilisatie. Observatie en Diagnostiek en Behandeling. Cijfers en Onderzoek. Aanbod Jeugd in Nederland Polls drugsweb Kun je op eigen houtje van drugs afkomen Ja: 85% Moeten we minder gaan drinken Ja: 57% Bang om verslaafd te worden Ja: 21% Drugs meenemen naar buitenland Ja: 73% Wiet is een harddrug Ja:

Nadere informatie

Clienttevredenheid verslavingskliniek Solutions Voorthuizen, een tussenrapportage

Clienttevredenheid verslavingskliniek Solutions Voorthuizen, een tussenrapportage Clienttevredenheid verslavingskliniek Solutions Voorthuizen, een tussenrapportage Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, december 2011 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen

Nadere informatie

Resultaten GHB Monitor Dr. nispa.dejong@gmail.com

Resultaten GHB Monitor Dr. nispa.dejong@gmail.com VAN CASUS TOT RICHTLIJN: GHB ALS CASUS GHB CONGRES NIJMEGEN dinsdag 19 maart 2013 Prof. Dr. C.A.J. de Jong: NISPA (Addiction and Addiction Care) Resultaten GHB Monitor Dr. nispa.dejong@gmail.com Boukje

Nadere informatie

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars September 2015 Utrecht 1 Handreiking zorgvraagzwaarte-indicator GGZ; Voor GGZinstellingen en zorgverzekeraars

Nadere informatie

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, oktober 2012 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en Verslaving

Nadere informatie

FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies

FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies FACT: van organisatiemodel naar effectieve interventies Bauke Koekkoek & Karin van Montfoort-de Rave Lectoraat Sociale en Methodische Aspecten van Psychiatrische zorg, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Nadere informatie

CQi Kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg

CQi Kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg CQi Kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg of verslavingszorg Uitkomsten voor Raphaëlstichting LPGGz Terugkoppeling resultaten Resultaten CQi Kortdurende ambulante geestelijke gezondheidszorg

Nadere informatie

IMC: Monitoren en leren

IMC: Monitoren en leren IMC: Monitoren en leren Zeven jaar evalueren van de Intramurale Motivatie Centra in Nederland Dr. G.H. de Weert-van Oene C.A.G. Verbrugge T.B. Holsbeek Prof.dr. C.A.J. de Jong ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Gebruik van de OQ-45 in de behandeling, ook U? Katinka Franken Neuropsycholoog

Gebruik van de OQ-45 in de behandeling, ook U? Katinka Franken Neuropsycholoog Gebruik van de OQ-45 in de behandeling, ook U? Katinka Franken Neuropsycholoog zondag 19 februari 2012 Doelen ROM (routine outcome monitoring) Secundair 1. gegevensverzameling voor beleid 2. gegevensverzameling

Nadere informatie

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP)

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) De effectiviteit van een gecombineerde behandeling gericht op problematisch middelengebruik en partnergeweld bij plegers van partnergeweld

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Dilemma s bij risicotaxatie Risicotaxatie is een nieuw en modieus thema in de GGZ Veilige zorg is een illusie Hoe veiliger de zorg, hoe minder vrijheid voor

Nadere informatie

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf Dit onderzoek is uitgevoerd door het Bonger Instituut voor Criminologie van de Universiteit

Nadere informatie

Our brains are not logical computers, but feeling machines that think.

Our brains are not logical computers, but feeling machines that think. Drs. Fernando Cunha (Child Support Europe) Ontwikkelingspsycholoog Gezondheidspsycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog (NIP) Onderwijsspecialist http://www.child-support-europe.com In dienst van kinderen,

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen

Persoonlijkheidsstoornissen Persoonlijkheidsstoornissen cluster Zuid-Hollandse Eilanden informatie voor verwijzers Inleiding Het cluster Zuid-Hollandse Eilanden is actief in de regio Voorne-Putten, Goeree-Overflakkee en de Hoekse

Nadere informatie

Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg

Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg Korsakov Symposium 12-12-2014 Carolien Bruijnen, MSc Research Psycholoog cbruijnen@vvgi.nl Inhoud Ontwikkeling van de MoCA Onderzoek

Nadere informatie

Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten

Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten Factoren in de relatie tussen angstige depressie en het risico voor hart- en vaatziekten In dit proefschrift werd de relatie tussen depressie en het risico voor hart- en vaatziekten onderzocht in een groep

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

GHB hulpvraag in Nederland

GHB hulpvraag in Nederland GHB hulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor GHB problematiek in de verslavingszorg 2007-2012 Houten, mei 2013 Stichting IVZ GHB hulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen

Nadere informatie

Van Klacht Naar Kracht deelnemersresultaten april 2010-2011

Van Klacht Naar Kracht deelnemersresultaten april 2010-2011 Feitenkaart Van Klacht Naar Kracht deelnemersresultaten april 010-011 In september 007 is de uitvoering van het Rotterdamse leefstijlprogramma Van Klacht naar Kracht gestart. Het doel van het programma

Nadere informatie

Onderzoek naar de effectiviteit van de residentieel geïntegreerde behandeling voor patiënten met een dubbeldiagnose

Onderzoek naar de effectiviteit van de residentieel geïntegreerde behandeling voor patiënten met een dubbeldiagnose Onderzoek naar de effectiviteit van de residentieel geïntegreerde behandeling voor patiënten met een dubbeldiagnose Prof. Sabbe (CAPRI UA) Malone Maureen (CAPRI UA) Overzicht Definities Onderzoeksvragen

Nadere informatie

Gezondheid van methadongebruikers. Dr. Gerdien de Weert Iriszorg/NISPA Drs. Erik Paling Novadic-Kentron

Gezondheid van methadongebruikers. Dr. Gerdien de Weert Iriszorg/NISPA Drs. Erik Paling Novadic-Kentron Gezondheid van methadongebruikers Dr. Gerdien de Weert Iriszorg/NISPA Drs. Erik Paling Novadic-Kentron Gezondheid van methadongebruikers Levensverwachting iha Ervaren klachten patiënten in methadonprogramma

Nadere informatie

recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst

recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst Nederlandse samenvatting Patiënten met een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) hebben last van recidiverende en aanhoudende dwanggedachten (obsessies) die duidelijke angst veroorzaken. Om deze angst

Nadere informatie

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein 28 november 2014 Middelengerelateerde problematiek 1. Algemeen A. Middelengebruik in België B. Gevolgen:

Nadere informatie

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Pakkende ondertitel Inhoud presentatie Inleiding Aanleiding

Nadere informatie

MDR diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag. Klaas Jansen, SPV MetGGZ (voorheen RiaggZuid) FACT-team, Kernteam crisisdienst

MDR diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag. Klaas Jansen, SPV MetGGZ (voorheen RiaggZuid) FACT-team, Kernteam crisisdienst MDR diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag Klaas Jansen, SPV MetGGZ (voorheen RiaggZuid) FACT-team, Kernteam crisisdienst Inhoud Cijfers Visie op suïcidaal gedrag Diagnostiek en behandeling van

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Topklinisch Centrum voor Korsakov. en alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen. Informatie voor verwijzers

Topklinisch Centrum voor Korsakov. en alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen. Informatie voor verwijzers Topklinisch Centrum voor Korsakov en alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen Informatie voor verwijzers Via deze folder willen wij u graag nader kennis laten maken met de behandelmogelijkheden van het

Nadere informatie

Angststoornissen. Verzekeringsgeneeskundig protocol

Angststoornissen. Verzekeringsgeneeskundig protocol Angststoornissen Verzekeringsgeneeskundig protocol Epidemiologie I De jaarprevalentie voor psychische stoornissen onder de beroepsbevolking in Nederland wordt geschat op: 1. 5-10% 2. 10-15% 15% 3. 15-20%

Nadere informatie

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios

Verdiepingsstage Dubbele diagnose. Loodds. informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds informatie voor aios Verdiepingsstage Dubbele diagnose Loodds Gaat je interesse uit naar psychiatrie in combinatie met een verslaving? Dan biedt Delta een verdiepingsstage

Nadere informatie

Persoonlijkheids- stoornissen

Persoonlijkheids- stoornissen Persoonlijkheids- stoornissen Classificatie, epidemiologie en psychotherapie Dr. Helene Andrea Wetenschappelijk onderzoeker Viersprong Institute for Studies on Personality Disorders (VISPD), Halsteren

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen en Angst. Ellen Willemsen

Persoonlijkheidsstoornissen en Angst. Ellen Willemsen Persoonlijkheidsstoornissen en Angst Ellen Willemsen Overzicht Relevantie Persoonlijkheidsstoornissen Comorbiditeit in getallen PG cijfers comorbiditeit Relatie tussen angststoornissen en PS Aanbevelingen

Nadere informatie

AARD, OMVANG EN MOBILITEIT VAN PROBLEMATISCHE HARDDRUGSGEBRUIKERS IN ROTTERDAM. Harddrugsgebruikers geregistreerd. S. Biesma. J. Snippe. B.

AARD, OMVANG EN MOBILITEIT VAN PROBLEMATISCHE HARDDRUGSGEBRUIKERS IN ROTTERDAM. Harddrugsgebruikers geregistreerd. S. Biesma. J. Snippe. B. AARD, OMVANG EN MOBILITEIT VAN PROBLEMATISCHE HARDDRUGSGEBRUIKERS IN ROTTERDAM Harddrugsgebruikers geregistreerd S. Biesma J. Snippe B. Bieleman SAMENVATTING In opdracht van de gemeente Rotterdam is de

Nadere informatie

Prevalentie en behandeling van ADHD bij patiënten met een verslaving

Prevalentie en behandeling van ADHD bij patiënten met een verslaving Prevalentie en behandeling van ADHD bij patiënten met een verslaving Katelijne van Emmerik van Oortmerssen Ellen Vedel Wim van den Brink Robert A. Schoevers overzicht Achtergrond IASP prevalentie studie

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CV-6300-4.0.1.-2

BELEIDSREGEL CV-6300-4.0.1.-2 BELEIDSREGEL Tarief en prestatiebeschrijvingen voor eerstelijns psychologische zorg 1. Algemeen a. Deze beleidsregel is van toepassing op zorgaanbieders die eerstelijns psychologische zorg leveren, welke

Nadere informatie

VMDB 15-06-2013. Arnold Scholten Psycholoog Brijder Verslavingszorg

VMDB 15-06-2013. Arnold Scholten Psycholoog Brijder Verslavingszorg VMDB 15-06-2013 Arnold Scholten Psycholoog Brijder Verslavingszorg DUBBELE DIAGNOSE Psychiatrische Stoornis + middelenproblematiek Er bestaat wederzijdse beïnvloeding Prognose is minder goed Afzonderlijke

Nadere informatie

Geïntegreerde behandeling voor patiënten met Autisme spectrum stoornisen (ASS) en comorbide verslavingsproblematiek

Geïntegreerde behandeling voor patiënten met Autisme spectrum stoornisen (ASS) en comorbide verslavingsproblematiek Geïntegreerde behandeling voor patiënten met Autisme spectrum stoornisen (ASS) en comorbide verslavingsproblematiek Een innovatieve behandeling met TOPGGZ erkenning Linda Kronenberg & Hendrikje Bloemert

Nadere informatie

Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik

Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik Saskia van Duin - verpleegkundig specialist GGZ Melchiord Ricardo - ervaringsdeskundige Ellen Struik teamleider DD kliniek GGZ

Nadere informatie

Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek

Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek Cluster jeugd Preventie, inclusief minimale interventie van 1-3 gesprekken I- hulp (ambitie ook

Nadere informatie

Functional limitations associated with mental disorders

Functional limitations associated with mental disorders Samenvatting Functional limitations associated with mental disorders Achtergrond Psychische aandoeningen, zoals depressie, angst, alcohol -en drugsmisbruik komen erg vaak voor in de algemene bevolking.

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Visiedocument FACT GGZ Friesland

Visiedocument FACT GGZ Friesland Visiedocument FACT GGZ Friesland Soort document: Visiedocument Versie: 02 Visie Rehabilitatie begint bij de voordeur! Vanaf het eerste behandelcontact staat het individuele herstelproces van de patiënt

Nadere informatie

Middelen, delictgedrag en leefstijltraining. Marscha Mansvelt

Middelen, delictgedrag en leefstijltraining. Marscha Mansvelt Middelen, delictgedrag en leefstijltraining Marscha Mansvelt Inhoud Hoe gaat de Waag om met middelengebruik als risicofactor voor delictgedrag? Leefstijltraining 1. Alcohol is de meest sociaal geaccepteerde

Nadere informatie

TERUGKEER NAAR DE SAMENLEVING

TERUGKEER NAAR DE SAMENLEVING TERUGKEER NAAR DE SAMENLEVING Terugkeer naar de samenleving van een resocialisatie-afdeling Samenvatting In dit artikel wordt beschreven hoe vaak op een resocialisatieafdeling van een APZ de indicatie

Nadere informatie

6 1 = Groot probleem; 2 = Klein probleem; 3 = Geen probleem; 99 = Missing Bereikbaarheid

6 1 = Groot probleem; 2 = Klein probleem; 3 = Geen probleem; 99 = Missing Bereikbaarheid Volwassenen cure Verslaving cure CQiv-amb Patiëntervaring Patiëntervaring Instrument Naam instrument CQ-index Kortdurende ambulante GGZ verkort Code Versie/uitgever Meetpretentie Type instrument Type respondent

Nadere informatie

Kliniek Zevenaar. Informatie voor patiënten

Kliniek Zevenaar. Informatie voor patiënten Kliniek Zevenaar Informatie voor patiënten We spreken van een verslaving wanneer bepaald gedrag zoals middelengebruik of gokken uw leven gaat beheersen. Steeds meer tijd en energie gaan op aan de verslaving.

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Kliniek Nijmegen. Informatie voor patiënten

Kliniek Nijmegen. Informatie voor patiënten Kliniek Nijmegen Informatie voor patiënten We spreken van een verslaving wanneer bepaald gedrag zoals middelengebruik of gokken uw leven gaat beheersen. Steeds meer tijd en energie gaan op aan de verslaving.

Nadere informatie

Organogram Werkgebied

Organogram Werkgebied Wat doet Tactus Verslavingszorg? Tactus is specialist op het terrein van de verslavingszorg. Mensen die door hun verslaving aan alcohol, drugs, medicijnen, gokken, gamen, eten of andere verslavingen in

Nadere informatie

Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ

Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ Informatie voor huisartsen Organisatie voor geestelijke gezondheidszorg GGZ Rivierduinen biedt vele vormen van geestelijke gezondheidszorg voor alle leeftijden;

Nadere informatie

GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD

GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD RESULTATEN ANALYSE 2014 GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD De Rughuis Methode heeft aangetoond dat de gezondheidstoestand en kwaliteit van leven bij patiënten met chronische rugklachten enorm kan toenemen.

Nadere informatie

Bijlage 1: Programma van Eisen

Bijlage 1: Programma van Eisen Bijlage 1: Programma van Eisen Functie: Stichting Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid afdeling Jeugd < 18 jaar Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken

Nadere informatie

Kliniek Wolfheze. Informatie voor patiënten

Kliniek Wolfheze. Informatie voor patiënten Kliniek Wolfheze Informatie voor patiënten We spreken van een verslaving wanneer bepaald gedrag zoals middelengebruik of gokken uw leven gaat beheersen. Soms lukt het niet om daar zelf uit te komen. Bij

Nadere informatie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Feiten en cijfers tot nu toe Managementsamenvatting Na twee en een half jaar kwaliteitsmetingen in de fysiotherapie is het een geschikt moment

Nadere informatie

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan U moet de bakens verzetten en noch sterke drank, noch bier meer gebruiken: houdt u aan een matig gebruik van een redelijke

Nadere informatie

CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14

CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14 CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14 Datum : 01-02-2014 Auteur : Jaap Noorlander, Joris van Nimwegen Versie : 2 1 Inhoudsopgave Inleiding... Pagina 3 Vraagstelling... Pagina 3 Methode

Nadere informatie

Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar?

Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar? Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar? Doel van een richtlijn Vastleggen van wetenschappelijke kennis en expertise rond een bepaalde stoornis t.b.v. hulpverleners en cliënten.

Nadere informatie

Centrum voor ouderenpsychiatrie Regio Apeldoorn 2009. HONOS 65+ Maart 2009 Gerda Rötert

Centrum voor ouderenpsychiatrie Regio Apeldoorn 2009. HONOS 65+ Maart 2009 Gerda Rötert Centrum voor ouderenpsychiatrie Regio Apeldoorn 2009 HONOS 65+ Maart 2009 Gerda Rötert Doelstelling: Het doel is het evalueren van het effect van de behandeling of begeleiding zowel op individueel- als

Nadere informatie

Vermaatschappelijking van de zorg: artikel 107 in cijfers

Vermaatschappelijking van de zorg: artikel 107 in cijfers Vermaatschappelijking van de zorg: artikel 107 in cijfers Overzicht Situering onderzoek Voorstelling vragenlijsten Resultaten Samenstelling doelgroep: leeftijd en geslacht Frequentie symptomatologie Evolutie

Nadere informatie

Zimmerman, Sheeran, & Young. Beoordelen van de aanwezigheid van depressie

Zimmerman, Sheeran, & Young. Beoordelen van de aanwezigheid van depressie DIAGNOSTIC INVENTORY FOR DEPRESSION (DID) Zimmerman, M., Sheeran, T., & Young, D. (2004). The Diagnostic Inventory for Depression: A self-report scale to diagnose DSM-IV Major Depressive Disorder. Journal

Nadere informatie

Voorspellers van terugval bij angststoornissen. Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten

Voorspellers van terugval bij angststoornissen. Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten Voorspellers van terugval bij angststoornissen Najaarsconferentie Vgct 8 november 2012 Willemijn Scholten Achtergrond Angststoornissen zijn goed te behandelen Beloop op lange termijn chronisch of episodisch

Nadere informatie

De zorgvignetten EPA nader onderzocht Met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen

De zorgvignetten EPA nader onderzocht Met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen De zorgvignetten EPA nader onderzocht Met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen Wilma Swildens (Altrecht) Jan Theunissen (GGZinGeest/Vumc) Gerard de Valk (Altrecht) De zorgvignetten

Nadere informatie

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Vierde oplage, juni 2016 In deze lijst zijn de belangrijkste wijzigingen opgenomen t.o.v. de derde oplage (juni 2015). Pagina Stoornis Derde oplage,

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Geneeskundige en Gezondheidsdienst Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/gggd Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht (GG&GD) Postbus

Nadere informatie

Individuele verschillen in. persoonlijkheidskenmerken. Een genetisch perspectief

Individuele verschillen in. persoonlijkheidskenmerken. Een genetisch perspectief N Individuele verschillen in borderline persoonlijkheidskenmerken Een genetisch perspectief 185 ps marijn distel.indd 185 05/08/09 11:14:26 186 In de gedragsgenetica is relatief weinig onderzoek gedaan

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist

Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist Deel 1: Wet op de gedwongen opname Deel 2: problematisch middelengebruik Toetsing van de wet bij verslaving Geesteszieke

Nadere informatie