Gezondheidszorg respons op huiselijk geweld:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gezondheidszorg respons op huiselijk geweld:"

Transcriptie

1 Gezodheidszorg respos op huiselijk geweld: Veelbelovede iterveties voor de eerstelijsgezodheidszorg e verloskudige zorg i Europa WOMEN HEALTH PROMOTION CENTRE

2 Wat is er beked? Huiselijk geweld (HG) tege vrouwe komt vaak voor, is verborge e heeft belagrijke gevolge voor de gezodheid e de fiaciële implicaties. Istellige voor eerstelijsgezodheidszorg e verloskudige zorg zij bij voorkeur plaatse voor iterveties te behoeve va bewustmakig, het betrekke va gezodheidszorgprofessioals bij traiig e idetificatie va slachtoffers va HG, e het otwikkele va zorgtrajecte. Iteratioaal worde meer HG-iterveties bie de gezodheidszorg otwikkeld e geëvalueerd. Dergelijke iterveties zij complex, implicere vaak veraderig op verschillede iveaus e samewerkigsverbade tusse orgaisaties met zeer uiteelopede visies, gezagsstructure e werkprocedures. De cotext varieert eorm met betrekkig tot het wettelijk kader e de politieke ageda va elk lad, de orgaisatie e het verstrekke va gezodheidszorg, de aawezigheid e macht va orgaisaties va slachtoffers va huiselijk geweld, de beschikbaarheid va gemeeschappelijke middele e gespecialiseerde HG-orgaisaties e iherete culturele verschille. Welke lacues zij er? Er is auwelijks literatuur over de diestverleig e er zij weiig studies die de oderliggede programmatheorieë verduidelijke. Beleidsmakers, fiaciers e besluitvormers i de gezodheidszorg moete iet allee wete of ee itervetie werkt, maar ook waeer, waarom e hoe ze werkt. Cotextuele kemerke kue helpe verklare waarom iterveties slage of mislukke. Het Dapheproject Deze studie trekt lesse uit ee reeks veelbelovede itervetiemodelle i zeve Europese lade: het Vereigd Koikrijk, Filad, Nederlad, Spaje, Duitslad, België e Servië. De belagrijkste bevidige zij gebaseerd op: (i) de gegeves va 82 oderzoeke betreffede 81 iterveties i die lade, verspreid over brede geografische gebiede, meerdere gezodheidszorgistellige e disciplies va gezodheidsprofessioals; (ii) casestudy s aa de had va iterviews met 37 stafmedewerkers va de iterveties i 6 lade; (iii) e ee tweedaagse workshop met de parters va alle lade.

3 Voorbeelde va itervetiemodelle i Europa Vereigd Koikrijk Het MOZAIC Wome s Well Beig Project (Project voor het Welzij va Vrouwe) is ee samewerkigsverbad tusse de afdelige verloskudige zorg- e seksuele gezodheid va de Guy s & St. Thomas NHS Foudatio Hospital Trust e het 170 Commuity Project, ee iet-gouveremetele orgaisatie i Zuidoost-Lode. Het project gebruikt ee laagdrempelige beaderig waarbij i het ziekehuis gevestigde Idepedet DV Advocates (IDVA-Oafhakelijke belagebehartigers izake Huiselijk Geweld) vrouwe begeleide, gezodheidsprofessioals opleide e juridische hulp biede op beleidsiveau om de samewerkig tusse de lokale gemeeschap e het ziekehuis te versterke. Filad Als oderdeel va ee atioaal iitiatief gesubsidieerd door het Miisterie va Gezodheid e Sociale Zake, krege verpleegkudige i kliieke voor verloskudige zorg e kiderziekehuize oderwijs over HG, i combiatie met routiematige oderzoek met ee screeigformulier. Er zij zorgtrajecte met doorverwijzig aar adere gezodheidszorgprofessioals i de gezodheidscetra (bv. therapeute, maatschappelijk werkers e huisartse) e maatschappelijke HG-orgaisaties. De richtlije voor gezodheidszorgprofessioals i de verloskudige zorg e kidergezodheidszorg worde sids 2004 gepubliceerd; de laatste versie dateert va Het Regioal State Admiistrative Agecy va Zuid-Filad heeft ee stadaardformulier otwikkeld dat ook i elektroische vorm beschikbaar is, voor de beoordelig va patiëte die i gezodheidscetra e ziekehuize worde opgeome met lichamelijke letsels als gevolg va misbruik (PAKE). Nederlad MeMoSA (Metor Moeders voor Steu e Advies) vidt plaats i huisartsepraktijke i Rotterdam e Nijmege. Huisartse krijge HG-traiig door ee gevestigde traierspool. Er wordt ee laagdrempelige beaderig gebruikt waarbij vrouwe die slachtoffer zij va HG worde doorverweze aar metormoeders, semiprofessioals die werde opgeleid om moeders met thuiswoede kidere joger da 18 jaar te begeleide. Deze itervetie is kortdured, vidt plaats i ee vroeg stadium e richt zich op vier domeie: het stoppe/vermidere va geweld; kidere die getuige zij va geweld; omgaa met depressieve klachte; e het verbetere va het sociale etwerk va vrouwe e vermidere va isolemet. I Nijmege worde de metore opgeleid e wekelijks gecoacht door HERA, de grootste gespecialiseerde HG-orgaisatie i de provicie met ee etwerk va opvagplaatse. Spaje Oder de Spaase Overkoepelede Wet 1/2004 zij de regerige va de 17 autoome provicies verplicht om bie de gezodheidszorg geweld tusse mae e vrouwe aa te pakke. Door de autoome overheid va Castilië e Leό wordt ee top-dow beaderig toegepast voor de implemetatie va het Commo Protocol for a Healthcare Respose to Geder Violece (Gemeeschappelijk Protocol voor de Gezodheidszorg respos op Partergeweld). Me richtte zich aavakelijk op maagemetteams i de eerstelijsgezodheidszorg e ziekehuize voor bewustmakigsactiviteite. Er werd ee multidiscipliair team va 35 professioals opgeleid om trapsgewijs teams te traie i de eerstelijsgezodheidszorg, de spoedeisede hulp, de verloskude e odersteued persoeel zoals receptioiste e admiistratieve krachte. Gezodheidsprofessioals make gebruik va hu bestaade etwerke met maatschappelijk werkers, de politie, opvagtehuize e adere gezodheidszorgprofessioals om vrouwelijke slachtoffers va HG te begeleide. De autoome provicies moete ook alle verklarige va HG, same met adere gegeves, i het gezodheidszorgiformatiesysteem registrere. De gegeves worde bij het Miisterie va Gezodheid e Sociaal Beleid igedied e jaarlijks worde de epidemiologische gegeves met betrekkig tot partergeweld e traiigsactiviteite gepubliceerd. Duitslad Va de vele iitiatieve i Duitslad met betrekkig tot de aapak va HG i de eerstelijsgezodheidszorg, richtte de studie zich op het atioale pilotproject MIGG (Medische Itervetie Tege Geweld) gesubsidieerd door het Federaal Miisterie voor Gezi, Seiore, Vrouwe e Jeugd ( ). MIGG is het eerste systematische project om de gezodheidszorg va slachtoffers va HG i de primaire zorg te verbetere. Het werd i 5 stede otwikkeld e geëvalueerd. Parters va het MIGG zij odermeer het Istituut voor Foresische Geeeskude va de Uiversiteit va Düsseldorf, SIGNAL e.v. e Gesie (ee etwerk voor iterveties va de gezodheidszorg tege HG). Zowel SIGNAL e.v. e Gesie zij iet-gouveremetele orgaisaties die auw samewerke met gezodheidsprofessioals uit de primaire zorg. De orgaisatie biedt ee HGitervetieprogramma, HG-traiig, e otwikkelt materiale zoals posters, brochures e documetatie over misbruik. Na de traiig biede ze versterkede e odersteuede activiteite met multidiscipliaire bijeekomste, jaarlijkse cogresse, kwaliteitscirkels va huisartse e tweejaarlijkse trai de traier - bijeekomste. Die biede ee forum voor het uitwissele va good practices e oderzoek, casusbesprekige e verdere traiig. Aadacht, Erkeig, Actie is ee itervetie m.b.t. huiselijk geweld gevestigd i het Departemet Psychotherapie e Psychosomatiek va het Uiversitair Ziekehuis i Dresde. Er wordt traiig gegeve aa het persoeel i het ziekehuis e aa professioals uit de eerste lij zorgverleig. Idie odig wordt er doorverweze aar adere gezodheidsprofessioals e orgaisaties voor huiselijk geweld. België, Vlaadere Er zij ee aatal verieuwede iitiatieve i België. Domus Medica, ee professioele orgaisatie voor Vlaamse huisartse, geeft basistraiige e traiige voor gevorderde over HG aa huisartse. De orgaisatie wordt gesubsidieerd door de Federale Overheidsdiest voor Volksgezodheid, Veiligheid va de Voedselkete e Leefmilieu. Ze werkt hiervoor same met maatschappelijk werkers va de Cetra voor Algemee Welzijswerk (ook beked als CAW). CAW s biede sociale hulp i de eerste lij e 13 va de 26 CAW s krege subsidies va het Vlaams Miisterie voor Welzij om het HG-beleid e traiig over HG te otwikkele. De itervetie bevordert de verwijzig aar de sociale hulpverleig, maar wil ook ee odersteued multiprofessioeel etwerk voor huisartse tot stad brege. Kid e Gezi (de Vlaamse istellig voor hulp e advies over welzij va kidere) geeft HG-traiig aa verpleegkudige die werke met kidere va 0 tot 3 jaar. Het MOM (Difficult Momets ad Feeligs) geradomiseerd e gecotroleerd oderzoek (RCT) zal iformatie over de doorverwijzig va zwagere vrouwe die het slachtoffer zij va HG vergelijke met de stadaard zorgverleig. De studie rekruteert deelemers op verschillede plaatse i Vlaadere e wordt gecoördieerd door het Uiversitair Ziekehuis Get. Servië Het Wome s Health Promotio Cetre (WHPC) is ee iet-gouveremetele orgaisatie opgericht i 1993 die werkt aa de gevolge va partergeweld voor de gezodheid. WHPC stelt educatieve programma s over HG same voor begiers e gevorderde, voor gezodheidsprofessioals e gouveremetele e iet-gouveremetele orgaisaties. Ze voert ook lokaal e iteratioaal oderzoek uit, otwikkelt iformatiebroe over gezodheid, e orgaiseert ee reeks iitiatieve op het vlak va belagebehartigig e diestverleig voor slachtoffers. WHPC was ee va de auteurs va het atioaal protocol izake de beschermig va vrouwelijke slachtoffers va partergeweld, e otwikkelde i 2008 de eige bestaade hadleidig voor zorgverleers met betrekkig tot het herkee va de sigale va partergeweld e het behadele va vrouwelijke slachtoffers. I 2011 otwikkelde het WHPC ee softwarepakket voor gezodheidsprofessioals om huiselijk geweld e de gevolge erva voor de gezodheid te documetere e ee streger toezicht op de itervetieactiviteite mogelijk te make. Na de pilootteste zal het systeem deel uitmake va het elektroisch iformatiesysteem voor medische probleme.

4 Belagrijkste bevidige over wat goed werkt Betrokke leiderschap e orgaische groei vaaf het begi zij essetieel om ee HG-bewust systeem tot stad te brege e te behoude. Betrokke ervare artse sesibilisere collega s i hu rol te aazie va idetificatie e odersteuig va patiëte die het slachtoffer zij va HG e pakke weerstade bie de orgaisatie aa. Ze hebbe ook ee belagrijke etwerkfuctie met lokale orgaisaties, multidiscipliaire forums, bevordere e odersteue het eigeaarschap e duurzaamheid va ee itervetie die tot otplooiig komt. Leidede rolle: Bij sommige casestudy s werd meldig gemaakt va gesubsidieerde e/of formeel erkede leidede rolle. Bij het Egels MOZAIC Wome s Well Beig Project heeft de Hospital Trust ee leidiggevede voor HG e beschermig va volwassee aagesteld. I België hebbe de Cetra voor Algemee Welzijswerk subsidies va de Gemeeschappelijke regerig gekrege om ee leidiggevede fuctie i maatschappelijk werk voor HG te otwikkele. I Duitslad hebbe verpleegkudige va afdelige i Charité Ziekehuize, als oderdeel va de SIGNAL-itervetie, met de steu va de Bestuurlijke orgaisatie voor verpleegkude, ee werkgroep HG opgericht. Er werd meldig gemaakt va iformele leidede rolle va medici e steu va collega s bij de casestudy s i Nederlad (huisartse) e Filad (verpleegkudige e ziekehuismaagers). I Servië werde rodetafelgesprekke gehoude met de maagemetteams va gezodheidscetra om hu medewerkig te verkrijge bij het implemetere va het Speciaal Protocol izake de Beschermig va Vrouwelijke Slachtoffers va Partergeweld. Regelmatige traiig met feedbackmechaisme helpt ee cultuur va cotiu lere tot stad te brege. Na de iitiële traiig moete gezodheidsprofessioals hu vaardighede oefee, adeke e feedback krijge over hu ervarige i de omgag met vrouwe die het slachtoffer zij va HG. I alle lade ware versterkede activiteite e odersteuig a de traiig ee belagrijk thema. Feedback e lere: Gezodheidszorgprofessioals hebbe ee geformaliseerde samewerkig e directe doorverwijzig aar belagebehartigers e metormoeders die feedback geve over idividuele gevalle (VK, MOZAIC e Nederlad, MeMoSA). De belagebehartigers va MOZAIC hebbe ook beperkte toegag tot het elektroische zwagerschapsboekje va vrouwe e kue vroedvrouwe e dokters er op wijze dat de vrouw hulp krijgt va he e dat het iet veilig ka zij om haar va de postatale of preatale afdelig te otslaa. De traier va MOZAIC maakt gebruik va de evaluatiegegeves e best practices va de traiigssessies. I België (Domus Medica & CAW) zij er itervisiegroepe aa het werk e i Duitslad (SIGNAL e.v. & Gesie) otmoete gezodheidszorgprofessioals e vertegewoordigers va lokale orgaisaties elkaar op jaarlijkse cogresse e kwaliteitskrige. Die worde gebruikt voor het uitwissele va oderzoek e ervarige met complexe gevalle, het verbide va gemeeschapsorgaisaties e aavullede traiig. I Spaje e België krijge etwerke va traiers subsidies va lokale of federale istaties om gezodheidsprofessioals te odersteue door het dele va middele. Ze worde gecoördieerd op staatsiveau om te beslisse over de kwaliteit va de traiig e evaluatie. Stimulerigsregelige e flexibele traiigsprogramma s zij odig om gezodheidszorgprofessioals te motivere de traiig bij te woe, vooral i de cotext waar zij allee werke e/of worde betaald per prestatie. Verplichte/motivere va traiig: I België e Duitslad, waar huisartse meestal allee werke, wordt traiig buite de katoorure gegeve (d.w.z. s avods e i het weeked). I Nederlad stappe huisartse i hoog tempo over aar groepspraktijke. Huisartse hebbe jaarlijks 40 ascholigspute pute odig om hu registratie te behoude e kue pute verzamele door middel va HGtraiig. I Servië moete primaire zorgverleers 24 pute per jaar behale om hu medische licetie te behoude e otvage ze 6 pute voor HG-traiig. I Spaje worde gezodheidsprofessioals die cursusse voor traiers wille volge, vrijgesteld va hu werk e krijge zij ee okostevergoedig. I het VK moete vroedvrouwe elk jaar ee bepaald aatal studiedage bijwoe om hu registratie te behoude. I de MOZAIC-itervetie wordt HG als ee studiedag aagebode. Ee pool va lokale traiers tot stad brege met gezodheidszorgprofessioals is ee maier om de duurzaamheid va de itervetie te waarborge. Maar de cursusse moete regelmatig werve om ee voldoede aatal traiers te behoude. Traiig odersteue: I België orgaiseert Domus Medica bijeekomste voor huisartse e maatschappelijk werkers va de CAW s die aa cursusse voor traiers hebbe deelgeome. I Duitslad beschikt SIGNAL e.v. over subsidies om jaarlijkse bijeekomste met hu trai de traier -pool te

5 orgaisere. I Nederlad heeft de MeMoSA-itervetie i Nijmege ee traiigspool gecreëerd om de cotiuïteit va de traiig te verzekere. I Spaje heeft ee multidiscipliair traiigsteam va 35 professioals i de autoome provicie va Castilla y Leό traiig gegeve aa gezodheidsprofessioals. Va de 81 iterveties beschreve i het oderzoek zij er 37 die ee trai de traier - compoet vermelde. Duidelijke doorverwijzigtrajecte e multidiscipliaire samewerkig zij ee oodzakelijke stap bij elke HG-itervetie. Gezodheidszorgprofessioals moete wete hoe ze moete doorverwijze aar orgaisaties die vrouwe e kidere die het slachtoffer zij va HG begeleide. Er moete iterveties vauit ee multidiscipliaire cotext worde otwikkeld om ee cosesus te bereike over kwesties zoals fucties e veratwoordelijkhede, dele va iformatie, vertrouwelijkheid e omgaa met hoog risicogevalle. Veilige doorverwijzigtrajecte: I sommige lade, zoals het VK e Duitslad, is multidiscipliaire samewerkig goed igeburgerd e geformaliseerd. Maar het gebruik va overlegsituaties zoals de Multi Agecy Risk Assessmet Cofereces(MARAC s) met betrekkig tot het omgaa met hoog risicogevalle werd allee i de Egelse casestudy e oderzoeke beschreve. I het VK (MOZAIC), i Nederlad (MeMoSA) e België (Domus Medica/CAW) zorge de belagebehartigers, metormoeders e maatschappelijk werkers va de CAW s voor de samewerkig met maatschappelijke orgaisaties. Zorgtrajecte worde i toeemede mate tusse de sectore geharmoiseerd. I Spaje, Filad e bij ee aatal iterveties i Duitslad werke gezodheidszorgprofessioals auw met elkaar same e met maatschappelijke orgaisaties om vrouwe te begeleide. begrijpe e om te bepale welke praktijke goed werke, welke probleme zich voordoe, welke oplossige werde getest e welke veraderige aa het model werde aagebracht. Ee mechaisme om feedback hierover te levere aa gezodheidsprofessioals is vereist. Impactevaluatie is ook oodzakelijk om de voordele e potetiële schade va de itervetie aa te toe. De resultate moete de theorie va het oderliggede programma weerspiegele vawege het feit dat vroege iterveties kwalitatief verschillede resultate kue hebbe i vergelijkig tot die met voortdurede belagebehartigig e risico-evaluatie. Zoder evaluatie of moitore is het uiterst moeilijk om fiaciers te overtuige i de itervetie te ivestere. Evaluatie e toezicht: Iets mider da de helft va de 81 iterveties i de aalytische oderzoeke vermeldde de aawezigheid va formeel oderzoek of strege cotroleactiviteite. Bij alle casestudy-iterveties was ee oderzoekscompoet opgeome. Ibreg e veratwoordelijkheid va slachtoffers moete deel uitmake va de iitiële otwikkelig va de itervetie e voortdure aarmate de itervetie evolueert. Hoewel dit iet zo gebruikelijk was, ware er ekele goede praktijkvoorbeelde bij de casestudy-iterveties. Luistere aar slachtoffers: I het VK werd i 2011 MOZAIC VOICES, ee groep va slachtoffers, opgericht vauit het Lagerhuis. De voorzitter e lede zij uitsluited huidige e voormalige cliëte. Als ee geregistreerde liefdadigheidsistellig houdt de groep zich bezig met fodsewervig e bewustmakigsactiviteite e wordt geraadpleegd voor beslissige met betrekkig tot de diestverleig e het oderzoek. I Nederlad worde alle vrouwe die aar MeMoSA worde doorverweze bij hu vertrek geïterviewd. Dat biedt izichte die bij de itervetie terugkere. De deelemers aa de workshop beadrukte de oodzaak voor iterveties afgestemd op de behoefte va vrouwe. Het documetere va het implemetatieproces va de itervetie door middel va formele evaluatie is oodzakelijk om de ivloed va cotextuele factore te

6 Gemeeschappelijke uitdagige Odaks de diversiteit i cotext va de casestudy-iterveties, beschreve de deelemers allemaal vergelijkbare cotiue uitdagige, waaroder: moeilijkhede om gezodheidszorgprofessioals te motivere ee traiig bij te woe (vooral waar huisartse allee werke e per prestatie worde betaald); ee gebrek aa gefiacierd e odersteud leiderschap bie de gezodheidszorg, essetieel voor het implemetere e odersteue va de itervetie; de oodzaak voor gecoördieerde e gesubsidieerde multidiscipliaire werkgroepe; ee gebrek aa fiaciële middele voor traiigse versterkigsactiviteite; ee gebrek aa fiaciële middele voor oderzoek e evaluatie; e de terughoudedheid va sommige gezodheidszorgprofessioals bij het herkee va HG. Best practice aabevelige Medische leiderschapsfucties zij odig i alle stadia, vaaf de start va het iovatieproces tot e met het odersteue va de itervetie. Dit moet geformaliseerd worde door taakomschrijvige va hu fucties e veratwoordelijkhede, odersteud worde door gezodheidszorgmaagemet e op permaete basis worde gefiacierd om de teloorgag va de itervetie te voorkome. Traiig i praktische e commuicatieve vaardighede bij het herkee va de sigale va HG moet a de eerste sessie worde voortgezet. Gezodheidszorgprofessioals moete hu vaardighede i reële kliische situaties kue oefee e feedback e odersteuig otvage. Er moete subsidies worde verstrekt aa NGO s die ee leidede rol spele i het samestelle e geve va traiigsprogramma s, coördiere va odersteuig a de traiig e het rechtstreeks begeleide va vrouwe. Mogelijkhede voor het otwikkele va multidiscipliaire samewerkigsverbade kue worde gerealiseerd door maatschappelijke orgaisaties bij de traiig va gezodheidszorgprofessioals te betrekke, wat het voor alle betrokkee mogelijk maakt om elkaars rol bij het begeleide va gezie die het slachtoffer zij geworde va HG beter te begrijpe. Iterveties moete worde afgestemd op de idividuele behoefte va vrouwe. Sommige vrouwe zulle itesieve steu e/of begeleidig va ee belagebehartiger odig hebbe, terwijl adere voordeel zulle hale uit vroege iterveties die he helpe bij het otwikkele va ee odersteued etwerk, het vermidere va isolemet e het vergrote va hu veiligheidsgedrag. HG-traiig moet deel uitmake va alle medische curricula, vervolgopleidige e de ascholig va gezodheidszorgprofessioals. De traiig moet op regelmatige basis worde gegeve om er voor te zorge dat alle gezodheidszorgprofessioals betrokke worde. Herhalig- e vervolgtraiig, feedbackmechaisme e odersteuig voor gezodheidszorgprofessioals a de traiig zij odig om ee HG-bewuste cultuur te behoude e duurzame veraderige i de praktijk te bewerkstellige. Om gezodheidszorgprofessioals te motivere aa traiigsactiviteite deel te eme is er ee mix va stimulerigsmaatregele odig, zoals accreditatie, bijdrage va pute aa de medische licetie, okostevergoedig, e het aabiede va traiig tijdes e waar odig, buite de werkure. Oderzoek e evaluatie zij essetieel om zowel het proces als de impact va de itervetie aa te toe. Iterveties moete mechaisme bevatte om het bewijs terug te koppele aar gezodheidszorgprofessioals om he te motivere, eigeaarschap te creëre om zodoede duurzaamheid te garadere. Toekomstige itervetiestudies moete agaa hoe de resultate voor de slachtoffers e hu kidere kue worde gemete, vooral voor kwetsbare groepe zoals oudere vrouwe, mese met ee lichamelijke hadicap, met ee visuele of auditieve beperkig, met spraakprobleme, psychische stoorisse, ee verstadelijke hadicap, vluchtelige of asielzoekers, gevagee, slachtoffers va vrouwehadel, e vrouwe met ee drug- e/of alcoholprobleem. Gezodheidsdomeie waarbij research izake HG-itervetie otbreekt zij: geestelijke gezodheid, spoedeisede hulp, voortplatig e seksuele gezodheid (waaroder abortus) e sociale diestverleig. Dakbetuigige Gesteud door ee subsidie va de Europese Uie i het kader va het Daphe III Programma e medegefiacierd door het Fise Miisterie va Sociale Zake e Gezodheid. Dak aa de projectparters voor hu izet om dit tot ee succes te make e aa de vertalers e tolke voor het harde werk. Speciale dak gaat uit aar de deelemers va het vragelijstoderzoek e de case-study iterviews die bereid ware om tijd vrij te make e hu izichte op basis va jarelage expertise op het gebied va HG e gezodheid te dele. Weblik aar het volledige rapport is te vide op de projectwebsite DIVERHSE (Domestic & Iterpersoal Violece: Effectig Resposes i the Health Sector i Europe Huiselijk e iterpersoolijk geweld: respos va de gezodheidszorgsector i Europa ) Daphe Project Coördiator Dr. Loraie J. Bacchus, Lodo School of Hygiee & Tropical Medicie, Geder Violece & Health Cetre, Vereigd Koikrijk Daphe Project Parters Professor Susa Bewley, Kigs Health Parters, Vereigd Koikrijk Dr. Carme Feradez, Miisterie va Gezodheid va de autoome provicie Castilië e Leό, Spaje Mevr. Hildegard Hellberd, SIGNAL, Duitslad Dr. Sylvie Lo Fo Wog, Radboud Uiversiteit Nijmege Medisch Cetrum, afdelig Eerstelijsgeeeskude/ Geder & Wome s Health, Nederlad Dr. Staislava Otasevic, Wome s Health Promotio Cetre, Servië Dr. Leo Pas, DOMUS MEDICA, België Mevr. Sirkka Perttu, Uiversiteit Helsiki Palmeia Cetrum voor Permaete Educatie, Filad Mevr. Tiia Savola, Uiversiteit Helsiki Palmeia Cetrum voor Permaete Educatie, Filad Evaluator Professor Gee Feder, Uiversity of Bristol

Postgraduaat Community Service Engineering

Postgraduaat Community Service Engineering Postgraduaat Commuity Service Egieerig Techologie voor empowermet, leveskwaliteit, performate socialprofitorgaisaties Faculteit Idustriële Igeieursweteschappe Faculteit Igeieursweteschappe i.s.m.thomas

Nadere informatie

Strategic Workforce Management

Strategic Workforce Management Strategic Workforce Maagemet Ee strategische focus op persoeelsplaig is belagrijker da ooit. Itroductie Het is aa de orde va de dag; persoeel wordt otslage e de werkloosheid stijgt, maar tegelijkertijd

Nadere informatie

2015 04 29 Rapport JCI survey az Sint-Blasius 20-24 april 2015

2015 04 29 Rapport JCI survey az Sint-Blasius 20-24 april 2015 APR IPSG Vereiste voor deelame aa accreditatie APR.1 APR.2 APR.3 APR.4 APR.5 APR.6 APR.7 APR.8 APR.9 APR.10 APR.11 APR.12 Iteratioale doele voor patiëtveiligheid IPSG.1 IPSG.2 IPSG.2.1 IPSG.2.2 IPSG.3

Nadere informatie

DE PASSER. Een nieuw Strategisch Beleidsplan: Samen beter, beter samen! RESPONZ Passend antwoord op speciaal onderwijsvragen

DE PASSER. Een nieuw Strategisch Beleidsplan: Samen beter, beter samen! RESPONZ Passend antwoord op speciaal onderwijsvragen JANUARI 2016, NUMMER 7 DE PASSER RESPONZ Passed atwoord op speciaal oderwijsvrage Ifobulleti over relevate otwikkelige voor medewerkers Ee ieuw Strategisch Beleidspla: Same beter, beter same! THEMANUMMER

Nadere informatie

Geen taken naast lesgeven. Beperkt aantal verschillende

Geen taken naast lesgeven. Beperkt aantal verschillende Draaiboek 2013-2014 Scala College Alphe aa de Rij maatregele werksituatie doel i werk cocretiserig va doele Werkdruk vermidere optimaliserig va orgaisatorische radvoorwaarde e werksituatie maatregel die

Nadere informatie

Klanten binden door excellente dienstverlening

Klanten binden door excellente dienstverlening Klate bide door excellete diestverleig Customer excellece als oderscheided vermoge De wijze waarop cosumete aar diestverleig kijke, veradert met hoge selheid. Steeds meer cosumete gebruike de digitale

Nadere informatie

VAIO-Link Online Service Gids

VAIO-Link Online Service Gids VAIO-Lik Olie Service Gids "Wij behadele iedere idividuele klacht met zorg, aadacht e respect e we zorge ervoor dat iedere klat ee goed gevoel heeft over de ervarig die hij had of zal hebbe met het VAIO-Lik

Nadere informatie

Verbeterbeleid. Avonturijn

Verbeterbeleid. Avonturijn Verbeterbeleid Avoturij 2 Als u ee keer mider tevrede over os bet... Ee verbeterput Odaks dat wij os best doe de opvag va uw kid zo goed mogelijk te verzorge, ka het voorkome dat u ees wat mider tevrede

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek 3. Gebruikersgerichte processen 3.3 Het beëindigen van de individuele dienstverleningsovereenkomst

Kwaliteitshandboek 3. Gebruikersgerichte processen 3.3 Het beëindigen van de individuele dienstverleningsovereenkomst De Meader Kwaliteitshadboek 3. Gebruikersgerichte processe 3.3 Het beëidige va de idividuele diestverleigsovereekomst 1/7 Beoordeeld: Stuurgroep Kwaliteit Geldig vaaf: 26/06/2013 Procedurehouder: Sociale

Nadere informatie

WAI-NOT. Stefan Agten en Gaby Thierry (secretariaat@wai-not.org) Auteur van deze beschrijvende fiche : Eric Beke E-LEEROMGEVINGEN & WAI-NOT 1 & 1

WAI-NOT. Stefan Agten en Gaby Thierry (secretariaat@wai-not.org) Auteur van deze beschrijvende fiche : Eric Beke E-LEEROMGEVINGEN & WAI-NOT 1 & 1 E-LEEROMGEVINGEN & WAI-NOT 1 & 1 WAI-NOT Titel : Bestaat uit : WAI-NOT iterettools voor kidere e jogere met verstadelijke beperkige (website met educatieve e (re)creatieve elemete, speciale e-mailcliet,...)

Nadere informatie

RAADS IN FORMATIE BRIE F

RAADS IN FORMATIE BRIE F RAADS IN FORMATIE BRIE F gemeete WOERDEN Va: college va burgemeester e wethouders Datum: 1 december 2011 Portefeuillehouder(s): Titia Cosse Portefeuille(s): portefeuille Moumete e Archeologie Cotactpersoo:

Nadere informatie

Evaluatierapport. Tevredenheidsonderzoek NMV Nederlandse Montessori Vereniging 2005. Eindrapportage. BvPO

Evaluatierapport. Tevredenheidsonderzoek NMV Nederlandse Montessori Vereniging 2005. Eindrapportage. BvPO Evaluatierapport Tevredeheidsoderzoek NMV Nederladse Motessori Vereigig 2005 Eidrapportage BvPO Bureau voor praktijkgericht oderzoek, Groige BvPO BUREAU VOOR PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK POSTBUS 9505, 9703

Nadere informatie

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteite bij overlijde Iformatie voor abestaade NFOINFOINFOIN FOINFOINFOINF 2 Ileidig Omdat ee aaste uit uw familie of vriedekrig is overlede e het u moeilijk valt u uw aadacht te richte op de formaliteite

Nadere informatie

Committee / Commission ECON. Meeting of / Réunion du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Olle LUDVIGSSON

Committee / Commission ECON. Meeting of / Réunion du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Olle LUDVIGSSON Committee / Commissio ECON Meetig of / Réuio du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES Rapporteur: Olle LUDVIGSSON NL NL Otwerpamedemet 6802 === ECON/6802 === igedied door Commissie

Nadere informatie

Tabellenrapportage CQ-index Kraamzorg

Tabellenrapportage CQ-index Kraamzorg Tabellerapportage CQ-idex Kraamzorg Jauari 2011 Ihoud Pagia Algemee uitleg 1 Deelame e bevalmaad 1 De itake 2 3 Zorg tijdes de bevallig 3 4 Zorg tijdes de kraamperiode 4 10 Samewerkig e afstemmig 11 Algemee

Nadere informatie

Indaver bedrijfscode. Missie, kernwaarden en gedragsregels voor duurzaam ondernemen

Indaver bedrijfscode. Missie, kernwaarden en gedragsregels voor duurzaam ondernemen Idaver bedrijfscode Missie, kerwaarde e gedragsregels voor duurzaam odereme Vooraf Oze missie, kerwaarde e waardegebode gedragige: basis va os duurzaam odereme Idaver is ee waardegedreve orgaisatie. Idaver

Nadere informatie

Elke leerling een nieuwe kans. Tijdelijk naar onderwijsopvang om uitval te voorkomen

Elke leerling een nieuwe kans. Tijdelijk naar onderwijsopvang om uitval te voorkomen Elke leerlig ee ieuwe kas Tijdelijk aar oderwijsopvag om uitval te voorkome 0 Samewerkigsverbad Koers VO werkt met de schole voor voortgezet oderwijs aa ee passede plek voor elke leerlig. Soms wijkt de

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave va het Koikrijk der Nederlade sids 1814. Nr. 6416 10 maart 2015 Regelig va de Miister va Oderwijs, Cultuur e Weteschap va 27 februari 2015, r. FEZ/732697 houdede wijzigig

Nadere informatie

SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE!

SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE! SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE! 6 maart 2015, Proviciehuis Lelystad Het etwerkplatform voor iovaties, treds e otwikkelige i zorg e welzij. Voor iformatie e registratie: www.beterezorgmijidee.l Op vrijdag

Nadere informatie

On line studentenbegeleiding

On line studentenbegeleiding VOORBEELDEN & HOGESCHOOL GENT 1 & 1 O lie studetebegeleidig Titel : Bestaat uit : Uitgever : Cotactpersoo : Productiejaar : Kostprijs : http ://docet.hoget.be/~ep786 of de digitale campuspsycholoog ee

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering De Amersfoortse Verzekerige Stadsrig 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Gegevesverwerkig Wijzigigsformulier Ziektekosteverzekerig Bij deze wijzigig worde persoosgegeves

Nadere informatie

Onveilige bedrijven betalen méér

Onveilige bedrijven betalen méér SAFETY & ACCIDENT MANAGER, software voor ee prevetiebeleid zoder zorge! Oveilige bedrijve betale méér maager Beheer e opvolgig va risico s MANAGER Aagifte, opvolgig e statistiek va arbeidsogevalle Behere

Nadere informatie

Zorgplan Verpleging Thuis

Zorgplan Verpleging Thuis Zorgpla Verplegig Thuis Trasferverpleegkudige Datum:... Trasferverpleegkudige:... Ziekehuis:... BIG-r:... Telefooummer:... Gegeves patiët Burgerserviceummer:... Straat:...Huisummer:... Patiëtummer AMC:...

Nadere informatie

Young Potential Program

Young Potential Program Ee kickstart voor joge wolve Youg Potetial Program Start op 4 ovember 2014, Berchem Ufold your potetial www.kluweropleidige.be Startschot voor uw maagers va morge Ee succesvolle orgaisatie heeft oog voor

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering De Amersfoortse Verzekerige Stadsrig 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Wijzigigsformulier Ziektekosteverzekerig Gegevesverwerkig Bij deze wijzigig worde persoosgegeves

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete studenten op ROC Midden Nederland. Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument IO: Gitta.

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete studenten op ROC Midden Nederland. Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument IO: Gitta. Equete studete op ROC Midde Nederlad. Pagia 1 va 1 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Equete studete op ROC Midde Nederlad. IO: Gitta.verhoeve juli 214 Alle

Nadere informatie

Kwaliteit van de persoonsgegevens. Resultaten Gemeente Alpen aan den Rijn

Kwaliteit van de persoonsgegevens. Resultaten Gemeente Alpen aan den Rijn Kwaliteit va de persoosgegeves Resultate Gemeete Alpe aa de Rij Klik Ted om Dicks, de titelstijl Hek-Ja va Wieseekker het model te bewerke Ageda Doel va het oderzoek Irichtig va het oderzoek Resultate

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0)

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech Arbodiest (versie 2.0) veilig e gezod werke (Gezodheids)risico s bij autorijde Buite de verkeersveiligheid e de oderhoudsstaat va de auto ka ook het lagdurig zitte i de auto tot (gezodheids)klachte

Nadere informatie

Huisstijl en logogebruik Associatie KU Leuven

Huisstijl en logogebruik Associatie KU Leuven Huisstijl e logogebruik Associatie KU Leuve Associatie huisstijlhadboek > Ihoudstafel 1 Ihoudstafel 1. Gebruik va de huisstijl of opame va het associatielogo 3 2. Huisstijl Associatie KU Leuve 4 2.1 Opame

Nadere informatie

consultancy ontwerp project management exploitatie onderhoud audits optimalisatie opleidingen Uw bedrijfswater in ervaren handen

consultancy ontwerp project management exploitatie onderhoud audits optimalisatie opleidingen Uw bedrijfswater in ervaren handen cosultacy otwerp project maagemet exploitatie oderhoud audits optimalisatie opleidige Uw bedrijfswater i ervare hade Over Aquaplus Als dochteroderemig va de Vlaamse waterzuiveraar Aquafi, heeft Aquaplus

Nadere informatie

2012-2013. Geneeskunde

2012-2013. Geneeskunde 2012-2013 Geeeskude Profiel Be jij ee toekomstig arts? Da herke je vast de volgede eigeschappe. Je beschikt over ee goed geheuge: je zult immers grote hoeveelhede keis moete verwerke. Ook ee sterke zi

Nadere informatie

Eindrapport Leerlingtevredenheidsonderzoek Floracollege Eindexamenklassen 2013

Eindrapport Leerlingtevredenheidsonderzoek Floracollege Eindexamenklassen 2013 Eidrapport Leerligtevredeheidsoderzoek Floracollege Eidexameklasse 2013 Juli 2013 Ihoudsopgave Samevattig 3 Vrage over schoolwerk 5 Vrage over jezelf 6 Vrage over docete 8 Vrage over de metor 11 Vrage

Nadere informatie

Haal het maximale uit jezelf. valkenburg. m a s t e r e x p e r i e n c e. p r o g r a m m a 2012-2015 1

Haal het maximale uit jezelf. valkenburg. m a s t e r e x p e r i e n c e. p r o g r a m m a 2012-2015 1 Haal het maximale uit jezelf valkeburg m a s t e r e x p e r i e c e p r o g r a m m a 2012-2015 1 Maximaal redemet voor mes e orgaisatie De Valkeburg Master Experiece is bedoeld voor mese die het maximale

Nadere informatie

Evaluatie pilot ipad onder docenten

Evaluatie pilot ipad onder docenten Evaluatie pilot ipad oder docete Oderwerp equête Geëquêteerde Istellig Evaluatie pilot ipad Docete OSG Sigellad locatie Drachtster Lyceum Datum aamake equête 19-06-2012 Datum uitzette equête 21-06-2012

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013 Olie Rapport Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Stadaard Rapport HBOspiegel.l 10-9-2013 Dit rapport is automatisch gegeereerd: 11-9-2013 14:0:03 DigiDoc Web Hostig Aalyse: Aalyse: ROCMN - Tech College

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Psychiatrisch Verzorgingstehuis Zoete Nood Gods. n Campus Nieuwemeers. n Campus Leilinde. n Campus Zoete Nood Gods

Jaarverslag 2012. Psychiatrisch Verzorgingstehuis Zoete Nood Gods. n Campus Nieuwemeers. n Campus Leilinde. n Campus Zoete Nood Gods Jaarverslag 2012 Psychiatrisch Verzorgigstehuis Zoete Nood Gods Campus Nieuwemeers Campus Leilide Campus Zoete Nood Gods Ihoudsopgave 1 Ileidig 3 2 Historiek 4 3 Visie 6 4 Raad va Bestuur 8 5 Officiële

Nadere informatie

Committee / Commission AFET. Meeting of / Réunion du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Maria MUÑIZ DE URQUIZA

Committee / Commission AFET. Meeting of / Réunion du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Maria MUÑIZ DE URQUIZA Committee / Commissio AFET Meetig of / Réuio du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES Rapporteur: Maria MUÑIZ DE URQUIZA NL NL Otwerpamedemet 5088 === AFET/5088 === igedied door Adrew

Nadere informatie

Pedicure bij Rameau. Verzorgde voeten lopen het prettigst. Om in aanmerking te komen voor vergoeding zijn gemachtigd voor te schrijven:

Pedicure bij Rameau. Verzorgde voeten lopen het prettigst. Om in aanmerking te komen voor vergoeding zijn gemachtigd voor te schrijven: Verzorgde voete lope het prettigst Pedicure behadelige worde bij diabetes e reuma patiëte door ekele zorgverzekeraars vergoed. Om i aamerkig te kome voor vergoedig zij gemachtigd voor te schrijve: Huisartse

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Farel College Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Farel College Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014 Equete studete Farel College Pagia 1 va 11 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Istituut Archimedes Equete studete Farel College juli 201 Alle rechte voorbehoude.

Nadere informatie

SCHELDETHEATER. Terneuzen. Het ideale decor voor iedere ontmoeting, voor elk evenement,zakelijk en particulier

SCHELDETHEATER. Terneuzen. Het ideale decor voor iedere ontmoeting, voor elk evenement,zakelijk en particulier SCHELDETHEATER Tereuze Het ideale decor voor iedere otmoetig, voor elk eveemet,zakelijk e particulier 1 Meer da ee mooi gebouw Elk eveemet ee succes Het multifuctioele gebouw is uitermate geschikt voor

Nadere informatie

Duaal of deeltijd? Een onderzoek naar de duale en de deeltijdopleidingsvariant tot docent. Arjan Woord (08WO2009L)

Duaal of deeltijd? Een onderzoek naar de duale en de deeltijdopleidingsvariant tot docent. Arjan Woord (08WO2009L) Duaal of deeltijd? Ee oderzoek aar de duale e de deeltijdopleidigsvariat tot docet Arja Woord (08WO2009L) Mior Leidiggeve (cursusjaar 2011/2012) Begeleider: Chris Flikweert jui, 2012 Arja Woord (08WO2009L)

Nadere informatie

OINFOINF I O NFOINFOINFOINFOINFO OINFOINF I O NFOINFOINFOINFOINF

OINFOINF I O NFOINFOINFOINFOINFO OINFOINF I O NFOINFOINFOINFOINF Kliiek Psychiatrie NFOINFOINFOIN FOINFOINFOINF 2 Ihoud Ileidig 3 Uit Psychiatrie 4 De medewerkers 6 De opame 9 Het basisprogramma 12 Het otslag 15 Regels va de afdelig 16 Algemee voorzieige 20 Rechte e

Nadere informatie

JOGG-Noordwest: positieve resultaten bieden kansen voor de toekomst

JOGG-Noordwest: positieve resultaten bieden kansen voor de toekomst JOGG-Noordwest: positieve resultate biede kase voor de toekomst Ee evaluatieoderzoek va de pilotfase va ee wijkgerichte aapak i de Utrechtse aadachtswijk Noordwest Gôkky Zeistra, Naah Tak, Moique de Koig,,

Nadere informatie

Schoenen voor diabetes en reuma

Schoenen voor diabetes en reuma Schoee voor diabetes e reuma Comfortschoee gemaakt voor de extra kwetsbare voet Officieel gee vergoedig via zorgverzekeraar. Echter bij ekele zorgverzekeraars is door middel va idividuele aavraag vergoedig

Nadere informatie

Medisch vragenformulier aanvraag

Medisch vragenformulier aanvraag Medisch vrageformulier aavraag Tegemoetkomig TOG Met behulp va dit formulier e de door u meegestuurde bijlage stelt ClietFirst oafhakelijk vast i hoeverre uw kid hulp, begeleidig of toezicht odig heeft

Nadere informatie

OV-Taxi Zuid-Kennemerland/IJmond

OV-Taxi Zuid-Kennemerland/IJmond P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d jaarverslag OV-Taxi Zuid-Keemerlad/IJmod 2007 jaarverslag OV-Taxi Zuid-Keemerlad/IJmod 2007 1 jauari 2007 t/m 31 december 2007 P R O V I N C I E N O O R D - H O

Nadere informatie

6 METHODIEK n. tijdschrift voor agogisch werk BALANS. n METHODIEK. Psychofysiek werken: sleutel tot persoonlijk leiderschap. TGI en het lichaam

6 METHODIEK n. tijdschrift voor agogisch werk BALANS. n METHODIEK. Psychofysiek werken: sleutel tot persoonlijk leiderschap. TGI en het lichaam METHODIEK Psychofysiek werke: sleutel tot persoolijk leiderschap. Turbulete tijde e persoolijk leiderschap De turbuletie e de veraderige die we wereldwijd meemake zij ooit gezie i oze geschiedeis. De oorloge

Nadere informatie

MEDEWERKER IN BEWEGING

MEDEWERKER IN BEWEGING MEDEWERKER IN BEWEGING HANDREIKING Loopbaaotwikkelig voor de sector Kusteducatie VOORWOORD De resultate va de equête Medewerker i Bewegig uit 2010 (zie voor oderzoeksverslag www.sfkv.l/publicaties), waari

Nadere informatie

Welkom bij Avonturijn

Welkom bij Avonturijn Hoofdkatoor Ruurlo: Nieuwe Weg 5-01 7261 NL Ruurlo Telefoo (0573) 760 200 ifo@avoturij.l www.avoturij.l Welkom bij Avoturij Uitgave: oktober 2015 Niets i deze uitgave mag gekopieerd of gebruikt worde zoder

Nadere informatie

Het water dat we in Dongen gebruiken, wordt voorgezuiverd voordat het door het waterschap nagezuiverd. aan de natuur teruggegeven wordt.

Het water dat we in Dongen gebruiken, wordt voorgezuiverd voordat het door het waterschap nagezuiverd. aan de natuur teruggegeven wordt. Water is éé va de meest kostbare grodstoffe é het belagrijkste igrediët i oze producte. Bovedie gebruike we het tijdes oze productieprocesse om te koele, te wasse e te spoele. Om ee koploper i waterefficiëtie

Nadere informatie

Effectief document- en risicobeheer

Effectief document- en risicobeheer Tekee voor efficiecy Effectief documet- e risicobeheer Met KOVO s techisch iformatiecetrum (TIC) altijd toegag tot actuele tekeige e documete é voldoe aa de eise va wet- e regelgevig. Succesvol documetbeheer

Nadere informatie

STUDIEKEUZESTAPPENPLAN

STUDIEKEUZESTAPPENPLAN STUDIEKEUZESTAPPENPLAN www.uva.l/studie-kieze Hoe kies je ee studie? studiekeuzestappepla Weet je og iet wat je wilt studere? Begeleidig bij het studiekeuzestappepla Misschie ka dit studiekeuzestappepla

Nadere informatie

Strategisch Uitvoeringsprogramma Marketing en Promotie 2007-2010

Strategisch Uitvoeringsprogramma Marketing en Promotie 2007-2010 P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Beleidsveld Werke is ee project va de provicie Noord-Hollad i samewerkig met Strategisch Uitvoerigsprogramma Marketig e Promotie 2007-2010 Toerisme Noord-Hollad

Nadere informatie

Toelichting bij Opbrengstgegevens VAVO 2011-2013

Toelichting bij Opbrengstgegevens VAVO 2011-2013 Toelichtig bij Opbregstgegeves VAVO 2011-2013 Ihoud Ileidig Aatal deelemers exame Kegetalle toezicht exames CE-cijfer alle vakke CE-cijfer alle vakke - tred SE-cijfer mius CE cijfer alle vakke Percetage

Nadere informatie

www. HBOspiegel.nl Online Evaluatie Instrument

www. HBOspiegel.nl Online Evaluatie Instrument Schoolsca ROC MN VAVO Lyceum: Weergave Items Pagia 1 va 7 www. HBOspiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Istituut Archimedes Schoolsca ROC MN VAVO Lyceum ovember 2013 Alle rechte

Nadere informatie

Deel I. Kenmerken van ADHD. Hoofdstuk 1. Wat we weten over de stoornis ADHD. 1.1 De basiskenmerken

Deel I. Kenmerken van ADHD. Hoofdstuk 1. Wat we weten over de stoornis ADHD. 1.1 De basiskenmerken Deel I hoofdstuk 1 Deel I Wat we wete over de stooris ADHD Hoofdstuk 1 Kemerke va ADHD Altijd druk? De letters ADHD staa volges sommige vooral voor: Alle Dage Heel Druk. Dat klopt lag iet altijd. Niet

Nadere informatie

betreffende het doorgeven van orders via fax en telefoon

betreffende het doorgeven van orders via fax en telefoon Reglemet Tele-Equity betreffede het doorgeve va orders via fax e telefoo (Retail Cliëte) 02541 Om redee va efficiëtie e selheid ka de Cliët wese om zij orders per fax e/of telefoo aa de Bak over te make.

Nadere informatie

PaVEM-pilots in Rotterdam

PaVEM-pilots in Rotterdam De PaVEM-pilots i Rotterdam Publieksversie eidrapport Serife Aytemir: ambassadrice bij Sezer Cosult 1 portret Het geeft ee goed gevoel als je ee vrouw zover krijgt dat ze ee cursus gaat volge. Veel vrouwe

Nadere informatie

Software As A Service. voor optimaal container beheer. eenvoudige oplossingen voor complexe processen

Software As A Service. voor optimaal container beheer. eenvoudige oplossingen voor complexe processen Software As A Service voor optimaal cotaier beheer eevoudige oplossige voor complexe processe Otwikkele is vooruitzie De (olie) webportal WiCosyst WMS is ee totaaloplossig voor het behere va odergrodse

Nadere informatie

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030. Systeemintegratie en de rol van energieopslag

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030. Systeemintegratie en de rol van energieopslag ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 Systeemitegratie e de rol va eergieopslag INHOUDSOPGAVE Ileidig Aapak project Dieste die geleverd kue worde met eergieopslag systeme Scearioaalyse e ecoomische aalyse

Nadere informatie

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 Systeemitegratie e de rol va eergieopslag CONTACT DETAILS DNV GL Utrechtseweg 310, 6812 AR Arhem Postbus 9035, 6800 ET Arhem Nederlad T +31 26 356 9111 F +31 26 443 4025

Nadere informatie

OOM Verzekeringen. De specialistische verzekeraar

OOM Verzekeringen. De specialistische verzekeraar Jaa rov erzi cht 201 2 Bra dv erze keri ge e g i r e k dverze a l e t i Bu De specialistische verzekeraar Kercijfers verzekerigsactiviteite (x 1.000) Resultate 2012 2011 Omzet Bruto verdiede premie Ziektekoste

Nadere informatie

Hoe los ik het op, samen met Thuisvester? Ik heb een klacht

Hoe los ik het op, samen met Thuisvester? Ik heb een klacht Klachte? Hoe los ik het op, same met Thuisvester? Ik heb ee klacht Thuisvester doet haar uiterste best de beste service te verlee aa haar huurders. We vide ee goede relatie met oze klate erg belagrijk.

Nadere informatie

Schoenen voor diabetes en reuma

Schoenen voor diabetes en reuma Schoee voor diabetes e reuma Comfortschoee gemaakt voor de extra kwetsbare voet Officieel gee vergoedig via zorgverzekeraar. Echter bij ekele zorgverzekeraars is door middel va idividuele aavraag vergoedig

Nadere informatie

ACLVB s strategie rond internationale ontwikkelingssamenwerking. Beweging voor Internationale Solidariteit

ACLVB s strategie rond internationale ontwikkelingssamenwerking. Beweging voor Internationale Solidariteit ACLVB s strategie rod iteratioale otwikkeligssamewerkig Bewegig voor Iteratioale Solidariteit blz. wordt pas igevuld bij laatste rode De ACLVB, de Liberale Vakbod va België is ee warme vakbod, waar ieder

Nadere informatie

MEDICAL SYSTEMS INNOVATE WITH CARE. inter VISUAL SYSTEMS

MEDICAL SYSTEMS INNOVATE WITH CARE. inter VISUAL SYSTEMS MEDICAL SYSTEMS INNOVATE WITH CARE inter VISUAL SYSTEMS MEDISCHE VISUALISATIE OPLOSSINGEN, ONZE ZORG! I multidiscipliaire teams tot de beste behadelplae kome; zoveel mogelijk miimaal ivasief operere voor

Nadere informatie

Stand van zaken, april 2008. bibliotheekvernieuwing in Noord-Holland

Stand van zaken, april 2008. bibliotheekvernieuwing in Noord-Holland Stad va zake, april 2008 bibliotheekverieuwig i Noord-Hollad P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoudsopgave 5 1 Voorwoord 7 2 Ileidig 2.1 Rapport va commissie Meijer e start bibliotheekverieuwigsproces

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013 Olie Rapport Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Stadaard Rapport HBOspiegel.l 10-9-01 Dit rapport is automatisch gegeereerd: 11-9-01 16:0:4 DigiDoc Web Hostig Aalyse: Aalyse: ROCMN - Participatie opleidige

Nadere informatie

Semi-orthopedische schoenen (OSB)

Semi-orthopedische schoenen (OSB) Semi-orthopedische schoee speciaal voor uw voete gemaakt Om i aamerkig te kome voor vergoedig zij gemachtigd voor te schrijve: Eerste verstrekkig: Revalidatieartse Orthopedische chirurge Reumatologe AWBZ

Nadere informatie

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Convenant Samenwerken Waterketen Noord-Holland

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Convenant Samenwerken Waterketen Noord-Holland P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Coveat Samewerke Waterkete Noord-Hollad Coveat Samewerke Waterkete Noord-Hollad P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Odergetekede College va Gedeputeerde

Nadere informatie

Gezondheidszorg Verzorgende

Gezondheidszorg Verzorgende Niveau 3 oder de kie Keis i ee otedop Gezodheidszorg Verzorgede Niveau 3 oder de kie Keis i ee otedop Aeke Ormel Ak va de Wiel Derde druk, eerste oplage, 2013 Noordhoff Uitgevers Omslagotwerp: 178 Aardige

Nadere informatie

PageScope Enterprise Suite. Afdruk- en gebruikersbeheer van A tot Z. i-solutions PageScope Enterprise Suite

PageScope Enterprise Suite. Afdruk- en gebruikersbeheer van A tot Z. i-solutions PageScope Enterprise Suite Eterprise Suite Afdruk- e gebruikersbeheer va A tot Z i-solutios Eterprise Suite Eterprise Suite Cetraal e gestroomlijd beheer, absolute efficiëtie I de hededaagse zakewereld staat tijd cetraal. Iederee

Nadere informatie

Activiteitenwijzer 11/ 12

Activiteitenwijzer 11/ 12 ROC va Twete - Basiseducatie/Taalcetrum NT2 Computergroep Losser & omstreke Stichtig Iformele Zorg Twete - Meer Bewege Voor Oudere TSN Thuiszorg MEE Twete WILLE! Speciale kideropvag Activiteitewijzer 11/

Nadere informatie

Naar een breder nascholingsbegrip voor ICTintegratie

Naar een breder nascholingsbegrip voor ICTintegratie VLAAMSE OVERHEID & NASCHOLING 1 & 1 Naar ee breder ascholigsbegrip voor ICTitegratie i de klaspraktijk Jo Todeur Marijke De Smet Weteschappelijk medewerkers aa de Vakgroep Oderwijskude Uiversiteit Get

Nadere informatie

Doe er iets aan! Internet ontdekken in de klas met OnderStroom

Doe er iets aan! Internet ontdekken in de klas met OnderStroom DIDACTIEK & INTERNET 1 & 1 Doe er iets aa! Iteret otdekke i de klas met OderStroom Ie Callebaut Weteschappelijk medewerker verbode aa het Cetrum voor Taal e Migratie / Steuput NT2 (K.U.Leuve) 1. Het iteretproject

Nadere informatie

evaluatie in de goede toon

evaluatie in de goede toon P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d evaluatie i de goede too Tusse raad e burgemeester Hadreikig evaluatiegesprek gemeeteraad e burgemeester evaluatie i de goede too Tusse raad e burgemeester P R

Nadere informatie

Werken met (open source) elektronische portfolio s

Werken met (open source) elektronische portfolio s Werke met (ope source) elektroische portfolio s Daiël Du Seuil ICTO adviseur, diest Oderwijsotwikkelig e Iteratioaliserig, Arteveldehogeschool Get 1. Ileidig 2. Visie op didactiek e lere 2.1. Wat is ee

Nadere informatie

Draagt het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp bij aan een gezonde locale economie?

Draagt het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp bij aan een gezonde locale economie? Evaluatie va pilot periode 2012-2014 Draagt het Oderemersfods Pijacker-Nootdorp bij aa ee gezode locale ecoomie? Met deze publicatie iformere wij u over het Oderemersfods Pijacker-Nootdorp. U leest hoe

Nadere informatie

De vernieuwing van Slotjes-Midden. Sociaal Statuut

De vernieuwing van Slotjes-Midden. Sociaal Statuut De verieuwig va Slotjes-Midde Sociaal Statuut Ihoudsopgave Sociaal Statuut voor de verieuwig va Slotjes-Midde 3 Artikel 1: Overwegige 4 Artikel 2: Algemee 4 Artikel 3: Procedure bij sloop 4 Artikel 4:

Nadere informatie

OV-Taxi Noord-Holland Noord

OV-Taxi Noord-Holland Noord P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d jaarverslag OV-Taxi Noord-Hollad Noord 2006 jaarverslag OV-Taxi Noord-Hollad Noord 2006 September 2007 P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoudsopgave

Nadere informatie

Total Health Management

Total Health Management GezodVGZ IN BEDRIJF 35 december 2007 GezodVGZ i bedrijf is ee periodieke uitgave va Zorgverzekeraar VGZ Oze ambitie om same met u i 2008 te realisere: Total Health Maagemet Gezode medewerkers gezod houde,

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over asbest in en om uw woning

Alles wat u moet weten over asbest in en om uw woning Alles wat u moet wete over asbest i e om uw woig is meestal iet gevaarlijk. Maar waeer da wel? Dat kut u leze i deze folder. We legge uit wat asbest precies is, welke soorte er zij, welke gezodheidsrisico

Nadere informatie

Lesje Keniaanse cultuur

Lesje Keniaanse cultuur ieuwsbrief@looijetomate.l 30 maart 2012 Lesje Keiaase cultuur Door Michiel Botebal begoe met het samestelle va het team e het orgaisere va de reis. Toe ik de reis voor ee groot gedeelte had geregeld, liet

Nadere informatie

Internationale mobiliteit: kennisvermenigvuldiging door Hogeschool Utrecht (HU)

Internationale mobiliteit: kennisvermenigvuldiging door Hogeschool Utrecht (HU) Iteratioale mobiliteit: keisvermeigvuldigig door Hogeschool Utrecht (HU) 17 jui 2010 Elske Bares, Ige Saders, Bart Faber Barbara Krop, Ivar Ros Aaleidig Steeds meer buiteladse studete Extra aadacht vauit

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0)

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech Arbodiest (versie 2.0) veilig e gezod werke Wat is werke op hoogte? Bij werkzaamhede op ee hoogte vaaf 2,5 meter moete voorzieige worde aagebracht, zodat veilig gewerkt ka worde. De voorkeur gaat

Nadere informatie

Bent u goed geïnformeerd over diabetes mellitus?

Bent u goed geïnformeerd over diabetes mellitus? Paro-ifo jui 2009 Geachte collega, I deze editie va de Paro-ifo wille wij u op de hoogte brege va de huidige izichte op het gebied va patiëte met diabetes mellitus e teves gigivitis of parodotitis. Uitodigig

Nadere informatie

PUBAS, een vernieuwd systeem voor arbeidsbegroting In: Agro Informatica 4 (oktober 1999), p. 25 28.

PUBAS, een vernieuwd systeem voor arbeidsbegroting In: Agro Informatica 4 (oktober 1999), p. 25 28. PUBAS, ee verieuwd systeem voor arbeidsbegrotig I: Agro Iformatica 4 (oktober 999), p. 25 28. Aet Vik, tel. 037-476452 Gerrit Kroeze, tel. 037-476459 Istituut voor Milieu- e Agritechiek, Cluster Systeemkude

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel

Ondersteuningsprofiel Odersteuigsprofiel 1. Ileidig. Het odersteuigsprofiel (OSP) is ee istrumet om de odersteuig die schole biede e de kwaliteit erva op ee eevoudige maier i beeld te brege. De mogelijkhede va de school voor

Nadere informatie

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Rijksheren in het moderne crisismanagement

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Rijksheren in het moderne crisismanagement P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Rijkshere i het modere crisismaagemet Rijkshere i het modere crisismaagemet juli 2007 P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoud 5 Voorwoord 7 Ileidig 9 1

Nadere informatie

Naar een werkbare verhouding tussen gemeenten en corporaties. Lessen uit het SEV-experiment Bod op de woonvisie

Naar een werkbare verhouding tussen gemeenten en corporaties. Lessen uit het SEV-experiment Bod op de woonvisie Naar ee werkbare verhoudig tusse gemeete e corporaties Lesse uit het SEV-experimet Bod op de woovisie Dit is ee publicatie uit het SEV-programma: Woe e Orgaisatie U kut SEV-publicaties vide op www.sev.l

Nadere informatie

imtech Arbodienst asbestregelgeving (versie 2.1)

imtech Arbodienst asbestregelgeving (versie 2.1) imtech Arbodiest asbestregelgevig (versie 2.1) veilig e gezod werke Wat is asbest? Asbest is de verzamelaam voor ee zestal vezelachtige stoffe. Veel toegepaste soorte zij chrysotiel (wit asbest), crocidoliet

Nadere informatie

Monitor Convenant Professionalisering en begeleiding onderwijspersoneel in primair en voortgezet onderwijs. Nulmeting bij besturen en directeuren

Monitor Convenant Professionalisering en begeleiding onderwijspersoneel in primair en voortgezet onderwijs. Nulmeting bij besturen en directeuren Moitor Coveat Professioaliserig e begeleidig oderwijspersoeel i primair e voortgezet oderwijs Nulmetig bij besture e directeure Jos va Kuijk Gerrit Vrieze Tessa Marx Jauari 2008 Moitor Coveat Professioaliserig

Nadere informatie

Recyclen op uw school - eenvoudig, leuk en intuïtief!

Recyclen op uw school - eenvoudig, leuk en intuïtief! Recycle op uw school - eevoudig, leuk e ituïtief! Bescherm oze plaeet Ivesteer i ee duurzame toekomst voor oze wereld. Vertel de burgers va de toekomst hoe zij zich kue izette om mider afv te producere

Nadere informatie

Enquête social media gebruik ROC West-Brabant

Enquête social media gebruik ROC West-Brabant Equête social media gebruik ROC West-Brabat Jauari / februari 2012 I jauari 2012 is ee studeteequête geoped, met als thema social media i het oderwijs. De equête is door 514 mbo-studete igevuld. Afhakelijk

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD Proviciale State VOORBLAD Oderwerp SIS-ummer Agederig (advies Griffie) Digitale bereikbaarheid PS2012-852 Commissie MIE 28 ovember 2012 Proviciale State Behadelwijze x Kaderstelle Cotrolere Advisere PS

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech arbodienst

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech arbodienst imtech Arbodiest (versie 2.0) veilig e gezod werke imtech arbodiest Wat is legioella? Legioella is ee bacteriefamilie die voorkomt i alle mogelijke waters: riviere, mere e ook i leidigwater. Waeer waterdruppeltjes

Nadere informatie

Naar SKOFV GMR 2.0! eindrapport GMR werkgroep 8 Mei 2012

Naar SKOFV GMR 2.0! eindrapport GMR werkgroep 8 Mei 2012 Naar SKOFV GMR 2.0! eidrapport GMR werkgroep 8 Mei 2012 Pagia 1 va 22 Ihoudsopgave 1. Ileidig... 3 2. Equêtes... 4 2.1 Aalyse equête GMR lede... 4 2.2 Aalyse equête school MR-e... 4 3. Voorbeelde uit de

Nadere informatie

Ziekteprotocol. Avonturijn: Nieuwe Weg 5-01 n 7261 NL Ruurlo. info@avonturijn-ruurlo.nl www.avonturijn-ruurlo.nl

Ziekteprotocol. Avonturijn: Nieuwe Weg 5-01 n 7261 NL Ruurlo. info@avonturijn-ruurlo.nl www.avonturijn-ruurlo.nl Ziekteprotocol Avoturij: Nieuwe Weg 5-01 7261 NL Ruurlo Telefoo (0573) 45 81 35 Fax (0573) 45 81 33 ifo@avoturij-ruurlo.l www.avoturij-ruurlo.l KvK 41040789 Rabobak 35.67.59.865 Ziekteprotocol Op verzoek

Nadere informatie

I d e n t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i n g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i n e m a x i m u m

I d e n t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i n g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i n e m a x i m u m I d e t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i e m a x i m u m Cliet Logo Crowdfudig Ee ieuw fiacierigsmodel voor start-ups? Ileidig Olags werd de restauratie

Nadere informatie