Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 1"

Transcriptie

1 1. Inleiding In dit onderzoeksrapport worden de resultaten weergegeven van mijn afstudeeronderzoek voor de opleiding Culturele Maatschappelijke Vorming aan de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (NHL). Het onderzoek is uitgevoerd in de eerste en tweede klas van het Lauwerscollege/Singelland te Surhuisterveen in opdracht van Timpaan Welzijn. Tijdens dit onderzoek wordt gekeken naar hoeveel alcohol de leerlingen drinken en waar/wanneer de leerlingen alcohol drinken. Verder wordt er onderzocht wat de leerlingen als gevolgen van alcoholgebruik ervaren en of ze op de hoogte zijn van de gevolgen van alcohol. In dit eerste hoofdstuk komen de probleemsituatie analyse, de doelstelling en de onderzoeksvragen aan orde. Verder wordt de doelstelling en opzet van het event besproken en tenslotte zal er een vooruitblik op de verschillende onderdelen van het rapport is in dit hoofdstuk te vinden. 1.1 Probleemsituatie en context Alcohol is een verdovend middel, het verdooft de hersenen. Via de maag en dunne darm komt de alcohol in het bloed, en zo bereikt het de hersenen na ongeveer 10 minuten. Als er voedsel in de maag zit, duurt de opname van alcohol iets langer. Jongeren kunnen slechter tegen alcohol. Dit komt doordat ze nog in de groei zijn, minder wegen en kleiner zijn. Van dezelfde hoeveelheid alcohol zijn jongeren ook meer en langer onder invloed dan volwassenen. Ook kan alcohol ervoor zorgen dat gedrag verandert: remmingen vallen weg, geheugen en concentratie kunnen minder worden en zelfkritiek verdwijnt. (Uw kind en alcohol, internet, z.d.) Alcoholgebruik onder minderjarigen is een probleem dat in veel verschillende landen voorkomt. De website van Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (http://www.nationaalkompas.nl/gezondheidsdeterminanten/leefstijl/alcoholgebruik/verschilleninternationaal/) laat zien dat niet alleen in Nederland veel alcohol wordt gedronken door minderjarige jongeren, maar ook andere Europese landen bekend zijn met dit probleem. Het is niet duidelijk wanneer dit probleem is ontstaan, het probleem bestaat al een lange tijd binnen Nederland en Europa. Wel is het de laatste jaren meer aan het licht gekomen door verschillende onderzoeken, het is een probleem die in micro-, meso- en macroniveau beschreven kan worden: Microniveau Als we dit probleem op microniveau onderzoeken hebben we het vooral over de leerling zelf. Zoals eerder benoemd begint de jeugd op steeds jongere leeftijd met het drinken van alcoholische dranken. Om te weten hoeveel leerlingen alcohol gebruiken en in welke mate worden de leerlingen gevraagd een enquête over hun alcoholgebruik in te vullen. Zo kan er gekeken worden hoeveel leerlingen alcohol drinken, hoeveel alcohol ze drinken of als misschien wel niemand alcohol drinkt. Op het microniveau wordt het alcoholgebruik op een persoonlijk niveau onderzocht. Mesoniveau Als we dit probleem op mesoniveau onderzoeken hebben we het over de sociale omgeving van de jongeren. Zo kunnen ze beïnvloed worden door andere leeftijdsgenoten op school, op het werk, bij de sportclub enzovoort. Het is van belang om te weten of de jongeren uit zich zelf drinken of worden Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 1

2 aangespoord door hun omgeving. De school kan hier een belangrijke factor spelen door bijvoorbeeld voorlichtingen te geven op de school om de leerlingen op de hoogte te stellen van alle risico s en gevolgen die alcohol met zich mee brengt. Op meso niveau worden invloeden van vrienden, familie of de school onderzocht. Macroniveau Als dit probleem op macroniveau onderzocht wordt er gekeken naar het landelijke verschijnsel van alcoholgebruik onder de jongeren. De politiek houdt zich bijvoorbeeld ook erg bezig met het thema alcoholgebruik onder de jongeren, zo is er onlangs een wet doorgevoerd waardoor jongeren onder de 16jaar strafbaar zijn als ze alcohol in bezit hebben. Op landelijk gebied wordt er dus al veel gedaan op het gebied van alcohol, ook de provincie Fryslân houdt zich met alcoholbeleid bezig. Zo is bijvoorbeeld de campagne NuchtereFries.nl ontstaan als initiatief van provincie Fryslân. Deze campagne wordt ondersteund door de Friese gemeenten, GGD Fryslân, VNN, OM, Politie Fryslân en Koninklijke Horeca Nederland (regio Fryslân). NuchtereFries.nl is een multimediale communicatiecampagne waarmee jongeren in de regio worden opgezocht én geactiveerd na te denken over hun alcoholgebruik. Door een netwerk te maken van samenwerkingspartners buiten de school om kunnen de leerlingen nog meer op de hoogte worden gesteld van de risico s en ernstige gevolgen die alcoholgebruik met zich mee brengt. Aangezien alcoholgebruik ernstige gevolgen voor de jongeren met zich mee kan brengen vindt Timpaan Welzijn het belangrijk om op de hoogte te zijn van het huidige alcoholgebruik van de jongeren binnen hun werkgebied. In dit geval betreft dit de leerlingen van het Lauwerscollege en Singelland te Surhuisterveen. Timpaan Welzijn zal hier worden ingezet om een frisfeest te organiseren, een feest zonder alcohol. Dit om de jongeren te laten zien dat ze zonder alcohol ook een leuke of zelfs leukere avond kunnen beleven. 1.2 Doelstelling Timpaan Welzijn is gevraagd om Freshness te organiseren op de middelbare scholen: Lauwerscollege en Singelland te Surhuisterveen. Freshness is een frisfeest, een alcoholvrij feest. Aangezien er veel jongeren in aanraking komen met alcohol en er uit veel verschillende onderzoeken ( hoofdstuk 2) naar voren is gekomen dat veel jongeren binnen Nederland alcohol drinken vi ndt het Lauwerscollege/Singelland het belangrijk om hier aandacht aan te besteden. Om deze reden willen de scholen graag een alcoholvrij feest laten organiseren, met als doelstelling: aantonen dat jongeren zonder alcohol ook een leuk feest kunnen hebben Aangezien Timpaan Welzijn gevraagd is om het alcoholvrij feest te organiseren willen ze graag weten hoe de leerlingen zelf over alcohol denken en hoe ze hier mee om gaan. Vandaar dat dit onderzoek als doelstelling heeft: inzicht geven in het alcoholgebruik onder de leerlingen uit de eerste en tweede klas van het Lauwerscollege te Surhuisterveen. Om deze doelstelling te kunnen bereiken is er een centrale onderzoeksvraag met een aantal deelvragen geformuleerd. 1.3 Onderzoeksvraag De onderzoeksvraag van dit onderzoek luidt als volgt: - Hoe denken de leerlingen van de eerste en tweede klas van het Lauwerscollege te Surhuisterveen over het gebruik van alcohol? Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 2

3 Onder deze onderzoeksvraag vallen de volgende deelvragen: - Hoeveel alcohol drinken de leerlingen? - Waar en met wie drinken de leerlingen alcohol? - Wat zijn volgens de leerlingen de gevolgen van alcoholgebruik? - Zijn de leerlingen op de hoogte van de gevolgen van het gebruik van alcohol? 1.4 Doelstelling event Na het onderzoek m.b.t. alcoholgebruik onder de leerlingen van het Lauwerscollege/Singelland zal er een event plaatsvinden. Het event zal zich uitten in een alcohol vrij feest en heeft als doelstelling jongeren doen inzien dat alcohol niet noodzakelijk is voor het slagen van een feest, feesten is ook leuk zonder alcohol (bewustwording omtrent alcoholgebruik). Het alcoholvrije feest heeft als naam Freshness en heeft als doelgroep alle leerlingen van het Lauwerscollege en het Singelland. Het feest zal donderdag 15 november 2012 plaatsvinden op het Lauwerscollege te Surhuisterveen. 1.5 Vooruitblik op de onderdelen van het rapport Het onderzoeksrapport bestaat uit 6 hoofdstukken en enkele bijlagen. In hoofdstuk 1 tot en met 3 wordt de opzet van het onderzoek beschreven. De resultaten worden weergegeven in hoofdstuk 4 en in hoofdstuk 5 wordt er een conclusie beschreven. In het laatste hoofdstuk worden er aanbevelingen gegeven. Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 3

4 2. Methode In dit hoofdstuk wordt duidelijk wat voor type onderzoek is uitgevoerd en hoe de procedure van gegevensverzameling is verlopen. Verder wordt het onderzoeksinstrument dat gebruikt is beschreven. 2.1 Onderzoeksopzet Het Survey onderzoek is het type onderzoek dat is toegepast. Door dit type onderzoek toe te passen kan de mening van de leerlingen ten aanzien van verschillende aspecten gemeten worden. Er is gekozen om een schriftelijke enquête te hanteren. Zo kan er ter voorbeeld gemeten worden hoeveel procent van de leerlingen wel eens alcohol drinkt, waar en met wie de leerlingen dat doen en wat ze de beste optie vinden om alcoholvoorlichting te geven etc. Het gaat bij een Survey onderzoek om een onderzoek waarbij op systematische wijze aan een groot aantal respondenten vragen worden gesteld. Deze vragen meten meningen, gedrag en andere kenmerken van de leerlingen. Dit is precies wat ik wil onderzoeken vandaar dat ik gebruik heb gemaakt van dit type onderzoek. Verder is er gebruik gemaakt van interviews om informatie van samenwerkingspartners te verkrijgen. Er is in gesprek gegaan met de jongerenwerker van Timpaan Welzijn, projectmedewerker samenleving alcoholmatiging, wijkagent Surhuisterveen en coördinator centrum Jeugd en Gezin. 2.2 Procedure dataverzameling Er zijn uit de eerste en tweede klas van het Lauwerscollege en Singelland gegevens verzameld. Aangezien de nadruk ligt op minderjarige jongeren binnen dit onderzoek is ervoor gekozen om de eerste twee klassen van de middelbare school te enquêteren. De eerste twee klassen bestaan uit elf klassen, zes eerste klassen ( 1A t/m 1F) en vijf tweede klassen (2A t/m 2E). De doelgroep is benaderd met behulp van de mentoren. De mentoren hebben de enquêtes gekregen met bijgesloten een begeleidende brief met informatie over het onderzoek. Er is gevraagd aan de mentoren de enquêtes uit te delen in de mentorles en de leerlingen een korte uitleg te geven. De mentoren is gevraagd de enquêtes binnen twee weken af te nemen. Om een zo hoog mogelijke betrouwbaarheid te behale n zijn er zijn 256 enquêtes verspreid (voor elke leerling uit klas 1 & 2 een enquête). In totaal hebben 237 leerlingen de enquête ingevuld, een respons van 92,3%. Met zo n hoge respons is een betrouwbaarheid van 99% gehaald met een foutmarge van 2%. Aangezien de anonimiteit van de leerlingen gewaarborgd wordt is er enkel naar leeftijd, geslacht en schoolniveau gevraagd. Het percentage jongens in de respons is 45% en het percentage meisjes is 55%. In de respons zitten verhoudingsgewijs meer meisjes. Het merendeel (51%) van de respondenten is 13 jaar. 36% van de respondenten is 12 jaar en de overige 13% heeft een 14 jarige leeftijd. 2.3 Onderzoeksinstrument De gegevens van de doelgroep zijn verzameld met een schriftelijke enquête. De schriftelijke enquête bevat in totaal 14 open en gesloten vragen, en begint met een korte introductie. Het eerste deel van de enquête is opgezet om algemene informatie van de doelgroep te verkrijgen. Wat voor leeftijd heeft de leerling, wat voor geslacht etc. Het tweede deel van de enquête gaat dieper in op het alcoholgebruik van de doelgroep. Hoeveel alcohol de doelgroep drinkt, met wie ze Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 4

5 drinken en waar ze alcohol drinken etc. Dit tweede deel is opgezet om antwoorden te krijgen op de deelvragen 1 en 2. Het derde en laatste deel van de enquête is opgezet om inzicht te krijgen op wat de doelgroep als gevolgen van alcohol beschouwt, en wat de doelgroep een goede manier vindt om jongeren alcoholvoorlichting te geven. Dit derde deel is opgezet om antwoord te kunnen krijgen op deelvraag 3 en deelvraag 4. Het interview met contactpersonen is gestructureerd verlopen. Er zijn verschillende vragen gesteld en hier is met sommige contactpersonen dieper op ingegaan. Er zijn verscheidene onderwerpen besproken om zo een beter beeld te krijgen van de jongeren (en hun alcoholgebruik) in Surhuisterveen. Om de onderzoekspopulatie te stimuleren aan het onderzoek mee te doen is samengewerkt met de mentoren. Er is vooraf een concept van de enquête aan een paar leerlingen gegeven om er zeker van te zijn dat de vragen helder geformuleerd waren. De enquête is door verschillende samenwerkingspartners voorzien van feedback om ervoor te zorgen dat de juiste informatie aan het licht komt. 2.3 Voorbereiding en uitvoering van het event. Er is tijdens de organisatie van Freshness gebruik gemaakt van de methode: Projectmatig werken. Er is samengewerkt met de leerlingenraad/activiteitencommissie om het feest te organiseren. De leerlingen werden ondersteund door een jongerenwerker en mij. Door wekelijks vergaderingen te plannen werd iedereen op de hoogte gehouden van zijn/haar werkzaamheden en bevindingen. De leerlingen hebben de poster en een informatiebrief voor de leraren en buurtbewoners gemaakt. Ook verzorgden de leerlingen de kaartverkoop op de beide scholen etc. Tijdens de kaartverkoop mochten de leerlingen nog een formuliertje invullen om kans te maken op een limousine. Één leerling heeft deze prijs gewonnen, ze werd samen met drie vriendinnen opgehaald van huis in een limousine. Deze bracht haar s avonds ook weer veilig naar huis waarbij ze ook nog een goodiebag kreeg. Verder is er samengewerkt met Nuchtere Fries.nl om de jongeren tijdens het feest voorlichting over alcohol te geven. De leerlingen konden namelijk tijdens het feest een korte vragenli jst van Nuchtere Fries.nl invullen over alcohol. Dit met als doel de jongeren bewust te maken van de gevolgen van alcohol, hadden de leerlingen de vragen goed dan kregen ze een T-shirt van Nuchtere Fries.nl. Tijdens het feest was geen alcohol verkrijgbaar, ook niet voor meerderjarigen. Voordat de leerlingen naar binnen mochten werden er blaastesten door de directeur van de school afgenomen. Bij de deur waren beveiligers aanwezig om er zeker van te zijn dat er geen alcohol werd gebruikt deze avond. Er waren op de avond optredens van de Doelleazen, deze groep is erg bekend in Friesland. Ze hebben hun liedjes aangepast op de alcohol vrije avond, zo werd er bijvoorbeeld cola gezongen in plaats van bier. Dit om de jongeren niet op gedachten van alcoholgebruik te brengen en met de boodschap dat het niet om alcohol gaat om een leuke avond te hebben. Niet alleen tijdens de voorbereiding maar ook op de avond zelf hebben de leerlingen verschillen taken uitgevoerd. Er zaten leerlingen bij de entree, bij de garderobe, achter de bar etc. Hierbij werden ze door ons (jongerenwerker, ik) begeleid, als er vragen waren waren ze vrij om deze aan ons te stellen. Ook waren er verschillende docenten betrokken bij Freshness, zo was er voldoende begeleiding en overzicht. Tijdens het Freshness zijn er ook vragen gesteld aan de leerlingen, om een beeld te schetsen wat ze Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 5

6 ervan vonden. Deze vragen zijn middels gesprekken en korte vragenlijsten gesteld aan 50 leerlingen. Deze vragen zullen verwerkt worden in het volgende hoofdstuk. 2.4 Analyse Voor de analyse van de resultaten van de enquêtes en vragenlijsten is gewerkt met het programma SPSS. De kwantitatieve data is vertaald naar codes. De betekenis van elke code is terug te vinden in het gemaakte codeboek. Na het invoeren van de gegevens in SPSS zijn deze nogmaals gecontroleerd om invoercodes te voorkomen. De kwalitatieve data zijn gecategoriseerd en de antwoorden zijn per categorie bijgehouden. De gegevens zijn geanalyseerd in SPSS om deze hierna met behulp van Microsoft Excel in grafieken te vertalen en tenslotte in Microsoft Word te implementeren. Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 6

7 3. Alcohol. In dit hoofdstuk wordt het literatuuronderzoek weergegeven. Er is voor gekozen om de gebruikte literatuur te splitsen op onderwerp. Paragraaf 3.1 gaat vooral over de lichamelijke gevolgen van alcoholgebruik, paragraaf 3.2 richt zich meer op verandering in gedrag na alcoholgebruik. Paragraaf 3.3 richt zich op de hoeveelheid alcohol die jongeren drinken en waar jongeren alcohol drinken. In paragraaf 3.4 wordt dieper ingegaan op de positie van de ouders binnen alcoholgebruik van jongeren. Paragraaf 3.5 richt zich op alcoholvrije feesten. 3.1 Lichamelijke gevolgen van alcohol. Alcohol is slecht! Dit wordt veel gezegd en geschreven maar waarom is alcohol slecht en ongezond? Door middel van de gevolgen in verschillende literatuur op te zoeken wordt er een duidelijk beeld geschetst over de precieze gevolgen van alcohol en wat alcohol met het lichaam doet. Aangezien het onderzoek over alcoholgebruik onder de jongeren gaat, is het van belang te weten wat hier de gevolgen van zijn. Jongeren zijn gevoeliger voor de schadelijke gevolgen van alcohol dan volwassenen. Jongeren hebben namelijk een kleiner lichaam, en een lichaam dat nog in ontwikkeling is. Door veel alcohol te drinken over een lange periode kunnen de hersenen beschadigen. De mate van de beschadiging wordt bepaald door de dosis. Kwetsbaar zijn vooral de organen. (Dalen, 1998) Daarnaast zijn jongeren minder gevoelig voor de effecten van alcohol, waardoor ze vaak gewoon blijven door drinken op een dag/avond. Niet alleen hersenbeschadiging maar ook belasting van de lever of kanker kunnen gevolgen van alcoholgebruik zijn. Belasting van hart en bloedvaten, concentratiestoornissen en een verminderd denkvermogen behoren ook tot de gevolgen van alcohol. (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2008) Het is duidelijk dat alcoholgebruik ernstige gevolgen met zich mee kan brengen, toch drinken veel jongeren nog steeds veel alcohol. Uit een onderzoek bij kinderafdelingen in Nederlandse ziekenhuizen is zelfs gebleken dat de jongeren alleen nog maar meer alcohol gaan drinken. In 2007 waren er 297 jongeren opgenomen in ziekenhuizen met een alcoholvergiftiging, vorig jaar in 2011 waren dat er al 762. (STAP, 2012) Een stijging van over de 50%, alcoholvergiftiging en andere gevolgen van alcohol worden steeds hoger als de jongeren meer glazen alcohol drinken, hierdoor is het van belang om te onderzoeken hoeveel glazen alcohol de leerlingen van het Lauwerscollege/Singelland drinken op een dag/avond en hoeveel keer per maand ze alcohol drinken. 3.2 Gedragsveranderingen na alcoholgebruik. Alcohol is niet alleen slecht voor het lichaam, het kan ook andere gevolgen met zich mee brengen. Jongeren (maar ook volwassenen) gaan zich anders gedragen na alcoholgebruik. Vaak leidt alcoholgebruik tot overlast, prullenbakken kapot schoppen, lantaarnpalen vernielen een raampje ingooien en ga maar door. Soms leidt het zelfs tot vechtpartijen of mishandelingen. Dit brengt niet alleen veel schade met zich mee maar zorgt ook voor een onveilig gevoel bij andere jongeren die bijvoorbeeld geen of minder drank hebben gehad. Rondhangende jongeren die duidelijk onder invloed zijn worden als bedreigend ervaart bij burgers. Ook kan alcoholgebruik verkeersongevallen als gevolg hebben. Jaarlijks worden personen tussen de 10 en 24 jaar behandeld op een SEH-afdeling voor een ongeval of geweldpleging waarbij alcohol betrokken was. In vier op de vijf gevallen gaat het om een man. (Nijman & Valkenberg, 2011) Als jongeren op jonge Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 7

8 leeftijd regelmatig alcohol nuttigen kan dat de kans op een verslaving op latere leeftijd vergroten. Wie te vroeg begint met regelmatig drinken heeft op latere leeftijd een vier keer zo grote kans op een alcoholverslaving. (Grant & Dawson, 2007) Hieruit blijkt dat het belangrijk is te onderzoeken hoe oud de leerlingen zijn en als ze al een alcohol hebben gedronken. Hoe jonger de leeftij hoe erge r de consequenties kunnen zijn van alcoholgebruik. Ook is het van belang om te onderzoeken als de leerlingen wel op de hoogte zijn van de gevolgen van alcohol, aangezien dit op korte en lange termijn ernstige gevolgen met zich mee kan brengen. 3.3 Hoeveelheid en locatie alcoholgebruik. Aangezien het onderzoek niet alleen gericht is op of de jongeren alcohol drinken, maar ook waar ze dat drinken en hoeveel ze drinken is het interessant onderzoek te doen hoe dat verder in Nederland verdeeld is. Het alcoholgebruik onder jongeren in Nederland is hoog, dit blijkt onder andere uit cijfers van het Trimbos-instituut. Het aantal jongeren van 12 t/m 18 jaar dat ooit alcohol heeft gedronken ligt rond de 79%. De Nederlandse scholieren beginnen gemiddeld op ongeveer 13-jarige leeftijd met het drinken van alcohol. (Drosselaer S. et al., 2010) Er is een verschil te zien tussen alcoholgebruik van jongens en meisjes, jongens drinken doorgaans meer alcohol. Ook drinken jongeren met een langer schoolniveau meer alcohol. Schoolniveau is bepalend voor de hoeveelheid alcohol die wordt gedronken. Zo komt binge drinken (veel alcohol drinken in een korte tijd) veel vaker voor op Vmbo dan Havo. (Trimbos Instituut, 2010) Het hangt af van de leeftijd van de jongeren op wat voor plaatsen ze alcohol drinken. Hoe jonger de jongeren zijn dan zullen ze eerder alcohol gaan drinken op straat, dit om te verbergen voor ouders dat ze alcohol drinken. Als de jongeren ouder worden en overstappen naar meer volwassenere drankjes (van breezer naar bier of wijn) zullen ze liever in een comfortabele omgeving alcohol willen drinken. Hierdoor zullen ze in jongerenketen of bij iemand thuis gaan drinken. (Andrew Percy, McCartan Wilson, & McCrystal, 2011) Aangezien er in het kader van het onderzoek ook wordt samengewerkt met de jongerenwerker van Timpaan Welzijn en de wijkagent te Surhuisterveen is het interessant om te kijken wat volgens hun vooral de plaatsen zijn waar jongeren alcohol drinken. Drinken de leerlingen in Surhuisterveen veel alcohol op straat, thuis of bij vrienden? En komt dit overeen met wat de jongeren zelf aangeven? 3.4 Positie ouders binnen alcoholgebruik jongeren. Alle leerlingen die geënquêteerd worden zijn minderjarig, en staan daarom nog onder toezicht van voogd/verzorger of ouder. Ouders kunnen een belangrijke rol spelen binnen het alcoholgebruik van de jongere, een slecht voorbeeld kan leiden tot meer alcoholgebruik. Uit onderzoek blijkt dat veel ouders onderschatten hoeveel hun kind drinkt. Deze onderschatting groeit naarmate het kind ouder wordt, in het algemeen begint de onderschatting als het kind 13 jaar is. De ouders onderschatten vooral het wekelijkse aantal glazen en de frequentie van het binge drinken. Deze onderschatting geeft ouders minder reden om de jongeren aan te spreken op het alcoholgebruik van hun kinderen. (Gosselt, Pieterse, & van Hoof, 2010) Ongeveer 30 % van de brugklassers mag alcohol drinken van hun ouders. De leerlingen die geen alcohol mogen drinken houden zich vaak niet aan dit verbod. Als ouders het verbieden zullen de leerlingen in sommige gevallen juist liever willen drinken. Ook zenden ouders in sommige situaties verkeerde boodschappen uit, zo mogen kinderen met Kerst en Oud en Nieuw vaak wel een glaasje Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 8

9 alcohol. Hierdoor zetten ze de deur open voor de jongeren om vaker te gaan drinken. Dit hangt ook af van de opvoedingsstijl van de ouders. (Integraal Toezicht Jeugdzaken, 2011) Ouders hebben grote invloed op het alcoholgedrag van hun kinderen, het is interessant om te onderzoeken of de leerlingen van het Lauwerscollege/Singelland vooral thuis alcohol drinken of meer bij vrienden etc. Ook voorlichting over alcoholgebruik kan effectief zijn, door middel van de enquête aan de leerlingen kan er achter worden gekomen of de leerlingen door ouders op de hoogte zijn gesteld van de gevolgen van alcoholgebruik. Weten de leerlingen wat de gevolgen zijn, zo ja door wie zijn ze hiervan op de hoogte gesteld? 3.5 Alcoholvrije feesten. Het onderzoek wordt voornamelijk uitgevoerd op het Lauwerscollege/Singelland, dit zijn middelbare scholen. Er worden op de scholen regelmatig feesten georganiseerd voor de leerlingen. In 2011 is een onderzoek uitgevoerd onder 704 leerlingen van 47 scholen. Er is gekeken naar hoeveel jongeren alcohol drinkt op een schoolfeest. In 2011 heeft 34% van deze 704 leerlingen onder de 16jaar alcohol gedronken op een schoolfeest. Ruim een derde van de jongeren gaf aan wel eens in te drinken voor een schoolfeest en ongeveer een vijfde heeft wel eens alcohol onder schooltijd gedronken. (Verhoef, 2011) Op het event dat afsluitend aan het alcoholonderzoek wordt georganiseerd zal er goed worden opgelet of er jongeren in hebben gedronken. Uit deze resultaten is de zien dat veel jongeren op een schoolfeest drinkt en voor een schoolfeest gaat indrinken, hierdoor zal er gebruik worden gemaakt van alcoholcontroles. Het is een alcoholvrij feest en er is de hele avond geen alcohol te verkrijgen, ook niet voor meerderjarige leerlingen en docenten. Wat zijn echter de effecten van een alcoholvrij feest? Is het effectief en drinken minder jongeren alcohol? In een onderzoek uit 2010 is bewezen dat leerlingen die op dagen dat ze alcoholvrije activiteiten bijwoonden, vaker thuis bleven of bij vrienden op bezoek gingen zonder alcohol te drinken. Het onderzoek concludeert dat alcoholvrije feesten/activiteiten een effectieve strategie kunnen zijn om alcoholgebruik te verminderen. (LateNight Penn State Alcohol-Free Programming, 2010) Een alcoholvrij school feest weerhoudt de leerlingen van alcohol drinken voor die avond. Het doel is dat de jongeren beseffen dat ze ook een leuke avond kunnen hebben zonder al cohol, dit onderzoek heeft dat betrekking op aangezien het weergeeft dat leerlingen minder drinken na alcoholvrije feesten. Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 9

10 4. Resultaten In dit hoofdstuk worden de objectieve resultaten van het onderzoek weergegeven. Allereerst worden de resultaten van de enquêtes die de leerlingen hebben ingevuld beschreven, in de tekst staan de procenten en in de grafieken worden de aantallen weergegeven. De enquêtevragen worden per vraag verwerkt, bij sommige vragen is gekeken naar kruisverbanden met achtergrondvariabelen zoals leeftijd, geslacht of andere vragen die relevant lijken om te kruisen met elkaar. Ten tweede worden de resultaten van de interviews met contactpersonen weergegeven en afsluitend aan dit hoofdstuk worden de resultaten van het event beschreven. 4.1 Algemene informatie. Leeftijd en geslacht. Een meerderheid (55%) van de leerlingen die de enquête hebben ingevuld zijn meisjes. 45% van de leerlingen zijn jongens. In figuur kunt u terugvinden hoeveel jongens en meisjes van 12, 13 en 14 jaar de enquête hebben ingevuld (N=237). Iets meer dan de helft (51%)van de geënquêteerden is 13 jaar. 36% van de leerlingen zijn 12 jaar en de overige 12% is 14 jaar. Leeftijd Jongen Meisje Figuur Schoolniveau. Vervolgens is er aan de leerlingen gevraagd op welk niveau ze zitten, het merendeel (43%) van de leerlingen zit op TL (theoretische leerweg). Iets minder dan een derde deel (30%) zit op KB (kaderberoepsgerichte leerweg) en 14% van de leerlingen zit op BB (basisberoepsgerichte leerweg). 10% van de leerlingen zit op de Havo en de overige 3% zit op GL (gemende leerweg). In figuur is terug te vinden hoeveel respondenten voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=237). Figuur Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 10

11 Wel eens alcohol gedronken. Aan de leerlingen is gevraagd of ze wel een alcohol hebben gedronken. Iets meer dan de helft (53%) heeft wel eens alcohol gedronken, de overige 47% van de leerlingen heeft nog nooit alcohol gedronken. In figuur is deze vraag gekoppeld aan geslacht (N=237). Hierbij wordt duidelijk dat 64% van de jongens wel eens alcohol drinkt en 36% van de jongens nog nooit alcohol gedronken. Iets meer dan de helft (56%) van de meisjes heeft wel eens alcohol gedronken en 44% heeft nog nooit alcohol gedronken. In figuur is deze vraag gekoppeld aan de leeftijd van de leerlingen (N=237). Hieruit is terug te vinden dat 37% van de 12 jarigen wel eens alcohol heeft gedronken en het merendeel (63%) nog nooit alcohol heeft gedronken. Meer dan de helft (61%) van de 13 jarigen heeft wel eens alcohol gedronken, de overige 39% heeft nog nooit alcohol gedronken. Ook een merendeel (67%) van de 14 jarigen heeft wel eens alcohol gedronken, 33% van de 14 jarigen heeft nog nooit alcohol gedronken. Figuur Figuur Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 11

12 4.2 Verdieping in het alcoholgebruik van de leerlingen. Hoeveel keer alcohol gedronken per maand. In het tweede deel van de enquête wordt er dieper ingegaan op het alcoholgebruik van de leerlingen. In totaal drinken 126 leerlingen wel eens alcohol, hiervan drinkt het merendeel (41%) vooral mixdrank. Iets meer dan een derde deel (37%) van de leerlingen die alcohol drinken, drinkt voornamelijk bier. 12% van de leerlingen drinken sterke drank en de overige 10% drinkt wel eens wijn. Van de leerlingen die bier drinken drinkt het merendeel (73%) dit minder dan 1 keer per maand. Bijna een vijfde deel (19%) drinkt 1 3 keer per maand bier en 4% drinkt het 4 6 keer per maand. 2% van de leerlingen drinkt 7 9 keer per maand bier en de overige 2% drinkt meer dan 10 keer per maand bier (N=67). Van de leerlingen die wijn drinken drinkt de meerderheid (89%) dit minder dan 1 keer per maand. 11% van de leerlingen drinkt 1 3 keer per maand wijn, voor de overige antwoordmogelijkheden heeft niemand gekozen (N=18). De meeste leerlingen drinken mixdrank, van deze leerlingen drinken 72% het minder dan 1 keer per maand. Bijna een vierde deel (24%) van de leerlingen drinkt 1 3 keer per maand mixdrank. 3% van de leerlingen drinkt 4 6 keer per maand mixdrank en de overige 1% drinkt 7 9 keer per maand mixdrank (N=74). Een groot deel (76%) van de leerlingen die sterke drank drinkt doet dit minder dan 1 keer per maand. De overige 23% van de leerlingen drinkt 1 3 keer per maand sterke drank (N=21). In figuur vindt u een overzicht hoeveel keer per maand de leerlingen alcohol drinken. Figuur Aantal glazen per dag/avond Vervolgens is aan de leerlingen gevraagd hoeveel glazen alcohol ze drinken, als ze een avond of dag alcohol nuttigen. Het merendeel (70%) van de leerlingen drinkt minder dan 1 glas per dag/avond. Een kwart (25%) van de leerlingen drinkt tussen 1 en 2 glazen per dag/avond. 3% van de leerlingen drinkt tussen de 3 en 4 glazen en ook 3% drinkt tussen de 5 en 6 glazen per dag/avond. De overige 1% drinkt tussen de 7 en 8 glazen en er drinken geen leerlingen meer dan 10 glazen op een dag/avond. In figuur is terug te vinden hoeveel leerlingen voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=126). Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 12

13 Figuur Waar wordt alcohol gedronken. Aan de leerlingen die alcohol drinken is gevraagd waar ze alcohol drinken. Het merendeel (39%) van de leerlingen die alcohol drinken doen dat thuis. Meer dan een kwart van de leerlingen (27%) drinken alcohol bij vrienden thuis en 11% drinkt alcohol op straat. 8% van de leerlingen heeft gekozen voor de optie anders namelijk, hierbij is voornamelijk ingevuld dat ze alcohol drinken bij familie of op familiefeesten. 8% van de leerlingen drinkt alcohol in een jongerenkeet en 3% drinkt alcohol in een discotheek. 2% van de leerlingen drinkt alcohol in een café en de overige 2% drinkt alcohol bij de sportclub. In figuur kunt u terugvinden hoeveel leerlingen voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=126). Figuur Ouders op de hoogte van alcoholgebruik Vervolgens is aan de leerlingen gevraagd of hun ouders op de hoogte zijn van hoeveel alcohol de leerlingen drinkt. Meer dan de helft (55%) van de leerlingen zeggen dat hun ouders precies weten hoeveel alcohol ze drinken. Iets minder dan een kwart (24%) zegt dat hun ouders juist helemaal niet weten hoeveel alcohol ze drinken en de overige 21% zeggen dat het een beetje waar is dat hun Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 13

14 ouders op de hoogte zijn van hun alcoholgebruik. In figuur kunt u terugvinden hoeveel leerlingen voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=126). Figuur Met wie wordt alcohol gedronken. Er is aan de leerlingen die alcohol drinken gevraagd met wie ze alcohol drinken. Het merendeel (45%) van de leerlingen drinkt alcohol vooral met vrienden, een kwart (25%) van de leerlingen drinkt alcohol met zijn of haar ouders. 24% van de leerlingen drinkt alcohol met familie en de overige 7% drinkt alleen alcohol. In figuur is terug te vinden hoeveel leerlingen voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=126). Figuur Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 14

15 4.3 Gevolgen van het alcoholgebruik. In het derde en laatste deel van de enquête wordt er dieper ingegaan op de gevolgen die alcoholgebruik met zich mee kan brengen en of de leerlingen op de hoogte zijn van deze gevolgen. Voordelen van alcohol. Er is de leerlingen via een open vraag gevraagd wat voor hem of haar de voordelen van alcohol zijn. Alle leerlingen hebben deze vraag beantwoord, een grote meerderheid (60%) vindt dat er geen voordelen aan alcohol zitten. 15% van de leerlingen vind alcohol vooral lekker en 9% noemt gezelligheid een voordeel van alcohol. 5% van de leerlingen wordt vrolijk van alcohol en 4% van de leerlingen noemt als voordeel van alcohol dat het je problemen laat vergeten. 1% zegt meer energie te krijgen door alcoholgebruik en ook 1% zegt blij te worden van alcoholgebruik. De overige leerlingen (5%) hebben verschillende antwoorden gegevens als: alcohol drinken is stoer en grappig, je wordt spraakzamer door alcohol etc. (N=237) Nadelen van alcohol. Vervolgens is de leerlingen gevraagd wat voor hun de nadelen van alcoholgebruik zijn, een meerderheid (29%) noemt dat er geen nadelen zitten aan het drinken van alcohol. 15% zegt dat alcohol slecht voor je hersenen is en 12% beschouwt dronken worden als een nadeel van alcoholgebruik. 11% noemt als nadeel dat alcohol ongezond is en 7% vindt een nadeel van alcohol dat je hersenen dood gaan. 3% van de leerlingen zegt dat een nadeel van alcohol is dat je er dood van kunt gaan en een andere 3% vindt juist een kater hebben een nadeel van alcoholgebruik. 2% van de leerlingen heeft vergeetachtigheid ingevuld als nadeel van het drinken van alcohol en 1% vindt een nadeel dat alcohol zo duur is. Een klein (1%) deel van de leerlingen zegt dat alcohol verslavend kan zijn en ook 1% vindt alles aan alcohol een nadeel. De overige leerlingen (13%) hebben allerlei verschillende antwoorden gegeven als: je gaat stinken van alcohol, je kan opgepakt worden, je wordt dik van alcohol, je mag het pas vanaf 16 jaar en een leerling vindt zijn/haar fietsgedrag vooral een nadeel van alcoholgebruik etc. (N=237) Herkenbaarheid stellingen over alcoholgebruik. Er is aan de leerlingen gevraagd hoe herkenbaar zij 5 stellingen over alcohol vonden. De leerlingen moesten aangeven of zij de beweringen bij zichzelf of bij vrienden herkennen. Per bewering hebben de leerlingen aangekruist hoe herkenbaar zij deze bewering vonden, hierbij konden ze kiezen uit: zeer onherkenbaar, onherkenbaar, neutraal, herkenbaar of zeer herkenbaar. Alcohol maakt je vrolijker. De meerderheid (43%) van de leerlingen vindt het zeer onherkenbaar dat alcohol je vrolijk maakt. Iets meer dan een vijfde deel (22%) vindt het onherkenbaar noch herkenbaar (neutraal) en 14% vindt het zeer herkenbaar. 12% van de leerlingen vindt het herkenbaar dat je van alcohol vrolijk wordt en 10% vindt het juist onherkenbaar. In figuur kunt u terugvinden hoeveel leerlingen een bepaald antwoord hebben aangekruist (N=237). Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 15

16 Figuur Alcohol maakt je agressiever. Bijna de helft van de leerlingen (47%) vindt het zeer onherkenbaar dat alcohol je agressiever maakt. Bijna een vierde deel (24%) vindt het onherkenbaar noch herkenbaar en 11% van de leerlingen vindt het zeer hekenbaar dat je agressiever wordt van alcoholgebruik. Een vijfde deel (10%) van de leerlingen vindt het onherkenbaar dat je agressiever wordt na het drinken van alcohol en de overige 8% vindt het juist herkenbaar. In figuur kunt u terugvinden hoeveel leerlingen een bepaald antwoord hebben aangekruist (N=237). Figuur Door alcohol durf je meer. Een meerderheid (38%) van de leerlingen vindt het zeer onherkenbaar dat je door alcohol meer durft, iets meer dan een vijfde deel (23%) vindt het echter zeer herkenbaar. 17% van de leerling staat neutraal binnen deze bewering en 16% herkent deze bewering bij zichzelf of bij vrienden. De overige 8% vindt het onherkenbaar dat je door alcohol meer durft. In figuur kunt u terugvinden hoeveel leerlingen een bepaald antwoord hebben aangekruist (N=237). Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 16

17 Figuur Door alcohol zoen je sneller. Het merendeel (48%) van de leerlingen vindt het zeer onherkenbaar dat je door alcohol sneller zoent, een vijfde deel (25%) vindt het onherkenbaar noch herkenbaar. 13% van de leerlingen vindt het herkenbaar dat je door alcohol sneller gaat zoenen, 10% vindt het zeer herkenbaar dat alcoholgebruik hiervoor zorgt. De overige 5% vindt het onherkenbaar bij zichzelf en vrienden dat alcohol ervoor zorgt dat je sneller gaat zoenen. In figuur is terug te vinden hoeveel leerlingen voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=237). Figuur Alcohol beïnvloed schoolprestaties. Een meerderheid (47%) van de leerlingen vindt het zeer onherkenbaar dat alcohol schoolprestaties beïnvloed. 17% van de leerlingen heeft gekozen voor neutraal, zij vinden het onherkenbaar noch herkenbaar dat alcohol schoolprestaties beïnvloed. 14% van de leerlingen vindt het zeer herkenbaar en 12% vindt het herkenbaar dat alcohol dit effect kan hebben. De overige 9% vindt het Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 17

18 onherkenbaar dat alcohol schoolprestaties beïnvloed. In figuur kunt u terugvinden hoeveel leerlingen een bepaalde antwoordmogelijkheid hebben aangekruist (N=237). Figuur Op de hoogte van de gevolgen van alcohol. Vervolgens is aan de leerlingen gevraagd of zij denken op de hoogte te zijn van alle gevolgen van alcohol en wie ze dit heeft verteld of hoe ze dit zijn komen te weten (meerdere antwoorden mogelijk). Een kleine meerderheid (27%) laat weten dat ze op de hoogte zijn doordat hun ouders dit verteld hebben. Iets meer dan een kwart (26%) van de leerlingen geeft aan dat ze niet op de hoogte zijn van de gevolgen van alcoholgebruik, 19% geeft aan dat de gevolgen van alcohol op school is verteld. 18% is op de hoogte doordat ze dat op televisie hebben gesteld, en 6% heeft het op internet gelezen. De overige 5% van de leerlingen geeft aan van vrienden te hebben gehoord wat de gevolgen van alcohol zijn. In figuur is terug te vinden hoeveel leerlingen voor een bepaald antwoord hebben gekozen (N=237). Figuur Voorlichting geven. Ter afsluiting is er aan de leerlingen gevraagd wat zij een goede manier vinden om jongeren Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 18

19 voorlichting te geven over alcohol. Ze konden hierbij kiezen uit 3 verschillende antwoordmogelijkheden of zelf een idee voor te dragen. Een grote meerderheid (79%) van de leerlingen vindt voorlichtingen geven op scholen de beste manier om de jongeren op de hoogte te brengen van de gevolgen van alcoholgebruik. 12% van de leerlingen vindt voorlichting geven via de televisie en/of radio de beste manier en 5% heeft gekozen voor de optie om jongeren voorlichting te geven via een internetsite. De overige 4% heeft zelf een idee bedacht hieruit zijn de volgende ideeën naar voren gekomen: feesten over alcohol geven op scholen, berichten via de krant, ouders horen dit te doen, PowerPoint door leraren voor jongeren, jongeren op de hoogte stellen via Twitter en ouders een brief geven en hierin vragen of ze hun kinderen op de hoogte willen brengen van de gevolgen van alcoholgebruik. In figuur is terug te vinden hoeveel leerlingen voor een bepaalde idee hebben gekozen (N=237). Figuur Resultaten interviews contactpersonen. Om het onderzoek breder te maken is er contact gelegd met verschillende samenwerkingspartners. Er zijn interviews gehouden met vier contactpersonen: wijkagent van Surhuisterveen, jongerenwerker van Surhuisterveen, coördinator CJG (Centrum Jeugd en Gezin) en projectmedewerker s.a. (Samenleving alcoholmatiging) vanuit de Gemeente Achtkarspelen. De resultaten uit deze interviews zijn samengevat en opgedeeld in verschillende onderwerpen. Sommige onderwerpen zijn niet door alle contactpersonen beschreven aangezien zij daar dan niet van op de hoogte waren. Omschrijving van de Jongeren in Surhuisterveen. Wijkagent: Er is sprake van drie jeugdgroepen in Surhuisterveen. Groep Rabobank, groep skatebaan en groep Vogeltjesbuurt. Deze groepen zijn volgens de shortlist van Beke beoordeeld en ingedeeld als hinderlijke groep (Rabobank groep en Vogeltjesbuurt groep) en overlastgevend (skatebaan groep). Jongerenwerker: In Surhuisterveen is het opvallend hoeveel de jongeren experimenteren met alcohol en drugs. Het gaat vaak voorbij experimenteergedrag. Surhuisterveen is een centraal dorp waardoor hier veel jeugd naar toe komt en er hier meer gebeurt op het gebied van alcohol dan in Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 19

20 andere dorpen binnen de gemeente. Projectmedewerker s.a.: De jongeren in Surhuisterveen zijn niet anders dan de jongeren uit de overige dorpen in Achtkarspelen. Contact met de jongeren. Wijkagent: Als wijkagent is er dagelijks contact met deze groepen. Jongerenwerker: Er is wel contact met de jongere maar niet zoveel als dat de wijkagent dat heeft. Coördinator CJG: Als coördinator zijnde: geen contact. Het CJG is een netwerkorganisatie. Ik ben daar waar nodig de spin in het web tussen de organisatie. In Achtkarspelen (en provinciebreed is dat globaal de werkwijze) heeft de coördinator zelf geen contact met cliënten; daar zijn juist de organisaties voor. Frequentie alcoholgebruik jongeren. Wijkagent: De jongeren gebruiken met regelmaat alcohol en drugs. Surhuisterveen heeft een magneetwerking op jongeren uit omliggende dorpen. Daardoor zijn er veel jongeren in en rond Surhuisterveen aanwezig. Jongerenwerker: Jongeren komen wekelijks in aanraking met alcohol. Hierbij is de jongste rond de 13 jaar, er zijn veel minderjarige jongeren die alcohol drinken. Projectmedewerker s.a.: Jongeren experimenten dus komen daardoor vaak ook in aanraking met alcohol. Groepsdruk kan hierin een rol spelen. Coördinator CJG: Het beeld dat jongeren veel in aanraking komen met alcohol bestaat zeker bij mij. Maar dat is input die ik krijg van de organisaties waar we mee samenwerken (wijkagent, jongerenwerk, scholen, JGZ) Locaties waar jongeren alcohol drinken. Wijkagent: Drugs en alcohol worden op straat genuttigd. De jeugdgroepen hebben hun vaste hangplekken, o.a. het Torenplein. Jongerenwerker: Er wordt veel op straat gedronken door de jongeren. Projectmedewerker s.a.: Jongeren drinken vaak alcohol bij vrienden thuis. Rol van de ouders m.b.t. alcoholgebruik. Wijkagent: Het afgelopen jaar is veel geïnvesteerd op het alcohol- en drugsgebruik onder de jongeren in Surhuisterveen. Zowel via school als ouders is voorlichting gegeven. Over het algemeen zijn de ouders op de hoogte van het gedrag van hun kind. Jongerenwerker:over het algemeen zijn de ouders op de hoogte van het alcoholgebruik van de jongeren, en geven ze in sommige gevallen zelfs hun kind alcohol. Er bestaan ook situaties waarin ouders het niet weten. Ook kunnen ouders het ontkennen of zeggen (er van uit gaan)dat hun kind dat niet doet. Projectmedewerker s.a.: Alcoholgebruik is een maatschappelijk aanvaarde drug. Ook drinken ouders vaak alcohol en wordt de ernst van alcoholgebruik vaak niet ingezien of gebagatelliseerd. Bij goede voorlichting moeten ouders betrokken worden. Zij zijn de sleutel tot succes. Oorzaken alcoholgebruik onder de jongeren. Wijkagent: De oorzaak is vooral gelegen in groepsgedrag, verveling en het feit dat veel ouders ook overmatig alcohol en drugs gebruiken. Jongerenwerker: Dit is verschillend, voor mijn gevoel kun je de jongeren opdelen in verschillende groepen. 80% van de jongeren zijn gewone jongeren met een normale thuissituatie etc. 15% van de Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 20

21 jongeren hebben meer aandacht nodig en 5% zijn zorgenkindjes. Deze laatste twee groepen hebben veel aandacht nodig omdat ze bijvoorbeeld een stoornis hebben, slechte thuissituatie, ouders hebben laag inkomen, lager niveau etc. Voor hun ligt de drugs en drank meer voor handen. Het zijn over het algemeen meer jongens die alcohol drinken en als ze het drinken dan doen ze het goed. Het ligt niet aan de winkels hier wordt goed gecontroleerd. Vrienden of ouders kunnen alcohol voor ze halen. Projectmedewerker s.a.: Stoer doen, groepsdruk, grenzen zoeken, experimenteren. Voorlichtingen op het gebied van alcohol. Wijkagent: CJG, Jongerenwerk, VNN, Politie en de gemeente als eindverantwoordelijke, hebben hier op geïnvesteerd. Jongerenwerker: Vroeger werd er vanuit de Jeugdsoos voorlichting gegeven. Deze was 4 dagdelen open en inmiddels nog maar 1 dagdeel. Er werd ongeveer 1 keer per halfjaar voor de jongeren voorlichting gegeven. Ook waren er voorlichtingen voor ouders afgelopen mei, hier waren alle ouders voor aangeschreven maar er waren maar 3 tot 5 ouders aanwezig. Projectmedewerker s.a.: Er wordt vanuit de gemeente breed ingezet op voorlichting. Alle scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente Achtkarspelen doen mee aan de Gezonde en genotmiddelen of de Gezonde school Fryslân. Coördinator CJG: Ja, oudercursus in april dit jaar. En in de week van de opvoeding (oktober 2012) een avond: hoe overleef ik de pubertijd van mijn kind; puber en middelengebruik was daar een workshop van. Oplossing alcoholgebruik onder de jongeren in Surhuisterveen te verminderen. Wijkagent: Het oplossen van alcohol- en drugsmisbruik is een utopie. Wat wij graag willen is het beheersbaar maken en zorgen dat men weet wat de gevolgen zijn. Jongerenwerker: Sowieso jongerenwerkers, vanaf januari zal er geen jongerenwerker meer zijn in Surhuisterveen wat niet goed voor de jongeren zal zijn. Ze hebben goede straatwerkers nodig en financiële middelen om wat te kunnen doen. Bijvoorbeeld een jeugdsoos die open is met betaalde krachten. De jeugdsoos wordt op dit moment namelijk geleid door vrijwilligers die zelf ook wel aandacht nodig hebben en niet al hun aandacht aan de jongeren kunnen geven. Het signaleren van problemen is een van de belangrijkste taken van een jongerenwerker. Deze kan dan de samenwerkingspartners van CJG, Politie, VNN bij elkaar roepen voor een overleg. Hiermee moet dan gekeken worden naar een gezamenlijk aanpak voor het probleem dat er speelt. Dit is vorig jaar gebeurd naar aanleiding van problemen in Surhuisterveen, het zogenoemde GAMMA overleg. Projectmedewerker s.a.: Een goede oplossing vind ik dat ouders zich bewust worden over de negatieve gevolgen van overmatig alcoholgebruik m.b.t. het jongerenbrein. Onderzoek over het brein staat nog in de kinderschoenen maar wat wel bewezen is dat alcoholgebruik op jonge leeftij d grote schade aanricht aan de hersenen en hierdoor niet alleen eigen schade wordt aangericht maar dat er hierdoor ook kans is op een brede maatschappelijke schade. (zorgkosten etc.) Coördinator CJG: Voorlichting werkt, ouders moeten weten wat de effecten zijn. Ouders hebben meer invloed dan ze vaak denken. Dat blijkt ook uit onderzoek van bv het Trimbos instituut. Daar zie ik een taak voor ons weggelegd. Op school is "gezonde school, genotmiddelen" ingevoerd. Vanuit de provincie (Nuchtere Fries) en landelijk is er ook aandacht voorlichting. Uiteindelijk maken ouders de keus om iets wel of niet mee te geven aan hun kinderen, daarop investeren is van belang. Maar ook voor jongeren is het goed te weten wat de consequenties zijn over overmatig alcoholgebruik. En voor Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 21

22 jongeren heeft het weinig zin om over effecten op langere termijn te praten, voor hen is het van belang wat de negatieve consequenties zijn op korte termijn. En een belangrijke oplossing vind ik dat alle organisaties samenwerken en jongeren hierbij ook horen. Vorig jaar, in deze tijd, hoorden we zorgelijke signalen over middelenmisbruik door veel jeugdigen, ook veel in Surhuisterveen. Door goed samen te werken krijg je het plaatje compleet: wat is er aan de hand. We hebben een stagiaire (zelf jeugdige in Surhuisterveen) interviews laten doen met de doelgroep. En gezamenlijk ouders een brief gestuurd (zie onze site onder GAMMA), ouderbijeenkomst en 3 keer per jaar komen we bijeen om af te stemmen: wie doet welke acties op dit moment, wat gaat goed, wat behoeft bijsturing etc. Alle deelnemende instanties staan wel op de eerdergenoemde brief. (Centrum Jeugd & Gezin is heel benieuwd naar de uitkomsten van het onderzoek. Ze zijn op het terrein van middelenmisbruik door jeugdigen een samenwerking aan gegaan met diverse organisaties. Dus de uitkomsten van het onderzoek horen ze graag om te bekijken of en hoe ze er iets mee kunnen) 4.5 Resultaten Freshness. In deze paragraaf worden de resultaten van het georganiseerde event weergegeven, een alcohol vrij feest op het Lauwerscollege/Singelland. Tijdens het event zijn er steekproefsgewijs enkele open vragen aan leerlingen gesteld. Deze vragen hebben als doel een beeld van het feest te schetsen. Er zijn in totaal 50 leerlingen gevraagd. De Voorbereidingen. Er is ten eerste aan de leerlingen gevraagd wat ze van de voorbereidingen van het feest vonden (de kaartverkoop, de posters, promotie etc.). Alle leerlingen (100%) hebben via een korte vragenlijst aangegeven de voorbereidingen naar het event toe goed te vinden. In figuur is af te lezen hoeveel leerlingen voor de optie hebben gekozen (N=50). Figuur Het Freshness feest. Vervolgens is aan de leerlingen gevraagd wat ze van het feest zelf vinden. Een groot deel van de leerlingen (44%) vond het een leuk event. Bijna een kwart van de leerlingen (24%) vond het feest erg gezellig en 14% omschreef het feest als: goed. 8% van de leerlingen vond het feest geweldig en ook Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 22

23 8% omschreef het feest als super. De overige 2% vonden het een mooi feest (N=50). Figuur laat zien hoeveel leerlingen een bepaald antwoord hebben gekozen (N=50). Figuur Verbeteringen voor de volgende Freshness. Er is aan de leerlingen gevraagd wat ze graag anders zouden willen zien de volgende keer. Een grote meerderheid (80%) van de leerlingen zou niets willen veranderen, de overige 20% zou wel iets willen veranderen. Hierbij hebben de leerlingen ingevuld dat ze de garderobe rommelig vonden, de ruimte wat meer versiert mocht worden en er de volgende keer vaker in de pauzes kaartjes mochten worden verkocht. In figuur wordt duidelijk hoeveel leerlingen een bepaald antwoord hebben ingevuld (N=50). Figuur Volgend jaar weer naar Freshness. Vervolgens is aan de leerlingen gevraagd of ze volgend jaar weer zouden komen al s Freshness weer werd georganiseerd. Een meerderheid (92%) van de leerlingen geeft aan volgend jaar weer te komen. 6% van de leerlingen zit dan niet meer op het Lauwerscollege en kan dus niet komen. De Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 23

24 overige 2% heeft aangegeven misschien te komen. Figuur laat zien hoeveel leerlingen een bepaald antwoord hebben gegeven (N=50). Figuur Cijfer voor Freshness. Tenslotte is er gevraagd wat voor cijfer de leerlingen het Freshness feest geven. Het grootste deel (44%) van de leerlingen geeft het feest een % van de leerlingen geeft het feest een 9. 22% van de leerlingen geeft het feest een 8, en de overige 8% geeft het feest een 7. In figuur is terug te vinden wat voor cijfers de leerlingen het feest gaven (N=50). Figuur Evaluatie activiteitencommissie/leerlingenraad. De leerlingenraad vond het een goed feest, met veel bezoekers. Het bezoekersaantal is gestegen met 100% in vergelijking met vorig jaar. De voorbereiding was prima, genoeg vergaderd en afgestemd. Jammer dat niet iedereen aanwezig was van de leerlingenraad. Alles was op de avond van het Freshness feest goed geregeld, genoeg begeleiding vanuit school en beveiliging. Jammer dat er wel Onderzoeksrapport Alcoholgebruik onder leerlingen Klasina van der Laan Pagina 24

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Alcohol

GO Jeugd 2008 Alcohol GO Jeugd 2008 Alcohol Samenvatting alcohol Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 63% van de Friese 12 t/m 18 jarigen wel eens alcohol heeft, 51% nog in de vier voorafgaand aan het

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren R a p p o r t Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren Telefonisch onderzoek onder ouders en jongeren 2013 In opdracht van Laat ze niet (ver)zuipen Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland november 2013,

Nadere informatie

1. INLEIDING... 4 1.1. PROBLEEM-/SITUATIEANALYSE EN CONTEXT... 4 1.2. DOELSTELLING... 5 1.3. ONDERZOEKSVRAAG... 5 1.4. VOORUITBLIK OP DE ONDERDELEN

1. INLEIDING... 4 1.1. PROBLEEM-/SITUATIEANALYSE EN CONTEXT... 4 1.2. DOELSTELLING... 5 1.3. ONDERZOEKSVRAAG... 5 1.4. VOORUITBLIK OP DE ONDERDELEN Een onderzoek naar de behoefte aan vervoer op vrijwillige basis, binnen Burum, Kollumerpomp, Warfstermolen en Munnekezijl.. Gemeente Kollumerland, juli 2012 Afdeling Samenlevingszaken (Klasiena van der

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen

Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen Het gebruik van tabak, alcohol, cannabis en drugs bij jongens met en zonder PIJmaatregel Samenvatting Annelies Kepper Violaine Veen Karin Monshouwer

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch Jongeren en alcohol Gemeente s-hertogenbosch Onderzoek & Statistiek Oktober 2013 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1 Achtergrond... 5 1.2 Jongerenpanel alcohol... 5 1.3 Leeswijzer... 5 2. Alcoholgebruik

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1 Rapportage TIP MooiRooi 31 maart 2016 Inhoud Alcohol 1 Alcohol 6 53% 1. Drinkt u alcohol? (n=258) 37% Toelichting: Ja Soms Nee Ja In het weekend of soms een wijntje s avonds Soms is toch ook ja... Soms

Nadere informatie

Peiling: Koop- en drinkgedrag van Friese 16- en 17-jarigen na invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet

Peiling: Koop- en drinkgedrag van Friese 16- en 17-jarigen na invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet Peiling: Koop- en drinkgedrag van Friese 16- en 17-jarigen na invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet September 2014 Opdrachtgever: Platform Nuchtere Fries Platform Nuchtere Fries is een samenwerking

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17 Jongeren en alcohol peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 17 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Sociaal en Economisch Beleid, SEB Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail:

Nadere informatie

Uitgaan in Haarlem onder de 18 jaar. Wat zeggen de Haarlemse uitgaansgelegenheden hierover? 2 maart 2016 Petra Klaassen, Jakka

Uitgaan in Haarlem onder de 18 jaar. Wat zeggen de Haarlemse uitgaansgelegenheden hierover? 2 maart 2016 Petra Klaassen, Jakka Uitgaan in Haarlem onder de 18 jaar Wat zeggen de Haarlemse uitgaansgelegenheden hierover? 2 maart 2016 Petra Klaassen, Jakka In januari 2014 is de nieuwe alcoholwet ingegaan. Dit betekent dat jongeren

Nadere informatie

Jongerenenenquête SJeM

Jongerenenenquête SJeM Stichting Jeugdbelangen Malden Jongerenwerk gemeente Heumen / SWG Jongerenenenquête SJeM Onderzoeksrapport 2013-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Verantwoording methode... 3 2.1. Onderzoeksinstrument...

Nadere informatie

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving Startnotitie ketenbeleid Menameradiel Inhoud 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving bijlagen bijlage 1. bijlage 2. bijlage 3. bijlage 4. bijlage

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Vraag het de VMBO er! Snuffelonderzoek naar VMBO vanuit leerling-perspectief. Januari 2011 P.S. Onderzoek Nijmegen

Vraag het de VMBO er! Snuffelonderzoek naar VMBO vanuit leerling-perspectief. Januari 2011 P.S. Onderzoek Nijmegen Vraag het de VMBO er! Snuffelonderzoek naar VMBO vanuit leerling-perspectief Januari 2011 P.S. Onderzoek Nijmegen Opdrachtgever LAKS Contactpersonen: Chanine Drijver en Anne Hertman Opdrachtnemer P.S.

Nadere informatie

Factsheet alcohol. Think Before You Drink

Factsheet alcohol. Think Before You Drink Factsheet alcohol Think Before You Drink Jongeren drinken te vroeg, te veel en te vaak. Ook in West-Brabant is dit het geval. Bovendien tolereren veel ouders dat hun kinderen onder de 16 jaar alcohol drinken.

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Hou vol! Geen alcohol. Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders.

Onderzoeksrapport. Hou vol! Geen alcohol. Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders. Onderzoeksrapport Hou vol! Geen alcohol Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders. Suzanne Mares, MSc Dr. Anna Lichtwarck-Aschoff Prof. Dr. Rutger Engels Inleiding

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest.

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest. Les alcohol Meenemen: - Formulier om eigen ervaringen op te schrijven; - Etiketten van alcoholhoudende dranken; - Vragenblad Hoe werkt alcohol? ; (eventueel A,B en C- kaartjes meenemen) - Kennistest alcohol;

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Evaluatie veilig uitgaan

Evaluatie veilig uitgaan Evaluatie veilig uitgaan Gemeente Amersfoort Dorien de Bruijn, Ben van de Burgwal 5 december 2014 Ruim 90% van het ondervraagde uitgaanspubliek voelt zich altijd of meestal veilig tijdens het uitgaan in

Nadere informatie

ALCOHOL. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren E-MOVO 2011. regio Gelderland-Midden. www.vggm.nl

ALCOHOL. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren E-MOVO 2011. regio Gelderland-Midden. www.vggm.nl ALCOHOL Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren E-MOVO 2011 regio Gelderland-Midden www.vggm.nl FACTSHEET ALCOHOL E-MOVO 2011 ALCOHOL Jongeren zijn volop in de groei en hun hersenen, maar ook andere

Nadere informatie

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard Actieplan verslavingspreventiebeleid Gemeente Valkenswaard 2014-2015 - 2 - Inhoudsopgave Inleiding p. 4 Het plan p. 5 Het actieprogramma p. 6 1. Ouder/kind avond p. 6 2. Voorlichting vierde klas p. 7 3.

Nadere informatie

FrisValley De Alcoholvrije School

FrisValley De Alcoholvrije School FrisValley De Alcoholvrije School Een uitgave van FrisValley December 2013 INLEIDING Een school heeft te maken met allerlei soorten leerlingen en vele factoren die de sfeer en de schoolprestaties beïnvloeden.

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013 Jongeren en alcohol Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ Dokters op dinsdag 22 januari 2013 U voelt u onrustig en krijgt het volgende voorgeschreven: Suspensie

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam maart 2012 Bij de

Nadere informatie

Jeugd en alcohol. Oefeningen

Jeugd en alcohol. Oefeningen 2009-16 tekst 1 Delft, 16 april 2009 Jongeren drinken steeds meer alcohol. En ze drinken vaker. Ook zijn ze jonger als ze beginnen. Het is een groeiend probleem. Cijfers van 2008 337 jongeren kwamen in

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Preventie- en handhavingplan alcohol

Preventie- en handhavingplan alcohol Preventie- en handhavingplan alcohol Achtergrond Sinds 2014 zijn gemeenten de belangrijkste uitvoerders van de Drank- en Horecawet geworden. Zowel op juridisch, handhaving en educatief vlak is de gemeente

Nadere informatie

Jongeren, Alcohol & Openingstijden in Nederland

Jongeren, Alcohol & Openingstijden in Nederland Jongeren, Alcohol & Openingstijden in Nederland Opdrachtgever Koninklijke Horeca Nederland (augustus 2009) Marktonderzoeksbureau De Vos & Jansen Marktonderzoek Onderzoekers: Robert Turk, MSc & dr. Marnix

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H.Valkenberg S. Nijman Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam juni 2011

Nadere informatie

GEMEENTE VAL KENSWAARD

GEMEENTE VAL KENSWAARD V GEMEENTE VAL KENSWAARD de Hofnar 15 Postbus 10100 5550 GA Valkenswaard T (040) 208 34 44 F (040) 204 58 90 gemeente@valkenswaard.nl www.valkenswaard.nl Aan de leden van de raad van de gemeente Valkenswaard

Nadere informatie

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Achtergrond Veilig uitgaan = Veilig thuiskomen Onderzoeksdoel en onderzoeksopzet Steekproef Resultaten werkelijk gebruik Resultaten gebruik in verkeer Resultaten

Nadere informatie

Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012

Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012 Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel.

Nadere informatie

De allereerste vraag die wij aan de Hoogeveense jongeren stelden was: Nuttig jijzelf alcohol? Hier zijn de volgende gegevens uit voortgekomen.

De allereerste vraag die wij aan de Hoogeveense jongeren stelden was: Nuttig jijzelf alcohol? Hier zijn de volgende gegevens uit voortgekomen. Naar aanleiding van het verkrijgen van het uitstel, om als JOIN genoeg tijd te hebben om een mening te kunnen vormen over het Visiedocument Integraal Jeugdbeleid Hoogeveen, hebben wij een onderzoek gedaan

Nadere informatie

Colofon. Jongeren en alcoholpreventie. Doelgroepsegmentatie als nieuwe benadering

Colofon. Jongeren en alcoholpreventie. Doelgroepsegmentatie als nieuwe benadering Colofon Uitgever: GGD Hart voor Brabant Contactpersoon: M.J.H. van Bon-Martens Vormgeving/opmaak: de Code Oplage: 150 Uitgave: 2010 GGD Hart voor Brabant Postbus 3166, 5203 DD s-hertogenbosch T (0900)

Nadere informatie

Adviesraad Oirschot www.wmoadviesraadoirschot.nl e-mail: info@wmoadviesraadoirschot.nl

Adviesraad Oirschot www.wmoadviesraadoirschot.nl e-mail: info@wmoadviesraadoirschot.nl Commentaar op het preventie- en handhavingsplan alcohol gemeente Oirschot. Het commentaar is via e-mail correspondentie verzameld en door ondergetekende in deze tabel verwerkt. Als zodanig betreft het

Nadere informatie

Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat 1 april 2011

Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat 1 april 2011 Onderzoek Drankgebruik onder jongeren Door NCRV Altijd wat april 0 Het onderzoek is uitgevoerd onder.8 Nederlanders van 8 jaar en ouder. Het gaat daarbij om een representatief getrokken steekproef uit

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

Gaan zitten bij ooit gebruik

Gaan zitten bij ooit gebruik 1 Gaan zitten bij ooit gebruik 2 3 Speciaal bedoeld voor ouderavonden, voor ouders van basisonderwijs of beginnend middelbaar onderwijs. Deze quiz is bedoeld om met elkaar wat kennis op te doen, maar ook

Nadere informatie

ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL

ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL Regionale bijeenkomsten Bestrijding overlast en verloedering Bert Bieleman, Annelies Kruize, Cindy Zimmerman ONDERWERPEN Drinkgedrag Effecten Maatregelen DRINKGEDRAG

Nadere informatie

Onze doelgroep speelt het meest games op op online game websites. Hierna komen de consoles en de PC games.

Onze doelgroep speelt het meest games op op online game websites. Hierna komen de consoles en de PC games. Doelgroep onderzoek Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City Inleiding Wij hebben ervoor gekozen als doelgroep de eerste jaars middelbare scholieren, de brugklassers

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

De Alcoholvrije School. Een uitgave van het project In Control of Alcohol

De Alcoholvrije School. Een uitgave van het project In Control of Alcohol De Alcoholvrije School Een uitgave van het project In Control of Alcohol Inleiding Er zijn vele factoren die de sfeer en de schoolprestaties van leerlingen beïnvloeden. Alcoholgebruik is daar één van.

Nadere informatie

NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier

NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier JORIS DE JONGH MSC. LIANNE WORRELL MSC. AMSTERDAM, MEI 2013 NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Beter voor elkaar Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie ( comazuiper ) Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in

Nadere informatie

Het perspectief voor de Alcoholvrije School in Nederland

Het perspectief voor de Alcoholvrije School in Nederland Het perspectief voor de Alcoholvrije School in Nederland Onderzoek naar de huidige situatie van de Alcoholvrije School en de mogelijkheden en beperkingen daarvan volgens leerlingen, docenten, bestuurders

Nadere informatie

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Rommelen met je identiteit Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Utrecht, maart 2005 2 Rommelen met je identiteit Uitvoerder:

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

ALCOHOL. Zonder flauwekul

ALCOHOL. Zonder flauwekul ALCOHOL Zonder flauwekul Op een feestje of in een café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken eigenlijk wel gezellig? Het is belangrijk dat je weet wat alcohol met

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen?

Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen? Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen? Door: GGD Flevoland Aanleiding Alcoholgebruik onder jongeren is al enige jaren een belangrijk thema binnen de gemeente

Nadere informatie

Vragenlijst multiproblematiek I

Vragenlijst multiproblematiek I Bijlage B Vragenlijst multiproblematiek I 1 Achtergrondkenmerken V1. Wat is je geboortedatum? V2. Ben je een jongen of een meisje? V3. Wat zijn de vier cijfers van je postcode? V4. In welk land ben je

Nadere informatie

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen J. Snippe A. Beelen B. Bieleman Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Oktober 28 I NTRAVAL Groningen-Rotterdam COLOFON St. INTRAVAL Postadres:

Nadere informatie

Alcoholgebruik onder Jongeren in Limburg-Noord

Alcoholgebruik onder Jongeren in Limburg-Noord Alcoholgebruik onder Jonger in Resultat uit de Jongermonitor 2013 Inhoud Achtergrond... 3 Alcoholgebruik Leeftijd... 3 Alcoholgebruik Onderwijstype... 4 Verkrijgbaarheid alcohol... 5 Nationaal Regionaal

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Gezamenlijke agenda van het Directeuren Overleg Alcohol 1

Gezamenlijke agenda van het Directeuren Overleg Alcohol 1 Gezamenlijke agenda van het Directeuren Overleg Alcohol 1 Samen naar een verantwoord alcoholgebruik voor een gezonder Nederland De afgelopen maanden hebben vertegenwoordigers van Stichting Verantwoord

Nadere informatie

Integrale veiligheid. resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007

Integrale veiligheid. resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007 Integrale veiligheid resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 1 1.1 Respons 1 2 Veiligheidsgevoelens 3 2.1 Gevoel van veiligheid in specifieke situaties 3 2.2 Verschillen onderzoeksgroepen

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: J. Ragetlie Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Uitvoeringsprogramma Alcohol- en Drugsbeleid 2012 Steller: S. van Schijndel Datum: 18 januari 2012 Nr.: RIB-JR-1202 Geachte

Nadere informatie

TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST

TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST 2011 Tabellen alcoholgebruik jongeren Staphorst Nooit alcohol gedronken ja 33,3% 37,6% 74,4% 12,7% 35,3% nee 66,7% 62,4% 25,6% 87,3% 64,7% Drink bier ja 67,8%

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen Bergen NH 2 Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen 1. Inleiding In het beleidsplan Naar een nuchter Bergen 2012 2015 zijn de volgende ambities

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Alcoholgebruik Westfriese jongeren

Alcoholgebruik Westfriese jongeren Alcoholgebruik Westfriese jongeren Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord November 2007 Colofon Uitgave I&O Research BV L. Meliszweg 1 1622 AA Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer 2007-1513

Nadere informatie

Alcoholbeleid van sportverenigingen in de Food Valley regio

Alcoholbeleid van sportverenigingen in de Food Valley regio FrisValley Factsheet Alcoholbeleid van sportverenigingen in de Food Valley regio Onderzoek naar de schenktijden en andere alcoholmaatregelen in de sportsector Drinken is geen sport van: Suzanne Aarts,

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Casus: Alcoholverkoop aan jongeren Lesbrief en vragen

Casus: Alcoholverkoop aan jongeren Lesbrief en vragen Casus: Alcoholverkoop aan jongeren Lesbrief en vragen Bij deze opgave horen informatiebronnen 1 en 2. In informatiebron 1 zijn enkele overzichten opgenomen over het gebruik van alcohol onder scholieren

Nadere informatie

Onderzoek: Verhoging leeftijdsgrens alcohol

Onderzoek: Verhoging leeftijdsgrens alcohol Onderzoek: Verhoging leeftijdsgrens alcohol Publicatiedatum: 24-12- 2013 Over dit onderzoek Aan het onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel, gehouden van 9 t/m 19 december 2013, deden ruim 29.000 volwassenen

Nadere informatie

Effectmeting Project Jeugd en Alcohol in West-Friesland

Effectmeting Project Jeugd en Alcohol in West-Friesland Effectmeting Project Jeugd en Alcohol in West-Friesland Januari 2010 Drs. Jaap Bouwmeester Layla Leerschool, MSc 1 Inhoudsopgave 1 2 2.1 2.2 2.3 3 3.1 3.2 3.3 3.4 4 Samenvatting en conclusies Inleiding

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Raadsstuknummer : 2011/25670 13 september Datum : 2011 Programma : Samenleving en Bestuur Blad : 1 van 8 Cluster : Bestuur Portefeuillehouder

Nadere informatie

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING V.S.O. WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: V.S.O. alcohol en alcoholverslaving INHOUDSOPGAVE pagina

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R ROKEN EN ALCOHOLGEBRUIK Jeugd 2010 5 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis geweest. Dit kan voor zowel u als voor uw kind een schokkende ervaring zijn.

Nadere informatie

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief Nieuwsbrief Preventie Wij houden u graag op de hoogte Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit In deze nieuwsbrief Veel vragen over NIX18 Fabels en feiten De Buitenhof is een landelijk

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27565 Alcoholbeleid Nr. 133 Herdruk 1 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 mei 2015 Vanuit de Drank-

Nadere informatie

Tips voor Ouders van drinkende pubers

Tips voor Ouders van drinkende pubers Tips voor Ouders van drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: - Kies als ouders samen regels voor het gezin. - Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren

Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren Geef ze geen alcohol onder de 16 Folder vóór en dóór ouders over alcohol en jongeren Stadmeteenhart Stadsberichten extra Werkzaamheden Van Tuyllstraat Waarom deze folder? Heeft u ook een kind in de puberteit

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Drinken op school in Rotterdam

Drinken op school in Rotterdam Drinken op school in Rotterdam 2011 Drinken op school in Rotterdam Onderzoek naar het alcoholbeleid en het alcoholgebruik in het voortgezet onderwijs in Rotterdam COLOFON Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid

Nadere informatie

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap

Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Pagina 1 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap Juni 2011 - Nieuwsbrief Nr 3 Beste verloskundige en assistente, Dit is de derde nieuwsbrief over het onderzoek Alcohol en Zwangerschap van het Nederlands Instituut

Nadere informatie

98% (voldoende) weerbaar. 92% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Gezondheid. Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt?

98% (voldoende) weerbaar. 92% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Gezondheid. Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt? 28 Havo 2e klas Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt? 40 Vmbo 2e klas 21 Vmbo 4e klas 46 Havo 4e klas 43 VWO 2e klas 24 VWO 4e klas Dit schoolrapport geeft inzicht in de gezondheid,

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID Jeugd 2010 4 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005. Hoe maak ik een jeugdenquête

Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005. Hoe maak ik een jeugdenquête Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005 Hoe maak ik een jeugdenquête Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wanneer een enquête 4 Hoofdstuk 2 Hoe maak ik een enquête 5 Hoofdstuk 3 Plan van aanpak

Nadere informatie