Stichting Durban Rotterdam Housing Project Samen bouwen aan sociale huisvesting in Zuid-Afrika

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stichting Durban Rotterdam Housing Project Samen bouwen aan sociale huisvesting in Zuid-Afrika 1998-2012"

Transcriptie

1 Stichting Durban Rotterdam Housing Project Samen bouwen aan sociale huisvesting in Zuid-Afrika

2

3 Stichting Durban Rotterdam Housing Project Samen bouwen aan sociale huisvesting in Zuid-Afrika

4 Inhoud Voorwoord Historisch overzicht Doelgroepen Hoogtepunten Woningbezit Organisatie Financiën Conclusies en aanbevelingen

5 Voorwoord Jan van Hulsteijn (l) en Basil Sikhakhane (chairman FMHC) Het mede vormgeven aan sociale huisvesting in Durban. Met die taak hebben de afgelopen 13 jaar een aantal corporaties in de Rotterdamse regio en de gemeente Rotterdam zich beziggehouden. Nu de Zuid-Afrikaanse corporatie First Metro Housing Company (FMHC), mede dankzij de financiële steun vanuit de Rotterdamse regio, op eigen benen kan staan en een daadkrachtige onderneming is geworden, leek het de eerste pionier, Jan Jettinghoff, een goed idee om de afgelopen periode voor eens en altijd vast te leggen. Dit boekje geeft in woorden, cijfers en beelden een beknopte weergave van de achter ons liggende periode, die uiteindelijk heeft geleid tot een gezonde corporatie in wording. Als voorzitter van de Stichting Durban Rotterdam Housing Project (DRHP) en sinds 2005 als toezichthouder van FMHC in Durban, ben ik blij met dit stukje geschiedschrijving over een heel bijzondere periode in Zuid-Afrika. Maar ook over een heel bijzondere relatie tussen twee regio s in de post-apartheid periode. Wanneer je eenmaal met Afrika hebt kennis gemaakt, laat dit werelddeel en zijn problematiek je niet meer los. Ik ben er trots op, dat wij als corporaties en als gemeente Rotterdam hebben kunnen bijdragen aan het realiseren van een stukje sociale huisvesting in Zuid-Afrika. Ik wil Jan Jettinghoff bedanken voor zijn initiatief en het schrijven van dit boekje. Ik hoop dat u, als (voormalig) betrokkene bij het Project First Metro, bij het lezen ervan wederom een positief gevoel ervaart. Jan van Hulsteijn, voorzitter Stichting Durban Rotterdam Housing Project 3

6 4 Hawaii, het eerste project van First Metro

7 Historisch overzicht Het begin Het begon allemaal in januari Vier Rotterdamse corporatiedirecteuren en enkele gemeenteambtenaren kwamen bij elkaar en bespraken het verzoek van de directeur van de Housing Unit in Durban (Zuid-Afrika) om ondersteuning te bieden bij het opzetten van een woningcorporatie naar Nederlands voorbeeld. De aanwezigen concludeerden dat dit het beste te bereiken was door een ervaren allrounder uit de werkorganisatie van de corporaties voor een bepaalde periode te detacheren in Durban. De volgende morgen legde Cor Pijlman, de toenmalige directeur van woningbouwvereniging Vreewijk-Lombardijen, in alle vroegte het voorstel bij mij neer om die rol op me te nemen. We, mijn vrouw en ik, hebben niet lang geaarzeld. In maart 1998 gingen we op verkenning in Durban en op 1 oktober 1998 vestigden we ons in Zuid-Afrika, waar ik aan de slag ging als technical advisor. De eerste drie maanden besteedde ik aan het opkrikken van mijn Engels en het opbouwen van mijn eigen netwerk. Begin 1999, na de Afrikaanse zomervakantie, zou ik echt aan het werk gaan. In december 1998 was First Metro Housing Company (FMHC) opgericht en geregistreerd. De gemeente Durban had een startkapitaal verschaft van 2 miljoen rand en alles leek gereed om van start te gaan. Opstartproblemen en -mogelijkheden Maar die start bleek lastiger dan gedacht. Allereerst was daar de onbekendheid met de sociale huursector. De Afrikaan had als hoogste streven een huis in eigendom. Huren deed je in de vakantie of als je een tijdelijk project ver buiten je woonplaats had. Verhuurders waren particuliere beleggers, die huurcontracten aangingen voor ten hoogste zes maanden. Een huis huren voor onbepaalde tijd was tot dan toe onbekend. Daarnaast speelde het probleem dat met name de blanke Zuid-Afrikaan onder het apartheidsregime een beschermde status genoot en gewend was aan de buitenlandse boycot en dus met moeite deze bemoeienis uit Nederland kon accepteren. Voor de zwarte functionarissen was dit echter heel anders. Zij waren blij met elke vorm van ondersteuning om hun problemen op te lossen. Omdat de laatsten het voor het zeggen hadden, was er op zich voldoende gelegenheid om resultaten te boeken. De eerste aankoop We wilden ons zo snel mogelijk op de huurmarkt begeven. Nieuwbouw was geen optie, omdat de voorbereidingen daarvoor te veel tijd in beslag namen. Wel konden we bestaande gebouwen aankopen, geschikt maken voor verhuur en die in de markt zetten. Zo kwamen we al snel uit bij Hawaii, een voormalig timesharing complex van 128 eenheden, dichtbij de boulevard en bestaande uit twee- en driekamerappartementen. De onderhandelingen verliepen echter stroef en leken stuk te lopen op de prijs. We hadden de hoop al opgegeven toen 5

8 plotseling de eigenaren ons benaderden met een veel lagere prijs! Met behulp van een eenmalige subsidie van de gemeente Durban verwierf First Metro zo haar eerste bezit. Na een grondige opknapbeurt kon dit complex in oktober 1999 in de verhuur. De woningen kwamen in de gesubsidieerde sector. Alle huurders voldeden aan de subsidieeisen en de huur was niet meer dan 25% van het inkomen. Ondanks aanvankelijke moeilijkheden in die niet bepaald veilige buurt, was en is dit project een groot succes en heeft het de basis gevormd voor de verdere groei van First Metro. Opbouw van de organisatie Met dit project werden ook de eerste medewerkers aangenomen: een verhuurmedewerker en een secretaresse. Daarmee kon één van de belangrijkste taken beginnen: het trainen van de corporatiemedewerkers. Tegen die tijd werd ook werk gemaakt van het vastleggen van de diverse bedrijfsprocessen en procedures. Het opleiden van de medewerkers was een tijdrovende klus, vooral ook door de onbekendheid met het fenomeen corporatie. Bij mijn vertrek in oktober 2001 telde First Metro 395 verhuureenheden en stonden 15 enthousiaste medewerkers op de payroll, waaronder de CEO, de financieel manager, het hoofd huuradministratie, de huur-incassomedewerkers, verhuurfunctionarissen en huismeesters. De organisatie was op dat moment feitelijk te groot in relatie tot het tot dan verkregen bezit, maar we wilden voorbereid zijn op een fikse geplande groei. Het achterwege blijven van die groei was echter een grote zorg. In Zuid-Afrika is bureaucratie een bijna gekoesterd verschijnsel, in belangrijke mate verklaard door de terechte angst voor corruptie. In de ontwikkeling van First Metro zorgde het echter voor flinke vertragingen. Na mijn vertrek in 2001 werd ik benoemd tot lid van de Raad van Commissarissen. Hierdoor kon de verdere ontwikkeling van First Metro worden gevolgd en ondersteuning worden verleend bij bijvoorbeeld het uitwisselen van kennis. Zo kwam een aantal functionarissen van First Metro één of meerdere keren voor een stage naar Nederland en gingen Nederlandse specialisten voor enkele weken naar Durban. Initiële financiering Naast het verwerven en ontwikkelen van nieuw bezit leverde ook de financiering veel werk op. Zonder de steun van de corporaties in Rijnmond en de gemeente Rotterdam en niet vergeten de gemeente Durban zou het aanzienlijk moeilijker, zo niet onmogelijk zijn geweest. In 2004 werd in Zuid-Afrika een nieuwe wetgeving van kracht, die gemeenten verbood nog langer bemoeienis met corporaties te hebben. Dat was voor First Metro een aanzienlijke stap terug. Tot dan toe zaten politici, waaronder de wethouder van volkshuisvesting en enkele ambtenaren, in de Raad van Commissarissen. Die moesten nu ontslag nemen. Daarnaast was financiële betrokkenheid niet langer toegestaan en verviel een belangrijke bron van co-financiering. Heel even overwoog de gemeente om First Metro op te heffen en het bezit toe te voegen aan dat van het ook aanwezige gemeentelijk woningbedrijf. Dat kon worden voorkomen, maar een en ander had wel 6

9 tot gevolg dat First Metro geheel zelfstandig werd en met die nieuwe werkelijkheid moest leren omgaan. Zo moest bijvoorbeeld de relatie met de gemeente opnieuw worden vormgegeven en was de preferente positie bij toewijzing van bouwlocaties verdwenen. Het duurde enkele jaren voordat die relatie was hersteld. Het hielp wel dat er weinig ondernemers in de sociale sector actief waren. First Metro: een succes In 2005 nam de huidige voorzitter van Stichting DRHP, Jan van Hulsteijn, het commissariaat van mij over. Op dat moment was de productie van woningen en het verwerven van bezit in volle gang. De corporatie groeide gestaag, al werden de aantallen die waren voorzien in het bedrijfsplan nooit gehaald. Dankzij die groei verwierf First Metro zich een positie op de woningmarkt en werd het één van de succesvolste corporaties in Zuid-Afrika. De inspanningen in de binnenstad, Albert Park, en grote nieuwbouwprojecten als Howell Road en Lakehaven trokken de aandacht. Bij de huurders ontstond een steeds hoger scorende tevredenheid, met name door een goed onderhoudsbeleid, en naar Zuid-Afrikaanse begrippen, gematigd huurbeleid. De co-financiering vanuit Nederland, die verschaft was in 2000, had een looptijd van twaalf jaar en moest dus eind 2011 worden afgelost. Omdat herfinanciering niet eenvoudig is, gaat deze aflossing wat langer duren. Niettemin heeft stichting DRHP besloten om de eerste fase af te ronden. Daarmee komt een eind aan een boeiend proces van 13 jaar, waarin een corporatie is opgebouwd met een goede financiële basis en vooruitzicht op een stevige ontwikkeling op korte termijn. Durban Durban, tegenwoordig Ethekwini geheten, is een grote metropool die zich over een lengte van 80 km langs de Indische Oceaan uitstrekt. Landinwaarts is de gemeente op zijn breedst: 50 km. Daarmee is de gemeente ongeveer zo groot als Zuid-Holland. Zij telt ongeveer 2,5 miljoen inwoners, waarvan ruim 1 miljoen zwarten (hoofdzakelijk Zulu s), ruim Indiërs en blanken. Durban heeft de grootste haven van heel Afrika en heeft een aanzienlijke industrie. De economie wordt gedragen door de blanken en het Indische deel van de bevolking. De Indiërs vormen de ruggengraat van het gemeentelijk apparaat, maar zij leveren ook de leraren, artsen, advocaten, accountants en ingenieurs. Het grootste deel van de commercie is in handen van de Indiërs en zij hebben grote belangen in onroerend goed. Naast de haven en de industrie moet Durban het tevens hebben van het toerisme. Alleen al op de zes kilometer lange boulevard zijn hotelbedden voorhanden. Durban kreeg zijn huidige omvang na de afschaffing van de apartheid, door de samenvoeging van 26 grote en kleinere gemeenten. Andere grote bevolkingscentra zijn Pinetown en Westville. Deze tellen ieder meer dan inwoners. Durban is een rijke gemeente. Ter illustratie: het vermogen is groter dan dat van alle overige gemeenten tezamen. De gemeente is ook gedurende een lange reeks van jaren verkozen tot best bestuurde gemeente van Zuid-Afrika. 7

10 8 Leefomstandigheden in Durban anno 1998: de zogenoemde squatter camps

11 Doelgroepen Ambitie Het eerste businessplan van First Metro, dat in 1998 voor vijf jaar werd opgesteld, beschreef de ambitie dat in elk geval 25% van het te ontwikkelen bezit bestemd zou zijn voor de zeer lage inkomens tot 1500 rand per maand. Het exploitatieverlies dat dat zou opleveren dacht men goed te maken door overschotten op de woningen die duurder zouden worden. Dit bleek een misvatting. Allereerst omdat zulk bezit eenvoudigweg niet te realiseren was en ten tweede omdat de betalingsmoraal, met name onder de zeer lage inkomens, op dat moment buitengewoon laag was. De bevolking ging ervan uit dat de overheid voor huisvesting zou zorgen en dat die for free zou zijn. Het spreekt voor zich dat een woningcorporatie op die basis niet kon overleven. Matchbox houses Elke Zuid-Afrikaan, die nog nooit een stuk onroerend goed had bezeten en niet eerder een subsidie had genoten, had (en heeft nog steeds) recht op een woningsubsidie. Dat bedrag werd direct na de apartheid vastgesteld op rand. Voor dat geld kon je in die tijd een eenkamerwoning bouwen. Het werd gerealiseerd op een relatief groot stuk grond met de bedoeling om het later met eigen middelen uit te breiden. Zo n woning was aanvankelijk 24 m 2 groot en had een eenvoudige keuken en toilet/douche. Door de snelle stijging van de bouwkosten (gemiddeld 15% per jaar) werden die woningen al snel kleiner, tot wel 16 m 2. De kwaliteit ging bovendien zo snel achteruit dat voor de levensduur moest worden gevreesd. De subsidie werd pas na 1999 verhoogd en hield sindsdien min of meer gelijke tred met de inflatie. Het kwaad was echter al geschied. Deze zogenoemde matchbox houses waren en zijn er nog steeds. Sociale woningbouw Een Zuid-Afrikaan had ook recht op deze subsidie wanneer hij ging huren. De subsidie werd dan uitgekeerd aan de ontwikkelaar. Het inkomen mocht op dat moment niet hoger zijn dan 3500 rand per maand. De maximale huurquote bedroeg 25%, hetgeen een huur opleverde van 875 rand per maand. Dat opende perspectieven voor de corporatie. Dankzij deze regeling kreeg de meerderheid van de woningen het etiket sociaal. Een bijkomend voordeel voor de huurder was dat hij bij het verlaten van de woning de subsidie meenam naar zijn volgende huisbaas of kon gebruiken voor de aanschaf van een eigen woning. Toch bleek dit systeem niet houdbaar. De algemene inflatie, en met name die van de bouwkosten, was zo hoog dat de subsidieregeling volstrekt onvoldoende werd om haalbare projecten te ontwikkelen. Rond 2002/2003 werd daarom een nieuw systeem bedacht om met name in de stedelijke concentraties sociale woningbouw mogelijk te maken. Zo werden door de overheid voor het project Lakehaven in Durban subsidies verstrekt van bijna rand per woning, onder de voorwaarde dat een deel van de woningen zou worden verhuurd 9

12 aan mensen met een inkomen tot rand per maand. Hierdoor variëren de huren daar van 750 tot 2000 rand. Woningen voor de middenklasse Hoe edel de bedoelingen ook waren om voor de lage inkomens te bouwen, het bleek in de praktijk onhaalbaar. Dit heeft ertoe geleid dat First Metro nu hoofdzakelijk woningen verhuurt aan de middenklasse. Omdat deze groep snel groeiende is, is er een grote behoefte aan woningen met een zekere toekomstwaarde. Er worden woningen ontwikkeld met twee slaapkamers met een redelijke buitenruimte, waartoe ook een parkeergelegenheid behoort. Dat die groeiende middenklasse wil huren, heeft te maken met de grote mobiliteit van de werkende Zuid-Afrikaan. Hij is eigenlijk een job-hopper. Is er elders meer te verdienen, dan vertrekt hij. Geen zorg te hoeven dragen voor de verkoop van de woning, is dan een marktvoordeel. De vraag is derhalve onveranderd groot. De betalingsdiscipline onder de middeninkomens is bovendien prima (de huurachterstanden liggen al jaren op minder dan 1%). Die discipline wordt bevorderd doordat First Metro steeds huurovereenkomsten sluit voor zes maanden. Is er na die zes maanden geen huurachterstand, dan wordt de overeenkomst bijna automatisch verlengd. Er wordt ook een aantal woningen in, wat wij zouden noemen, de vrije sector verhuurd. De huurders van die woningen verdienen anno 2012 tussen de en rand per maand. Zij zijn met name mobiel Westrich: een zeperd In 1999 werd in overleg met de gemeente Durban het project Westrich bedacht: 99 woningen van rand met rand subsidie en rand goedkope financiering. Eenvoudige woningen van 40 m 2 met twee slaapkamers, een keuken en een badkamer. De woningen werden verhuurd voor 400 rand, met het recht om de woningen na vier jaar te kopen. Het project werd gerealiseerd op een grote heuvel waar meer dan kleine woningen voor genoemde subsidie waren gebouwd. Ondanks het feit dat de nieuwe woningen twee maal zo groot waren en de huur zeer laag, was het vanaf het begin een zorgenkindje. De huren werden niet betaald en het complex werd in feite overheerst door criminelen. Het was ronduit gevaarlijk voor medewerkers van First Metro om ter plaatse te proberen de situatie op te lossen. Uitzetting van negen sleutelfiguren leidde tot serieuze bedreigingen. First Metro trok zich terug en besloot het project af te schrijven. Wel werden er na vier jaar nog enkele woningen aan de zittende bewoners verkocht, maar het project was mislukt. De huurders weigerden eenvoudigweg te betalen voor iets dat hun duizenden buren voor niets hadden gekregen. Er rest slechts één troost: bijna honderd gezinnen hebben tenminste een fatsoenlijk dak boven hun hoofd. 10

13 op de arbeidsmarkt en zijn tegelijkertijd trouwe betalers. Voor de exploitatie van First Metro vormen deze duurdere woningen een belangrijke steunpilaar. In feite subsidiëren deze woningen de goedkopere. Huurincasso Van meet af aan was duidelijk dat bijzondere aandacht moest worden geschonken aan de huurincasso. De betalingsmoraal onder met name het arme, zwarte deel van de bevolking was en is zeer laag. Zij dachten dat na de apartheid het paradijs begon. Het ANC, de heersende partij met veel wortels in communistische idealen, was te laat met het hameren op betalen, ook voor diensten van de overheid. Dit heeft onder meer geleid tot de kleine matchbox houses, gebouwd van subsidiegeld. Ook voor water en energie weigerde men te betalen. Noodgedwongen werd de regel ingevoerd dat elk gezin recht heeft op 200 liter gratis water per dag. Pas bij hoger gebruik gaat men betalen. Voor de elektriciteitsvoorziening maakt men gebruik van prepaid meters. Huurincasso verloopt via automatische incasso. De corporatie komt in het geweer wanneer inning op die wijze onmogelijk is. Uiteindelijke ontruiming kan pas na een gerechterlijk vonnis dat op zijn vroegst na zes maanden wordt uitgesproken. Bovendien heeft de uitzetter de plicht om voor vervangende huisvesting te zorgen. Veelal gaat het hier om huurders die hun baan hebben verloren en geen inkomsten meer hebben. Bij uitzetting zijn ze aangewezen op de eerder genoemde matchbox houses, die juist dan vaak niet beschikbaar zijn. Dit is de voornaamste reden om huurovereenkomsten voor zes maanden af te sluiten. Het risico voor de verhuurder wordt daarmee beperkt. Toekomst Het zal zeker nog jaren duren voordat First Metro in staat is om voor de echt lage inkomens woonruimte te realiseren. In de nieuwbouw is dat nagenoeg onmogelijk. Wel zijn er kansen in bestaande bouw. Met een gerichte subsidie en intensief beheer (huismeesters, goed onderhoud, bewaking en een strikte inning van de huren) kan First Metro voor deze doelgroepen iets betekenen. Vooral naarmate het bezit groeit en dus exploitatieoverschotten ontstaan. 11

14 Hoogtepunten 1999 First Metro doet zijn eerste aankoop: Hawaii, 128 twee- en driekamerappartementen dichtbij de zuidelijke boulevard. Na twee maanden onderhandelen en negen maanden opknappen, is het complex gereed voor verhuur De gemeente Rotterdam en enkele Rotterdamse corporaties besluiten een ervaren all-rounder te detacheren in Durban, om de Housing Unit in Durban te ondersteunen bij het opzetten van een woningcorporatie naar Nederlands voorbeeld First Metro en gemeente Durban starten het project Westrich: 99 eenvoudige woningen met relatief veel ruimte voor weinig geld. Maar het project mislukt: huren worden niet betaald en het complex wordt overheerst door criminelen In december wordt de First Metro Housing Company opgericht. De gemeente Durban verschaft een startkapitaal van twee miljoen rand De uitzonderlijke hoge rente op de Zuid- Afrikaanse hypotheekmarkt brengt de haalbaarheid van projecten in gevaar. Rotterdamse corporaties en de gemeente Rotterdam brengen euro bij elkaar, bestemd voor co-financiering. 12

15 2000 First Metro verwerft vier flatgebouwen in Albert Park, een typische post-apartheidsbuurt. Een grondige groot-onderhoudsbeurt en 24-uurs bewaking verbeteren het woonklimaat zodanig dat de verhuurbaarheid aanzienlijk toeneemt Na Howell Road wordt Howell Heights gerealiseerd: 48 appartementen in vier lagen. Ondanks de relatief hoge huurprijzen, wordt dit project volledig verhuurd en is er nu zelfs een wachtlijst In navolging van Albert Park worden nog eens drie gebouwen aangekocht: Russell Mansions, Strathdon en Martinez. Met 505 eenheden is First Metro nu één van de grootste verhuurders in de binnenstad Oplevering Lakehaven fase 1: 312 woningen met twee en drie lagen. Het project krijgt de prestigieuze onderscheiding Social Housing Project of the Year Aan Howell Road start de bouw van 213 eengezinswoningen, die in 2003 worden opgeleverd. Dankzij de locatie en het type woning (grondgebonden), wordt dit project een groot succes In november start de bouw van Lakehaven fase 2: 286 gestapelde woningen en 44 appartementen voor de verkoop. Op Avoca Hill, 15 km buiten de stad, start de bouw van 520 drie- en vierlaagse appartementen. 13

16 14 Howell Road in aanbouw

17 Woningbezit Het woningbezit van First Metro werd op twee manieren gevuld: aankoop van bestaande woningen en de ontwikkeling van nieuwbouw op uitleglocaties. Zoals eerder betoogd leverde de eerste manier het snelst resultaat op. Nieuwbouw vereist veel aanlooptijd en dat klinkt in Nederlandse oren niet vreemd Aankoop bestaande woningen Het eerste project was de aankoop van Hawaii, 128 twee- en driekamerappartementen dichtbij de zuidelijke boulevard. Na twee maanden onderhandelen met de eigenaren en negen maanden voor een grote opknapbeurt, was het complex gereed voor verhuur. Die negen maanden waren trouwens hard nodig om de organisatie voor te bereiden op haar eigenlijke taak: het verhuren en beheren van woningen. Na dit project werd een viertal flatgebouwen in Albert Park aangekocht. Albert Park is een typisch voorbeeld van een post-apartheidsbuurt: gelegen midden in de stad aan de baai, was het een welvarend buurtje waar veel oudere blanken van hun pensioen genoten. Dat veranderde in slechts enkele jaren. De zwarte bevolking nam de wijk over en het beeld veranderde heel snel. Er werden geen huren en belastingen meer betaald, met als gevolg dat zowel de huisbazen als de gemeente geen onderhoud meer pleegden. First Metro heeft met succes dat tij weten te keren. Een grondige groot-onderhoudsbeurt, in combinatie met het invoeren van 24-uurs bewaking, zorgde voor een aanzienlijke verbetering van het woonklimaat. Het gevolg was een sterk toegenomen verhuurbaarheid. In de daarop volgende jaren werd dit recept op verscheidene plaatsen herhaald en met hetzelfde succes. Zo werden Russell Mansions, Strathdon en Martinez aan het bezit toegevoegd. Het totaal aantal eenheden in de binnenstad bedraagt momenteel 505. First Metro is daarmee één van de grootste verhuurders in de binnenstad. Een enorme opgave De regering van Mandela, die in 1994 aan de macht kwam, onderkende dat het ontbreken van degelijke huisvesting één van haar grootste uitdagingen was. Zij kondigde aan dat er een miljoen huizen per jaar zouden worden gebouwd. Die doelstelling werd en wordt bij lange na niet gehaald. Ten eerste was de productiecapaciteit er simpelweg niet. Bouwmaterialen, geschoolde bouwvakkers en infrastructuur, van alles was er onvoldoende om de beoogde getallen te bereiken. Het beroep van bouwvakker was bovendien niet heel populair. Het werd slecht betaald en het was, zoals overal, zwaar. Anders dan in West-Europa stond het beroep niet hoog in aanzien. Ten tweede was de lagere overheid helemaal niet voorbereid op de gestelde opgave. In Nederland is men gewend dat bouwgrond bouwrijp wordt opgeleverd, in Zuid-Afrika is dat anders. Men koopt de ruwe grond en de ontwikkelaar is zelf, onder streng toezicht van de gemeente, verantwoordelijk voor het bouwrijp maken. 15

18 Daarnaast heeft een plan natuurlijk goedkeuring nodig van de gemeente. Stedenbouw, bouwtoezicht en milieu spelen een vooraanstaande rol in het voorbereidingsproces. Dat daar minimaal een jaar overheen gaat, is ons in Nederland niet vreemd. Door een lange voorbereidingstijd in combinatie met snel stijgende bouwkosten, vielen projecten vaak duurder uit dan oorspronkelijk geraamd. Durban bouwt massaal De gemeente Durban was in 1995 de eerste gemeente die een Dienst Volkshuisvesting oprichtte. Deze gemeente, die als rijk kan worden beschouwd, stelde zich ten doel om woningen per jaar te bouwen. Hiervan werd het merendeel door de gemeente zelf ontwikkeld. Ook particuliere ontwikkelaars deden op grote schaal mee, want ook zij hadden toegang tot de subsidieregeling. Zij bouwden uit economische overwegingen in grote aantallen, soms wel enkele duizenden woningen per project, en zochten daar dan subsidiegerechtigden voor. En die waren er in overvloed. De gemeente zorgde in die gevallen voor het uitgeven van de bouwlocaties. In tegenstelling tot het landelijke beeld slaagde Durban er daarmee wel in om de doelstelling te halen. Let wel: het ging hier vooral om huizen van 20 m 2, die voor het subsidiebedrag konden worden gebouwd. Deze woningen werden op massale schaal aan de voornamelijk zwarte werkloze inwoners toegewezen. Die waren immers in staat om op basis van subsidies de huur te betalen. De kwaliteit van het product moest wel aanzienlijk verbeteren ten opzichte van de bekende matchbox houses. Met steun van de gemeente werden locaties verworven, waar ontwikkeling kon plaatsvinden. Aanvankelijk werd gemikt op eengezinswoningen. Later, toen de grond binnen redelijke afstand van de werkgelegenheid op raakte, werd gekozen voor gestapelde bouw in twee en drie lagen. Howell Road Het eerste grote project was Howell Road. In 2002 en 2003 werden hier 213 eengezinswoningen gerealiseerd voor een gemiddelde prijs van rand. Als men dat project in 2012 zou willen herhalen, zouden de stichtingskosten meer dan rand bedragen. Zonder een drastische verhoging van de subsidie, die gelukkig wel heeft plaats gevonden, worden dit soort projecten dus onhaalbaar. Later, in 2010, wordt ook Howell Heights gerealiseerd: 48 appartementen in vier la- Nieuwbouwprojecten First Metro In die omstandigheden moest First Metro zich een plek verwerven. De huurmarkt richtte zich vooral op de lagere en middeninkomens. Howell Road 16

19 gen. Ook hier werd, om aan de subsidievoorwaarden te voldoen, een deel aan de doelgroep verhuurd voor bijna 800 rand per maand. De overige woningen werden verhuurd voor bijna rand per maand. Niettemin is ook dit project volledig verhuurd en is er nu zelfs een wachtlijst. Lakehaven Het tweede grote project is Lakehaven. In 2003 werd de grond aangekocht. Het grootste deel bleek geschikt voor bebouwing, slechts een klein deel was instabiel. Maar door allerlei problemen is de realisatie van dit project geweldig vertraagd. Tijdens de voorbereiding moest de gemeente als gevolg van de nieuwe wetgeving afstand doen van haar betrokkenheid bij First Metro. Dat kostte de ontwikkeling meer dan twee jaar. Plotseling was de voorrangspositie bij de beoordeling van de plannen verdwenen en kwam het plan op de grote stapel. De toenmalige wethouder van Rotterdam stak in november 2003 nog de eerste symbolische spa in de grond, maar daarna bleef het ruim zes jaar stil. Pas in 2009 konden de werkzaamheden starten en de eerste fase van 312 twee- en drielaagse woningen werd in 2011 opgeleverd. Hiervan heeft 30% een huur van 750 rand, de rest kost rand per maand. De kwaliteit van de woningen heeft er overigens niet onder geleden. Lakehaven werd in 2011 bekroond als Social Housing Project of the Year. Een flinke onderscheiding, want inmiddels worden in Zuid-Afrika jaarlijks enkele tientallen projecten gerealiseerd. Lakehaven In 2011 kon worden gestart met het bouwrijp maken voor de tweede fase van Lakehaven: 286 gestapelde woningen en 44 appartementen voor de verkoop. De bouw start in november De verkoop van de woningen start in onze zomer van De locatie krijgt het karakter van een dorp op zich. Er is een gemeenschapshuis, een huismeester en niet te vergeten een 24-uurs bewakingsdienst. Avoca Hill Op Avoca Hill, 15 kilometer buiten het centrum, is men ook gestart met het bouwrijp maken van de locatie. In november 2012 start hier de bouw van 520 drie- en vierlaagse appartementen. Hier komen dezelfde voorzieningen als bij Lakehaven. De verwachting is dat beide projecten eind 2013 zullen zijn voltooid. Dan zal het totale bezit van First Metro zijn opgelopen tot 1870 eenheden. Ondertussen worden de pogingen tot verwerving van bestaande woningen voortgezet. Hierdoor kan het aantal eenheden nog verder oplopen. 17

20 18 (vlnr) Rob Hoogendijk (Woonvisie), Lesley Behrens (projectmanager FMHC), Nana Radebe (personal assistent FMHC), Ismail Khatib (chief executive officer FMHC), Jan van Hulsteijn (voorzitter Stichting DRHP), Meera Bhoora (chief financial officer FMHC), Basil Sikhakhane (chairman FMHC), Mohammed Adam (first employee FMHC)

21 Organisatie Training & opleiding Van meet af aan stond vast dat training en opleiding van de werkorganisatie tot de hoofdtaken van Stichting Durban Rotterdam Housing Project (DRHP) zou behoren. De eerste drie jaar was dit mijn verantwoordelijkheid. Als technical advisor ontwierp ik de procedures en leerde ik de medewerkers de uitvoering ervan. De meest ingewikkelde procedure was die van de verhuur. De voorwaarden voor subsidie waren aanvankelijk zo uitvoerig, dat het geruime tijd duurde voordat men ze onder de knie had. In eerste instantie was de subsidie persoonsgebonden, later werd die gewijzigd in een objectsubsidie, waarbij als voorwaarde gold dat een tevoren vastgesteld deel van de woningen aan subsidiegerechtigden werd toegewezen. Verder besteedden we veel aandacht aan de procedures zoals gebruikelijk in corporatieland. Het onderricht nam veel tijd in beslag omdat de materie voor de medewerkers volkomen nieuw was. Herhaling was een belangrijk instrument. Voor diverse specifieke onderwerpen werden specialisten uit Nederland ingevlogen. Zo werd een financieel exploitatiemodel geïntroduceerd, werd ICT naar een hoger plan getild en kwam een ervaren onderhoudsman de eerste beginselen van lange termijn-onderhoud uitleggen. Om met name de staf breder perspectief te bieden, werden stages bij Nederlandse corporaties georganiseerd. Zo was de directeur (CEO) een drietal keren in Nederland. De financieel manager, de beleidsmedewerker, een verhuurmedewerker en de onderhoudsopzichter liepen allen twee weken stage bij verscheidene corporaties. Behalve dat er veel kennis werd overgedragen, hadden deze stages als bijkomend voordeel dat de verbondenheid met het project vooral aan Nederlandse kant intact bleef. Omdat de organisatie blijft groeien, zal de behoefte aan training ook de komende jaren blijven bestaan. Het is daarom wenselijk dat de kennisuitwisseling zal worden voortgezet. Dat is onontbeerlijk voor het succes van First Metro. Bestuurlijke organisatie First Metro is opgezet als een not-for-profit organisatie. Formeel is het een vereniging, maar er zijn slechts zeven leden, omdat de Raad van Commissarissen (RvC) de leden toelaat. De RvC zelf telt vijf leden, inclusief de CEO, die volgens Angelsaksisch model fungeert als Managing Director. Tot februari 2012 maakte ook de huidige voorzitter van DRHP, Jan van Hulsteijn, deel uit van de RvC. De RvC komt elk kwartaal bijeen. Zij is behalve toezichthoudend orgaan ook raadgevend. Grote beslissingen, zoals investeringen, huurbeleid, salarisbeleid, jaarrekening en begroting, zijn aan goedkeuring van de RvC voorbehouden. Omdat het einde van de financiële banden met Nederland in zicht is, zal de betrokkenheid van de DRHP bij de bestuurlijke organisatie worden beëindigd, of in ieder geval worden verminderd. Mede daarom is Jan van Hulsteijn in februari 2012 afgetreden als lid van de RvC. 19

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4.

Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4. Onderwerp Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4. Samenvatting De aankoop en restauratie van de langgevelboerderij is een belangrijk onderdeel van het deelproject "Versterking

Nadere informatie

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia.

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia. De heer P. Beeldman Westeinde 12 2841 BV MOORDRECHT ** verzenddatum 27 mei 2014 onderwerp uw kenmerk bijlage afdeling VROM behandeld door J.D. Lindeman telefoon 0180-639976 Geachte heer Beeldman, Op 19

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 september 2015

Nieuwsflits 16 september 2015 reacties@hbvzflats.nl Gisteren, op de derde dinsdag van september maakte het Kabinet zijn beleidsvoornemens voor het komende jaar (en de jaren daarna) bekend. In de Rijksbegroting 2016 is over (de te sturen

Nadere informatie

Vraag en antwoord subsidieregeling huisvestingsvoorziening

Vraag en antwoord subsidieregeling huisvestingsvoorziening Vraag en antwoord subsidieregeling huisvestingsvoorziening Huisvestingsvoorziening en taakstelling 1 Wij willen in onze gemeente de regeling huisvestingsvoorziening gebruiken om 50 vergunninghouders te

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 34 Afspraken over verkoop van sociale huurwoningen Sinds 1998 worden in Amsterdam sociale huurwoningen verkocht. Aanleiding was de sterk veranderde samenstelling en woningbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

Nadere informatie

beleid: maart 2007, versie: 2013

beleid: maart 2007, versie: 2013 Kopen van een woning beleid: maart 2007, versie: 2013 Waterweg Wonen verhuurt circa 12.000 woningen in Vlaardingen. Een aanzienlijk deel van die woningen is bereikbaar voor huishoudens met lage inkomens

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID donderdag 19 maart 2015 BETAAL- BAARHEID Groningen is de jongste stad van Nederland. Van de totaal circa 200.000 inwoners zijn

Nadere informatie

Huur beleid Ru t te II. Een overzicht van de impact. van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector.

Huur beleid Ru t te II. Een overzicht van de impact. van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector. Huur beleid Ru t te II Een overzicht van de impact van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector. Januari 2015 Inleiding De huren zijn de afgelopen twee jaar fors gestegen.

Nadere informatie

Single op de woningmarkt

Single op de woningmarkt Krap aanbod, nieuwe eisen, één inkomen Single op de woningmarkt Alleenstaanden moesten al meer moeite doen om een huis te kunnen kopen. Dat wordt er de komende jaren niet eenvoudiger op. TEKST SANDER VAN

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Financiële compensatie Hof van Bunnik. Aan de raad, Onderwerp Financiële compensatie Hof van Bunnik

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Financiële compensatie Hof van Bunnik. Aan de raad, Onderwerp Financiële compensatie Hof van Bunnik RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 23-06-2016 16-037 Onderwerp Financiële compensatie Hof van Bunnik Aan de raad, Onderwerp Financiële compensatie Hof van Bunnik Gevraagde beslissing 1. Een bedrag van

Nadere informatie

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Onderdeel van de maatregelen uit het Aanvalsplan Woningmarkt is de Financieringsregeling sociale huur, waarvoor een bedrag van 20 miljoen voorwaardelijk

Nadere informatie

De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november 2009. 1. Inleiding. 2. Doel van de goedkope koop-regeling

De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november 2009. 1. Inleiding. 2. Doel van de goedkope koop-regeling Provincie Noord-Brabant De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november 2009 1. Inleiding Voor de voortgang en continuïteit in de woningbouwproductie is het van belang dat

Nadere informatie

De Drieslag, een streep er door. en verder gaan

De Drieslag, een streep er door. en verder gaan 2012 De Drieslag, een streep er door. en verder gaan College van B&W Gemeente Ommen 14-3-2012 Inhoud Leeswijzer...2 Hoofdstuk 1 Wat was het doel...2 Hoofdstuk 2 Wat is er bereikt...2 Hoofdstuk 3 Wat is

Nadere informatie

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Stand van zaken zomer 2014 Inleiding Op dit moment volstrekt zich een grote verandering binnen de sociale huursector. Dit is het gevolg van het huidige

Nadere informatie

Hidde Dirks b1372564

Hidde Dirks b1372564 Hidde Dirks b1372564 Strategie Kwetsbare wijk Capaciteiten scoren onvoldoende Sociaal aspect is voldoende COS Strategie COS COS Strategie COS Middel Aantrekken en vasthouden van hoger opgeleiden/koopkrachtige

Nadere informatie

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Inleiding Als voorbereiding van haar strategisch plan 2015-2017 heeft Woontij een vragenlijst opgesteld waarmee input wordt gevraagd voor de te kiezen

Nadere informatie

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag 02 Visie Er is in Noord-Limburg nauwelijks geschikte tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag.

Nadere informatie

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide. 2010-2020 Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide. 2010-2020 Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide Volgens de laatste Provinciale Prognose (2011) bedraagt de woningbouw behoefte in Valkenswaard een netto toevoeging van 1.230 woningen

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2010WMC12-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2010WMC12-1 - PS2010WMC12-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 22 juni 2010 Nummer PS : PS2010WMC12 Afdeling : MOW Commissie : WMC Registratienummer : 2010int260921 Portefeuillehouder : De Jong

Nadere informatie

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt.

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. De gemeente wil het huurders gemakkelijker maken om in Utrecht een woning te kopen. Met het verstrekken van

Nadere informatie

Landgraaf. Bijlage(n) Uw brief van Uw kenmerk Documentnummer 15.16418 IIUIIllllllll

Landgraaf. Bijlage(n) Uw brief van Uw kenmerk Documentnummer 15.16418 IIUIIllllllll Gemeente Landgraaf Aan de SP Landgraaf t.a.v. mevrouw I. Koopman Maastrichterlaan 11 6374 VL LANDGRAAF IIUIIllllllll Onderwerp Vragen ex artikel 43 Reglement van Orde inzake wachtlijsten. Landgraaf, Verzonden

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen stuk ingediend op 1687 (2011-2012) Nr. 1 21 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de dames Mieke Vogels en Elisabeth Meuleman en de heren Filip Watteeuw en Dirk Peeters betreffende het afschaffen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING ZWOLLE HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE Artikel 25:1 Begripsomschrijving In dit hoofdstuk wordt verstaan onder: 1. duurzame woning: een nieuwbouw

Nadere informatie

INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012. Stec Groep. Stec Groep B.V. oktober 2012

INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012. Stec Groep. Stec Groep B.V. oktober 2012 INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012 Stec Groep Stec Groep B.V. oktober 2012 INHOUDSOPGAVE CORPORATIES BLIJVEN AARZELEN BIJ DE MIDDENINKOMENS 1 Nieuwbouw in 2011 en gewenste toekomstige nieuwbouw

Nadere informatie

Aanbiedingsformulier BESLUITEN. Korte overwegingen. Beschikbaar stellen bedrag ten behoeve van HAEL in East London

Aanbiedingsformulier BESLUITEN. Korte overwegingen. Beschikbaar stellen bedrag ten behoeve van HAEL in East London Aanbiedingsformulier Onderwerp Beschikbaar stellen bedrag ten behoeve van HAEL in East London Behoudens advies van de commissie WSW BESLUITEN In te stemmen met het raadsvoorstel tot het aangaan van een

Nadere informatie

HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL

HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL BELEIDSPLAN 2010 HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL BELEIDSPLAN 2010 In dit beleidsplan geven wij aan waar het bestuur van de Stichting Huurders Belangen Organisatie

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Aanbod woningen 2008/2009 215,25

Aanbod woningen 2008/2009 215,25 Haalbaarheid Aanvullend op het stedenbouwkundig plan gaat dit document in op de haalbaarheid van het plan en dan met name de keuze van de twee doelgroepen en het daarbij te realiseren aanbod. Door het

Nadere informatie

Provincie Noord-Brabant t.a.v. formateur de heer Schinkels Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch

Provincie Noord-Brabant t.a.v. formateur de heer Schinkels Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch Provincie Noord-Brabant t.a.v. formateur de heer Schinkels Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch Stichting Droomwonen Brabant Speelhuislaan 158 4815 CJ Breda 076-5213080 info@droomwonenbrabant.nl Rabobank

Nadere informatie

Bijlage bij brief Modernisering Huurbeleid

Bijlage bij brief Modernisering Huurbeleid Bijlage bij brief Modernisering Huurbeleid Inleiding Om inzicht te krijgen in de effecten van het beleid op segregatie, is het noodzakelijk de lokale situatie en de samenstelling van de voorraad in ogenschouw

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

SUB-PRIME HYPOTHEKEN IN NEDERLAND Onderzoek door mr P.G. Lijesen/NHP augustus 2008

SUB-PRIME HYPOTHEKEN IN NEDERLAND Onderzoek door mr P.G. Lijesen/NHP augustus 2008 SUB-PRIME HYPOTHEKEN IN NEDERLAND Onderzoek door mr P.G. Lijesen/NHP augustus 2008 Aanleiding Na afloop van iedere rente-vast-periode wordt hypotheekrente opnieuw voor een bepaalde periode vast gezet.

Nadere informatie

Uitvoeringsinstructie 12

Uitvoeringsinstructie 12 Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur Datum van ingang: Relatie met Leegstandwet Artikel 1 Algemene bepalingen Artikel 15 Bepalingen m.b.t. vergunningverlening Artikel 16 Bepalingen m.b.t. huur en

Nadere informatie

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf!

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Ondernemingsplan 2016-2018 Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Woondiensten Aarwoude is een bedrijf dat woonruimte verhuurt aan mensen die op basis van hun inkomen in aanmerking komen voor een sociale

Nadere informatie

Hoogeveen. Gem. Hoogeveen. Ingekomen 0 5JUNi2014 Archief. Routing. i.o. Gemeenteraad Hoogeveen Postbus 20000 7900 PA HOOGEVEEN

Hoogeveen. Gem. Hoogeveen. Ingekomen 0 5JUNi2014 Archief. Routing. i.o. Gemeenteraad Hoogeveen Postbus 20000 7900 PA HOOGEVEEN g Inkomende post Hoogeveen 14.0027070* Hoogeveen Gemeenteraad Hoogeveen Postbus 20000 7900 PA HOOGEVEEN *! ' ' ' ' ^ ^ ^^^^ DATUM 3 juni 2014 ONDERWERP Rekenkamerbrlef startersleningen ONS NUMMER 14.0024460

Nadere informatie

Platform Wonen Assen 3 oktober 2013

Platform Wonen Assen 3 oktober 2013 Platform Wonen Assen 3 oktober 2013 Aanvalsplan wonen Albert Smit wethouder financiën, vastgoed, grondzaken en wonen 1 Aanvalsplan wonen: aanleiding Sinds 2008: Economische recessie Stagnerende woningmarkt

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Toelichting huidige ontwikkelingen woningmarkt versus vastgesteld woonplan

Toelichting huidige ontwikkelingen woningmarkt versus vastgesteld woonplan Bijlage 4 Toelichting huidige ontwikkelingen woningmarkt versus vastgesteld woonplan Koopmarkt De koopmarkt zit op slot. Het aantal transacties is laag. Deels durven mensen niet te verhuizen vanwege de

Nadere informatie

Concept Raadsvoorstel

Concept Raadsvoorstel Concept Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Sliedrecht, Onderwerp: Voortzetten verstrekking van startersleningen. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met overboeken van 210.000 van de

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Starterslening Hof van Twente

Starterslening Hof van Twente Gemeente Hof van Twente 2010-2011 Starterslening Hof van Twente Meer kansen voor starters op de koopwoningmarkt in Hof van Twente. w w w. h o f va n t w e n t e. n l Vanwege de hoge huizenprijzen is het

Nadere informatie

Onderwerp: Krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat 20. Subsidie in de huisvestingskosten Duiventil.

Onderwerp: Krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat 20. Subsidie in de huisvestingskosten Duiventil. Onderwerp: Krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat 20. Subsidie in de huisvestingskosten Samenvatting: Voorgesteld wordt om een krediet beschikbaar te stellen van 325.000,- voor de aankoop van de benedenverdieping

Nadere informatie

Wijziging Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur naar aanleiding van de wijzigingen in de Leegstandwet d.d. 1 juli 2013(3B, 2014, 179)

Wijziging Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur naar aanleiding van de wijzigingen in de Leegstandwet d.d. 1 juli 2013(3B, 2014, 179) GEMEENTEBLAD Nr. 65220 17 november Officiële uitgave van gemeente Amsterdam. 2014 Wijziging Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur naar aanleiding van de wijzigingen in de Leegstandwet d.d. 1 juli

Nadere informatie

The gradual makeover SOCIALE MISSIE. Constructie CONTOUR najaar 2007 31

The gradual makeover SOCIALE MISSIE. Constructie CONTOUR najaar 2007 31 The gradual makeover Voormalig minister Dekker van VROM spoorde woningbouwverenigingen in Den Haag aan om de gaten in de stad op te vullen. In de Boekhorststraat heeft Staedion hier haar eigen visie op

Nadere informatie

1. Inwoners stad Groningen

1. Inwoners stad Groningen facts & figures 1. Inwoners stad Groningen Huidige inwoneraantal: 195.676 De stad Groningen is de afgelopenjaren sterk gegroeid. Bovenstaande grafiek laat zien dat de stad in de komende 15 jaar blijft

Nadere informatie

Waalwijk Werkt. aan 20 koopwoningen voor starters in Waspik

Waalwijk Werkt. aan 20 koopwoningen voor starters in Waspik Waalwijk Werkt. aan 20 koopwoningen voor starters in Waspik In de huidige maatschappij is het voor starters op de woningmarkt niet gemakkelijk om een huis te kopen. Laat staan een eigen huis bouwen. De

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

VOOR SLIMME CORPORATIES

VOOR SLIMME CORPORATIES VOOR SLIMME CORPORATIES Slimmer Kopen een slimme deal voor bewoners én corporaties U stelt klanten met een smalle beurs in de gelegenheid een eigen woning te kopen. Tegelijkertijd blijft die woning beschikbaar

Nadere informatie

Zienswijze op concept woonvisie 2015 2020

Zienswijze op concept woonvisie 2015 2020 Zienswijze op concept woonvisie 2015 2020 Meppel, 7-7-2015 Geacht college, De Huurdersvereniging Meppel heeft als belanghebbende de concept woonvisie 2015 2020 van u ontvangen. Waarvoor onze hartelijke

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. garantstelling Batard

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. garantstelling Batard Collegevoorstel Inleiding Jeu de Boules vereniging Batard is enkele maanden terug begonnen met de realisatie van een jeu de boulesaccommodatie in Sport- en recreatiepark de Schroef. Om dit mogelijk te

Nadere informatie

Wie doet er mee? Samen bouwen van woningen tussen 550 en 850 Euro,na de Novelle. 6e Woondebat, Robert Jan Sliep

Wie doet er mee? Samen bouwen van woningen tussen 550 en 850 Euro,na de Novelle. 6e Woondebat, Robert Jan Sliep Wie doet er mee? Samen bouwen van woningen tussen 550 en 850 Euro,na de Novelle. 6e Woondebat, Robert Jan Sliep Start Corporaties: voor huurders met een laag inkomen. Verbeterambities en vraag naar 700+:

Nadere informatie

Koopgarant. Kopen zonder zorgen

Koopgarant. Kopen zonder zorgen Koopgarant Kopen zonder zorgen KOOPGARANT IS Voor veel mensen is de koop van een woning financieel niet haalbaar, maar wel gewenst. Als maatschappelijke onderneming in de volkshuisvesting reikt Eemland

Nadere informatie

Project Koffie Wasstation Rwanda.

Project Koffie Wasstation Rwanda. Project Koffie Wasstation Rwanda. Het project is uitgevoerd op initiatief van de vrouwen coöperatie in Rwanda: ABATERANINKUNGA. In Nederland is dit project ondersteund door de Stichting Afrika 2007 Zwolle

Nadere informatie

Ag. nr.: Reg. nr.: Datum:

Ag. nr.: Reg. nr.: Datum: Datum: 25-6-13 Onderwerp Herinvoering van de verstrekking van startersleningen Status Besluitvormend Voorstel 1. Aanvullende middelen beschikbaar te stellen van in totaal 265.510,52 via begrotingswijziging

Nadere informatie

Zwolle bouwt. Initiatiefvoorstel voor gemeentelijke woningbouw. augustus 2015 Namens de SP-fractie: Brammert Geerling

Zwolle bouwt. Initiatiefvoorstel voor gemeentelijke woningbouw. augustus 2015 Namens de SP-fractie: Brammert Geerling Zwolle bouwt Initiatiefvoorstel voor gemeentelijke woningbouw augustus 2015 Namens de SP-fractie: Brammert Geerling Inleiding Er is een groot tekort aan betaalbare sociale huurwoningen in Zwolle. Woningzoekenden

Nadere informatie

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING ZWOLLE HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE Artikel 25:1 Begripsomschrijving In dit hoofdstuk wordt verstaan onder: 1. duurzame woning: een nieuwbouw

Nadere informatie

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014 Verkoop van huurwoningen De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen Derde (geheel herziene) druk, april 2014 VERKOOP VAN HUURWONINGEN De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen

Nadere informatie

Voordracht 50. Haarlem, 25 mei 2000 Onderwerp: aankoop aandelen FIRON BV Bijlagen: - ontwerpbesluit - concept-koopovereenkomst

Voordracht 50. Haarlem, 25 mei 2000 Onderwerp: aankoop aandelen FIRON BV Bijlagen: - ontwerpbesluit - concept-koopovereenkomst Voordracht 50 Haarlem, 25 mei 2000 Onderwerp: aankoop aandelen FIRON BV Bijlagen: - ontwerpbesluit - concept-koopovereenkomst Inleiding Bij besluit van 10 september 1990, nummer 45 hebben uw Staten besloten

Nadere informatie

DENIEUWEBATEN DENIEUWEBATEN 85. Inhoudelijk. DENIEUWEBATEN 85divers% DENIEUWEBATEN 85

DENIEUWEBATEN DENIEUWEBATEN 85. Inhoudelijk. DENIEUWEBATEN 85divers% DENIEUWEBATEN 85 2010 Inhoudelijk J DENIEUWEBATEN JAAR AARverslag 85divers% DENIEUWEBATEN 85 J StichtingDe Baten DENIEUWEBATEN 85divers% DENIEUWEBATEN 85 Inleiding In is de bouw van de Nieuwe Baten in hoog tempo verder

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam thema; financiering van de woningmarkt Ik ben blij dat ik deze bijeenkomst kan bijwonen

Nadere informatie

Alleen samen maken we Nijkerk mooier

Alleen samen maken we Nijkerk mooier Woningstichting Nijkerk De klant staat centraal. Je kunt geen ondernemingsplan openslaan, of je stuit op deze missie. Zet je de klant centraal door in zijn schoenen te gaan staan? Dat is een goed begin,

Nadere informatie

- Vrijblijvende projectinformatie - gelegen aan de IJburglaan 628-654 te Amsterdam. Y10 Totaal circa 2.400 m², circa 35 kantoorunits

- Vrijblijvende projectinformatie - gelegen aan de IJburglaan 628-654 te Amsterdam. Y10 Totaal circa 2.400 m², circa 35 kantoorunits - Vrijblijvende projectinformatie - gelegen aan de IJburglaan 628-654 te Amsterdam Y10 Totaal circa 2.400 m², circa 35 kantoorunits Pagina 2 van 8 Adres IJburglaan 628-654, 1087 CE te Amsterdam Algemeen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers

Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers Renske Jongsma en Martijn Schut Directie Woningmarkt Woningvoorraad Woningtype mln % Koopwoningen Corporatie huurwoningen Corporatie huurwoningen

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0278 Zaanstad Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële kengetallen

Nadere informatie

Ambtelijke bijstand: Mw. Drs. J. Bolt 1

Ambtelijke bijstand: Mw. Drs. J. Bolt 1 Raadsvoorstel Agendapunt: 05 Onderwerp Starterslening Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 29 januari 2013 4 maart 2013 Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting Sinds 1 januari 2008 is

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van..., nr..., Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving;

Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van..., nr..., Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving; Besluit van tot wijziging van het Besluit huurprijzen woonruimte (aanpassing woningwaarderingsstelsel) Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van..., nr...., Directie

Nadere informatie

*ZAACC9B7FC0* Adviesnota. Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813

*ZAACC9B7FC0* Adviesnota. Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813 Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813 Adviesnota *ZAACC9B7FC0* Onderwerp Startersleningen. Inleiding In de raadsvergadering van 18 april 2013

Nadere informatie

Beantwoording artikel 38 vragen

Beantwoording artikel 38 vragen Beantwoording artikel 38 vragen Aan de PvdA fractie Ter attentie van mevrouw Suijker directie/afdeling RO/RBA contactpersoon J. de Heer onderwerp artikel 38 vragen PvdA telefoon 0182-588288 uw kenmerk

Nadere informatie

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van Culemborg

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van Culemborg Informatienotitie AAN VAN ONDERWERP DATUM 17 april 2013 KOPIE AAN BIJLAGE 1 REGISTRATIENUMMER 1208556/7266 Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van

Nadere informatie

Commissie: Samen leven 9 juni 2016. Gemeenteraad: 30 juni 2016

Commissie: Samen leven 9 juni 2016. Gemeenteraad: 30 juni 2016 Raadsvoorstel Onderwerp: Tijdelijke huisvesting Vergunninghouders Commissie: Samen leven 9 juni 2016 BBVnr: 1084300 Portefeuillehouder: Mevr. T. Keuzenkamp e-mailadres opsteller: b.monsma@bar-organisatie.nl

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1083956 Datum:19juni 2013 Behandeld door: C.F.J.Mens Afdeling/Team: RO-Beleid Onderwerp: gewijzigd raadsvoorstel: krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat

Nadere informatie

WONINGENT BOUWT VOLOP AAN KWALITEITSVOL SOCIAAL WONEN IN GENT

WONINGENT BOUWT VOLOP AAN KWALITEITSVOL SOCIAAL WONEN IN GENT Persinformatie Zomerse projecten WoninGent goed voor 161 nieuwe sociale woningen Deze zomer gaan vijf projecten van start, samen goed voor 94 sociale huurwoningen en 39 sociale koopwoningen. Daarnaast

Nadere informatie

s. meijer RU Br Het voorstel is afgestemd met marktpartijen (waaronder makelaars, geldverstrekkers, Welbions en ontwikkelaars)

s. meijer RU Br Het voorstel is afgestemd met marktpartijen (waaronder makelaars, geldverstrekkers, Welbions en ontwikkelaars) SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 13G200179 503614 / 503614 ONDERWERP Bijstorting en aanpassing startersregeling SVn. s. meijer RU Br AGENDANUMMER BELEIDSPROGRAMMA/FACETAGENDA

Nadere informatie

Notitie gemeentelijk woningbedrijf voor betaalbare woningen.

Notitie gemeentelijk woningbedrijf voor betaalbare woningen. Bijlage 1 behorend bij het initiatiefvoorstel Aanpak van de recessie. Notitie gemeentelijk woningbedrijf voor betaalbare woningen. Inleiding. In de raad van 5 maart 2012 zijn de criteria en uitgangspunten

Nadere informatie

AANHANGSEL BIJ DE BEDRIJFSHUUR. Voorstel voor een aanhangsel van het type leegstaande verdiepingen

AANHANGSEL BIJ DE BEDRIJFSHUUR. Voorstel voor een aanhangsel van het type leegstaande verdiepingen AANHANGSEL BIJ DE BEDRIJFSHUUR Voorstel voor een aanhangsel van het type leegstaande verdiepingen April 2014 Ontwikkeld in opdracht van de Directie Huisvesting Brussel Stedelijke Ontwikkeling Staatssecretaris

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen:

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op lange termijn Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: 1. Onderhandse lening. 2. Obligatie lening. 3.

Nadere informatie

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt pagina 1 van 8 Gemeente Rotterdam Gemeente Rotterdam Januari 2011 Inleiding Beste lezer, Voor

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL. s. meijer BP Br 11G202077 461674 / 461674. Bijstorting en aanpassing startersregeling 2012.

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL. s. meijer BP Br 11G202077 461674 / 461674. Bijstorting en aanpassing startersregeling 2012. SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 11G202077 461674 / 461674 ONDERWERP s. meijer BP Br Bijstorting en aanpassing startersregeling 2012. AGENDANUMMER BELEIDSPROGRAMMA/FACETAGENDA

Nadere informatie

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek 7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek Auteur Remco Kaashoek De dynamiek op de koopwoningmarkt is tussen 2007 en 2011 afgenomen, terwijl die op de markt voor huurwoningen licht is gestegen. Het aantal

Nadere informatie

Stuknummer: AM2.06095

Stuknummer: AM2.06095 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlagefn) (070) 373 8393 1 betreft ons kenmerk datum Ontwikkelingen FLO/U201200941 22 juni 2012 woningcorporatiesector

Nadere informatie

Advies invulling locatie "Ronerborg" Roden

Advies invulling locatie Ronerborg Roden Advies invulling locatie "Ronerborg" Roden In opdracht van de heer De Vries van de Wind Groep geven wij graag ons advies inzake de mogelijkheden over invulling van de locatie "Ronerborg", gelegen aan de

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN Centrum helpt scholen en kinderopvang Nieuw kennis voor bouwen 20 podium maart 2012 om huisvestingszaken goed af te wikkelen centrum en renoveren Mede op aandringen van de PO-Raad krijgen school besturen

Nadere informatie

WADDENRING, 2993 VC BARENDRECHT

WADDENRING, 2993 VC BARENDRECHT WADDENRING, 2993 VC BARENDRECHT Huur 940 per maand AANKOOP VERKOOP TAXATIES FINANCIEEL ADVIES BEDRIJFSHUISVESTING WADDENRING, 2993 VC BARENDRECHT Van Waddenring 187 t/m 275 komen regelmatig eengezinswoningen

Nadere informatie

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013 Oktober 2012 Nieuws hypotheekrenteaftrek Zoals het er nu voorstaat zal er vanaf 2013 alleen aftrek worden genoten voor hypotheekrente bij minimaal een annuïtaire aflossing. Op dit moment mag je nog de

Nadere informatie

Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst

Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst 27926 Huurbeleid Nr. 216 Herdruk 1 Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 21 maart 2014 Hierbij doe ik u het volgende toekomen:

Nadere informatie

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest. Meer Rendement Meer Zekerheid Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.nl Kvk: 61887331 2 Onze Visie Uw opgebouwde kapitaal op de bank zetten loont tegenwoordig niet

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp. Lichte stijging opnameniveau 2010

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp. Lichte stijging opnameniveau 2010 Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp Lichte stijging opnameniveau De totale opname van kantoorruimte in de regio Amsterdam in bedraagt 268.317 m², hetgeen een lichte

Nadere informatie

De vragenlijst correspondeert met de Toets corporaties 2003 zoals die in Access is opgenomen.

De vragenlijst correspondeert met de Toets corporaties 2003 zoals die in Access is opgenomen. De vragenlijst correspondeert met de Toets corporaties 2003 zoals die in Access is opgenomen. 1 Nevenactiviteiten...2 1.1 Nevenactiviteit Verkoop en Beheer...2 Verkoop van woningen van derden...2 Bedrijfsverkoop...2

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten. 2012 HK Haarlem. Betreft: beantwoording motie positie starters op de woningmarkt (M2-3/5-3-2-12) Geachte leden,

Gedeputeerde Staten. 2012 HK Haarlem. Betreft: beantwoording motie positie starters op de woningmarkt (M2-3/5-3-2-12) Geachte leden, Provinciale Staten van Noord-Holland door tussenkomst van de Statengriffier, mr. J.J.M. Vrijburg Florapark 6, kamer L-104 2012 HK Haarlem Gedeputeerde Staten Uw contactpersoon J.J. Kluit BEL Doorkiesnummer

Nadere informatie