Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk 2007-2020"

Transcriptie

1 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk Onderzoekcentrum Drechtsteden A. van der Linden maart 2008

2 Colofon Opdrachtgever Tekst Drukwerk Informatie Gemeente Dordrecht Onderzoekcentrum Drechtsteden Stadsdrukkerij Onderzoekcentrum Drechtsteden Postbus AP DORDRECHT telefoon: (078) Het overnemen van delen van de tekst is toegestaan onder voorwaarde van duidelijke bronvermelding

3 Inhoud Samenvatting Inleiding Aanleiding en doel Opzet en uitvoering Leeswijzer Prognose Bevolkingsontwikkeling Dordrecht Componenten Kerncijfers Bevolkingspiramide Bevolkingsontwikkeling per wijk Effecten op maatschappelijk terrein Kinderopvang en voorschoolse periode Onderwijs Sport Wonen voor ouderen Zorg voor ouderen Arbeid Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bevolkingsontwikkeling per wijk Ontwikkeling woningvoorraad Beschrijving prognose methodiek Wijkkaart

4

5 Samenvatting In 2004 is voor het laatst een bevolkingsprognose voor de gemeente Dordrecht op wijkniveau opgesteld. Nu, drie jaar later, heeft het Onderzoekcentrum Drechtsteden. Op basis van de huidige woningbouwplanning en recente demografische ontwikkelingen een nieuwe wijkprognose voor Dordrecht opgesteld voor de periode In deze samenvatting leest u de belangrijkste uitkomsten. Relevantie prognose Het hoofddoel van de bevolkingsprognose is de verwachte veranderingen in de bevolkingsomvang en -samenstelling in beeld te brengen. Bij de ontwikkeling van toekomstplannen voor de gemeente biedt de prognose informatie om deze plannen te onderbouwen. Veranderingen in de economische situatie en veranderingen in het landelijke toelatingsbeleid maken het noodzakelijk met regelmaat de prognose te actualiseren. Bovendien zijn wijzigingen in de fasering van de nieuwbouw van grote invloed op de bevolkingsontwikkeling. De bevolkingsprognose heeft een belangrijke sturende functie op diverse terreinen van het gemeentelijke beleid. Te denken valt hierbij aan vraagstukken op het gebied van volkshuisvesting, onderwijs en jeugd, economische ontwikkeling, zorg, sport en recreatie. Veranderingen in de bevolkingssamenstelling hebben effect op de vraag naar voorzieningen. Het effect is op het ene beleidsterrein sneller merkbaar dan op het andere. Dit hangt onder andere af van de deelname aan voorzieningen. In het onderwijs is een verandering van het aantal van 4-11 jaar direct zichtbaar in het basisonderwijs. De leeftijdsopbouw van de beroepsbevolking verandert. Dit heeft effect op het aanbod op de arbeidsmarkt. De prognose brengt de ontwikkelingstendensen in beeld en biedt handvatten voor getalsmatige doorrekening voor concrete besluitvorming. Methode We hebben de bevolkingsprognose van Dordrecht uitgevoerd met behulp van het prognosemodel GBPRO. Dit model wordt door een meerderheid van de grotere gemeenten gebruikt bij het maken van de bevolkingsprognose. Het model levert uitkomsten op stadsniveau en wijkniveau. Bevolkingsontwikkeling Bij de huidige vooruitzichten wat betreft de woningvoorraadontwikkeling krimpt de bevolking van Dordrecht van in 2007 tot inwoners in Gemiddeld is dit een daling met ca. 410 inwoners per jaar. Na 2011 neemt het aantal inwoners licht toe en blijft gedurende de periode schommelen rond de Vanaf 2017 zet zich een stijgende lijn in. De prognose raamt het aantal inwoners in 2020 op Stagnatie in de woningbouw heeft een negatief effect op de bevolkingsontwikkeling. Componenten De prognose uitkomsten zijn afhankelijk van de verwachte ontwikkeling met betrekking tot geboorte, sterfte, binnenlandse en buitenlandse migratie. De toekomstige aannames met betrekking tot geboorte en sterfte zijn gebaseerd op historische ontwikkelingen op lokaal niveau. Dit geldt ook voor de binnenlandse migratie, zij het dat deze component in het model ook sterk afhankelijk is van de woningbouw. De verwachte ontwikkelingen met betrekking tot de buitenlandse migratie zijn gebaseerd op de Pearl prognose van het CBS. Het uitgangspunt voor de woningbouw is het Jaarplan Wonen 2007 van Stadsontwikkeling. Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

6 Ontwikkeling : aantal geboorten stabiel op ca toename sterfte van naar binnenlands migratiesaldo buigt om van -600 naar +700 buitenlands migratiesaldo daalt van -400 naar -300 toename woningvoorraad woningen Kerncijfers Dordrecht Uit tabel 1 lezen we dat de samenstelling van de bevolking naar leeftijd behoorlijk verandert. Het aantal neemt fors af. Het aantal ouderen neemt juist toe. De potentiële beroepsbevolking, het aantal jarigen, blijft vrijwel gelijk. De grijze druk, het aantal 65- plussers per jarigen, neemt toe van 23,6 in 2007 naar 30,6 in De demografische druk een benadering voor de verhouding tussen niet-werkenden (0 t/m 19 jarigen en 65-plussers) en werkenden (20-64 jarigen) - neemt veel minder sterk toe. Tussen 2007 en 2020 neemt de demografische druk toe van 63 naar 65. Dit betekent dat er in 2020 per 100 werkenden naar schatting 65 niet-werkenden zijn. Tabel 1 Kerncijfers aantal inwoners jaar jaar jaar en ouder jaar en ouder jaar en ouder groene druk 1 39,5 37,8 35,7 34,2 grijze druk 2 23,6 24,6 28,2 30,6 demografische druk 3 63,1 62,4 64,0 64,8 woningvoorraad gemiddelde woningbezetting 2,26 2,22 2,16 2,11 1 groene druk: aantal 0-19 jarigen per jarigen 2 grijze druk: aantal 65 plussers per jarigen 3 demografische druk: Verhouding tussen het aantal 65-plusssers en 0 t/m 19 jarigen ten opzichte van de 20 t/m 64 jarigen Ontwikkelingen per wijk In de prognose wordt de indeling conform wijkbeheer aangehouden. Deze indeling wordt binnen de gemeente Dordrecht gebruikt door wijkgericht werken. In wijken met veel nieuwbouw neemt de bevolking navenant toe. Dit zijn de wijken Noordflank (ontwikkeling Stadswerven), Reeland (nieuwbouwlocatie Leerpark), Dubbeldam (nieuwbouwlocaties De Hoven, Belthurepark, Uitleglocaties). De wijk Sterrenburg (met nieuwbouwlocatie Smitsweg) vertoont een stabiel beeld qua inwonertal. Dit geldt ook voor de Binnenstad en de Staart. In Oud-Krispijn neemt het aantal inwoners eerst nog af, maar dit aantal komt als gevolg van de bouwlocatie Maasterras in 2020 op het niveau van Krimp wordt verwacht in de wijken Nieuw-Krispijn, Crabbehof/ Zuidhoven, Wielwijk en Stadspolders. In Sterrenburg vindt een sterke vergrijzing plaats. Stadspolders krijgt op termijn met ontgroening te maken. Per saldo zorgen de wijken met nieuwbouw ervoor dat het verlies aan inwoners in andere wijken wordt gecompenseerd. Afhankelijk van de demografische opbouw in het verleden en de uitbreiding van het aantal woningen in een wijk treden veranderingen in de leeftijdsopbouw plaats. 6 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

7 Figuur 1 Bevolkingsontwikkeling per wijk Effecten op maatschappelijk terrein Welke veranderingen als gevolg van ontwikkelingen van de potentiële leeftijdsgroepen staan Dordrecht te wachten? Tabel 2 toont per maatschappelijk terrein de verwachte ontwikkeling van de potentiële leeftijdsgroepen. De bevolkingsontwikkeling naar leeftijd is een maatstaf voor de vraag naar voorzieningen op het gebied van: onderwijs, sport, wonen, sociale zorg en gezondheidszorg. Aan de aanbodzijde geeft de ontwikkeling van de potentiële beroepsbevolking antwoord op de vraag of er in de toekomst voldoende arbeidskrachten zijn. De uitkomsten van de bevolkingsprognose zijn de basis voor behoefteberekeningen. Voor de exacte behoefteberekening aan voorzieningen spelen meerdere factoren een rol, zoals de participatiegraad. Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

8 Tabel 2 Ontwikkeling potentiële leeftijdsgroepen maatschappelijk doelgroep terrein vraagzijde voorschoolse periode baby s 0-1 jr Dordrecht: -5% Forse daling Crabbehof (-40) en Stadspolders (-94) onderwijs peuters 2-3 j) Dordrecht (-14%. Forse daling: Oud-Krispijn(-55), Wielwijk (-78) en Stadspolders (-133) basisonderwijs 4-11 jr Dordrecht: -20% Forse daling: Wielwijk (-264), Oud-Krispijn (-299) en Stadspolders (-1051) voortgezet onderwijs jr Dordrecht: -15% Flinke afname in Sterrenburg (-132), Oud- Krispijn(-152), Stadspolders (-532) middelbaar beroepsonderwijs jr Dordrecht: +1% sport potentiële sporters 5-39 jr Dordrecht: -6% wonen senioren jr Dordrecht: +11% ouderen jr Dordrecht: +44% Vooral toename in: Noordflank (+753), Sterrenburg (+757) en Stadspolders (+614) sociale zorg zorgbehoevenden Dordrecht: +13% Forse stijging in Sterrenburg (+277), Noordflank (+362) en Stadspolders (+483) aanbodzijde arbeid potentiële beroepsbevolking Dordrecht: -1% jaar jaar Dordrecht: 0% jaar Dordrecht: -8% jaar Dordrecht: +2% jaar Dordrecht: +11% Conclusies De bevolkingsprognose is gebaseerd op reële woningbouw. Veranderingen in de fasering en omvang van nieuwbouw hebben overigens direct invloed op de bevolkingsontwikkeling. Een krimpende bevolking heeft effect op de inkomsten en uitgaven van de gemeente omdat de financieringstromen (deels) zijn gerelateerd aan inwonertallen. Naast de inmiddels bekende fenomenen vergrijzing en ontgroening wordt Dordrecht geconfronteerd met een bevolkingsdaling tot 2011 gevolgd door een stijging. De snelheid waarmee en de mate waarin deze demografische ontwikkelingen zichtbaar worden verschillen per wijk. De potentiële beroepsbevolking blijft qua omvang gelijk maar veroudert wel. Het aantal senioren van jaar neemt zeer fors toe (+44%). Met de toename van het aantal 75 plussers neemt ook de zorgvraag toe. 8 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

9 1 Inleiding In 2007 heeft het Onderzoekcentrum Drechtsteden, in het kader van het onderzoeksprogramma 2007 de bevolkingsprognose voor de gemeente Dordrecht opgesteld. De prognose is gebaseerd op een modelmatige doorberekening en geeft inzicht in de samenstelling van de toekomstige bevolking. 1.1 Aanleiding en doel In 2004 is de vorige prognose voor de gemeente Dordrecht gemaakt, toen voor de periode Het is van groot belang deze met regelmaat uit te voeren. Veranderingen in de economische conjunctuur en het Nederlandse toelatingsbeleid zijn van invloed op de bevolkingsgroei. Bovendien is het van belang aan te sluiten op de meest recente woningbouwprogrammering. De fasering en omvang van de woningbouw is namelijk van grote invloed op uitkomsten van de vooruitberekening van de bevolking. Inzicht in de toekomstige omvang en samenstelling van de bevolking heeft een belangrijke sturende functie op diverse terreinen van het gemeentelijke beleid. Daarbij moet gedacht worden aan vraagstukken op het gebied van volkshuisvesting, onderwijs en jeugd, economische ontwikkeling, zorg, sport en recreatie. De vraag naar voorzieningen hangt sterk samen met de leeftijd. Verandering in het aantal 4-11 jarigen heeft effect op de scholenplanning. De behoefte aan zorgvoorzieningen hangt sterk samen met het aantal hoogbejaarden. Bij een aantrekkende economie neemt de vraag naar arbeidskrachten toe. Houdt de beroepsbevolking hier gelijke tred mee? Hoe ziet de samenstelling van de wijken er over 13 jaar uit? Dit is van belang om te weten in het licht van wijkgericht werken van de gemeente Dordrecht. De bevolkingsprognose levert bouwstenen ter ondersteuning van het beleid op de verschillende beleidsterreinen. Alle voorzieningen binnen de gemeente zijn afhankelijk van de behoefte van de bevolking, zij het dat de invloed van bevolkingsgroei op het ene beleidsterrein sneller merkbaar is dan op het andere. De prognose biedt handvatten voor getalsmatige doorrekening voor concrete besluitvorming. 1.2 Opzet en uitvoering De bevolkingsprognose van Dordrecht is uitgevoerd met behulp van het prognosemodel GBPRO van Pronexus. Dit model is in opdracht van de Vereniging van bureaus voor Statistiek en Onderzoek (VSO) ontwikkeld. Het prognosemodel wordt door een meerderheid van de grotere gemeenten gebruikt bij het maken van de bevolkingsprognose. Het model levert uitkomstem op stadsniveau en wijkniveau. Methode De stadsprognose levert een bevolkingsprognose van 0-99 jarigen in 1-jaargroepen op in het tijdvak De stadsprognose is het kader waarbinnen de toekomstige bevolking van de wijken berekend wordt. De demografische ontwikkelingen per wijk kunnen verschillen. In de prognose wordt op wijkniveau rekening gehouden met ontwikkelingen over de periode met betrekking tot de bevolking naar leeftijd en geslacht, sterfte, vruchtbaarheid en migratie. De ontwikkelingen worden geanalyseerd en doorgetrokken naar de toekomst. Omdat de woningvoorraadontwikkeling een belangrijke factor is in de bevolkingsprognose is voor de woningplanning op wijkniveau aangesloten bij meest recente Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

10 cijfers uit het Jaarplan Wonen Drechtsteden Daarbij is uitgegaan van kansrijke projecten. Kansrijke projecten zijn projecten met een reële en zekere productie. Niet meegerekend zijn de projecten met ontwikkelingsrisico. In bijlage 2 staat gedetailleerde informatie over de woningvoorraad ontwikkeling per wijk. In bijlage 3 staat de uitgebreide beschrijving van het prognosemodel en de verschillende componenten vermeld. Uitgangspunten Bij het maken van de bevolkingsprognose zijn vijf factoren van groot belang: het aantal geboorten, het aantal sterfgevallen, de binnenlandse en buitenlandse migratie en de woningbouw. De binnenlandse migratie is in het model sterk afhankelijk van de woningbouw. De verwachtingen voor deze factoren in de toekomst zijn voor een belangrijk deel vastgesteld op basis van ontwikkelingen in het verleden. In bijlage 3 staat de uitgebreide beschrijving van het prognosemodel en de verschillende componenten beschreven. De uitgangspunten bij de componenten worden hierna beschreven. Geboorte Voor het aantal geboorten betekent dit dat rekening is gehouden met de verschillen per wijk. In de Binnenstad worden bijvoorbeeld minder kinderen geboren per gelijke leeftijdsgroep vrouwen in vergelijking tot bijvoorbeeld Krispijn. In nieuwbouwwijken wordt rekening gehouden met het feit dat pas na enkele jaren na oplevering van nieuwbouwwoning het maximale aantal kinderen per leeftijdsgroep vrouwen wordt bereikt. Jonge gezinnen gaan zich eerst settelen en krijgen daarna kinderen. Sterfte Het verwachte aantal overledenen is gebaseerd op het verloop van het aantal sterfgevallen in de afgelopen jaren. Buitenlandse migratie Buitenlandse migratie hangt voor een groot deel samen met de economische conjunctuur en het Nederlandse toelatingsbeleid. In het prognosemodel wordt voor de verwachtingen ten aanzien van de buitenlandse migratie de trend aangehouden zoals deze is verondersteld in de Pearl prognose 2005 van het CBS. In deze prognose wordt uitgegaan van een jaarlijks negatief migratiesaldo met het buitenland van ca inwoners in 2007 dat afloopt naar -260 in Dit betekent dat er in mensen meer naar het buitenland vertrekken dan er zich in Dordrecht vestigen vanuit het buitenland. Binnenlandse migratie In het model wordt de verwachte buitenlandse migratie als vast gegeven ingevoerd. Met behulp van headshiprates (aantal huishoudens per leeftijdsgroep) en het buitenlandse migratiesaldo wordt doorgerekend hoeveel ruimte er is voor vestigers vanuit het binnenland. De beschikbare ruimte hangt ook samen met de woningvoorraadontwikkeling. Hoe meer woningen er worden opgeleverd hoe groter de ruimte voor vestigers vanuit het binnenland. Bewoning nieuwbouw Voor het bepalen van de eerste bewoning van nieuwbouwwoningen wordt gewerkt met leeftijdsprofielen van de bewoners van nieuwbouwwoningen. Een profiel geeft aan hoeveel bewoners naar verwachting een nieuwbouwwoning betrekken. De profielen zijn afgeleid uit de bewoning van nieuwbouwwoningen in het verleden. De profielen verschillen per wijk en hangen samen met het nieuwbouwprogramma. Bij het kiezen van een leeftijdsprofiel voor een nieuwbouwwijk wordt hier rekening mee gehouden. 10 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

11 Woningbouw In het model wordt de woningbouwplanning als vaste waarde ingevoerd. De toekomstige woningvoorraad wordt berekend op basis van de geplande nieuwbouw en sloop en de verwachte leegstand. Het uitgangspunt voor de woningbouw is het Jaarplan wonen De afdeling Beleid van Stadsontwikkeling heeft uit dit jaarplan de kansrijke projecten, projecten met een reële en zekere productie, geselecteerd. Hiermee is in het model gerekend. Het gebruikte woningbouwprogramma komt in hoofdlijnen overeen met woningbehoeftenraming van de Provincie Zuid Holland van november De woningvoorraad neemt toe van in 2007 naar in Verandering in de woningbouw qua fasering en aantal zijn direct van invloed op de bevolkingsontwikkeling. Deze veranderingen zijn niet van te voren in te schatten. Wijken De gemeente Dordrecht is ingedeeld in 11 wijken conform wijkgericht werken. De volgende wijken zijn te onderscheiden: Binnenstad, Noordflank, Oud Krispijn, Nieuw Krispijn, Reeland, Staart, Wielwijk (incl. Dordtse Hout), Crabbehof/Zuidhoven, Sterrenburg, Dubbeldam, Stadspolders en Verspreide Bebouwing. De nieuwbouwlocatie Stadswerven is toegedeeld aan de Noordflank. De nieuwbouwlocatie De Hoven wordt gerekend tot Dubbeldam. Dit geldt ook voor Belthurepark en Zuidpolder. De nieuwbouwlocatie Smitsweg wordt toegevoegd aan Sterrenburg. De nieuwbouw in het Leerpark wordt toegedeeld aan Reeland. De woningen in het Gezondheidspark worden tot Dubbeldam gerekend en de woningbouw Maasterras tot Oud Krispijn. In de bijlage treft u een overzichtskaart van de wijkindeling aan. 1.3 Leeswijzer In de volgende hoofdstukken leest u de resultaten van de bevolkingsprognose. Achtereenvolgens geven we inzicht in de componenten, geboorte, sterfte, migratie en woningbouw en presenteren we kerncijfers. Vervolgens worden de veranderingen in de leeftijdsopbouw en het aantal inwoners per wijk in 2020 weergegeven. Daarna worden de effecten van de veranderingen in de leeftijdsopbouw op verschillende beleidsterreinen in beeld gebracht. De resultaten van de prognose worden in tabel- en grafiekvorm weergegeven. Voor specifieke doelgroepen kunnen op aanvraag aparte selecties worden gemaakt. Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

12 12 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

13 2 Prognose De bevolking is continu in beweging. Er worden kinderen geboren en er overlijden mensen. Als men van baan verandert of als de gezinssamenstelling wijzigt heeft dit vaak een verhuizing naar een andere woning tot gevolg. Dit kan binnen Dordrecht zijn maar ook daarbuiten. Bovendien kan nieuwbouw juist mensen van buiten Dordrecht aantrekken. De gevolgen van deze veranderingen op de samenstelling van de bevolking worden in dit hoofdstuk in beeld gebracht. 2.1 Bevolkingsontwikkeling Dordrecht De bevolking van Dordrecht zal de komende jaren afnemen en in 2011 uitkomen op inwoners. Gemiddeld zal de bevolking in de periode jaarlijks met ca. 410 inwoners krimpen. Daarna neemt het aantal inwoners licht toe en blijft gedurende de periode schommelen rond de In figuur 2.1 zien we daarna weer een stijgende lijn. Het aantal inwoners in 2020 wordt geraamd op Figuur 2.1 Ontwikkeling bevolking van Dordrecht tot jaar 2.2 Componenten De ontwikkeling van het inwonertal hangt in belangrijke mate af van het woningbouwprogramma. Het aanbod van woningen heeft invloed op het migratiepatroon en daarmee samenhangend veranderingen in de leeftijdsopbouw. Deze veranderingen kunnen van invloed zijn op het te verwachten aantal geboorten. Als er meer vrouwen in de vruchtbare leeftijdsgroepen vertrekken dan vestigen zullen er minder kinderen worden geboren. Een ouder wordende bevolking heeft een toename van het aantal overlijdens tot gevolg. De componenten geboorte, sterfte en migratie worden hierna nader belicht. Uit tabel 2.2 lezen we dat het geboorteoverschot de komende jaren zal afnemen van gemiddeld +359 in de periode tot gemiddeld + 51 in de periode Als gevolg van de vergrijzing zal het aantal overlijdens toenemen. Het binnenlandse migratiesaldo geeft de komende jaren nog een negatief saldo te zien. Vanaf 2011 buigt dit om naar een positief saldo van ongeveer in het tijdvak Er vertrekken meer mensen naar het buitenland dan er zich in Dordrecht vestigen. In de eerste jaren is het gemiddelde migratiesaldo met het buitenland ca inwoners. Dit loopt geleidelijk af naar gemiddeld -260 in de periode Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

14 Tabel 2.2 Demografische componenten (gemiddeld aantal per jaar) geboorte sterfte geboorteoverschot vestiging binnenland vertrek binnenland binnenlands migratiesaldo vestiging buitenland vertrek buitenland buitenlands migratiesaldo bevolkingsgroei toename woningvoorraad Kerncijfers In tabel 2.3 wordt een overzicht gegeven van de kerncijfers van de bevolking van Dordrecht in 2007, 2010, 2015 en De samenstelling van de bevolking naar leeftijd zal behoorlijk veranderen. In het bijzonder de groep 0-19 jarigen neemt fors af van in 2007 naar ongeveer in De groep van 65 plussers neemt juist toe van in 2007 naar ruim in De groene druk, het aantal 0-19 jarigen per jarigen, neemt licht af van 39,5 naar 34,2. De forse groei van het aantal 65-plussers zorgt er voor dat de grijze druk, aantal 65 plussers per jarigen, toeneemt van 23,6 naar 30,6. De demografische druk, de verhouding tussen het aantal 65-plussers en 0 t/m19 jarigen ten opzichte van de 20 t/m 64 jarigen, neemt toe van 63 naar 65 procent. Dit betekent dat de balans tussen het aantal niet-werkenden en werkenden slechts in beperkte mate verslechtert. Tabel 2.3 Kerncijfers aantal inwoners jaar jaar jaar en ouder jaar en ouder jaar en ouder groene druk in % 1 39,5 37,8 35,7 34,2 grijze druk in % 2 23,6 24,6 28,2 30,6 demografische druk in % 3 63,1 62,4 64,0 64,8 1 groene druk: aantal 0-19 jarigen per jarigen 2 grijze druk: aantal 65 plussers per jarigen 3 demografische druk: Verhouding tussen het aantal 65-plusssers en 0 t/m 19 jarigen ten opzichte van de 20 t/m 64 jarigen. 14 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

15 2.4 Bevolkingspiramide In de bevolkingspiramide (figuur 2.1) is de bevolking verdeeld naar 5-jaarsleeftijdsgroepen en naar geslacht. Duidelijk is te zien dat de piramide van boven breder wordt en onderaan juist smaller. Het effect van het grote aantal geboorten van vlak na de tweede wereldoorlog (de babyboomers), die in jaar zijn is goed zichtbaar. In het midden van de piramide nemen we een afslanking waar. Hier hebben we te maken met een daling van de middelbare leeftijdsgroep van 35 tot 45 jaar. Dit zijn de gezinnen met wat oudere kinderen. Figuur 2.1 Bevolkingsontwikkeling naar leeftijd Dordrecht tot /94 80/84 70/74 60/64 50/54 40/45 30/34 20/24 10/14 0/ mannen vrouwen Bevolkingsontwikkeling per wijk In het prognosemodel hanteren wij de wijkindeling conform wijkbeheer. Deze indeling wordt binnen de gemeente Dordrecht gebruikt door wijkgericht werken. Binnen de gemeente wordt overleg opgestart om de wijkindeling te actualiseren en nieuwbouwgebieden toe te delen aan bestaande wijken. Hiervoor zijn nog geen definitieve keuzes gemaakt. Vooralsnog is besloten in deze publicatie toedeling aan te houden zoals is beschreven in paragraaf 1.2. Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

16 De prognose is zodanig ingericht dat het mogelijk is de toedeling aan te passen. De cijfers naar specifieke leeftijdsgroepen staan per wijk in de bijlage weergegeven. Uit het woningbouwprogramma blijkt dat de woningbouw zich de komende jaren zal concentreren in de wijken Noordflank, Reeland, Sterrenburg en Dubbeldam. Uit de tabel 2.4 blijkt dat de bevolkingsontwikkeling sterk is gerelateerd aan de beschikbare woningvoorraad. In deze wijken zien we dan ook de bevolking groeien. Het aantal inwoners van Sterrenburg blijft ondanks de toename van de woningvoorraad stabiel. Dit is het effect van verwachte gezinsverdunning in deze wijk. In wijken waarin de woningvoorraad terugloopt vanwege het feit dat er meer woningen worden gesloopt dan ervoor terugkomen (Nieuw Krispijn en Crabbehof/Zuidhoven) krimpt de bevolking fors. Ook in de wijk Wielwijk, waarin de woningvoorraad vrijwel gelijk blijft, wordt als gevolg van gezinsverdunning een daling verwacht. Het aantal inwoners van Oud-Krispijn zal tot 2015 afnemen. Daarna heeft de nieuwbouw Maasterras een positief effect op het bevolkingsaantal. Het aantal inwoners in de Binnenstad blijft vrij stabiel. Dit geldt ook voor de Staart. Stadspolders is over de top heen. Als gevolg van gezinsverdunning zien we een geleidelijke afname van het aantal inwoners. Tabel 2.4 Bevolkingsontwikkeling per wijk (per.1.1) toe-/afname Binnenstad Noordflank Oud Krispijn Nieuw Krispijn Reeland Staart Wielwijk Crabbehof/Zuidhoven Sterrenburg Dubbeldam Stadspolders verspreide bebouwing totaal Noordflank, inclusief Stadswerven 2 Reeland, inclusief Leerpark 3 Wielwijk, inclusief Dordtse Hout 4 Sterrenburg, inclusief Smitsweg 5 Dubbeldam, inclusief De Hoven, Belthurepark en Uitleglocaties 16 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

17 3 Effecten op maatschappelijk terrein De verschuivingen in de leeftijdsopbouw van de Dordtse bevolking heeft verandering in de vraag naar voorzieningen, goederen en diensten van bedrijfsleven en overheid tot gevolg. De demografische ontwikkeling is van invloed op de behoefte aan onderwijsvoorzieningen, de vraag op het gebied van gezondheidszorg, de vraag naar huisvestiging, de vraag naar zorgvoorzieningen, de vraag naar sociale en culturele voorzieningen, de consumptieve vraag en de behoefte aan sportvoorzieningen en mogelijkheden om te recreëren. De bevolkingsontwikkeling heeft ook gevolgen voor de aanbodzijde. Hoeveel personen treden in de toekomst toe tot de arbeidsmarkt en hoeveel treden er uit. Is dit in balans? Zowel qua aantal als relatief wonen er in Dordrecht over 13 jaar meer ouderen dan nu. De vergrijzing is vooral zichtbaar bij de leeftijdsgroep Deze groep stijgt van ca in 2007 naar in 2020, een toename van ruim Tegenover de vergrijzing staat geen vergroening. Het aantal van 0-19 jaar neemt naar verwachting in de komende 13 jaar met een kleine af. De verandering in de leeftijdsopbouw heeft gevolgen voor de vraag en het aanbod op verschillende maatschappelijke terreinen. In de volgende paragrafen worden deze effecten in beeld gebracht. Daarbij worden per maatschappelijk terrein de potentiële leeftijdsgroepen in beeld gebracht. De uitkomsten zijn de basis voor behoefteberekeningen. Voor de exacte behoefteberekening spelen meer factoren een rol, zoals participatiegraad. Om hier inzicht in te krijgen is apart onderzoek nodig. In de analyse worden de demografische effecten per maatschappelijk terrein inzichtelijk gemaakt op het niveau van de gehele gemeente. Voor de verwachte ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en ouderen wordt op wijkniveau weergegeven. 3.1 Kinderopvang en voorschoolse periode 0-1 jarigen De komende jaren neemt zoals uit tabel 3.1 blijkt het aantal baby s ( 0-1 jarigen) af van 2675 in 2007 naar 2530 in 2020, d.w.z. een negatief saldo van 145. Dit is een daling met 5%. In de Noordflank (+36), Reeland (+35), Staart (+7) en Dubbeldam (+29) wordt nog een toename verwacht. De overige wijken geven een vermindering van het aantal baby s te zien. In Crabbehof/Zuidhoven (-40) en Stadspolders (-94) is de daling van het aantal baby s in de prognoseperiode het grootst. 2-3 jarigen In het jaar 2020 zijn er naar verwachting volgens tabel 3.1 ongeveer 400 peuters minder dan nu het geval is. Het aantal krimpt van 2855 in 2007 naar 2452 in 2020, d.w.z. een afname met 14%. Tabel 3.1 Baby s en peuters baby s 0-1 jarigen peuters 2-3 jarigen Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

18 Figuur 3.1 geeft een vermindering met meer dan 25 kinderen in de prognoseperiode aan in de wijken Oud-Krispijn (-55), Wielwijk (-78), Crabbehof/Zuidhoven (- 43), Sterrenburg (-48), Stadspolders (-133). In Dubbeldam wordt een kleine stijging van 2-3 jarigen geraamd (+13). In de overige wijken ligt de daling tussen -1 en -22 peuters Figuur 3.1 Toe of afname aantal 2-3 jarigen, Binnenstad Noordflank Oud Krispijn Nieuw Krispijn Reeland Staart Wielwijk Crabbehof/Zuidhoven Sterrenburg Dubbeldam Stadspolders verspreide bebouwing afname toename 3.2 Onderwijs De behoefte aan onderwijsvoorzieningen in het basisonderwijs en voortgezet on- kinderen in de leeftijds- derwijs in Dordrecht hangt sterk samen met het aantal groep dat naar de basisschool gaat, de 4 11 jarigen. De leeftijdsgroep jaar is het potentieel voor het voortgezet onderwijs in Dordrecht. De toestroom naar het middelbare beroepsonderwijs in Dordrecht is voor een belangrijk deel afhankejaar in Dordrecht. Daarnaast lijk van het aantal kinderen in de leeftijdsgroep stromen in het middelbare beroepsonderwijs in Dordrecht ook veel leerlingen van buiten Dordrecht in. Bovendien gaat een deel van de Dordtse leerlingen naar het middelbare beroepsonderwijs buiten de stad. In tabel 3.2 wordt de ontwikkeling van de leeftijdsgroepen in beeld gebracht. Basisonderwijs Het potentieel voor de basisscholen in Dordrecht neemt gestaag af. Dit betekent dat het aantal basisschoolleerlingen tussen 2007 en 2020 vermindert met jarigen (tabel 3.2). Tabel 3.2 Leerlingen basisonderwijs basisonderwijs 4-11 jarigen Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

19 Figuur 3.2 geeft aan dat alleen in de wijk Dubbeldam nog een groei van het aan met tal basisschoolleerlingen wordt verwacht in de prognoseperiode ca. 50 leerlingen. In Reeland zien we een stabilisatie. Crabbehof laat een daling met ca. 50 leerlingen zien. In de wijken Binnenstad, Noordflank, Nieuw Krispijn, Staart, Sterrenburg ligt de daling tussen de 100 en 150. Forse afname wordt verwacht in Wielwijk (-264), Oud Krispijn (-299) en Stadspolders met een afname met 1051 leerlingen. Alleen in Dubbeldam zien we een lichte toename. Figuur 3.2 Toe of afname aantal 4-11 jarigen, Binnenstad Noordflank Oud Krispijn Nieuw Krispijn Reeland Staart Wielwijk Crabbehof/Zuidhoven Sterrenburg Dubbeldam Stadspolders verspreide bebouwing afname toename Voortgezet onderwijs Het potentieel aan Dordtse leerlingen van 12 t/m 16 jaar neemt de komende jaren geleidelijk af van 7283 in 2007 naar 6208 in Dit geeft tabel 3.3. aan. Er dient zoals figuur 3.3. aangeeft dus rekening gehouden te worden met een krimp van ruim 1000 leerlingen. De grootste afname is te zien in de wijken Sterrenburg (-132), Oud-Krispijn (-152) en Stadspolders (-534). In Dubbeldam wordt nog een groei verwacht van Tabel 3.3 Leerlingen voortgezet onderwijs voortgezet onderwijs jarigen Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

20 Figuur 3.3 Toe of afname aantal jarigen, Binnenstad Noordflank Oud Krispijn Nieuw Krispijn Reeland Staart Wielwijk Crabbehof/Zuidhoven Sterrenburg Dubbeldam Stadspolders verspreide bebouwing afname toename Middelbaar beroepsonderwijs De leeftijdsgroep 17 t/m 22 jaar schommelt op de lange termijn rond de Bij een gelijkblijvend deelnamepercentage van Dordtse leerlingen aan het MBO in Dordrecht moet rekening gehouden worden met een gelijkblijvende instroom (tabel 3.4). Tabel 3.4 Studenten middelbaar beroepsonderwijs middelbaar beroepsonderwijs jarigen Sport De cijfers in tabel 3.5 geven aan dat de potentiële leeftijdsgroep voor sporters licht afneemt. Vooral zichtbaar bij de leeftijdsgroepen 5-19 jaar (- 3103) en jaar (-1309). De middengroep van jaar zit in een stijgende lijn (+1241). Tabel 3.5 Leeftijdsgroepen sport jarigen jarigen jarigen totaal Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

21 3.4 Wonen voor ouderen Tabel 3.6 brengt de ontwikkeling van het aantal jonge senioren van jarigen in beeld. Het aantal neemt tot 2020 met 11% toe. Bij de groep oude senio- ren van jaar dient rekening gehouden te worden met een forse groei van 44%. Figuur 3.4 laat zien dat in alle wijken het aantal jarigen toeneemt. In de Noordflank (+753), Sterrenburg (+757), Stadspolders (+614) is de stijging fors te noemen. De meeste inwoners van jaar wonen nog zelfstandig. Van alle inwoners van jaar woonden per 1 januari ,1% in een verzorgingstehuis, 0,3% in een verpleegtehuis en 4,2% in wooncentra voor ouderen. Tabel 3.6 Senioren jarigen jarigen Figuur 3.4 Toe of afname aantal jarigen, Binnenstad Noordflank Oud Krispijn Nieuw Krispijn Reeland Staart Wielwijk Crabbehof/Zuidhoven Sterrenburg Dubbeldam Stadspolders verspreide bebouwing afname toename 3.5 Zorg voor ouderen Bij het ouder worden neemt de vraag naar zorg to e. Met het toenemen van de z orggroep van 75 jaar en ouder met 1000 (tabel 3.7) zal de zorgvraag ook toe- in Sterrenb urg (+277) in nemen. De toename wordt met name verwacht Noordflank (+362) en Stadspolders (+ 483). H et is niet precies in te schatten hoe sterk de zorgvraag toeneemt. Deze hangt nam elijk ook af van de mate waarin bewoners langer gezond blijven en pas op latere leeftijd een beroep op de zorg gaan doen. Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

22 In 2007 woonden de meeste inwoners van 75 jaar en ouder nog zelfstandig. Van alle inwoners van 75 jaar en ouder woonden per 1 januari ,0% in een verzorgingstehuis, 2,5% in een verpleegtehuis en 13,3% in wooncentra voor ouderen. Tabel jarigen en ouder jaar en ouder Arbeid Binnen de potentiële beroepsbevolking van jaar vindt volgens tabel 3.8 een geleidelijke veroudering plaats, terwijl het totale aantal vrijwel constant blijft. De groep jaar, met de hoogste participatiegr aad met betrekking tot deelname aan het arbeidsproces neemt fors in aantal af. Gr oei valt te verwa chten in de leeftijdsgroep jarigen en de groep jarigen. Tabel 3.8 Potentiële beroepsbevolking jarigen jarigen jarigen jarigen totaal Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

23 Bijlagen Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

24 24 Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

25 Bijlage 1 Bevolkingsontwikkeling per wijk Binnenstad ontwikkeling leeftijd abs Totaal potentiële beroepsbevolking wv potentiële sporters wv specifieke leeftijdsgroepen jong volwassenen middelbare leeftijdsgroep senioren Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

26 Noordfla nk ontwikkeling leeftijd abs Totaal potentiële ber oepsbevolking wv potentiële spo rters wv specifieke leeftijds groepen jong volwassenen middelbare lee ftijdsgroep senioren Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

27 Oud Krispijn ontwikkeling leeftijd abs Totaal potentiële beroepsbevolking wv potentiële sporters wv specifieke leeftijdsgroepen jong volwassenen middelbare leeftijdsgroep senioren Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

28 Nieuw Krispijn ontwikkeling leeftijd abs Totaal potentiële beroepsbevolking wv potentiële sporters wv specifieke leeftijdsgroepen jong volwassenen middelbare leeftijdsgroep senioren Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

29 Reeland ontwikkeling leeftijd abs Totaal potentiële beroepsbevolking wv potentiële sporters wv specifieke leeftijdsgroepen jong volwassenen middelbare leeftijdsgroep senioren Bevolkingsprognose Dordrecht per wijk

Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop

Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop VLUGSCHRIFT Bevolkingsprognose gemeente Groningen - Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop Inleiding De omvang en samenstelling van de bevolking van de gemeente Groningen

Nadere informatie

Bevolkingsprognose 2010 2025 gemeente Groningen

Bevolkingsprognose 2010 2025 gemeente Groningen Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen September Bevolkingsprognose gemeente Groningen Inleiding Dit vlugschrift behandelt de bevolkingsprognose van de gemeente Groningen.

Nadere informatie

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025 Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 211-225 Inhoud blz. Colofon 1. Bevolkingsontwikkeling 1 1.1 Aantal inwoners 1 1.2 Componenten van de groei 3 2. Jong en oud 6 3. Huishoudens 8 Uitgave I&O Research

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2011 t/m 2031

Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2011 t/m 2031 Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2011 t/m 2031 In opdracht van de gemeente Houten, april 2011 2011 Pronexus - Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, verveelvoudigd,

Nadere informatie

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 19 november 2014

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 19 november 2014 Aan de raad van de gemeente Lelystad uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 19 november 2014 behandeld door algemeen nummer U13-74923 bijlagen FAB-SEC dossiernummer AC Dombroek-van Vliet 14 0320 1 onderwerp

Nadere informatie

Bevolkingsprognose s-hertogenbosch 2013-2030

Bevolkingsprognose s-hertogenbosch 2013-2030 Bevolkingsprognose s-hertogenbosch 2013-2030 O&S s-hertogenbosch Februari 2014 2 Samenvatting Eens in de vier jaar maakt de gemeente s-hertogenbosch een bevolkingsprognose. De resultaten van de meest recente

Nadere informatie

Bevolkingsprognose van Amersfoort 2013-2030 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 2013

Bevolkingsprognose van Amersfoort 2013-2030 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 2013 Bevolkingsprognose van Amersfoort 213-23 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 213 In april verwacht Amersfoort haar 15.ste inwoner te mogen begroeten. Ondanks de recessie in de

Nadere informatie

Primos-model. Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum

Primos-model. Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum Primos-model Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum 2 Het Primos-model Werking Primos-model Het Primos-model voorspelt de bevolkingsontwikkeling als gevolg van geboorte, sterfte, buitenlandse en binnenlandse

Nadere informatie

BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028

BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028 BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028 BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 1960 1964 1968 1972 1976 1980 1984 1988 1992 1996 2000 2004 2008 2012

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Communicatie, Juridische & Personeelszaken Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Raadsnummer Datum 7 mei 2012 Auteur Tineke Brouwers Versie

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-083 17 december 2010 9.30 uur Tempo vergrijzing loopt op Komende 5 jaar half miljoen 65-plussers erbij Babyboomers leven jaren langer dan vooroorlogse

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Noordoostpolder

Bevolkingsprognose Noordoostpolder Bevolkingsprognose Noordoostpolder - 241 Gemeente Noordoostpolder 25-4- 25-4- Inhoudsopgave Inhoud Blz. 1 Inleiding... 3 2 Prognose inwoners... 4 2.1 Emigratie en natuurlijke groei... 5 2.2 Beroepsbevolking

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2005 Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Het inwonertal van Amsterdam is in 2004 met ruim 4.000 personen tot 742.951

Nadere informatie

Bevolkingsprognose 2015

Bevolkingsprognose 2015 Bevolkingsprognose 2015 a Bevolkingsprognose 2015 April 2015 Colofon Dit is een uitgave van de provincie Drenthe RO15042801-Bevolkingsprognose 2015 Inhoud Samenvatting 4 1 Inleiding 6 2 De gebruikte veronderstellingen

Nadere informatie

Beschrijving bevolkingsprognose 2015 OIS

Beschrijving bevolkingsprognose 2015 OIS Beschrijving bevolkingsprognose 2015 OIS In deze rapportage wordt beschreven hoe de bevolkingsprognose van OIS tot stand komt. De achterliggende veronderstellingen voor de prognose worden toegelicht, en

Nadere informatie

PEARL: uitkomsten van de regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005 2025 voor provincies

PEARL: uitkomsten van de regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005 2025 voor provincies PEARL: uitkomsten van de regionale bevolkings- en allochtonenprognose 225 voor provincies Andries de Jong 1) In 26 hebben het Ruimtelijk Planbureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek voor het eerst

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2006 Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking Na een aantal jaren van groei is door een toenemend vertrek

Nadere informatie

Tabellenboek Wijkkranten

Tabellenboek Wijkkranten Tabellenboek Wijkkranten Sociaal Geografisch Bureau bureau voor beleidsonderzoek en statistiek Dordrecht drs. J.M.A. Schalk januari 2007 Colofon Opdrachtgever Tekst Drukwerk Informatie Maatschappelijke

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst gemeenteraden. 25 januari 2011, Twello Gerard Sizoo

Informatiebijeenkomst gemeenteraden. 25 januari 2011, Twello Gerard Sizoo Informatiebijeenkomst gemeenteraden 25 januari 2011, Twello Gerard Sizoo Waarom aandacht voor demografie? Demografische prognoses naar beneden bijgesteld Actualisering regionaal woningbouwprogramma Vergrijzing

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Woningmarktmonitor provincie Utrecht: de staat van de woningmarkt medio 2014

Woningmarktmonitor provincie Utrecht: de staat van de woningmarkt medio 2014 DATUM 7 december 2014 PROJECTNUMMER 3400.106 OPDRACHTGEVER Woningmarktmonitor provincie : de staat van de woningmarkt medio 2014 Inleiding Afgelopen maand is er een nieuwe update uitgevoerd van de Woningmarktmonitor

Nadere informatie

NA STABILISATIE DAALT DE BEVOLKING WEER IN LIMBURG

NA STABILISATIE DAALT DE BEVOLKING WEER IN LIMBURG NA STABILISATIE DAALT DE BEVOLKING WEER IN LIMBURG Etil heeft in opdracht van de provincie Limburg een nieuwe demografische prognose voor Limburg, woonregio s en gemeenten opgesteld. De prognose geeft

Nadere informatie

Wonen met Zorg in de anticipeerregio s

Wonen met Zorg in de anticipeerregio s Wonen met Zorg in de anticipeerregio s Inleiding In de komende decennia zal de bevolkingssamenstelling veranderen en zal het aandeel ouderen in de bevolking toenemen. Indien nu al bekend is hoeveel ouderen

Nadere informatie

Demografische ontwikkelingen en de invloed op de werkgelegenheid in Oost Gelre

Demografische ontwikkelingen en de invloed op de werkgelegenheid in Oost Gelre Demografische ontwikkelingen en de invloed op de werkgelegenheid in Oost Gelre Samenvatting Demografische ontwikkeling Krimp is een relatief nieuw verschijnsel in Nederland. Jarenlang nam de bevolking

Nadere informatie

Woonmonitor Dordrecht 2005

Woonmonitor Dordrecht 2005 Woonmonitor Dordrecht 2005 Deze Woonmonitor vergelijkt de ontwikkelingen op gebied van bevolking, woningvoorraad en woningmarkt in 2004 met die in 2003. In 2004 kwam de Woonvisie: Spetterend wonen in de

Nadere informatie

Neimed Krimpbericht. Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp JUNI 2015

Neimed Krimpbericht. Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp JUNI 2015 JUNI 2015 Neimed Krimpbericht Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp Het aantal inwoners daalt in de meeste Limburgse gemeenten, omdat er weinig kinderen geboren worden. De daling wordt versterkt

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Den Haag 2015 2

Bevolkingsprognose Den Haag 2015 2 2 3 4 De omvang en samenstelling van de bevolking is van grote betekenis voor gemeentelijk beleid en gemeentelijke dienstverlening. Om tijdig op veranderingen in te kunnen spelen is inzicht nodig in hoe

Nadere informatie

Spijkerkwartier. Kerncijfers Wijk Stad, 2013 Spijkerkwartier Gemeente Arnhem

Spijkerkwartier. Kerncijfers Wijk Stad, 2013 Spijkerkwartier Gemeente Arnhem Kerncijfers Wijk Stad, 2013 Gemeente Inhoud : Oppervlakte en Bodemgebruik Bevolking naar geslacht Bevolking naar leeftijd Bevolking naar etnische groepen Huishoudens Bevolkingsontwikkeling Woningvoorraad

Nadere informatie

BEVOLKINGS- EN HUISHOUDENSPROGNOSE PROVINCIE LIMBURG 2014-2050. Progneff 2014

BEVOLKINGS- EN HUISHOUDENSPROGNOSE PROVINCIE LIMBURG 2014-2050. Progneff 2014 BEVOLKINGS- EN HUISHOUDENSPROGNOSE PROVINCIE LIMBURG 2014-2050 Progneff 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina MANAGEMENT SAMENVATTING 2 1 INLEIDING 4 1.1 Prognosemodel Progneff 4 1.2 Leeswijzer 4 2 DE ONTWIKKELING

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt!

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt! Vergrijzing, verkleuring en individualisering Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusies Invloed Impact Bronnen Vergrijzing, verkleuring en individualisering De wereldbevolking neemt toe, waarbij

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-049 8 juli 2008 9.30 uur In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Sterkste groei aan noordoostzijde Randstad Ook meer huishoudens in Noord-Brabant

Nadere informatie

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040:

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten De komende dertig jaar treedt in delen van Nederland, vooral in

Nadere informatie

Inhoudsopgave hoofdstuk 2

Inhoudsopgave hoofdstuk 2 -46- Inhoudsopgave hoofdstuk 2 Samenvatting hoofdstuk 2 Tabellen: 2.1 Loop van de bevolking 2.2 Loop van de bevolking in Haaglanden per gemeente, Zuid-Holland en Nederland in 2013 2.3 Loop van de bevolking

Nadere informatie

Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen

Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen Mensen verhuizen om allerlei redenen. Om samen te wonen, voor werk of studie of vanwege de woning zelf. Deze verhuizingen spelen een

Nadere informatie

Leerlingenprognoses in vogelvlucht. Analist Planning & Prognose

Leerlingenprognoses in vogelvlucht. Analist Planning & Prognose Leerlingenprognoses in vogelvlucht Herman Rake Jelmer Dekker Adviseur Planning & Prognose Analist Planning & Prognose Inhoudsopgave De bevolkingsprognose Theorie Het wat, waar en waarom van een prognose

Nadere informatie

-2200-1200 -200 800 1800 2800 3800 4800 140000

-2200-1200 -200 800 1800 2800 3800 4800 140000 Het inwoneraantal van Nijmegen stijgt al jarenlang. De groep twintigers/studenten is binnen de Nijmeegse bevolking het sterkst aanwezig. De groep vijftigers is de afgelopen 10, 20 jaar het sterkst gegroeid.

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Bevolking-

Stadsmonitor. -thema Bevolking- Stadsmonitor -thema Bevolking- Modules Actuele ontwikkelingen 2 Omvang en samenstelling 5 Demografische processen 14 Bevolkingsprognose 18 Bijlage: Bronnen 20 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen Onderzoek

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Artikelen. Bevolkingsprognose 2008 2050: naar 17,5 miljoen inwoners

Artikelen. Bevolkingsprognose 2008 2050: naar 17,5 miljoen inwoners Artikelen Bevolkingsprognose 28 25: naar 17,5 miljoen inwoners Coen van Duin De langetermijn-bevolkingsprognose van het CBS is gebaseerd op veronderstellingen over het aantal immigranten, de emigratiegeneigdheid,

Nadere informatie

BEVOLKING & DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN IN HET NEDERLANDSE WADDENGEBIED 1988-2014

BEVOLKING & DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN IN HET NEDERLANDSE WADDENGEBIED 1988-2014 ONTWIKKELINGEN BEVOLKING & DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN IN HET NEDERLANDSE WADDENGEBIED - Dit document is een vertaling van: Population and population developments The Dutch Wadden Area - VERSIE 20150414

Nadere informatie

S Sttatisatis tisc tisc h J aarboek Dev 2013 2014 2015 h J aarboek Dev ent ent er 2014 er 2010 S atis tisc atis h J tisc aarboek h J Colofon

S Sttatisatis tisc tisc h J aarboek Dev 2013 2014 2015 h J aarboek Dev ent ent er 2014 er 2010 S atis tisc atis h J tisc aarboek h J Colofon 013 2014 2015 Statistisch Jaarboek Deventer 2010 2014 www.deventer.nl Eenheid Strategische Ontwikkeling (SO) Team Kennis en Verkenning (KV) Postbus 5000 7400 GC Deventer Contact: Hans Groot Koerkamp T

Nadere informatie

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015 Migratie en pendel Twente Special bij de Twente Index 2015 Inhoudsopgave Theorieën over wonen, verhuizen 3 Kenmerken Twente: Urbanisatiegraad en aantal inwoners 4 Bevolkingsgroei grensregio s, een vergelijking

Nadere informatie

Fact sheet. Demografische ontwikkelingen: aantal jonge ouderen gaat sterk toenemen in Amsterdam. nummer 6 november 2004

Fact sheet. Demografische ontwikkelingen: aantal jonge ouderen gaat sterk toenemen in Amsterdam. nummer 6 november 2004 Fact sheet nummer 6 november 24 Demografische ontwikkelingen: aantal jonge ouderen gaat sterk toenemen in Deze Fact sheet is tot stand gekomen in samenwerking met de Dienst Ruimtelijke Ordening. Het inwonertal

Nadere informatie

Quick facts Bevolkingsprognose Gelderland 2014

Quick facts Bevolkingsprognose Gelderland 2014 Quick facts Bevolkingsprognose Gelderland 2014 Op 1-1-2013 telt Gelderland 2.016.000 inwoners. De verwachting is volgens deze nieuwe prognose dat de bevolkingsomvang van Gelderland minder hard zal groeien

Nadere informatie

Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen

Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen Groningen, 1 maart 2011 Persbericht nr. 34 Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen SPECIALE AANDACHT VOOR KRIMPGEBIEDEN EN VOOR JEUGD De Groninger bevolking groeit nog door tot 2020, en

Nadere informatie

BIJLAGEN WONEN IN DE DRECHTSTEDEN 2011. Woonmonitor en vooruitblik. Drechtsteden. Programma: Wonen en Stedelijke Vernieuwing

BIJLAGEN WONEN IN DE DRECHTSTEDEN 2011. Woonmonitor en vooruitblik. Drechtsteden. Programma: Wonen en Stedelijke Vernieuwing Drechtsteden BIJLAGEN WONEN IN DE DRECHTSTEDEN 211 Woonmonitor en vooruitblik Programma: Wonen en Stedelijke Vernieuwing Auteurs: G. van Oost/ E. van de Merwe, Task Force Woningbouw Drechtsteden M. Val,

Nadere informatie

Wonen in Dordrecht. De crisis voorbij?; trends en verwachtingen. 30 november 2010

Wonen in Dordrecht. De crisis voorbij?; trends en verwachtingen. 30 november 2010 Wonen in Dordrecht De crisis voorbij?; trends en verwachtingen 30 november 2010 Inhoudsopgave 1. Wat willen we? Beleid en welke afspraken zijn er voor Dordrecht? 2. Hoe staan we er voor? Stand van zaken

Nadere informatie

Artikelen. Bevolkingsprognose 2009 2016: omslag naar lagere groei. Coen van Duin en Han Nicolaas

Artikelen. Bevolkingsprognose 2009 2016: omslag naar lagere groei. Coen van Duin en Han Nicolaas Artikelen Bevolkingsprognose 29 216: omslag naar lagere groei Coen van Duin en Han Nicolaas In 27 en 28 liep de bevolkingsgroei van Nederland sterk op, mede onder invloed van de economische bloei in de

Nadere informatie

Leerlingenprognose basisonderwijs, speciaal en voortgezet onderwijs 2014-2029

Leerlingenprognose basisonderwijs, speciaal en voortgezet onderwijs 2014-2029 Leerlingenprognose basisonderwijs, speciaal en voortgezet onderwijs 2014-2029 Leerlingenprognose basisonderwijs, speciaal en voortgezet onderwijs 2014-2029 Colofon Titel : Leerlingenprognose basisonderwijs,

Nadere informatie

6. Vergrijzing in Noord-Nederland

6. Vergrijzing in Noord-Nederland 6. Vergrijzing in Noord-Nederland De komende jaren zal de gemiddelde leeftijd van de Nederlandse bevolking sterk stijgen. Er worden minder kinderen geboren dan vroeger en onder invloed van stijgende welvaart

Nadere informatie

4 doelstellingen. Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013. Belangrijkste uitkomsten. Beter leven met minder mensen. Over het Woon- en Leefbaarheidplan

4 doelstellingen. Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013. Belangrijkste uitkomsten. Beter leven met minder mensen. Over het Woon- en Leefbaarheidplan Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013 Belangrijkste uitkomsten Beter leven met minder mensen Dat is het uitgangspunt van het Woon- en Leefbaarheidplan Eemsdelta. Om te kijken hoe de regio zich ontwikkeld

Nadere informatie

De Geo. 3 havo/vwov Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 2. www.degeo-online.nl. 1ste druk

De Geo. 3 havo/vwov Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 2. www.degeo-online.nl. 1ste druk De Geo 3 havo/vwov Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden hoofdstuk 2 www.degeo-online.nl 1ste druk 2 De toekomst van Nederland Start 1 a Onbereikbaarheid Randstad; vergrijzing; waterberging op de

Nadere informatie

Bevolkingsspreiding. Waar zit iedereen? Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist. B. Onjuist

Bevolkingsspreiding. Waar zit iedereen? Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist. B. Onjuist Bevolking Waar zit iedereen? Waar zit iedereen? Bevolkingsspreiding Vraag 1 van 9 Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist B. Onjuist De manier waarop de bevolking over een gebied

Nadere informatie

Gent in cijfers reeks

Gent in cijfers reeks Gent in cijfers reeks Jaarlijkse publicatiereeks Data-Analyse & GIS 2007: omgevingsanalyse 2008: verhuisbewegingen naar, uit en binnen Gent 2009: wijkmonitor Indicatorenrapport Armoede 2009: 'Met meer

Nadere informatie

INVESTEREN IN WONEN, WELZIJN EN ZORG. www.aimtrack.nl PAUL REIJN & AUKE VLONK

INVESTEREN IN WONEN, WELZIJN EN ZORG. www.aimtrack.nl PAUL REIJN & AUKE VLONK BEVOLKINGSPROGNOSES ESSENTIEEL VOOR INVESTEREN IN WONEN, WELZIJN EN ZORG www.aimtrack.nl PAUL REIJN & AUKE VLONK SEMINAR BEVOLKINGSPROGNOSES IN THEORIE, BELEID EN PRAKTIJK 6 OKTOBER 2015, CBS, DEN HAAG

Nadere informatie

LaboXX 2. Bijlage E1: Bevolkingsprognoses Antwerpen 2011-2030. Studiedienst stadsobservatie Bestuurszaken stad Antwerpen

LaboXX 2. Bijlage E1: Bevolkingsprognoses Antwerpen 2011-2030. Studiedienst stadsobservatie Bestuurszaken stad Antwerpen A B C D E F G 1 LaboXX 2 Bijlage E1: Bevolkingsprognoses Antwerpen 2011-2030 3 Studiedienst stadsobservatie Bestuurszaken stad Antwerpen 4 5 6 7 8 9 Inhoudstafel Inhoudstafel... 1 1 Inleiding: evaluatie

Nadere informatie

Demografische. Auteur: Heleen Huiskamp, MA.

Demografische. Auteur: Heleen Huiskamp, MA. Demografische ontwikkelingen Achterhoek 21 24 Auteur: Heleen Huiskamp, MA. Feiten & Trends Achterhoek 1. Uitleg gegevens grafieken Alvorens u de feiten & trends van de Achterhoek voor te leggen, is het

Nadere informatie

Evaluatie Dordtse speelvoorzieningen

Evaluatie Dordtse speelvoorzieningen Evaluatie Dordtse speelvoorzieningen Onderzoekcentrum Drechtsteden drs. S.A.W. van Oostrom-van der Meijden dr. B.J.M. van der Aa augustus 2011 Colofon Opdrachtgever Tekst Foto Drukwerk Informatie gemeente

Nadere informatie

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht Stec Groep aan Gemeente Maastricht Desiree Uitzetter 18 november 2014 U vroeg ons: Actuele inzichten voor herijking stedelijke programmering Nieuwe regionale

Nadere informatie

Het onderdeel van aardrijkskunde dat zich bezighoudt met de bevolkingsomvang en de bevolkingssamenstelling wordt demografie genoemd.

Het onderdeel van aardrijkskunde dat zich bezighoudt met de bevolkingsomvang en de bevolkingssamenstelling wordt demografie genoemd. Rekenen aan bevolkingscijfers Introductie Het aantal mensen in een gebied is niet steeds gelijk. De bevolkingsomvang verandert voortdurend. Er worden kinderen geboren en er gaan mensen dood. Ook kunnen

Nadere informatie

Kengetallen voor Lokaal Sociaal Beleid regio Stadskanaal/Vlagtwedde

Kengetallen voor Lokaal Sociaal Beleid regio Stadskanaal/Vlagtwedde Kengetallen voor Lokaal Sociaal Beleid regio / Groningen, november 2001 Ontwikkeling en Onderzoek in Zorg en Welzijn Titel: Kengetallen voor Lokaal Sociaal Beleid regio / Auteurs: Drs. R.A. Jaarsma Drs.

Nadere informatie

Demografische Verkenning 2012

Demografische Verkenning 2012 Demografische Verkenning 2012 Demografische Verkenning 2012 Datum: augustus 2012 Colofon Gemeente Nijmegen Afdeling Onderzoek en Statistiek contactpersoon: Jenny Zonneveld tel.: (024) 329 98 89 e-mailadres:

Nadere informatie

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Inleiding Hoe functioneren mensen en welke chronische aandoeningen hebben ze? Wat willen ze? Wat kunnen

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum 1. Ontwikkeling bevolking naar leeftijd De Primos huishoudensprognose (2011) voor de periode 2010-2040 schetst het volgend beeld:

Nadere informatie

Themabijeenkomst regionale arbeidsmarkt. Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde

Themabijeenkomst regionale arbeidsmarkt. Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde Themabijeenkomst regionale arbeidsmarkt Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde Aandachtspunten Even voorstellen: Willem van der Craats De werkgelegenheidsstructuur

Nadere informatie

Krimp in Woerden? Gemeenteraad Woerden 11 april 2013. Frits Oevering. Kennis & Economisch Onderzoek

Krimp in Woerden? Gemeenteraad Woerden 11 april 2013. Frits Oevering. Kennis & Economisch Onderzoek Krimp in Woerden? Gemeenteraad Woerden 11 april 2013 Frits Oevering Prangende vragen? Krimp in Woerden? Vergrijzing en krimp Verhuispatroon Krimp in Woerden? Disclaimers diverse databronnen (ABF, CBS,

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

THERMOMETER AANDACHTSGROEP EN KERNVOORRAAD 2007-2017

THERMOMETER AANDACHTSGROEP EN KERNVOORRAAD 2007-2017 ONDERZOEKSRAPPORTAGE THERMOMETER AANDACHTSGROEP EN KERNVOORRAAD 2007-2017 ten behoeve van de nieuwe woonvisie Gemeente Lelystad Afdeling Advies en Beheer Onderzoek en Statistiek December 2007 Colofon

Nadere informatie

4. Werkloosheid in historisch perspectief

4. Werkloosheid in historisch perspectief 4. Werkloosheid in historisch perspectief Werkloosheid is het verschil tussen het aanbod van arbeid en de vraag naar arbeid. Het arbeidsaanbod in Noord-Nederland hangt samen met de mate waarin de inwoners

Nadere informatie

Bevolkingsprognoses vergeleken

Bevolkingsprognoses vergeleken Bevolkingsprognoses vergeleken Auke Vlonk en Paul Reijn, AimTrack, 19 mei 2015 Voor organisaties in en rondom wonen, welzijn en zorg is het van groot belang om een goed inzicht te hebben in de toekomstige

Nadere informatie

Welkom! Hardenberg & de sociaal-economische situatie

Welkom! Hardenberg & de sociaal-economische situatie Welkom! Hardenberg & de sociaal-economische situatie Programma 08.35 uur - Economische situatie Peter Snijders Vragen & reacties 09.00 uur - Sociale situatie René de Vent Vragen & reacties 09.25 uur -

Nadere informatie

Woningbehoefte onderzoek

Woningbehoefte onderzoek Woningbehoefte onderzoek Prognose woningbehoefte Amersfoort tot 2015 Gemeente Amersfoort Sector Dienstverlening, Informatie en Advies (DIA) Afdeling Onderzoek en Statistiek Marc van Acht Uitgave en rapportage:

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Verhuisonderzoek Drechtsteden

Verhuisonderzoek Drechtsteden Verhuisonderzoek Kenmerken van de verhuizingen en de verhuisredenen? Inhoud: 1. Conclusies 2. Verhuissaldo 3. Huishoudengroepen 4. Inkomensgroepen 5. Kenmerk en prijs woning 6. Woningvoorraad 7. Vertrekredenen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen 2025. Deel II: onderzoeksrapport

Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen 2025. Deel II: onderzoeksrapport Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen 2025 Deel II: onderzoeksrapport Ilse Giesbers Henriette Rombouts Juli 2009 Rapportnummer: 10050 RIGO Research en Advies BV De Ruyterkade 139 1011 AC Amsterdam

Nadere informatie

Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2006. Grote steden in demografisch perspectief

Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2006. Grote steden in demografisch perspectief Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2006 Grote steden in demografisch perspectief WPRB Werkverband Periodieke Rapportage Bevolkingsvraagstukken WPRB Ingesteld door de minister van OCW Vinger aan de

Nadere informatie

Demografische ontwikkeling in Noord-Holland. Een verkenning ten behoeve van een mogelijke beleidsvisie

Demografische ontwikkeling in Noord-Holland. Een verkenning ten behoeve van een mogelijke beleidsvisie Demografische ontwikkeling in Noord-Holland Een verkenning ten behoeve van een mogelijke beleidsvisie Demografische 2 4 Inleiding NHOUD 6 Hoofdstuk 1 Demografische ontwikkeling in Noord-Holland door drs.

Nadere informatie

Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland

Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland Presentatie voor Vereniging van Kleine Kernen in Noord-Brabant, 11 en 18 november Zeeland: Krimp en bewustwording

Nadere informatie

Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland

Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland Presentatie voor Vereniging van Kleine Kernen in Noord-Brabant, 11 en 18 november Zeeland: Krimp en bewustwording

Nadere informatie

Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025. rpb. Centraal Bureau voor de Statistiek

Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025. rpb. Centraal Bureau voor de Statistiek Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025 rpb Centraal Bureau voor de Statistiek Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025 Coen van Duin (cbs) Andries de Jong (rpb) Rob Broekman

Nadere informatie

Bijlage 1, bij 3i Wijkeconomie

Bijlage 1, bij 3i Wijkeconomie Bijlage 1, bij 3i Wijkeconomie INHOUD 1 Samenvatting... 3 2 De Statistische gegevens... 5 2.1. De Bevolkingsontwikkeling en -opbouw... 5 2.1.1. De bevolkingsontwikkeling... 5 2.1.2. De migratie... 5 2.1.3.

Nadere informatie

van Almere 2008 trends en ontwikkelingen De belangrijkste Wonen, werken en vrije tijd

van Almere 2008 trends en ontwikkelingen De belangrijkste Wonen, werken en vrije tijd trends en ontwikkelingen De belangrijkste Wonen, werken en vrije tijd 08 Hoe jong is Almere? Sociale Atlas Wat zijn de sterke economische sectoren van Almere? van Almere 08 Welke wijken scoren positief

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Stad die werkt en leert- Modules. Datum: februari 2016. Strategisch Thema -Stad die werkt en leert- 0

Strategisch Thema. -Stad die werkt en leert- Modules. Datum: februari 2016. Strategisch Thema -Stad die werkt en leert- 0 Strategisch Thema -Stad die werkt en leert- Modules Samenvatting 1 Werk 2 Leren 7 Datum: februari 2016 Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek tel.: (024) 329 98 89 (O&S) e-mailadres: onderzoek.statistiek@nijmegen.nl

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond juni 2011 Basisonderwijs verwijst steeds minder, bij voortgezet onderwijs groeit uitsluitend zware zorg Passend onderwijs is op de goede weg.

Nadere informatie

WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen. Analyse en vooruitblik

WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen. Analyse en vooruitblik WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen Analyse en vooruitblik Afdeling Onderzoek en Statistiek 8 maart 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Ontwikkeling 2008-2011, de cijfers...

Nadere informatie

Vraag en aanbod van sociaal-agogisch personeel 2015-2019

Vraag en aanbod van sociaal-agogisch personeel 2015-2019 Toekomstverkenning voor de branche Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening Vraag en aanbod van sociaal-agogisch personeel 2015-2019 September 2015 Willem van der Windt Ineke Bloemendaal 1 1 Doel van

Nadere informatie

Evaluatie bevolkingsprognoses Regio Groningen-Assen

Evaluatie bevolkingsprognoses Regio Groningen-Assen Evaluatie bevolkingsprognoses Regio Groningen-Assen H. Elshof L.J.G. van Wissen November 21 Basiseenheid Demografie Faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen Nr. 332 Evaluatie

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist De Ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en

Nadere informatie

Zeeuwse Verhuisatlas deel III

Zeeuwse Verhuisatlas deel III Zeeuwse Verhuisatlas deel III Verhuizen meer mensen naar de stad of naar het platteland? Zeeuws-Vlaanderen Middelburg, augustus 2012 Sociale Staat van Zeeland Colofon SCOOP 2012 Samenstelling Ankie Smit

Nadere informatie

FACTSHEET ARBEIDSMARKT

FACTSHEET ARBEIDSMARKT 1 FACTSHEET ARBEIDSMARKT Zuid LIMBURG 1. Kerngegevens beroepsbevolking Figuur 1.1 Samenstelling bevolking naar leeftijd en geslacht, Zuid Limburg, 2013-2025 Bron: Regioportret Zuid Limburg Ontgroening

Nadere informatie

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond juni 2011

Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen. Algemene Onderwijsbond juni 2011 Factsheet ontwikkelingen zorgleerlingen Algemene Onderwijsbond juni 2011 Basisonderwijs verwijst steeds minder, bij voortgezet onderwijs groeit uitsluitend zware zorg Passend onderwijs is op de goede weg.

Nadere informatie

Uitgerekend Zoetermeer 2010

Uitgerekend Zoetermeer 2010 Uitgerekend Zoetermeer 2010 statistisch jaarboek van de gemeente Zoetermeer 1 Colofon Uitgave: Gemeente Zoetermeer Hoofdafdeling Bestuur Afdeling Facilitair Bedrijf / Onderzoek en Statistiek Postbus 15

Nadere informatie