Geweldig dat de koning bij me kwam feesten. interview. kom ik straks aan de bak? werktuigbouwkundigen zeker wel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geweldig dat de koning bij me kwam feesten. interview. kom ik straks aan de bak? werktuigbouwkundigen zeker wel"

Transcriptie

1 ISSUE #110 FEBRUARI 2014 kom ik straks aan de bak? werktuigbouwkundigen zeker wel mijn favoriete docent door hem heb ik het eerste jaar gehaald Geweldig dat de koning bij me kwam feesten interview

2 Geneviëve Ethard In memoriam Als kleine rups gekomen als vrolijke vlinder weggegaan Wij kennen Geneviëve als een rustig, lief meisje dat vastbesloten was om haar diploma te halen Ze was ijverig, behulpzaam en aardig voor haar omgeving Geneviëve zal altijd in onze herinnering blijven Studenten, docenten en medewerkers van de opleiding Vrijetijdsmanagement Willem de Kooning Academie Hogeschool Rotterdam Volgend collegejaar studerend Nederland vertegenwoordigen? kijk op > Op de cover MIJN FAVORIETE DOCENT vijf docenten die de liefde voor hun vak overbrengen, concreet maken wat abstract is, streng maar rechtvaardig zijn, of geduldig, en nog humor hebben ook. 12 CHUCKIE: VAN HAVO DROP-OUT TOT WERELDSTER dj (en wereldster) Chuckie viert dit jaar het tienjarig jubileum van zijn feestconcept dirty dutch. Het schoolse systeem waarin we gestimuleerd worden om het beste uit onszelf te halen, is volgens mij niet goed. 16 colofon verschijningsdatum profielen februari 2014 hoofdredacteur dorine van namen eindredacteur esmé van der molen redactie Olmo linthorst, jos van nierop, darice de cuba corrector marco prins medewerkers aan dit nummer hoger Onderwijs persbureau [hop], ernest van der kwast, jonathan van noord, daan van elk, Bart Bijl, tosca sel redactieraad japke-d. Bouma (voorzitter), christina cathalina, Florian cramer, jan van heemst, jeroen Oversier, alex scherphof, wietske willemse Foto s joshua Bakarbessy, Frank hanswijk, levien willemse, joey timmer, gerard henninger illustraties nina Fernande, annet scholten, johan kleinjan vormgeving magazinestudio.nl evelien van vugt, i.s.m. maxime Biekmann coverfoto gerard henninger redactieadres museumpark 40, hoogbouw bg, kamer mp.h postbus 25035, 3001 ha rotterdam. telefoon (010) Open: ma. t/m vr uur advertenties via profielen.hr.nl druk efficiënta, krimpen a/d ijssel jaargang 25 issn profielen 111 verschijnt op 18 maart 2014 HET IS VERBODEN ZONDER TOESTEMMING VAN DE HOOFDREDACTEUR ARTIKELEN OF ILLUSTRATIES GEHEEL OF GEDEELTELIJK OVER TE NEMEN. profielen is het redactioneel onafhankelijke informatie- en opinieblad van de hogeschool rotterdam, bestemd voor alle studenten en medewerkers van de hogeschool en gratis verkrijgbaar op alle locaties. profielen wordt ook digitaal gearchiveerd. profielen verschijnt achtmaal per jaar. FOLLOW US: twitter.com/profielen facebook.com/profielen profielen.hr.nl 22 kom ik straks aan de bak? hoe ziet de arbeidsmarkt eruit voor studenten van nu? Profielen sloeg het tweejaarlijkse ROA-rapport erop na en dook in de Rotterdamse cijfers. VERDER: 06 Kort 07 Column Bart Bijl: Alles wat je bederft 11 College Tour IBK 25 Tosca s singlesfeestje 25 Uitspraak: Herinschrijving mislukt Aan dit nummer werkten mee: TOSCA SEL> Journalist? Tosca Sel dj Chuckie (p.12). Op zijn dj-sets is zelfs stofzuigen leuk. Op Soundcloud vind je genoeg voor schone alles! 30 DE DIK VERDIENDE TIEN VAN DAAN HAALBOOM 09 DE NIEUWE STUDENTLEDEN VAN DE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD IN SELFIES INHOUD # De grote DIGITALISERINGSOPERATIE 08 BEGROTING 2014: 126 fte extra docenten 10 Ondersteunend personeel Transfergroep moet op zoek naar ander WERK 26 Vier nieuwe FOCUS-opleidingen 29 Bij de les: Mindfulness 32 Column Ernest: Sorry 32 Tips: Vers Beton, RAAF en Forever Young 33 Jonathan drinkt wijn. Maar niet op een berenvel. 34 Wie ben jij dan? 35 Wie-wat-waar <MAXIME BIEKMANN Vormgever Terwijl ze P r o fi e l e n opmaakt, leest Maxime de artikelen. Ze was verrast over het keuzevak mindfulness. 'Goed dat dit vak er is voor stressgevoelige studenten.' <JOHAN KLEINJAN Illustrator Tekende de nadelen van een verhuizing. Zie zijn illustratie op p.26. Profielen 3

3 Infographic INFOGRAPHIC: daan van elk Strengere onderwijskeuring vraagt om massale digitalisering van tentamens. nieuws De grote digitaliseringsoperatie Alle tentamens van studenten bij CoM en IFM gaan naar Tiel. Daar moeten ze worden gescand en opgeslagen, voor het geval de onderwijskeurmeesters op de HR langskomen. Vroeger werd alleen het eindwerk van studenten bewaard, zodat de onderwijsinspectie en keurmeesters die de opleiding accrediteren het op verzoek konden inzien. Maar tegenwoordig moeten alle toetsen twee jaar bewaard blijven en tentamens die het eindniveau van een student aantonen zelfs zeven jaar. Al dit papier drukt zwaar op de organisatie. Drie HR-instituten zijn daarom begonnen met het digitaliseren van schriftelijke toetsen. En dat proces begint met een bestelbus in Tiel. Op een stralende januaridag worden duizenden tentamens de vrachtwagen van Jan ingeladen. De tentamens die studenten van het Instituut voor Commercieel Management (CoM) of Financieel Management (IFM) hebben gemaakt, gaan met Jan mee naar Tiel. Jan kent de weg naar de hogeschool inmiddels op zijn duimpje. Hij is al jaren chauffeur bij DocCare en haalde hier al vaker tentamens op. Vanochtend, voor zijn vertrek naar Rotterdam, laadde hij 70 lege kratten in. Veel meer dan de 32 volle die hij mee terugneemt. De volgende keer krijgt Jan namelijk niet alleen tentamens, maar ook de opdrachten van IFM-studenten mee. De grijze kratten zijn even groot als een A4'tje (lang, breed en hoog) en het deksel kan verzegeld worden met twee rode stukjes plastic. Met een geschatte duizend tentamens per bak gaan er ruim dertigduizend tentamens naar Tiel vandaag. Daar worden de vouwen uit de tentamens gehaald en gaan ze in kleine bundeltjes door een supersnelle scanner. Achteraf toetst iemand het studentnummer in dat op die scan staat. Dat wordt door een ander gecontroleerd en afgezet tegen een controlebestand met alle studentnummers van het bijbehorende instituut. Een digitale kopie van ieder tentamen komt in het document management systeem (dms) van de Hogeschool Rotterdam te staan. Doorzoekbaar op studentnummer en op metadata als tentamendatum, cursus en opleiding. kamers vol toetsen Deze digitaliseringsoperatie moet ervoor zorgen dat opleidingen makkelijker door hun accreditatie heen komen. Omdat de onderwijskeurmeesters die iedere zes jaar bij opleidingen langskomen meer vrijheid hebben gekregen in het opvragen van stukken, is het belangrijker geworden om als opleiding een goed doorzoekbaar archief te hebben. Maar de archieven worden niet alleen gedigitaliseerd, ze worden ook enorm uitgebreid. Werd vroeger vooral het eindwerk van studenten bewaard, nu gaat het om alle toetsen die studenten gedurende hun opleiding maken. Deze blijven twee jaar bewaard. Toetsen en afstudeerwerken die het eindniveau van een student moeten aantonen, blijven zeven jaar doorzoekbaar. Dat geldt ook voor cursushandleidingen, toetsopgaven en de gebruikte normeringen. Toetsen moesten voorheen een half jaar bewaard blijven omdat studenten binnen die periode bezwaar tegen het eindresultaat konden aantekenen. Docenten bewaarden toetsen meestal zelf in hun diepe archief, zoals ICT-adviseur Marcelle Zeddeman van de HR het noemt. Zeddeman schreef mee aan een nieuw HR-besluit Bewaartermijnen 2.0. Als opleidingen bezoek krijgen van een accreditatiepanel, mogen de leden daarvan extra informatie opvragen over bijvoorbeeld het werk van specifieke studenten. Je hebt soms maar een paar dagen om met die informatie te komen, legt Zeddeman uit, terwijl het heel veel werk is om in een papieren archief de papieren van die ene student terug te vinden. Ieder instituut heeft kamers vol met toetsen en ander archiefmateriaal. Hoe dichter een opleiding binnen een instituut tegen de accreditatie aan zit, hoe sneller instituten aan het digitaliseren van hun archief beginnen, zegt Zeddeman. Naast IFM en CoM doet sinds kort ook de Rotterdam Academy (RAC) mee. En de instituten voor de gebouwde omgeving (IGO), techniek (EAS), gezondheidszorg (IvG) en lerarenopleidingen (IvL) denken na over het digitaliseren van studentenwerk. Doc- Care scant nog niet voor andere hogescholen, maar is wel met enkele van hen in gesprek, laat het bedrijf weten. meevallende kosten In eerste instantie schatte de HR de kosten per instituut nog op euro (bijna twee ton voor de hele hogeschool, dachten de schrijvers van Bewaartermijnen 2.0), maar volgens Zeddeman is dat erg meegevallen. Het eerste instituut dat hieraan begon, had een te hoge inschatting gegeven van de hoeveelheid te scannen toetsen. Daarop is die euro gebaseerd, maar dat is erg meegevallen. Wat de uiteindelijke kosten van deze hele operatie zijn, kan ze niet zeggen. DocCare heeft tot nu toe voor iets meer dan euro gefactureerd voor zijn werk voor CoM, IFM en RAC samen, zegt het bedrijf in een reactie. Ondanks de kennelijk meevallende kosten hoopt Zeddeman dat het digitaliseren van papierwerk een tijdelijke oplossing is voor een tijdelijk probleem. De HR zou wat haar betreft zelf ook meer toetsen digitaal moeten aanbieden, zodat ze niet achteraf naar Tiel hoeven. Het gevaar van deze operatie is dat de papieren werkelijkheid erdoor in stand blijft. DocCare is blij met iedere opdracht, maar het is ook een soort escape voor écht digitaal werken. O Olmo Linthorst 4 5 Profielen Profielen

4 nieuws KORT NIEUW Nieuw op RDM Campus: Imtech Marine Innovation Lab het bedrijf imtech marine is onder andere gespecialiseerd in scheepsautomatisering, navigatie, communicatie, voortstuwingssystemen en energieopwekking. Samen met de HR en het Havenbedrijf gaat dit bedrijf het Imtech Marine Innovation lab vormen waarbij Imtech investeert in een ontwikkel- en testfaciliteit. Imtech Marine werkt al langer met de Hogeschool Rotterdam samen in het project Zeeslag. Twee studententeams nemen het tegen elkaar op om de 'plastic soep' uit de vervuilde oceaan te ruimen. dit doen ze met opruimschepen die zij zelf op schaal hebben gebouwd. de schepen zijn onbemand, emissieloos en worden op afstand bestuurd. Correctie in het vorige nummer van profielen (109) is een fout gemaakt in het artikel op p. 13 over de aanmelddatum 1 mei. In de kop en de lead wordt gesproken over 'inschrijven' in plaats van 'aanmelden'. dit zijn verschillende zaken: aanmelden doe je bij Studielink voor 1 mei of 1 augustus 2014 (dat hangt af van je opleiding). Maar je bent pas officieel (her) ingeschreven als je voor 1 september 2014 voldaan hebt aan alle wettelijke eisen van toelating. Vrijdag 14 februari Valentijnsdag NIEUW SUBSIDIEPROGRAMMA BUITENLAND cartoon: nina Fernande met ingang van 1 januari jl. is er een nieuw eu-subsidieprogramma voor Onderwijs, Opleiding, jeugdzaken en sport: erasmus+. De Europese Commissie heeft voor dit programma een budget van 14,7 miljard euro gereserveerd waarmee meer dan vier miljoen Europeanen de komende zeven jaar financiële steun ontvangen om in het buitenland te studeren, te werken of vrijwilligerswerk te doen. Twee miljoen studenten moeten uit het hoger onderwijs komen. Zij kunnen in het buitenland studeren, een volledige opleiding volgen of stage lopen. Momenteel zijn bijna zes miljoen jongeren in de EU werkloos. Tegelijkertijd zijn er meer dan twee miljoen onvervulde vacatures, en een derde van de werkgevers heeft problemen met het vinden van geschikt personeel. Erasmus+ richt zich op het overbruggen van deze kloof. Meer info: nuffic.nl WET NIEUWE HBO-TITELS INGEGAAN hbo ers mogen vanaf 1 januari jl. titels achter hun naam zetten die internationaal gebruikelijk zijn. Ook als die in onze oren universitair klinken. veel afgestudeerde hbo ers mogen zichzelf nu bachelor (of master) of arts, of science of of laws noemen, drie titels die voorheen waren gereserveerd voor wo-afgestudeerden. Maar bijvoorbeeld sociale opleidingen moeten de titel of social work toekennen, verpleegkundigen heten straks bachelor of nursing en bedrijfskundestudenten bachelor of business administration. de wet is op 1 januari 2014 ingegaan, maar titels worden niet met terugwerkende kracht toegekend. HOP HOGERE OPKOMST CMR-VERKIEZINGEN in december en januari vonden de verkiezingen plaats voor de sgmr (studentendeel van de centrale medezeggenschapsraad cmr). De opkomst bij de studenten was 3,7 procent studenten (van de bijna ) hebben van hun stemrecht gebruikgemaakt. Het percentage ligt hoger dan voorgaande jaren (2,8 procent in 2011, 3,15 procent in 2012). Op de Kralingse Zoom was de opkomst met 4,95 procent dit jaar het hoogst. Op de locaties Academieplein/Rochussenstraat en Kralingse Zoom konden ook medewerkers een stem uitbrengen op een collega. Verkozen zijn Wim Nas (Instituut voor Gezondheidszorg) en Maartje Fokkema (Instituut voor Financieel Management). Ook voor verschillende instituutsmedezeggenschapsraden zijn studenten en medewerkers gekozen. Op pagina 9 stellen de nieuwe studentleden zich voor. rotterdam in stadsregio rotterdam wonen ongeveer metro en in 1968 was de eerste bevolking is van in 1960 begon de aanleg van de 48% van de rotterdamse heeft CIJFERS: inwoners ,2 miljoen inwoners metro van nederland een feit. 48 allochtone afkomst. 161 Ov-kaart verloren? tot voor kort konden de kosten dan flink oplopen. Het duurde soms twee weken voor studenten een nieuwe chipkaart kregen en in de tussentijd moesten ze het gewone tarief betalen voor hun trein-, bus- en tramritten. Maar sinds 1 januari is er een andere oplossing. Studenten kunnen een tijdelijk studentenreisrecht op een anonieme chipkaart zetten. dan kunnen ze vrij snel weer gratis of met korting reizen. HOP de maastoren op de kop van zuid is het hoogste gebouw (161 meter) van rotterdam en de Benelux. ALLES WAT JE BEDERFT... Op verregende woensdagmiddagen mochten wij als kinderen koekjes Bakken. Boter, suiker, melk en nog zo het een en ander en dan maar kliederen. We deden ons best, maar of we wel de juiste hoeveelheden gebruikten? Waarschijnlijk niet, maar zei onze moeder dan wat je bederft met boter en suiker, wordt toch wel lekker. Heerlijk, zonder SMART geformuleerde doelstellingen toch dat vertrouwen in een goede afloop. Hadden de onderwijsbobo's dat maar helaas, we willen alleen nog maar toetsresultaten. Dat is tenminste makkelijk afrekenen. En graag transparant: publiceren die resultaten. Wel ja jongens, bind de kat maar op het spek! Frauderen met eindexamens is nog redelijk ingewikkeld. Je moet echt inbreken en bestuursleden en inspectie de andere kant op laten kijken (wat ze overigens maar al te graag doen). Maar Cito-toetsen? Die kun je als leraar van tevoren openen, je kunt je leerlingen vooraf gauw nog wat uitleggen, een handje helpen, je kunt zelfs na inleveren de goede antwoorden nog aanstrepen. Het zou me niet verwonderen als binnen enkele jaren bepaalde scholen verrassend goede resultaten kunnen laten zien. maar rechtstreeks bedrog is niet eens nodig. Scholen kunnen ook hun instroom beïnvloeden, overgangsnormen scherper stellen, leerlingen op een 'lager' niveau laten zitten. Vooral niet de lat hoog leggen, want een zesje voor gymnasium oogt minder fraai dan een 8 voor havo. En we worden erop afgerekend! Nog niet zo lang geleden bleek dat leerlingen op hoog aangeschreven gymnasia gemiddeld lagere cijfers op hun eindlijst haalden dan leerlingen op gymnasia van scholengemeenschappen. Vreemd? Helemaal niet. De categoriale gymnasia deden net even meer hun best om álle leerlingen te laten slagen. Op scholengemeenschappen waren de iets minder begaafde bolleboosjes allang naar havo gepromoveerd. wat kunnen wij nog van onze moeder leren? Dat iedereen die zich bezighoudt met de kwaliteit van het onderwijs zich eens meer, nee uitsluitend, moet bezighouden met wat erin gaat. Staan er leraren voor de klas die echt het verschil maken? Dat kun je alleen maar vaststellen door in de klas te kijken en luisteren. Als de leraar het daar goed doet, hoef je niet meer naar toetsen te kijken. Dat kun je dan ook aan de leraren zelf over laten. Maar inspecteurs en accrediteurs? Die lezen liever zelfevaluaties en toetsresultaten en vervolgens de onvermijdelijke verbeterplannen O Bart Bijl 6 7 Profielen Profielen de reisgids Rough Guides heeft een top tien opgesteld van de beste steden om in 2014 te bezoeken. Rotterdam staat op de achtste plaats. + Verlies OV-kaart voor studenten nu minder duur column BART BIjl B A RT Profielen heeft deze jaargang een docenten-wisselcolumn. Bart Bijl is docent Nederlands aan de lerarenopleiding Nederlands en Bart Siebelink is docent text aan de Willem de Kooning Academie. FOTO: levien WIlleMSe

5 nieuws nieuws CHRISTINA CATHALINA tweedejaars international business and management studies (locatie: kralingse Zoom) Gedreven, ambitieus en temperamentvol De nieuwe studentleden in selfies Begroting 2014: 126 fte extra docenten de boodschap wordt er dit jaar goed ingehamerd: minder overhead en meer docenten. Het staat zo n tien keer in de begroting van vaak staat het zelfs in één zin, suggererend dat een dalende overhead zal leiden tot een stijgend aantal docenten. Zo ver is het echter nog niet. ARTHUR MAYER vijfdejaars vastgoed en makelaardij (locatie: Academieplein) Betrokken en doelgericht DANNY KOEIJVOETS eerstejaars bedrijfskunde mer (locatie: Museumpark) Temperamentvolle, assertieve realist JOHAN WITTE derdejaars small business & retail management (locatie: kralingse Zoom) Vernieuwend, verantwoordelijk en ondernemend het Bestuur was kennelijk zo tevreden Over de nieuwe BegrOting dat het ruim voor de kerstvakantie, nog voordat de begroting was goedgekeurd door de raad van toezicht en voordat de medezeggenschapsraad ermee had ingestemd, via het intranet Hint bekendmaakte dat instituten in 2014 ongeveer 126 fte extra aan docenten kunnen aannemen. Dat zijn een heleboel extra handen aan het bord, zoals collegelid Jan Roelof in het intranetbericht schreef. Nu moet het woord extra hier wel met een korrel zout genomen worden. In 2014 moet er inderdaad acht miljoen euro meer naar docerend personeel (dop) gaan. Dat geld komt echter voor een deel uit het innovatiefonds en dat fonds werd in het verleden ook al gebruikt voor het inhuren of aannemen van docenten. Daarnaast groeit het aantal studenten op de hogeschool al jaren aanzienlijk, waardoor de inkomsten uit collegegelden en de rijksbijdrage stijgen. Een hogeschool met meer studenten moet logischerwijs meer docenten aannemen (of minder lesgeven en de klassen groter maken, wat duidelijk niet de intentie van het hogeschoolbestuur is). Extra zijn dus vooral de docenten die aangenomen kunnen worden omdat er bezuinigd wordt op andere personeelskosten. Zoals op algemeen ondersteunend personeel (aop) en op personeel niet in loondienst (beter bekend als pnil ). Grofweg een derde van de 126 fte komt hiervandaan. nieuwe bezuiniging diensten het probleem is alleen dat deze geldbron voor extra docenten ook de minst zekere is. Een eerdere poging om op de diensten te besparen illustreert die onzekerheid. Vorig jaar moesten de diensten gezamenlijk een miljoen euro bezuinigen (op een totaal van destijds ruim 55 miljoen). Daarvan is aan het eind van 2013 twee ton gerealiseerd. Dat is niet gelukt vanwege de investeringen in computers en kosten van licenties die hoger uitvielen dan verwacht, verklaart Alexander van den Assum, directeur financiën en studentregistratie. VORIG JAAR MOESTEN DE DIENSTEN GEZAMENLIJK EEN MILJOEN EURO BEZUINIGEN. DAARVAN IS TWEE TON GEREALISEERD. Omdat bij het maken van de begroting voor 2014 nog steeds niet duidelijk was hoe de resterende acht ton bezuinigd moest gaan worden, staat die nu als een tekort op de balans van de op een na grootste dienst (qua budget), HR Services. Inmiddels hebben we plannen hoe we die bezuiniging kunnen realiseren, zegt Van den Assum. Maar voor 2014 komt daar voor de diensten weer een nieuwe bezuiniging van een miljoen bovenop. Het spannende gedeelte blijft dus het uitvoeren daarvan. Want tegelijkertijd moet de ondersteuning vanuit diensten beter en mogen er geen gaten in de dienstverlening vallen. Wie over een iets langere termijn naar de gezamenlijke dienstenbegroting kijkt, ziet daar overigens wel degelijk een serieuze poging om de overheadkosten in te dammen. In 2012 ging nog ruim 59 miljoen euro naar de diensten, in 2014 moet dat (inclusief het tekort van HR Services) ruim 55 miljoen zijn. Ondanks het groeiend aantal studenten moet de dienstenbegroting stabiliseren op 53,5 miljoen euro vanaf inboeken van meevallers een andere bron van geld voor extra docenten is de reserve. Voorheen begrootte de HR altijd met een ruim overschot van anderhalf miljoen euro. En vaak kwam daar dan gedurende het jaar nog een of andere meevaller bij van twee tot drie miljoen. Dit jaar is de reserve een half miljoen en boekt de hogeschool de meevallers gewoon vast in, zodat er nog meer docenten aangenomen kunnen worden. Twee miljoen levert dat op, schreef Jan Roelof in zijn intranetbericht. We nemen hierbij dus bewust een risico maar onderstrepen daarbij het belang van kwaliteitsverbetering. Met een reserve van ruim zestig miljoen euro, geen schulden en geen geldverslindende bouwprojecten in portfolio is het woord risico misschien wat vergezocht, maar de boodschap is duidelijk: We doen er alles aan om meer docenten te krijgen. Nu die overheadreductie nog.o Olmo Linthorst JUNE BOUWMEESTER eerstejaars lerarenopleiding biologie (locatie: Museumpark) Ruimdenkend, down to earth en spontaan JOOST BAKKER JORN BROUWER derdejaars trademanagement derdejaars vastgoed en makelaardij gericht op azië (locatie: Academieplein) (locatie: kralingse Zoom) Doelgericht, ambitieus en betrokken Onderhandelaar en strateeg Deze studenten vormen de sgmr, de studentengeleding van de centrale medezeggenschapsraad (cmr). Ze zijn voor één jaar aangesteld. Wil je contact met de sgmr? Ga dan naar intranet Hint en zoek op cmr. SELCUK DURAK derdejaars informatica (locatie: Wijnhaven/Blaak) 'Leider, trefzeker, doelgericht' TEUN MOUT eerstejaars lerarenopleiding aardrijkskunde (locatie: Museumpark) Perfectionist, luisteraar en resultaatgericht LESTER VERHOEF tweedejaars logistiek en technische vervoerskunde (locatie: Academieplein) Scherpzinnig, samenwerkend en enthousiast In 2014 staan zij voor het studentenbelang op de HR. De tien studenten die vorige maand in de medezeggenschapsraad werden gekozen, stellen zich op deze plek voor met een selfie. Profielen 9

6 nieuws nieuws COLLEGE TOUR IBK Beeld: WeNdy van der WAAl Ondersteunend personeel Transfergroep moet op zoek naar ander werk Jullie concurrenten wonen in Brazilië en China vorig jaar kondigde de hogeschool aan te willen stoppen met het commerciële onderwijs. Pogingen om dat te laten overnemen door andere spelers in de markt strandden en daarom moeten tien tot vijftien mensen nu op zoek naar een nieuwe baan. De hogeschool heeft sinds kort een eigen College Tour, een spin-off van het succesvolle televisieprogramma met dezelfde naam. President-directeur van Shell Nederland, Dick Benschop, was de eerste gast. het BedrijFsBureau voor commercieel (OF privaat) Onderwijs, het transfergroep service centre (tsc), wordt in zijn geheel opgeheven en ook enkele ondersteunende functies die elders binnen de hogeschool zijn ondergebracht verdwijnen. Bij het TSC werken financieel en administratief personeel, een medewerker personeelszaken, onderwijsondersteunend personeel en een facilitair medewerker. Bij elkaar zijn dat nu nog zeventien mensen, verdeeld over bijna tien fte. Ook personeel dat niet bij het TSC werkt maar wel algemene taken voor het private onderwijs verricht (marketing, communicatie, ICT, opleidingscoördinatie en managementondersteuning) moet op zoek naar ander werk. In totaal gaat het om twintig fte voor de ondersteuning van het private onderwijs. Pogingen om het commerciële onderwijs te laten overnemen door andere spelers in de markt strandden. De hogeschool sprak onder andere met Inholland en Avans+, de private tak van de gelijknamige hogeschool uit Brabant, over overname van de Rotterdamse private activiteiten, maar deze gesprekken hadden niet het gewenste resultaat. Collegelid Jan Roelof en portefeuillehouder van het private onderwijs: Zo is het salaris van de medewerkers goed, net als hun rechtspositie waardoor je hen bij ontslag wachtgeld moet betalen. Private aanbieders vonden het te risicovol om die verplichtingen over te nemen. Daarnaast is er sprake geweest van een managementbuy-out waarbij een aantal van de huidige medewerkers de commerciële activiteiten van de HR zou overnemen. Ook dit is uiteindelijk niet gelukt. niet-bekostigde masteropleidingen blijven het private onderwijs bestaat uit cursussen en redelijk specifieke masteropleidingen, zoals de masters kinder- of sportfysiotherapie, begeleidingskunde en business administration (de mba). Dergelijke masters kunnen gerust tienduizenden euro s kosten. Ze worden niet door de overheid bekostigd. Nog niet duidelijk is hoeveel van de ongeveer honderdvijftig opleidingen en cursussen blijven bestaan. De masteropleidingen zullen wel worden voortgezet, zegt Roelof, net als een aantal cursussen op het gebied van gezondheidszorg die nauw aansluiten bij de bacheloropleidingen. Andere cursussen moeten ten minste kostendekkend zijn, anders worden ze afgebouwd. Het zuinigst is de HR op de cursussen bij het Instituut voor Lerarenopleidingen. Het gaat onder andere om bijscholingstrajecten voor docenten in het mbo en het voortgezet onderwijs. De docenten die nu privaat onderwijs geven, kunnen allemaal bij de HR blijven werken. De bedrijfsbureaus van de onderwijsinstituten zullen de ondersteunende taken voor de masteropleidingen en enkele cursussen overnemen. Voor een deel zullen zij ook het personeel van het TSC kunnen gebruiken, maar niet duidelijk is hoeveel personeel op deze manier op een andere plek binnen de hogeschool aan de slag kan. vakbond niet akkoord met sociaal plan daarom maakte de hr een sociaal plan, maar de vakbonden gingen daar niet mee akkoord. De belangrijkste kritiek van de bonden was dat de reorganisatie een groep mensen treft die niet goed gedefinieerd is. Vakbondsonderhandelaar Jan Dijkstra: Ze vormen samen geen organisatorische eenheid meer. De Transfergroep werd in 2011 als aparte organisatie voor contractonderwijs opgeheven en verdeeld over de instituten. Dijkstra: Het sociaal plan zou daarom eigenlijk de hele hogeschool moeten betreffen, omdat het immers om personeel van verschillende diensten en instituten gaat. Omdat dat niet te doen is, suggereert Dijkstra dat de hogeschool beter kan proberen zonder sociaal plan personeel te herplaatsen. Ga gewoon met die mensen praten. Het zijn er niet zo heel veel. Regel het individueel. en alhoewel de hogeschool bestrijdt dat de ondersteuners van het private onderwijs geen organisatorische eenheid vormen, is het inmiddels ook de bedoeling om individuele oplossingen te zoeken. Roelof: We gaan bemiddelen naar werk binnen de hogeschool of elders. Het is de bedoeling dat alle betrokken medewerkers binnen of buiten de HR worden geplaatst zodat gedwongen ontslagen kunnen worden voorkomen. Ik heb er goede hoop op dat dat lukt. We hebben als hogeschool in totaal zo n medewerkers, dan moet er plek te vinden zijn voor deze tien tot vijftien mensen, zeker omdat er jaarlijks zo n honderd wijzigingen zijn bij het ondersteunend personeel. O Olmo Linthorst en Jos van Nierop en net als haar grote zus kon OOk deze editie van college tour rekenen Op Flink wat Belangstelling. tweedejaars van het instituut voor Bedrijfskunde vulden een collegezaal, luisterden geïnteresseerd en vroegen Benschop het hemd van het lijf. Over baankansen bijvoorbeeld. Benschop vertelde dat Shell vooral mensen aanneemt die mbo of universitair zijn afgestudeerd. Waarom is dat zo, wilde een student weten. Shell is een multinational en wereldwijd komen onze hoger opgeleiden van de universiteit, dus ook in Nederland. We leven in een competitieve wereld. Toen ik op de universiteit zat, zaten mijn concurrenten bij mij in de collegezaal, en in nog twee andere collegezalen elders in het land, en dat was het. jullie concurrenten wonen in Brazilië of in China. The world is your playground. Goed is niet goed genoeg meer. je moet excelleren om het in de internationale zakenwereld te kunnen maken. exceptional results, daar kijken wij naar als we personeel aannemen. de lat ligt hoog. Als je bij Shell wilt werken, waarom zou je dan niet nog een paar jaartjes universiteit aan je hbo-opleiding vastplakken? te weinig nieuwe, grote Bedrijven Om uit de crisis te komen, moeten we het hebben van innovatie en de groei van productiviteit, antwoordde Benschop op een vraag van een student hiernaar. In Nederland zijn wel veel startende ondernemingen, maar weinige groeien uit tot een groot bedrijf, veel minder dan in Amerika bijvoorbeeld. Chipmachinefabrikant ASMl is eigenlijk het enige nieuwe grote bedrijf in Nederland. daf, Stork en Fokker bestaan niet meer, of delen daarvan zijn in een andere vorm doorgegaan. Philips en Unilever moeten het voor hun groei hebben van het buitenland, niet van Nederland. Hoe kan dat? daar moeten we goed over nadenken. Het antwoord op die vraag kan ons uit de crisis trekken. een goede leider is een mentor wat is uw stijl van leidinggeven, wilden de studenten ook nog weten. Mijn natuurlijke stijl is taakgericht, antwoordde Benschop. Bij Shell heb ik geleerd dat dat niet genoeg is. Het gaat niet alleen om het werk dat af moet, maar ook om de vraag hoe de teams functioneren. Feedback geven, maar ook vragen: Hoe doe ik het als leider? een goede leider is eigenlijk altijd bezig teams en mensen te verbeteren, is een mentor. Het is makkelijk om als directeur een beschermd leven te leiden, terwijl je juist dat goede salaris krijgt om van toegevoegde waarde te zijn. Ik vraag me heel vaak af: Als ik vandaag niet gewerkt had, had dat dan wat uitgemaakt? Als het antwoord op die vraag nee is, heb je geen goede dag gehad. Als het antwoord op die vraag vaak nee is, ben je misschien geen goede leider. de studenten waren niet alleen geïnteresseerd in bedrijfskundige onderwerpen. Ze vroegen ook naar het milieu, milieurampen, schaliegas, Nigeria, Gazprom, Greenpeace, zonne-energie, corruptie, de relatie tussen werk en privéleven en de energieleverancier van Benschop zelf ( eneco ). Of naar de naderende winterspelen in Sotsji. Is de Nederlandse afvaardiging te zwaar? een enigszins verbaasde Benschop: Het is niet zo dat wij overal een mening over moeten hebben omdat we een groot bedrijf zijn. Wij vinden niets van Sotsji. en lachend: deze vraag heb ik nog nooit gehad. Ik vind m leuk. We houden m erin. O Dorine van Namen Deze College Tour is te bekijken op: Volgende editie: 13 februari, spreker Jan Sluis (NS) wie is dick BenschOp? Benschop (1957) was van staatssecretaris van Buitenlandse Zaken voor de Partij van de Arbeid in het kabinet-kok II. enkele maanden na de voor de PvdA desastreus verlopen verkiezingen van 2002 trok hij zich terug uit de politiek. Hij maakte de overstap naar het bedrijfsleven en werd vicepresident van Shell Malaysia Gas & Power en woonde in Maleisië. Op 1 mei 2011 werd hij benoemd tot president-directeur van Shell Nederland. Benschop studeerde geschiedenis aan de vrije Universiteit. (bron: Wikipedia) 10 Profielen

7 dj chuckie interview Tekst Tosca Sel foto: Rutger Geerling dj chuckie Dj Chuckie (35) viert dit jaar het tienjarig jubileum van zijn feestconcept Dirty Dutch. Hij groeide uit van bubbling-dj in achterzaaltjes tot wereldster en gaf koning Willem-Alexander en Máxima een topavond op Aruba. foto: joey timmer Chuckie: Van havo drop-out tot wereldster

8 InTerVIew HET IS TOCH APART ALS DE KONING MET JE KOMT FEESTEN. dj chuckie JE MOET GEEN DJ WORDEN VOOR DE MONEY EN DE BITCHES, JE MOET HET DOEN OMDAT HET JE PASSIE IS. twintig jaar geleden BegOn je met dj en. terwijl anderen een BijBaantje hadden in de supermarkt, zette jij s nachts clubs Op z n kop. wat herinner je je nog van je schooltijd? ik was vooral goed in te laat komen. ik verveelde me op school en had weinig met de stof. Ik werd door leraren op m n vingers getikt omdat ik met m n walkman op in de klas zat. laatst kwam ik op een feest en daar herkende ik de barman. dat was de jongen die ik volgens m n leraren als voorbeeld moest nemen omdat hij oplette en z n huiswerk netjes deed. kijk waar hij nu is en waar ik ben. Het schoolse systeem waarin we gestimuleerd worden om het beste uit onszelf te halen, is volgens mij niet goed. Natuurlijk waren er toen nog geen superster-dj s, dus dat werd niet gestimuleerd. Ik moest het doen met één uur muziek per week en daar is in twintig jaar tijd geen verandering in gekomen. heb je gestudeerd? van 4 havo stapte ik over naar mbo detailhandel, richting mode. dat kon ik op m n sloffen en ik vond het ook nog eens leuk. Op m n achttiende had ik een diploma en een rijbewijs en besloot ik me helemaal op de muziek te storten. Het was een risico, maar wel een afgewogen risico. eén ding wist ik zeker: Ik wilde nooit voor een baas werken, nooit. dus haalde ik ook een diploma sociale hygiëne zodat ik altijd nog een eigen club, snackbar of restaurant kon openen. dat heb ik van huis uit geleerd. je moet altijd zorgen dat je iets achter de hand hebt waar je op kan terugvallen. dat Bleek niet nodig. je carrière is hard gegaan. was je er zeker van dat het zou lukken? ik heb er nog wel een tijd andere dingen naast gedaan, zo had ik een drukkerijtje. Ik maakte m n eigen drukwerk en al snel deed ik dat voor de hele scene. klanten die mij hoger op hun flyers zetten, kregen korting. Zo heb ik mezelf letterlijk omhoog gewerkt. Toen ik negentien was, begon ik een verhuurbedrijf in apparatuur. Ik investeerde gulden en de boel vloog in de fik. dat was wel even zuur, maar ik gebruik obstakels als treden om verder te komen. heb je veel tegenwerking gehad? hoe serieus ik in het begin werd genomen, merkte ik toen ik naar de bank ging om geld te lenen voor m n eerste auto. Ze vonden dj en geen baan en ik kreeg geen cent. Ik heb het echt zelf moeten doen en het beroep dj moeten opbouwen in Nederland. Inmiddels is het anders: kinderen willen geen brandweerman of politieagent meer worden maar dj. Iedereen die denkt dat hij of zij het in zich heeft, moet het proberen, Het is niet altijd makkelijk geweest en ik heb tegenslagen moeten incasseren. je moet in ieder geval geen dj worden voor de money en de bitches, je moet het doen omdat het je passie is. je hebt zelf kinderen. wat zou je ervan vinden als zij in jouw voetstappen willen treden? ik hoop dat zij iets anders kiezen, iets rustigers. Het is een hele opoffering om te doen wat ik doe. Het is topsport. de afgelopen jaren sliep ik nog geen zeventig nachten per jaar thuis. Om me heen zie ik veel dj s die oververmoeid zijn. Ik moet opletten, want ook ik balanceer op het randje. je Bent geboren in suriname, groeide Op in de amsterdamse wijk BOs en lommer chuck-wie? Op 25 juni 1978 wordt clyde sergio narain geboren in de surinaamse hoofdstad paramaribo. hij verhuist met z n moeder naar de amsterdamse wijk Bos en lommer waar hij met vier vrienden op straat hangt en de bijnaam chuckie krijgt. als hij op een schoolfeest twee platen in elkaar mixt, weet chuckie dat hij dj wil worden. hij heeft geld nodig om een mixer te kopen en leent 225 gulden van z n moeder. ze hebben het thuis niet breed en hij werkt hard in de kapsalon van z n broers om de lening af te lossen. de passie voor muziek blijkt chuckies redding: van de vier vrienden met wie hij op straat hing, zijn er twee dood door bendegeweld en één zit in de bak. chuckie neemt broer ryan in de arm om optredens te regelen en samen starten ze een succesvolle carrière. in 2005 organiseren ze hun eerste dirty dutchavond in de heineken music hall. in 2008 opent chuckie sensation white en groeit dirty dutch uit tot een feest waar per editie man naartoe komt. in 2010 breekt de dj wereldwijd door met de hit let the Bass kick in miami Bitch en hij heeft vaste avonden op ibiza, in los angeles, miami en new York. dirty dutch is uitgegroeid tot een miljoenenbedrijf dat feesten organiseert, muziek uitgeeft en artiesten managet. en verhuisde twee jaar geleden van den haag naar aruba, waarom? Op een ochtend werd ik na twee weken toeren wakker in het stralende Buenos aires in argentinië en had ik gewoon geen zin meer om wakker te worden in de nederlandse regen. Ik FOTO: joey TIMMeR belde m n vriendin en zei dat het tijd was om te verhuizen. Niet naar Suriname omdat daar te weinig vluchten vandaan vertrekken, maar naar Aruba. Het is de mooiste plek op de wereld die ik me kan voorstellen voor m n gezin en Miami is maar tweeënhalf uur vliegen. We gingen en hebben geen moment spijt gehad. afgelopen november kwamen willemalexander en máxima naar caribisch nederland en toen ze Op aruba waren, heb jij voor ze gespeeld. hoe was dat? als ik geen foto had, had je het niet geloofd. Het was fantastisch. Willem-Alexander en Máxima hebben anderhalf uur op m n beats staan bouncen en na afloop kreeg ik een goede handdruk van de koning. Ze mochten het natuurlijk niet zeggen, maar ik hoorde dat het t beste was dat ze hebben meegemaakt tijdens hun trip. dit was me natuurlijk nooit gelukt als ik nog in Nederland had gewoond. je werkt met mensen als p. diddy, timbaland, david guetta, paris hilton, akon en enrique iglesias en dan Ben je starstruck van je OntmOeting met het koningspaar? lachend: dat was ik wel een beetje. Het is toch apart als de koning van het koninkrijk der Nederlanden met je komt feesten. Ik vind het nog steeds spannend om dit soort mensen te ontmoeten. Máxima is echt een aanwinst voor Nederland; ze maakt het hele koningshuis een stuk mooier. HET IS TOPSPORT. DE AFGELOPEN JAREN SLIEP IK NOG GEEN ZEVENTIG NACHTEN PER JAAR THUIS. afgelopen jaar lanceerde je de play FOundatiOn waarmee je creatieve en muzikale kansarme jongeren verder wilt helpen. waarom doe je dat? met twittervolgers en bijna Facebookfans heb ik een sociale rol. Ik zet me in voor goede doelen en probeer andere mensen te inspireren om goed te doen. Met de foundation werken we nu aan een project in Miami, los Angeles en Suriname. Ik wil het komende jaar overal tegelijk op zoek naar muzikaal talent en deuren openen voor mensen van de straat die anders nooit de kans zouden krijgen om muziek te maken. Ik kan natuurlijk niet overal zelf zijn, dus gaan er scouts de straat op die talent spotten en onder hun vleugels nemen. dit jaar Bestaat jouw dirty dutch tien jaar. hoe voelt dat? ik ben er trots op. We zijn ooit met dit concept begonnen omdat hiphopliefhebbers met hun sneakers niet welkom waren op housefeesten en het andersom ook niet gewaardeerd werd. Bij mij is iedereen welkom. de afgelopen tien jaar zijn we vooral achter de schermen professioneler geworden, maar we zetten nog steeds de tent op z n kop. Ik heb mijn eigen clubavonden gekregen op Ibiza en in grote clubs in Amerika. Het concept dirty dutch bleek ook in het buitenland te werken. Het plan is om dit jaar meer dan honderd dirty dutch-shows in het buitenland te geven, inclusief een meerdaags festival op mijn thuiseiland Aruba. daar kon ik tien jaar geleden alleen maar van dromen, en die droom is nu werkelijkheid geworden. O Profielen Profielen FOTO: GeRARd HeNNINGeR

9 BeeLDreporTage Tekst dorine van namen en jonathan van noord Fotografie levien willemse vin ce nt anne Z E I S O P R E C H T G E Ï N T E R E SS E E R D I N DE STOF. x Ba mariek ek li p s rm ha mi ek choltens wie? eerstejaars leisure management niels van der Burg (24) en michelle pattikawa (21) met hun favoriete docente annemieke van den Berg wat? Analyseren van vrijetijdsbesteding waar? Willem de kooning Academie hoe lang al? Zes jaar l nd va rodenbur en Berg tte elo is e g Z E H E E F T H U M O R GEBRUI KT DIE OOEKN I N H AAR LESSEN. MIJN FAVORIETE DOCENT goede docenten kunnen de liefde voor hun vak overbrengen en ervoor zorgen dat studenten het beste uit zichzelf halen. Profielen laat op deze pagina s studenten aan het woord over hun favoriete docent. Wat maakt hem of haar zo goed? en waarom vinden de docenten op hun beurt het onderwijs zo leuk? 16 Profielen waarom is annemieke van den Berg jullie FavOriete docente? van der Burg en pattikawa: Ze heeft veel humor en gebruikt die ook in haar lessen. Ze is nog jong, daarmee is ze een uitzondering vergeleken met de andere, oudere, leraren. Annemieke valt op omdat je echt met haar kan lachen. Wij komen allebei van het mbo. de docenten op het hbo zijn minder laks dan in het het mbo. Ze zijn oprecht geïnteresseerd in de stof en dat merk je in de les. Ze kunnen de stof beter overbrengen. waarom het Onderwijs? van den Berg: Tijdens mijn studie vrijetijdswetenschappen in Tilburg was ik student-assistent. In die rol hielp ik de professoren met lesgeven. dat vond ik ontzettend leuk om te doen. Als docent vind ik het contact met de studenten nog steeds het spannendst.

10 wie? michelle morrien (tweedejaars pabo, 20) met haar favoriete docent vincent BaX (36) wat? Aardrijkskunde waar? Instituut voor lerarenopleidingen hoe lang al? Zeven jaar waarom is vincent BaX je FavOriete docent? morrien: vincent vroeg hoe wij vroeger met topografie landen en hoofdsteden leerden. Wij moesten dat altijd stampen met als resultaat dat we nu de helft niet meer weten. vincent liet ons zien hoe je op een leuke manier veel meer kunt opslaan. eigenlijk heb ik dankzij hem het eerste jaar gehaald. Ik had het niet gemakkelijk thuis en hij heeft toen alles voor me op een rijtje gezet. Aan het HIJ HEEFT ME OP EEN ANDERE MANIER LEREN LEREN WAARDOOR IK DE STOF BETER ONTHOUD. eind van het jaar had hij voor de hele klas bubbels meegenomen. Hij zei nog dat we niet mochten schudden maar uiteindelijk spoot de champagne door de klas. Ik vind het erg leuk als je met een docent zo kan lachen. waarom het Onderwijs? BaX: Toen ik nog studeerde, kwam ik in Cambodja terecht. daar hielp ik mee het basisschoolcurriculum te ontwikkelen voor scholen midden in de jungle. Weer in DOOR HEM HEB IK HET EERSTE JAAR GEHAALD. Nederland had ik het idee na een jaar terug te gaan naar Cambodja. Maar in dat jaar kwam ik bij de pabo van de hogeschool terecht voor een tijdelijke baan. Het lesgeven en werken hier bevielen me zo goed, dat ik er nu nog zit en niet meer ben teruggegaan naar Cambodja. de kans dat ik ooit nog eens in het buitenland ga werken, bestaat altijd. Maar dan moet er wel een link met het onderwijs zijn. Uiteindelijk ben ik een leraar in hart en nieren. waarom is harm scholtens je FavOriete docent? elzinga en de pree: Harm is aardig, heeft verstand van architectuur en heeft al jaren ervaring. Hij staat altijd voor honderd procent voor ons klaar. je kan bij hem terecht voor goede tips. Ook als je geen les meer van hem hebt, is hij er voor je. Net als andere leraren heeft hij een eigen bedrijf naast het lesgeven, maar dat gaat bij Harm niet voor. Zijn lessen vallen nooit uit en je kan ook buiten de lessen met hem lachen. waarom het Onderwijs? scholtens: Ik denk dat ik ben begonnen met lesgeven uit onvrede over mijn eigen docenten. Ze waren inspiratieloos en hadden weinig tijd voor hun studenten. de liefde voor het vak konden ze niet goed uitdragen terwijl dat toch de kern van het lesgeven is. Het is jammer dat je als docent steeds minder de tijd krijgt om de stof over te brengen aan je studenten. Toch krijg ik ontzettend veel energie van jonge mensen. de eerste jaren van je studie zijn heel belangrijk voor je vorming. dat ik daar deel van mag uitmaken en de studenten zie groeien, is het mooiste aan dit vak. ZIJN LESSEN VALLEN NOOIT UIT. wie? eerstejaars ruimtelijk ontwerpen sascha elzinga (18) en nikki de pree (18) met hun favoriete docent harm scholtens (46) wat? Constructie en maquettebouw. Scholtens is afdelingshoofd ruimtelijk ontwerpen waar? Willem de kooning Academie hoe lang al? vijftien jaar op de universiteit, acht jaar in het hbo. HIJ STAAT ALTIJD VOOR JE KLAAR. HIJ IS AARDIG.

11 wie? mariella morrenhof (derdejaars logistiek en technische vervoerskunde, 20) met haar favoriete docente marieke klip (31) wat? Werken met logistiek ( het hoofdvak van de opleiding ). klip is onderwijsmanager. daarnaast geeft ze het vak fysieke distributie, is ze slc er en stagebegeleider. waar? Rotterdam Mainport University hoe lang al? Zes jaar ZE KAN THEORETISCHE, ABSTRACTE STOF CONCREET MAKEN. IN ONZE MANNENWERELD VIND IK HET FIJN OM EEN VROUWELIJKE DOCENT TE HEBBEN. waarom is marieke klip je FavOriete docente? morrenhof: logistiek en technische vervoerskunde is een typische mannenwereld. Marieke is, naast een parttime communicatiedocente, de enige vrouwelijke docent. van de tweehonderd studenten die hier rondlopen, zijn er vijf of zes vrouw. In de klas ben ik zelfs de enige. en al kan ik het prima vinden met de heren - ze zijn direct, eerlijk en nemen geen blad voor de mond - toch vind ik het fijn om een vrouwelijke docente te hebben. Ik heb het gevoel dat wij elkaar goed begrijpen, juist door al die mannen om ons heen. Maar los daarvan: Marieke is enthousiast en goed in het concreet maken van theoretische, abstracte stof. welke lessituatie is je BijgeBleven? morrenhof: Het lampenkapjesspel. We moesten lampenkapjes maken, van grondstof - papier dat geknipt en gesneden moest worden - tot eindproduct, inclusief het (tussentijdse) transport. We merkten wat er gebeurde als we niet goed communiceerden met de andere schakels in de productieketen: dan liep het proces vast. We ervaarden ook dat het invloed heeft of de schakels dicht bij elkaar zitten of juist veraf. Als de stof op zo n manier aangeboden wordt, gaat de theorie ineens meer leven en leer ik makkelijker. waarom het Onderwijs? klip: Ik heb hier gestudeerd, ben kort weggeweest om bij Broekman logistics te werken, en was op m n 25e al terug om les te geven. Het overbrengen van mijn liefde voor het vak en de haven, ik denk dat ik dat het leukste aan het onderwijs vind. en ik blijf ook enorm geboeid door de groepsdynamiek, te merken dat een groep echt drukker is als het stormt of dat die jongens merkbaar teleurgesteld zijn als Feyenoord heeft verloren. ZE IS STRENG MAAR RECHTVAARDIG. ZE HAALT DE PRAKTIJK HET ONDERWIJS BINNEN. waarom is lisette rodenburg je FavOriete docente? noordijk: ik kreeg les van lisette toen ik in het eerste jaar van mijn opleiding zat. Bij het vak beroepsvaardigheden leer je de basis van de ergotherapie, bijvoorbeeld gesprekstechnieken. lisette kon de praktijk erg goed bij dit vak betrekken. Ze gaf helder en energiek les, maar wat ik vooral fijn vind, is dat ze zo geduldig is. Aan de andere kant ben je wel de sjaak als je onvoorbereid naar de les komt. dan kan je weer naar huis. Ze is streng maar rechtvaardig. waarom het Onderwijs? rodenburg: ik hou van afwisseling en het onderwijs biedt me die. Ik geef niet alleen het vak beroepsvaardigheden, maar ook wet- en regelgeving en methodiek, ik begeleid een minorproject en ben coördinator internationalisering. Ik geniet van het contact met studenten, vind het fijn om de theorie concreet te maken en bij hen het kwartje te zien vallen. Waar ik niet tegen kan, zijn studenten die achterover leunen en wachten tot ze bediend worden. Ik werk hard en verwacht van mijn studenten dat ze zich ook inzetten. wie? daniël noordijk (tweedejaars ergotherapie, 28) met zijn favoriete docente lisette rodenburg (36) wat? Beroepsvaardigheden waar? Instituut voor Gezondheidszorg hoe lang al? vijf jaar ZE IS GEDULDIG. welke lessituatie is je BijgeBleven? rodenburg: ik was stagebegeleider van een studente die twijfelde over haar studiekeuze, de eerste twee jaar niet zo gemotiveerd was en van wie de resultaten achterbleven. In het derde jaar ging ze stage lopen. In het eerste terugkomgesprek zei ze tegen me: lisette, ik weet het nu. Ik wil ergotherapeute worden. Ze was om. Zo enthousiast kan ons vak je maken. dat zal ik nooit meer vergeten. O

12 In Rotterdam zijn mensen aan het werk (per ). In 2008 begon een wereldwijde economische crisis. De banen van meer dan 12 uur nemen juist af. in de meeste sectoren zal het aantal vacatures in de regio rijnmond blijven krimpen. achtergrond kom ik straks aan de bak? dit percentage wordt geflatteerd door de groei van kleine baantjes (<12 uur) en door de (nieuwe) vestiging van shell in rotterdam ( banen). In de sector sport en cultuur daalt het aantal vacatures naar verwachting met 150. In de zorg zelfs met De zorg is dus niet langer een banenmotor. in de totale zorgsector, inclusief welzijn, is de werkgelegenheid met 1,1 procent gedaald. De crisis raakt ook de Rotterdamse creatieve sector. hoe ziet de arbeidsmarkt eruit voor studenten van nu? dat onderzoekt het researchinstituut ROA elke twee jaar. de boodschap is niet juichend: de arbeidsmarkt voor hbo ers is matig. Weten hoe jouw sector het doet? Profielen sloeg het ROA-rapport erop na en dook ook in de Rotterdamse cijfers. dit is kort gezegd de arbeidsmarkt tot 2018: de werkgelegenheid voor hbo ers is matig. een eerdere prognose dat 40 procent van de hbo ers goede tot zeer goede kansen zou hebben op een baan op niveau moest worden bijgesteld. Nu is dat nog maar 17 procent. de jeugdwerkloosheid steeg van 8,4 procent in 2008 naar 12,6 procent in 2012 (even ter relativering: in Griekenland is het meer dan 60 procent). jongeren die wel aan het werk zijn, doen dat voor minder salaris dan vier jaar geleden, ze werken vaker onder hun niveau en op een tijdelijk contract. Wie of wat kunnen we hier de schuld van geven? Allereerst natuurlijk de economische crisis die in 2008 begon. door het afnemen van economische groei is er veel minder vraag op de arbeidsmarkt. verder houden we de bestaande banen langer bezet omdat mensen later met pensioen gaan. Het aantal studenten daarentegen kent al jaren een stijgende lijn; vooral het hbo is enorm gegroeid. en dus overstijgt het aantal instromers de vraag naar arbeidskrachten. Zo ziet dat er per sector uit: ICT BAANkANSeN: Ongunstig de werkgelegenheid in de informaticaberoepen neemt af, behalve voor technisch systeemanalisten. Tot 2018 wordt een uitbreidingsvraag verwacht van -4 procent. dit betekent dat er vanuit werkgevers geen nieuwe banen worden gerealiseerd. de werkgelegenheid komt dus voor rekening van bestaande banen die vrijkomen door pensionering, arbeidsongeschiktheid, etc. (vervangingsvraag). Ook die is vrij laag bij de informaticaberoepen: systeemanalisten (1,1 procent), informatici (1,2 procent, hboinformatica 0,9 procent), maar de technisch systeemanalisten springen er positief uit met een vervangingsvraag van 5 procent. ONDERWIJS BAANkANSeN: Overwegend gunstig een hbo-lerarenopleiding biedt goede kansen op een baan, met uitzondering van lero talen en lichamelijke opvoeding. leraren natuur & techniek wacht een goede arbeidsmarkt, voor leraren economie en maatschappij zijn de kansen redelijk. Alleen de talendocenten komen er bekaaid vanaf met matige arbeidsmarktperspectieven. In het basisonderwijs is de werkloosheid van meer dan 10 procent hoog, maar toch schat het ROA de baankansen voor paboafgestudeerden vanaf 2018 'gunstig' in. veel meesters en juffen gaan met pensioen en door de tegenvallende belangstelling voor de pabo valt de instroom mee. kijkend naar de Rotterdamse cijfers is wel te zien dat het aantal werknemers in basisonderwijs, speciaal onderwijs, havo en vwo in 2013 iets lager was dan in 2012 (basisonderwijs: werknemers, 183 minder dan in Havo-vwo: werknemers, 57 minder dan in 2012). TECHNIEK & BOUW BAANkANSeN: redelijk (TeCHNIek)- matig (BOUW) de krapte op de arbeidsmarkt die twee jaar geleden nog werd voorzien, valt tegen. de perspectieven op werk zijn nog altijd redelijk, maar krijgen niet meer het label goed. Bij 13 van de 34 technische en industrieberoepen groeit het aantal banen (licht). Als je werktuigbouwkunde studeert, zit je goed. Hier groeit de werkgelegenheid naar verwachting met 6,8 procent per jaar (ROA) en ook voor de regio Rijnmond wordt voor werktuigbouwkundigen een krappe arbeidsmarkt voorspeld (UWv). Wie civiele techniek heeft gestudeerd, heeft eveneens goede tot zeer goede kansen op werk. voor elektrotechnisch ontwerpers zijn de kansen op een baan gemiddeld (UWv, Rijnmond). Hoewel de bouwnijverheid het ergste achter de rug lijkt te hebben, zijn de vooruitzichten voor hbo ers bouwkunde nog steeds matig. ECONOMIE BAANkANSeN: Ongunstig als je een economisch-administratieve hbo-studie doet, moet je je voorbereiden op een survival of the fittest na je afstuderen. er komt nauwelijks nieuwe werkgelegenheid: de uitbreidingsvraag voor economische hbo ers is negatief met 0,1 procent per jaar en voor de periode tot procent. Ook het aantal banen dat jaarlijks vrijkomt, houdt met 1,1 procent niet over. de ongunstige perspectieven hebben ook gevolgen voor de totale arbeidsmarkt, want met 28 procent van alle werkzame personen is dit de grootste beroepsklasse in onze economie. Studenten die een hbo-opleiding personeel & arbeid volgen (op de HR: human resource management) hebben een iets beter namelijk matig arbeidsmarktperspectief. 22Profielen Profielen23 kom ik straks aan de bak?

13 achtergrond column daten MeT TOSCA Toch is er ook krapte op de regionale arbeidsmarkt. dat geldt voor: tweedegraads docenten exacte, medische en verzorgende vakken en werktuigbouwkundigen. Voor systeemanalisten en elektrotechnici is de arbeidsmarkt gemiddeld. Rotterdam kent eind juni 2013 een werkloosheid van bijna kom ik straks aan de bak? GEZONDHEIDSZORG BAANkANSeN: matig het aantal werkzoekenden zal nog wel even stijgen. in 2014 naar verwachting naar 9,3 procent in nederland en 14,9 procent in rijnmond. de hoogtijdagen in de zorg zijn voorbij. werknemers werken langer door en de overheidsbezuinigingen op de zorg krijgen beslag. Toch wordt in deze sector nog steeds de grootste banengroei verwacht (1,2 procent), maar vergeleken met voorgaande jaren is dat peanuts. Bovendien is de vraag naar personeel het grootst onder mbo- en wo-afgestudeerden. dat betekent dat een hbo-zorgopleiding niet langer garantie biedt op werk. voor hbo verpleegkunde zijn de kansen op de arbeidsmarkt 'matig', voor fysiotherapeuten zelfs 'ongunstig'. CREATIEF BAANkANSeN: Ongunstig de komende jaren wordt landelijk 200 miljoen euro bezuinigd op de culturele sector. dat is terug te zien in de werkgelegenheid die jaarlijks afneemt met 0,7 procent. dat komt neer op banen. Ook in Rotterdam is deze trend te zien. In 2010 werkten er mensen in deze sector, terwijl dat er in 2013 nog waren. Goed nieuws is er ook. Het aantal banen voor grafisch vormgevers neemt met 1,3 procent per jaar toe. dat lijkt vreemd gezien de faillissementen in de grafische sector en onder drukkers. Maar bureaus voor webdesign die het nog wel goed doen, hebben ook vormgevers nodig. (CBs). SOCIAAL-CULTUREEL BAANkANSeN: Ongunstig het roa typeert de arbeidsmarkt voor sociaal-culturele hbo ers zonder omwegen als slecht. er is een hoge instroom van nieuwe arbeidskrachten terwijl de werkgelegenheid sterk krimpt. veel instromers dus voor weinig werk, plus overheidsbezuinigingen die ook niet meehelpen. O Esmé van der Molen Het ROA kent geen categorie havenwerkgelegenheid. Cijfers over werkgelegenheid voor RMU-studenten zitten verstopt in de sectoren techniek, industrie en transport, en worden niet uitgesplitst naar opleidingsniveau. Vandaar dat Profielen geen uitspraken doet over de baankansen van RMUstudenten. Bronnen: De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2018, Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt, Maastricht University, december 2013 Arbeidsmarkt Rotterdam 2013, gemeente Rotterdam klacht van: studente lerarenopleiding uitspraak: ONGEGROND BETAALGEGEVENS NIET BEVESTIGEN EN DE RAPEN ZIJN GAAR studenten die zich voor dit studiejaar wilden herinschrijven moesten dat vóór 1 september doen en voor die datum OOk aan alle toelatingsvoorwaarden voldoen. Op 21 augustus schreef een studente van de lerarenopleiding, een langstudeerder, zich via Studielink opnieuw in. Zonder problemen en op tijd, zo dacht ze. Ze voerde ook de betaalgegevens voor de digitale machtiging in, maar bevestigde die niet. Op 19 september ontving ze een brief van het Studenten Service Center (SSC) waarin stond dat ze definitief was uitgeschreven voor het studiejaar : Ze had niet voldaan aan alle inschrijfvoorwaarden en kon daardoor niet heringeschreven worden. de schrik was groot en de gevolgen ingrijpend. Uitschrijving betekende een verlies van haar stageplaats en werkplek. en dat in het jaar waarin ze eindelijk zou afstuderen. en, o wrange ironie: Zij had haar broer, die ook aan de Hogeschool Rotterdam studeert, nog gewezen op de strenge regels voor herinschrijving voor het studiejaar die regels werden inderdaad strikt toegepast, maar niet zonder een voorlichtingscampagne, brieven, s en reminders naar studenten bij wie de inschrijving dreigde te mislukken, óók naar de studente in deze zaak. de geschillenadviescommissie stelt dan ook dat de dienst financiën en studentregistratie zorgvuldig heeft gehandeld en geen verwijt gemaakt kan worden en vindt geen aanleiding het bestreden besluit te vernietigen. Hoe zuur voor de studente in kwestie ook, het bezwaar werd ongegrond verklaard.o Dorine van Namen NIEUW SEIZOEN MODERN FAMILY BETER DAN SINGLESFEESTJE wat: SINGleSFeeSTje wat kan je d r: ANdeRe vrijgezellen ONTMOeTeN heel geschikt voor: SINGleS MeT WeINIG TIjd minder geschikt voor: jonge, leuke, HIPPe MeNSeN die OP ANdeRe PlekkeN OOk PRIMA kunnen SCOReN BeOOrdeling: ** Omdat tinder-marco na Onze BOwlingdate van de aard- BOdem verdween, sta ik Op zaterdagavond Op een singles- Feestje in de purple lounge van holland casino. terwijl ik het aanwezige volk scan, rommelt peter in m n decolleté. Bij binnenkomst heb ik een klein hangslot aan een feestelijk lintje gekregen en dat hangt om m n nek. Peter heeft drie priegelsleuteltjes aan zo n zelfde lintje en probeert met trillende handen m n slotje te openen. Hij staat in m n ruimte en z n aftershave prikt in m n neus. Schiet op. Volgens organisator speeddaten.nl ben ik op een supergezellige avond uit met heel veel singles, leuke ijsbrekers en een dj voor de relaxte sfeer! Maar met relaxed heeft dit niks te maken. Mannen patrouilleren met militaire precisie langs de bar op zoek naar slotjes om hun hardware in te steken en vrouwen doen hun best zo lang mogelijk met een normaal type te praten. een meisje aan de bar gebaart naar de lege kruk naast haar. Ik ken haar niet, maar ze is sowieso leuker dan de 48-jarige havenarbeider die net vol trots m n slotje heeft opengeklikt. Z n triomfantelijke en verwachtingsvolle blik verliest z n glans als ik me excuseer. Sorry ouwe. Ik maak een babbeltje met mijn redder in nood. Ze is hier alleen en heeft slechts één doel: scoren. Zodra ze haar drankje op heeft, gaat ze ervandoor. De oppas zit thuis en ieder uur dat ze weg blijft moet ze betalen, dus ze gaat snel nog even een rondje lopen. Ik blijf achter maar ben geen moment alleen. De ene na de andere man wil kijken of z n sleutel in m n slotje past. Als ze aantrekkelijk waren had ik het misschien wel leuk gevonden, maar dat is niet aan de hand. het aanwezige manvolk is ouder dan ik had gehoopt en ondertussen wat wanhopig. Het feest duurt nog een uur, dus als ze niet alleen naar huis willen moeten ze nu actie ondernemen. Ik besluit niet af te wachten hoe deze avond afloopt en kruip thuis onder de wol met een nieuw seizoen Modern Family op Netflix. Zo wordt het toch nog een leuke avond.o Tosca is oud-stagiair van Profielen en datedeskundige. Ze schrijft o.a. voor Viva, Veronica Magazine en Glamour Profielen Profielen FOTO: TOSCA Sel

14 nieuws Tekst: Esmé van der Molen Illustratie: Johan Kleinjan Vier nieuwe Focusopleidingen Als een HR-opleiding in de Keuzegids onder de 50 punten zakt, wordt het een Focus-opleiding. Dat betekent: extra aandacht van het college van bestuur en een verbetertraject om het tij zo snel mogelijk te keren. Na het verschijnen van de Keuzegids 2014 gingen drie opleidingen van de lijst af en kwamen er vier bij. Bedrijfseconomie, cmd (communication and multimedia design) en de lerarenopleidingen economie en geschiedenis zijn aan de lijst toegevoegd. Onderwijsmanager Sjaak Nuijt van de lerarenopleiding (die behalve twee Focus-opleidingen ook een topper als Duits in huis heeft) is in overleg met het cvb en wil daarom pas in een latere editie van Profielen reageren. CMD: naweeën van de verhuizing Communication and multimedia design is met ongeveer zevenhonderd studenten een grote opleiding van het instituut CMI. In 2012 scoorde cmd nog een voldoende met 60 punten en stond ze vierde in de ranking van negen verwante opleidingen. In 2014 kreeg de opleiding niet meer dan 46 punten en stond het op de achtste plaats op een totaal van negen. Het kost onderwijsmanager Tim Fleumer weinig moeite om een verklaring te geven voor de onvoldoende van cmd. De VERHUIZING. Vorig collegejaar verliet het Instituut voor Communicatie, Multimedia en Informatietechnologie de locatie Pieter de Hoochweg en verhuisde het naar de Wijnhaven. Daar betrok het nummer 107 en een nieuw pand op de andere hoek, nummer 99. Maar het nieuwe gebouw was al gelijk te klein, vertelt Fleumer. Omdat we verspreid zaten over twee gebouwen was iedereen elkaar kwijt: de docenten konden elkaar niet vinden, studenten wisten niet waar hun docenten zaten, er waren te weinig rustige werkplekken waardoor studenten sowieso uitweken. De samenhang was weg. Er brak een frustrerende tijd aan. Studenten die niet tevreden zijn, klagen als eerste bij de docenten. Daar kun je moeilijk tegenop met je lessen. Het is ook heel goed te zien in onze eerstejaarsuitval. Die was in 2013 maar liefst 38 procent, terwijl het normaal rond 25 procent is. Datzelfde effect hebben we in 2007 gezien toen we naar de Pieter de Hoochweg verhuisden. Betekent dit dat je niet verbaasd bent over de positie in de Keuzegids? Deze klap had ik verwacht. De Nationale Studenten Enquête werd midden in de puinhoop afgenomen. We hebben het huisvestingsprobleem hoog op de agenda gezet bij het cvb en sinds dit collegejaar hebben we extra lokalen in een tussengebouw. Dat heeft de oplossing gebracht. Cmd heeft nu twaalf eigen lokalen. Minoren zitten permanent in één lokaal. We hebben veel minder roosterproblemen, studenten kunnen posters van hun werk ophangen waardoor discussie ontstaat. We weten elkaar weer te vinden en dat brengt rust. De focus van het team kan weer volledig gericht worden op de studenten, in plaats van het gebouw, de roosters of ruimtegebrek. Verwacht je dan ook een reparatie in de Keuzegids? Het zal echt nog wel even duren voordat het vertrouwen is hersteld. Kapotmaken is makkelijker dan repareren. En we zijn nog niet helemaal klaar. Er wordt nog steeds verbouwd. Omdat we verspreid zaten over twee gebouwen was iedereen elkaar kwijt. De samenhang was weg. Zijn er verder afspraken met het college van bestuur gemaakt om cmd uit het rijtje van de Focus-opleidingen te krijgen? Nee, er is geen plan van aanpak gemaakt. Het cvb en de opleiding waren het eens over de oorzaak van onze Keuzegidsscore: de verhuizing. Daar is inmiddels op gereageerd. En bovendien zetten we ook goede resultaten neer. De winnaar van de Hogeschool Rotterdam Bachelor Award was bijvoorbeeld een student van ons; Daan Louter, de jongen die stage liep bij The Guardian. Profielen27

15 nieuws BIJDELES... dit zijn de Focus-opleidingen voor 2014: scheepsbouwkunde (rmu) maatschappelijk werk en dienstverlening (iso) Bedrijfskunde mer (ibk) informatica (cmi) communication and multimedia design (cmi) Bedrijfseconomie (ifm) lerarenopleiding economie (ivl) lerarenopleiding geschiedenis (ivl) DOORVERWEZEN NAAR DE LES MINDFULNESS Beeld: ANNeT SCHOlTeN Bedrijfseconomie: rendement als grootste euvel voltijdstudenten, onder wie 310 eerstejaars. dit jaar scoorde de opleiding 46 punten in de keuzegids, vier punten minder dan in de jaren 2013 en Be zakt daarmee in de ranking van de 19 e naar de 21ste plaats op een totaal van 24 Be-opleidingen in Nederland. Onderwijsmanager Siep louwsma reageert. wat verklaart de dalende score? eigenlijk heb ik daar geen verklaring voor. We dalen nu opnieuw in de Keuzegids, maar zelf vind ik dat het beter gaat dan toen ik drie jaar geleden binnenkwam. Organisatorisch loopt het beter en we werken hard aan de communicatie. Studenten gaven aan dat ze daar nog niet tevreden over zijn, net zomin als over het aantal roosterwijzigingen. het moet gebeuren in de klas, in de ContaCten tussen docenten en Studenten. We hebben hier het vorige collegejaar nieuwe acties op ondernomen. Voorheen informeerden we studenten over zaken als stage en afstuderen op speciale activiteitendagen. Als ze niet kwamen, kregen ze die informatie niet met als resultaat dat ze ontevreden waren over bijvoorbeeld de voorbereiding op de stage. Nu roosteren we deze informatiebijeenkomsten klassikaal in. Ook hebben we in de eerste twee studiejaren een blokevaluatie ingevoerd. Zowel het verloop van het onderwijs als de organisatie komen aan bod. De feedback vanuit de studenten is dan heel vers. Verder hebben we een eigen verdieping gekregen voor de eerstejaars. We merken dat studenten het ervaren als hun eigen plek en hopen dat dit een positieve invloed heeft op hun studie. Of deze acties studenten ook meer tevreden zullen maken, kan ik nog niet meten, maar ik merk wel dat ze het waarderen. Het moet gebeuren in de klas, in de contacten tussen docenten en studenten, in de begeleiding door de studieloopbaancoaches. de Opleiding Be is dit collegejaar BegOnnen met een nieuwe propedeuse. was dat in reactie Op de keuzegids- en nse-scores die al langer dalen? indirect natuurlijk wel, maar de voornaamste reden om de propedeuse op de schop te nemen, was het studierendement. Ik heb 300 studenten van de die niet meer bekostigd zijn omdat ze langer dan vijf jaar bezig zijn met de opleiding. En dat begint al bij het lage propedeuserendement. Als je je p niet haalt, ben je in je tweede jaar bezig met p-vakken en bouw je een achterstand op in de hoofdfase. Wij willen dat nominaal studeren weer normaal wordt (binnen de termijn van vier jaar, red.). In onze nieuwe propedeuse krijgen studenten daarom meer structuur, ze moeten vier dagen per week naar school, zitten in kleinere klassen, hebben vaste docenten en korte cycli van vier weken les met een afsluitende toets. verwacht je dat de nieuwe propedeuse volgend jaar voor een Betere positie in de keuzegids gaat zorgen? nee, ik denk niet dat de 300 eerstejaars het tij volgend jaar al zullen keren. Daarvoor is deze groep te klein in verhouding tot het totale studentenaantal. Zelf kijk ik vooral naar het rendement van deze groep. Ik ben pas tevreden als we de eerstejaars zo dicht mogelijk bij de 60 studiepunten krijgen. De 48 punten van de bsa-norm vind ik niet goed genoeg. Onze doelstelling is dat twintig procent in het eerste jaar zijn propedeuse haalt. Dat was vijftien procent. In het algemeen is het zo dat het aantal propedeusestudiepunten dat studenten nog niet hebben behaald in de loop van het tweede jaar verdubbelt. En dat zijn dan altijd de moeilijke kernvakken. Dat is ook vervelend voor de groep die wel zijn p heeft of er bijna is. Daarom hebben we nu aparte tweedejaarsklassen voor deze studenten. Ook bij de overgang naar de hoofdfase grijpen we in. Heb je meer dan vijftien studiepunten achterstand, dan moet je repareren en start je pas halverwege het derde jaar met de derdejaarsvakken. Hetzelfde geldt voor de overgang van het derde naar het vierde studiejaar. welke afspraken zijn met het college van Bestuur gemaakt Om Be uit het rijtje van de FOcus-Opleidingen te krijgen? doorgaan met de al ingezette acties op studierendement, communicatie en roosteren. En heel concreet: een p-rendement van twintig procent aan het einde van dit collegejaar. O Studenten die vastlopen door stress kunnen daaraan werken in het keuzevak mindfulness. Kijk niet alleen naar de obstakels in je leven, maar ook naar de kracht en inspiratie die in je zit, geeft docente Toos Matthijs haar studenten mee. een donkere dinsdagavond Op de locatie rochussenstraat. in een FYsiOtherapielOkaal hebben vijftien studenten van het keuzevak mindfulness net een loopmeditatie achter de rug. Nu hebben ze een paar minuten pauze. een studente werkt haar deo bij. een ander knabbelt van een chocoladeletter. er heerst rust en stilte. In het dagelijks leven van deze studenten ontbreekt die rust vaak. Ze zijn perfectionistisch en hebben last van stress en faalangst. Sommigen worstelen daardoor ook met studieproblemen. Mindfulness is gebaseerd op technieken en inzichten uit de yoga en het boeddhisme. Het gaat erom een milde, niet-oordelende houding in je leven te brengen waardoor je meer rust en minder stress ervaart. en dat kan deze groep goed gebruiken. Ze zijn niet de enigen, want het keuzevak waarvoor je een doorverwijzing van een decaan nodig hebt, is elk kwartaal weer volgeboekt. veilig terug naar de vijfde verdieping van rochussenstraat waar het lokaal langzaam weer vol druppelt. docente Toos Matthijs vraagt de studenten om te gaan liggen op een van de behandeltafels. Iemand haalt een deken tevoorschijn die ze van huis heeft meegenomen. er volgt een visualisatieoefening waarbij je niet alleen kijkt naar de obstakels in je leven, maar ook naar de kracht en inspiratie die in je zit. de studenten sluiten hun ogen, leggen de handen op hun buik en ademen naar hun buik. Toos Matthijs neemt de groep in gedachten mee naar een brug en voert hen stap voor stap langs bordjes met de woorden liefde, vreugde, dankbaarheid en licht. Word je bewust van dit woord. Welk beeld roept dit bij je op? de handen op de buiken deinen mee met de diepe ademhaling van de studenten. Na ongeveer tien minuten haalt de docente de studenten terug met een zachte tik op een klankschaal. deel even met elkaar hoe deze oefening voor jullie was. Ik vond het moeilijk, zegt een studente, terwijl een andere student het door het verhaaltje juist makkelijker vond om zich te concentreren. Hoewel de studenten pas voor de vierde keer bij elkaar zijn, heerst er een opvallend vriendelijke en respectvolle sfeer. In dit lokaal is het veilig om te zeggen hoe je je voelt. Niet dat de sfeer zo beladen is. Bij de laatste oefening van de avond wordt ook gelachen. Toos Matthijs deelt kaartjes uit die ze ooit bij het spirituele maandblad Happinez kreeg. elke student leest haar of zijn kaartje hardop voor. Het gaat over dat alles eindig is, dus ook de problemen die je ervaart, of dat je goed voor jezelf moet zorgen omdat je er alleen dan ook voor anderen kunt zijn. Ruim je kledingkast op, leest een studente voor van haar kaartje. Opruimen is een meditatieve bezigheid. Ze kijkt lachend de klas in. Ben je bij mij thuis geweest of zo? O Esmé van der Molen Er zijn meer keuzevakken die je helpen in je persoonlijke ontwikkeling (bijvoorbeeld assertiviteit, faalangst) of met een stoornis (autisme, ADHD, ADD). Voor al deze keuzevakken heb je een doorverwijzing van de decaan nodig Profielen Profielen

16 Daan Haalboom (23) Tot 2013: werktuigbouwkunde Nu: mathematical engineer Loggers FOTO: levien WIlleMSe geleerd Op de hr: brede technische kennis, zowel theoretisch als praktisch, en basisprincipes van verschillende berekeningsmethoden. gemist Op de hr: schrijfvaardigheden en specifieke kennis zoals nodig voor opdrachten als bij loggers. cv 2013-heden: Mathematical engineer loggers april-november 2013: Afstudeerstage loggers september januari 2012: derdejaarsstage, vicoma engineering 2010: Start werktuigbouwkunde HR 2009: Start propedeuse TU werktuigbouwkunde 2009: diploma vwo de dik verdiende tien van daan haalboom Hij ontwikkelde een berekeningsmodel waarmee hij zijn stagebedrijf een direct concurrentievoordeel gaf. De bescheiden werktuigbouwkundestudent Daan Haalboom kreeg hiervoor een tien én een arbeidscontract. waarom geven we zo weinig tienen, vroeg columnist Bart siebelink zich Onlangs in profielen af. Prompt verscheen er een mail in onze inbox waarin docente Betty Molt trots meedeelde dat de opleiding werktuigbouwkunde een tien had uitgedeeld voor het afstudeeronderzoek van student daan Haalboom (23) bij loggers. dit dordtse bedrijf (veertig medewerkers) is gespecialiseerd in beheersing van schok, trillingen en geluid. Zo ontwikkelde het voor baggeraar van Oord de vering voor het grootste baggerschip ooit. In dit schip dat rotsen kapot drilt, is het dek op luchtveren geplaatst waardoor het zweeft en vrij is van trillingen. loggers is geen uitvoerder, maar levert de kennis voor dit soort oplossingen. een interessant bedrijf dus voor hogeropgeleiden en voor de ambitieuze daan haalboom die zichzelf ten doel had gesteld om een negen voor zijn afstudeerstage te halen. Hij kreeg als opdracht een model te ontwikkelen waarmee berekend kan worden welke elementen geschikt zijn om trillingen te dempen. loggers gebruikte daarvoor verschillende methoden en had behoefte aan één model. Haalboom: eerst begon ik met een spoedcursus over trillingsdemping. Trillingen geven veel overlast. Het is dus zaak om de overdracht van trillingen zo veel mogelijk te dempen en te isoleren. Het model dat ik ging ontwikkelen, moest berekenen hoe verschillende factoren in een apparaat van invloed zijn op trillingen denk aan grootte, gewicht of toerental. de opdracht was om dat te bepalen voor apparaten met vier ondersteuningspunten; dus vier punten die trillingen kunnen overdragen. na een paar dagen puzzelen had haalboom de ruwe schets van een eerste model. Het was natuurlijk nog niet af, maar ik zat wel op het goede spoor. Toen werd ik een beetje té ambitieus en wilde ik uitbreiden naar apparaten met zes ondersteuningspunten. de wiskundige vergelijkingen werden ineens veel complexer. Ik moest de A4'tjes overdwars leggen, anders pasten de berekeningen niet meer. Bovendien merkte Haalboom dat hij terug moest naar de theorie van de natuurwetten om verder te komen. Ik ben me heel grondig gaan inlezen in de vakliteratuur die de basis van trillingen beschrijft. door het bestuderen van die literatuur lukte het me om het model helemaal nieuw op te bouwen. Het resultaat is één berekeningsmodel voor het dempen van trillingen van apparaten met een in theorie oneindig aantal ondersteuningspunten. zeldzaam goed zijn stagebegeleiders marcel dusée en richard vogelaar van loggers ervaren dit als een zeldzaam goed resultaat. Zo n prestatie maak je eigenlijk nooit mee, en zeker niet bij een bedrijf van onze omvang. daan heeft het model ontwikkeld, gedocumenteerd en getest en het bleek spot on. We kunnen nu gemakkelijker calculaties met een zeer hoge nauwkeurigheid uitvoeren en sneller de optimale trillingsdempers selecteren. In korte tijd en relatief eenvoudig kunnen we meerdere scenario s door het model laten lopen. daardoor komen we op andere oplossingen en zijn er bijvoorbeeld geen acht maar zes veren nodig om trillingen te dempen. dat levert voordeel op ten opzichte van onze concurrenten. dat scheelt onze klant geld waardoor wij scherper kunnen aanbieden en dus onderscheidend kunnen zijn. de tien die Haalboom van de opleiding kreeg, was volgens zijn begeleiders bij loggers dan ook dik verdiend. Om een tien te krijgen moest zijn werk aan een aantal criteria voldoen, maar niet alle criteria waren op de situatie van daan van toepassing. er moest bijvoorbeeld octrooi aangevraagd kunnen worden. dat was onmogelijk; je kunt moeilijk octrooi aanvragen op de werking van de natuurwetten. Ook moest het werk gepubliceerd worden. Omdat het bedrijfsvertrouwelijke informatie is, wilden wij dat niet. Maar vraag je: Is het publicabel, dan is het antwoord volmondig: ja. Ook moest het werk van universitair niveau zijn om een tien te verdienen. dat was bij daan zichtbaar in zijn onderzoekende manier van werken. Toen hij het model klaar had, heeft hij het uitgebreid getest, gevalideerd noemen wij dat. Hij was niet tevreden met één goede uitkomst. dan bevroeg hij het model weer op andere manieren. Ook bleek hij in staat om buiten zijn vakgebied kennis op te doen. Hij is geen IT er, maar was snel thuis in onze IT-toepassingen. daardoor heeft hij nu een model afgeleverd dat communiceert met andere applicaties die we bij loggers gebruiken. Bovendien kan het model verder uitgebreid worden, bijvoorbeeld voor het berekenen van schok, een van onze andere expertises. verder studeren in dresden in november 2013 kwam de stage officieel ten einde. Maar daan Haalboom is nooit meer vertrokken bij loggers. voor zijn begeleiders was het niet de vraag of maar hoe ze Haalboom konden binnenhouden. Hij was immers van plan om vanaf komend collegejaar in duitsland te gaan studeren. eerst een bachelor om zijn wiskundeniveau verder op te krikken en daarna de master spoorwegtechniek. Wij hebben hem aangeboden in dienst te blijven, maar met een speciaal arrangement. Wij betalen zijn studie en wat hij in dresden op de universiteit leert, kan hij direct toepassen voor loggers. die tien, daar had ik niet op durven hopen, blikt Haalboom terug. dat was voor iedereen een mooi resultaat. Ik heb het geluk gehad met een ambitieus groepje studenten op te trekken. een van hen had al een negen voor zijn afstudeerstage gehaald. lachend: een andere medestudent moet nog, dus de lat ligt hoog. dat groepje is heel stimulerend geweest. Sowieso ben ik blij dat ik hbo heb gedaan. daardoor neem ik een grote bagage aan praktische kennis mee naar loggers en naar de universiteit. O Esmé van der Molen 31 30Profielen Profielen

17 column ernest van der kwast Martijn van de Griendt icbeurs, 07 Martijn van de Griendt uit In rotterdam SORRY het Begint allemaal Bij een lantarenpaal Op de meent. wim konings kijkt hier naar de klok van de stadhuistoren. als de grote wijzer van drie naar twee minuten voor twaalf beweegt, verplaatst hij zijn blik naar zijn horloge. Als de grote wijzer hier dertig seconden heeft afgelegd, begint hij te lopen. Hij weet dat het 90 passen zijn; hij neemt twee passen per seconde en arriveert dan 45 seconden voor twaalf uur bij de vitrine met daarin een glimmende, roestvrijstalen megafoon op een sokkel. Als Wim Konings de twee sloten open heeft gedraaid en de glazen deur naar zich toe trekt, begint het carillon van de stadhuisklok te spelen, alsof er een muziekdoos is geopend. Hij pakt de toeter, sluit de glazen deur, draait alleen het bovenste slot dicht en richt zich dan naar de Coolsingel. Hij weet dat als het carillon stopt met spelen er nog zeven seconden resteren. In deze leemte roept hij door de megafoon, helder en plechtig, groots en aangrijpend: It is never too late to say sorry. De tweede lettergreep van het laatste woord valt samen met de eerste slag van de klok van de stadhuistoren. Het is twaalf uur. sinds 28 mei 2011 roept wim konings deze tekst door een megafoon over de coolsingel. Hij is de performer van het gelijknamige kunstwerk van het Scandinavische duo Michael Elmgreen en Ingar Dragset. Het eerste jaar riep hij 363 keer: It is never too late to say sorry. Alleen op de dag van de marathon en tijdens het Zomercarnaval zweeg hij. Maar toen de Bavaria City Race werd gereden, riep hij de acht woorden statig en trots over het gehuil van de auto s heen. het scandinavische duo laat zich niet uit over de boodschap van zijn werk. Ik dacht natuurlijk aan de liefde toen ik Konings hoorde schreeuwen, maar anderen horen ook een publieke aanklacht. Er gaat steeds minder geld naar de beelden in de stad. Aan de overkant, voor de Bijenkorf, staat het beeld Naum Gabo. Het verkeert in een deplorabele staat; geld voor restauratie is er niet. Opmerkelijk is dat Wim Konings per 1 januari nog maar één keer per week de vitrine opent. De angst is dat Rotterdam zijn enige levende beeld uiteindelijk monddood maakt, maar ergens heb ik ook een oneindig vertrouwen in Wim Konings, de man die door zijn manier van lopen en zijn samenvalt met het kunstwerk. Als de sokkel en de toeter allang zijn weggehaald, zie ik hem toch opduiken en te midden van de massa opeens schreeuwen.o Ernest van der Kwast is schrijver. Zijn laatste boek is Giovanna s navel. FOTO: levien WIlleMSe TIP FOREVER YOUNG al ruim vijftien jaar fotografeert martijn van de griendt jongeren over de hele wereld. de tentoonstelling Forever young presenteert een selectie uit zijn oeuvre en zoomt in op zijn foto s over jeugdcultuur. een foto van Harry (13), voorafgaand aan een emo -concert in londen, illustreert van de Griendts werkwijze. Hij portretteert Harry met houtskool rond zijn ogen, lippenstift en een pony tot vlak boven de wenkbrauwen op straat tussen andere emo s. (emo s kenmerken zich door een alternatieve kledingstijl en een emotionele inslag.) Martijn van de Griendt werkt voor o.a. volkskrant Magazine, Nieuwe Revu, NRC Next en Oor. Te zien tot 11 mei. TIP VERS BETON ken je vers Beton al? het online tijdschrift voor de harddenkende rotterdammer, zo schrijft de redactie. We duiden de stad, hebben het beste met haar voor, en richten ons op politiek, kunst & cultuur, stedelijke ontwikkeling, wetenschap, economie en human interest. vers Beton is geen platform voor snel nieuws of uitgaanstips, maar een plek voor diepgang en reflectie. Het tijdschrift is begin 2011 opgericht en wordt gemaakt door een grote groep Rotterdammers die op vrijwillige basis deze website mogelijk maakt. Bovendien staat vers Beton open voor gastbijdragen Examengala, Fioretti College, St Oedenrode, Juni, 2011 Martijn van de Griendt 05 - Brooklyn, New York, september 2013 Martijn van de Griendt 04 - Harry (13), Londen 2006 Martijn van de Griendt 05 - Brooklyn, New York, september 2013 Martijn van de Griendt FOTO: joshua BAkARBeSSy TIP MUSEUMNACHT 2014: LASTPLAK IN RAAF! raaf is een creatieve werkplaats, een podium met een afwisselend programma en een huiselijk dinercafé op zuid. Tijdens de Museumnacht 2014 (op 8 maart) wordt RAAF overgenomen door het Rotterdamse kunstcollectief lastplak. Gedurende de festivalnacht werken zij aan de nieuwe lastplakmural (kunst die direct op de muur of het plafond is aangebracht) die voor lange tijd het nieuwe uiterlijk van RAAF zal bepalen. livemuziek wordt verzorgd door lastplakradio en er kan gegeten worden in het RAAF dinercafé. Op 14 maart zal de officiële opening van de nieuwe lastplak-expo worden gevierd met een openingsfeestje in RAAF. JONATHAN DRINKT WIJN een knisperend haardvuur, Berenvelletje Op de grond, kaarsjes aan en een Flesje wijn voor twee. een ideale valentijnsavond of juist te zoetsappig? Ik ben niet zo n romanticus, maar een goed glas wijn sla ik niet af. en dat drink je tegenwoordig in een wijnbar. het eigendom: meer dan 100 wijnen een wijnbar kende de witte de withstraat nog niet, maar sinds eind 2011 is het eigendom er te vinden. Zowel op het overdekte terras als binnenin de zaak ademt Het eigendom warmte en gezelligheid. Als je het trappetje afloopt, wandel je zowat een grote kist wijn binnen omdat de muren volledig bedekt zijn met de latjes van oude kistjes. Met meer dan honderd wijnen waarvan er 35 per glas te bestellen zijn, is er voor iedere wijnliefhebber genoeg keus. Ik begin de avond met een mousserende wijn. een Italiaanse frisse bubbel en een Spaanse cava met een bittertje. Twee heerlijke glazen die verraderlijk snel leeg zijn. de bediening heeft verstand van zaken en legt de verschillende soorten wijn graag aan je uit. Het eigendom, Witte de Withstraat 45B een glas vanaf 3,90 wijnbar lucas: alleen europese wijnen en lokaal eten nog geen drie maanden is wijnbar lucas aan de nieuwe Binnenweg open. Het tot voor kort wat saaie pand is door lucas omgetoverd in een sfeervolle wijnbar met als middelpunt de grote wijnkast. de kaart is prettig te lezen omdat de verschillende, alleen europese, wijnen op smaaksegment zijn ingedeeld en niet op land. Ik probeer een Franse wijn met tonen van boter en honing. een zeer goede keuze in combinatie met een hapje. leuk detail: lucas werkt samen met andere ondernemers uit de Binnenweg. dus voor zowel het brood als de smeersels is hij de straat niet uit geweest. Wijnbar lucas, Nieuwe Binnenweg 125H een glas kost ongeveer 5,- l Ouest: OOk Om te eten in het historische pand met de herkenbare bolle ruit is l Ouest te vinden. een kleine, maar gezellige wijnbar in het centrum van de stad dat sinds 2012 ook een restaurant is. de houten wijnkaart is vooral prettig omdat bij elke wijn een kort verhaaltje staat: van het land van herkomst tot de naam van de maker. je weet precies wat je drinkt. l Ouest, van Oldenbarneveltstraat 139, Huiswijn vanaf 3,90 O Jonathan van Noord Profielen33

18 WIE BEN JIJ DAN? voor een paar tientjes bouwde jeroen websites voor bekenden. drie jaar later heeft hij zijn eigen bedrijf, zeven man in dienst en is klm een van zijn klanten. wie-wat-waar jeroen ditewig (23) vijfdejaars technische informatica de klm voor de zus van iemand die ik via kitesurfen ken, had ik een website gemaakt. Hij vond dat ik dat snel had gedaan en vroeg of ik in twee weken tijd iets kon maken voor een nieuwe boardingmethode bij klm, waar hij op dat moment afstudeerde. Bij smart boarding wordt het vliegtuig van achter naar voren én van raamkant naar gangpad gevuld. daarmee kan worden voorkomen dat passagiers weer moeten opstaan of het gangpad blokkeren. Na het inscannen van je boardingpas krijg je een volgnummer. en werkt het? ja, het draait nu zo n drie maanden op drie vluchten per dag. de testresultaten zijn positief. Ik ga regelmatig naar Schiphol om het systeem ter plekke te verbeteren. In het begin hadden we bij het scannen bijvoorbeeld last van de mobiele apparatuur van passagiers. eigen bedrijf in havo 5 begon ik met het bouwen van websites. Omdat mijn vader in de autobranche zit, kregen we thuis veel zakelijke mensen over de vloer. Mij werd steeds vaker gevraagd om iets op te zetten en daar kreeg ik dan een paar tientjes voor. Op een gegeven moment wilde iemand dat ik daar een factuur voor schreef en toen ben ik dit bedrijf gestart. Na een half jaar had ik twee mensen in dienst. studie... er waren dagen dat ik om acht uur naar schiphol ging, om zeven uur s avonds weer in Rotterdam was en tot tien uur op locatie Academieplein aan m n project voor school zat te werken. Maar in juni hoop ik af te studeren, op de klm. Over vijf jaar? met m n bedrijf web4exposure wil ik graag hard- en software combineren. Ik hoop dat we dan zijn begonnen met het produceren van alles wat te maken heeft met sensoring. dat is de toekomst: het leveren van data wordt steeds belangrijker. en kitesurfen? Zeker weten! voor kitesurfen en vakanties blijf ik tijd maken. die ontspanning heb ik ook echt nodig, anders komt het niet goed O Jos van Nierop FOTO: FRANk HANSWIjk accountmanagers aansluiting BedrijFsBureau toelatingsexamens en Ondersteunend Onderwijs Museumpark H01.038, Bureau keuzeonderwijs voor vragen over keuzeonderwijs (keuzevakken en minors) Academieplein, AP.B , , centrale medezeggenschapsraad (cmr) Museumpark H, centrum voor topsport en studie Contactpersoon: Coen duiverman kralingse Zoom N1.116, copyshops XerOX Academieplein: kralingse Zoom: Museumpark: decanen Wil je een afspraak maken met een studentendecaan? Of wil je informatie over de werkzaamheden van het decanaat? Ga dan naar studentendecanaat let OP, er zijn decanen aanwezig op de vier hoofdlocaties van de Hogeschool Rotterdam (Academieplein, kralingse Zoom, Museumpark, Wijnhaven 61) en bij de Pabo dordrecht. Studeer jij op een andere locatie dan de bovengenoemde, kijk dan goed op de webpagina naar 'Wie zijn de decanen?' om te zien tot welke locatie jij je moet wenden. hr services Rochussenstraat RS / fax international OFFice kralingse Zoom, k.b2.126, , hint.hr.nl/intoff. Balie dagelijks open van en mediatheken Info op Catalogus op academieplein Open: ma/di/do , wo/vr dordrecht Open: ma , di en , wo , do , vr kralingse zoom Gebouw II, k.n Open: ma/di/do , wo , vr museumpark Open: ma t/m do u en vr wijnhaven (balie), (kunstkelder), (werkkamer). Open: ma t/m do , vr NB: Tijdens schoolvakanties zijn er gewijzigde openingstijden! readershops academieplein kelder: A.k.24. Open: ma/do: , di/wo: en vr: kralingse zoom In Selexyz. Open: ma t/m vr CoM: Studie Bijdehand museumpark MP. l Open regulier: ma/do , , , di/wo/vr , Aangepaste openingstijden in de eerste lesweek van een kwartaal en tijdens de introductie week. ma/do , , , di/wo/vr , service desk ict kijk voor de openingstijden op Hint academieplein, B.1.02, kralingse zoom, B1.126, museumpark, MH01.321, wijnhaven/blaak, 0.316, student aan zet (peercoaching) Museumpark MP.H00.050, Open: ma-vr mentoraten amani voor Marokkaanse studenten , antuba voor Arubaanse en Antilliaanse studenten, ,www.antuba.nl, hr.nl makandra voor Surinaamse studenten , lale voor Turkse studenten , mentoraatlale.hyves.nl. steunpunten powerplatform voor en door studenten met een functiebeperking kralingse Zoom, , www. powerplatform.nl. studenten service center Rochussenstraat 198, begane grond Open: studerende Ouders aan zet voor (a.s.) studerende ouders , supportteam 21+ en deeltijd voor 21+ en deeltijdstudenten , studievoorlichting en studiekeuzebegeleiding Rochussenstraat 198, , Open: ma/vr de taaldesk & helpdesk exact Algemene vragen over taal (zowel Nederlands als engels) en bijspijkermodules kunnen gesteld worden via voor vragen over bijspijkermodules voor exacte vakken (natuur-, wis- en scheikunde), mail post hbo Transfergroep Rotterdam vertrouwenspersonen voor studenten academieplein Clemens Peters: Annette detzel: kralingse zoom jan Roel van Zuilen: Bertine van Hillo-visser: museumpark Marleen Braat: Willem Werner: rochussenstraat Gertruud Bartels van der Ham: Henk vermeulen: wijnhaven/blaak jocé Bloks: Marijke Hagen-Sallevelt: vertrouwenspersonen voor personeel john Beentjes: Gertruud Bartels: adressen Opleidingen hogeschool rotterdam Postbus 25035, 3001 HA Rotterdam Telefoon (010) academieplein Instituut voor Engineering en Applied Science Instituut voor Gebouwde Omgeving G.j. de jonghweg 4-6, 3015 GG Rotterdam Telefoon (010) Blaak/wijnhaven 61 Instituut Willem de Kooning Academie Wijnhaven 61, 3011 Wj Rotterdam Telefoon (010) Blaak 10, 3011 TA Rotterdam Telefoon (010) kralingse zoom Rotterdam Business School Instituut voor Commercieel Management Instituut voor Financieel Management kralingse Zoom 91, 3063 Nd Rotterdam Telefoon (010) lloydstraat Rotterdam Mainport University of applied sciences lloydstraat 300, 3024 ea Rotterdam Telefoon (010) museumpark Instituut voor Lerarenopleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Bedrijfskunde Transfergroep Rotterdam Museumpark 40, 3015 CX Rotterdam Telefoon (010) pabo dordrecht Achterom 103, 3311 kb dordrecht Telefoon (078) pieter de hoochweg Rotterdam Academy Pieter de Hoochweg 129, 3024 BG Rotterdam Telefoon (010) rdm campus Instituut voor Gebouwde Omgeving Instituut voor Engineering en Applied Science Academie van Bouwkunst RdM kade 59, 3089 jr Rotterdam Telefoon (010) rochussenstraat Instituut voor Gezondheidszorg Rochussenstraat ek Rotterdam Telefoon (010) wijnhaven 99/107 Instituut voor Communicatie, Media en Informatietechnologie Wijnhaven 107, 3011 WN Rotterdam Telefoon (010) Wijnhaven 99: (010)

19 lees profielen ook op je mobiel en volg ons ook op social media twitter.com/profielen FaCeBook.CoM/Profielen profielen.hr.nl een app installeren is niet nodig. Ga naar profielen.hr.nl

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office)

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) ICT~Office voorspelt een groeiend tekort aan hoger opgeleide ICT-professionals voor de komende jaren. Ondanks de economische

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Beslis zelf over je toekomst!

Beslis zelf over je toekomst! Beslis zelf over je toekomst! Is deze folder voor jou? Elk jaar komen vele jongeren van school met een havo, vwo of mbo niveau 2 diploma. Behoor jij bij deze groep? Dan is deze folder niet voor jou bestemd.

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS WELKE MOGELIJKHEDEN HEB IK? 10-9-2015 COLLEGE DEN HULSTER 2 WELKE MOGELIJKHEDEN 1 HBO (73%) MBO (5%) VWO (5%) VAVO (10%) JE KEUZE UITSTELLEN (5%) EEN BAAN ZOEKEN (2%)

Nadere informatie

Waarom ga je dat doen volgend jaar?

Waarom ga je dat doen volgend jaar? Waarom ga je dat doen volgend jaar? Susanne de Haar, Marlien Douma, Jan-Willem Kalhorn, Michiel Tolboom, Lotte Bonsel Begeleider: Marja ter Wal Inleiding Aan het einde van de middelbare school komt voor

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit.

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Goed, duidelijke manier van les geven Goed en zinvol. Goed

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen Handel en Administratie vmbo-mbo-havo PENTA werkt al een tijdje

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

INFORMATIE V M B 2015 B

INFORMATIE V M B 2015 B INFORMATIE VMBO 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Ik ben geen type om met mijn neus in de boeken te zitten. Daarom doe ik basis. We hebben bij Bornego Beugel gelukkig veel praktijklessen.

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zeeland Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zeeland groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

Een goede opleiding werkt!

Een goede opleiding werkt! Een goede opleiding werkt! aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt Amsterdam, 18 september 2014 Maikel Volkerink www.seo.nl m.volkerink@seo.nl - +31 20 525 1643 Inhoud 1. Hoe komen HO-alumni terecht op de arbeidsmarkt?

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo)

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo) Aantal gediplomeerden aan de lerarenopleidingen in Nederland Ondanks huidige en verwachte lerarentekorten is er geen sprake van een substantiële groei van aantal gediplomeerden aan de verschillende lerarenopleidingen.

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3 Goirle, 26 mei 2016 Uw kenmerk : Ons kenmerk Onderwerp : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe : studievoorlichtingsavond 2 juni2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

V erschenen in: ESB, 83e jaargang, nr. 4149, pagina 344, 24 april 1998 (datum) De arbeidsmarkt voor informatici is krap en zal nog krapper worden.

V erschenen in: ESB, 83e jaargang, nr. 4149, pagina 344, 24 april 1998 (datum) De arbeidsmarkt voor informatici is krap en zal nog krapper worden. Het informatici-tekort A uteur(s): Smits, W. (auteur) Delmee, J. (auteur) Grip, A. de (auteur) De auteurs zijn werkzaam bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016 Bertrand Russell College havo en vwo Waarom doorstromen naar 4havo? Stel, je zit in 4 VMBO-t. Je haalt goede resultaten, het ziet ernaar uit dat je zult gaan slagen.

Nadere informatie

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioen krant augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioenheld Nieuws Ik vind het leuk om iets nieuws te leren

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur 1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur GESPREK MET DE MINISTER-PRESIDENT, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER DE VOORJAARSNOTA EN DE KONINKLIJKE FAMILIE Nederland

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gorinchem Samenvatting Aantal banen neemt in beperkte mate toe, echter niet in collectieve sector In de krimpregio Gorinchem neemt het aantal banen van

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Auteur: Marco Kleine Deters Opleiding: Bedrijfskundige Informatica Klas: BIEV2B Studentcode: 1550275 Datum: 8-6-2009 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen

ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen ik ga voor de 2015-2016 school voor economie en ondernemen Een secretaresse voert natuurlijk heel ander werk uit dan een commercieel medewerker bij een bank, een juridisch medewerker bij een gemeente of

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag 3 Onze studenten 3.1 Oriëntatie op vervolgonderwijs 3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag Bezoekersaantallen per vestiging nov 06 2007 2008 2009 2010 De Haagse Hogeschool 2832 14926 15575 19529 17405 De Haagse

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

INFORMATIE VMBO BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL

INFORMATIE VMBO BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL INFORMATIE VMBO 2014 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Eigenlijk houd ik niet zo van leren, maar meer van doen. Daarom doe ik ook kader. Dan heb je wat minder leerstof en wat meer praktijk.

Nadere informatie

Onderbouw. Bianca van Rossum. Gymnasium 4. bpvanrossum@hotmail.nl. Nikki Bloemen. nikki.bl@hotmail.com. Florian Tiggeloven

Onderbouw. Bianca van Rossum. Gymnasium 4. bpvanrossum@hotmail.nl. Nikki Bloemen. nikki.bl@hotmail.com. Florian Tiggeloven 4 +PLUSSER Naam Klas e-mailadres Onderbouw Bianca van Rossum Gymnasium 4 bpvanrossum@hotmail.nl Nikki Bloemen nikki.bl@hotmail.com Florian Tiggeloven Floriantiggeloven@hotmail.com Geef bijles in / en aan

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

1.1 Aan het werk. 1874 Kinderwetje van Van Houten:

1.1 Aan het werk. 1874 Kinderwetje van Van Houten: 1.1 Aan het werk 1874 Kinderwetje van Van Houten: Het werd verboden voor kinderen onder de 12 jaar om in de fabriek te werken. Werken op het land was nog wel toegestaan. Tegenwoordig mogen jongeren vanaf

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijnmond

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijnmond Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Rijnmond Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Rijnmond groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Voorlichting management & organisatie vernieuwde tweede fase HAVO/VWO Een nieuw vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas HAVO /VWO opgenomen.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Van mbo en havo naar hbo

Van mbo en havo naar hbo Van mbo en havo naar hbo Dick Takkenberg en Rob Kapel Studenten die naar het hbo gaan, komen vooral van het mbo en de havo. In het algemeen blijven mbo ers die een opleiding in een bepaald vak- of studiegebied

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 31 januari 2015 Enschede Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB)

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB) Decanaat Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat voor

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Public Administration Arbeidsmarkt

Public Administration Arbeidsmarkt Public Administration Maar liefst 33 masters staan voor je klaar als je je bachelor politicologie, bestuurskunde of internationale betrekkingen hebt gehaald. Maak daar maar eens een keuze uit. Ga je voor

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College Havo-3, wat dan.? Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College WO WO HBO HBO VWO 6 MBO Havo 5 VWO 5 *niet zonder meer mogelijk! TL 4 Havo 4 TL 3 Havo 3 Toekomstplan opstellen Wie ben ik? Wat kan ik?

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuid-Kennemerland en IJmond groeit het aantal

Nadere informatie

Waar ben jij op zaterdagavond? Kom naar. jalové

Waar ben jij op zaterdagavond? Kom naar. jalové Waar ben jij op zaterdagavond? Kom naar jalové Jalové Jalové. Tsja, een beetje bijzondere naam, maar wel een naam met betekenis. Jalové staat voor Jaarsveld-Lopik Vereniging. Jalové is een jeugdvereniging

Nadere informatie

Kwaliteit v/d betrokkenheid v/h beroepenveld. 31-01-2013 Rik Burger

Kwaliteit v/d betrokkenheid v/h beroepenveld. 31-01-2013 Rik Burger Kwaliteit v/d betrokkenheid v/h beroepenveld 31-01-2013 Rik Burger Rik Burger Accountmanager CE:SMM e. f.burger@hr.nl @kirco99 Kwaliteit van de betrokkenheid van het beroepenveld Betrokkenheid van het

Nadere informatie

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In IJsselvechtstreek groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Taal is de basis voor alles

Taal is de basis voor alles Taal is de basis voor alles Vanja Mikus kwam als ervaren verpleegster naar Nederland. In haar geboorteland Bosnië had ze de opleiding afgerond en drie jaar werkervaring in een algemeen ziekenhuis opgedaan.

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016

De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016 De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016 maart 2012 Deborah van den Berg 1. Inleiding Wat zijn de huidige en toekomstige arbeidsmarktperspectieven naar opleiding en beroep? Het Researchcentrum

Nadere informatie