Luchthavengelden en Overheidsheffingen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Luchthavengelden en Overheidsheffingen"

Transcriptie

1 Luchthavengelden en Overheidsheffingen

2

3 Amsterdam, mei 2006 In opdracht van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart Luchthavengelden en Overheidsheffingen Benchmark van zes Europese luchthavens Eindrapportage Merith Pelger en Jan Veldhuis

4 De wetenschap dat het goed is SEO Economisch Onderzoek doet onafhankelijk toegepast onderzoek in opdracht van overheid en bedrijfsleven. Ons onderzoek helpt onze opdrachtgevers bij het nemen van beslissingen. SEO Economisch Onderzoek is gelieerd aan de Universiteit van Amsterdam. Dat geeft ons zicht op de nieuwste wetenschappelijke methoden. We hebben geen winstoogmerk en investeren continu in het intellectueel kapitaal van de medewerkers via promotietrajecten, het uitbrengen van wetenschappelijke publicaties, kennisnetwerken en congresbezoek. SEO-rapport nr. 911 ISBN 10: X ISBN 13: Copyright 2006 SEO Amsterdam. Alle rechten voorbehouden. Het is geoorloofd gegevens uit dit rapport te gebruiken in artikelen en dergelijke, mits daarbij de bron duidelijk en nauwkeurig wordt vermeld.

5 Inhoudsopgave 1 Inleiding Resultaten Benchmark Tariefopbrengsten in Tariefopbrengsten in 2004 en Aeronautical kosten voor drie types Aannames...9

6

7 LUCHTHAVENGELDEN EN OVERHEIDSHEFFINGEN 1 1 Inleiding Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart heeft SEO Economisch Onderzoek, cluster Amsterdam Aviation Economics (AAE) gevraagd om de door ons in 2004 uitgevoerde kwantitatieve benchmark van luchthavengelden en overheidsheffingen te actualiseren. Het ontwikkelde benchmark-model geeft inzicht in de verhouding tussen zes Europese luchthavens (Amsterdam, Frankfurt, Londen Heathrow en Gatwick, Parijs Charles de Gaulle en Orly) met betrekking tot de luchthavengelden en overheidsheffingen. Actualisatie van het model zal resulteren in de meest recente inzichten en effecten van verhogingen in tarieven of veranderingen in tariefstructuur. Aanpak De effecten van veranderende luchthavengelden en overheidsheffingen worden bepaald met het door ons ontworpen benchmark model uit Dit model geeft inzicht in de kosten voor zes Europese luchthavens. Het model is opgebouwd op basis van de IATA Airport and Air Navigation Charges Manual. Deze informatie wordt aangevuld met de havengeldregelingen en informatie over de overheidsheffingen van de betreffende luchthavens indien nodig. De meest recente en beschikbare gegevens, die van begin 2006 ( tot en met 1 mei), zullen we gebruiken. De luchthavengelden en overheidsheffingen zijn in meerdere kostenposten te onderscheiden. Voor de zes luchthavens zullen onderstaande posten worden onderscheiden. De luchthavengelden zijn nader te onderscheiden in: - Landing- and take-off charge - Passenger service charge - Parking charge (voor vliegtuigen) - Noise charge ten bate van de luchthaven - Security charge ten bate van de luchthaven De overheidsheffingen omvatten: - Noise charge ten bate van de overheid - Security charge ten bate van de overheid - ATC- charge - Andere government taxes (voor zover gemeld in de IATA manual) Statistische gegevens van de luchthaven Schiphol vormen de input die voor alle luchthavens gelijk is verondersteld, zodat een consistente vergelijking tussen de zes luchthavens gemaakt kan worden. Hiervoor gebruiken we de verkeersgegevens van Het gaat hierbij om een zogenaamd Schiphol pakket, dat bestaat uit een representatieve vloot op basis van het verkeer op Schiphol in De keuze voor de vloot is in overleg met de opdrachtgever bepaald en

8 2 HOOFDSTUK 1 representeert 97% van het verkeer in Om de vergelijking mogelijk te maken tussen 2004 en 2006 zal het model dat voor de benchmark 2004 ontwikkeld is worden vernieuwd met deze nieuwe statistische gegevens. Naast het totale Schiphol pakket worden drie vliegtuigtypes uit de vloot gelicht. Deze types representeren 23% van de vliegtuigbewegingen uit Het gaat om op Schiphol veel voorkomende vliegtuigtypes, waarbij gekozen is voor respectievelijk een groot (intercontinentaal) type, een middelgroot (vooral op Europese bestemmingen gericht) type en een klein (uitsluitend op Europese bestemmingen gericht) type. Bovendien zit elk van de drie in een andere geluidsklasse op Schiphol. Deze types zijn door DGTL uit de gekozen vloot aangewezen. Het gaat om de volgende types: - B MC (397 ton, 278 stoelen) - B (76 ton, 174 stoelen) - Fokker 70 (38 ton, 80 stoelen) Leeswijzer In deze beknopte rapportage worden de resultaten van de benchmark gepresenteerd. Daarnaast worden de aannames die gedaan zijn beschreven. Er zijn tabellen en figuren opgenomen van de tariefopbrengsten uit 2004 en 2006, uitgesplitst naar de zes Europese luchthavens. Er worden geen conclusies getrokken, en eventuele opmerkelijke zaken worden niet nader besproken of geïnterpreteerd. Allereerst worden de resultaten in Hoofdstuk 2 gepresenteerd, en vervolgens zullen in Hoofdstuk 3 de aannames beschreven worden. Verschillen in resultaten De resultaten van deze benchmark zijn niet zondermeer te vergelijken met de resultaten die uit de benchmark 2004 kwamen. Dit komt doordat er gebruik is gemaakt van andere basisdata, namelijk een representatieve vloot op basis van het verkeer van Schiphol uit 2005 en niet uit Daarnaast is er in verschillende gevallen sprake van andere aannames die zijn gedaan door hernieuwde inzichten. Dit leidt tot een verfijning van het model. Door in dit project de statistische data van 2005 te implementeren in het model dat voor de vorige benchmark is ontwikkeld is wel een consistente vergelijking te maken tussen de luchthavengelden en overheidsheffingen in beide jaren 2004 en 2006.

9 LUCHTHAVENGELDEN EN OVERHEIDSHEFFINGEN 3 2 Resultaten Benchmark 2.1 Tariefopbrengsten in 2006 Onderstaande tabel geeft een overzicht van de opbrengsten uit luchthavengelden en overheidsheffingen in Deze zijn gebaseerd op het verkeer op Schiphol uit Het gaat om de aeronautical kosten die zijn uitgesplitst naar Airport charges en Government charges, die ieder weer onderverdeeld zijn naar de verschillende kostenposten zoals genoemd in de inleiding. Tabel 2.1: Aeronautical kosten (* mln ) 2006 voor gehele representatieve vloot AMS FRA LHR LGW CDG ORY Airport charge % % % % % % LTO charge % 77 10% % 52 10% % % Passenger Service charge % % % % % % Parking charge 27 4% 30 4% 21 4% 36 5% 36 5% Airport Security charge % 34 5% Noise charge 12 2% Government charge % % % % % % Noise charge 45 7% 11 1% 11 1% Security charge % % % ATC charge 66 10% 36 5% 32 4% 32 6% 67 9% 67 9% Other % % % % % Total Aeronautical % % % % % % In onderstaande figuur zijn de aeronautical kosten eveneens weergegeven. In deze figuur worden de airport charges en de government charges apart weergegeven. Daarnaast is onderscheid gemaakt naar security- en geluidsheffingen. Deze zijn soms onderdeel van de luchthavengelden en soms van de overheidsheffingen. Op de luchthavens van Londen zijn geen expliciete securityof geluidsheffingen. Voor zover van toepassing zijn deze kosten opgenomen in andere charges en zijn dus niet afzonderlijk onderscheiden. 1 Voor CDG en ORY behoort de airport tax tot deze kostenpost. De kosten die onder deze post vallen hebben met name betrekking op de security. 2 Voor AMS valt de governmental compensation levy hieronder, voor LHR en LGW valt de air passenger tax hieronder, en voor CDG en ORY gaat het om de civil aviation tax.

10 4 HOOFDSTUK 2 Figuur 2.1: Aeronautical kosten (*mln ) 2006 uitgesplitst naar airport en government charges Aeronautical kosten (Mln. Euro) AMS FRA LHR LGW CDG ORY Airport Airp Noise Airp Security Government Gov Noise Gov Security Op Frankfurt wordt een central ground handling charge in rekening gebracht. Deze charge wordt geheven in verband met kosten met betrekking tot bagagebandsystemen en centrale deicing infrastructuur. In de benchmark is deze charge op Frankfurt bij de passagiersgelden opgeteld. Ook op Schiphol wordt dit soort kosten uit de havengelden gefinancierd. In de benchmark zijn deze afhandelingskosten dus ook voor Schiphol bij de luchthavengelden opgeteld. Dit geldt niet voor de luchthavens van Londen en Parijs. Op Londen zijn dergelijke kosten doorgaans niet in de havengelden opgenomen. Op Parijs worden andere berekeningsgrondslagen gehanteerd, bijvoorbeeld vaste kostencomponenten (jaartarieven), die niet goed in een benchmark op basis van turnarounds zijn in te passen. 2.2 Tariefopbrengsten in 2004 en 2006 De verkeersgegevens van Schiphol voor het jaar 2005 zijn als input gebruikt voor het model. Op basis van deze statistische gegevens zijn de tarieven van 2004 en 2006 doorgerekend. Hierdoor is het mogelijk een consistente vergelijking tussen 2004 en 2006 te maken. De onderstaande Figuur 2.2 geeft de resultaten van beide jaren weer.

11 RESULTATEN BENCHMARK 5 Figuur 2.2 Aeronautical kosten (* mln ) voor gehele representatieve vloot in 2004 en Aeronautical kosten (Miljn. Euro) AMS FRA LHR LGW CDG ORY Airport charge Government Charge

12 6 HOOFDSTUK 2 Op deze pagina is een gedetailleerde tabel opgenomen waarin de vergelijking van elke kostenpost afzonderlijk wordt weergegeven. Ook is de procentuele groei per kostenpost weergegeven. Tabel 2.2 Vergelijking van aeronautical kosten (*mln ) in 2004 en AMS FRA LHR LGW CDG ORY Groei Groei Groei Groei Groei Groei Airport charge % % % % % % LTO charge % % % % % % Passenger Service charge % % % % % % Parking charge % % % % % Airport Security charge % % Noise charge % Government Charge % % % % % % Noise charge % % % Security charge % % % ATC charge % % % % % % Other % % % % Total Aeronautical % % % % % % 1 De hier genoemde percentages zijn gebaseerd op niet afgeronde bedragen.

13 RESULTATEN BENCHMARK Aeronautical kosten voor drie types Door DGTL zijn drie vliegtuigtypes gekozen uit de representatieve vloot om nader te bekijken. Onderstaande tabellen geven de kosten ( ) van een gemiddelde turn-around (aankomst en vertrek) van deze types weer. Tabel 2.3 Turnaround kosten van een Boeing MC AMS FRA LHR LGW CDG ORY Airport charge LTO charge Passenger Service charge Parking charge Airport security charge Noise charge 132 Government Charge Noise charge Security charge ATC charge Other Total Aeronautical Tabel 2.4 Turnaround kosten van een Boeing AMS FRA LHR LGW CDG ORY Airport charge LTO charge Passenger Service charge Parking charge Airport security charge Noise charge 61 Government Charge Noise charge Security charge ATC charge Other Total Aeronautical

14 8 HOOFDSTUK 2 Tabel 2.5 Turnaround kosten van een Fokker 70 AMS FRA LHR LGW CDG ORY Airport charge LTO charge Passenger Service charge Parking charge Airport security charge Noise charge 32 Government Charge Noise charge Security charge ATC charge Other Total Aeronautical

15 LUCHTHAVENGELDEN EN OVERHEIDSHEFFINGEN 9 3 Aannames Tijdens de modellering van tarieven uit de Airport & Air Navigation Charges Manual van IATA is gebruik gemaakt van een aantal aannames. Deze aannames worden hieronder weergegeven. - Vliegtuigtypes worden ingedeeld naar types die met name Europese (EUR) vluchten uitvoeren, en naar types die met name Intercontinentale (ICA) vluchten uitvoeren. - Bij Intercontinentale (ICA) vluchten wordt een loadfactor van 0,8 gehanteerd, bij Europese (EUR) vluchten een load factor van 0,7. - Bij een ICA vlucht is 40% O/D passagier en 60% transferpassagier. Bij een EUR vlucht is dit andersom, en is aangenomen dat 60% O/D passagier is en 40% transferpassagier. - Bij een Intercontinentale vlucht is het aantal parkeeruren 3, als het een Europese vlucht is dan 1 uur. - Als piek/ off-piek / nacht wordt de definitie gebruikt zoals in de IATA sheets bij Schiphol wordt vermeld. (Piek: ; Off- piek: en ; Nacht: ) - In de luchthavengelden wordt onderscheid gemaakt naar welke bestemming wordt gevlogen. In de benchmark wordt onderscheid gemaakt naar 1) Domestic verkeer; 2) EU (Schengen) ; 3) EU (non Schengen) ; 4) rest Europa (non EU) en 5) Intercontinentaal. Onderstaand worden de aannames die specifiek zijn voor elke luchthaven per luchthaven beschreven. Amsterdam Schiphol - Voor vluchten in de nacht wordt een surcharge gerekend bij de Landing & Take-off charge. In tegenstelling tot 2004 wordt er in 2006 onderscheid gemaakt tussen starts en landingen. De starts worden zwaarder belast dan de landingen. Aangenomen is dat de verdeling tussen het aantal starts en landingen 50/50 is. Frankfurt - De Central Ground Handling charge is (provision of conveyer systems and central deicing infrastructure) bij de Passengers Service charge gerekend. - Naar aanleiding van een studie van SH&E bleek dat 80% van de transferpassagiers in 2004 niet gescand werd, en daarom ook geen security charge hoeft te betalen. In 2006 is dit echter niet meer het geval. In 2006 moet voor alle transferpassagiers betaald worden. - Bij gebruik van pierstand is aangenomen dat de pier gebruikt wordt als het aandeel connected groter is dan disconnected. - Onder airport security heffing worden de nieuwe security heffing gerekend en de 100% bagage screening heffing.

16 10 HOOFDSTUK 3 London Heathrow en London Gatwick - De gehanteerde aanname betreffende de piekuur definitie is in het geval van Londen niet gerechtvaardigd. Voor de Londense luchthavens is de piek zodanig breed gedefinieerd dat daarin drie keer zoveel verkeer is als op Schiphol in de piek. Daarom wordt hiervoor gecorrigeerd. - Bij Air Passenger Tax wordt een gemiddelde genomen van de standard rate en van een lowest class of travel. Paris Charles de Gaulle en Paris Orly - Bij de parking charge wordt een verdeling van 70/30 verondersteld tussen docked en distant parkeren. - Bij de parking charge wordt geen rekening gehouden met mixure of contact.

17 AANNAMES 11 Pax Pakket (*000) Vracht arriving (ton) Vracht departing (ton) ICA/ EUR vloot Type MTOW SeatCap Movements B MC ICA B P ICA B EUR MD ICA DC10-30P ICA A EUR A EUR B ICA B ICA AIRBUS A300-6P ICA B ICA AIRBUS A310-3P ICA AIRBUS A300-4P EUR B P EUR AIRBUS A EUR B WING EUR B EUR B EUR AIRBUS A EUR AIRBUS A EUR B EUR AIRBUS A EUR MD EUR B EUR MD EUR B EUR B EUR B EUR BAE EUR FK EUR BAE P EUR FK EUR EMB EUR CRJ EUR CANAD100/200ER EUR SAAB EUR FK EUR EMB EUR ATR EUR DORNIER EUR B F ICA B F ICA MD-11 FREIGHTER ICA

18 12 HOOFDSTUK 3 Type Offpeak Night Peak Dome stic EU Schengen EU non Schengen Europa (Non- EU) Interconti nental Parkin ghours B MC 0,05 0,86 0,10 0,00 0,00 0,00 0,00 1,00 3 B P 0,18 0,76 0,05 0,00 0,00 0,00 0,00 0,99 3 B ,02 0,89 0,10 0,00 0,00 0,00 0,00 1,00 1 MD11 0,02 0,76 0,22 0,00 0,08 0,00 0,05 0,87 3 DC10-30P 0,08 0,89 0,02 0,00 0,00 0,01 0,00 0,99 3 A ,21 0,70 0,09 0,00 0,00 0,00 0,00 1,00 1 A ,05 0,92 0,03 0,00 0,04 0,12 0,01 0,83 1 B ,13 0,87 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 1,00 3 B ,15 0,76 0,10 0,00 0,07 0,06 0,04 0,83 3 AIRBUS A300-6P 0,27 0,71 0,02 0,00 0,03 0,00 0,70 0,28 3 B ,21 0,76 0,03 0,00 0,04 0,01 0,02 0,93 3 AIRBUS A310-3P 0,10 0,80 0,10 0,00 0,12 0,00 0,18 0,69 3 AIRBUS A300-4P 0,13 0,77 0,10 0,00 0,01 0,00 0,98 0,01 1 B P 0,11 0,86 0,02 0,00 0,48 0,04 0,01 0,47 1 AIRBUS A321 0,13 0,86 0,02 0,00 0,26 0,47 0,25 0,02 1 B WING 0,04 0,68 0,28 0,00 0,74 0,02 0,14 0,10 1 B ,12 0,84 0,04 0,00 0,52 0,16 0,13 0,19 1 B ,11 0,76 0,13 0,00 0,62 0,10 0,22 0,06 1 AIRBUS A ,15 0,80 0,05 0,00 0,49 0,37 0,07 0,07 1 AIRBUS A ,17 0,82 0,01 0,00 0,89 0,03 0,07 0,01 1 B ,07 0,82 0,11 0,00 0,66 0,30 0,01 0,03 1 AIRBUS A319 0,18 0,81 0,01 0,00 0,34 0,47 0,16 0,04 1 MD82 0,08 0,91 0,01 0,00 0,90 0,09 0,01 0,00 1 B ,19 0,80 0,00 0,00 0,53 0,33 0,13 0,01 1 MD87 0,14 0,86 0,00 0,00 1,00 0,00 0,00 0,00 1 B ,13 0,87 0,00 0,00 0,77 0,19 0,00 0,04 1 B ,19 0,80 0,01 0,00 0,43 0,44 0,10 0,02 1 B ,22 0,76 0,01 0,00 0,31 0,63 0,03 0,03 1 BAE146 0,20 0,80 0,00 0,00 0,00 0,02 0,98 0,00 1 FK100 0,17 0,82 0,00 0,00 0,49 0,47 0,04 0,00 1 BAE P 0,06 0,93 0,01 0,00 0,97 0,03 0,00 0,00 1 FK70 0,16 0,84 0,00 0,00 0,60 0,37 0,03 0,00 1 EMB-170 0,22 0,78 0,00 0,00 0,01 0,99 0,00 0,00 1 CRJ700 0,17 0,83 0,00 0,00 1,00 0,00 0,00 0,00 1 CANAD100/200ER 0,14 0,85 0,01 0,00 0,89 0,00 0,00 0,11 1 SAAB ,22 0,78 0,00 0,00 0,28 0,01 0,72 0,00 1 FK50 0,12 0,87 0,00 0,18 0,50 0,32 0,00 0,00 1 EMB-145 0,17 0,83 0,00 0,00 0,65 0,31 0,04 0,00 1 ATR ,32 0,68 0,00 0,01 0,98 0,01 0,00 0,00 1 DORNIER ,21 0,79 0,00 0,00 0,45 0,52 0,03 0,00 1 B F 0,10 0,68 0,22 0,00 0,01 0,01 0,00 0,98 3 B F 0,13 0,79 0,08 0,00 0,04 0,01 0,02 0,93 3 MD-11 F 0,15 0,73 0,12 0,00 0,00 0,00 0,00 0,99 3

19 AANNAMES 13 Eng Nox emission Noise certification data Type ines p/landing (g) (EPNdB) Noise classifications TONL SLNL APNL AMS FRA LHR/ LGW CDG/ ORY B MC B P B MD DC10-30P A A B B AIRBUS A300-6P B AIRBUS A310-3P AIRBUS A300-4P B P AIRBUS A B WING B B AIRBUS A AIRBUS A B AIRBUS A MD B MD B B B BAE FK BAE P FK EMB CRJ CANAD100/200E R SAAB FK EMB ATR X X X DORNIER X X X B F B F MD-11 F

20

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Amsterdam, 7 oktober 2009 In opdracht van Directoraat Generaal Luchtvaart en Maritieme zaken (DGLM) Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Voor de jaren 2003, 2008 en 2009 J. Zuidberg Roetersstraat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 665 Evaluatie Schipholbeleid Nr. 36 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATER- STAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Amsterdam, november 2010 In opdracht van Directoraat Generaal Luchtvaart en Maritieme zaken (DGLM) Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Voor

Nadere informatie

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Amsterdam, februari 2014 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur en Milieu Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Voor de jaren 2003, 2008,

Nadere informatie

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Amsterdam, januari 2015 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Directoraat-Generaal Bereikbaarheid Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Nadere informatie

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Amsterdam, februari 2013 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur & Milieu, Directoraat-Generaal Bereikbaarheid Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Nadere informatie

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen Amsterdam, april 2016 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur en Milieu, DirectoraatGeneraal Bereikbaarheid Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen

Nadere informatie

Advies van de commissie van economische deskundigen over de CPB studie Economisch optimale waterveiligheid in het IJsselmeergebied *

Advies van de commissie van economische deskundigen over de CPB studie Economisch optimale waterveiligheid in het IJsselmeergebied * Advies van de commissie van economische deskundigen over de CPB studie Economisch optimale waterveiligheid in het IJsselmeergebied * Amsterdam, januari 2014 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees?

Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Amsterdam, januari 2008 In opdracht van het Ministerie van Financiën Aanbevelingen bij het rapport Drempelvrees? Aanbevelingen naar aanleiding van de conclusies

Nadere informatie

Ticketprijsmonitor Amsterdam-Paramaribo

Ticketprijsmonitor Amsterdam-Paramaribo Ticketprijsmonitor Amsterdam-Paramaribo Amsterdam, 1 september 29 In opdracht van DGLM Ticketprijsmonitor Amsterdam-Paramaribo Bijlage bij: Amsterdam-Paramaribo: Open Skies of Open Market? drs. R. Lieshout

Nadere informatie

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van het bericht Steun voor KLM schadelijk voor Schiphol en Waarom zou je concurrentie KLM tegenhouden??

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van het bericht Steun voor KLM schadelijk voor Schiphol en Waarom zou je concurrentie KLM tegenhouden?? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Landingsbanen Naam Locatie Lengte Breedte

Landingsbanen Naam Locatie Lengte Breedte Masterplan: klaar voor de toekomst 1 2 5 4 6 3 Landingsbanen Naam Locatie Lengte Breedte 1 Polderbaan 18R - 36L 3.800 meter 60 meter 2 Zwanenburgbaan 18C - 36C 3.300 meter 45 meter 3 Kaagbaan 06-24 3.500

Nadere informatie

Factsheet ontwikkeling luchtvaart. Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid

Factsheet ontwikkeling luchtvaart. Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Notitie over de ontwikkeling van Schiphol in vergelijking met concurrerende luchthavens in de periode 2007-2009 Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Joost Kolkman Maart 2010 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wereldwijd

Nadere informatie

Amsterdam Airport Schiphol

Amsterdam Airport Schiphol Amsterdam Airport Schiphol NATM ledenvergadering Patricia Freije Business Developer Aviation Marketing 20 april 2010 Inhoud 1) Introductie Amsterdam Airport Schiphol 2) Markt ontwikkelingen 3) Gezamenlijke

Nadere informatie

Schiphol Group. Jaarverslag

Schiphol Group. Jaarverslag Schiphol Group Jaarverslag 01 luchthaven. Datzelfde geldt voor mensen die er zelf werken en/of iemand in de directe omgeving kennen die er werkzaam is. Bijdragen aan scholing op en rond de luchthavens

Nadere informatie

SCHIPHOL: GOUDEN DRIEHOEK OF GRIJZE MASSA? Jan Veldhuis KIVI, Den Haag, 10 december 2015

SCHIPHOL: GOUDEN DRIEHOEK OF GRIJZE MASSA? Jan Veldhuis KIVI, Den Haag, 10 december 2015 SCHIPHOL: GOUDEN DRIEHOEK OF GRIJZE MASSA? Jan Veldhuis KIVI, Den Haag, 10 december 2015 Jan Veldhuis 2 1968 1975: Studie algemene econometrie (Tilburg) 1975 1979: Vervoerseconomisch onderzoek (NEA, Rijswijk)

Nadere informatie

Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid

Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid Amsterdam, september 2013 In opdracht van WODC Schadevoorziening bij brand- en bouwveiligheid Een evenwichtig systeem? Bert Hof en Nicole Rosenboom Roetersstraat

Nadere informatie

11 september 2001; de oorlog in Irak; de SARS epidemie; de fusie tussen Air France en de KLM; de opkomst van de goedkope luchtvaartmaatschappijen.

11 september 2001; de oorlog in Irak; de SARS epidemie; de fusie tussen Air France en de KLM; de opkomst van de goedkope luchtvaartmaatschappijen. Kan Schiphol de reizigers nog wel aan in 2020? Eric Kroes Directeur van Significance Hoeveel luchtreizigers zijn er op Schiphol te verwachten in 2020? Kan de luchthaven die aantallen nog wel aan? Levert

Nadere informatie

Pagina 1/24. Besluit Openbaar. 1 Inleiding

Pagina 1/24. Besluit Openbaar. 1 Inleiding Ons kenmerk: 104357/44 Zaaknummer: 104357: Klacht over tarieven en voorwaarden 1 april 2013 - easyjet Datum: 23 april 2013 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt naar aanleiding van de aanvraag in

Nadere informatie

Ongezien, onverkocht?

Ongezien, onverkocht? Ongezien, onverkocht? Amsterdam, maart 2012 In opdracht van VBO Makelaar Ongezien, onverkocht? Funda en concurrentie op de markt voor woningmakelaardij Marco Kerste Barbara Baarsma Nicole Rosenboom Peter

Nadere informatie

Effecten van verschillende heffingsvarianten op de Nederlandse luchtvaart

Effecten van verschillende heffingsvarianten op de Nederlandse luchtvaart Leiden, 15 augustus 2007 in opdracht van het Ministerie van Financiën, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, en het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Effecten van

Nadere informatie

Selectiviteit & Luchtvracht

Selectiviteit & Luchtvracht Selectiviteit & Luchtvracht Scheiden doet lijden Airneth, Amsterdam 29 januari 2009 Agenda: 1. ACN 2. Kenmerken luchtvracht 3. Concurrentie 4. Verwevenheid logistieke proces 5. Selectiviteit/uitplaatsing

Nadere informatie

Vergelijkend onderzoek Noordwest-Europese luchthavens

Vergelijkend onderzoek Noordwest-Europese luchthavens Vergelijkend onderzoek Noordwest-Europese luchthavens Eindrapport RE-2-2 19 april 2 Bouke Veldman Janneke Vader RAND Europe Newtonweg 1 2333CP LEIDEN 71-5245151 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding...

Nadere informatie

Schiphol. de economische motor. Schiphol: de economische motor. AirportCity. www.schiphol.nl. www.youtube.com/schiphol

Schiphol. de economische motor. Schiphol: de economische motor. AirportCity. www.schiphol.nl. www.youtube.com/schiphol Schiphol de economische motor AirportCity Amsterdam Airport Schiphol is een lichtend voorbeeld van een AirportCity: een toonaangevende efficiënte luchthaven die haar bezoekers en de daar gevestigde ondernemingen

Nadere informatie

Het slepen van vliegtuigen

Het slepen van vliegtuigen Oktober 2007 07.171.14-1 Het slepen van vliegtuigen Een verkennend onderzoek 04-10-2007 07.171.14-1 pag. 0/13 Het slepen van vliegtuigen Een verkennend onderzoek In opdracht van: Het ministerie van Verkeer

Nadere informatie

Werkgelegenheidseffecten Eindhoven Airport. Uitgevoerd door Stratagem Strategic Research BV

Werkgelegenheidseffecten Eindhoven Airport. Uitgevoerd door Stratagem Strategic Research BV Werkgelegenheidseffecten Eindhoven Airport Uitgevoerd door Stratagem Strategic Research BV 12 maart 2012 1 Inleiding In 2007 hebben Stratagem en Ecorys onderzoek verricht naar de toenmalige en mogelijk

Nadere informatie

Factsheet Eindhoven Airport

Factsheet Eindhoven Airport Factsheet Eindhoven Airport Geschiedenis: - 1932 Vliegveld Welschap geopend - 1984 Passagiers terminal gebouwd - 2002 Komst Ryanair - 2006 Komst Wizz Air en Transavia - 2009 KLM stopt - 2013 Ryanair opent

Nadere informatie

De invloed van landsgrenzen en taalverschillen op de luchthavenkeuze in België en Nederland. Uitkomsten van de KiM luchthavenkeuze enquête 2013

De invloed van landsgrenzen en taalverschillen op de luchthavenkeuze in België en Nederland. Uitkomsten van de KiM luchthavenkeuze enquête 2013 De invloed van landsgrenzen en taalverschillen op de luchthavenkeuze in België en Nederland. Uitkomsten van de KiM luchthavenkeuze enquête 2013 Internationale connectiviteit Staat op alle metropolenlijstjes

Nadere informatie

Gebruiksplan 2014. Maastricht Aachen Airport. 1 November 2013-31 Oktober 2014

Gebruiksplan 2014. Maastricht Aachen Airport. 1 November 2013-31 Oktober 2014 Gebruiksplan 2014 Maastricht Aachen Airport 1 November 2013-31 Oktober 2014 1 1. Algemeen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Doel en status van het gebruiksplan... 3 1.3 Opzet van het gebruiksplan... 3 1.4 Betrouwbaarheid...

Nadere informatie

Werkdocument. No 126 SCHIPHOL: EEN NORMAAL BEDRIJF?

Werkdocument. No 126 SCHIPHOL: EEN NORMAAL BEDRIJF? Werkdocument No 126 SCHIPHOL: EEN NORMAAL BEDRIJF? Centraal Planbureau, Den Haag, juni 2000 Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag Telefoon (070) 338 33 80 Telefax (070) 338

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2012 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland

Naleving milieuregels 2012 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Luchtverkeersleiding Nederland - /SP/PF/443, 23 november Niets uit

Nadere informatie

Milieueffecten van een differentiatie van de vliegbelasting

Milieueffecten van een differentiatie van de vliegbelasting Maart 2009 08.171.13 Milieueffecten van een differentiatie van de vliegbelasting Maart 2009 08.171.13 pag. 0/27 Milieueffecten van een differentiatie van de vliegbelasting Voor: Ministerie van Verkeer

Nadere informatie

Advies Selectiviteit Schiphol

Advies Selectiviteit Schiphol Advies Selectiviteit Schiphol commissie o.l.v. M. van der Zee maart 2008 Op verzoek van: Ministerie Verkeer en Waterstaat t.b.v. advies Tafel van Alders over toekomst van Schiphol en de regio tot en met

Nadere informatie

Going Beyond the Crisis

Going Beyond the Crisis Going Beyond the Crisis Concrete invulling van toegevoegde waarde Malta 2009 Ivo van der Vlis Director Aviation Marketing Amsterdam Airport Schiphol # PAX Millions Thousends # ATM Invloed van crisis is

Nadere informatie

Havengeldregeling. April 2015. Rotterdam The Hague Airport

Havengeldregeling. April 2015. Rotterdam The Hague Airport Havengeldregeling April 2015 Rotterdam The Hague Airport Rotterdam Airport B.V. Havengeldregeling De besloten vennootschap Rotterdam Airport, namens de naamloze vennootschap Luchthaven Schiphol exploitant

Nadere informatie

1,7% 42% Excellent Visit Value 15, 89. Aantrekkelijke en inspirerende faciliteiten

1,7% 42% Excellent Visit Value 15, 89. Aantrekkelijke en inspirerende faciliteiten Excellent Visit Value Excellent Visit Value Schiphol Group heeft zich ten doel gesteld klanten een goede prijs-kwaliteitverhouding te bieden. Daarmee willen we de concurrentiepositie van de Mainport Schiphol

Nadere informatie

Persbericht. Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies o o

Persbericht. Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies o o Halfjaarresultaten 2010 Schiphol, 30 augustus 2010 Persbericht Hoofdpunten Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies

Nadere informatie

Economisch belang mainport Schiphol

Economisch belang mainport Schiphol Ministerie van Verkeer en Waterstaat stuvwxyz Programmadirectie Ontwikkeling Nationale Luchthaven Economisch belang mainport Schiphol 9 december 1999 Ministerie van Verkeer en Waterstaat stuvwxyz Programmadirectie

Nadere informatie

Werken aan de toekomst. van Schiphol en de regio. Deelrapport 1: De mainport Deelrapport 2: Het milieustelsel

Werken aan de toekomst. van Schiphol en de regio. Deelrapport 1: De mainport Deelrapport 2: Het milieustelsel Deelrapport 1: De mainport Deelrapport 2: Het milieustelsel Werken aan de toekomst van Schiphol en de regio Een gezamenlijke uitgave van Schiphol Group, KLM en Luchtverkeersleiding Nederland Inhoudsopgave

Nadere informatie

Korte- en middellange termijn prognosemodel luchthavens

Korte- en middellange termijn prognosemodel luchthavens Amsterdam, juni 2014 In opdracht van Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Korte- en middellange termijn prognosemodel luchthavens Vervoersprognose voor Nederlandse luchthavens Thijs Boonekamp Jan Veldhuis

Nadere informatie

MAASTRICHT AACHEN AIRPORT BV HAVENGELDREGELING 2014 INGANGSDATUM 01 APRIL 2014 ALLE IN DEZE HAVENGELDREGELING VERMELDE BEDRAGEN ZIJN EXCLUSIEF BTW

MAASTRICHT AACHEN AIRPORT BV HAVENGELDREGELING 2014 INGANGSDATUM 01 APRIL 2014 ALLE IN DEZE HAVENGELDREGELING VERMELDE BEDRAGEN ZIJN EXCLUSIEF BTW MAASTRICHT AACHEN AIRPORT BV HAVENGELDREGELING 2014 INGANGSDATUM 01 APRIL 2014 ALLE IN DEZE HAVENGELDREGELING VERMELDE BEDRAGEN ZIJN EXCLUSIEF BTW Maastricht Aachen Airport B.V., exploitant van het aangewezen

Nadere informatie

Presentatie inhoud Onderwerpen

Presentatie inhoud Onderwerpen Opdracht Nieuwe terrein dezelfde mogelijkheden als op Rotterdam Airport Ongemak rondom luchthaven tot minimum beperken Makkelijk bereikbaar Noord georiënteerde kaart Onderzoek naar Aanwijzingsbesluit Presentatie

Nadere informatie

Werken aan de toekomst. van Schiphol en de regio. Deelrapport 1: De mainport Deelrapport 2: Het milieustelsel

Werken aan de toekomst. van Schiphol en de regio. Deelrapport 1: De mainport Deelrapport 2: Het milieustelsel Deelrapport 1: De mainport Deelrapport 2: Het milieustelsel Werken aan de toekomst van Schiphol en de regio Een gezamenlijke uitgave van Schiphol Group, KLM en Luchtverkeersleiding Nederland Inhoudsopgave

Nadere informatie

Nieuwe waardering van tijd: Implicatie voor reizigersgedrag, - modellen en beleid Jan Veldhuis SEO Economisch Onderzoek

Nieuwe waardering van tijd: Implicatie voor reizigersgedrag, - modellen en beleid Jan Veldhuis SEO Economisch Onderzoek Nieuwe waardering van tijd: Implicatie voor reizigersgedrag, - modellen en beleid Jan Veldhuis SEO Economisch Onderzoek www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Airneth Seminar Den Haag, 25 september

Nadere informatie

Vervoer van luchtvracht over de weg vanuit Schiphol. Johan Visser 1 Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid

Vervoer van luchtvracht over de weg vanuit Schiphol. Johan Visser 1 Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid TVW Tijdschrift Vervoerswetenschap Jaargang 49, nummer 2 juli 2013 pp. 45-56 ISSN:1571-9227 www.vervoerswetenschap.nl Vervoer van luchtvracht over de weg vanuit Schiphol Johan Visser 1 Kennisinstituut

Nadere informatie

Notitie Verkenning Marktontwikkelingen Luchtvaart tot 2020 1 oktober 2009

Notitie Verkenning Marktontwikkelingen Luchtvaart tot 2020 1 oktober 2009 Notitie Verkenning Marktontwikkelingen Luchtvaart tot 2020 1 oktober 2009 1. De 580.000 bewegingen uit het Aldersakkoord Middellange termijn prognoses luchtvaartsector als input voor het Aldersakkoord

Nadere informatie

Indelingen van vliegtuigtypen in milieuklassen

Indelingen van vliegtuigtypen in milieuklassen CE Delft CE Delft Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: tel: 015 015 2 150 2 150

Nadere informatie

Vliegtuigmeldingen rondom Rotterdam The Hague Airport

Vliegtuigmeldingen rondom Rotterdam The Hague Airport CMLR /2012 Kwartaalrapportage Vliegtuig rondom Rotterdam The Hague Airport 1 e kwartaal 2012 Datum : 29--2012. Herzien 10-10-2012 Auteur : J.P. van Nieuwenhuizen Organisatie : DCMR Milieudienst Rijnmond

Nadere informatie

Feiten & 2012 Cijfers

Feiten & 2012 Cijfers Feiten & Cijfers Inleiding Feiten & Cijfers bevat cijfermatige informatie over Schiphol Group in. Deze is gerangschikt naar drie categorieën: Het bedrijf Schiphol Group, De locatie Schiphol en Netwerk

Nadere informatie

Luchthavenmonitor. Tien Europese regio s in de tijd vergeleken. Eindrapport. Jaap Anne Korteweg Marko van Leeuwen Merith Pelger Jan Veldhuis

Luchthavenmonitor. Tien Europese regio s in de tijd vergeleken. Eindrapport. Jaap Anne Korteweg Marko van Leeuwen Merith Pelger Jan Veldhuis Luchthavenmonitor Tien Europese regio s in de tijd vergeleken Eindrapport Jaap Anne Korteweg Marko van Leeuwen Merith Pelger Jan Veldhuis Onderzoek in opdracht van de ministeries van Verkeer&Waterstaat

Nadere informatie

Düsseldorf Airport in één oogopslag

Düsseldorf Airport in één oogopslag Juni 2015 Düsseldorf Airport in één oogopslag Het bedrijf GmbH: 50% stad Düsseldorf 50% Airport Partners GmbH (40% AviAlliance GmbH 20% AviAlliance Capital Co. KGaA, 40% Aer Rianta PLC) Dr. Ludger Dohm

Nadere informatie

Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart. Huib van Essen, 21 november 2014

Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart. Huib van Essen, 21 november 2014 Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart Huib van Essen, 21 november 2014 Doel en scope van de studie Update van de studie De prijs van een reis uit 2004 Overzicht van: Externe kosten van verkeer

Nadere informatie

Het passagierspotentieel van de Luchthaven Twente

Het passagierspotentieel van de Luchthaven Twente Amsterdam, mei, 2010 In opdracht van Vereniging Omwonenden Luchthaven Twente Het passagierspotentieel van de Luchthaven Twente Jan Veldhuis Roetersstraat 29-1018 WB Amsterdam - T (+31) 20 525 1630 - F

Nadere informatie

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Wijzigingen bij 2,4 miljoen passagiers Opdrachtgever: Vliegwiel Twente Maatschappij ECORYS Nederland BV Rotterdam, 23 september 2009 ECORYS Nederland BV Postbus 4175

Nadere informatie

Maatregelen parallel starten

Maatregelen parallel starten Maatregelen parallel starten Luchtverkeersleiding Nederland Presentatie voor leden CROS 27 januari 2004 Inhoud van deze presentatie Wat is waar, wat niet 5P-stelsel per 1-11- 03 Voorvallen parallel starten

Nadere informatie

Basisinformatie. Düsseldorf Airport in één oogopslag. November 2014. Het bedrijf

Basisinformatie. Düsseldorf Airport in één oogopslag. November 2014. Het bedrijf Basisinformatie November 2014 Düsseldorf Airport in één oogopslag Het bedrijf GmbH: 50% stad Düsseldorf 50% Airport Partners GmbH (40% AviAlliance GmbH 20% AviAlliance Capital Co. KGaA, 40% Aer Rianta

Nadere informatie

Kwartaalrapportage. Vliegtuigmeldingen rondom Rotterdam The Hague Airport

Kwartaalrapportage. Vliegtuigmeldingen rondom Rotterdam The Hague Airport Kwartaalrapportage Vliegtuigmeldingen rondom Rotterdam The Hague Airport e kwartaal 201 C510, C25B, FA7X, GLEX, C650 Datum : 2 februari 2015 Auteur : J.P. van Nieuwenhuizen Organisatie: DCMR Milieudienst

Nadere informatie

Het realiteitsgehalte van 580 duizend vliegtuigbewegingen op Schiphol in 2020

Het realiteitsgehalte van 580 duizend vliegtuigbewegingen op Schiphol in 2020 Het realiteitsgehalte van 580 duizend vliegtuigbewegingen op Schiphol in 2020 Amsterdam, april 2009 In opdracht van DGLM Het realiteitsgehalte van 580 duizend vliegtuigbewegingen op Schiphol in 2020 Drs.

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Referentienummer 2016/SP/PERF/5300 Status Definitief Versienummer 1.0 Classificatie Openbaar Versiedatum 3 februari 2016

Nadere informatie

Beleggingsadvies. Aandeel Schiphol koopwaardig?

Beleggingsadvies. Aandeel Schiphol koopwaardig? Beleggingsadvies Aandeel Schiphol koopwaardig? 1. Inleiding 2. Ontwikkeling aantal vliegtuigbewegingen, passagiers en vracht 3. Ontwikkeling geluidshinder 4. Ambities Schiphol 5. Ontwikkeling in omringende

Nadere informatie

Compensatie bij vertraging in de luchtvaart

Compensatie bij vertraging in de luchtvaart Compensatie bij vertraging in de luchtvaart Amsterdam, november 2013 In opdracht van Ministerie van Infrastructuur en Milieu Compensatie bij vertraging in de luchtvaart Een vergelijking van de regeling

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... In rapporten en beleidsnotities wordt veelvuldig genoemd dat de aanwezigheid van een grote luchthaven én een grote zeehaven in één land of regio, voor de economie een bijzondere meerwaarde

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2004-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2004-II Vervoer en ruimtelijke inrichting Opgave 3 bron 5 Rivieren- en spoorwegnetwerk, Democratische Republiek Kongo en Angola CENTRAAL AFRIKAANSE REP. Bangui SUDAN Kongo UGANDA GABON KONGO CONGO Mbandaka Ubundu

Nadere informatie

Implicaties van de invoering van de ticket-tax

Implicaties van de invoering van de ticket-tax Amsterdam, maart 2009 in opdracht van ANVR en NBTC Implicaties van de invoering van de ticket-tax Drs. Jan Veldhuis Roetersstraat 29-1018 WB Amsterdam - T (+31) 20 525 1630 - F (+31) 020 525 1686 - www.seo.nl

Nadere informatie

Toespraak Evelyne Huytebroeck Geluidskadaster voor vliegtuigen

Toespraak Evelyne Huytebroeck Geluidskadaster voor vliegtuigen Toespraak Evelyne Huytebroeck Geluidskadaster voor vliegtuigen Goedemiddag iedereen, Het kadaster dat ik u op woensdag 14 november 2007 voorstelde, is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen

Nadere informatie

Bandbreedte veronderstellingen bij berekening passagiersaantallen d.d. 9 maart 2010

Bandbreedte veronderstellingen bij berekening passagiersaantallen d.d. 9 maart 2010 Passagiersaantallen luchthaven Twente Bandbreedte veronderstellingen bij berekening passagiersaantallen d.d. 9 maart 2010 Colofon Uitgave Provincie Overijssel Datum juni 2010 Auteur L. de Jong Project/kenmerk

Nadere informatie

HANS ALDERS. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Mevrouw W. J. Mansveld Postbus 20906 2000 EX Den Haag. Groningen, 5 juni 2014.

HANS ALDERS. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Mevrouw W. J. Mansveld Postbus 20906 2000 EX Den Haag. Groningen, 5 juni 2014. - de - hinderbeperking - het naar als HANS ALDERS Aan De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Mevrouw W. J. Mansveld Postbus 20906 2000 EX Den Haag Groningen, 5 juni 2014. Geachte mevrouw Mansveld,

Nadere informatie

Implicaties van de invoering van de ticket-tax

Implicaties van de invoering van de ticket-tax Amsterdam, Maart 2009 In opdracht van ANVR en NBTC Implicaties van de invoering van de ticket-tax Drs. Jan Veldhuis Roetersstraat 29-1018 WB Amsterdam - T (+31) 20 525 1630 - F (+31) 020 525 1686 - www.seo.nl

Nadere informatie

Actualisering ontwikkeling Schiphol tot 2020-2040 bij het huidige beleid

Actualisering ontwikkeling Schiphol tot 2020-2040 bij het huidige beleid Den Haag/Amsterdam, maart 2008 In opdracht van Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Directoraat Generaal Transport en Luchtvaart Actualisering ontwikkeling Schiphol tot 2020-2040 bij het huidige beleid

Nadere informatie

Lelystad Airport: Verantwoord Groeien

Lelystad Airport: Verantwoord Groeien Lelystad Airport: Verantwoord Groeien Bob Kallen, UvA studentnummer 0032743 Cort van der Lindenlaan 7F 1412 BW Naarden 06-52054125 bob@kallen.nl Scriptiebegeleider: Prof. Drs. J. de Wit Voorwoord Op de

Nadere informatie

Dynamiek in personeelsplanning

Dynamiek in personeelsplanning Dynamiek in personeelsplanning Aafje van den Berg Stageverslag vrije Universiteit Faculteit der Exacte Wetenschappen Studierichting Bedrijfswiskunde en Informatica De Boelelaan 1081a 1081 HV Amsterdam

Nadere informatie

BIM op Schiphol -23-02-2015 -Y.R. Vos

BIM op Schiphol -23-02-2015 -Y.R. Vos BIM op Schiphol -23-02-2015 -Y.R. Vos Inhoud Schiphol Groep Context & strategie Aanpak Toekomst Aanbevelingen& ervaringen Schiphol Group: vier business areas Aviation Levert diensten en faciliteiten aan

Nadere informatie

Procedures RTHA 2014

Procedures RTHA 2014 Procedures RTHA 2014 Steven van der Kleij Manager Informatie, Capaciteit en Beleid Ontwikkeling vliegverkeer Luchthavenbesluit (Operationele vergunning) Geluidsruimte Jaarlijkse Emmer geluid Mag niet overstromen

Nadere informatie

CE Delft Oplossingen voor milieu, economie en technologie

CE Delft Oplossingen voor milieu, economie en technologie CE Delft Oplossingen voor milieu, economie en technologie Oude Delft 180 2611 HH Delft tel: 015 2 150 150 fax: 015 2 150 151 e-mail: ce@ce.nl website: www.ce.nl Besloten Vennootschap KvK 27251086 CE DELFT:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36599 15 december 2014 Beleidsregel van de Inspecteur-Generaal Leefomgeving en Transport, van 20 november 2014, nr. A-0-14-0072.001,

Nadere informatie

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio Schiphol en omgeving Regionale beelden Inleiding Deze factsheet heeft als doel om u te informeren over de wijziging in de ligging van vertrekroutes van de Zwanenburgbaan. De factsheet gaat daarbij in op

Nadere informatie

Technische bijlage. Notitie Aanvulling MER luchthavenbesluit Twente (adt140617.bijlage), 19 juni 2014 1

Technische bijlage. Notitie Aanvulling MER luchthavenbesluit Twente (adt140617.bijlage), 19 juni 2014 1 Technische bijlage Onderwerp : Aanvulling MER luchthavenbesluit Twente Kenmerk : adt140617.bijlage Opgesteld door : ir. I. Achterberg Datum : 19 juni 2014 In deze bijlage worden de invoergegevens weergegeven

Nadere informatie

Luchthavens in Nederland

Luchthavens in Nederland Fact Sheet Luchthavens in Nederland In deze fact sheet worden de belangrijkste feiten, cijfers en ontwikkelingen weergeven die over de Nederlandse luchthavens gaan. Alleen de luchthavens die aangesloten

Nadere informatie

Logistiek Vastgoedevent

Logistiek Vastgoedevent Logistiek Vastgoedevent Internationale Luchthaven Oostende-Brugge 02 juni 2015 Emmanuel Schelfthout, Business Unit Manager LEM Oostende-Brugge N.V. Commerciële exploitatie door LEM Oostende-Brugge N.V.

Nadere informatie

Indelingen van vliegtuigtypen in milieuklassen

Indelingen van vliegtuigtypen in milieuklassen CE Delft CE Delft Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: tel: 015 015 2 150 2 150

Nadere informatie

REVENUE MANAGEMENT VOOR AIRPORT PARKING

REVENUE MANAGEMENT VOOR AIRPORT PARKING REVENUE MANAGEMENT VOOR AIRPORT PARKING Maarten Soomer De passagier die naast je zit in het vliegtuig heeft waarschijnlijk een heel andere prijs betaald voor zijn ticket dan jij. Hetzelfde kan je nu ook

Nadere informatie

Bezoek Omgevingsraad Schiphol

Bezoek Omgevingsraad Schiphol 24 sept 2015 Bezoek Omgevingsraad Schiphol NLR - Amsterdam 24 september 2015 Welkomstwoord directie Marja Eijkman Divisiemanager Aerospace Operations NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum 7 sept

Nadere informatie

Resultaten nadere analyses met betrekking tot externe veiligheid

Resultaten nadere analyses met betrekking tot externe veiligheid Resultaten nadere analyses met betrekking tot externe veiligheid uitgevoerd in het kader van de Planologische Kernbeslissing luchtvaartterreinen Maastricht en Lelystad / / i jr Ministerie van Verkeer en

Nadere informatie

Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Innovatief passagiersproces, uniek in de wereld

Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Innovatief passagiersproces, uniek in de wereld JOINT PRESS RELEASE GEZAMENLIJKE PERSBERICHT Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Aruba Happy Flow gestart op Aruba Airport Innovatief passagiersproces, uniek in de wereld Op Aruba Airport is vandaag

Nadere informatie

Schiphol Group. Jaarverslag

Schiphol Group. Jaarverslag Schiphol Group Jaarverslag 2013 Businessmodel Businessmodel Schiphol Group kent vier kernactiviteiten: Aviation, Consumer Products & Services, Real Estate en Alliances & Participations. Gezamenlijk bepalen

Nadere informatie

De prijsgevoeligheid van transferpassagiers op Schiphol: een second opinie

De prijsgevoeligheid van transferpassagiers op Schiphol: een second opinie CPB Notitie 8 april 2011 De prijsgevoeligheid van transferpassagiers op Schiphol: een second opinie Op verzoek van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, DG Luchtvaart en Maritieme Zaken. CPB Notitie

Nadere informatie

Rapportage Luchthaventarieven Schiphol

Rapportage Luchthaventarieven Schiphol Rapportage Luchthaventarieven Schiphol Nederlandse mededingingsautoriteit 10 april 2001 Openbare Versie Inhoudsopgave Samenvatting...3 1 Inleiding...5 2 Kenmerken van luchthavens...7 2.1 Afgeleide vraag...7

Nadere informatie

Het economisch belang van luchtvaart

Het economisch belang van luchtvaart Het economisch belang van luchtvaart Amsterdam, september 2012 In opdracht van KLM Het economisch belang van luchtvaart en de effecten van kostenverhogende beleidsmaatregelen Joost Zuidberg Jan Veldhuis

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2015

Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2015 Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier Studie & Werk 2015 Hbo ers en academici van studiejaar 2012/2013 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen academici Ernest Berkhout Siemen van der

Nadere informatie

Aziatische vliegvelden in zee

Aziatische vliegvelden in zee Aziatische vliegvelden in zee Eric van Kooij - 7-1-2000 Samenvatting In Japan, Zuid-Korea en Hong Kong is besloten om luchthavens in zee aan te leggen. Sommigen zijn al operationeel, aan de constructie

Nadere informatie

Flanders Air Transport Network

Flanders Air Transport Network Flanders Air Transport Network Vierkante Tafel 27 april 2010 Brussel Programma 14:00 Toelichting Flanders Logistics Toelichting FAN & Doelstellingen 14:20 Overlopen knelpuntenlijst en prioritisering 16:00

Nadere informatie

Schiphol Group. Jaarverslag

Schiphol Group. Jaarverslag Schiphol Group Jaarverslag 2015 De maatschappelijke opdracht van Schiphol Group is het versterken van de Mainport Schiphol en de regionale luchthavens. Bij de invulling van deze opdracht hebben we impact

Nadere informatie

Internationale benchmark capaciteit luchthavens

Internationale benchmark capaciteit luchthavens Internationale benchmark capaciteit luchthavens Internationale benchmark capaciteit luchthavens Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid april 2009 Joost Kolkman Jaap Anne Korteweg Meer weten over mobiliteit.

Nadere informatie

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Rapport Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Drie afbakeningen van het MKB Oscar Lemmers Dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Er waren geen

Nadere informatie

Lelystad Airport. De markt voor zakelijk verkeer

Lelystad Airport. De markt voor zakelijk verkeer Lelystad Airport De markt voor zakelijk verkeer Oktober 2008 INHOUDSOPGAVE 1. AANBEVELINGEN 1 2. SAMENVATTING 3 3. LELYSTAD AIRPORT 4 4. DE MARKT VAN ZAKELIJK LUCHTVERKEER IN EUROPA 5 5. ZAKELIJK LUCHTVERKEER

Nadere informatie

Strategie Schiphol Group

Strategie Schiphol Group Strategie Schiphol Group Om de preferred airport in Europa te blijven, wil Schiphol Group de luchthaven verder ontwikkelen als hoogwaardige hub. Daartoe werken we nauw samen met onze homecarrier KLM, die

Nadere informatie

Nut en noodzaak vervoersmix MAA

Nut en noodzaak vervoersmix MAA Nut en noodzaak vervoersmix MAA Uitgevoerd in opdracht van: Maastricht Aachen Airport Nijmegen, september 2009 Inhoudsopgave Blz. Hoofdstuk 1 Positionering MAA in Euregio 1 1.1 Positionering MAA in Euregio

Nadere informatie

Economische betekenis van General Aviation in Nederland

Economische betekenis van General Aviation in Nederland Economische betekenis van General Aviation in Nederland Inhoud Blz. 1 Achtergrond en aanleiding 1 2 General Aviation in Nederland 2 3 Trends en ontwikkelingen in de GA-sector 3 4 Economische betekenis

Nadere informatie

LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014

LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014 LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014 Organisatieprofiel - 1 LVNL is sinds 1 januari 1993 een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO). Daarvoor was LVNL onderdeel van het directoraat-generaal Rijksluchtvaartdienst

Nadere informatie

IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011

IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011 IMPRESSIE ICT BENCHMARK GEMEENTEN 2011 Sparrenheuvel, 3708 JE Zeist (030) 2 270 500 offertebureau@mxi.nl www.mxi.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Zevende ronde ICT Benchmark Gemeenten 2011 3 1.2 Waarom

Nadere informatie