Vanuit UDL aan de slag in de klas

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vanuit UDL aan de slag in de klas"

Transcriptie

1 Bachelor Buitengewoon onderwijs Studiegebied Onderwijs Academiejaar Vanuit UDL aan de slag in de klas UDL kijkwijzer Boeckx Annelies Michielsen Loes 1

2 1. Formuleer in eigen woorden wat UDL inhoudt 1.1. Boeckx Annelies Wat houdt UDL of Universal Design for Learning in volgens mij. Na de vele lessen UDL is de boodschap wat UDL is duidelijker geworden. Het is voor mij een nieuwe visie van onderwijs waarbij men als eerste keken naar de gebouwen en hoe ze de gebouwen het beste konden aanpassen om zo aan de noden van de kinderen te komen. Maar het gaat verder dan alleen het design of de aanpassingen die de gebouwen kunnen voorzien. Het gaat ook over het leren en dat elke persoon anders leert. Dit kan je linken aan de visie van meervoudige intelligentie. Daar gaan ze kijken naar de talenten en kijken hoe deze studenten het beste leren. Deze soort van visie moeten we gebruiken om te kijken naar de talenten, de noden en wat het beste helpt voor dat individueel kind. Bij UDL moet je kijken of alle kinderen de inhoudt verstaat en dat men actief toont wat men geleerd heeft. Ik zelf kan dit wat vergelijken met stage. Je moet de leerstof actief verwerken en dit uitvoeren op stage en op deze manier heb ik het beste geleerd en dit geld niet alleen voor mij maar ook voor de kinderen in mijn klas. Ik moest ze thema Sleutels uitleggen dus moet ik als leerkracht een inhoud geven over sleutels die de kinderen kunnen onthouden en kunnen verder vertellen. Ze laten dan weer in hun spel zien in de klas wat ze geleerd hebben. En als leerkracht is het ook de boodschap dat iedereen gemotiveerd is en dit doe je dan door op verschillende vlakken de sleutel te gebruiken zodat elk talent aan de beurt komt. De punten die ik juist heb uitgelegd vind je ook terug in de richtlijnen van UDL voor onderwijs. Door de richtlijnen krijg je een zicht of je UDL werkt Michielsen Loes UDL staat voor Universal Design for Learning. Dit is een onderwijsvisie die diversiteit als de norm beschouwt. Er zijn hierbij negen richtlijnen die zo voor inclusief onderwijs kunnen zorgen. UDL probeert tegemoet te komen aan verschillende leerstijlen, achtergronden en interesses, behoeften en normen. Men wil zo het onderwijs voor iedereen proberen gelijk te stellen zonder de kwaliteit te laten verdwalen. UDL wil aantonen dat er in het onderwijs heel veel variatie moet zitten en dat niet alles op maar één manier kan aangebracht worden. En dit van hoe de leerstof aangeboden moet worden tot hoe de leerlingen betrokken moeten worden en hoe ze het verwerken. UDL wil alles zo maken dat het voor iedereen toegankelijk/bruikbaar is zonder dat er nog nodige aanpassingen moeten gebeuren. Het moet voor eenieder gebruiksklaar zijn. Men wil dus redelijke aanpassingen binnen het onderwijs aanbrengen. Bij elke start van elke leerling zou er dus zoveel mogelijk moeten kunnen uitgehaald worden. Door middel van UDL willen we dat elk kind tot optimale leer-en participatiekansen komt. 2. Ontwerp twee UDL kijkwijzers: één om UDL toepassing op schoolniveau te observeren en één om de klaspraktijk te observeren Zie bijlage voor de lege kijkwijzers op klas- en schoolniveau. 3. Uitvoeren van de observaties (op klas- en schoolniveau) Zie bijlage voor de ingevulde kijkwijzers op klas- en schoolniveau van Boeckx Annelies en Michielsen Loes. 2

3 4. Reflectie 4.1. Boeckx Annelies Wanneer ik de kijkwijzer van klasniveau bekijk, zie ik veel Ja en wordt UDL toegepast. Ik heb wel in rood bijgezet waar ik als leerkracht nog wat aan kan werken. Hier een voorbeeld van is dat ik graag een time- timer, een beloningsysteem en pita s voor de regels wil gebruiken in de klas om de kinderen nog meer duidelijkheid te geven. En om nog meer UDL te werken. Ik merk wel dat als je als kleuterleidster werkt je in de klas goed werkt aan UDL door dat je thema s kiest die de kinderen interesseren en dat je deze thema s ook duidelijk en actief uitwerkt. Op schoolniveau moet er nog veel gewerkt worden. Omdat dit een revalidatieschool is, gebeurt er geen zorg en wordt dit gedaan door de klasleerkracht zelf en door de therapeuten. In de school werken ze aan het zintuiglijke en aan structuur bieden. Het kan wel beter. De speelplaats moet meer duidelijker zijn eventueel regels duidelijk visueel maken of het tuintje aantrekkelijker maken. Bij actie en expressie en betrokkenheid zijn het bijna allemaal neen. De school brengt de klas inhoudt niet naar buiten. De school moet hier wel werk van maken om UDL te werken op schoolniveau. Bij betrokkenheid wordt niet veel rekening gehouden met inspelen op interesses er wordt ook niet zo gemotiveerd om te spelen. Ze krijgen een fiets of een bal, maar dan worden er geen leuke opdrachten gemaakt. Als ik kijk naar schoolniveau wordt UDL niet toegepast op gebouw en speelplaats Michielsen Loes Na het invullen van beiden kijkwijzers is er meteen een duidelijk beeld naar voren gekomen. Op de kijkwijzer van klasniveau is duidelijk te zien dat men goed werkt aan UDL. Hier komen telkens vele voorbeelden aan bod en werd het vakje ja ook elke keer aangekruist. Je merkt ook aan de voorbeelden dat men hier overduidelijk mee bezig is. Het ene voorbeeld al wat concreter dan het andere. Bijvoorbeeld op het niveau van informatie aanbieden is er telkens heel veel weergegeven. Hieraan wordt hard gewerkt, men wil de kinderen veel variatie bieden naargelang eigen interesse en met het aangepaste materiaal. Ook de manier hoe ze leren is zeer gevarieerd. Men laat de kinderen hun eigen project voorstellen aan anderen, laat ze mondelinge toelichting geven, En als laatste waarom ze leren is ook mooi ingevuld. Men probeert zoveel mogelijk WO-onderwerpen te koppelen aan de interesses van de kinderen. Het beloningssysteem wordt ook elke dag op uur en tijd gebruikt. Wanneer men de kijkwijzer op schoolniveau bekijkt valt er meteen op dat er in het gebouw wat meer kleur moet komen en dat dit ook wat aantrekkelijker moet worden naar de kinderen toe. Alles is heel basic gehouden om een prikkelvrije omgeving te creëren. Maar op de speelplaats of in de gang mag er al wel eens iets aan de muren hangen. Ook wordt binnen de gebouwen niet ingespeeld op de interesses van de kinderen wat wel erg spijtig is want we zagen dat dit binnen de klascontext wel erg sterk aanwezig is. Men doet dit enkel wanneer er bijvoorbeeld schoolse activiteiten plaatsvinden bv. een gedichtenwandeling (dan versiert men de gangen en bewonderen de kinderen elkaars kunstwerken). Wat wel sterk is op schoolniveau zijn de regels en de structuren die aangebracht zijn. Dit zowel voor het gebouw als voor de speelplaats. De regels zijn in pictogrammen weergegeven zodat de kinderen meteen zien wat er bedoelt wordt. Ook is er op de speelplaats mooi spelmateriaal aanwezig, zoals klimtoestellen, schuif-af, Ook heeft men een duidelijke afbakening waar de kinderen moeten gaan staan wanneer ze iets fout gedaan hebben. 3

4 5. Besluit 5.1. Boeckx Annelies Na het zelf invullen van de kijkwijzer kan ik besluiten dat op klasniveau mij stageschool al goed werkt aan UDL, maar dat ze op schoolniveau nog veel moeten aanpassen om UDL te werken. Ze zouden eens moeten kijken naar hoe ze meer beter kunnen inspelen op de interesses van de kinderen en ze eventueel meer de leerstof naar boven komen in de gebouwen. Het gaf me wel meer overzicht om in het rood te werken als het niet goed was, zo kon ik direct zien waar nog aan gewerkt kan worden Michielsen Loes Ik kan hieruit besluiten dat mijn stageschool zeer gefocust is met het werken rond UDL op klasniveau. Men werkt goed rond de interesses van de kinderen, brengen leerstof op verschillende manieren aan met de nodige materialen en dit wordt dan op een aangepaste manier verwerkt. Op schoolniveau lukt dit ook al aardig, maar sommige punten zouden nog kunnen bijgewerkt worden. Dit kan men doen door de gebouwen wat meer kleur te geven en de kinderen hierbij ook hun eigen inbreng te laten doen Gemeenschappelijk besluit Bij het invullen van de kijkwijzers in onze stagescholen werd ons meteen duidelijk dat het topic zorg hier niet thuis hoort. Voor dit deel zou er beter een aparte kijkwijzer voorzien worden. Daarom hebben we besloten dit deel uit onze kijkwijzer te schrappen. De voorbeelden die we aanhaalden waren vooral gericht op schoolgebouw en speelplaats. Deze passen goed samen en is daarom meer gestructureerd. Wat ons ook meteen opviel was dat onze stagescholen UDL op klasniveau al goed konden toepassen. Er waren af en toe wel werkpunten, maar deze vallen snel te verbeteren. Op schoolniveau was er meteen minder sprake van UDL gebruik in de gebouwen. Dit vinden we wel jammer. Hopelijk kunnen we hen hier nog enkele concrete tips in meegeven. 4

5 Bijlagen Bijlage 1: UDL kijkwijzer op klasniveau (zie hieronder in het document) Bijlage 2: UDL kijkwijzer op schoolniveau (zie hieronder in het document) Bijlage 3: UDL kijkwijzer ingevuld door Boeckx Annelies op klasniveau Bijlage 4: UDL kijkwijzer ingevuld door Boeckx Annelies op schoolniveau Bijlage 5: UDL kijkwijzer ingevuld door Michielsen Loes op klasniveau Bijlage 6: UDL kijkwijzer ingevuld door Michielsen Loes op schoolniveau 5

6 KLASNIVEAU (Doe je dit altijd in elke klas, in elke context, bij alle leerlingen?!) 1. Informatie aanbieden (WAT leren we) R1: Verschillende zintuigen (bv. foto s, mindmaps, grafieken, geluidsfragmenten, videofragmenten, vertellen, boeken, ) ja neen R2: Verduidelijken en structuur bieden (bv. picto s, stappenplan, dagschema, individuele daglijn, time-timer, ) R3: Begrijpen van leerinhoud (bv. zelf laten verwoorden, uit eigen ervaringen vertellen, ) 2. Actie en expressie (HOE we leren) R4: Actief verwerken van de leerinhoud (bv. interview, discussie, klasgesprek, rollenspel, spelletjes, games, hulpmiddelen (sticordi), ) R5: Aantonen wat je geleerd hebt (bv. toetsen, taak, quiz, presenteren, portfolio, mondelinge overhoring, ) R6: Doelen en prioriteiten bepalen (bv. takenbord, klasregels, ) 3. Betrokkenheid (WAAROM we leren) R7: Inspelen op interesses (bv. gebruik maken van actualiteit, keuzemogelijkheden bieden, ) R8: Doorzetting creëren (bv. samenwerking tussen leerlingen, positief bekrachtigen, ) R9: Inschatten en bijsturen (bv. beloningssysteem, complimenten, positieve verwachtingen creëren, leergesprek, ) R = Richtlijn 6

7 SCHOOLNIVEAU gebouw speelplaats ja neen ja neen 1. Informatie aanbieden (WAT leren we) R1: Verschillende zintuigen (bv. aantrekkelijk (kleur, speeltoestellen, ), muziek, geluidsdichte klassen, ) R2: Verduidelijken en structuur bieden (bv. pictogrammen, schema s, uitleg visueel ondersteunen (rode/gele kaart), aanpassing aan rolstoel, ) R3: Begrijpen van leerinhoud (bv. duidelijk aangegeven school- en speelplaatsregels, transfer theorie/praktijk (materialen aanbieden naargelang leerstof op de speelplaats).) 2. Actie en expressie (HOE we leren) R4: Actief verwerken van de leerinhoud (bv. spelletjes, versiering gebouw, info verwerken adhv interview, discussie, gesprek, rollenspel, ) R5: Aantonen wat je geleerd hebt (bv. dansje dat aangeleerd werd, aantonen adhv presentatie, examen, tentoonstelling voor de hele school, quiz, ) R6: Doelen en prioriteiten bepalen (bv. takenbord voor speelplaats of gebruik van gebouw, zelfsturing stimuleren (Wat spelen we?, ).) 7

8 3. Betrokkenheid (WAAROM we leren) R7: Inspelen op interesses (bv. speelgoed aanpassen naar rages, gebouw aankleden met posters naar interesses, opdrachten naar interesse, ) R8: Doorzetting creëren (bv. schema s met afspraken, opdrachtenkaarten voor samenwerking op speelplaats, ) R9: Inschatten en bijsturen (bv. rode en groene bol op de speelplaats voor als het even niet meer lukt, beloningssysteem, zelf ruzies laten oplossen, ) 8

TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning. Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht TOEGANKELIJK ONDERWIJS Universal Design for Learning Bjorn Carreyn Filip Dehaene Hendrik Despiegelaere Mieke Theys Leerlingen zijn verschillend! Diversiteit is de realiteit! Uitdaging voor elke leerkracht

Nadere informatie

Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje

Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje 1. Visie 2. Mentorenwerking 2.1. Een individuele mentor 2.2. Ondersteuning van de mentoren 3. Samenwerking met ouders

Nadere informatie

Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje

Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje 1. Visie 2. Mentorenwerking 2.1. Een individuele mentor 2.2. Ondersteuning van de mentoren 3. Samenwerking met ouders

Nadere informatie

Beleidsvoerend vermogen

Beleidsvoerend vermogen Bachelor Buitengewoon onderwijs Studiegebied Onderwijs Academiejaar 2014-2015 Beleidsvoerend vermogen Ontwerp je eigen droomschool Boeckx Annelies Michielsen Loes INHOUDSTAFEL 1. Visie op onderwijs...

Nadere informatie

Universal Design for Learning Wetenschappelijk kader om stagebegeleiding te ontwerpen. Hogeschool Gent 24 oktober 2014 Meggie Verstichele

Universal Design for Learning Wetenschappelijk kader om stagebegeleiding te ontwerpen. Hogeschool Gent 24 oktober 2014 Meggie Verstichele Universal Design for Learning Wetenschappelijk kader om stagebegeleiding te ontwerpen Hogeschool Gent 24 oktober 2014 Meggie Verstichele Programma 1. Kennismaking 2. Waarom inclusief onderwijs? 3. Wat

Nadere informatie

De spreekbeurt. In welke groepen wordt een spreekbeurt gehouden? De spreekbeurt wordt gehouden in de groepen 5 t/m 8.

De spreekbeurt. In welke groepen wordt een spreekbeurt gehouden? De spreekbeurt wordt gehouden in de groepen 5 t/m 8. De spreekbeurt mei 2011. Wat is een spreekbeurt? Onder een spreekbeurt verstaan we een vertelbeurt voor de klas. De leerling leert in het openbaar voor een groep te durven spreken over een bepaald onderwerp.

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

EEN BEETJE NEUROWETENSCHAP. 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 1

EEN BEETJE NEUROWETENSCHAP. 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 1 EEN BEETJE NEUROWETENSCHAP 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 1 3 GEINTEGREERDE NETWERKEN Het affectieve netwerk Het herkenningsnetwerk Het strategisch netwerk 19/03/2015 UDL-inspiratiedag 2 DE UDL-RICHTLIJNEN:

Nadere informatie

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand?

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand? Vraag Afspraken maken Beter samen leven in de klas en in de school. Samen leven en samen leren kan niet zonder de nodige afspraken en regels. Ook hier zijn er tal van mogelijkheden om leerlingen inspraak

Nadere informatie

Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer

Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer Programma 19.30 tot 21.00 uur Waarom hebben we gekozen voor Vier Keer Wijzer? Uitleg en achtergrondinformatie over het onderwijsmodel Interactieve informatie-

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

Uitgedaagd! De verveling voorbij.

Uitgedaagd! De verveling voorbij. Uitgedaagd! De verveling voorbij. E V A V E R L I N D E N L I E F V A N D U F F E L Inhoud 1. Theoretisch gedeelte Wat is hoogbegaafdheid? Kenmerken van hoogbegaafde leerlingen Niet elke hoogbegaafde is

Nadere informatie

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud Plannen en evalueren van een activiteit Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen In deze les moeten de leerlingen in groep een bepaalde activiteit voorbereiden. Dit kan bijvoorbeeld het organiseren

Nadere informatie

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 bijlage 1 Bijlage 1: Algemene instapcompetenties

Nadere informatie

GELIJKE ONDERWIJSKANSEN. OMGAAN MET DIVERSITEIT

GELIJKE ONDERWIJSKANSEN. OMGAAN MET DIVERSITEIT GELIJKE ONDERWIJSKANSEN. OMGAAN MET DIVERSITEIT Wat is diversiteit? Diversiteit betekent verscheidenheid. Mensen kunnen op heel veel vlakken van elkaar verschillen. Het is die veelheid die we in het begrip

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

POP Martin van der Kevie

POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 1 Datum: 18 okt 2009 Interpersoonlijk competent Overzicht wat leerlingen bezig houdt dit kun je gebruiken tijdens de les. Verder

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Leren is leuk! www.speelplaats.org. inhoud. www.speelplaats.org

Leren is leuk! www.speelplaats.org. inhoud. www.speelplaats.org Leren is leuk! www.speelplaats.org Inhoud 1. Wat is leren? 3 2. Kenmerken van leren 3 3. Vier leerstijlen: van imiteren tot denken 4 4. De drie bouwstenen 4 5. Leren met Bobs 5 5.1 Een overzicht van de

Nadere informatie

Illustratie Doorlopende lijn Leren Leren Voortgezet Onderwijs (12-18 jr)

Illustratie Doorlopende lijn Leren Leren Voortgezet Onderwijs (12-18 jr) Het overgrote deel van de kinderen zijn, wanneer net geboren, al leerfabriekjes. De drang tot leren is een natuurlijk gegeven. Uitdagend onderwijs stimuleert en ontwikkelt het kunnen leren. Wanneer leerlingen

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt én van de noden van de collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling

Nadere informatie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Basis Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Kerndoelen: Verwerking binnen de lessen van de andere leergebieden. ICT, digibord, creatieve materialen Culturele oriëntatie en

Nadere informatie

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding artikel Zone Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding Op de pabo van de Hogeschool van Amsterdam bestaat sinds 2009 de mogelijkheid voor studenten om een OGOspecialisatie te volgen. Het idee achter het

Nadere informatie

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:...

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:... Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het? Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:............ Belangrijkste doelen in bewoordingen voor de leerlingen:............

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Alle kinderen die wij gevraagd hebben om een tip voor jullie hebben gezegd: blijf je vertrouwen in mij tonen, behandel me niet als een

Nadere informatie

Huistaakbeleid. BS GO! Europaschool Genk en BS GO! Europaschool Genk campus Sledderlo Keinkesstraat 19 3600 GENK 089/35.53.35

Huistaakbeleid. BS GO! Europaschool Genk en BS GO! Europaschool Genk campus Sledderlo Keinkesstraat 19 3600 GENK 089/35.53.35 Huistaakbeleid BS GO! Europaschool Genk en BS GO! Europaschool Genk campus Sledderlo Keinkesstraat 19 3600 GENK 089/35.53.35 Inleidende tekst Om op een degelijke manier aan huistaakbeleid te doen moeten

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt, collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling Als coach kan je samen

Nadere informatie

Aanpak van een cursus

Aanpak van een cursus Aanpak van een cursus Je gaat best op zoek naar een efficiënte manier van studeren. In het hoger onderwijs is het immers niet meer doeltreffend om alles op dezelfde manier aan te pakken. Je kan dus niet

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach.

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN. Wijs ze op. www.lereniseenmakkie.nl. en de online coach. 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Wijs ze op en de online coach. Vermijd stressverhoging: dat blokkeert het leren nog meer. Wijs je kind steeds weer op wat het al wel

Nadere informatie

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1 Kijkwijzer techniek Deze kijkwijzer is een instrument om na te gaan in welke mate leerlingen een aantal competenties bezitten. Door middel van deze kijkwijzer willen we verschillende doelen bereiken: Handvatten

Nadere informatie

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG AANPAKFACTOR IN DE OPVANG Specificaties Specifiek toegespitst op thuistaal/thuiscultuur Aanbod / Een rijke omgeving Infrastructuur Poppen-, lees-,

Nadere informatie

BuBaO St-Elisabeth. Kleuterwerking Type 1 Type 2A en 2B Type 3 ASS-werking Type 8 WO leren leren SEO afgestemd op de klas Wordt per type bekeken

BuBaO St-Elisabeth. Kleuterwerking Type 1 Type 2A en 2B Type 3 ASS-werking Type 8 WO leren leren SEO afgestemd op de klas Wordt per type bekeken BuBaO St-Elisabeth Kleuterwerking Type 1 Type 2A en 2B Type 3 ASS-werking Type 8 WO leren leren SEO afgestemd op de klas Wordt per type bekeken Leerlingen Type 1 Type 2 Type 3 Type 8 GON lln Kleuters Kleuters

Nadere informatie

3 Oriëntatie naar de werkvloer

3 Oriëntatie naar de werkvloer 3.1 3 Oriëntatie naar de werkvloer In deze fase breng je samen met de cliënt de wensen, interesses, competenties en vaardigheden in kaart. Zo kan je een realistisch doel stellen voor de toekomst. Cliënten

Nadere informatie

Speelwijzer Go VMBO game

Speelwijzer Go VMBO game Speelwijzer Go VMBO game Voor docenten basisonderwijs Welkom bij Go VMBO. Het spel dat uw leerlingen helpt om een gedegen keuze te maken voor het voortgezet onderwijs. Door het spelen van deze uitdagende

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

BINNENKLASDIFFERENTIATIE: OBSERVATIEWIJZER

BINNENKLASDIFFERENTIATIE: OBSERVATIEWIJZER BINNENKLASDIFFERENTIATIE: OBSERVATIEWIJZER Pieter-Jan Schittecat, Tom Smits, Els Tanghe Inleiding De lerarenopleiding is de plek bij uitstek waar aspirant-leraren vorming en tijd krijgen om te leren observeren

Nadere informatie

Reflection Paper. Hogeschool InHolland Haarlem. Minor ICT; Educatief gebruik van ICT en nieuwe media

Reflection Paper. Hogeschool InHolland Haarlem. Minor ICT; Educatief gebruik van ICT en nieuwe media Hogeschool InHolland Haarlem Reflection Paper Minor ICT; Educatief gebruik van ICT en nieuwe media Avelyn Vink, 501052 Klas HAVT3A Minor ICT 1 Sacha van de Griendt Inhoudsopgave Wat heb ik geleerd?...

Nadere informatie

Teams zijn samengevoegd in verschillende categorieën. Per categorie worden een paar vragen behandeld.

Teams zijn samengevoegd in verschillende categorieën. Per categorie worden een paar vragen behandeld. Teams zijn samengevoegd in verschillende categorieën. Per categorie worden een paar vragen behandeld. De visie van de trainer/coach over de speelwijze en de te behalen doelen is duidelijk 4 35 25 15 5

Nadere informatie

Inhoud: 1. Visie. 2. Regelgevend kader. 3. Wat verstaan we onder huiswerk? 4. Hoeveel tijd besteden we aan huiswerk? 5. Waarom huiswerk?

Inhoud: 1. Visie. 2. Regelgevend kader. 3. Wat verstaan we onder huiswerk? 4. Hoeveel tijd besteden we aan huiswerk? 5. Waarom huiswerk? Huiswerkbeleidsplan Inhoud: 1. Visie 2. Regelgevend kader 3. Wat verstaan we onder huiswerk? 4. Hoeveel tijd besteden we aan huiswerk? 5. Waarom huiswerk? 6. Wat verwachten we van de ouders? 7. Wat als

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

Om pestgedrag te voorkomen, kiest ons schoolteam ervoor om acties te ondernemen die ervoor zorgen dat pestgedrag weinig kans maakt.

Om pestgedrag te voorkomen, kiest ons schoolteam ervoor om acties te ondernemen die ervoor zorgen dat pestgedrag weinig kans maakt. Plagen is vooral een spel en het gebeurt vaak tussen vrienden. Het spel gaat om te kijken of je creatief kan reageren en dat waardeer je. Pesten is herhaaldelijk uitoefenen van lichamelijke en/of geestelijke

Nadere informatie

2012-2016. Zelfstandig Leren

2012-2016. Zelfstandig Leren 2012-2016 Zelfstandig Leren 0 Inhoud Beschrijving doelgroep... 2 Visie op onderwijs... 2 Basisvisie... 2 Leerinhouden/ activiteiten... 2 Doelen voor het zelfstandig leren... 3 Definitie zelfstandig leren...

Nadere informatie

Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Lisa: Onderwijsassistent (MBO niveau 4)

Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Lisa: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Ik kreeg vanaf de eerste dag een fijn gevoel bij deze school. Er hangt een gezellige sfeer. Je wordt goed opgevangen door de docenten. Als je ergens mee zit kan

Nadere informatie

1 Wat zijn Actiekaarten?

1 Wat zijn Actiekaarten? 1 Wat zijn Actiekaarten? Actiekaarten zijn kaarten met werkvormen die je als trainer of docent kunt gebruiken om je deelnemers of studenten aan het werk te zetten. Mensen kunnen tegelijkertijd aan verschillende

Nadere informatie

HUISWERK IN VBSH. Huiswerk in VBSH 1

HUISWERK IN VBSH. Huiswerk in VBSH 1 HUISWERK IN VBSH Huiswerk in VBSH 1 INHOUD KIJK WAT IK AL KAN! blz. 3 WAT IS HUISWERK? blz. 3 WAAROM KRIJG IK HUISWERK? blz. 4 WE MAKEN AFSPRAKEN blz. 5 WE DOEN HET SAMEN blz. 7 Huiswerk in VBSH 2 HUISWERK

Nadere informatie

Het zorgbeleid in het Pierenbos

Het zorgbeleid in het Pierenbos Het zorgbeleid in het Pierenbos Indien je als ouder vragen hebt, stap je in de eerste plaats naar de klasleerkracht. Deze zal overleggen met de ondersteuner en/of zorgcoördinator en bekijken welke trajecten

Nadere informatie

IK LEER HET SECUNDAIR ONDERWIJS KENNEN 4. 1. Wat na het lager onderwijs?

IK LEER HET SECUNDAIR ONDERWIJS KENNEN 4. 1. Wat na het lager onderwijs? IK LEER HET SECUNDAIR ONDERWIJS KENNEN 4 1. Wat na het lager onderwijs? De leerlingen leren de structuur van het secundair onderwijs kennen. Nederlands: 3.3 en 3.4 Ter voorbereiding kan de leerkracht de

Nadere informatie

LEIDRAAD VOOR HET LEREN REFLECTEREN

LEIDRAAD VOOR HET LEREN REFLECTEREN Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen ACADEMISCHE INITIELE LERARENOPLEIDING LEIDRAAD VOOR HET LEREN REFLECTEREN BEGRIPSOMSCHRIJVING De reflecterende handeling staat tegenover de routinehandeling.

Nadere informatie

Klik om de stijl te bewerken. Welkom. Studeren met autisme

Klik om de stijl te bewerken. Welkom. Studeren met autisme Klik om de stijl te bewerken Welkom Studeren met autisme Wie Klik om zijn de stijl wij te bewerken Eline Thijssen Consultant handicap + studie Eline.thijssen@handicap-studie.nl 06-23580724 www.handicap-studie.nl

Nadere informatie

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 8: Reizen Praktijkkern c: Reizen met de fiets binnen de regio Thema 8 Praktijkkern c Reizen Reizen per fiets op een route

Nadere informatie

Evaluatie Topondernemers groepen 8. 8 april 2015

Evaluatie Topondernemers groepen 8. 8 april 2015 Evaluatie Topondernemers groepen 8 8 april 2015 In april 2015 is door de kinderen van groep 8 een aantal vragen over de methodiek Topondernemers beantwoord. Gekozen is voor deze groepen omdat zij het vergelijk

Nadere informatie

Bronnenkaart 2 De zorg voor de kinderen zichtbaar en duidelijk maken

Bronnenkaart 2 De zorg voor de kinderen zichtbaar en duidelijk maken Bronnenkaart 2 De zorg voor de kinderen zichtbaar en duidelijk maken HOE ZIEN OUDERS DE ZORG VOOR DE KINDEREN? m Ouders willen graag dat de school goed zorgt voor de kinderen. Dit kan verschillende dingen

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Rachel van der Pijl P14EhvADT De Springplank. Eindhoven

Nadere informatie

Studievaardigheden van A tot Z

Studievaardigheden van A tot Z Geschreven door Patricia Hendrikx Studievaardigheden van A tot Z Actief leren Actief leren is het tegenovergestelde van passief leren. Bij actief leren doe je meer dan alleen de leerstof doorlezen. Je

Nadere informatie

4/05/2015 DAGELIJKSE UITDAGINGEN VOOR DE LERAAR DAGELIJKSE UITDAGINGEN VOOR DE LERAAR SPECIALIZED TAILOR- MADE TRAINING

4/05/2015 DAGELIJKSE UITDAGINGEN VOOR DE LERAAR DAGELIJKSE UITDAGINGEN VOOR DE LERAAR SPECIALIZED TAILOR- MADE TRAINING INCLUSIVE VOCATIONAL EDUCATION AND SPECIALIZED TAILOR- MADE TRAINING ( D E C E M B E R 2 0 1 2 N O V E M B E R 2 0 1 5 ) Annemie Jennes, VVKBuO Marleen Clissen, KU Leuven Armand De Lepeleire, directeur

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 4 HV Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap

Nadere informatie

Zie (je) wat ik kan!?

Zie (je) wat ik kan!? Zie (je) wat ik kan!? Op verschillende plaatsen in deze module maken we duidelijk dat breed evalueren een manier is om zicht te krijgen op de verschillende competenties, noden en interesses van de leerlingen

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

stimuleert ondernemerschap BRochure STEVE

stimuleert ondernemerschap BRochure STEVE BRochure STEVE 2015/2016 DreamStorm presenteert STEVE het introductie programma ondernemend leren Steve is een individueel lesprogramma voor studenten in het Middelbaar Beroeps Onderwijs. In 12 lesuren

Nadere informatie

GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK

GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. TOELICHTING Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot democratie te komen.

Nadere informatie

DISCO : Algemene handleiding

DISCO : Algemene handleiding DISCO : Algemene handleiding DISCO het Screeningsinstrument Diversiteit en Onderwijs m.b.t. omgaan met diversiteit biedt enerzijds handvatten om maatregelen en acties die reeds genomen werden in kader

Nadere informatie

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema 1 Introles De leerling oriënteert zich op

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 I nhoud Voorwoord 5 Inleiding 15 Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 1 Het leerproces van studenten 21 1.1 Waarom het leerproces van studenten? 21 1.2 Het leerproces volgens Biggs 22 1.3 Leeractiviteiten

Nadere informatie

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat het programma in het eerste leerjaar te zwaar is We raken

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3)

Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3) Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3) Zakelijke gegevens naam student: Bente Veenstra stageschool: De Ontdekking Didam Iselinge klas: VR2C mentor/mentrix: Hetty Bennink datum: 06-11-2014 aantal leerlingen:

Nadere informatie

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck Didactische werkvormen in het hoger onderwijs Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck HoGent, een mix van werkvormen Uitgangspunten: Elk talent telt>>maatwerk gezien diversiteit in instroom Vraag

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Huiswerkbeleid de Boomgaard

Huiswerkbeleid de Boomgaard Huiswerkbeleid de Boomgaard Visie Huiswerk is een brug tussen school en thuis: huiswerk betrekt ouders bij het schoolgebeuren. Het is een manier om interesse te tonen in het schoolleven van de kinderen.

Nadere informatie

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten.

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten. Dalton Wat is Dalton? Wat doen we? -------------------------------------------------------------- Nieuws 2010-2011/1 ------------------------------------------------------------ Hallo Allemaal, Dit Daltonkrantje

Nadere informatie

Autisme en lessen sociale competentie

Autisme en lessen sociale competentie Autisme en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met een stoornis in het autisme spectrum in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Interactieve werkvormen in de klaspraktijk. Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk

Nieuwsbrief. Interactieve werkvormen in de klaspraktijk. Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk Interactieve werkvormen in de klaspraktijk Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk Lia Blaton, medewerker Onderzoek naar onderwijspraktijk In het kader van de opdracht van het Steunpunt Gelijke Onderwijskansen

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3.

Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3. Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3. 1 OPDRACHT 1 Bekijk hetvolgende lijstje mondelinge opdrachten. Probeer elke opdracht te analyseren: welke soort opdracht

Nadere informatie

Handelingsrepertoire jongensachtig leren

Handelingsrepertoire jongensachtig leren Structuur en duidelijkheid Instructie Check op instructie Controleren of instructie helder is. Begrijpen de leerlingen wat ze moeten doen? De docent kiest enkele leerlingen en vraagt ze om de instructie

Nadere informatie

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015 DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE jan.bonne@vsko.be SECUNDAIR ONDERWIJS VAKBEGELEIDING PAV Brugge, 30-01-2015 Ter kennisgeving aan alle directies van scholen met PAV Gelieve een kopie

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking Een student met dyslexie of autisme?! Wat betekent dat voor mij als docent? RU Onderwijsdag 2013 WELKOM! 1 Kennismaking Hanke van Buren Judith Jansen André Baars Jeroen

Nadere informatie

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm wwwexpertisecentrum-kunsttheorienl Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm Dit collegevoorbeeld/lesvoorbeeld laat twee verschillende werkvormen zien, een werkvorm die gericht is op lagere orde

Nadere informatie

Evalueren van attitudes, vaardigheden en kennis in Veilig de wereld rond

Evalueren van attitudes, vaardigheden en kennis in Veilig de wereld rond van attitudes, vaardigheden en kennis in eilig de van een groeiproces van wereldoriëntatie is meer dan alleen maar het toetsen van kennis. Behalve kennis zijn ook vaardigheden en attitudes heel belangrijk,

Nadere informatie

CKV Rubric Rembrandt College Veenendaal december 2007

CKV Rubric Rembrandt College Veenendaal december 2007 Rubric CKV op het Rembrandt College Veenendaal (in ontwikkeling) Domeinen in CKV: A. Culturele activiteiten B. Kennis van Kunst en Cultuur C. Praktische activiteiten D. Reflectie en Kunstdossier We kiezen

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Tijdens het schooljaar 2009 2010 werkte het Steunpunt Diversiteit & Leren samen met RVO - Society,

Nadere informatie

1 Inleiding. 2 Pesten en plagen. 3 Aanpak van de school. 3.1 Preventieve maatregelen

1 Inleiding. 2 Pesten en plagen. 3 Aanpak van de school. 3.1 Preventieve maatregelen 1 Inleiding Pesten is een veelvoorkomend gedrag bij kinderen. Omdat wij het belangrijk vinden dat iedereen zich goed voelt op onze school, willen we het pesten preventief en concreet aanpakken. Daarom

Nadere informatie

WORKSHOP LET S PLAY FIRION 8 DECEMBER 2015

WORKSHOP LET S PLAY FIRION 8 DECEMBER 2015 WORKSHOP LET S PLAY FIRION 8 DECEMBER 2015 Referenties Almarode, J., & Almarode, D. (2008). Energizing students. Science Teacher, 75 (9), 32-35. Dirkse-Hulscher, S., & Talen, A. (2007). Het groot werkvormenboek.

Nadere informatie

De Islam en de omgeving

De Islam en de omgeving De Islam en de omgeving POSE-2 ISLAM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST Presenteer een actueel onderwerp aan de klas dat te maken heeft met de islam in de Nederlandse samenleving, en leg vervolgens een

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016

Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016 Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016 KD Maatschappelijke Zorg Werkproces 2.3: Ondersteunt de cliënt bij dagbesteding. Je ondersteunt de cliënt bij het realiseren

Nadere informatie

Universal Design (UD) lesmateriaal

Universal Design (UD) lesmateriaal Universal Design (UD) lesmateriaal 1. Wat is Universal Design lesmateriaal?... 1 2. Lesmateriaal: algemene tips... 1 3. Richtlijn 1: Representatie... 2 4. Richtlijn 2: Actie en Expressie... 6 5. Richtlijn

Nadere informatie

M-decreet: redelijke aanpassingen 1

M-decreet: redelijke aanpassingen 1 M-decreet Redelijke aanpassingen Inge Van de Putte Vakgroep Orthopedagogiek Ugent Redelijke aanpassingen Als aanpassing wordt beschouwd, elke concrete maatregel, van materiële of immateriële aard, die

Nadere informatie

Observeren en herkennen van kinderen met execu3eve func3eproblemen in de (klas- )prak3jk. Wendy Peerlings

Observeren en herkennen van kinderen met execu3eve func3eproblemen in de (klas- )prak3jk. Wendy Peerlings Observeren en herkennen van kinderen met execu3eve func3eproblemen in de (klas- )prak3jk Wendy Peerlings Heb ik die ook? Hoe begin je aan een aanpak hiervoor? Execu3eve func3es?? Maar hij is toch slim?

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

Wat je vooraf moet weten

Wat je vooraf moet weten Wat je vooraf moet weten Ergens onder water Wanneer begeleiders van mensen met autisme gevraagd wordt om enkele kenmerken van deze ontwikkelingsstoornis op te sommen, hoor je al vlug twee soorten antwoorden.

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Begeleidingsplan voor een leerling met ADHD 3 1 2 3 4 5 6 +: van toepassing -: nog niet aan bod

Begeleidingsplan voor een leerling met ADHD 3 1 2 3 4 5 6 +: van toepassing -: nog niet aan bod Naam: Geboortedatum: Diagnose ADHD gesteld op: Diagnose ADHD gesteld door: Begeleidingsplan voor een leerling met ADHD 3 1 2 3 4 5 6 +: van toepassing -: nog niet aan bod Accepteren 1 De leerling te kennen

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Thema 7 Activiteit 5. medelln. en leerkracht

Thema 7 Activiteit 5. medelln. en leerkracht De leerlingen ontwerpen hun vlag op een los blad. 3 de leerjaar : Overzicht lesverloop 50 1 De leerlingen ontwerpen een persoonlijke piratenvlag. Ze stellen hun vlag voor aan hun medeleerlingen in een

Nadere informatie