Windenergie op bedrijventerreinen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Windenergie op bedrijventerreinen"

Transcriptie

1 Windenergie op bedrijventerreinen Integrale rapportage naar de kansen en belemmeringen voor toepassing van windenergie op bedrijventerreinen Utrecht, 23 oktober 2002 Referentie: GRMS/GES/HS/bg/ Auteurs: - drs. J.A. Schoolderman, pwc - ir. R.G.J. Huiberts, pwc PricewaterhouseCoopers N.V. is gevestigd te Amsterdam, ingeschreven in het handelsregister aldaar onder nummer

2 Inhoud Managementsamenvatting 2 Inleiding 5 1 Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends 8 2 Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op bedrijventerreinen 15 3 Juridische kansen en belemmeringen voor windenergie op bedrijventerreinen 24 4 Voorkeurslocaties voor windenergie van marktpartijen 45 5 Conclusies 49 Bijlagen 52 Factsheet windenergie 53 Randvoorwaarden inpassing windenergie 57 Afbakening bedrijventerreinen 64 Modernisering instrumentarium geluid (MIG) 66 (1)

3 Managementsamenvatting Groeiende vraag naar ruimte voor economische activiteiten Voor het realiseren van windenergie op bedrijventerreinen is het van belang dat hiervoor ruimte wordt gereserveerd. In Nederland bedraagt in de periode tot 2020 de netto vraag naar nieuwe bedrijventerreinen circa hectare en is een verwachte herstructurering nodig van circa hectare. In totaal is dus tot 2020 een (her)ontwikkeling nodig van circa hectare bedrijventerreinen. Overheden stimuleren duurzame energie De tweede generatie Meerjarenafspraken Energie (MJA-2), het klimaatconvenant en de Bestuursovereenkomst Landelijke Ontwikkeling (BLOW) vormen prikkels die de toepassing van duurzame energie stimuleren 1. Windenergie wordt in het bijzonder door het BLOW op de agenda gezet bij gemeenten en provincies, waarbij iedere provincie een doelstelling opgelegd heeft gekregen. Het gemeenschappelijk streven is een realisatie van een opgesteld vermogen van 1500 MW aan windenergie op land in In de uitwerkingen van diverse ruimtelijke plannen spreken zowel het rijk als provincies en gemeenten de voorkeur uit voor toepassing van windenergie bij infrastructuur en bedrijventerreinen. Bedrijventerreinen vormen op voorhand geen belemmering voor windenergie Het inpassen van windenergie op bedrijventerreinen kent op voorhand geen fysieke belemmeringen. Wel moet rekening worden gehouden met aspecten zoals rendement en ruimtelijke beperkingen, zoals slagschaduw, leidingen, geluid, straalpaden, infrastructuur, veiligheid en fauna. Er is geen significant verschil te traceren tussen type bedrijventerreinen (zware industrie, zeehaven, etc.) en de kansen en beperkingen van windenergie. Uitzondering hierop vormen de zogenaamde kantorenlocaties, waar veiligheid en slagschaduwhinder een groot obstakel voor het plaatsen van windturbines vormen. Bestaande bedrijventerreinen hebben veel overeenkomsten met de gebouwde omgeving, waarin met windenergie nog maar weinig ervaring is opgedaan. 1 Bedrijven die deelnemen aan de MJA-2 moeten voldoen aan energie-efficiency eisen maar conformeren zich ook aan bijvoorbeeld eisen op gebied van duurzame energie. Het klimaatconvenant is een overeenkomst tussen gemeenten, provincies en rijksoverheid gericht op het reduceren en vermijden van CO 2 en stimuleren van de toepassing van duurzame energie. De BLOW is een overeenkomst tussen het rijk en de provincies en heeft als doelstelling de realisatie van een opgesteld vermogen van 1500 MW aan windenergie op land in (2)

4 Dit sluit niet uit dat toepassing van kleine windturbines in de gebouwde omgeving een goed alternatief kunnen zijn voor toepassing van windenergie op bedrijventerreinen. Diverse marktpartijen zijn bezig met de ontwikkeling van deze kleinere voor de gebouwde omgeving geschikte windturbines die op of naast gebouwen kunnen worden geplaatst, maar ook in het gebouwontwerp kunnen worden geïntegreerd. Windenergie op bedrijventerreinen: juridisch complex maar niet onmogelijk Nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen bieden vanuit juridische optiek gunstiger mogelijkheden voor de oprichting van windturbines dan bestaande terreinen. Belemmering voor plaatsing van windturbines op bedrijventerreinen vormt nogal eens de geluidregelgeving. De op 1 december 2001 in werking getreden AMvB Voorzieningen en installaties milieubeheer, zal echter voor veel situaties de complexe milieuvergunningsprocedure vervangen door een meldingsplicht. Bij de bepaling van de geluidbelasting van de omgeving ten gevolge van het bedrijventerrein, wordt in de Wet geluidhinder, in tegenstelling tot de genoemde AMvB, geen rekening gehouden met het toenemende achtergrondgeluid bij oplopende windsnelheid. De huidige wet- en regelgeving houdt nog onvoldoende rekening met de specifieke karakteristieken van windturbinegeluid, de achtergrondgeluidniveaus (bijvoorbeeld ruisen van bomen bij toenemende windsnelheid) en de technische mogelijkheden van moderne windturbines (variabel toerental). Toepassing van de juridische en technische mogelijkheden veronderstelt wel een gedegen kennis van de problematiek bij vergunningverleners, die in de praktijk vaak nog onvoldoende aanwezig is. Plaatsingsmogelijkheden voor windturbines op bedrijventerreinen worden beïnvloed door type inrichting en zonering, omvang en ouderdom van het beoogde bedrijventerrein Het plaatsen van een windturbine als zelfstandige inrichting (bijvoorbeeld op openbaar groen) biedt meer juridische kansen dan wanneer de windturbine onderdeel uitmaakt van een bestaande inrichting. Dit vanwege het feit dat in dat geval slechts de bovengenoemde meldingsplicht geldt. De kansen nemen verder toe naarmate de windturbine verder van de woonbebouwing staat. Verder bieden ongezoneerde bedrijventerreinen over het algemeen meer kansen voor plaatsing van windturbines dan gezoneerde terreinen, omdat in die gevallen zelfstandig aan de gestelde geluidsgrenswaarden moet worden voldaan zonder rekening te hoeven houden met zoneringsbepalingen. Voorts bieden grote bedrijventerreinen vaak meer mogelijkheden vanwege de afstand tot woonbebouwing. (3)

5 Tot slot bieden nieuwe terreinen veelal weer meer mogelijkheden dan bestaande bedrijventerreinen. Nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen bieden goede mogelijkheden om al bij de inrichting van het terrein te anticiperen op de plaatsing van windturbines en hiervoor ook in stedenbouwkundig en juridisch opzicht gunstige voorwaarden te creëren. Ditzelfde geldt voor terreinen die worden geherstructureerd. Dit laatste veronderstelt echter wel dat bij herstructurering het bestemmingsplan zodanig wordt aangepast dat ook daadwerkelijk wordt voorzien in de oprichting van windturbines. Vanuit juridische optiek is plaatsing van windturbines op bestaande bedrijventerreinen wel mogelijk, maar vraagt vanwege de veelal complexe juridische (geluid)regelgeving om een groot doorzettingsvermogen bij de initiatiefnemers. Oprukkende woonbebouwing en ander objecten op of in de nabijheid van het terrein, kunnen hinder ondervinden van windturbines waardoor aanvullende beperkingen worden gesteld. Marktpartijen zijn op zoek naar kansrijke locaties, soms zijn dit bedrijventerreinen Marktpartijen, zoals energiebedrijven en projectontwikkelaars, onderzoeken ook de mogelijkheden op bedrijventerreinen, maar zijn voorzichtig met hun verwachtingen. Marktpartijen schatten de haalbaarheid van windenergie op bedrijventerreinen verschillend in. Marktpartijen zien dat bedrijventerreinen een relatief eenvoudige manier zijn om turbines te plaatsen en zien ook dat de overheid en maatschappelijke organisaties zich hiervoor inzetten. Verder kan het toepassen van windenergie het imago van de bedrijven versterken. Bedrijven zien echter ook de complexe factoren, zoals tijdrovende procedures, ruimtebeslag en veiligheidseisen. Bedrijven hebben daarbij geen uitgesproken voorkeur voor bestaande of nieuwe bedrijventerreinen. (4)

6 Inleiding Algemeen In de periode zijn in opdracht van Novem diverse onderzoeken uitgevoerd naar de kansen en belemmeringen voor de toepassing van windenergie op bedrijventerreinen. Het gaat om de volgende onderzoeken:- (a) Windenergie op bedrijventerreinen mogelijk, maar geen vanzelfsprekende optie Een onderzoek naar de kansen en belemmeringen voor toepassing van windenergie op bedrijventerreinen, PricewaterhouseCoopers N.V. & Profin, Utrecht, 17 mei 2000, Novem bestelnummer 2DEN (b) Windenergie op bedrijventerreinen nader verkend Eindrapport, PricewaterhouseCoopers N.V., Utrecht, 29 oktober 2001, bestelnummer 2DEN Met het eerste onderzoek zijn de fysieke en juridische kansen en belemmeringen geschetst en werd onderzocht welke houding ondernemers en brancheorganisaties hadden ten aanzien van windenergie op bedrijventerreinen. Ook maakte een potentieelinschatting, marktconsultatie en attitudeonderzoek onder ondernemers onderdeel uit van het onderzoek. Omdat in de periode na het eerste rapport nieuw beleid geformuleerd werd dat de mogelijkheden voor het realiseren van windenergie op bedrijven verruimde, is het tweede onderzoek uitgevoerd met als doel het identificeren van kansen en belemmeringen voor realisatie van windenergieprojecten op bedrijventerreinen gebaseerd op de toen recentelijke praktijkervaringen. 2 In het kader van de ontwikkeling van de in december 2002 te verschijnen nieuwe versie van de cd-rom Met de Wind in de Rug, heeft Novem te kennen gegeven bovenstaande rapportages te willen actualiseren op basis van nieuwe inzichten, beleid en wetgeving en beide rapportages te bundelen in één rapport. Voorliggende rapportage is hiervan het resultaat en zal worden opgenomen in de cd-rom Met de Wind in de Rug, tweede versie. De genoemde onderliggende rapportages blijven nog enige tijd separaat opvraagbaar bij Novem. 2 Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl en de Bestuursovereenkomst Wind (BLOW). (5)

7 Ontwikkeling windenergie in Nederland De doelstelling in de Bestuursovereenkomst Landelijke Ontwikkeling Windenergie (BLOW) is realisatie van een opgesteld vermogen aan windenergie op land van 1500 MW in Deze doelstelling is met een opgesteld vermogen van circa 540 MW (najaar 2002) voor circa eenderde bereikt. Bekeken op schaal van het huidige opgestelde vermogen per inwoner, bekleedt Nederland internationaal een middenpositie; een rangschikking, die geen recht doet aan de historische betekenis die wind van oudsher voor ons land heeft gehad. De matige resultaten, die windenergie tot dusverre heeft geboekt, staan averechts op de toegenomen belangstelling voor duurzame energie. Steeds meer Nederlandse huishoudens kiezen voor de afname van duurzame elektriciteit; een keuze die meestal is ingegeven vanuit een toenemend milieubesef. Groeiende belangstelling is ook merkbaar voor steeds schaarser wordende windenergielocaties op land. Het enthousiasme om in windturbines te investeren kan worden teruggevoerd op het feit, dat de rentabiliteit hiervan duidelijk toeneemt. Een extra inkomstenbron is bijvoorbeeld voor menig agrariër zeer aantrekkelijk. Het beschikbaar krijgen van geschikte windlocaties blijkt echter het belangrijkste knelpunt te zijn. Oorzaak hiervan is vaak gelegen in de geringe mate, waarin windturbines landschappelijk inpasbaar zijn maar vaak ook in de hoge emotionele lading van deze landschappelijke inpassing. Hoewel nieuwe locaties in de belangstelling staan, is de inpasbaarheid in het recente verleden verreweg het grootst geweest in een agrarische setting. Voor de tot nu toe in 2002 in gebruik genomen windturbines, vormen de buitengebieden overwegend de fysieke kaders waarin windenergie wordt geïmplementeerd. Bij tal van ruimtemakers is het idee ontstaan om de inpasbaarheid van windturbines te bevorderen door windenergie te betitelen als industriële activiteit. Windturbines, aldus opvattingen in de ruimtelijke ordening, behoren te worden gerekend tot industriële activiteiten en te worden toegewezen aan bedrijventerreinen. Met het plaatsen van windturbines op bedrijventerreinen zou een significant potentieel worden aangeboord, waarmee een wezenlijke bijdrage geleverd kan worden aan de doelstelling uit het BLOW om in MW aan windenergie op land te hebben gerealiseerd. (6)

8 Leeswijzer In hoofdstuk 1 worden de relevante trends en ontwikkelingen beschreven die zich aandienen en van invloed zijn op de ontwikkeling van bedrijventerreinen en het handelingsperspectief van ondernemers. Hoofdstuk 2 biedt een beschrijving van de technische en ruimtelijke inpassingmogelijkheden en de daarbij behorende kansen en belemmeringen. Hoofdstuk 3 doet hetzelfde maar dan voor de juridische mogelijkheden. De voorkeuren voor windenergielocaties van de verschillende marktpartijen staan centraal in hoofdstuk 4. Tot slot worden in hoofdstuk 5 de belangrijkste conclusies samengevat, die als basis dienen voor de vraag bij welk probleem, welke actie door welke partij genomen kan worden. (7)

9 1 Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends Het rijk streeft er naar om de landelijke energiebehoefte in 2010 voor 5% en in 2020 voor 10% uit duurzame bronnen te betrekken. In dit streven zijn biomassa en windenergie als voornaamste potentiële bronnen aangewezen. Het rijk streeft voor 2010 naar een opwekking van 1500 MW aan windenergie op land en voor 2020 naar een minimale opwekking van in totaal 3000 MW (opwekking op land en op zee). Dit hoofdstuk verkent de invloed van een aantal trends en ontwikkelingen op de mogelijkheden en beperkingen van windenergie op bedrijventerreinen. Hierbij wordt achtereenvolgens ingegaan op:- (c) de blijvend groeiende vraag naar ruimte voor economische activiteiten; (d) positie van duurzame energie in bestuursovereenkomsten en programma s; (e) de visie van overheden en maatschappelijke organisaties op windenergie. Groeiende vraag naar ruimte voor economische activiteiten Het analyseren van mogelijkheden en belemmeringen voor windenergie op bedrijventerreinen, veronderstelt de volgende afbakening:- (a) naar bestaand dan wel een nieuw bedrijventerrein; (b) naar type activiteiten. Voor deze afbakening is de onderverdeling gehanteerd van het Integraal Bedrijventerreinen Informatie Systeem (IBIS). Het IBIS maakt onderscheid naar: zware industrieterreinen, zeehaventerreinen, gemengde terreinen, hoogwaardige bedrijvenparken, distributieparken, stadsrand kantorenlocaties en binnenstedelijke kantorenlocaties. In Bijlage C is een omschrijving van deze verschillende typen weergegeven. Nederland beschikt over circa hectare bedrijventerreinen. Een verwachte groei van het bruto binnenlands product (BBP) van circa 2,7% tot 3,3% op jaarbasis in de periode tot 2020, zal leiden tot een groeiende vraag naar ruimte voor economische activiteiten. Tussen 1998 en 2020 is al voorzien in tot hectare extra ruimtevraag voor bedrijventerreinen. Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (8)

10 De ruimtevraag daarna, van 2020 tot 2030, wordt ingeschat op nog eens hectare. 3 Het is nog onduidelijk in hoeverre deze ruimtebehoefte kan worden vervuld door middel van verbetering van bestaande bedrijventerreinen. Wel blijkt uit onderzoek dat op de totaal beschikbare voorraad bedrijventerreinen tussen de en hectare verouderd is, en herstructurering nodig is. 4 Er bestaan duidelijke verschillen tussen de soorten ruimtevraag. Vanwege verschuivingen in de productiestructuur in de richting van een diensteneconomie neemt het aandeel traditionele industrie af. Het aandeel van de traditioneel ruimtevragende bedrijfstakken in de werkgelegenheid zal eveneens steeds verder afnemen. De vraag naar kantoren neemt daarentegen toe. De verwachte substantiële toename (nieuwe terreinen tot 2020 ruim 35% en herstructurering ruim 15% van de totale voorraad 5 ) aan bedrijventerreinen biedt voor de toepassing van windturbines op bedrijventerreinen een goede kans. Zoals uit de technische en juridische analyse blijkt (zie hoofdstukken 2 en 3) bieden met name nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen, en in mindere mate terreinen waarbij herstructurering aan de orde is, in beginsel goede inpassingsmogelijkheden voor windturbines. Positie van duurzame energie in bestuursovereenkomsten en programma s In deze paragraaf wordt ingegaan op:- (a) de positie van duurzame energie in de Meerjarenafspraak 2; (b) de deelname van gemeenten en provincies aan het Klimaatconvenant; (c) BLOW zet windenergie op agenda van provincies en gemeenten. 3 Cijfers aangaande BBP en vraag naar bedrijventerreinen komen uit Bedrijfslocatiemonitor; De BLM: opzet en recente aanpassingen van het Centraal Plan Bureau. 4 Uit: Meer private betrokkenheid als kans bij herstructurering van bedrijventerreinen, Buck Consultants International en BRO, Opgemerkt dient te worden dat ten aanzien van de herstructuringsopgave nog veel onduidelijkheid heerst met betrekking tot de omvang en uitvoeringsplanning Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (9)

11 Positie van duurzame energie in de Meerjarenafspraak 2 In 2000 zijn de meeste Meerjarenafspraken Energie (MJA) afgelopen. De MJA-aanpak is inmiddels gecontinueerd in de vorm van de tweede generatie MJA s (MJA-2). Bij het afsluiten van de MJA-2 moeten de bedrijven/instellingen beschikken over een goedgekeurd energiebesparingsplan (EBP). In dit EBP is een energie-efficiency verbeteringsdoelstelling opgenomen tot 2005 voor het proces en de installaties van het betreffende bedrijf. In de MJA-2 zijn naast energie-efficiency ook de zogenaamde nieuwe thema s opgenomen. Eén van deze nieuwe thema s is duurzame energie. Het nieuwe thema duurzame energie houdt in dat bedrijven/instellingen vanaf 2004 de verplichting hebben om de optie duurzame energie te onderzoeken als onderdeel van het EBP. Dit moet voor deze branches de prikkel vormen om aan de slag te gaan met duurzame energie, ofwel via het investeren in eigen opwekking, dan wel via inkopen van duurzame energie bij een energiebedrijf ( make or buy ). Deelname van gemeenten en provincies aan het Klimaatconvenant In het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl (BANS, 4 maart 1999) hebben het Rijk en de andere overheden de bereidheid uitgesproken om door complementair bestuur meer te willen bereiken voor burgers, bedrijven en instellingen. In de paragraaf over klimaatverandering in het BANS is afgesproken dat een groter beroep zal worden gedaan op provincies en gemeenten voor het bereiken van de reductie van broeikasgassen 6. De klimaatparagraaf heeft ertoe geleid dat VNG, IPO en de ministeries van Economische Zaken en VROM het Klimaatconvenant hebben ondertekend. Novem voert in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu het klimaatprogramma uit, waarmee gemeenten en provincies ondersteund worden bij het opzetten en implementeren van het lokale en regionale klimaatbeleid. Hiermee kunnen gemeenten en provincies bijdragen leveren aan de doelstellingen van het Rijk, door middel van het reduceren en vermijden van CO 2 en stimuleren van de toepassing van duurzame energie. BLOW zet wind op agenda provincies en gemeenten In 1991 sloot de rijksoverheid de Bestuursovereenkomst Plaatsingsproblematiek Windenergie (BPW) met een aantal windrijke provincies. Overeengekomen werd dat de afzonderlijke provincies in het ruimtelijk beleid plaats zouden inruimen voor opwekking van windenergie. In de BPW werd tevens per provincie een quotum vastgesteld waaraan in 6 BANS, paragraaf 3.8 Klimaatverandering Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (10)

12 het jaar 2000 aan voldaan zou zijn. Het streven van de BPW was realisatie van in totaal 1000 MW aan opgesteld vermogen in 2000, dit streven is niet behaald aangezien eind 2000 het totale opgestelde vermogen aan windenergie nog geen 500 MW bedroeg. Uit de evaluatie van de BPW zijn de volgende zaken als remmende factoren voor het realiseren van windenergieprojecten aangedragen:- (a) gebrek aan draagvlak op lokaal niveau; (b) onduidelijk investeringsklimaat na 1995; (c) weinig actieve opstelling provincies; (d) onvoldoende afstemming betrokken departementen. In een bestuurlijk overleg zijn het rijk en de provincies overeengekomen een nieuwe bestuursovereenkomst te sluiten: de Bestuursovereenkomst Landelijke Ontwikkeling Windenergie (BLOW). De doelstelling van de BLOW is realisatie van een opgesteld vermogen van 1500 MW aan windenergie op land in Teneinde aan de tekortkomingen van de BPW tegemoet te komen zijn de gemeenten in de vorm van de VNG en een aantal departementen nadrukkelijk betrokken bij de totstandkoming van de BLOW om zo realisatie van windprojecten te vergemakkelijken. In het Energierapport van het Ministerie van EZ werd de suggestie gewekt dat het vaststellen van de plaatsingsgebieden voor windenergie beter door de rijksoverheid zelf zou kunnen geschieden. Met de BLOW is hiervan afgezien, het is de lokale overheden echter duidelijk dat het Rijk ernst is met het beantwoorden aan de duurzame energie doelstellingen. In de BLOW zijn, om het behalen van de gestelde doelen te waarborgen, inspanningsverplichtingen opgenomen. De bij het convenant betrokken partijen verplichten zich tot het wegnemen van barrières voor windprojecten en treden daar waar nodig actief stimulerend, faciliterend en coördinerend op. Eveneens heeft het Rijk afgezien van het inbouwen van een planningsreserve om de hardheid van de gemaakte afspraken te benadrukken. Van de provincies wordt verwacht dat deze maximaal een jaar na ondertekening met een overtuigende planning aannemelijk maken dat de gestelde doelen ook daadwerkelijk behaald gaan worden. Voor de verschillende provincies is het volgende vermogen gerealiseerd en zijn de volgende doelen vastgesteld (in MW): Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (11)

13 Provincie BPW Vermogen per BLOW Groningen Friesland Drenthe Overijssel Gelderland Flevoland Utrecht Noord Holland Zuid Holland Zeeland Noord Brabant Limburg Nederland Gezien de meest recente ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijk beleid bij de afzonderlijke provincies lijkt de gestelde taakstellingen haalbaar. Op ruimtelijk/planologisch niveau is de totale landelijke taakstelling van 1500 MW aan windenergie inmiddels ook vastgesteld. De visie van overheden en maatschappelijke organisaties op windenergie Tot slot worden in dit hoofdstuk de verschillende visies van overheden en maatschappelijke organisaties op windenergie besproken. Ingegaan wordt op:- (a) de voorkeur van de Rijksoverheid voor windenergie op bedrijventerreinen; (b) de voorkeur van lagere overheden voor windenergie op bedrijventerreinen; (c) de door natuur en milieuorganisaties opgestelde richtlijnen voor plaatsing van windparken. Rijksoverheid geeft bedrijventerreinen de voorkeur In de Vijfde Nota RO (VIJNO) geeft het rijk criteria aan volgens welke naar locaties voor windenergie dient te worden gezocht. De keuze hierin gaat uit naar windturbines zoveel mogelijk te bundelen tot lijnen of in parken onder te brengen en te plaatsen op industrieterreinen en langs vaarwegen. Tevens geeft de VIJNO aan dat bij de plaatsing van windturbines bij voorkeur in jonge grootschalig ingerichte landschappen moet worden gezocht. De Nederlandse Windenergievereniging (NEWIN) signaleert dat diverse gemeenten en provincies deze Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (12)

14 voorkeur interpreteren als een verbod en dat partijen die bezwaar maken tegen de plaatsing van windturbines dit zullen aangrijpen als regel dan wel als gebod. 7 Lagere overheden spreken voorkeur uit voor bedrijventerreinen Het beleid met betrekking tot windenergie verschilt aanzienlijk per provincie. Een van de oorzaken van deze verschillen in visie schuilt in het feit dat een aantal provincies pas sinds het opstellen van de BLOW met windenergie in aanraking zijn gekomen. Daar waar een windrijke provincie als Flevoland reeds een decennium met de ontwikkeling van windparken ervaring heeft opgedaan, is in Limburg pas sinds kort een inventarisatie van de mogelijkheden op dit gebied uitgevoerd. Naast de hoeveelheid opgedane ervaring spelen per provincie ook verschillende maatschappelijke en bestuurlijke bewegingen een belangrijke rol. In de volgende tabel zijn de voornaamste beleidsaspecten opgenomen. Provincie Groningen Friesland Drenthe Overijssel Gelderland Flevoland Utrecht Beleid tav bedrijventerreinen Geen solitaire turbines. Geen molens buiten industriegebieden Eemshaven en Delfzijl, reeds gegeven verklaringen van geen bezwaar ingetrokken. Voorkeur: (Nieuwe) solitaire turbines koppelen aan bedrijventerreinen Bij revitaliseren oude bedrijventerreinen ook mogelijkheden betrekken van windturbines. Geen solitaire molens en groepen slechts op plaatsen waar geen landschapschade mogelijk is dan wel reeds aanwezig is 1 terrein t.z.v. Coevorden. Niet op voorhand belemmeringen; solitair alleen op bedrijventerreinen. Met uitzondering van bedrijventerreinen in kansrijke en gebieden die slechts onder stringente voorwaarden voor plaatsing in aanmerking zijn solitaire turbines uitgesloten. Alles kan, solitair geen probleem (Strookt niet met POP overigens) Geen concrete projecten op bedrijventerreinen. Zoveel mogelijk (ook solitair) plaatsen op bedrijventerreinen met zo hoog mogelijk vermogen. Zo min mogelijk ruimtebeslag Noord-Holland Plaatsing middelgrote turbines op bedrijventerreinen aanvaardbaar eventueel solitair als lijnopstelling niet mogelijk is (liever niet). Zuid-Holland Zeeland Concentratie in de Delta-havengebied. Gelet op toenemende hoogte turbines plaatsen op bedrijventerreinen. Beleid gericht op stimulatie en verkrijgen draagvlak 7 Inspraakreactie NEWIN op Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, mei Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (13)

15 Vergroten opgesteld vermogen zeehavengebonden industriegebieden. Noord-Brabant Voorkeur voor plaatsing van windturbines op of nabij bedrijventerreinen. Limburg Bijvoorkeur geen solitaire turbines. Turbines minimaal 600 kw en clusters minimaal 3 MW. Ondanks de verschillen per provincie zijn uit het overzicht een aantal overeenkomsten op te maken:- (a) het plaatsen van solitaire turbines kan bij het merendeel van de provinciale besturen op weinig enthousiasme rekenen; (b) functiecombinatie van windenergie met bedrijventerreinen geniet de voorkeur. Natuur en milieuorganisaties hebben richtlijnen opgesteld voor plaatsing van windparken In haar rapport Frisse Wind Door Nederland heeft de Stichting Natuur en Milieu (SNM), samen met de twaalf aangesloten provinciale milieufederaties, plaatsingscriteria opgesteld voor de inpassing van windenergie. Als uitgangspunten worden gehanteerd:- (a) voorkeur voor clustervorming en concentratie; (b) aansluiting bij infrastructuur (spoorlijnen, [water]wegen, hoogspanningsleidingen) en voorkeur voor lijnopstelling; (c) bedrijventerreinen als voorkeurslocatie. SNM onderkent de geluidsproblematiek op gezoneerde bedrijventerreinen en pleit voor het vinden van een oplossing hiervoor; (d) creativiteit bij nieuwe locaties: windturbines hoeven geen permanente aantasting van de omgeving te betekenen aangezien een turbine relatief eenvoudig is weg te halen. Locaties met reeds een bestemming, maar waarop de komende 15 á 20 jaar niet gebouwd kan worden, kunnen tijdelijk ruimte bieden voor windenergie; (e) geen windparken in of dichtbij de ecologische hoofdstructuur, in ecologische verbindingszones en natuurgebieden, in of dichtbij gebieden met belangrijke landschappelijke of cultuurhistorische waarden of met beschermde stads- en dorpsgezichten of belangrijke vogelgebieden. Windenergie op bedrijventerreinen: ontwikkelingen en trends (14)

16 2 Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op bedrijventerreinen In dit hoofdstuk volgt een beschrijving van het inpassen van windenergie op bedrijventerreinen. Zowel een windturbine als haar omgeving stellen hun specifieke randvoorwaarden. Ingegaan wordt op:- (a) rendement en randvoorwaarden van windturbines op bedrijventerreinen; (b) inschatting van de toepassingsmogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen; (c) mogelijke alternatieven voor traditionele toepassing van windenergie. Rendement en technische randvoorwaarden bepalen toepasbaarheid van windenergie Het inpassen van windenergie op bedrijventerreinen kent op voorhand geen belemmeringen indien aan de volgende twee criteria wordt voldaan:- (a) de rendementseis: de windturbine moet in economisch opzicht rendabel geëxploiteerd kunnen worden; (b) de randvoorwaarden, die in technische zin worden gesteld aan de fysieke inpassing van een turbine op een bedrijventerrein. Kan de windturbine rendabel worden geëxploiteerd Aangenomen mag worden, dat voor een investeerder het rendement op het installeren van een windturbine een harde randvoorwaarde is, tenzij andere overwegingen een rol spelen, zoals imagebuilding, herkenbaarheid of milieubesef. De rendementseis wordt in hoofdzaak bepaald door:- (a) het windaanbod; (b) de netinpassingskosten; (c) beschikbare ruimte. Windaanbod Het is genoegzaam bekend dat het rendement van windstroom wordt bepaald door de vrije aanstroom van wind. De windsnelheid en daarmee de energieopbrengst neemt af naarmate meer oostwaarts (binnenland) wordt gegaan. De hoogte van de mast en daarmee het oppervlak dat de rotorbladen bestrijken is van grote invloed op de energieopbrengst. Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op (15)

17 Voor bedrijventerreinen gelegen in het binnenland geldt de rentabiliteitsvraag in het bijzonder als een vraag naar welke ashoogtes nodig zijn om een voldoende hoog gemiddelde windsnelheid te bereiken. Veel bedrijventerreinen zijn gelegen in een stedelijke omgeving waarbij vaak sprake is van terreinruwheid (als gevolg van obstakels als woon-, industrie- en utiliteitsbebouwing, infrastructuur). Deze obstakels veroorzaken windvang en turbulentie die ten koste gaan van het rendement. Voor het rendement zal dus gezocht moeten worden naar een optimum tussen windturbine en de specifieke omstandigheden op een locatie. Als vuistregel kan worden gehanteerd dat op bedrijventerrein, met voorkeur de locaties gelegen aan de zuidwestrand van het terrein bezien in samenhang met de omgeving, in aanmerking komen voor plaatsing van windturbines. Aansluitend op de notie dat windaanbod een bepalende voorwaarde is voor het rendement van een windturbine, ligt het voor de hand dat met name zeehaventerreinen zich het beste lenen voor windenergie. Hier staat tegenover, dat dit type bedrijventerrein in Nederland op één hand te tellen is. Netinpassingskosten De kosten voor aansluiting van de windturbines op het elektriciteitsnet maken vaak een substantieel deel uit van de totale investeringskosten van een turbine (circa 10%). Zeker wanneer het gaat om beperking van netinpassingskosten lijken bedrijventerreinen een interessante optie. Beschikbare ruimte Het benodigd grondoppervlak voor een windturbine bedraagt ongeveer 100 tot 150 m 2. Wanneer de exploitant van de windturbine de grond niet in eigendom heeft, wordt een vergoeding betaald voor het ter beschikking stellen van de grond (opstalrecht) variërend van 2.000,- tot circa 7.000,- per jaar (afhankelijk van de kwaliteit (opbrengst) van de locatie). Bestaande bedrijventerrein zijn onmiddellijk herkenbaar en hebben reeds vorm gekregen. Het belang van windenergie schuift aan bij reeds aanwezige objecten en obstakels, die kansen op windenergie kunnen belemmeren. Het integreren van windenergie heeft dus meer kans op nieuwe bedrijventerreinen. Denk bijvoorbeeld aan het vrijhouden van de zuidwestrand van een terrein, waarbij al dan niet gebruik wordt gemaakt van reststroken. Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op (16)

18 In onderstaande tabel is samengevat aan welke voorwaarden een terrein moet voldoen vanuit de optiek van (het behalen van rendement met) windturbines. Tabel 2.1: Voorwaarden geschiktheid terrein voor windturbines Voorwaarden vanuit windturbine Omschrijving Windaanbod - Windsnelheid: min. 6,2 6,5 m/s op ashoogte - Ashoogte: variërend van 40 meter (windrijk) tot meer dan 80 meter hoog (niet windrijk: binnenlandlocatie) Netinpassing - Voldoende capaciteit op rendabele afstand - Afhankelijk van grootte windpark - solitair: <1000 meter -5 MW <7500 meter -10 MW < meter -20 MW of meer, vrijwel geen afstand beperking Fysieke ruimte - Benodigd grondoppervlakte: 100 tot 150 m 2 - Bereikbaarheid: verharde weg minimaal 3 meter breed - Onderlinge afstand tussen turbines: minimaal 300 meter tussen turbines in lijnopstelling; - Vergoeding voor grondgebruik: 2.000,- tot 7.000,- per jaar/turbine (vergoeding aan eigenaar van de grond) Een uitgebreide toelichting op de in de tabel genoemde aspecten is opgenomen in bijlagen A en B. Bedrijventerreinen stellen randvoorwaarden aan windturbines, maar sluiten plaatsing op voorhand niet uit Op een bedrijventerrein is sprake van een grote verscheidenheid aan functies, activiteiten en objecten. De specifieke kenmerken van een bedrijventerrein stellen eisen en beperkingen aan het plaatsen van windturbines en hebben betrekking op:- (a) slagschaduw; (b) leidingen; (c) straalpaden; (d) infrastructuur; (e) fauna; (f) vliegvelden. In onderstaande tabel wordt beschreven met welke technische randvoorwaarden rekening moet worden gehouden bij de plaatsing van windturbines op een bedrijventerrein. In bijlage B is een uitgebreide beschrijving van deze randvoorwaarden opgenomen. Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op (17)

19 Tabel 2.2 Voorwaarden vanuit de omgeving Voorwaarden Vanuit omgeving Omschrijving Slagschaduw - te bepalen m.b.v. slagschaduwberekening. Leidingen - op basis van het besluit kwaliteitseisen externe veiligheid inrichtingen milieubeheer kunnen worden gesteld aan de plaatsing van windturbines nabij bovengrondse en ondergrondse leidingen waardoor gevaarlijke stoffen worden getransporteerd. - voor bovengrondse en ondergrondse leidingen waardoor geen gevaarlijke stoffen worden getransporteerd, zijn geen eisen bekend. - ondergrondse leidingen kennen een veiligheidszone van 50 meter waarbinnen bepaalde bestemmingen of installaties kunnen worden geweerd. - voor hoogspanningleidingen geldt conform NEN 1060 Bovengrondse hoogspanningsleidingen een minimale afstand tussen windturbine en leiding afhankelijk van de spanningsafstand, een veiligheidstoeslag en de vrij ruimte. - indicatief geldt voor hoogspanningsleidingen een rechtsstrook van circa 50 meter. Geluid - te bepalen m.b.v. geluidscontouren berekening aan dichtstbijzijnde gevel - max. immissie aan dichtstbijzijnde gevel (uitgangspunten wetgeving): - landelijk gebied 40 db(a) - geluidgevoelige bestemming 50 db(a) - industrieterrein 55 db(a) Straalpaden - voor onbeschermde straalpaden (mobiele telefonie) gelden geen harde uitsluitingen - voor beschermde straalpaden (vaste telefonie en TV en radio) worden de volgende criteria gehanteerd: - buiten 1 km van de zend- of ontvangstinstallatie bedraagt de minimale afstand tussen het hart van de turbine en het hart van het straalpad minimaal de rotorstraal, met een minimum van 35 meter. - binnen 1 km van de zend- of ontvangstinstallatie bedraagt de minimale afstand tussen de tip van de rotor en het hart van het straalpad minimaal de rotorstraal + 35 meter. - radar: obstakelvrije zone afhankelijk van gebruik. Indicatief is 50 meter voor scheepsradar, 100 meter voor overig en 5 à 6 km voor luchtvaart aan weerszijden van het straalpad. Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op (18)

20 Infrastructuur - autowegen: minimaal 30 meter tussen mast en verharde weg of minimaal een halve rotordiameter bij een rotordiameter van meer dan 60 meter (beleidsregel Rijkswaterstaat). - spoorwegen: minimaal 7,85 meter + halve rotordiameter tussen mast en spoor (visie Rijkswaterstaat). - waterwegen: minimaal 50 meter tussen mast en rand waterweg (beleidsregel Rijkswaterstaat). - dijk en waterkering: buiten kernzone (het eigenlijke dijk-, duin- of damlichaam zijnde de primaire waterkering als bedoeld in de Wet op de waterkering). Fauna - niet toegestaan in vogeltrekroutes Vliegvelden - bouwhoogte: beperking tot 5000 meter rondom vrij Veiligheid - Gecertificeerde turbines: conform NVN Bron: Handboek Risicozonering Windturbines. Inschatting toepassingmogelijkheden van windenergie op bedrijventerrein Ruimte voor windenergie moet worden verworven en blijkt in het algemeen gesproken geen vanzelfsprekendheid te zijn. In open water moet zij concurreren met onder meer beroeps- en recreatieve vaart en milieubelangen. In open grasland zijn er gevestigde agrarische bestemmingen en speelt uiteraard de aantasting van de horizon mee en dient rekening worden gehouden met vogeltrekroutes. Technische en ruimtelijke kansen en belemmeringen voor windenergie op (19)

BELEIDSNOTITIE PLAATSEN KLEINE WINDTURBINES.

BELEIDSNOTITIE PLAATSEN KLEINE WINDTURBINES. BELEIDSNOTITIE PLAATSEN KLEINE WINDTURBINES. Toetsingskaders kleine windturbines (kwt). Eén van de mogelijkheden om duurzame energie op te wekken is het plaatsen van kleine winturbines. Deze technologie

Nadere informatie

Beleidskader windenergie

Beleidskader windenergie Bijlage 1 Beleidskader windenergie Europese richtlijn 2009/28/EG De Europese richtlijn 2009/28/EG verplicht Nederland om in 2020 14 procent van het totale bruto-eindverbruik aan energie afkomstig te laten

Nadere informatie

Ontwerp wijziging PRVS

Ontwerp wijziging PRVS Model bekendmaking regeling provinciale staten 1 8 Ontwerp wijziging PRVS Ontwerp besluit van Provinciale Staten van Noord-Holland van [..], tot wijziging van de Provinciale Ruimtelijke Verordening Structuurvisie

Nadere informatie

Voor- of tegenwind? Drenthe Molenvrij?

Voor- of tegenwind? Drenthe Molenvrij? Voor- of tegenwind? Het Ministerie van Economische Zaken heeft aangegeven met alle provincies tot afspraken te willen komen over windenergie: hoeveel energie kan er in elke provincie opgewekt worden met

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2004/41

Statenvoorstel nr. PS/2004/41 Statenvoorstel nr. PS/2004/41 Het Presidium stelt voor Statenvoorstel nr. PS/2004/41 te behandelen in: de Statencommissie Ruimte en groen op: 4 februari 2004 om 09.30 uur de vergadering van Provinciale

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Wij hopen dat u deze punten zult meenemen in de definitieve startnotitie. 1

Wij hopen dat u deze punten zult meenemen in de definitieve startnotitie. 1 Coöperatie Windunie U.A. Centrum Publieksparticipatie SWOL Postbus 30316 2500 GH Den Haag Churchilllaan 11 Postbus 4098 3502 HB Utrecht tel +31 (0)30 753 3100 fax +31 (0)30 753 3199 secretariaat@windunie.nl

Nadere informatie

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen 1 Doelstelling Dordrecht 2015 Routekaart Duurzaamheidsdoelstellingen 2010-2015: Doelstelling 2015 Duurzame energie 132 TJ

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Agendapunt: 12b. Onderwerp: Bestemmingsplan Windturbines Netterden-Azewijn. Portefeuillehouder: wethouder F.S.A.

Raadsvoorstel. Agendapunt: 12b. Onderwerp: Bestemmingsplan Windturbines Netterden-Azewijn. Portefeuillehouder: wethouder F.S.A. Raadsvoorstel Agendapunt: 12b Onderwerp: Bestemmingsplan Windturbines Netterden-Azewijn Portefeuillehouder: wethouder F.S.A. Wissink Samenvatting: In april 2008 heeft uw raad besloten in te stemmen met

Nadere informatie

Geluid. De norm: 47 db L den

Geluid. De norm: 47 db L den Geluid De norm: 47 db L den Elk windenergieproject moet voldoen aan de wettelijke norm: 47 db L den bij alle geluidsgevoelige objecten in de buurt. Dit is de maximaal toegestane gemiddelde jaarlijkse geluidsdruk

Nadere informatie

DHV B.V. Millenergy / WNW bijlage 2-1 -

DHV B.V. Millenergy / WNW bijlage 2-1 - DHV B.V. BIJLAGE 2 Literatuurlijst Millenergy / WNW bijlage 2-1 - Bijlage 2 Literatuurlijst Titel Auteur/bron datum Advies voor richtlijnen voor de inhoud van het milieu-effectrapport windmolenpark Noord-Groningen

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land 3 februari 2010 Inhoudsopgave 1. Aanleiding, doel en aanpak 2. Waar wél; concentratiegebieden 3. Waar niét: vrijwaringsgebieden i 4. Overig Nederland

Nadere informatie

BIJLAGE 1: TOELICHTING BELEMMERINGENKAART OMGEVINGSVISIE

BIJLAGE 1: TOELICHTING BELEMMERINGENKAART OMGEVINGSVISIE BIJLAGE 1: TOELICHTING BELEMMERINGENKAART OMGEVINGSVISIE Gebieden waar windenergie mogelijk is In deze gebieden ziet de provincie op voorhand geen belemmeringen voor de ontwikkeling van windenergie en

Nadere informatie

Aan: Het college van Gedeputeerde Staten Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC s HERTOGENBOSCH. Geachte college,

Aan: Het college van Gedeputeerde Staten Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC s HERTOGENBOSCH. Geachte college, Aan: Het college van Gedeputeerde Staten Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC s HERTOGENBOSCH Uw kenmerk : Datum : 13 oktober 2011 Ons kenmerk : DZH/RO/Wonen 2011-668 Contactpersoon : P. Vermeulen

Nadere informatie

Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen

Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen 7 juni 2007 inhoud energie waarom windenergie voor- en nadelen van windenergie windaanbod vergunningen en regelgeving aspecten van belang: windplan Vlaanderen

Nadere informatie

De wind in de zeilen voor Dilbeek

De wind in de zeilen voor Dilbeek De wind in de zeilen voor Dilbeek Op zoek naar geschikte locaties voor windturbines in Dilbeek aan de hand van het Windplan Vlaanderen en de Vlaamse Omzendbrief Windenergie Waarom windenergie? Op zoek

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

dhr. E. Goldsteen - Ruimtelijke ordening en bouwzaken 3. Beheer openbare ruimte

dhr. E. Goldsteen - Ruimtelijke ordening en bouwzaken 3. Beheer openbare ruimte Agendapunt: 6 Onderwerp: Windenergie (bijlage bij raadsvoorstel 23 april 2007) Commissie: 10-3-2008, nr. 6 Raadsvoorstel: 20-2-2008, nr. 258 Portefeuillehouder : Beleidsterrein: Programma: dhr. E. Goldsteen

Nadere informatie

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Contactpersoon Gosewien van Eck Datum 14 november 2013 Kenmerk N001-1220333GGV-evp-V01-NL Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug 1 Inleiding De gemeente

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing

Ruimtelijke onderbouwing Ruimtelijke onderbouwing Project: Vergroten woning Oudelandseweg 6 te Sint-Maartensdijk September 2010 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Projectbeschrijving 2 3. Vigerend bestemmingsplan 3 4. Omgevingsplan

Nadere informatie

Provinciale Staten AGENDAVERZOEK

Provinciale Staten AGENDAVERZOEK Provinciale Staten AGENDAVERZOEK Onderwerp SIS-nummer Agendering (advies Griffie) Overleg-/ beslispunten Context Agendaverzoek VVD: Principeverzoek van Raedthuys Windenergie B.V. voor het opstellen van

Nadere informatie

Gemeente Maastricht. Toelichting deel uitmakende van het bestemmingsplan Kern Itteren. Bijlage 3

Gemeente Maastricht. Toelichting deel uitmakende van het bestemmingsplan Kern Itteren. Bijlage 3 Gemeente Maastricht Toelichting deel uitmakende van het bestemmingsplan Kern Itteren Bijlage 3 Maastricht, augustus 2000 Provincie Li N Aan Burgemee van-de gemeente Maastricht Postbus 1992 6201 BZ MAASTRICHT

Nadere informatie

Actualisatie Bestemmingsplan Industrieterrein Heusden. Startnotitie

Actualisatie Bestemmingsplan Industrieterrein Heusden. Startnotitie Actualisatie Bestemmingsplan Industrieterrein Heusden Startnotitie 1 Doelstelling project Het project is gericht op het tot stand brengen van een actuele bestemmingsregeling (eindproduct) voor de bedrijventerreinen

Nadere informatie

Entiteit: Energiecoöperatie Dordrecht Datum: Project: Windturbine Krabbegors Versie: 1.0 Auteur: E. van den Berg Status: Concept

Entiteit: Energiecoöperatie Dordrecht Datum: Project: Windturbine Krabbegors Versie: 1.0 Auteur: E. van den Berg Status: Concept Entiteit: Energiecoöperatie Dordrecht Datum: 09-11-2016 Project: Windturbine Krabbegors Versie: 1.0 Auteur: E. van den Berg Status: Concept 1 INHOUD blz. 1. Inleiding... 3 2. Windturbine Krabbegors algemeen...

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing bij projectbesluit ten behoeve van Sport & Science, Hoeflingweg 20 te Lochem

Ruimtelijke onderbouwing bij projectbesluit ten behoeve van Sport & Science, Hoeflingweg 20 te Lochem Ruimtelijke onderbouwing bij projectbesluit ten behoeve van Sport & Science, Hoeflingweg 20 te Lochem Inleiding Bij besluit van 28 juli 2010 hebben burgemeester en wethouders van Lochem aan Sport & Science

Nadere informatie

Toetsingskader Kleine Windturbines

Toetsingskader Kleine Windturbines Toetsingskader Kleine Windturbines Gemeente Alkmaar Ruimtelijke Ordening & Milieu Maart 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding & samenvatting... 3 1.2 Procedure... 3 1.3 Leeswijzer... 3 2. Kleine Windturbines...

Nadere informatie

Windenergie 0900-9892. Kleine windturbines. Gebouwde omgeving

Windenergie 0900-9892. Kleine windturbines. Gebouwde omgeving Windenergie Kleine windturbines Windenergie is altijd belangrijk geweest voor Nederland. In onze geschiedenis betekende de wind een onmisbaar hulpmiddel om ons over het water voort te bewegen en om land

Nadere informatie

: Onderbouwing niet opnemen molenbiotoop molen De Roos Delft in het bestemmingsplan DSM

: Onderbouwing niet opnemen molenbiotoop molen De Roos Delft in het bestemmingsplan DSM Memo Aan : DSM Gist Services B.V. t.a.v. de heer Thom van Eijck Van : Royal Haskoning DHV, de heren Bob Meijer en Jerry de Rijke Datum : 11 oktober 2012 Kopie : Gemeente Delft, de heer Derk van Rees Onze

Nadere informatie

Bestemmingsplan Waterdael III, herziening Boerenkamplaan 5. Gemeente Someren

Bestemmingsplan Waterdael III, herziening Boerenkamplaan 5. Gemeente Someren Bestemmingsplan Waterdael III, herziening Boerenkamplaan 5 Bestemmingsplan Waterdael III, herziening Boerenkamplaan 5 Toelichting Bijlagen Regels Bijlage Verbeelding Schaal 1:1.000 Vastgesteld: 25 september

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 2.1 STAAT UW TURBINE IN FRYSLÂN?... 3 2.2 BENT U DE ENIGE EIGENAAR?... 3 2.3 ZO NIET, WELK AANDEEL IS UW EIGENDOM?... 4 2.4 HOEVEEL TURBINES HEEFT

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

Toetsingscriteria Kleine Windturbines

Toetsingscriteria Kleine Windturbines Toetsingscriteria Kleine Windturbines Gemeente Alkmaar Ruimtelijke Ordening & Milieu Oktober 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding & samenvatting... 3 1.2 Procedure... 3 1.3 Leeswijzer... 3 2. Kleine Windturbines...

Nadere informatie

WINDENERGIE BASISINFORMATIE

WINDENERGIE BASISINFORMATIE WINDENERGIE BASISINFORMATIE - Westervoort Albert Koers NLVOW 1 WindMOLENS? Dit is een windturbine Dit is een windmolen 2 WindTURBINES 7 MW 3,5 MW 135m tip van de wiek 90m 21,20 m 6,20m 3 Beeldvorming!

Nadere informatie

PERSOONLIJK Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG

PERSOONLIJK Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG PERSOONLIJK Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mevrouw drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Utrecht, 6 april 2012 Betreft: Structuurvisie Wind op Land

Nadere informatie

Windenergie. Verdiepende opdracht

Windenergie. Verdiepende opdracht 2015 Windenergie Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel leer je meer over windenergie. Pagina 1 Inhoud 1. Windenergie... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3 Verwerking... 9 Pagina 2 1. Windenergie

Nadere informatie

NOTA VAN BEANTWOORDING. behorende bij het ontwerp-projectbesluit 'Achter de Watertoren 9'

NOTA VAN BEANTWOORDING. behorende bij het ontwerp-projectbesluit 'Achter de Watertoren 9' NOTA VAN BEANTWOORDING behorende bij het ontwerp-projectbesluit 'Achter de Watertoren 9' 2 Inleiding In het kader van het Artikel 3.1.1 Wro hebben burgemeester en wethouders van de gemeente Hillegom besloten

Nadere informatie

Windturbinepark Hogezandse Polder, gemeente Cromstrijen

Windturbinepark Hogezandse Polder, gemeente Cromstrijen Windturbinepark Hogezandse Polder, gemeente Cromstrijen Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 30 oktober 2015/ rapportnummer 3070 1. Oordeel over het milieueffectrapport De gemeente Cromstrijen

Nadere informatie

Wijziging bestemming woning Aviolandalaan 27 te Hoogerheide, gemeente Woensdrecht

Wijziging bestemming woning Aviolandalaan 27 te Hoogerheide, gemeente Woensdrecht NOTITIE datum 8 maart 2012 aan betreft Ad Bogers, gemeente Woensdrecht Wijziging bestemming woning Aviolandalaan 27 te Hoogerheide, gemeente Woensdrecht Bezoekadres: Bovendonk 27 Roosendaal tel. (0165)

Nadere informatie

provincie groningen Voor de Wind gaan! Een praktijkproject over kleine windturbines in de gebouwde omgeving Beleidsmonitoring

provincie groningen Voor de Wind gaan! Een praktijkproject over kleine windturbines in de gebouwde omgeving Beleidsmonitoring provincie groningen Voor de Wind gaan! Een praktijkproject over kleine windturbines in de gebouwde omgeving Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Situatieschets 6 1.1 Behoefte aan duurzame energie 6 1.1.1 Energieopwekking

Nadere informatie

VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL

VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL PROVINCIE NOORD-BRABANT 4 juni 2012 076445727:0.8 - Definitief B01055.000582.0100 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Overzicht reacties... 3 2 s in

Nadere informatie

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord 74100160-NMEA/PGR 11-0259 Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord Arnhem, 3 februari 2011 Auteurs Merih Cibis, Hans Cleijne In opdracht

Nadere informatie

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. Vergadering : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 Plaats : Harderwijk Opdrachtgever : Provincie Gelderland Project :

Nadere informatie

Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum Geheim. 28 oktober 2014 J j OKF ZOU

Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum Geheim. 28 oktober 2014 J j OKF ZOU 5 -minuten versie voor Provinciale Staten provincie HOLLAND Directie DLB Afdeling Samenleving en Economie Registratienummer 489015306 {DOS-2007-0015748) Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum

Nadere informatie

BESTEMMINGSPLAN VERWIJDEREN WINDTURBINE NABIJ VROUWENPAROCHIE

BESTEMMINGSPLAN VERWIJDEREN WINDTURBINE NABIJ VROUWENPAROCHIE BESTEMMINGSPLAN VERWIJDEREN WINDTURBINE NABIJ VROUWENPAROCHIE Vastgesteld op 15 december 2011 BESTEMMINGSPLAN VERWIJDEREN WINDTURBINE NABIJ VROUWENPAROCHIE CODE 110505 / 15-12-11 GEMEENTE HET BILDT 110505

Nadere informatie

Intentieovereenkomst Windpark Zeewolde

Intentieovereenkomst Windpark Zeewolde Intentieovereenkomst Windpark Zeewolde Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J. Kamp, handelend in zijn hoedanigheid van bestuursorgaan, hierna te noemen: EZ; 2. De Minister van Infrastructuur

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

Bij brief van 13 december 2016, ingekomen op 13 december 2016, heeft u namens de GroenLinks fractie schriftelijke vragen gesteld.

Bij brief van 13 december 2016, ingekomen op 13 december 2016, heeft u namens de GroenLinks fractie schriftelijke vragen gesteld. Statenfractie Groen Links De heer A. Uijlenhoet Postbus 90151 5200 MC s-hertogenbosch Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC s-hertogenbosch Telefoon (073) 681 28 12 Fax (073) 614 11 15 www.brabant.nl IBAN

Nadere informatie

De Crisis- en herstelwet in de praktijk

De Crisis- en herstelwet in de praktijk De Crisis- en herstelwet in de praktijk STUDIEMIDDAG NSG - 2 juni 2010 LBP SIGHT BV Adviseurs voor bouw, milieu en ruimte Kelvinbaan 40 Nieuwegein Postbus 1475 3430 BL Nieuwegein T: +31 (0)30 231 13 77

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing Kavel 12 Arnhem-Centraal Noord van de gemeente Arnhem

Ruimtelijke onderbouwing Kavel 12 Arnhem-Centraal Noord van de gemeente Arnhem Ruimtelijke onderbouwing Kavel 12 Arnhem-Centraal Noord van de gemeente Arnhem oktober 2009 1. Omschrijving van het project 3 2. Beschrijving van het projectgebied 4 3. Geldende planologische situatie

Nadere informatie

Projectnummer: B02047.000077.0900. Opgesteld door: ir. G.K. Jobse; W.S. Schik. Ons kenmerk: 078702186:0.7. Kopieën aan:

Projectnummer: B02047.000077.0900. Opgesteld door: ir. G.K. Jobse; W.S. Schik. Ons kenmerk: 078702186:0.7. Kopieën aan: MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Beaulieustraat 22 Postbus 264 6800 AG Arnhem Tel 026 3778 911 Fax 026 4457 549 www.arcadis.nl Onderwerp: Wijziging Landschappelijke beoordeling Windpark Dankzij de Dijken Arnhem,

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland. Haarlem, 14 april Vragen nr. 27

Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland. Haarlem, 14 april Vragen nr. 27 Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 14 april 2015 Vragen nr. 27 Vragen van de heer mr. J.M. Bruggeman (SP) over de toepassing van de "overgangsregeling" als bedoeld in artikel

Nadere informatie

Toelichting op het bestemmingsplan. 1e herziening bestemmingsplan Leerpark, locatie Brandweerkazerne. Stadsontwikkeling Dordrecht

Toelichting op het bestemmingsplan. 1e herziening bestemmingsplan Leerpark, locatie Brandweerkazerne. Stadsontwikkeling Dordrecht Toelichting op het bestemmingsplan 1e herziening bestemmingsplan Leerpark, locatie Brandweerkazerne Stadsontwikkeling Dordrecht Augustus 2009 1. Inleiding Het bestemmingsplan Leerpark is op 1 maart 2005

Nadere informatie

NOTA ZIENSWIJZE(N) BESTEMMINGSPLAN HAREN DORP WEST

NOTA ZIENSWIJZE(N) BESTEMMINGSPLAN HAREN DORP WEST NOTA ZIENSWIJZE(N) BESTEMMINGSPLAN HAREN DORP WEST REACTIENOTA ZIENSWIJZE(N) ONTWERPBESTEMMINGSPLAN HAREN DORP WEST 1. INLEIDING 2. SAMENVATTING ZIENSWIJZEN + REACTIE 3. VOORSTEL 4. AMBTSHALVE WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Ruimtelijke motivering Verbouw Olympic Plaza locatie Zuidas

Ruimtelijke motivering Verbouw Olympic Plaza locatie Zuidas Ruimtelijke motivering Verbouw Olympic Plaza locatie Zuidas 1. Inhoud 1. Aanvraag... 3 2. Voorgenomen ontwikkeling... 3 3. Juridisch planologisch kader... 5 4. Motivering... 6 1. Aanvraag Ontwikkelaar

Nadere informatie

PR contouren voor windturbine Vestas V90-3.0

PR contouren voor windturbine Vestas V90-3.0 74101391.006 12-7542 VERTROUWELIJK PR contouren voor windturbine Vestas V90-3.0 Arnhem, 10 januari 2013 Auteur(s) KEMA In opdracht van Eneco auteur : A. Taris beoordeeld : P. Franck 8 blz. 0 bijl. AT goedgekeurd

Nadere informatie

Beleidsregels voor het plaatsen van een tijdelijke woonvoorziening

Beleidsregels voor het plaatsen van een tijdelijke woonvoorziening Beleidsregels voor het plaatsen van een tijdelijke woonvoorziening 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Nieuw beleid 3 2.1 Relevante regelgeving betreffende ruimtelijke ontwikkelingen 3 2.2 Relevante regelgeving

Nadere informatie

SAMENVATTING. Inleiding en aanpak planmer

SAMENVATTING. Inleiding en aanpak planmer I SAMENVATTING Inleiding en aanpak planmer Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Goeree-Overflakkee en een aantal marktpartijen,

Nadere informatie

Windmolens (windenergie) Haaltert

Windmolens (windenergie) Haaltert Windmolens (windenergie) Haaltert Een kort informatief document van de verschillende criteria voor het implementeren van windmolens. Juni 2008 In een klein land als België is het belangrijk uit iedere

Nadere informatie

: Instemming artikel 19 lid 2 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening aangaande het ontwerpbestemmingsplan windpark Eemshaven.

: Instemming artikel 19 lid 2 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening aangaande het ontwerpbestemmingsplan windpark Eemshaven. Nummer Onderwerp : B-2.07.2006 : Instemming artikel 19 lid 2 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening aangaande het ontwerpbestemmingsplan windpark Eemshaven. Korte inhoud : Het verzoek aan de raad is in

Nadere informatie

2 e Plan van wijziging Globaal Bestemmingsplan Houten Vinex. Houtensewetering naast 45

2 e Plan van wijziging Globaal Bestemmingsplan Houten Vinex. Houtensewetering naast 45 2 e Plan van wijziging Globaal Bestemmingsplan Houten Vinex Houtensewetering naast 45 2 Toelichting 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Vigerend bestemmingsplan 1.3 Bestemmingsplan 2 Gebieds- en projectbeschrijving

Nadere informatie

1 - Drentse Mondenweg 2 - Nieuw Buinen Zuid 3 - Nieuw Buinen Noord. 7 - Gieterveen zuid 8 - N33 9 - Annerveensekanaal

1 - Drentse Mondenweg 2 - Nieuw Buinen Zuid 3 - Nieuw Buinen Noord. 7 - Gieterveen zuid 8 - N33 9 - Annerveensekanaal Windenergie Drenthe 53 1 - Drentse Mondenweg 2 - Nieuw Buinen Zuid 3 - Nieuw Buinen Noord 4 - N374 Stadskanaal Noord 5 - N374 Stadskanaal zuid 6 - Stadskanaal west 7 - Gieterveen zuid 8 - N33 9 - Annerveensekanaal

Nadere informatie

PlanMER Gemeente Emmen

PlanMER Gemeente Emmen PlanMER Gemeente Emmen Studie externe veiligheid windenergie ECOFYS Netherlands B.V. Kanaalweg 15G 3526 KL Utrecht T +31 (0)30 662-3300 F +31 (0)30 662-3301 E info@ecofys.com I www.ecofys.com PlanMER Gemeente

Nadere informatie

"Administratieve herziening Hoogspanningsleiding"

Administratieve herziening Hoogspanningsleiding Bestemmingsplan "Administratieve herziening Hoogspanningsleiding" Inhoud. Toelichting Regels Kaart nr. 090207 Procedure. Kennisgeving voorbereiden bestemmingsplan Gepubliceerd d.d. : 10 december 2009 Ontwerpbestemmingsplan

Nadere informatie

Inleiding. Partijen. Inhoud overeenkomst

Inleiding. Partijen. Inhoud overeenkomst Notitie bij raadsvoorstel Bestuursovereenkomst tussen de provincie Noord-Brabant en de gemeenten in de provincie Noord-Brabant in het kader van de uitvoering van reconstructieen gebiedsplannen ex artikel

Nadere informatie

Pilootproject kleine windturbines

Pilootproject kleine windturbines Pilootproject kleine windturbines 29 juni 2016 Davy Goethals dienst ruimtelijke planning Davy.Goethals@west-vlaanderen.be 050/40.34.02 Indeling bouwvergunningen: Klein: tot 15m ashoogte Middelgroot: >

Nadere informatie

Juridische en ruimtelijke aspecten

Juridische en ruimtelijke aspecten Openbreken van de markt voor kleine en middelgrote windturbines Juridische en ruimtelijke aspecten Startpunt: In het verleden zijn er reeds verschillende vergunningsaanvragen van kleine en middelgrote

Nadere informatie

Aan Dorpsbelangen Zoutkamp, Wehe-den Hoorn, 16 juni 2014

Aan Dorpsbelangen Zoutkamp, Wehe-den Hoorn, 16 juni 2014 Aan Dorpsbelangen Zoutkamp, Wehe-den Hoorn, 16 juni 2014 Onderwerp: Windmolenpark(en) in de gemeente Kollumerland c.a. Geachte Dorpsbelangen Zoutkamp, Er zijn bij Fryslân foar de Wyn (FfdW) plannen voor

Nadere informatie

Buro Waalbrug T.a.v. de heer Langbroek Schoenaker SZ BEUNINGEN. Boxmeer, 25 april 2014

Buro Waalbrug T.a.v. de heer Langbroek Schoenaker SZ BEUNINGEN. Boxmeer, 25 april 2014 Buro Waalbrug T.a.v. de heer Langbroek Schoenaker 10 6641 SZ BEUNINGEN Boxmeer, 25 april 2014 Betreft: Notitie bedrijven en milieuzonering Locatie: Jonkerstraat 30 Weurt Project: BEU.BWB.MZN 14033195 Geachte

Nadere informatie

Spiekbriefje Frisse Wind

Spiekbriefje Frisse Wind Spiekbriefje Frisse Wind Feiten over windenergie voor feestjes, verjaardagen of andere bijeenkomsten. Er worden dan veel halve waarheden over windenergie verkondigd, en dat is jammer, want windenergie

Nadere informatie

Deelnotitie 4.6 Landschappelijke inpassing en voorlopige grenzen zoekgebied

Deelnotitie 4.6 Landschappelijke inpassing en voorlopige grenzen zoekgebied Deelnotitie 4.6 Landschappelijke inpassing en voorlopige grenzen zoekgebied 1 inleiding Windturbines dragen bij aan een schoner milieu en hebben een moderne, hightech uitstraling. Windturbines hebben grote

Nadere informatie

Beleidsregel Plattelandswoningen 2014

Beleidsregel Plattelandswoningen 2014 Beleidsregel Plattelandswoningen 2014 Foto: Ellen Koelewijn Registratienummer: 13bwb00094 december 2013 1. Inleiding Agrarische bedrijven beschikken meestal over één of meerdere bedrijfswoningen. De gemeente

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project Blankenberge

ASPIRAVI. Project Blankenberge ASPIRAVI Project Blankenberge Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie verbruiken

Nadere informatie

Analyse ruimtelijke mogelijkheden

Analyse ruimtelijke mogelijkheden Analyse ruimtelijke mogelijkheden Voor de plaatsing van 135,5 MW in zuidelijk deel van zoekgebied Provincie Drenthe Opdrachtgever Analyse ruimtelijke mogelijkheden Voor de plaatsing van 135,5 MW in zuidelijk

Nadere informatie

Morgen, woensdag 8 juni 2016, bespreekt u in de commissie Ruimte en Leefbaarheid onder meer de partiële herziening VRM / PlanMER windenergie.

Morgen, woensdag 8 juni 2016, bespreekt u in de commissie Ruimte en Leefbaarheid onder meer de partiële herziening VRM / PlanMER windenergie. Geachte leden van Provinciale Staten van Zuid-Holland, Morgen, woensdag 8 juni 2016, bespreekt u in de commissie Ruimte en Leefbaarheid onder meer de partiële herziening VRM / PlanMER windenergie. In de

Nadere informatie

Wind werkt windenergie in Groningen

Wind werkt windenergie in Groningen Wind werkt windenergie in Groningen Wind is een oneindige bron van energie, schoon en gratis, waarvan ook onze voorouders al veelvuldig gebruik maakten. Al eeuwenlang sieren koren, houtzaag, en poldermolens

Nadere informatie

Voorkeursvariant Windpark Industrieterrein Moerdijk. Raadsinformatieavond 10 maart 2016

Voorkeursvariant Windpark Industrieterrein Moerdijk. Raadsinformatieavond 10 maart 2016 Voorkeursvariant Windpark Industrieterrein Moerdijk Raadsinformatieavond 10 maart 2016 Programma Opening wethouder Jaap Kamp Aanleiding en procedure Roger Raat - Reitsma Toelichting milieueffecten en voorkeursvariant

Nadere informatie

Raad : 5 juli 2005 Agendanr. : Doc.nr : B RAADSVOORSTEL

Raad : 5 juli 2005 Agendanr. : Doc.nr : B RAADSVOORSTEL Raad : 5 juli 2005 Agendanr. : Doc.nr : B200501536 Afdeling: : Bouwen en Wonen RAADSVOORSTEL Onderwerp : voorstel tot het verlenen van medewerking aan de aanvraag zelfstandige projectprocedure van de heer

Nadere informatie

Gelezen het voorstel van Gedeputeerde Staten van 22 oktober 2014, kenmerk

Gelezen het voorstel van Gedeputeerde Staten van 22 oktober 2014, kenmerk VOORBEREIDINGSBESLUIT WINDENERGIE Provinciale Staten van Flevoland, Gelezen het voorstel van Gedeputeerde Staten van 22 oktober 2014, kenmerk 1659231 Overwegende dat: de provincie Flevoland met minder

Nadere informatie

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen Bestemmingsplan Ambachtsschool Gemeente Enschede Programma Stedelijke Ontwikkeling Team Bestemmingsplannen Februari 2016 SAMENVATTING EN BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN

Nadere informatie

Heerhugowaard Stad van kansen

Heerhugowaard Stad van kansen Heerhugowaard Stad van kansen Raadsvergadering: 7 ^JPJ 2012 Besluit: oünrv roing ivoorstalnummer,

Nadere informatie

tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht (aanwijzing bovengrondse elektriciteitsleiding als vergunningvrij bouwwerk)

tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht (aanwijzing bovengrondse elektriciteitsleiding als vergunningvrij bouwwerk) Besluit van tot wijziging van het Besluit omgevingsrecht (aanwijzing bovengrondse elektriciteitsleiding als vergunningvrij bouwwerk) Op de voordracht van Onze Minister van Infrastructuur en Milieu van,

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Status: Besluitvormend. Agendapunt: 9. Extra windturbines in gemeente Dalfsen. Datum: 25 maart Decosnummer: 7

Raadsvoorstel. Status: Besluitvormend. Agendapunt: 9. Extra windturbines in gemeente Dalfsen. Datum: 25 maart Decosnummer: 7 Raadsvoorstel Status: Besluitvormend Agendapunt: 9 Onderwerp: Extra windturbines in gemeente Dalfsen Datum: 25 maart 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer: 7 Informant: Leonie van Dam

Nadere informatie

NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN. 1. Inleiding

NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN. 1. Inleiding NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN Gemeente Zeewolde, maart 2009 2 NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN 1. Inleiding Iedere bouwaanvraag moet op grond van de huidige bouwverordening, artikel 2.5.30, voorzien

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 4-10-2011 Nummer voorstel: 2011/81

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 4-10-2011 Nummer voorstel: 2011/81 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 4-10-2011 Nummer voorstel: 2011/81 Voor raadsvergadering d.d.: 25-10-2011 Agendapunt: 10 Onderwerp:

Nadere informatie

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening ** Vastgesteld oktober 2014 Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening Visie verplaatsing nietagrarische bedrijven binnen het buitengebied Status: vastgesteld door de gemeenteraad van Houten d.d.

Nadere informatie

Oproep tot actie - Landelijke Uitwerking Windenergie Onshore NL

Oproep tot actie - Landelijke Uitwerking Windenergie Onshore NL Oproep tot actie - Landelijke Uitwerking Windenergie Onshore NL Dit commentaar is ingedeeld in 2 periodes, fase 1 van 2007-2011 en fase 2 van 2012-2020. Periode 2007-2011 (fase 1) Doelstelling: NWEA is

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

Toelichting 1 Inleiding 2 Beleidskader 3 Beoordeling

Toelichting 1 Inleiding 2 Beleidskader 3 Beoordeling Toelichting Wijzigingsplan i.c. bestemmingsplan Buitengebied Sanjesreed 8c Oentsjerk (dagbesteding Bûtenút) 1 Inleiding Werk- en dagbesteding Bûtenút is gevestigd op een deel van de voormalige PTC+ locatie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 30941 2500 GX Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Betreft Beantwoording

Nadere informatie

B&W-voorstel. 1) Status

B&W-voorstel. 1) Status B&W-voorstel Onderwerp: Ruimtelijke motivering voor transformatie voormalig kantoor Brabants Dagblad aan het Emmaplein naar 56 woonstudio s en 550 m2 kantoorruimte. 1) Status Het voorstel heeft betrekking

Nadere informatie

Gulpen-Wittem, 7 juli 2006 Portefeuillehouder Wethouder Bormans Bijlagen divers Afdeling BP Ons Kenmerk

Gulpen-Wittem, 7 juli 2006 Portefeuillehouder Wethouder Bormans Bijlagen divers Afdeling BP Ons Kenmerk RAADSVOORSTEL Nr. BP/017 Aan de Raad van de gemeente Gulpen-Wittem Gulpen-Wittem, 7 juli 2006 Portefeuillehouder Wethouder Bormans Bijlagen divers Afdeling BP Ons Kenmerk ONDERWERP: Bestemmingsplan "Ruimte-voor-Ruimte"

Nadere informatie

RAADSCOMMISSIE. Nummer:

RAADSCOMMISSIE. Nummer: RAADSCOMMISSIE Onderwerp: Nummer: Datum vergadering: 4 februari 2014 Locatieonderzoek kleine windmolens op bedrijventerreinen Hooidijk, Groot Verlaat en Dolderkanaal in Steenwijk en Boterberg in Oldemarkt.

Nadere informatie

*Z7348DBDA7D* raadsvoorstel. Onderwerp. Uitgangspunten windenergie. Voorstel

*Z7348DBDA7D* raadsvoorstel. Onderwerp. Uitgangspunten windenergie. Voorstel *Z7348DBDA7D* raadsvoorstel Vergadering Gemeenteraad van 20-07-2016 Afdeling Naam opsteller voorstel Portefeuillehouder : Ruimtelijk Beleid : Roij, Maaike van; Arts, Marian : G.J.W. (Geert) Gabriëls Raadsvoorstel:

Nadere informatie

De paragrafen en worden in het kader van deze partiële herziening als volgt gewijzigd;

De paragrafen en worden in het kader van deze partiële herziening als volgt gewijzigd; Partiële herziening Omgevingsplan Flevoland 2006 Beleidsaanpassing windenergie inzake vrijwaring van de gemeenten Noordoostpolder en Urk en Markermeer, IJmeer en IJsselmeer. De paragrafen 5.7.1 en 7.3.4

Nadere informatie

ONTWERPBESLUIT HOGERE WAARDE VOOR DE TEN HOOGSTE TOELAATBARE GELUIDSBELASTING WET GELUIDHINDER

ONTWERPBESLUIT HOGERE WAARDE VOOR DE TEN HOOGSTE TOELAATBARE GELUIDSBELASTING WET GELUIDHINDER ONTWERPBESLUIT HOGERE WAARDE VOOR DE TEN HOOGSTE TOELAATBARE GELUIDSBELASTING WET GELUIDHINDER 1 Ambtshalve besluit Voor het plangebied Dorst-West (verder: plangebied) is gelijktijdig met dit ontwerpbesluit

Nadere informatie