Een nieuw verdrag, een nieuwe rol voor lokale en regionale overheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een nieuw verdrag, een nieuwe rol voor lokale en regionale overheden"

Transcriptie

1 Een nieuw verdrag, een nieuwe rol voor lokale en regionale overheden De EU-assemblee van regionale en lokale afgevaardigden

2 1 De veranderende rol van het Comité van de Regio s We zijn de ambassadeurs van Europa in de steden en regio s en de spreekbuis van de lokale en regionale overheden op EU-niveau. We voeren een directe dialoog met onze medeburgers over de verworvenheden en de toekomstige uitdagingen van Europa, zodat ze met eigen ogen kunnen zien hoe het EU-beleid wordt uitgevoerd en welke resultaten daarbij worden geboekt. Mission statement van het CvdR Sinds zijn oprichting in 1994 heeft het Comité van de Regio s de vergadering van lokale en regionale vertegenwoordigers bij de Europese Unie zich actief ingezet voor een democratischer en transparanter Europa zonder uitsluiting. Het hoofddoel van het Comité is en blijft bouwen aan een Europese Unie die dicht bij de burgers staat en een breed draagvlak geniet. Het Verdrag van Lissabon, dat op 1 december 2009 in werking trad, is een belangrijke stap op weg naar een alomvattende samenwerking tussen de verschillende bestuursniveaus in heel Europa. Het moet ervoor zorgen dat het zogeheten subsidiariteitsbeginsel meer gewicht krijgt. Volgens dit beginsel moeten besluiten zo dicht mogelijk bij de burgers (de uiteindelijke doelgroep) worden genomen. In het Verdrag wordt voor het eerst expliciet het principe van lokaal en regionaal zelfbestuur in de lidstaten erkend. Ook krijgen de lokale en regionale bestuursniveaus in het kader van het subsidiariteitsbeginsel een belangrijkere stem in het kapittel. Bij het Verdrag is vastgelegd dat er bij nieuwe Europese wetgevingsvoorstellen eerst goed wordt gekeken naar de mogelijke gevolgen daarvan op lokaal en regio naal niveau. Bovendien heeft het Comité van de Regio s nu meer mogelijkheden om in alle fasen van het wetgevingsproces de vinger aan de pols te houden. Het Verdrag biedt de vergadering van lokale en regionale vertegenwoordigers bij de EU meer politieke en juridische instrumenten. Van hoog tot laag, alle overheden in Europa zullen nauwer moeten gaan samenwerken. Het Comité van de Regio s is klaar voor deze nieuwe opgave en graag bereid om de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden te helpen versterken. In deze brochure wordt beschreven wat de belangrijkste veranderingen zijn van het Verdrag van Lissabon voor het Comité van de Regio s en zijn partners. Een Europese Unie met een sterkere lokale en regionale dimensie territoriale cohesie Europa respecteert uitdrukkelijk het principe van lokaal en regionaal zelfbestuur. Het subsidiariteitsbeginsel kent nu vier niveaus: de EU dient niet alleen rekening te houden met de nationale, maar ook met de lokale en regionale bevoegdheden. Territoriale cohesie harmonisering van de economische en sociale ontwikkeling wordt een van de fundamentele doelstellingen van de EU. De Europese Commissie dient brede raadplegingen te houden en overleg te voeren met lokale en regionale overheden alvorens nieuwe wetgevingsvoorstellen in te dienen. De kosten en administratieve rompslomp van nieuwe EU-wetgeving voor lokale en regionale overheden moeten steevast worden doorgelicht en tot een minimum worden beperkt. Nationale en regionale parlementen oefenen dankzij het systeem van vroegtijdige waarschuwing meer controle uit op de EU-wetgeving. 2 De veranderingen van het Verdrag van Lissabon voor het Comité van de Regio s De mandaatsperiode van het Comité wordt van vier naar vijf jaar verlengd, zodat die gelijke tred houdt met die van het Europees Parlement. De voorzitter en het bureau worden voor tweeënhalf jaar benoemd. Het Comité wordt nu bij het hele wetgevingsproces betrokken, aangezien raadpleging niet alleen meer verplicht is voor de Europese Commissie en de Raad van ministers, maar ook voor het Europees Parlement. Het Comité kan naar het Europees Hof van Justitie stappen om zijn belangen te verdedigen of om nietigverklaring af te dwingen van EUwetgeving die voorbijgaat aan lokale en regionale bevoegdheden en dus indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel.

3 2 Nieuwe verantwoordelijkheden in het Europese wetgevingsproces Met het Verdrag van Lissabon verandert de relatie tussen het Comité van de Regio s en de andere EU-instellingen. Of het nu om de voorbereiding, de aanpassing of het toezicht op de eventuele gevolgen voor de lokale en regionale overheden gaat, het Comité zal in alle fasen een grotere bijdrage leveren aan de totstandkoming van Europese wetgeving. De bestuursniveaus die het dichtst bij de burgers staan, krijgen zo meer inbreng in het EU-beleid en het publiek raakt zo nauwer betrokken bij de Europese eenwording. Het Europees Parlement, de Commissie en de Raad de drie instellingen die over de Europese wetgeving gaan zullen het Comité voortaan moeten raadplegen, zodra de voorgestelde beleidsmaatregelen regionale gevolgen hebben. Het Comité zal zich in zijn adviezen bezighouden met een aantal nieuwe beleidsterreinen, zoals energie en klimaatverandering. Diensten van algemeen belang (sociale voorzieningen, openbare dienstverlenging en infrastructuur) en het belang daarvan voor lokale en regionale overheden worden in een protocol bij het Verdrag behandeld. Daarnaast beschikt het Comité nu over juridische instrumenten om bij het Europees Hof van Justitie zijn recht op raadpleging af te dwingen. Het kan zijn prerogatieven vrijwaren als die zijns inziens door andere EU-instellingen niet worden gerespecteerd, en Europese wetgeving aanvechten die voorbijgaat aan lokale en regionale bevoegdheden en dus in strijd is met het subsidiariteitsbeginsel. Hoe het Comité van de Regio s de lokale en regionale belangen op EU-niveau behartigt Het CvdR voert overleg met lokale en regionale overheden; het CvdR werkt samen met de Commissie aan een effectbeoordeling (samenwerkingsovereenkomst CvdR-EC). De Commissie komt met een wetgevingsvoorstel en moet het CvdR raadplegen Het CvdR peilt de mening van verenigingen van lokale en regionale overheden en het netwerk subsidiariteitstoezicht; het CvdR stelt een advies op over het wetgevingsvoorstel. Indien het wetgevingsvoorstel door andere EU-instellingen aanzienlijk wordt gewijzigd, Het CvdR stelt een beroep in bij het Hof van Justitie als de goedgekeurde wetgeving nog altijd indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel. Het Europees Parlement en de Raad keuren de EUwetgeving goed. Het CvdR ziet toe op de uitvoering van EU-wetgeving. Prelegislatieve fase de Europese Commissie onderzoekt verschillende beleidsopties en bereidt het wetgevingsvoorstel voor. Binnen 8 weken: samen met nationale en regionale parlementen toetst het CvdR het voorstel op naleving van het subsidiariteitsbeginsel ( systeem van vroegtijdige waarschuwing ). EU-instellingen beginnen hun besprekingen over het wetgevingsvoorstel; het EP en de Raad zijn verplicht om het CvdR te raadplegen. brengt het CvdR een herzien advies uit over het wetgevingsvoorstel. Uitvoering van de wetgeving: Circa 70% van de wetgeving wordt door de regio s en de lokale overheden uitgevoerd. Regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden moeten zelf ook Europese richtlijnen omzetten. Nieuwe procedures Raadpleging is verplicht voor alle EU-wetgeving op het gebied van economische, sociale en territoriale cohesie, trans-europese netwerken, vervoer, telecommunicatie en energie, volksgezondheid, onderwijs en jeugdzaken, cultuur, werkgelegenheid, sociaal beleid, milieu, beroepsopleiding en klimaatverandering. Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie kunnen het Comité op elk ander gebied raadplegen en zijn daar in het geval van grensoverschrijdende samenwerking zelfs toe verplicht. Het Comité kan, in de gevallen waarin het zulks dienstig acht, op eigen initiatief een advies uitbrengen. Het Comité heeft zijn procedures aangepast aan de juridische veranderingen die het Verdrag van Lissabon met zich meebrengt. Grotere bijdrage aan het wetgevingsproces van de EU: de commissies van het Comité zullen adviezen kunnen aanpassen, zodat ze snel en adequaat kunnen inspelen op discussies tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad. Beroep bij het Europees Hof van Justitie: om zijn prerogatieven te vrijwaren en EU-wetgeving die indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel, aan te vechten, kan het Comité een beroepsprocedure in gang zetten op basis van een meerderheid van stemmen in de algemene vergadering of, in dringende gevallen, een bureaubesluit. 3

4 3 Nauwere samenwerking met de Europese Commissie Het Verdrag van Lissabon zorgt voor een nieuwe dynamiek in de samenwerking tussen het Comité van de Regio s en de Europese Commissie. Indien we de grote problemen van de toekomst willen aanpakken, dan moeten alle betrokken partijen in de samenleving de Europese instellingen, nationale, regionale en lokale overheden, de sociale partners en maatschappelijke organisaties de handen ineen slaan om vooruitgang in dezelfde richting te kunnen boeken. Alleen samen kunnen we Europa vooruithelpen Jose Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie In het wetgevingsproces zal de Commissie van begin tot eind nauwer overleg voeren met het Comité. Dankzij de bijdrage die het Comité in de vorm van raadplegingen en adviezen levert, zal de Europese wetgeving doeltreffender en coherenter worden en minder regeldruk met zich meebrengen voor lokale en regionale overheden. In het nieuwe wetgevingsproces vervult het Comité al in de aanloop naar nieuwe voorstellen van de Commissie een proactieve rol. Als schakel tussen lokale en regionale overheden en de Commissie toetst het Comité in die fase de sociale, economische en regionale gevolgen van nieuwe wetgeving. Het kader waarin dit gebeurt, wordt gevormd door de bepalingen uit het Verdrag van Lissabon inzake de intensivering van het overleg en de bestaande samenwerkingsovereenkomst tussen de Commissie en het Comité. Het Comité zal samen met nationale, regionale en lokale overheden en verenigingen van regio s en gemeenten de lokale en regionale effecten van EU-wetgeving onderzoeken en erop toezien dat lidstaten nieuwe wetgeving correct uitvoeren. Zodra de Commissie een officieel wetgevingsvoorstel heeft ingediend, zal het Comité in zijn advies daarover vooral proberen te peilen of het voorstel beantwoordt aan het subsidiariteitsbeginsel. Het Comité zal samenwerken met nationale en regionale parlementen en gebruik maken van het netwerk subsidiariteitstoezicht om de bijdrage van regio s en lokale overheden in heel Europa in zijn adviezen te kunnen verwerken. Voorts zal het de Commissie vragen om naleving van het recht op hernieuwde raadpleging, mochten voorstellen gedurende het wetgevingsproces inhoudelijk aanzienlijk veranderen. Nu het Comité bij het Europees Hof van Justitie beroep kan aantekenen tegen EU-wetgeving, zal de Commissie in haar voorstellen meer rekening houden met de adviezen van het Comité. Samenwerking tussen het Comité en de Commissie In 2007 hebben de Commissie en het Comité in een overeenkomst vastgelegd dat ze nauwer zullen samenwerken en dat lokale en regionale actoren in een zo vroeg mogelijk stadium van het wetgevingsproces zullen worden geraadpleegd. Met het Verdrag van Lissabon kan deze overeenkomst volledig ten uitvoer worden gebracht. De Commissie legt zijn jaarlijkse werkprogramma aan het Comité voor. Er wordt vastgesteld welke voorstellen betrekking hebben op prioritaire beleidsterreinen (en dus in aanmerking komen voor een verplichte of facultatieve raadpleging). De Commissie zal het Comité vragen om verkennende adviezen op te stellen over toekomstige beleidsmaatregelen van de EU en om in studies de effecten van wetgevingsvoorstellen te onderzoeken. Soms zal er ook worden gevraagd om een effectbeoordeling van richtlijnen die reeds van kracht zijn. Het netwerk subsidiariteitstoezicht Het Comité zal gebruik maken van het netwerk voor subsidiariteitstoezicht om ervoor te zorgen dat lokale en regionale overheden worden betrokken bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van EU-wetgeving. Dankzij het netwerk, dat in 2005 door het Comité is opgezet, kunnen lokale en regionale overheden, hun verenigingen en nationale parlementen in de hele EU beter informatie uitwisselen over maatregelen en voorstellen van de Commissie die directe gevolgen hebben voor de Europese steden en regio s. De meer dan 120 aangesloten partners geven hun visie op alle wetgevende en beleidsdocumenten die door het Comité worden bestudeerd. Voor de rapporteurs is dit een waardevolle bijdrage aan de voorbereiding van hun adviezen. Subsidiariteit: op grond van dit beginsel moeten besluiten zo dicht mogelijk bij de burgers worden genomen. Op terreinen waar er sprake is van een gedeelde bevoegdheid, moeten er alleen maatregelen op EU-niveau worden genomen als de beleidsdoelstellingen niet of niet voldoende op lokaal, regionaal of nationaal kunnen worden verwezenlijkt. Het subsidiariteitsbeginsel hangt samen met het evenredigheidsbeginsel. Op grond daarvan mogen EU-maatregelen niet verdergaan dan wat strikt noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de in het EU-Verdrag vastgelegde doelstellingen. Indien er meerdere mogelijkheden bestaan, moet de EU die maatregelen treffen die de nationale, regionale en lokale overheden de meeste vrijheid bieden. 4

5 4 Een meer politieke relatie met het Europees Parlement Als gekozen vertegenwoordigers van de Europese burgers verlenen de leden van het Europees Parlement en het Comité van de Regio s de Europese Unie meer democratische legitimiteit. Het Verdrag van Lissabon leidt tot een nauwere en beter geformuleerde relatie tussen de twee instellingen. Het grote publiek zal zich daardoor meer verbonden voelen met de Europese Unie en meer vertrouwen hebben in het democratische karakter daarvan. De belangrijkste verandering die het Verdrag met zich meebrengt, is dat het Europees Parlement het Comité verplicht moet raadplegen over voorstellen op uiteenlopende beleidsterreinen. Tot dusver gold die verplichting alleen voor de Europese Commissie en de Raad. We hebben regionale input nodig in het Europese wetgevingsproces, aangezien wetgeving vaak ten uitvoer moet worden gelegd op lokaal en regionaal niveau. Jerzy Buzek, Nu het Comité de mogelijkheid wordt geboden om bij aanpassingen in voorzitter van het Europees Parlement wetgevingsvoorstellen zijn adviezen te herzien, kan het de politieke discussies in het Parlement op de voet volgen, advies uitbrengen aan diens rapporteurs en onmiddellijk inspelen op politieke ontwikkelingen. Hierdoor zal de relatie tussen het Comité en het Parlement concreter worden en een meer politiek karakter krijgen. Dankzij het nieuwe systeem van vroegtijdige waarschuwing kan het Europees Parlement met een gewone meerderheid van stemmen wetgevingsvoorstellen tegenhouden als een meerderheid van de nationale parlementen van oordeel is dat het subsidiariteitsbeginsel in gedrang komt. Indien het Comité de bezorgdheid van de nationale parlementen deelt, zal het erop toezien dat het Europees Parlement daar rekening mee houdt. De Raad heeft min of meer dezelfde bevoegdheid om voorstellen te verwerpen. 5

6 5 Samenwerking met nationale parlementen: een EU die dichter bij de burgers staat De nationale parlementen, die evenals het Comité over het recht beschikken om zich tot het Hof te wenden, worden uitgenodigd een permanente dialoog met het Comité op te starten om gemeenschappelijke strategieën voor de efficiënte tenuitvoerlegging van het subsidiariteitsprotocol te ontwikkelen en op nationaal niveau de vertegenwoordigers van het lokaal en regionaal bestuur te consulteren en vooral de [ ] raadpleging van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheid effectief en transparant vorm te geven. CvdR-advies over De richtsnoeren inzake de toepassing van en de controle op de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel (2005) Dankzij het Verdrag van Lissabon krijgen nationale parlementen nu een stem in het EU-wetgevingsproces. Op grond van het nieuwe systeem van vroegtijdige waarschuwing inzake het subsidiariteitstoezicht legt de Commissie wetgevingsvoorstellen eerst aan nationale parlementen voor, voordat het wetgevingsproces wordt voortgezet. In zeven van de dertien lidstaten met een bicameraal stelsel zijn de lokale en regionale overheden in een van de kamers vertegenwoordigd. Regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden moeten door het nationale parlement worden geraadpleegd. Gedurende de acht weken die er voor het systeem van vroegtijdige waarschuwing staan, zal het Comité nauw samenwerken met de nationale en regionale parlementen om onderling informatie uit te wisselen, het territoriale effect van de Commissievoorstellen te analyseren en na te gaan of behandeling op nationaal, regionaal of lokaal niveau niet beter is. Het netwerk subsidiariteitstoezicht, waarbij talrijke regionale en verschillende nationale parlementen zijn aangesloten, zal de spil vormen van deze politieke werkzaamheden. In zijn adviezen zal het Comité de bezwaren van nationale parlementen kunnen bestrijden of ondersteunen en de Commissie vragen om haar voorstellen door te zetten of te heroverwegen. Ook zal het zijn oorspronkelijke advies op grond van de resultaten van het systeem van vroegtijdige waarschuwing kunnen aanpassen. Indien het Comité eveneens van oordeel is dat het voorstel van de Commissie indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel, kan het het Europees Parlement en/ of de Raad vragen om de wetgevingsprocedure stop te zetten. Het Comité kan zich achter het beroep tot nietigverklaring scharen dat een nationaal parlement of een van zijn kamers bij het Hof van Justitie instelt in verband met de schending van het subsidiariteitsbeginsel. Subsidiariteit en nationale, regionale en lokale overheden In het Verdrag wordt, voor het eerst, expliciet gewezen op lokaal en regionaal zelfbestuur en de lokale en regionale dimensie van subsidiariteit. In het Verdrag luidt de bepaling inzake het subsidiariteitsbeginsel als volgt: Krachtens het subsidiariteitsbeginsel treedt de Unie op de gebieden die niet onder haar exclusieve bevoegdheid vallen, slechts op indien en voor zover de doelstellingen van het overwogen optreden niet voldoende door de lidstaten op centraal, regionaal of lokaal niveau kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het overwogen optreden beter door de Unie kunnen worden bereikt. Systeem van vroegtijdige waarschuwing: nationale parlementen hebben acht weken om bij het Europees Parlement, de Raad en de Commissie een advies uit te brengen waarin ze aangeven waarom de voorgestelde EU-wetgeving volgens hen indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel. Elk nationaal parlement bepaalt zelf welke regionale parlementen en vergaderingen het zal raadplegen. - Indien een derde van de nationale parlementen vindt dat een voorstel in strijd is met het subsidiariteitsbeginsel, zal de Commissie haar voorstel opnieuw bekijken. Ze is evenwel gerechtigd om dat te handhaven. - Indien een gewone meerderheid van de nationale parlementen bezwaar aantekent, zal de Commissie haar voorstel opnieuw bekijken. Ze is overigens gerechtigd om bij haar voorstel te blijven. In dat geval kan de Raad of het Europees Parlement (met een 55%-meerderheid van de Raadsleden of een meerderheid van stemmen in het EP) besluiten dat het voorstel niet beantwoordt aan het subsidiariteitsbeginsel en het vervolgens intrekken. 6

7 6 Sterkere positie van het Comité dankzij de mogelijkheid van beroep bij het Europees Hof van Justitie Het Verdrag verleent het Comité het recht om EU-wetgeving aan te vechten bij het Europees Hof van Justitie als het van oordeel is dat er niet voldoende rekening wordt gehouden met de lokale of regionale aspecten of als de instellingen het recht op raadpleging van het Comité hebben geschonden. Met dit juridisch instrument achter de hand kan het Comité zijn recht op raadpleging beter doen gelden en meer invloed uitoefenen op de besluitvorming. Dit moet leiden tot meer raadplegingen in een vroeger stadium van het wetgevingsproces. Het Comité hoopt uiteraard dat het de gang naar het Hof van Justitie niet hoeft te maken. Het recht van beroep zal er ook voor zorgen dat het Comité opnieuw wordt geraadpleegd als de Commissie, het Europees Parlement of de Raad tijdens het wetgevingsproces de inhoud van een voorstel aanzienlijk wijzigen. Indien de Commissie zulke verstrekkende wijzigingen doorvoert dat er in feite een nieuw voorstel op tafel komt, kan het Comité verklaren dat het voorstel niet meer hetzelfde is als dat waarover het oorspronkelijke advies is uitgebracht. In principe zijn er twee situaties waarin het Comité in beroep kan gaan bij het Europees Hof van Justitie: als EU-wetgeving indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel en met name lokale en regionale bevoegdheden doorkruist; als de Europese instellingen het Comité tijdens het wetgevingsproces passeren en diens institutionele rechten negeren. bilderbox - fotolia.com 7

8 Regionale en lokale democratie in Europa Meer dan lokale en regionale overheden in de hele EU, waaronder 75 regionale vergaderingen met wetgevende bevoegdheden. 70% van alle EU-wetgeving wordt door lokale en regionale overheden ten uitvoer gelegd. Zij vertegenwoordigen: 16% van het bbp van de EU-27; 56% van de werkgelegenheid in de publieke sector; 1/3 van de overheidsuitgaven; 2/3 van alle overheidsinvesteringen. Het Comité van de Regio s in cijfers Het CvdR de vergadering van lokale en regionale vertegenwoordigers bij de Europese Unie is in 1994 opgericht en telt 344 leden uit alle 27 lidstaten. Deze leden zijn gekozen vertegenwoordigers op lokaal of regionaal niveau. Er zijn 15 beleidsterreinen waarover het Comité verplicht moet worden geraadpleegd. Deze beleidsterreinen zijn verdeeld over 6 vakcommissies. Jaarlijks houdt het Comité 5 zittingen en brengt het 50 tot 60 adviezen uit. 8 Belliardstraat, 101_1040 Brussel _ BELGIË Tel _Fax

HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL

HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL In het kader van de gedeelde bevoegdheden van de Unie en de lidstaten wordt met het in het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgelegde subsidiariteitsbeginsel bepaald onder

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

1. 1. Het Comité heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de programma's en activiteiten van de Unie op energiegebied:

1. 1. Het Comité heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de programma's en activiteiten van de Unie op energiegebied: bron : http://www.emis.vito.be Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen dd. 21-01-1998 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C9 van 14/01/98 Advies van het Economisch en Sociaal Comité

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 16 september 2008 Betreft: Voorstel voor een Verordening (EG)

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESCHIKKING VAN DE

Nadere informatie

Krachtenveld Europese Unie

Krachtenveld Europese Unie Krachtenveld Europese Unie Korte omschrijving De leerlingen plaatsen de begrippen op de juiste plek in de puzzel, waardoor ze een overzicht krijgen van de belangrijkste instellingen binnen de Europese

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 17.7.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 17.7.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.7.2014 C(2014) 4580 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 17.7.2014 betreffende de voorwaarden voor de indeling in klassen zonder tests van bepaalde

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 juni 2010 (OR. en) 11682/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0180 (NLE) AVIATION 100 RHJ 13 RELEX 599

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 juni 2010 (OR. en) 11682/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0180 (NLE) AVIATION 100 RHJ 13 RELEX 599 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 juni 2010 (OR. en) 11682/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0180 (NLE) AVIATION 100 RHJ 13 RELEX 599 VOORSTEL van: de Europese Commissie d.d.: 28 juni 2010 Betreft:

Nadere informatie

Wat is het EESC? Een adviesorgaan dat het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigt. (Verdrag betreffende de Europese Unie, art.

Wat is het EESC? Een adviesorgaan dat het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigt. (Verdrag betreffende de Europese Unie, art. Wat is het EESC? Een adviesorgaan dat het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigt Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie worden bijgestaan door een Economisch en Sociaal Comité en een Comité

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Wat zijn de taken van Europese ondernemingsraden? Europese ondernemingsraden (EOR s) zijn organen die de Europese werknemers

Nadere informatie

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer Europese besluitvorming in de Tweede Kamer De Europese Unie speelt op bijna elk beleidsterrein een rol. Nationale en Europese zaken zijn vaak met elkaar verweven en hebben invloed op elkaar. Daarom is

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 5 oktober 2004 (07.10) 12561/04 LIMITE EUROJUST 78

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 5 oktober 2004 (07.10) 12561/04 LIMITE EUROJUST 78 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 oktober 2004 (07.10) PUBLIC 12561/04 LIMITE EUROJUST 78 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de delegaties Ontwerp-conclusies van de Raad over een

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.10.2015 COM(2015) 603 final 2015/0250 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van maatregelen om geleidelijk een gezamenlijke vertegenwoordiging van

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ---------------------------------------------------------------------------------- CENTRALE RAAD VOOR HET BEDRIJFSLEVEN NATIONALE ARBEIDSRAAD ADVIES Nr. 1.402 Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

CALRE. Conferentie van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees Verklarende noot

CALRE. Conferentie van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees Verklarende noot CALRE Conferentie van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees Verklarende noot De CALRE verenigt vierenzeventig voorzitters van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees: de parlementen van de Spaanse

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 24.11.2009 COM(2009)641 definitief Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij de Portugese Republiek wordt gemachtigd een maatregel toe

Nadere informatie

HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE

HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE Het Hof van Justitie van de Europese Unie is een van de zeven instellingen van de EU. Zij omvat drie rechtscolleges: het Hof van Justitie, het Gerecht en het Gerecht

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE 29.11.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 314/41 AANBEVELINGEN AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 22 november 2011 betreffende de procedure voor de erkenning van opleidingcentra en examinatoren voor

Nadere informatie

De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU

De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU De horizontale sociale clausule als oproep voor het intensifiëren van de samenwerking

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

De werknemer opnieuw centraal in de toekomstige strategische richtsnoeren op vlak van vrijheid, veiligheid en recht

De werknemer opnieuw centraal in de toekomstige strategische richtsnoeren op vlak van vrijheid, veiligheid en recht Resolutie Van de Europese Confederatie van Onafhankelijke vakbonden (CESI) De werknemer opnieuw centraal in de toekomstige strategische richtsnoeren op vlak van vrijheid, veiligheid en recht Voor een betere

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1484 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten Fiche 2: Mededeling voortijdig schoolverlaten aanpakken 1. Algemene gegevens Titel voorstel Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en

Nadere informatie

Goedgekeurd op 11 februari 2011

Goedgekeurd op 11 februari 2011 GROEP GEGEVENSBESCHERMING ARTIKEL 29 00327/11/NL WP 180 Advies 9/2011 betreffende het herziene voorstel van de industrie voor een effectbeoordelingskader wat betreft de bescherming van de persoonlijke

Nadere informatie

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I P7_TA(200)0052 Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 0 maart 200 over het voorstel voor een richtlijn van het

Nadere informatie

geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag (C5-0757/2000),

geraadpleegd door de Raad overeenkomstig artikel 39, lid 1 van het EU-Verdrag (C5-0757/2000), P5_TA(2002)0430 Europees netwerk voor justitiële opleiding * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het initiatief van de Franse Republiek met het oog op de aanneming van het besluit van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1097 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

EUROPESE CONVENTIE SECRETARIAAT. Brussel, 23 april 2003 (24.04) (OR. fr) CONV 691/03. NOTA het praesidium de Conventie

EUROPESE CONVENTIE SECRETARIAAT. Brussel, 23 april 2003 (24.04) (OR. fr) CONV 691/03. NOTA het praesidium de Conventie EUROPESE CONVENTIE SECRETARIAAT Brussel, 23 april 2003 (24.04) (OR. fr) CONV 691/03 NOTA van: aan: Betreft: het praesidium de Conventie Instellingen - Ontwerp-artikelen voor titel IV van deel I van de

Nadere informatie

PUBLIC. Brussel, 24 oktober 2008 (30.10) (OR. fr) RAAD VA DE EUROPESE U IE 14625/08. Interinstitutioneel dossier: 2008/0058 (C S) 2008/0059 (C S)

PUBLIC. Brussel, 24 oktober 2008 (30.10) (OR. fr) RAAD VA DE EUROPESE U IE 14625/08. Interinstitutioneel dossier: 2008/0058 (C S) 2008/0059 (C S) Conseil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 24 oktober 2008 (30.10) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0058 (C S) 2008/0059 (C S) 14625/08 LIMITE FISC 138 OTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14.12.2006 COM(2006) 802 definitief Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij Estland, Slovenië, Zweden en het Verenigd Koninkrijk worden gemachtigd

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.1.2016 COM(2016) 9 final 2016/0004 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot ondertekening, namens de Europese Unie, van de overeenkomst tussen de Europese Unie en

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.1.2016 COM(2016) 17 final 2016/0006 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland betreffende samenwerking

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2113 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

PROTOCOL 3. Instelling en werkwijze van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart CESNI. Besluit

PROTOCOL 3. Instelling en werkwijze van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart CESNI. Besluit PROTOCOL 3 Instelling en werkwijze van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart CESNI Besluit De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR), gezien het belang dat zij

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Themadag Europa. Europa hoe werkt het? 30/11/2011. Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie

Themadag Europa. Europa hoe werkt het? 30/11/2011. Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie Themadag Europa Europa hoe werkt het? 30/11/2011 Sibylle Reichert Pensioenfederatie Tomas Wijffels Pensioenfederatie 2 Inhoud Europese Instellingen Europees Parlement Europese Raad Raad van de Europese

Nadere informatie

13395/2/01 REV 2 ADD 1 gys/hb/dm 1 DG I

13395/2/01 REV 2 ADD 1 gys/hb/dm 1 DG I RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 december 2001 (08.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2000/0227 (COD) 13395/2/01 REV 2 ADD 1 ENV 528 CODEC 1098 Betreft: Gemeenschappelijk standpunt van de Raad

Nadere informatie

EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET

EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET Richard Corbett, lid van het EP De Europese grondwet is een grote verbetering

Nadere informatie

Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER)

Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER) Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER) Verkorte ICER-handleiding Rechtsgrondslag van EU-besluiten (2007) 1. Inleiding Bij het bespreken van Europese ontwerp-besluiten ontstaan vrij regelmatig

Nadere informatie

Europees Economisch en Sociaal Comité ADVIES

Europees Economisch en Sociaal Comité ADVIES Europees Economisch en Sociaal Comité ECO/360 Belastingheffing - Richtlijn moedermaatschappij / dochteronderneming Brussel, 25 maart 2014 ADVIES van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het

Nadere informatie

(Mededelingen) EUROPEES PARLEMENT

(Mededelingen) EUROPEES PARLEMENT 4.8.2011 Publicatieblad van de Europese Unie C 229/1 II (Mededelingen) MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE EUROPEES PARLEMENT Reglement van de Conferentie van de

Nadere informatie

Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 10.3.2014 COM(2014) 156 final Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot goedkeuring van de sluiting door de Commissie, namens de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, van

Nadere informatie

8977/15 gar/yen/hw 1 DG E 2B

8977/15 gar/yen/hw 1 DG E 2B Raad van de Europese Unie Brussel, 20 mei 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2012/0340 (COD) 8977/15 NOTA van: aan: het voorzitterschap de delegaties TELECOM 121 CONSOM 83 MI 321 CODEC 733 nr.

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24

EUROPEES PARLEMENT. Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24 EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24 Ontwerpadvies (PE 329.885) Carmen Cerdeira Morterero

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 VERSLAG van: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) aan: de Raad EPSCO Nr. vorig doc.: 9081/08

Nadere informatie

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE !f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein, 6 1 000 Brussel Tei.:025464340 Fax :02 546 21 53 ABC ADVIES 2010/04 Brussel,

Nadere informatie

Publicatieblad Nr. L 082 van 22/03/2001 blz. 0016-0020

Publicatieblad Nr. L 082 van 22/03/2001 blz. 0016-0020 Richtlijn 2001/23/EG van de Raad van 12 maart 2001 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen,

Nadere informatie

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Moldavië

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Moldavië RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 juni 2000 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 99/0213 (CNS) 9028/00 LIMITE ECOFIN 137 NIS 66 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING

SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 6.11.2007 SEC(2007) 1425 WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Begeleidend document bij het Voorstel voor een kaderbesluit van de Raad tot wijziging

Nadere informatie

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Publicatieblad Nr. L 225 van 12/08/1998 blz. 0016-0021 DE RAAD VAN

Nadere informatie

*** ONTWERPAANBEVELING

*** ONTWERPAANBEVELING EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken 23.5.2013 2012/0271(E) *** ONTWERPAANBEVELING over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting

Nadere informatie

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag,

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag, P5_TA(2002)0591 Verblijfstitel met een korte geldigheidsduur * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verblijfstitel met een korte

Nadere informatie

Impact van de EU op human resources planning in healthcare

Impact van de EU op human resources planning in healthcare Impact van de EU op human resources planning in healthcare Brussel, 10 maart 2007 Rita Baeten Observatoire social européen v.z.w. bevoegdheden EU versus lidstaten Lidstaten Opleiding en onderwijs organisatie

Nadere informatie

Het Verdrag van Amsterdam in werking. Prof. mr. R. Barents

Het Verdrag van Amsterdam in werking. Prof. mr. R. Barents Het Verdrag van Amsterdam in werking Prof. mr. R. Barents Kluwer - Deventer - 1999 DEEL1. HET VERDRAG VAN AMSTERDAM Hoofdstuk 1. Van Maastricht naar Amsterdam 3 1. Inleiding 3 2. De Europese verdragen

Nadere informatie

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer Europese besluitvorming in de Tweede Kamer De Europese Unie speelt op bijna elk beleidsterrein een rol. Nationale en Europese zaken zijn vaak met elkaar verweven en hebben invloed op elkaar. Daarom is

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Initiatief van het Koninkrijk Denemarken met het oog op de aanneming van

Nadere informatie

Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen van de euro, alsmede wijziging van enkele andere wetten.

Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen van de euro, alsmede wijziging van enkele andere wetten. Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen van de euro, alsmede wijziging van enkele andere wetten. Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau,

Nadere informatie

PUBLIC 11642/01 Interinstitutioneel dossier: 2001/0109 (CNS)

PUBLIC 11642/01 Interinstitutioneel dossier: 2001/0109 (CNS) Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 september 200 (26.09) (OR. fr) PUBLIC 642/0 Interinstitutioneel dossier: 200/009 (CNS) LIMITE JUSTCIV NOTA van: het voorzitterschap aan: het Comité burgerlijk

Nadere informatie

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE De rechtsgrondslag voor de grondrechten op EU-niveau is lange tijd voornamelijk gelegen geweest in de verwijzing in de Verdragen naar het Europees Verdrag tot

Nadere informatie

Advies besluitvorming over algemene oriëntatie ( general approach ) in de Raad (juni 2012)

Advies besluitvorming over algemene oriëntatie ( general approach ) in de Raad (juni 2012) Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER) Advies besluitvorming over algemene oriëntatie ( general approach ) in de Raad (juni 2012) ADVIES Bij de vaststelling van een algemene oriëntatie is

Nadere informatie

wet aangenomen, maar ratificatie nog niet bekendgemaakt

wet aangenomen, maar ratificatie nog niet bekendgemaakt Brussel, 23 Mei 2001 Bijna zes jaar nadat de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (de BFB-overeenkomst) werd opgesteld, werkt het ontbreken van

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace EUROPEES PARLEMENT TIJDELIJKE COMMISSIE ECHELON-INTERCEPTIESYSTEEM SECRETARIAAT MEDEDELING TEN BEHOEVE VAN DE LEDEN De leden treffen als aanhangsel een document aan met de titel Recht en Criminaliteit

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen

Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen EIOPA(BoS(13/164 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen EIOPA WesthafenTower Westhafenplatz 1 60327 Frankfurt Germany Phone: +49 69 951119(20 Fax: +49 69 951119(19

Nadere informatie

14957/15 ADD 1 nuf/van/hw 1 DGD 1C

14957/15 ADD 1 nuf/van/hw 1 DGD 1C Raad van de Europese Unie Brussel, 24 februari 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2013/0091 (COD) 14957/15 ADD 1 ENFOPOL 403 CSC 305 CODEC 1655 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Standpunt

Nadere informatie

2010/0074(COD) ONTWERPADVIES

2010/0074(COD) ONTWERPADVIES EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie cultuur en onderwijs 2010/0074(COD) 8.9.2010 ONTWERPADVIES van de Commissie cultuur en onderwijs aan de Commissie constitutionele zaken over het voorstel voor een

Nadere informatie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/0339(COD) 11.4.2012. van de Begrotingscommissie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/0339(COD) 11.4.2012. van de Begrotingscommissie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Begrotingscommissie 11.4.2012 2011/0339(COD) ONTWERPADVIES van de Begrotingscommissie aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid inzake het voorstel

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 NOTA van: aan: Betreft: het Italiaanse voorzitterschap de horizontale Groep drugs Ontwerp-resolutie van

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Straatsburg, 19 mei 2010 (OR. en) 2009/0026 (COD) LEX 1120 PE-CONS 11/10 ASILE 33 CADREFIN 29 CODEC 303 BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD TOT WIJZIGING

Nadere informatie

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú De Socialistische Fractie in het Europees Parlement streeft naar de garantie dat iedereen zich volledig aanvaard voelt zoals hij of zij is, zodat we in onze gemeenschappen

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 9 februari 2010 (10.02) (OR. fr) 6290/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0011 (NLE) HR 8 CORDROGUE 25

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 9 februari 2010 (10.02) (OR. fr) 6290/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0011 (NLE) HR 8 CORDROGUE 25 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 9 februari 2010 (10.02) (OR. fr) 6290/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0011 (NLE) HR 8 CORDROGUE 25 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 3 februari 2010 Betreft: Voorstel

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 april 2006 (24.04) (OR. en) 8478/06 LIMITE VISA 109 FRONT 80 COMIX 383. NOTA het secretariaat-generaal

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 april 2006 (24.04) (OR. en) 8478/06 LIMITE VISA 109 FRONT 80 COMIX 383. NOTA het secretariaat-generaal Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 april 2006 (24.04) (OR. en) PUBLIC 8478/06 LIMITE VISA 109 FRONT 80 COMIX 383 NOTA van: aan: vorig doc. Betreft: het secretariaat-generaal de Raad 8277/06

Nadere informatie

Door de overname van Carestel is de reikwijdte van de EOR een eerste maal gewijzigd.

Door de overname van Carestel is de reikwijdte van de EOR een eerste maal gewijzigd. EUROPESE ONDERNEMINGSRAAD VAN DE WERKNEMERS VAN GROEP AUTOGRILL DE OVEREENKOMST Tussen de Hoofddirectie van de Groep Autogrill, overeenkomstig art. 2 van Wetsbesluit 74/2002 vertegenwoordigd door de Chief

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1249 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

BIJLAGE. bij het. Voorstel voor een besluit van de Raad

BIJLAGE. bij het. Voorstel voor een besluit van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 5.3.2015 COM(2015) 103 final ANNEX 1 BIJLAGE bij het Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 8.7.2004 COM(2004) 468 definitief 2003/0091 (CNS) Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG wat betreft

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING Non-member state of the Council of Europe (Belarus) LIDSTATEN HOOFDZETEL EN OVERIGE VESTIGINGEN BEGROTING Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan,

Nadere informatie

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot)

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot) Verordening cliëntenparticipatie ISD de Kempen 2015 Artikel 1 Begripsbepalingen 1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als

Nadere informatie

Het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité hebben respectievelijk op 20 april 1994 en op 30 juni 1993 advies uitgebracht.

Het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité hebben respectievelijk op 20 april 1994 en op 30 juni 1993 advies uitgebracht. Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 9 november 2004 (16.11) (OR. en) PUBLIC 14287/04 Interinstitutioneel dossier: 1992/0449/B (COD) LIMITE SOC 523 CODEC 1208 VERSLAG van: de Groep sociale vraagstukken

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 22 januari 2010 (OR. en) 2010/0801 (COD) PE-CONS 1/10 DROIPEN 6 COPEN 22 CODEC 41 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Initiatief voor

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie van Justitie Waterloolaan 115 Kantoren : Regentschapsstraat 61 Tel. : 02 / 542.72.00 Fax : 02 / 542.72.12 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 november 2010 (01.12) (OR. en) 17223/10 ASIM 120 NOTA

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 november 2010 (01.12) (OR. en) 17223/10 ASIM 120 NOTA RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 november 2010 (01.12) (OR. en) 17223/10 ASIM 120 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap het Comité van permanente vertegenwoordigers/de Raad Gezamenlijke verklaring

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5124/07 PESC 11 COEST 5 COSDP 3

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5124/07 PESC 11 COEST 5 COSDP 3 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5124/07 PESC 11 COEST 5 COSDP 3 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN VAN DE RAAD houdende benoeming

Nadere informatie

DE EUROPESE GRONDWET: EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG STELT

DE EUROPESE GRONDWET: EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG STELT EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG STELT Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten in het Europees Parlement EEN TEKST DIE DE TOEKOMST VAN DE UNIE VEILIG

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1745 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 NOTA van: het Italiaanse voorzitterschap aan: de horizontale Groep drugs nr. vorig doc.: 11051/03 CORDROGUE

Nadere informatie

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 4.11.2013 COM(2013) 761 final 2013/0371 (COD) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 94/62/EG betreffende verpakking en

Nadere informatie

UKB Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek

UKB Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek UKB Samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek Reglement vastgesteld in de vergadering van het Samenwerkingsverband UKB op 26 oktober 1988 en herzien

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 4.3.2013 COM(2013) 109 final 2013/0065 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de WIPO inzake

Nadere informatie

15414/14 van/mak/sv 1 DG D 2A

15414/14 van/mak/sv 1 DG D 2A Raad van de Europese Unie Brussel, 20 november 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2012/0360 (COD) 15414/14 JUSTCIV 285 EJUSTICE 109 CODEC 2225 NOTA van: aan: het voorzitterschap het Comité van

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.3.2014 C(2014) 1392 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 7.3.2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. van [...]

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. van [...] EUROPESE COMMISSIE Brussel, 15.6.2010 COM(2010)280 definitief 2010/0168 (E) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD van [...] betreffende de verplichte toepassing van Reglement nr. 100 van de Economische

Nadere informatie

Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal privaatrecht: naar een wetboek van internationaal privaatrecht?

Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal privaatrecht: naar een wetboek van internationaal privaatrecht? DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING C: RECHTEN VAN DE BURGER EN CONSTITUTIONELE ZAKEN JURIDISCHE ZAKEN Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal

Nadere informatie