pagina Meerjarenprogrammabegroting onderwerp Meerjarenprogrammabegroting 2015 / 2018 Gemeente Arnhem 3 november 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "pagina Meerjarenprogrammabegroting 2015-2018 onderwerp Meerjarenprogrammabegroting 2015 / 2018 Gemeente Arnhem 3 november 2014"

Transcriptie

1 1 Meerjarenprogrammabegroting 2015 / 2018 Gemeente Arnhem 3 november 2014

2 2

3 Inhoudsopgave 3 DEEL 1. HOOFDLIJNEN VAN BELEID EN FINANCIEEL KADER 5 1. BESTUURLIJKE HOOFDLIJN 7 2. ONTWIKKELINGEN IN HET FINANCIEEL KADER EN EEN OVERZICHT VAN DE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN DE GEMAAKTE BELEIDSKEUZES INLEIDING DE FINANCIËLE ONTWIKKELING VAN HET GEMEENTEFONDS De meicirculaire Integratie-uitkering Sociaal deelfonds DE DRIE DECENTRALISATIES De drie d's in de begroting Sociaal noodfonds Taakstellingen in het sociale domein Samenvatting financiële consequenties 3 decentralisaties WERK EN INKOMEN Armoedebeleid Schuldenproblematiek Participatie WWB Overige consequenties van de wetswijzigingen Samenvatting financiële consequenties werk en inkomen BEDRIJFSVOERING FINANCIËLE MUTATIES Nominaal Areaal Kapitaallastenontwikkeling Belastingen OVERIGE ONTWIKKELINGEN Regulier programma 0 Algemeen bestuur en publieke dienstverlening Regulier programma 1 Veiligheid Regulier programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Regulier programma 3 Economie Regulier programma 4 Educatie Regulier programma 5 Cultuur, recreatie en sport Regulier programma 6 Participatie en maatschappelijke ondersteuning Regulier programma 7 Gezondheid en milieu Regulier programma 8 Wonen en ruimte Regulier programma 9 Financiën en bedrijfsvoering DE VERMOGENSPOSITIE AMENDEMENTEN AANGENOMEN BIJ MJPB DEEL 2. BELEIDSBEGROTING PROGRAMMA S 33 PROGRAMMA 1 DE ARNHEMSE BINNENSTAD KLAAR VOOR DE TOEKOMST 35 PROGRAMMA 2 ARNHEM GROENE EN DUURZAME STAD 39 PROGRAMMA 3 ARNHEM WERKT! 43 PROGRAMMA 4 MARKETING VAN ARNHEM 47 PROGRAMMA 5 WIJKAANPAK NIEUWE STIJL 51 PROGRAMMA 6 WONEN IN DE WIJKEN 55 PROGRAMMA 7 PARTICIPATIE VAN KWETSBARE BURGERS 59 PROGRAMMA 8 SAMENHANGENDE INZET OP ZORGTAKEN VOOR DE JEUGD 65 PROGRAMMA 9 OVERIGE VERANDEROPGAVEN 69 REGULIER PROGRAMMA 0 ALGEMEEN BESTUUR EN PUBLIEKE DIENSTVERLENING 73 REGULIER PROGRAMMA 1 VEILIGHEID 77 REGULIER PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT 81 REGULIER PROGRAMMA 3 ECONOMIE 87 REGULIER PROGRAMMA 4 EDUCATIE 91 REGULIER PROGRAMMA 5 CULTUUR, RECREATIE EN SPORT 97 REGULIER PROGRAMMA 6 PARTICIPATIE EN MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 105 REGULIER PROGRAMMA 7 GEZONDHEID EN MILIEU 115 REGULIER PROGRAMMA 8 WONEN EN RUIMTE 121 REGULIER PROGRAMMA 9 FINANCIËN EN BEDRIJFSVOERING 127

4 4. PARAGRAFEN STRESSTEST: FINANCIËLE STATUS EN WEERBAARHEID LOKALE HEFFINGEN WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN FINANCIERING BEDRIJFSVOERING VERBONDEN PARTIJEN GRONDBELEID INVESTERINGEN SUBSIDIES 187 DEEL 3. FINANCIËLE BEGROTING FINANCIËLE BEGROTING OVERZICHT BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA OVERZICHT VAN INCIDENTELE BATEN EN LASTEN FINANCIËLE STATEN GEPROGNOSTICEERDE BALANS VASTE ACTIVA RESERVES EN VOORZIENINGEN EMU-SALDO BIJLagen 211 BIJLAGE 1 PORTEFEUILLEVERDELING 213 BIJLAGE 2 ONTWIKKELINGEN MEICIRCULAIRE EN OVERZICHT (MUTATIES IN) DECENTRALISATIE- EN INTEGRATIE-UITKERINGEN GEMEENTEFONDS 215 BIJLAGE 3 TOTAALOVERZICHT (TOEKOMSTGERICHTE) BEZUINIGINGEN BIJLAGE 4 DE VERWERKING VAN AANGENOMEN MOTIES IN DEZE MEERJARENPROGRAMMABEGROTING 227 AFKORTINGENLIJST 229

5 Deel 1. Hoofdlijnen van beleid en financieel kader 5

6 6

7 1. Bestuurlijke hoofdlijn 7 De meerjarenprogrammabegroting is de eerste van deze nieuwe bestuursperiode. Ze bevat daarom veel nieuws maar toont tegelijk de nodige continuïteit.de bestuurlijke hoofdlijn gaat deze begroting uit van vier belangrijke invalshoeken. Als eerste is natuurlijk een nieuw element dat de koers uit het coalitieakkoord belangrijk richtsnoer is voor de begroting. Voor de stad en het stadsbestuur formuleert het coalitieakkoord kort samengevat de volgende koers: beter omgaan met en ruimte voor burgers en organisaties door de gemeente, waarbij met name initiatieven in de stad door het bestuur worden gekoesterd en voor mensen en organisaties de basale publieke voorwaarden worden behouden en gecreëerd om dat te doen; zorg, inkomensvoorziening en het armoede- en schuldhulpverleningsbeleid, waarbij als uitgangspunt geldt dat Arnhem niemand laat vallen; waar mensen zoveel mogelijk de baas blijven over hun eigen situatie; onderwijs, ontwikkeling, een (duurzame) Arnhemse economie en een aantrekkelijke binnenstad, waarbij de gemeente onder meer nadruk legt op een goede start van jongeren op de arbeidsmarkt met goed onderwijs, op voorzieningen voor studenten, op het meedenken met ondernemers, en aandacht heeft voor kunst, cultuur en evenementen en de bereikbaarheid; oog voor een duurzame toekomst, met name wat betreft de CO2-footprint en energieneutraliteit aan de ene kant en de bijzondere natuur die Arnhem rijk is aan de andere kant. Een aantal in het coalitieakkoord Met de stad opgenomen concrete (financiële en beleidsmatige) wensen is waar dat ook maar enigszins verantwoord nu al mogelijk was in de begroting verwerkt. Het gaat hier om de tweeënvijftig concrete afspraken over over onderwijs en ontwikkeling, zorg, inkomensvoorziening en het armoede- en schuldhulpverleningsbeleid, duurzaamheid, de binnenstad en de Arnhemse economie, het omgaan met burgers door de gemeente, de organisatie van het bestuur en tenslotte de financiën, bezuinigingen en lokale lasten. Deze afspraken hebben in samenhang met prioriteiten van de lopende veranderopgaven en andere ontwikkelingen genoemd in de reguliere programma s een heldere plek gekregen in deze begroting. Vanuit de continuïteit is de begroting voor 2015 (in ieder geval voorlopig) evenals die van 2013 en 2014 gebaseerd op een aantal eerder bepaalde veranderopgaven. Die opgaven zijn ingegeven door de rode draad van eerder geformuleerde visies en definities van de hoofdvraagstukken waar de stad Arnhem voor staat: de gedeelde stad met relatief grote (ruimtelijke) verschillen in welvaart én in combinatie met het eerste de vraag hoe de grote potenties die Arnhem heeft als een aantrekkelijke stad, goed kunnen worden benut. Deze lopende veranderopgaven en doelen, waar krachtig op ingezet is en wordt, zijn: Meer samenhang en coördinatie in ontwikkelingen in de binnenstad en de rivierzone; Een bereikbare binnenstad als belangrijke economische drager voor Arnhem; Ontwikkeling Energie Made in [Arnhem] als kansrijke sector voor de toekomst; Versterken van de koppeling Arnhem Groen; De werkgeversbenadering vergroten van de rol van werkgevers bij het terugdringen van de stedelijke werkloosheid; Betere afstemming van opleidingen en arbeidsmarkt; Verdere verbetering van de citymarketing; Wijkaanpak nieuwe stijl meer focus; Wonen in de wijken onder andere meer ruimte voor wooncarrières in de wijk; De implementatie van de drie decentralisaties; Ontwikkelen van maatschappelijke aanbesteding van zorg; Voldoende mogelijkheden voor armoedebestrijding bij mensen met minimale inkomens; Meer integrale veiligheidszorg; Duurzaam houdbare gemeentelijke financiën.

8 Als derde en nieuw element is het van groot belang dat voortvloeiend uit het coalitieakkoord Met de Stad en deels min of meer in tijd samenvallend met de behandeling van de begroting door het bestuur inhoud wordt gegeven aan de afspraak uit het coalitieakkoord over de Arnhem Agenda. De Arnhem Agenda dient, zoals in een raadsbrief is aangegeven, twee doelen: een concreet doel van een directe vertaling van de afspraken uit het coalitieakkoord Met de Stad! (een uitvoeringsagenda voor de periode ) en een visionair doel van de formulering van een stabiele, strategische toekomstvisie voor onze stad, die inspiratie biedt om samen met inwoners en partners in de stad op weg te gaan daar naartoe (een strategische agenda uiteindelijk gericht op de lange termijn 2025). De uitvoeringsagenda verschijnt parallel aan deze begroting. Het gesprek met organisaties en bewoners van de stad wordt aangegaan met het oog op de totstandkoming van de strategische Arnhem Agenda. Dit zal naar verwachting in 2015 tot een visie en herdefinitie van de Arnhemse opgaven leiden, die voor het eerst in de Perspectiefnota haar beslag zal krijgen. Daarmee sluiten dan denken (agenda, visie) en doen (perspectiefnota) naadloos aan. Actueel en veelal onontkoombaar zijn tenslotte uiteraard belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen en kaders voor financieel beleid, die in deze begroting voor 2015 hun vertaling en antwoorden hebben gekregen. Belangrijk zijn hierbij: de actuele financiële situatie; recente ontwikkelingen (op het vlak van de economie, het rijksbeleid en de gemeentelijke bedrijfsvoering); onzekerheden (politiek, economisch en op het vlak van de financiële verhouding tussen rijk en gemeenten; en de financiële flexibiliteit met het oog op de toekomstige opgaven. 8

9 2. Ontwikkelingen in het financieel kader en een overzicht van de financiële gevolgen van de gemaakte beleidskeuzes 2.1 Inleiding Het coalitieakkoord Met de stad (april 2014) is, zoals aangegeven in hoofdstuk 1, een leidraad voor deze begroting en het beleid in de komende jaren. Deze begroting geeft daarom invulling aan veel concreet aangeduide voornemens uit het coalitieakkoord. Daarnaast bevat het coalitieakkoord meer visiematige en, die worden uitgewerkt in een uitvoeringsagenda en een (middel-)lange termijnvisie en agenda, de samen met de stad te ontwikkelen Arnhem Agenda. Hieraan wordt in een afzonderlijk traject inhoud gegeven. 9 Hoewel de afgelopen jaren in het teken van omvangrijke bezuinigingen hebben gestaan de gemeente Arnhem heeft sinds 2010 voor ruim f 51 miljoen bezuinigd! lijkt het er niet op dat Arnhem nu eindelijk uit het zware weer is. Het rapport Feiten en cijfers over de Arnhemse begroting, analyse van de beïnvloedbare ruimte in de Arnhemse begroting (2014) geeft aan, dat er op basis van de september- en decembercirculaires vanaf 2018 opnieuw een tekort van circa f 5 miljoen ontstaat. In het coalitieakkoord Met de Stad zijn voor dit tekort maatregelen genomen. Er moesten echter verdere maatregelen worden getroffen, het is niet bij deze f 5 miljoen gebleven. Impact hebben: het beleid van het kabinet Rutte met betrekking tot de decentralisaties op het gebied van de jeugdzorg, de participatie en de Wmo, inclusief de bijbehorende middelen (voor Arnhem gaat het om f 165 miljoen), zijn voor het eerst verwerkt in de Arnhemse begroting; ook de plannen voor het onderwijs en het Haagse beleid op het gebied van wonen en de vastgoedmarkt hebben gevolgen in deze begroting: de algemene economische ontwikkeling, zich de afgelopen jaren onder meer manifesterend in de financiële markten, de woningmarkt, de werkgelegenheid en de inkomens, begint te kenteren in gunstige zin. Ze heeft echter nog steeds een aanzienlijke impact op de situatie waarin Arnhem zich bevindt; vooral de trends bij de werkloosheid, het aantal uitkeringen en de armoede wijken in Arnhem ongunstig af van de landelijke ontwikkeling. de gevolgen van de Arnhemse bezuinigingen op de organisatie en bedrijfsvoering, deze typeren zich door een grote werkdruk en door moeite om in een nieuwe setting en met een kleinere organisatie alle klussen waar Arnhem voor staat, te klaren. De verzwaring van de opgaven is niet alleen kwantitatief, maar ook kwalitatief, de aan werknemers gestelde eisen worden steeds hoger; en omdat door bezuinigingen de rek uit de begroting is, wordt het steeds ingewikkelde nieuwe (dreigende) tekorten op te lossen. De komende tijd Het goede nieuws is dat ondanks alles deze begroting sluitend is. Arnhem blijft hiermee aan haar uitgangspunt financieel gezond te blijven en niet op de pof te leven voldoen. Voorzichtigheid is echter geboden. Ook al duiden de berichten over landelijke ontwikkelingen in de komende jaren erop, dat bijvoorbeeld het rijk niet opnieuw gaat bezuinigen, het blijft nodig voor de komende tijd slagen om de arm te houden. Mondiale ontwikkelingen, zoals die in Oost Europa, het Midden Oosten en mogelijk ook Zuidoost Azië, creëren nieuwe politieke en economische onzekerheden. De tekenen van economisch herstel in ons land zijn zeer voorzichtig en er moet rekening mee worden houden dat de positieve wending eventueel niet zal beklijven. De financiële verhouding tussen rijk en gemeenten en daarin met name ontwikkelingen van het objectief verdeelmodel Wmo, Wwb, en de herverdeling van het gemeentefonds kunnen eveneens aanzienlijke gevolgen hebben voor Arnhems financiële positie. In de aanloop naar de verdere uitwerking van het coalitieakkoord en de daarin verwoorde visie-elementen, die hun weerslag zullen krijgen in de Perspectiefnota 2015, is het college van burgemeester en wethouders genoodzaakt om nieuwe bezuinigingsmogelijkheden te vinden om aan de onzekerheden, door het creëren van structurele ruimte, het hoofd te bieden en nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken.

10 In onderstaande tabel is samengevat weergegeven hoe de meerjarenbegroting zich ontwikkelt ten opzichte van de vorige begroting. In de navolgende paragrafen worden de betreffende posten met uitzondering van de uitgangspositie verder uitgewerkt en toegelicht. De uitgangspositie betreft de startpositie volgens de geamendeerde sluitende MJPB Deze bedraagt voor de eerste drie jaarschijven (2015, 2016 en 2017) nul. In de nieuwe jaarschijf 2018 bedraagt deze per saldo 4,6 miljoen positief. Dit effect ontstaat door het gebruikelijke inramen van de kapitaallasten van investeringen in jaarschijf 2017, waarover u reeds bij de MJPB heeft besloten (- f 3,7 miljoen) en de ruimte in de begroting die ontstaat door de inzet van in de vorige begroting structureel ingeraamde posten met een incidenteel karakter. Het gaat hierbij om de structureel ingeraamde incidentele ingroei van het weerstandsvermogen ad f 2,5 miljoen en om de in een eerdere begroting ingeraamde structurele stelpost ISV-middelen van f 5,3 miljoen. Deze heeft geen structureel karakter en levert dan ook ruimte op in de begroting. Samenvattend overzicht financieel beeld bedragen x Uitgangspositie MJPB tbv de MJPB Ontwikkelingen algemene uitkering uit het gemeentefonds Financiele ontwikkelingen decentralisaties Financiele ontwikkelingen werk en inkomen Financiele ontwikkelingen bedrijfsvoering Financiele mutaties, nominaal, areaal, kapitaallastenontwikkeling en belastingen Overige ontwikkelingen Totaal De financiële ontwikkeling van het gemeentefonds Zoals geschetst in de inleiding van dit hoofdstuk werd er op basis van de september en decembercirculaire vanaf 2018 een tekort van circa 5 miljoen ( 4,6 miljoen) geraamd. In het coalitieakkoord zijn maatregelen genomen om dit tekort op te lossen. De op 30 mei jongstleden verschenen meicirculaire 2014 is, wanneer we de middelen ten behoeve van de decentralisatie buiten beschouwing laten, licht positiever uitgevallen, dan de raming gebaseerd op de september en decembercirculaire. Door daarnaast, conform de afspraak uit het coalitieakkoord (de budgetten voor goederen en diensten, binnen de gemeente en bij verbonden partijen, niet worden aangepast aan de inflatie), de in het gemeentefonds geraamde prijscompensatie niet door te geven, valt het tekort nog lager uit. In 2018 resteert een tekort van 1,3 miljoen. Ontwikkelingen algemene uitkering uit het Gemeentefonds bedragen x Ontwikkeling Gemeentefonds geschetst in Rapport beïnvloedbaarheid begroting o.b.v. september en decembercirculaire Subtotaal Ontwikkeling Gemeentefonds, doorrekening meicirculaire Waarvan te verrekenen met: beleidsveld (taakmutaties en integratieuitkeringen etc.) beleidsveld tbv decentralisatie sociaal domein Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen De meicirculaire De provincie hanteert bij de beoordeling van de begroting voor de eis van reëel en structureel evenwicht, dat er voor wat betreft de algemene uitkering uit het gemeentefonds, tenminste uitgegaan moet worden van de meicirculaire (2014) en de daarin opgenomen uitkeringsfactoren. In de bijlage 2 worden de belangrijkste ontwikkelingen in de meicirculaire geschetst. Toegelicht worden de positievere ontwikkeling van het accres, het groot onderhoud van het gemeentefonds, de ontwikkeling van de belangrijkste maatstaven. Naast de ontwikkeling van het accres en de verdeelmaatstaven is er ook sprake van een wijziging van het gemeentefonds als gevolg van taakmutaties en nieuwe of gewijzigde decentralisatie- en integratie-uitkeringen. In bijlage 2 wordt toegelicht welke nieuwe decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn toegevoegd en welke mutaties in decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn doorgevoerd. Op de meest omvangrijke integratieuitkering wordt in de volgende paragraaf ingegaan. In bijlage 2 zijn ook de taakmutaties in beeld gebracht. Aangegeven is per taakmutatie in hoeverre deze met de verschillende beleidsvelden verrekend worden Integratie-uitkering Sociaal deelfonds Net als alle gemeenten in Nederland krijgt ook Arnhem in 2015 de taken over van de rijksoverheid op het gebied van de jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Ook wel de drie decentralisaties genoemd. Het Rijk draagt taken over, maar vermindert hierbij ook fors het budget. Vanaf 2015 worden in de vorm van een integratie-uitkering de decentralisaties (Jeugdzorg, Participatie, Wmo 2015) opgenomen in het gemeentefonds. Tot op het moment van het schrijven van deze begroting was het de bedoeling om hiervoor per wet deelfonds sociaal domein te regelen. In deze wet zou worden vastgelegd dat

11 gemeenten de middelen gedurende drie jaar alleen zouden mogen uitgeven aan taken die in de Wmo 2015 en de Jeugdwet aan gemeenten zijn toegekend en aan de taak voor gemeenten om participatievoorzieningen aan te bieden. Minister Plasterk heeft middels brief d.d. 11 september 2014 aan de tweede kamer voorgesteld om het wetsvoorstel in te trekken. Volgens de minister is het bij de overdracht van taken naar gemeenten van belang dat ze de taken financieel, organisatorisch en bestuurlijk goed kunnen uitvoeren. Eén van de belangrijke uitgangspunten is altijd geweest dat gemeenten voldoende beleidsvrijheid hebben om goed te kunnen inzoomen op de lokale behoefte aan zorg en begeleiding naar werk 1. Met de VNG zijn bestuurlijke afspraken gemaakt om de komende drie jaar deze middelen in ieder geval in te zetten voor de uitvoering van de nieuwe gedecentraliseerde taken in het sociaal domein, zodat gemeenten op tijd klaar staan en kunnen voorkomen dat burgers tussen wal en schip belanden. De budgetten Wmo2015 en Jeugd voor 2015 zijn in de meicirculaire bekend gemaakt (op basis van historische kosten), het onderdeel Participatie voor 2015 is in juni op basis van het nieuwe verdeelmodel separaat kenbaar gemaakt. Voor Arnhem hebben deze middelen een geraamde omvang van 165 miljoen. Voor de WMO is een korting doorgevoerd op het budget van 11 % (met uitzondering van het deel beschermd wonen) en op het budget voor de jeugd een korting van 4 %. Dit percentage loopt nog verder op in latere jaren. Met betrekking tot de participatie is de budgetdaling al langer in gang gezet. Was een aantal jaren geleden nog zo'n 36 miljoen beschikbaar voor de uitvoering van het participatiebeleid (exclusief wsw), in 2015 is dit nog maar 11 miljoen. 11 Onderstaande afbeelding laat zien welke (landelijke) verhouding er ontstaat tussen de verschillende onderdelen van het gemeentefonds (algemene uitkering (AU), decentralisatie- en integratie-uitkeringen (DU/IU) en deelfonds): In de bestuurlijke afspraak is vastgelegd dat gemeenten het kabinet en de VNG zorgen voor een afgestemde en samenhangende informatievoorziening sociaal domein per Net als dat het per wet zou zijn geregeld, worden de uitgaven van gemeenten aan het sociaal domein als onderdeel van de monitor sociaal domein apart zichtbaar zijn. Het rijk verkrijgt deze informatie verkrijgt via het Informatiesysteem voor Derden (Iv3); Behalve inzicht in de bestedingen van de individuele gemeente (micro) ontstaat hierdoor ook inzicht in de hoogte van de macro-uitgaven aan het sociaal domein. Om die informatie-uitwisseling mogelijk te maken is Iv3 aangepast op de komende decentralisaties. Iv3 is geen verantwoordingsinformatie en op basis van Iv3 kan niet worden teruggevorderd. Overigens is het niet uit te sluiten dat op basis van IV3 informatie op rijksniveau besloten wordt tot bezuinigingen; zoals bijvoorbeeld de verlaging van het gemeentefonds als gevolg van de vermeende onderbesteding door gemeenten op onderwijshuisvesting. 2.3 De drie decentralisaties De voorbereidingen voor de decentralisaties zijn ook in Arnhem in volle gang. Op basis van de in december 2013 door de gemeenteraad vastgestelde kadernota De veerkrachtige samenleving Arnhem wordt gewerkt aan een geleidelijke en zorgvuldige overgang. De gemeente Arnhem wil hiermee de zorgcontinuïteit voor cliënten garanderen. De jaren 2015 en 2016 zijn overgangsjaren, waarin onder meer het maatschappelijk aanbesteden verder uitgewerkt zal worden De drie d's in de begroting De middelen voor het uitvoeren van decentralisaties zijn vanaf 2015 opgenomen in de vorm van een integratieuitkering in het gemeentefonds (zie voor een toelichting paragraaf van deze begroting "Integratieuitkering sociaal domein"). Zoals al aangegeven in hoofdstuk 2.2. hebben deze middelen voor Arnhem een geraamde omvang van 165 miljoen. 1 "Gemeenten mogen 10 miljard ineens vrij besteden", 12 september 2014.

12 Deze door het rijk gekorte en overgekregen middelen en onze hierop in mindering gebrachte eigen bezuinigingen uit de MJPB , zijn in deze begroting opgenomen in het reguliere programma 6 "Participatie en Maatschappelijke ondersteuning". 12 Om de inkomsten en uitgaven inzichtelijk te kunnen houden zijn aan het reguliere programma participatie en Maatschappelijke ondersteuning nieuwe producten toegevoegd, het product 6.14: Algemeen sociaal deelfonds, het product 6.15: Wmo 2015 sociaal deelfonds en 6.16: Jeugd sociaal deelfonds. Daarnaast wordt de naam van het bestaande product 6.1, gewijzigd van Participatie naar Participatie sociaal deelfonds. Het na rijkskorting resterende budget van g 165 miljoen wordt als volgt verdeeld: Programma Toedeling Integratieuitkering sociaal deelfonds aan regulier programma 6 bedragen x P3 Arnhem w erkt! R6.1 Participatie sociaal deelfonds R6.14 Algemeen sociaal deelfonds R6.15 WMO sociaal deelfonds R6.16 Jeugd sociaal deelfonds Totaal sociaal deelfonds Te reserveren voor het sociaal noodfonds Totaal reserveren voor sociaal noodfonds (afspraak coalitieakkoord Z2) Ter invulling van de taakstellingen uit de MJPB Taakstelling w mo Taakstelling jeugd Totaal invullen taakstellingen MJPB Totaal Sociaal noodfonds Aangezien Arnhem de taken moet uitvoeren met een stuk minder middelen dan het rijk dit deed, is in het coalitieakkoord voorzien in de vorming van een buffer. Hiermee moet voorkomen worden, dat mensen die zorg nodig hebben voor een dichte deur komen te staan, omdat het geld op is. Er wordt voor de komende vier jaar bijna f 20 miljoen gereserveerd. Voeding sociaal noodfonds sociaal deelfonds bedragen x Totaal Coalitieakkoord, bijdrage vanuit de algemene middelen BR sociaal domein Algemene reserve Totaal sociaal deelfonds Te reserveren voor het sociaal noodfonds Totaal reserveren voor sociaal noodfonds (afspraak coaliteiakkoord Z2) Totaal Het sociaal noodsfonds wordt opgebouwd uit een aantal elementen, die verschillende doelen dienen binnen het fonds. Er onderscheiden zich twee hoofdlijnen: 1. Het realiseren van afgesproken zorgniveau 2. Faciliteren van burgerinitiatieven Aan uw raad zal op korte termijn een collegenota worden aangeboden, waarin afspraken worden gemaakt over de toegang tot het fonds. Uitgangspunt hierbij zal zijn dat de toegang twee facetten kent: Aan de ene kant moeten ze drempelverhogend zijn; Aan de andere kant moeten ze toegang geven tot zorg waar dit nodig en gerechtvaardigd is. Ad 1) Het realiseren van afgesproken zorgniveau In principe moet de autonome groei opgevangen worden binnen het reguliere budget van het sociaal deelfonds. De inzet vanuit het noodfonds is vooral bedoeld als het afgesproken zorgniveau (kwaliteit) niet gehaald wordt en om (extra) zorg te kunnen inkopen waar nodig of door autonome groei niet voorzien. Dit vraagt overigens nog wel om een nadere definitie van wat het afgesproken zorgniveau is. Bij het verstrekken van voorzieningen op het terrein van zorg is een groot aantal instellingen betrokken. Het is de bedoeling te gaan werken met raamcontracten waarbij de prijs (=p) en kwaliteit van de zorg zijn bepaald. De kwantiteit/aantallen (=de q) van de bestaande cliënten worden steeds beter bekend, maar de aantallen voor de nieuwe zorgvragen zijn nog niet bekend. Voor 2015 geeft de Concept-Uitvoeringsnota aan dat voor de bestaande aanbieders (minimaal) 65 % van het bestaande budget 2013 in 2015 beschikbaar is.

13 Een gedeelte van het resterende budget (na aftrek van bijvoorbeeld innovatie- en uitvoeringskosten) is inzetbaar voor de zorg van nieuwe cliënten. Dat betekent dat er knelpunten zouden kunnen ontstaan als de toestroom van nieuwe cliënten in totaliteit dusdanig groot is dat (resterende) beschikbare budgetten niet toereikend zijn. Wanneer dit het geval is, dan is het op korte termijn van belang om recht te doen aan de inhoud van het Coalitieakkoord ( Mensen hebben recht op zorg). Dit betekent dat een op voorhand vastgesteld voorzieningenniveau niet onmiddellijk wordt bijgesteld, zodra het budget uitgeput is. Het kan wel leiden tot een nieuwe discussie in uw raad over het gewenste voorzieningenniveau. Concreet betekent dit als in 2015 blijkt dat er veel meer nieuwe cliënten zijn, dit door het gebiedsteam wordt vergoed aan de instellingen die aan deze cliënten zorg verlenen. De eventuele overschrijdingen ten opzichte van de begroting worden dan bij de jaarrekening 2015 gedekt vanuit de BR sociaal noodfonds. Met betrekking tot de aanvragen van instellingen, in de nota de solidariteitsgedachte nader vorm gegeven moeten worden. Wanneer een instelling een beroep moet doen op het noodfonds, dan zal vanuit solidariteit binnen een specifiek domein door de betreffende instellingen het fonds weer aangevuld moeten worden voor het uitgenomen bedrag. Ad 2) Faciliteren van burgerinitiatieven Binnen het sociaal noodfonds wordt incidenteel g 2 miljoen gereserveerd, die kan worden ingezet voor burgerinitiatieven. Dit zou als een subsidie bedrag verstrekt kunnen worden aan partijen die hier voor een voorstel indienen. Er zullen subsidievoorwaarden vastgelegd moeten worden waarbij verzoeken alleen gehonoreerd worden als bijvoorbeeld Sprake is van aansluiting op de uitgangspunten in de kadernota Veerkrachtige samenleving; Aansluiten op gebiedsgericht werken; Inspelen op samenwerking en zelfredzaamheid; Als best practice kunnen dienen voor andere burgerinitiatieven; Zich zelf terug verdienen. 13 In de nota die op korte termijn aan u wordt voorgelegd zal aan het bovenstaande verdere uitwerking worden gegeven Taakstellingen in het sociale domein Invulling van de taakstelling Welzijn en zorg uit de MJPB In de MJPB is voor f 1,8 miljoen aan taakstellingen opgenomen op de subsidies. Hierbij is een verdeling aangebracht over drie beleidsvelden: Educatie & Jeugd (f 0,2 miljoen), Welzijn & Zorg (f 0,7 miljoen en Cultuur (f 0,9 miljoen). In het coalitieakkoord is aangeven dat het sociaal noodfonds ook gebruikt mag worden voor de niet (tijdig) te realiseren bezuinigingen bij de invulling van de taakstelling van f op subsidies bij Welzijn & Zorg. Door in lijn met de afspraak uit het coalitieakkoord (de budgetten voor goederen en diensten, binnen de gemeente en bij verbonden partijen, niet worden aangepast aan de inflatie) de nominale indexatie aan welzijnsinstellingen over 2014 en de looncompensatie vanaf 2015 niet door te geven en deze in te zetten ter dekking van de taakstelling (zie ook paragraaf 2.6.1), zal er in mindere mate een beroep hoeven te worden gedaan op het sociaal noodfonds. Hierdoor kunnen vanuit het sociaal noodfonds meer middelen worden besteed aan bijvoorbeeld knelpunten in de zorg en/of het faciliteren burgerinitiatieven. Om te voorkomen dat voor het resterende deel van de taakstelling een beroep wordt gedaan op het sociaal noodfonds, zullen in overleg met de instellingen, taken die niet meer passen in de nieuwe inrichting van het sociale domein worden gestopt. Per saldo moet dit f opleveren. Invulling taakstelling subsidies bedragen x Invulling taakstelling subsidies Welzijn en Zorg Taakstelling subsidies Welzijn en zorg Invulling taakstelling subsidies Welzijn (met loonacrres 2014 en 2015) Taakstelling: Gerichte bezuinigingen in overleg met de instellingen Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Taakstelling synergie binnen aanpak zwerfjongeren In relatie tot de ontwikkelingen in het sociale domein hebben de vier betrokken subsidiepartijen bij de integrale aanpak van zwerfjongeren aangegeven zeer veel moeite te hebben om de bezuiniging uit de MJPB binnen hun begroting op te vangen. Voorgesteld wordt om invulling te geven aan deze bezuiniging, wanneer er meer duidelijk is over de nieuwe inrichting van het sociaal domein. In 2015 wordt voorgesteld om de taakstelling van f ten laste van de algemene middelen te brengen.

14 2.3.4 Samenvatting financiële consequenties 3 decentralisaties Voor het eerst zijn de financiële consequenties van de decentralisaties opgenomen in begroting. In de praktijk zal moeten blijken of de door het rijk gekorte en gedecentraliseerde budgetten voldoende zijn om uitvoering te geven aan het beleid. Op het onderdeel participatie wordt in het hoofdstuk nader ingezoomd op de inhoudelijke en financiële consequenties. 14 In onderstaand overzicht zijn de financiële ontwikkelingen en hun financiële consequenties van de decentralisaties voor de algemene middelen samengevat: Financiële ontwikkelingen decentralisaties bedragen x Financiele effecten decentralisaties Verkregen middelen in sociaal deelfonds In te zetten in beleidsveld Coalitieakkoord, afspraak Z2 bijdrage vanuit de algemene middelen Onttrekking vanuit de AR bijdrage aan sociaal noodfonds Toevoeging aan BR sociaal noodfonds Subtotaal Invulling taakstelling subsidies Welzijn en Zorg Taakstelling subsidies Welzijn en zorg Invulling taakstelling subsidies Welzijn (met loonacrres 2014 en 2015) Taakstelling: Gerichte bezuinigingen in overleg met de instellingen Niet te realiseren taakstellingen Synergie binnen aanpak zwerfjongeren Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Werk en inkomen De algemene economische ontwikkeling heeft gevolgen voor de inkomensontwikkeling. Veel mensen hebben in de afgelopen jaren hun baan verloren of kunnen moeilijk aan het werk komen. Waar deze ontwikkeling in de afgelopen jaren in Arnhem vaak gunstig afstak tegenover de landelijke ontwikkeling is die ontwikkeling nu relatief slecht. Dit heeft mede te maken met de sociaal-economische structuur van Arnhem. Waar de ontwikkeling minder negatief is dan in eerdere prognoses, zijn deze prognoses inmiddels bijgesteld, ook door de rijksoverheid. De lange duur van de crisis lijkt mensen tevens in toenemende mate te raken met een ernstige schuldenproblematiek. Hoewel de gemeente deze ontwikkelingen slechts beperkt kan beïnvloeden, is het van belang de scherpe kanten van de crisis voor hen die het meest getroffen worden zo mogelijk af te vlakken. Voor de langere termijn zullen de doelen zo veel mogelijk gericht blijven op het verminderen van situaties van afhankelijkheid en lage inkomens. De gemeente Arnhem wordt naast deze macro-economische ontwikkelingen en de gevolgen van het Rijksbeleid geconfronteerd met een aantal forse onzekerheden, waar wij ten tijde van het opmaken van deze MJPB geen passende oplossing voor kunnen bieden, dan wel ontbreekt het simpelweg aan inzicht in de financiële consequenties. Als gevolg van een krimpend Participatiebudget moeten keuzes gemaakt worden met betrekking tot de inzet van de schaarse middelen. Hierdoor zullen wij middelen en instrumenten zo effectief mogelijk gaan inzetten en dit strak monitoren. Bij een belangrijke groep Arnhemmers waar ons college zich sterk voor maakt is met name in financiële zin sprake van onzekerheid, het betreft hier de ID-banen. Deze medewerkers vervullen een belangrijke rol binnen voor Arnhem vitale organisaties. De huidige Participatiemiddelen zijn echter onvoldoende om ook deze regeling te financieren vanuit het Participatiebudget. De ID-regeling zal dan ook in 2015 deels worden gefinancierd uit de algemene middelen. Wij zullen in gesprek met het Rijk bij voorkeur samen met andere gemeenten aandacht vragen voor de positie van ID-ers en de consequenties die de invoering van de participatiewet voor hen zou kunnen hebben. Toch zien wij ook kansen in relatie tot de garantiebanen en het instrument loonkostensubsidie, het Rijk dient hiervoor wel de ruimte te bieden. Ook binnen het BUIG-budget (lees WWB-Inkomensdeel) wordt de gemeente geconfronteerd met belangrijke risico s: de introductie van de aanscherping WWB en het nieuwe verdeelmodel (WWB-Inkomensdeel). Ook deze ontwikkelingen zorgen voor financiële onzekerheden. Bij het opmaken van deze MJPB is nog steeds onduidelijk wat de budgettaire effecten zijn voor Arnhem van het verdeelmodel en wat de impact is van de bezuiniging die het Rijk heeft doorgevoerd in het kader van de aanscherping WWB. Duidelijkheid zal evenwel pas op zijn vroegst medio oktober 2014 ontstaan op beide onderdelen. Tot slot rust er op het WWB-Inkomensdeel een zware last als gevolg van de financiële vertaling van het banenplan. Deze taakstelling blijkt jaar op jaar een niet te realiseren financiële opgaaf. Ook deze financiële taakstelling dient mede in het licht van de introductie van het nieuwe verdeelmodel te worden herzien. In het vierde kwartaal 2014 zullen wij intensief zoeken om de consequenties van bovenstaande scherp te krijgen. Bij de Perspectiefnota zullen voorstellen worden gepresenteerd met een oplossing voor de hiervoor genoemde onzekerheden.

15 2.4.1 Armoedebeleid Zoals in het coalitieakkoord is weergeven willen we als Arnhem een sociaal armoedebeleid voeren. We gaan verder op de manier, zoals we de laatste tijd hebben gewerkt. Dit gaat concreet zijn beslag krijgen in de nieuwe armoede-agenda, die wordt opgesteld op basis van de geldende kaders. 15 Specifiek is in het coalitieakkoord aangegeven dat het belangrijk is dat alle Arnhemmers mee kunnen doen aan activiteiten. Dat kan met de GelrePas. De afspraak (w1) is gemaakt om toegankelijkheid tot de pas te vergroten. Iedereen die van een krap inkomen (maximaal 20 % boven de bijstandsnorm) moet rondkomen, kan de pas gratis krijgen. Zo kunnen ze toch een dagje uit, een cursus volgen, sporten of naar het theater gaan. De kosten bedragen hiervoor Doordat er meer mensen gebruik zullen maken van de voorziening zal de formatie, die uitvoering geeft aan deze maatregel, incidenteel met 2,6 fte opgehoogd moeten worden ( ). Vanaf 2016 wordt voorgesteld om alleen de extra kosten van de uitbreiding van de doelgroep te bekostigen vanuit de algemene middelen ( ). Financiële effecten gelrepas naar 120% bedragen x Inkomen Coalitieakkoord W1 Het activiteitenaanbod van de Gelrepas wordt toegankelijk voor gezinnen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm Extra Uitvoeringskosten en extra werkzaamheden Gelrepas van 110% naar 120% Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Schuldenproblematiek Zoals al in de inleiding van paragraaf 2.4 geschetst lijkt de lange duur van de crisis mensen in toenemende mate te raken door een ernstige schuldenproblematiek. Een steeds groter deel van deze mensen met een schuldenproblematiek krijgt dan ook te maken met bewindvoering. Het college van burgemeester en wethouders zal zich binnenkort, in het perspectief van het al dan niet extern plaatsen van de schulddienstverlening, buigen over de vraag hoe de kosten kunnen worden gestabiliseerd dan wel teruggebracht naar een acceptabel niveau. Mede in relatie tot de toenemende ernstige schuldenproblematiek, blijkt de aan de stadsbank opgelegde bezuinigingstaakstelling van 0,4 miljoen gedeeltelijk niet te realiseren. De verwachting was dat de taakstelling te realiseren zou zijn door het doorvoeren van een renteverhoging en een verwachte toename van de kredietportefeuille. De renteverhoging is doorgevoerd maar de verwachte toename van de kredietportefeuille wordt niet gerealiseerd. Er is sprake van een daling van de omzet, doordat het aantal aanvragen niet stijgt en er steeds meer aanvragen worden afgewezen vanwege onvoldoende draagkracht. Dit is inherent aan de duur van de crisis. De kredietportefeuille daalt en de totale renteopbrengst neemt af. De komende periode zal worden bekeken of er nieuwe doelgroepen zijn aan te boren. Daarnaast gaat bekeken worden of het voeren van een andere (socialer) rentebeleid waarbij, situatieafhankelijk, een deel van de klanten meer rente gaat betalen en een ander deel van de klanten wat minder rente leidt tot meer opbrengsten en dus een bijdrage aan de bezuinigingstaakstelling. Door de aanpassing in het beleid wordt verwacht dat de taakstelling voor gerealiseerd kan worden. Voorgesteld wordt om het niet te realiseren deel ad ten laste van de algemene middelen te brengen. Financiële effecten niet realiseren taakstelling Stadsbank bedragen x Inkomen Knelpunt Kredietvergoeding Stadsbank Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Participatie Per 1 januari 2015 wordt de nieuwe Participatiewet van kracht. Dit heeft niet alleen inhoudelijke maar vooral op termijn ook aanzienlijke financiële effecten. Participatiewet De afgelopen jaren heeft het Rijk fors bezuinigd op het participatiebudget. Een aantal jaar geleden was nog een jaarlijks budget beschikbaar van maar liefst 36 miljoen. In 2014 bedraagt de omvang van het begrote participatiebudget (exclusief WSW) 16,3 miljoen, dit omdat in 2014 de gemeente nog profiteert van de meeneemregeling van circa 3,8 miljoen (middelen uit 2013 die in 2014 worden besteed) en van een ESF subsidie (een incidentele subsidie Jeugdwerkloosheid vanuit het Europees Sociaal Fonds).

16 De omvang van het budget maakte het de afgelopen jaren mogelijk om ruim in te zetten op reïntegratieactiviteiten, maar ook om andere activiteiten te financieren vanuit dit budget, die gerelateerd konden worden aan de Participatiewetgeving. De bijdrage aan de organisatie van de schulddienstverlening is daar een voorbeeld van, maar ook de formatie en overhead zijn ten laste gebracht van het participatiebudget. 16 Met de introductie van de nieuwe Participatiewet wordt ook een nieuw verdeelmodel voor het participatiebudget geïntroduceerd. Ondanks dat er een overgangsregime wordt gehanteerd, om in de eerste drie jaar de herverdeeleffecten te beperken, daalt het participatiebudget 2015 voor Arnhem naar 11,25 miljoen (exclusief WSW). Binnen dit beperkte budget moet naast de reguliere doelgroep ook de nieuwe doelgroepen zoals de WAJONG ers worden ondersteund. Voor 2015 en verder zijn er daarom keuzes gemaakt. In de toekomst maakt het Participatiebudget onderdeel uit van het Sociaal Deelfonds en worden de strikte bestedingsvoorwaarden versoepeld. Dit biedt meer mogelijkheden om binnen het totale Sociaal Deelfonds en de algemene middelen accenten te leggen zoals bij de participatie van Arnhemse inwoners. De keuzes in perspectief In lijn met de nota Veerkrachtige samenleving en het uitvoeringsplan Participatiewet zijn er keuzes gemaakt om te bezuinigen en de uitgaven in overeenstemming te krijgen met het Participatiebudget. Projecten betaald werk Met betrekking tot de inkoop van reïntegratiediensten en de uitvoering van de projecten naar betaald werk is er nadrukkelijk voor gekozen om hierop blijvend in te zetten. Het totale budget hiervoor bedraagt 2,3 miljoen (inclusief de toevoeging van 0,5 miljoen voor de nieuwe doelgroepen). Bij de inkoop van reïntegratiediensten gaat het onder meer om inkoop van begeleiding, maar ook de trainingsfaciliteiten bij Presikhaaf Bedrijven (ABC) en instrumenten als blijf actief banen, die door Presikhaaf Bedrijven georganiseerd worden. Voor de nieuwe doelgroepen (vanuit WAJONG en SW) moeten specifieke begeleiding, loonwaardebepaling en medische diagnoses worden ingekocht. Ingeschat wordt dat dit 0,5 miljoen extra vraagt. Projecten naar betaald werk betreffen de maatregelen om mensen effectief richting betaald werk te ontwikkelen en begeleiden. Er worden elk jaar projecten gestart om bijstandsgerechtigden naar betaald werk te laten uitstromen. Zo heeft de gemeente projecten lopen bij 2Switch, Presikhaaf Bedrijven en Kleefse Waard. De inzet van het instrumentarium / de diverse projecten wordt de komende periode verdergaand getoetst op hun effectiviteit. Door het krimpende budget zal nog scherper gekozen worden voor die projecten die het meest bijdragen. Bezuiniging op uitvoeringskosten Door de groepsgerichte aanpak verder door te voeren en ontdubbeling met Presikhaaf Bedrijven (worden nu pilots uitgevoerd) kan efficiënter worden gewerkt. Voorgesteld wordt om de formatie van de afdelingen in 2015 terug te brengen met 8,5 fte. Inclusief overhead betekent dit, dat er een bedrag van ongeveer 0,85 miljoen bezuinigd kan worden. 'Werkzaamheden participatiecoaches worden overgedragen naar de gebiedsteams' In het Uitvoeringsplan Participatie is opgenomen dat de taak van de Participatiecoaches wordt ondergebracht in (de integrale functies in) de Gebiedsteams. De activiteiten en de werkwijze van de Participatiecoaches kennen een grote overlap met die van het Gebiedsteam. Er is daardoor geen reden meer om de Participatiecoaches als apart project naast de Gebiedsteams te laten voortbestaan en te financieren vanuit het Participatiebudget. De uitgaven ten laste van het participatiebudget worden hiermee met 0,75 miljoen worden teruggebracht. De huidige participatiecoaches krijgen de gelegenheid te solliciteren naar de functies in de Gebiedsteams. Beperken projectbudget Aangezien de financiële ruimte er niet meer is om projecten als Slagkracht separaat uit te voeren, is er naar toegewerkt om het project te integreren in de reguliere dienstverlening. Dit levert 1 miljoen op. Slagkracht was een project om het volledige WWB-bestand beter in beeld te krijgen ten aanzien van kansen op reïntegratie en het rechtmatig verstrekken van uitkeringen. Die aanpak is nu dus standaard. Vermindering subsidies en stimuleringspremies Voorgesteld wordt om de premies die WWB-ers nu nog ontvangen voor werkaanvaarding en deelname aan vrijwilligerswerk (bovenop de WWB-uitkering) te beëindigen. De premies passen niet bij de insteek in de participatiewet, dragen niet bij aan uitstroom en daarbij verhoudt deze regeling zich niet tot de recentelijke wetswijziging WWB (tegenprestatie). Deze maatregelen leveren een bezuiniging op van 0,4 miljoen Ook de organisatie waar de WWB-er als vrijwilliger werkzaam is ontvangt een subsidie, deels ter compensatie van de administratieve last (uitbetaling Eurojob). Nu de subsidie aan de vrijwilliger (Eurojob) komt te vervallen kan ook dit deel van de subsidie aan de organisatie worden beperkt, waarbij het totale budget wel beschikbaar blijft voor dit doel. ID-banen Een van de regelingen die werd gefinancierd vanuit het participatiebudget is de ID-regeling. De in Arnhem werkzame ID ers vervullen een vitale functie binnen maatschappelijke organisaties, sportverenigingen en ook binnen de gemeentelijke organisatie zelf. Het college wil deze ID-regeling in elk geval in 2015 in stand houden. Daarmee is er tijd om een zorgvuldige afweging te maken rondom de ID-regeling in het licht van de nieuwe mogelijkheden die de Participatiewet biedt en in het licht van het in 2014 gesloten sociaal akkoord.

17 Een van de nieuwe instrumenten van de Participatiewet is de loonkostensubsidie die gefinancierd wordt uit het WWB-inkomensdeel. De loonkostensubsidie kent veel inhoudelijke overeenkomsten met de Arnhemse ID-regeling. Het is juridisch mogelijk de ID-regeling (onder voorwaarde) om te zetten en te financieren met een loonkostensubsidie. 17 Daarnaast zijn in het sociaal akkoord afspraken gemaakt over het creëren van Garantiebanen. Deze garantiebanen zijn gerelateerd aan dezelfde doelgroep als de huidige Arnhemse ID-regeling. Mede daarom wordt er op ingezet om de ID-banen aan te kunnen merken als garantiebanen. Voordeel is dat de huidige ID ers hun functie kunnen behouden en er geen verdringing optreedt. Hiertoe zullen wij een actieve lobby organiseren richting het Rijk en daarnaast de beleids- en handelingsruimte maximaal gaan benutten. Gelet op het voorgaande is ervoor gekozen de huidige financiering voor 2015 te continueren. Het nadeel dat daardoor ontstaat op het participatiebudget komt eenmalig ten laste van de algemene middelen. Voor wat betreft de ID-regeling zullen alle mogelijkheden worden onderzocht zoals die hiervoor zijn geschetst. In het 4e kwartaal 2014 zal er een onderzoek plaatsvinden dat bij de behandeling van de Perspectiefnota moet leiden tot helderheid over de mogelijkheden. Financieel gezien hebben de voorgestelde keuzes het volgende effect: Financiële effecten keuzes particpatie bedragen x Werk, Daling rijksbijdrage participatie Financieel effect daling rijksbijdrage van 16,2 mln.naar 11,2 mln Inkoop reintegratiediensten nieuwe doelgroepen (extra kosten) Blijven uitvoeren projecten naar betaald werk Verminderen subsidies en stimuleringspremies Besparen op Eigen personeel W&I Stoppen met Projecten Werkzaamheden participatie-coaches worden overgenomen door gebiedsteams Natuurlijk verloop loonkosten ID-banen Taakstelling participatie (uitkomst in Perspectiefnota 2016) Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen WWB Per 1 januari 2015 vindt er een wetswijziging plaats in de WWB en wordt ook het verdeelmodel WWB herzien. Wetswijziging Maatregelen WWB De wetswijziging Maatregelen WWB heeft een fors effect, deze wetswijziging leidt tot extra taken bij de uitvoering van de WWB. Deze taakverzwaring wordt veroorzaakt doordat: categoriale regelingen worden omgezet naar individuele maatwerkregelingen; eerdere opties kan-bepalingen nu verplicht worden opgelegd aan de gemeente om uit te voeren; extra regelgeving wordt geïntroduceerd (zoals de kostendelersnorm). Dit wordt ook nader toegelicht in de Beleidsnota Maatregelen WWB. Daarnaast leidt ook de stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden (door invoering van de Participatiewet en aanhoudende economische crisis) tot een taakverzwaring. Bovenstaande ontwikkelingen leiden er toe dat de personeelsformatie van de Inkomensafdelingen van het Cluster Werk en Inkomen moet uitbreiden (24,2 fte). Formatie consequenties bedragen x Inkomen Knelpunten in formatie en overhead werk en inkomen Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Verdeelmodel per 1 januari 2015 Het verdeelmodel bepaalt hoeveel budget de gemeente Arnhem ontvangt als vergoeding voor de WWB. Het huidige verdeelmodel is zeer onvoorspelbaar, inkomsten en uitgaven lijken geen gelijke tred te houden. Waar bijvoorbeeld begin 2013 nog rekening werd gehouden met een mogelijk fors tekort, bleek er bij de tweede voorlopige beschikking (juni 2013) sprake te zijn van een schijnbaar onverklaarbare stijging in het budget.

18 Dit leidde in 2013 tot een voordeel van circa f 1,8 miljoen, wat ten gunste is gekomen aan het jaarrekening resultaat In 2014 lijkt de budgetdaling zich na de waarschuwing in het voorjaar wel voor te gaan doen. Zekerheid hierover krijgt Arnhem pas bij het afgeven van de definitieve beschikking 2014, nadat deze begroting aan u is aangeboden. Het is lastig om op de sterke fluctuaties als gevolg van het Rijkshandelen te anticiperen. Dit leidt tot niet beheersbare risico s. Het nieuwe verdeelmodel WWB-inkomensdeel als onderdeel van het BUIG-budget- gaat uit van de kans dat een huishouden een beroep doet op bijstand en dat deze kans per type huishouding verschilt. Daarnaast wordt ook rekening gehouden met aspecten als wijk, stad en (arbeids)regio. In dit model wordt zowel rekening gehouden met de individuele als stedelijke / regionale aspecten. Beide onderdelen zijn bepaald en berekend door het CPB. Net als bij het participatiebudget is ook hier afgesproken dat er een overgangsregime komt voor een periode van 3 jaar. De volle omvang en impact van het nieuwe verdeelmodel zal zich dan ook pas met ingang van 2018 gaan voordoen. Of de inkomsten en uitgaven een reëel en consistent verband zullen vertonen zal dan ook nog moeten gaan blijken. In het vierde kwartaal 2014 worden de effecten duidelijk van het nieuwe verdeelmodel. In het licht van dit nieuwe verdeelmodel zal in het vierde kwartaal 2014 een onderzoek plaatsvinden naar de financiële impact hiervan. Daarbij zal ook de in de Interventienota (2012) opgenomen financiële vertaling van het 1100-banenplan worden herbeoordeeld, waarbij de vraag aan de orde is in hoeverre deze financiële vertaling onverkort gehandhaafd blijft. Deze taakstelling ad f 3,9 miljoen gaat uit van de aanname dat Arnhem structureel beter presteert dan het landelijk gemiddelde. Bij de behandeling van de Perspectiefnota zal het resultaat van dit onderzoek wat plaats zal vinden in het 4e kwartaal van 2014 worden voorgelegd dat moet leiden tot helderheid over de mogelijkheden Overige consequenties van de wetswijzigingen De wijzigingen rondom participatie en de WWB hebben naast de in en geschetste gevolgen ook indirecte gevolgen voor het realiseren van de taakstelling op de bovenwettelijke toeslagen WWB en Presikhaaf bedrijven. Taakstelling bovenwettelijke toeslagen WWB De in de MJPB opgenomen bezuiniging op de bovenwettelijke toeslagen ad f 0,5 miljoen kan als gevolg van de gewijzigde wetgeving, waarin toeslagen worden gecentraliseerd en de beleidsvrijheid van de gemeente vervalt niet meer worden gerealiseerd. Presikhaaf bedrijven Door afnemende rijksbijdragen per Wsw-arbeidsplaats en het voornemen om met ingang van 2015 de WSW "op slot" te doen is het financieel perspectief voor Presikhaaf Bedrijven zeer negatief. Daarnaast speelt ook de recessie nog mee. De komende jaren zijn dan ook op basis van de huidige plannen - aanzienlijke verliezen begroot en daarvan komt ongeveer de helft voor rekening van Arnhem. Er zal naar verwachting dus nog f 0,8 miljoen extra nodig zijn. De prognose van de meerjarige financiële effecten is opgesteld op basis van de resultaten per jaarschijf zoals opgenomen in de meest recente begroting van Presikhaaf Bedrijven. Overige financiele consequenties wetswijzigingen bedragen x Inkomen Terugdraaien taakstelling inperken bovenwettelijke toeslagen WWB Knelpunt Presikhaaf Bedrijven Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen

19 2.4.6 Samenvatting financiële consequenties werk en inkomen In onderstaand overzicht zijn de financiële ontwikkelingen en hun financiële consequenties voor de algemene middelen samengevat: 19 Financiële effecten werk en inkomen bedragen x Inkomen Coalitieakkoord W1 Het activiteitenaanbod van de Gelrepas wordt toegankelijk voor gezinnen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm Extra Uitvoeringskosten en extra werkzaamheden Gelrepas van 110% naar 120% Knelpunt Kredietvergoeding Stadsbank Subtotaal Werk, Daling rijksbijdrage participatie Financieel effect daling rijksbijdrage van 16,2 mln.naar 11,2 mln Inkoop reintegratiediensten nieuwe doelgroepen (extra kosten) Blijven uitvoeren projecten naar betaald werk Verminderen subsidies en stimuleringspremies Besparen op Eigen personeel W&I Stoppen met Projecten Werkzaamheden participatie-coaches worden overgenomen door gebiedsteams Natuurlijk verloop loonkosten ID-banen Taakstelling participatie (uitkomst in Perspectiefnota 2016) Subtotaal WWB Knelpunten in formatie en overhead werk en inkomen Subtotaal Overig Terugdraaien taakstelling inperken bovenwettelijke toeslagen WWB Knelpunt Presikhaaf Bedrijven Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Bedrijfsvoering Zoals reeds in de inleiding van dit hoofdstuk weergegeven hebben de bezuinigingen van afgelopen jaren op de organisatie en de bedrijfvoering nog steeds hun doorwerking. In onderstaande tabel wordt dit geschetst. Financiele effecten in de bedrijfsvoering bedragen x Bedrijfsvoering Diversen bedrijfsvoering Vertraagd realiseren digitalisering werkprocessen Loon (CAO-ontwikkeling) Subtotaal Overige bedrijfsvoering Knelpunt ODRA Rente-nadeel op niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) Oplossing Geldleningen ter compensatie NIEGG Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Diversen bedrijfsvoering In lijn met de reorganisatie is een groot aantal budgetten verschoven tussen afdelingen en budgethouders. In de afgelopen periode zijn de budgetten zo reëel mogelijk toe gewezen aan afdelingen en budgethouders. Daarnaast heeft op basis van het jaarresultaat 2013 een grondige beoordeling plaats gevonden van alle budgetten. Daar waar structurele onderbestedingen zijn ontstaan, zijn deze ingezet om de begroting reëler te ramen. Het tekort is met deze exercitie terug gedrongen. De in MJPB opgenomen taakstelling op de bedrijfsvoering blijkt in de huidige setting van de organisatie niet in te vullen. Voorgesteld wordt dan ook om deze te bezien in relatie tot de in het coalitieakkoord opgenomen besparing op de ondersteunende functies. Om vanaf 2017 invulling te kunnen geven aan deze besparing is inmiddels een project in gang gezet. De verwachting is dat de organisatie richting 2017 verder zal zijn ontwikkeld en hierdoor beter in staat is om invulling te geven aan de bezuiniging. Vertraging in het realiseren van de taakstelling digitalisering van alle werkprocessen (zaakgericht werken) Voor de realisatie van de taakstelling op de digitalisering van alle werkprocessen is een goede integratie met de gemeentelijke ICT noodzakelijk. Bij vergelijkbare projecten in andere gemeentes is gebleken dat het onderzoek naar de integratie meer tijd vraagt dan oorspronkelijk voorzien. In Arnhem leidt dit tot een vertraging van circa 5 maanden, waarbij het de verwachting is dat deze tijd bij de implementatie weer ingelopen wordt door een snellere implementatie. De voor 2015 geplande bezuiniging kan naar verwachting in 2016 worden gehaald.

20 Ambtenaren CAO De ongunstige economische ontwikkeling en de financiële gevolgen daarvan hebben geleid tot langdurige onderhandelingen over de ambtenaren-cao Pas op 15 juli 2014 kon een principe akkoord bereikt worden. Deze cao is een stap naar de toekomst: een cao die bijdraagt aan duurzame inzetbaarheid van medewerkers en de effectiviteit van de organisatie. Ze geeft keuzemogelijkheden aan individuele medewerkers. Ze bevat afspraken over een nieuw beloningshoofdstuk, een individueel keuzebudget voor medewerkers en een redactionele vereenvoudiging van de CAR-UWO. Per 1 oktober 2014 zijn de loonaanpassingen een eenmalige bruto uitkering van 350 én een structurele salarisverhoging van 1 % per jaar. Per 1 april 2015 stijgen de lonen met 50. Hiermee worden vooral de ambtenaren met lagere inkomens tegemoet gekomen in de stijging van de kosten van levensonderhoud. ODRA De ODRA werd operationeel op 1 april De voorbereiding en uitwerking van de (financiële) ontvlechting van de Vergunning en Handhaving (V&H) vond plaats in de periode van de reorganisatie en herinrichting van de gemeentelijke begroting, waarbij onder andere de toerekening van overheadkosten is veranderd. Inmiddels heeft het opdrachtgeverschap voor de ODRA een strakkere invulling gekregen. Tijdens de transitie heeft de focus vooral gelegen op de inrichting van ODRA, en minder op de gevolgen van de ontvlechting voor de gemeentelijke financiën. Voor de uitvoerende taken van de ODRA resteert een knelpunt dat in deze MJPB wordt opgelost. 20 Rentenadeel op niet in de exploitatie opgenomen gronden (NIEGG) Op basis van de huidige marktontwikkelingen is de verwachting dat de grondwaarden niet stijgen. Derhalve kan de grondwaarde in het onder handen werk (OHW) niet verhoogd worden met de rente omdat dan de waarde OHW hoger is dan de marktwaarde. Dit leidt tot een (jaarlijkse) afwaardering van de toegerekende rente aan de grond van 1,1 miljoen. Hierbij wordt voorgesteld om vanaf 2014 de niet te realiseren rente toerekening aan de NIEGG als verliespost te begroten. Het verlies wordt aan de voorkant ingecalculeerd op het jaarlijks positieve resultaat van de geldleningen. 2.6 Financiële mutaties Onder het kopje financiële mutaties worden de volgende en gevat: Financiële mutaties bedragen x Financiële mutaties Nominale loon- en prijsontwikkeling Areale ontwikkelingen Ontwikkeling belastingopbrengst Kapitaallastenontwikkeling Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen Nominaal In het coalitieakkoord is afgesproken (F5) om de budgetten voor goederen en diensten binnen de gemeente en bij verbonden partijen niet aan te passen aan inflatie. De in het coalitieakkoord gereserveerde 1 miljoen is ingezet in het totaal van de begroting ter dekking van tekorten in de diverse beleidsvelden. In de paragraaf 2.4 over de bedrijfsvoering is reeds melding gemaakt van het principeakkoord voor een nieuwe CAO voor gemeenteambtenaren. De financiële effecten hiervan zijn in het meerjarenbeeld verwerkt. Voorgesteld wordt om wel de looncompensatie aan de gesubsidieerde instellingen door te geven. Per saldo bedraagt de door te geven looncompensatie. 0,6 miljoen gebaseerd op het in het Centraal Economisch Plan van 18 maart 2014 gepubliceerde indexatiecijfer Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers 2014 (2,25 %). Voor de verdeling over de instellingen wordt gerekend met een nominaal percentage van 1,3 % (looncompensatie 2,25 % (58 %) en prijscompensatie 0 % (42 %). Een uitzondering wordt gemaakt voor de gesubsidieerde zorg- en welzijnsinstellingen. De looncompensatie wordt aan deze instellingen niet doorgegeven, maar gebruikt om invulling te geven aan de in de MJPB opgenomen taakstelling subsidies welzijn en zorg. In paragraaf wordt dit toegelicht. Nominale loon- en prijsontwikkeling bedragen x Afspraak F5 Coalitieakkoord, Budgetten voor goederen en diensten, binnen de gemeente en bij verbonden partijen, worden deze coalitieperiode niet aangepast aan de inflatie Afspraak F5 Coalitieakkoord, doorgeven van looncompensatie aan gesubsidieerde instellingen (42%*1,50%) (F5) Subtotaal Totaal ten gunste (+) /ten laste (-) van de algemene middelen

Paragraaf Decentralisaties

Paragraaf Decentralisaties Paragraaf Decentralisaties Per 1 januari 2015 zijn de decentralisaties in het sociaal domein realiteit geworden. Belangrijke taken op het gebied van jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning en participatie

Nadere informatie

Participatiewet. 9 september 2014. raadscommissie EM - 1 -

Participatiewet. 9 september 2014. raadscommissie EM - 1 - Participatiewet raadscommissie EM 9 september 2014-1 - Inhoud achtergrond wijzigingen sociale zekerheid hoofdlijnen Participatiewet 1 januari 2015 financiering Rijk wetswijzigingen WWB 1 januari 2015 voorbereidingen

Nadere informatie

In de bijgevoegde analyse wordt weergegeven waardoor de verschillen ten opzichte van de meicirculaire zijn ontstaan.

In de bijgevoegde analyse wordt weergegeven waardoor de verschillen ten opzichte van de meicirculaire zijn ontstaan. Memo Aan: de Raad van de gemeente Oude IJsselstreek Cc: Van: College van burgemeester en wethouders Datum: 6 oktober 2015 Kenmerk: 15ini02499 Onderwerp: uitwerking septembercirculaire 2015 (Algemene uitkering

Nadere informatie

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Update 17 juni 2014. Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 1

Update 17 juni 2014. Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 1 Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire Update Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 1 Schematisch Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein en Meicirculaire 2 Tijdelijke

Nadere informatie

datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering

datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering Memo datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering behandeld door bijlage(n) A. ter Beest 1 Onderwerp Effecten meicirculaire 2015 i.r.t. de Voorjaarsnota 2015 Geachte leden

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

20 15-20 4 20 15-205 Gemeenteraad

20 15-20 4 20 15-205 Gemeenteraad Nieuwegein 20 15-20 4 20 15-205 Gemeenteraad Onderwerp Verordening Individuele studietoeslag WIL en Datum 22 april 2015 Participatieverordening WIL Raadsvoorstel Afdeling Strat gie Maatschappelijke Ontwikkeling

Nadere informatie

Regiodagen Gemeentefinanciën 2014

Regiodagen Gemeentefinanciën 2014 Regiodagen Gemeentefinanciën 2014 Deelfonds sociaal domein, Iv3 en rechtmatigheid Ministerie van BZK Marianne Betten Tom van der Lelij 1 Stand van zaken wetgeving 3D Jeugdwet Aangenomen Wmo Eerste Kamer

Nadere informatie

Presentatie Participatiewet & Wijzigingen Wwb. Commissie Samenleving Brielle

Presentatie Participatiewet & Wijzigingen Wwb. Commissie Samenleving Brielle Presentatie & Wijzigingen Wwb Commissie Samenleving Brielle Inhoud Presentatie Doelen participatiewet Uitgangspunten participatiewet Samenwerking Consequenties invoering participatiewet Wijzigingen Wwb

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT01753 Datum vergadering: Nota openbaar: Ja 2? MEI 20Í4 Onderwerp: Planning aanpassing minimabeleid Advies:» Kennisnemen van deze nota» Instemmen met de

Nadere informatie

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer Advies B&W B&W Registratienummer 2 2 OXT.?W Beslissing Burgemeester Gelok Raadsinformatiebijeenkomst 7 november 203 Secretaris Van den Berge Gemeenteraadsbijeenkomst n.v.t. Wethouder Schenk T Bespreken

Nadere informatie

19 januari 2015 10 2015/ n.v.t. burgemeester A.G.J. Strien

19 januari 2015 10 2015/ n.v.t. burgemeester A.G.J. Strien Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Voorstelnummer Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder 19 januari 2015 10 2015/ n.v.t. burgemeester A.G.J. Strien Kenmerk 14.411162

Nadere informatie

Kadernota Participatie en Inkomen. Raadsinformatieavond 14 januari 2014

Kadernota Participatie en Inkomen. Raadsinformatieavond 14 januari 2014 Kadernota Participatie en Inkomen Raadsinformatieavond 14 januari 2014 Opbouw 1. Urgentie/aanleiding 2. Gekozen insteek en proces 3. Drieledige veranderstrategie a. Versterken bedrijvigheid en stimuleren

Nadere informatie

Wy stelle jo foar te besluten om: de begroting te wijzigingen conform de mutaties in de decembercirculaire gemeentefonds 2014.

Wy stelle jo foar te besluten om: de begroting te wijzigingen conform de mutaties in de decembercirculaire gemeentefonds 2014. Riedsútstel Ried : 12 februari 2015 Agindapunt : 5 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informatiecarrousel 5 februari 2015 (agendapunt 7) Portefúljehâlder : Mw. G. Postma Amtner :

Nadere informatie

Aan de Raad. SaZa - Welzijn / JV Besluitvormend

Aan de Raad. SaZa - Welzijn / JV Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 9 Onderwerp: Huishoudelijke ondersteuning per 2015 Kenmerk: Status: SaZa - Welzijn / JV Besluitvormend Kollum, 2 september 2014 Samenvatting Op 1 januari 2015 wordt de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Nota aan burgemeester en wethouders

Nota aan burgemeester en wethouders Nota aan burgemeester en wethouders Vergadering: 08-01-2013 Portefeuillehouder: mw. M. Hamberg Onderwerp Wetswijzigingen kinderopvang 2013, vaststellen hoogte compensatie ouderbijdrage Samenvatting De

Nadere informatie

Voorts geven wij ook inzicht in de voorlopige financiële consequenties van de ontwerp-najaarsnota 2015.

Voorts geven wij ook inzicht in de voorlopige financiële consequenties van de ontwerp-najaarsnota 2015. Gemeente Bladel MEDEDELING Economisch hart van de Kempen IIIIIIIIIDIIIIIIIIII Nummer : R2015.117 Onderwerp : Septembercirculaire 2015 Aan de raad Samenvatting De septembercirculaire bevat informatie over

Nadere informatie

Financiële ontwikkelingen decentralisaties sociaal domein. Beeldvormende avond 3 december 2015

Financiële ontwikkelingen decentralisaties sociaal domein. Beeldvormende avond 3 december 2015 Financiële ontwikkelingen decentralisaties sociaal domein Beeldvormende avond 3 december 2015 1 Binnenlands Bestuur Uitgaven 3d een black box Miljoenentekort jeugdzorg in regio Utrecht 2 Financiële ontwikkelingen

Nadere informatie

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87 BIC: BNGHNL2G

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87 BIC: BNGHNL2G Postbus 1 343 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH 285 43 87 BIC: BNGHNL2G Nieuwegein Financiën 215-439 Contactpersoon Harry Harkema Telefoon (3) 67 18 48 E-mail H.Harkema@nieuwegein.nl

Nadere informatie

Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder

Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder Gemaakt Genop 10/29/2014 12:17:00 PM Gemeente Noordoostpolder 29 oktober 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1. Achtergrond... 3 1.2.

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

Financiële vertaling Bestuursakkoord

Financiële vertaling Bestuursakkoord Financiële vertaling Bestuursakkoord In deze notitie geven we inzicht in de financiële vertaling van het Bestuursakkoord. Dat doen we per onderdeel van het Bestuursakkoord. En dat doen we door per onderdeel

Nadere informatie

2012 actuele begroting op 31-12-12

2012 actuele begroting op 31-12-12 WMO 4 e berap Bestuurlijke samenvatting Landelijke ontwikkelingen bij de overheid hebben in voor nogal wat wijzigingen, maar ook onzekerheid gezorgd. Zo werd besloten dat de overgang van Begeleiding naar

Nadere informatie

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Raadsvoorstel Agendapunt: 04 Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 23 september 2014 28 oktober 2014 Nota 'Triple

Nadere informatie

Raadsvoorstel: 2015-1464 Onderwerp: Septembercirculaire 2015

Raadsvoorstel: 2015-1464 Onderwerp: Septembercirculaire 2015 Raadsvoorstel: 2015-1464 Onderwerp: Septembercirculaire 2015 Datum: 12 oktober 2015 Portefeuillehouder: M. Doodkorte Raadsbijeenkomst: 27 oktober 2015 (inloop) Raadsvergadering: 5 november 2015 Programma:

Nadere informatie

Rekenmodel Participatiebudget geactualiseerd

Rekenmodel Participatiebudget geactualiseerd Rekenmodel Participatiebudget geactualiseerd 1. Inleiding De WWB, (een gedeelte van) de Wajong en de Wsw zijn opgegaan in de Participatiewet. De gemeenten zijn daarmee verantwoordelijk voor zowel de uitkering

Nadere informatie

Voorstel aan de gemeenteraad van Oostzaan

Voorstel aan de gemeenteraad van Oostzaan Onderwerp: Regelingen regionaal Participatiewet Oostzaan Invullen door Raadsgriffie RV-nummer: 14/84 Beleidsveld: Werk en inkomen Datum: 26 november 2014 Portefeuillehouder: M. Olij Contactpersoon: Corina

Nadere informatie

: invoering Participatiewet in Oost-Groningen

: invoering Participatiewet in Oost-Groningen Voor het kiezen van de datum voor de raadsvergadering --> Klik op het knopje ernaast om een raadsvergaderdatum te selecteren.onderstaande velden worden door tekstverwerking ingevuld!!!stuur DIT RAADSVOORSTEL

Nadere informatie

2. Bijgaande begrotingswijziging vast te stellen.

2. Bijgaande begrotingswijziging vast te stellen. Agendapunt : 7. Voorstelnummer : 05-029 Raadsvergadering : 12 mei 2011 Naam opsteller : Laureen Hulskamp Informatie op te vragen bij : tst.: 170 Portefeuillehouders : Alwin Hietbrink Onderwerp: Beleidsnota

Nadere informatie

Notitie tijdelijke dienstverbanden medewerkers Risse

Notitie tijdelijke dienstverbanden medewerkers Risse Notitie tijdelijke dienstverbanden medewerkers Risse Aanleiding In de vergadering van de Commissie Welzijn op 24 januari 2012 heeft wethouder Litjens van de gemeenteraad de opdracht gekregen om een notitie

Nadere informatie

Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12

Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12 Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12 Portefeuillehouder: Mevrouw C. van der Laan Behandelend ambtenaar: De heer C. Tiemersma Onderwerp: Jaarrekening

Nadere informatie

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET)

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) BOB 14/001 BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) Aan de raad, Voorgeschiedenis / aanleiding Per 1 januari 2015 worden de volgende taken vanuit het rijk naar de gemeenten gedecentraliseerd:

Nadere informatie

ADDENDUM KADERBRIEF 2015 INZAKE HERZIENE MEERJARENBEGROTING 2015-2018 + OMBUIGINGSOPERATIE GEMEENTE TUBBERGEN

ADDENDUM KADERBRIEF 2015 INZAKE HERZIENE MEERJARENBEGROTING 2015-2018 + OMBUIGINGSOPERATIE GEMEENTE TUBBERGEN ADDENDUM KADERBRIEF 2015 INZAKE HERZIENE MEERJARENBEGROTING 2015-2018 + OMBUIGINGSOPERATIE GEMEENTE TUBBERGEN Definitieve versie 12-08-2014 Addendum Kaderbrief 2015 gemeente Tubbergen definitieve versie

Nadere informatie

Saldo Kadernota 2015-2018 3.390 V 65.853 V 110.658 V 51.475 V

Saldo Kadernota 2015-2018 3.390 V 65.853 V 110.658 V 51.475 V Verschillen met Kadernota 2015-2018 In onderstaande tabel worden de saldi van de Kadernota 2015-2018 en de Programmabegroting 2015-2018 met elkaar vergeleken. De belangrijkste verschillen worden nader

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren INHOUDSOPGAVE I. Inleiding II. Voorjaarsnota 2014 III. Uitgangspunten voor de begroting 2015 IV. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren 4.1. Uitgangspositie 4.2. Toelichting op de mutaties 4.3. Overige

Nadere informatie

Participatiewet / Wsw. Raadsinformatieavond - 3 juli 2013

Participatiewet / Wsw. Raadsinformatieavond - 3 juli 2013 Participatiewet / Wsw Raadsinformatieavond - 3 juli 2013 Bespreekpunten Wat is de huidige situatie in Wwb en Wsw? Wat zijn de belangrijkste contouren van de Participatiewet? Welke effecten heeft de Participatiewet

Nadere informatie

AF D R U K V OO R B E EL D B E S T U U R L IJ K BE H AN D E L VO O R S TEL

AF D R U K V OO R B E EL D B E S T U U R L IJ K BE H AN D E L VO O R S TEL AF D R U K V OO R B E EL D B E S T U U R L IJ K BE H AN D E L VO O R S TEL Vaststelling Beleidsplan Transitie Sociaal Domein 2015-2016, de deelbeleidsplannen Jeugd, Participatiewet en WWB maatregelen,

Nadere informatie

1 van 5. Registratienummer: Bijlage(n) 2 Onderwerp. Beleidsplan Participatiewet. Middenbeemster, 30 september 2014. Aan de raad

1 van 5. Registratienummer: Bijlage(n) 2 Onderwerp. Beleidsplan Participatiewet. Middenbeemster, 30 september 2014. Aan de raad VERG AD ERING GEM EENT ER AAD 20 14 VOORST EL Registratienummer: 1150476 Bijlage(n) 2 Onderwerp Beleidsplan Participatiewet Aan de raad Middenbeemster, 30 september 2014 Inleiding en probleemstelling Gemeenten

Nadere informatie

Begroting 2016. Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken

Begroting 2016. Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken INHOUDSOPGAVE 1. Gemeente Bloemendaal 1.1... 4 1.2 Toelichting op de begroting 2016... 5 2. Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2.1... 6 2.2 Toelichting op

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres; Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit Nieuwegein m S\ Gemeenteraad Onderwerp Programmabegroting 2016 Datum 25 september 2015 Raadsvoorstel Afdeling Financiën Portefeuillehouder mr. J.A.N. Gadella 2015-415 1 Onderwerp Programmabegroting 2016

Nadere informatie

/ bbô~d22j42ja ~9 _/ 12J 513 gemeente werkendam

/ bbô~d22j42ja ~9 _/ 12J 513 gemeente werkendam / bbô~d22j42ja ~9 _/ 12J 513 gemeente werkendam de leden van de gemeenteraad van Werkendam Raadhuisplein 1 4251 VZ Werkendam Postbus 16 4250 DA Werkendam Telefoon: (0183) 5072 00 Fax: (0183) 507300 6-mail:

Nadere informatie

Collegebesluit. Onderwerp: Beleidsregels Participatiewet BBV nr: 2014/480552

Collegebesluit. Onderwerp: Beleidsregels Participatiewet BBV nr: 2014/480552 Collegebesluit Onderwerp: Beleidsregels Participatiewet BBV nr: 2014/480552 1. Inleiding In de raad van 30 oktober jl. zijn de verordeningen sociaal domein vastgesteld. Voor de Participatiewet betrof dat

Nadere informatie

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF i^v gemeente WOERDEN Van: college van burgemeester en wethouders Datum: 1 november 211 Portefeuillehouder(s): B. Duindam Portefeuille(s): Financiën Contactpersoon: Ivonne Mellema-Moor Tel.nr.: 843 E-mailadres:

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Van Martin Heekelaar m.heekelaar@berenschot.nl 030-2916814 Datum 30 oktober 2012 Betreft

Van Martin Heekelaar m.heekelaar@berenschot.nl 030-2916814 Datum 30 oktober 2012 Betreft Van Martin Heekelaar m.heekelaar@berenschot.nl 030-2916814 Datum 30 oktober 2012 Betreft Financiële gevolgen Regeerakkoord i.v.m. gemeentelijke regelingen W&I Op 29 oktober presenteerden de VVD en de PvdA

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel GEMEENTE SCHERPENZEEL Raadsvoorstel Datum voorstel : 18 augustus 2015 Raadsvergadering : 29 september 2015 Agendapunt : Bijlage(n) : 8 Kenmerk : Portefeuille : wethouder H.J.C. Vreeswijk Behandeld door:

Nadere informatie

ECGF/U201301543 Lbr. 13/106

ECGF/U201301543 Lbr. 13/106 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Actualiteiten gemeentefinanciën uw kenmerk ons kenmerk ECGF/U201301543 Lbr. 13/106 bijlage(n) - datum 13 december

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Quick scan re-integratiebeleid Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Doetinchem, 16 december 2011 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Doetinchem heeft op 18 december 2008 het beleidsplan

Nadere informatie

Financieel overzicht behorend bij Beleidsplan 4D s DAL 18 september 2014

Financieel overzicht behorend bij Beleidsplan 4D s DAL 18 september 2014 Financieel overzicht behorend bij Beleidsplan 4D s DAL 18 september 2014 De basis voor de met de decentralisaties gemoeide financiën voor 2015 zijn de cijfers zoals deze in de Meicirculaire 2014 door het

Nadere informatie

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Onderwerp: Tweede bestuursrapportage 2015 Beslispunten: 1. De begroting 2015 te wijzigen op basis van de sheet "Financiële

Nadere informatie

VOORSTEL INHOUD. Portefeuille: P. van Bergen. No. B15.000681. Dronten, 28 april 2015. maatregelen ter voorkoming voorlopig tekort BUIG

VOORSTEL INHOUD. Portefeuille: P. van Bergen. No. B15.000681. Dronten, 28 april 2015. maatregelen ter voorkoming voorlopig tekort BUIG Portefeuille: P. van Bergen No. B15.000681 Dronten, 28 april 2015 maatregelen ter voorkoming voorlopig tekort BUIG Aan de gemeenteraad VOORSTEL Wij stellen u voor: 1. Kennis te nemen van de consequenties

Nadere informatie

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis Opgesteld door het Dagelijks Bestuur te Woerden d.d. 3 juli 2013 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur d.d. 3 juli 2013 Carrosserieweg

Nadere informatie

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties In deze bijlage behandelen we kort vijf opties die de gemeente kan inzetten bij de

Nadere informatie

Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2015-2019, welke zijn gebaseerd op de meicirculaire 2015.

Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2015-2019, welke zijn gebaseerd op de meicirculaire 2015. Resultaat Septembercirculaire 2015 Op basis van de septembercirculaire 2015 is de algemene uitkering berekend voor de jaren 2015 tot en met 2019. Berekening heeft plaatsgevonden op basis van constante

Nadere informatie

ISWI. Bestuursrapportage. Jaarprognose 2015 10-07-15

ISWI. Bestuursrapportage. Jaarprognose 2015 10-07-15 ISWI Bestuursrapportage Jaarprognose 2015 10-07-15 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Inkomensvoorzieningen (BUIG)... 4 2. Aantal uitkeringsgerechtigden... 5 3. Preventiequote... 6 4. Bijstandsbesluit zelfstandigen...

Nadere informatie

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp:

Nota. Nota openbaar: Ja. Nummer: 14INT04226. Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER) Onderwerp: Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT04226 II Onderwerp: II Datum vergadering^ Ö Nota openbaar: Ja Invulling Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en Compensatie Eigen Risico (CER)

Nadere informatie

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren:

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren: Nota voor : vergadering Algemeen Bestuur Datum : 19 december 2012 Onderwerp : Uitgangspunten begroting 2014 en planning besluitvorming Agendapunt : 5 Kenmerk : AB/1224 Bijlage: Planning en controlcyclus

Nadere informatie

Presentatie Decentralisaties voor gemeenteraad 23 juni 2014

Presentatie Decentralisaties voor gemeenteraad 23 juni 2014 Presentatie Decentralisaties voor gemeenteraad 23 juni 2014 Themabijeenkomsten raad 3 D s Aanleiding 3 bijeenkomsten voor de hele raad 1. Juni: Risico s en meicirculaire 2. Augustus: Uitleg over de toegang,

Nadere informatie

Ontwerpbegroting 2011

Ontwerpbegroting 2011 Ontwerpbegroting 2011 Toelichting Stichting openbaar onderwijs Baasis Bezoekadres: Stationsweg 3 9471 GJ Zuidlaren Opgesteld door: Onderwijs Service Groep Borgstee 11 9403 TS Assen November 2010 Versie

Nadere informatie

naar een nieuw Wmo-beleidsplan

naar een nieuw Wmo-beleidsplan naar een nieuw Wmo-beleidsplan gemeente Cranendonck extra Commissievergadering 26 april 2011 Ruud Vos Naar een nieuw Wmo-beleidsplan voor Cranendonck trends en ontwikkelingen bestuursakkoord Rijk en VNG

Nadere informatie

Voorstel aan de gemeenteraad van Wormerland

Voorstel aan de gemeenteraad van Wormerland Onderwerp: Wormerland voor participatie Invullen door Raadsgriffie RV nummer: Dubbelklik hier Beleidsveld: Particiaptie Datum: Portefeuillehouder: K. van Waaijen Procedure: Contactpersoon: Corina Garcia

Nadere informatie

Onderwerp Subsidieverlening Het Inter-lokaal inzake dienstverlening in het kader van Werk & Inkomen en de Papierwinkel

Onderwerp Subsidieverlening Het Inter-lokaal inzake dienstverlening in het kader van Werk & Inkomen en de Papierwinkel Openbaar Onderwerp Subsidieverlening Het Inter-lokaal inzake dienstverlening in het kader van Werk & Inkomen en de Papierwinkel Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 30 oktober 2014 Onderwerp: Re-integratieverordening. Aan de raad. Participatiewet

Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 30 oktober 2014 Onderwerp: Re-integratieverordening. Aan de raad. Participatiewet Pagina 1 van 6 Versie Nr.1 Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 30 oktober 2014 Onderwerp: Re-integratieverordening Aan de raad. Participatiewet Beslispunten *Z00288A120 E* 1. Vast te stellen de Re-integratieverordening

Nadere informatie

Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018

Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018 Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018 Bezuinigingsvoorstel fase IVa In het kader van de bezuinigingen is met de raad afgesproken dat om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2015-2018 omkeerbare

Nadere informatie

1 notitie beleidskeuzes participatiewet, mei 2014. Notitie beleidskeuzes participatiewet

1 notitie beleidskeuzes participatiewet, mei 2014. Notitie beleidskeuzes participatiewet 1 notitie beleidskeuzes participatiewet, mei 2014 Notitie beleidskeuzes participatiewet Introductie Op 1 januari 2015 treedt de Participatiewet in werking. De Participatiewet is een bundeling van drie

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 2.Wat willen we bereiken?

Raadsvoorstel. 2.Wat willen we bereiken? Raadsvoorstel Agendanr: CS5 Kenmerk: 15-0120932 Datum collegevergadering: 26 mei 2015 Onderwerp: jaarverslag en jaarrekening 2014 en de concept meerjarenbegroting 2016-2019 van Baanbrekers 0.Samenvatting:

Nadere informatie

Tijdens het begrotingsonderzoek heb ik toegezegd u nog aanvullende informatie toe te zenden.

Tijdens het begrotingsonderzoek heb ik toegezegd u nog aanvullende informatie toe te zenden. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a Den Haag Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333

Nadere informatie

Datum : Status : Monitoring Sociaal Domein Krimpen aan den IJssel 1 e kwartaal 2015

Datum : Status : Monitoring Sociaal Domein Krimpen aan den IJssel 1 e kwartaal 2015 Datum : Status : Monitoring Sociaal Domein Krimpen aan den IJssel 1 e kwartaal 2015 Inleiding Met ingang van 1 januari 2015 heeft de gemeente er enkele nieuwe taken en verantwoordelijkheden bij gekregen

Nadere informatie

Financiën Sociaal Domein

Financiën Sociaal Domein Financiën Sociaal Domein VNG Expertisecentrum Gemeentefinanciën Hans Giesing Januari 2014 Globale inhoud Algemene uitgangspunten drie decentralisaties Jeugd (Jeugdwet) Werk (Participatiewet) Zorg (Nieuwe

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-12-2014 Nummer voorstel: 2015/4

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-12-2014 Nummer voorstel: 2015/4 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-12-2014 Nummer voorstel: 2015/4 Voor raadsvergadering d.d.: 13-01-2015 Agendapunt: 7 Onderwerp:

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

uitstroombevordering

uitstroombevordering Wat willen we bereiken? Omschrijving: Het verlagen van de instroom en bevorderen van de uitstroom van bijstandsgerechtigden. Preventie: het voorkomen van de instroom van het aantal bijstandsgerechtigden.

Nadere informatie

Er is voldaan aan de verplichting in de Jeugdwet om een beleidsplan en een verordening vast te stellen.

Er is voldaan aan de verplichting in de Jeugdwet om een beleidsplan en een verordening vast te stellen. Datum: 28-10-14 Onderwerp Beleidsplan jeugd en verordening jeugdhulp Status Besluitvormend Voorstel 1. het regionale beleidsplan jeugd vast te stellen 2. het lokale beleidsplan jeugd gemeente Boxtel 2015

Nadere informatie

Financiële effecten van de Participatiewet

Financiële effecten van de Participatiewet Financiële effecten van de Participatiewet Utrecht, 5 december 2012 Martin Heekelaar E: m.heekelaar@berenschot.nl M: 06-23152767 1 Wet werken naar vermogen wordt Participatiewet Invoering op 1 januari

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Onderwerp: Aanvraag ESF-subsidie Actieve Inclusie 2014 2016 Reg.nummer: 2014/379169

Onderwerp: Aanvraag ESF-subsidie Actieve Inclusie 2014 2016 Reg.nummer: 2014/379169 Collegebesluit Onderwerp: Aanvraag ESF-subsidie Actieve Inclusie 2014 2016 Reg.nummer: 2014/379169 1 Inleiding; Sinds mei 2014 is er een nieuwe ESF-subsidieregeling van kracht. Een belangrijke wijziging

Nadere informatie

Begroting 2015. Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken

Begroting 2015. Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken INHOUDSOPGAVE 1. Gemeente Bloemendaal 1.1...5 1.2 Toelichting op de begroting 2015...6 2. Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude 2.1...9 2.2 Toelichting op de

Nadere informatie

ECSD/U201500041 Lbr. 15/003

ECSD/U201500041 Lbr. 15/003 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlage(n) (070) 373 8393 Betreft No-riskpolis 2015 Participatiewet ons kenmerk ECSD/U201500041 Lbr. 15/003 datum 20 januari

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

G E M E E N T E \\ ) N O O R D E N V E L D '7 Raad d.d.

G E M E E N T E \\ ) N O O R D E N V E L D '7 Raad d.d. G E M E E N T E \\ ) N O O R D E N V E L D '7 Raad d.d. Aan de gemeenteraad T Agendapunt: Agen< 5.1/06072011] Docut imentnr.: RV11.0239 Be: Roden, 29 juni 2011 Onderwerp Programmabegroting ISD Noordenkwartier

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie

Begrotingswijziging 2015-I

Begrotingswijziging 2015-I Inhoudsopgave Voorwoord... 3 1 Begroting... 4 1.1 Baten en lasten... 4 1.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten... 5 2 Inleiding... 6 3 Begroting per programma... 7 3.1.1 Participatie... 7

Nadere informatie

Interne Memo nr. commissie MO G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in

Interne Memo nr. commissie MO G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in Interne Memo nr. Aan: commissie MO Van: G.E. Oude Kotte Datum: december 2014 Onderwerp: BOT-overleg armoedebeleid 2015 Afschrift aan: vul in Inleiding Per 1 januari 2015 wijzigen een aantal zaken binnen

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 2 e tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, CDA Fractie T.a.v. de heer A.J. de Leeuw Kerkdreef 40 2922 BH KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 06/02/2014 Zaaknummer: ZK14000207 D Afdeling: Samenleving Contactpersoon: Z I. Remeeus Uw brief van: 08-01-2014

Nadere informatie

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid Businesscase WAO 1. Inleiding In de begrotingsafspraken 2014 van de regeringspartijen met D66, CU en SGP is het volgende afgesproken: Het UWV maakt een businesscase over hoe en voor welke groepen de kansen

Nadere informatie

Startnotitie Werken naar Vermogen

Startnotitie Werken naar Vermogen Startnotitie Werken naar Vermogen 1. ACHTERGROND 1.1. Aanleiding Voor u ligt de Startnotitie Werken naar Vermogen. Concrete aanleiding voor deze Startnotitie is de aangenomen motie van het CDA van 15 november

Nadere informatie