Die groote leegte 150 jaar toekomst van het Markermeer Over de inhoud van een nieuwe expositie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Die groote leegte 150 jaar toekomst van het Markermeer Over de inhoud van een nieuwe expositie"

Transcriptie

1 Die groote leegte 150 jaar toekomst van het Markermeer Over de inhoud van een nieuwe expositie Wie de kaart van Nederland bekijkt, ontdekt nauwelijks plaatsen die niet op een of andere manier door mensen in beslag worden genomen. Met een bevolking van ruim 16 miljoen en een landoppervlak van vierkante kilometer is een intensief ruimtegebruik niet zo vreemd. Elke verandering in dat gebruik heeft grote gevolgen voor onze leefomgeving. Alleen daar waar grootschalige wateroppervlakten te vinden zijn, lijken zich nog ontplooiingsmogelijkheden voor te doen. Het Markermeer, dat bij Nieuw Land Erfgoedcentrum voor de deur ligt, is één van de weinige lege gebieden dat nog nieuwe kansen biedt voor de bouw van woningen en wegen, de aanleg van recreatiegebieden, de stimulering van natuurontwikkeling, het creëren van landbouwgronden, de opslag van overtollig water of de berging van vervuild slib. Het is echter ook één van de weinige territoria in Nederland waar de grootschalige openheid mogelijkheden biedt aan bepaalde vormen van waterrecreatie en visserij. Evenzeer kan er ruimte worden gereserveerd voor bestemmingen die op dit moment nog niet actueel zijn. Het denken over de mogelijkheden die het Markermeer biedt, is niet nieuw. Al ruim anderhalve eeuw wordt er over de ruimtelijke invulling van dit grote water gediscussieerd. Honderden plannen, De Zuiderzee in 1866 onderzoeksverslagen, foto s en ander documentatiemateriaal getuigen daarvan. Voor- en tegenstanders van polderaanleg in het Markermeer hebben regelmatig en soms heftig van zich laten horen. Een polder is er niet gekomen, maar tot op de dag van vandaag duurt het debat over de meest wenselijke functie(s) en inrichting van het gebied voort. In de tentoonstelling Die groote leegte worden hoogtepunten uit 150 jaar plannen maken voor de toekomst van het Markermeer in beeld gebracht. De naam Markermeer wordt trouwens pas sinds omstreeks 1975 gebruikt. Daarvoor duidde men de plas aan als het zuidelijke of zuidwestelijke deel van het IJsselmeer, of als Markerwaardgebied. Voor de expositie kon rijkelijk worden geput uit de collecties die bij Nieuw Land worden bewaard. 1

2 Indeling In de tentoonstelling, die is vormgegeven als een cultuurhistorische dijkwandeling, worden vier periodes onderscheiden. De eerste loopt van het midden van de negentiende eeuw tot Er werden in dit tijdvak tal van plannen voor landaanwinning in de Zuiderzee ontwikkeld. Eén daarvan, opgesteld door ir Cornelis Lely, kwam voor nadere uitwerking en uitvoering in aanmerking. In het tweede tijdvak, dat eindigt in 1971, werd verschillende malen een aanzet gedaan om in het Markermeer een polder aan te leggen. Tegelijkertijd ontstond er in die periode twijfel aan de beoogde omvang, de verwachte inrichting en het nut van de landaanwinning. Vervolgens voltrok zich in de periode tussen 1971 en 1990 een heftig maatschappelijk debat dat uitmondde in een regeringsbesluit om het Markermeer voortaan als open water te beheren. Sinds 1990 ontwikkelen overheden, organisaties en andere belanghebbenden nieuwe ideeën om zo goed mogelijk om te gaan met die groote leegte tussen Amsterdam, Almere, Lelystad en Enkhuizen. Periode 1: midden negentiende eeuw Plannenmakerij: idee en schets Het in 1925 aangepaste Plan van Lely In de tweede helft van negentiende eeuw zijn er veel plannen gemaakt om de Zuiderzee (die sinds de afsluiting in 1932 IJsselmeer wordt genoemd) geheel of gedeeltelijk in te polderen. In alle plannen is er sprake van polderaanleg op de plaats waar thans het Markermeer ligt. Over de precieze omvang van de landaanwinning bestond destijds geen eensgezindheid. Uiteindelijk kwam alleen het plan dat door ir Cornelis Lely voor de Zuiderzeevereeniging was opgesteld voor realisering in aanmerking. In 1918 werd door het parlement tot uitvoering van zijn ontwerp besloten. Aanvankelijk leek de inpoldering van het zuidwestelijke deel van de Zuiderzee in de jaren dertig van de vorige eeuw te zullen gaan plaatsvinden. De economische crisis gooide echter roet in het eten: de goedkopere Noordoostpolder kreeg voorrang. 2

3 Periode 2: Polderaanleg: aanzet en twijfel In 1940 werd een begin gemaakt met de werkzaamheden voor een Zuidwestelijke Polder. Door de Tweede Wereldoorlog kwamen de inpolderingsactiviteiten echter al snel stil te liggen. Na 1945 werd vanwege de vele wederopbouwactiviteiten het werk niet hervat. Bovendien werd eind jaren veertig de voorkeur gegeven aan de aanleg van Oostelijk Flevoland. Toen die polder in 1957 droogviel, werd de draad van de Markerwaard weer opgepakt, maar wederom slechts voor korte tijd. Nu kreeg de aanleg van Zuidelijk Flevoland de voorkeur. Hoewel de regering in 1968 nog het vaste voornemen uitsprak de Markerwaard aan te leggen, groeide bij sommige Nederlanders de twijfel over het nut van een grootschalige landaanwinning. Bovendien werd het belang van water voor de toenemende recreatiebehoefte sterk naar voren gebracht. In 1971 bleek de minister van Verkeer en Waterstaat W. Drees jr weinig te voelen voor het uitvoeren van een kostbare onderneming zonder het maken van nieuwe afwegingen. In 1959 hield prof.ir J.P. Thijsse, oud-adviseur van de Rijksdienst voor het Nationale Plan, een pleidooi om Zuidelijk Flevoland eerder aan te leggen dan de Markerwaard vanwege de bevolkingsdruk in de Randstad en de verbetering van de verbindingen tussen West- en Noord-Nederland. Periode 3: Markerwaard: uitstel en afstel Toen de regering begin jaren zeventig besloot opnieuw een afweging te gaan maken over het al dan niet (gedeeltelijk) aanleggen van de Markerwaard, mengden zich tal van instellingen, organisaties en particulieren in het debat. Ook werden er acties gevoerd om bepaalde zienswijzen onder de aandacht te brengen. Dit maatschappelijke engagement werd door de overheid nog verder gestimuleerd door het bieden van formele inspraakmogelijkheden. Deze werden ten volle benut. Met name De Vereniging tot Behoud van het IJsselmeer voer in de zomer van 1981 met een expositieschip door het IJsselmeergebied om duidelijk te maken waarom de Markerwaard er niet zou moeten komen 3

4 de Vereniging tot Behoud van het IJsselmeer wist voor haar standpunten brede steun te verwerven. De rijksdiensten die met de realisering van het Zuiderzeeproject waren belast, investeerden veel in onderzoek naar een nuttige inrichting van een Markerwaard met ruime randmeren. Ze wisten de regering echter niet te bewegen de realisering van de Markerwaard daadkrachtig ter hand te nemen. In de tweede helft van de jaren tachtig probeerden de Initiatiefgroep Markerwaard, de Vrienden van de Markerwaard en de Stuurgroep Westelijk Flevoland het kabinet te verleiden tot polderaanleg. Hun ontwerpen, berekeningen en publiciteit wisten de realisering van de Markerwaard niet naderbij te brengen. In 1990 besloot de regering het Markermeer voortaan als open water te gaan beheren. Periode 4: sinds 1990 Markermeer: behoud en inrichting In 1994 werd een verantwoord beheer van het Markermeer in een plan verankerd. Dit betekende evenwel niet dat het debat over het gebruik van het gebied verstomde. De waterkwaliteit, de natuurwaarden van het gebied en de veiligheid bij hoge waterstanden zijn tot op de dag van vandaag terugkerende aandachtspunten. Sommigen zijn van mening dat problemen die zich in Markermeer voordoen, alleen opgelost kunnen worden door ze in samenhang met het IJsselmeer te bezien. Tegelijkertijd is er behoefte om vooral langs de randen van het gebied ruimte te scheppen voor woningbouw en infrastructuur. Daarbij staat het IJmeer, gelegen tussen belangrijke kernen van de noordvleugel van de Randstad, al geruime tijd in de schijnwerpers. De mogelijkheid van een grootschalige inpoldering in het Markermeer is door de regering afgewezen in 2004 afgewezen bij het vaststellen van de Nota Ruimte. Met drie actuele visies op het Markermeer wordt de tentoonstelling afgesloten. Ze zijn afkomstig van Rijkswaterstaat, Stichting Wetlands in het IJsselmeer en Atelier IJmeer. De uitbreiding van Amsterdam in het IJmeer leidde in 1997 tot veel protesten, zoals deze muzikale Informatie over het getoonde materiaal Voor de tentoonstelling is vooral gebruik gemaakt van materiaal afkomstig uit de depots van Nieuw Land Erfgoedcentrum, ondermeer de collecties van de Zuiderzeevereeniging, de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders, de Vereniging tot Behoud van het IJsselmeer en de Initiatiefgroep Markerwaard. 4

5 Aanvullende bruiklenen en beeldmateriaal werden verkregen van: ANP Historisch Fotoarchief (Rijswijk), ANWB (Den Haag), Atelier IJmeer (Amsterdam), IMSA Amsterdam (Amsterdam), Nederlands Architectuurinstituut (Rotterdam), ir M.J.H.P. Pinkers (Bennekom), Provincie Flevoland (Lelystad), Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling (Lelystad), Spaarnestad Photo (Haarlem) en Stichting Wetlands in het IJsselmeer (Amsterdam). Wie zich verder wil verdiepen in het thema van de expositie of de tentoongestelde documenten en voorwerpen kan terecht in het Studiecentrum van Nieuw Land Erfgoedcentrum. Dit Studiecentrum is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van uur. 5

Deel 1 Toen en nu 13

Deel 1 Toen en nu 13 Deel 1 Toen en nu 13 14 Historie Het huidige typisch Nederlandse landschap met polders en dijken kent een lange historie. Na de laatste grote ijstijd, ongeveer 10.000 jaar geleden, werd door een stijgende

Nadere informatie

Werkdocument 1973-44 Co. (te hanteren in het Statistisch Overzicht voor Flevoland) door. ir. A. G. van Ommeren

Werkdocument 1973-44 Co. (te hanteren in het Statistisch Overzicht voor Flevoland) door. ir. A. G. van Ommeren I- RIJKSDIENST DE.I JSSELMEERPOLDERS L E L Y S T A D \ Sociaal-Economische Hoofdafdeling Onderzoek Werkdocument 1973-44 Co INDELING GEBIED BI JZONDER DOMEINBEHEER (te hanteren in het Statistisch Overzicht

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis theoretische opdracht

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis theoretische opdracht What s up Zuiderzeeland? Maatschappijleer/ geschiedenis theoretische opdracht, 2VMBO Naam: Klas: Theoretische Opdracht De geschiedenis van Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland begint duizenden jaren geleden.

Nadere informatie

IJsselmeergebied: duurzame ontwikkeling vanuit ecologisch perspectief

IJsselmeergebied: duurzame ontwikkeling vanuit ecologisch perspectief Klaas van Egmond IJsselmeergebied: duurzame ontwikkeling vanuit ecologisch perspectief m.m.v.: Jan Janse Eddy Lammens (RIZA) Leon Braat Willem Ligtvoet Rijk van Oostenbrugge Hendrien Bredenoord Opbouw

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1993-1994 23816 Gemeentelijke indeling van het tot de provincie Flevoland behorende zuidelijke deel van het Usselmeer en opheffing van het openbaar lichaam

Nadere informatie

IJsseldelta- Zuid. Nota Ruimte budget 22,4 miljoen euro. Planoppervlak 650 hectare

IJsseldelta- Zuid. Nota Ruimte budget 22,4 miljoen euro. Planoppervlak 650 hectare IJsseldelta- Zuid Nota Ruimte budget 22,4 miljoen euro Planoppervlak 650 hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Aanleg Hanzelijn met linksonder viaducten

Nadere informatie

. D.B.W./RIZA. Stijghoogte-veranderingen door de aanleg van Westelijk Flevoland. D.B.W./RIZA nota 88046. Auteurs F.A.M. Claessen D.

. D.B.W./RIZA. Stijghoogte-veranderingen door de aanleg van Westelijk Flevoland. D.B.W./RIZA nota 88046. Auteurs F.A.M. Claessen D. Stijghoogte-veranderingen door de aanleg van Westelijk Flevoland D.B.W./RIZA nota 88046 Auteurs F.A.M. Claessen D. Endema. D.B.W./RIZA Hoofdafdeling WS STIJGHODGTE-VERANDERINGEN DOOR AANLEG WESTELIJK FLEVOLAND

Nadere informatie

ZZWB-M-760017- PROBLEMEN WATERKWALITEITS- ONDERZOEK. \ J

ZZWB-M-760017- PROBLEMEN WATERKWALITEITS- ONDERZOEK. \ J > ZZWB-M-760017- PROBLEMEN WATERKWALITEITS- ONDERZOEK. \ J DIRECTIE ZUIDERZEEWERKEN. directie IJsselmeergebied bibliotheek postbus 600 Problemen waterkwaliteitsonderzoek. Binnen afzienbare tijd zal het

Nadere informatie

2 Werkorijze project verbetering vaarweg Amsterdam-Lemmer

2 Werkorijze project verbetering vaarweg Amsterdam-Lemmer 1 Inleiding Voor de beroepsvaart vormt de verbinding tussen Amsterdam en Lemmer een belangrijke vaarroute. De route ligt in de rijkswateren IJmeer, Markermeer en IJsselmeer. Deze meren zelf worden gekenmerkt

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis theoretische opdracht

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis theoretische opdracht What s up Zuiderzeeland? Maatschappijleer/ geschiedenis theoretische opdracht, 4vmbo Naam: Klas: Theoretische Opdracht De geschiedenis van Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland begint duizenden jaren geleden.

Nadere informatie

Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats

Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats Vissen in het IJsselmeer Romke Kats Functies IJsselmeer Water Transport Recreatie Visserij Natuur Vissen in het IJsselmeer Historie Ecologie Voedselketen IJsselmeer algen, vissen, mosselen, waterplanten,

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over Rijkswaterstaat, vallend onder de minister van Infrastructuur en Milieu uit Den Haag.

Rapport. Rapport betreffende een klacht over Rijkswaterstaat, vallend onder de minister van Infrastructuur en Milieu uit Den Haag. Rapport Rapport betreffende een klacht over Rijkswaterstaat, vallend onder de minister van Infrastructuur en Milieu uit Den Haag. Datum: 10 september 2011 Rapportnummer: 2011/271 2 Klacht Verzoekster klaagt

Nadere informatie

Almere Weerwaterzone 45

Almere Weerwaterzone 45 Almere Weerwaterzone 45 Nota Ruimte budget 88,6 miljoen euro Planoppervlak hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Schaalsprong Almere, waar Almere Weerwaterzone

Nadere informatie

Noord-Hollandse toplandschappen route km

Noord-Hollandse toplandschappen route km Noord-Hollandse toplandschappen route 235.88 1 0 m 0 Grachtengordel van Amsterdam De grachtengordel van Amsterdam is het gebied rond de kern van Amsterdam langs de drie Amsterdamse hoofdgrachten: de Herengracht,

Nadere informatie

Het commentaar van "Uitwaterende Sluizen" op nota a. 286 van ZZW, RIZA en RIJP (Waterstaatkundige werken. het Westelijk Randmeer

Het commentaar van Uitwaterende Sluizen op nota a. 286 van ZZW, RIZA en RIJP (Waterstaatkundige werken. het Westelijk Randmeer p x RIJKSWATERSTAAT DIRECPIE ZUIDERZEEWERKEN Afd. AN-Planstudie. Memorandum ZZAP-M-77.00.03 \\\ Het commentaar van "Uitwaterende Sluizen" op nota a (,1589 286 van ZZW, RIZA en RIJP (Waterstaatkundige werken

Nadere informatie

New Land: uit de zee herrezen provincie

New Land: uit de zee herrezen provincie FEATURE: NEW-LAND Pagina 2 van 5 PRESS FEATURE New Land: uit de zee herrezen provincie Unieke natuur, architectuur en geschiedenis in de grootste polder ter wereld. Het verhaal van Nederlands nieuwe land

Nadere informatie

Eemnes. De Eempolder ( Bron:

Eemnes. De Eempolder ( Bron: Eemnes De Eempolder ( Bron: www.eemvallei.nl) Introductie Eemnes is een kleine, zelfstandige gemeente in de provincie Utrecht, zeer centraal gelegen in het hart van Nederland. Onderzoek uit 2011 wees uit

Nadere informatie

Methode van werken. Vier alternatieven. DE AUTEUrS

Methode van werken. Vier alternatieven. DE AUTEUrS Wezenlijke milieuverschillen vroeg in beeld Milieueffectenanalyse RAAM-brief 2 6 In november 2009 heeft het Kabinet een aantal principekeuzes gemaakt voor de ontwikkeling van het gebied Amsterdam Almere

Nadere informatie

Deltaprogramma I IJsselmeergebied. Atlas van het IJsselmeergebied

Deltaprogramma I IJsselmeergebied. Atlas van het IJsselmeergebied Deltaprogramma I IJsselmeergebied Atlas van het IJsselmeergebied Atlas van het IJsselmeergebied I Colofon Samengesteld door: MWH B.V. www.mwhglobal.nl Fotografie: Foto kaft: Foto s Flora en Fauna: Oplage:

Nadere informatie

2b// -Döoo S-Sa. Ruimtelijke onderbouwing

2b// -Döoo S-Sa. Ruimtelijke onderbouwing 2b// -Döoo S-Sa Ruimtelijke onderbouwing 2) beschrijving van feitelijke en toekomstige situatie Aanvrager is eigenaar van het perceel Kloosterstraat 2 zwart, kadastraal gem. Schoten sectie B no. 2429 en

Nadere informatie

Informatie Studiecentrum

Informatie Studiecentrum Informatie Studiecentrum Collecties Nieuw Land bewaart en beheert collecties die voor Flevoland van grote cultuurhistorische waarde zijn. Bij elkaar opgeteld tonen de collecties de eeuwenoude geschiedenis

Nadere informatie

Provincie Noord-Holland

Provincie Noord-Holland Provincie Noord-Holland POSTBUS 3007 2001 DA HAARLEM De Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen Postbus 20901 2500 EX S-GRAVENHAGE Gedeputeerde Staten Uw contactpersoon mwa.l.

Nadere informatie

Rijkswatorsloat directie L bib! ' [XP.T ' 8200 AP L« Notitie. De Markerwaard en het plan Lievense. door ir. E. Schultz. la 7 3 7 4 j?

Rijkswatorsloat directie L bib! ' [XP.T ' 8200 AP L« Notitie. De Markerwaard en het plan Lievense. door ir. E. Schultz. la 7 3 7 4 j? bx 87374 Rijkswatorsloat directie L bib! ' [XP.T ' 8200 AP L«Notitie De Markerwaard en het plan Lievense door ir. E. Schultz la 7 3 7 4 j? 7111 Inhoud 1. INLEIDING 5 2. HET REGERINGSVOORNEMEN MET BETREKKING

Nadere informatie

LANDAANWINNING EN BEDIJKING

LANDAANWINNING EN BEDIJKING LANDAANWINNING EN BEDIJKING Noord-Hollandse kust Versie 27-6-2011 Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Nadere informatie

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer meer ruimte voor haven verbetering kwaliteit leefomgeving 2 Projecten voor haven en leefomgeving procedures voor de uitvoering Het Project Mainportontwikkeling

Nadere informatie

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 4

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 4 RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 4 Datum: 13 maart 2012. Deelsessie: 19.55 20.45 uur in de Calamiteitenzaal Doel: Beeldvorming. Onderwerp: Standpunt ontwikkeling windpark Markermeer. Toelichting: Door

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Van: Aan: Onderwerp: Brief gemeente Utrechtse Heuvelrug met zienswijze Noordvleugelprovincie Datum: dinsdag, 1 oktober 2013 14:05:40 Bijlagen: Verzonden brief UH met Zienswijze Noordvleugelprovincie.pdf

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling Vlijmen-oost

Gebiedsontwikkeling Vlijmen-oost Nieuwsbrief van de gemeente Heusden > oktober 2013 Gebiedsontwikkeling Vlijmen-oost College stelt voorontwerpbestemmingsplan vast bestemmingsplan maakt ontwikkelingen in vlijmen-oost mogelijk Het college

Nadere informatie

Toets_Hfdst4_NederlandEnHetWater

Toets_Hfdst4_NederlandEnHetWater Toets_Hfdst4_NederlandEnHetWater Vragen Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: 31-1-2017 Tijd: 11:05 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 17, 17, 18, 18, 18, 19, 19, 20, 20, 20, 21, 21, 22, 23, 24, 25,

Nadere informatie

VERSLAG BELANGHEBBENDENSESSIE VBIJ IN AMSTERDAM

VERSLAG BELANGHEBBENDENSESSIE VBIJ IN AMSTERDAM VERSLAG BELANGHEBBENDENSESSIE VBIJ IN AMSTERDAM IN HET KADER VAN HET PROJECT DE MEERWAARDE VAN BIODIVERSITEIT 6 oktober 2011 Verslag belanghebbendensessie VBIJ in Almere in het kader van het project De

Nadere informatie

Urkerweg 1. Emmeloord. Meer informatie op de-munt.nl

Urkerweg 1. Emmeloord. Meer informatie op de-munt.nl Urkerweg 1 Emmeloord Werken in Emmeloord Geschiedenis Emmeloord ontleent zijn naam aan het dorpje Emmeloord op de noordpunt van het voormalige eiland Schokland. Dit eiland lag in de Zuiderzee. Emmeloord

Nadere informatie

Nota van Antwoord Kabinetsstandpunt Verlengen Nationaal Samenwerkingsprogramma

Nota van Antwoord Kabinetsstandpunt Verlengen Nationaal Samenwerkingsprogramma Nota van Antwoord Kabinetsstandpunt Verlengen Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) Reactie van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu op de inspraakreacties Datum: september

Nadere informatie

Marker Wadden vergunningen fase 1

Marker Wadden vergunningen fase 1 Marker Wadden vergunningen fase 1 Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 1 juni 2015 / rapportnummer 3019 31 1 Oordeel over het milieueffectrapport (MER) Vereniging Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 16 september 2013 Betreft Rijksprogramma SMASH

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 16 september 2013 Betreft Rijksprogramma SMASH > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen. Bron: beeldbank.rws.nl

Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen. Bron: beeldbank.rws.nl Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen Bron: beeldbank.rws.nl Introductie Herkingen, Stellendam en Ouddorp zijn gelegen op Goeree-Overflakkee, het meest zuidelijke eiland van de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING

SAMENVATTING SAMENVATTING SAMENVATTING Hoe waardeert en beleeft de Nederlandse bevolking de ruimtelijke kwaliteit van haar leefomgeving? Deze nulmeting van de Belevingswaardenmonitor Nota Ruimte beschrijft hoe aantrekkelijk Nederlanders

Nadere informatie

IJburg, Amsterdam. Data. Voorbeeldprojecten IJburg, Amsterdam. atelier GROENBLAUW, Madeleine d Ersu

IJburg, Amsterdam. Data. Voorbeeldprojecten IJburg, Amsterdam. atelier GROENBLAUW, Madeleine d Ersu Voorbeeldprojecten IJburg, Amsterdam IJburg, Amsterdam atelier GROENBLAUW, Madeleine d Ersu Data Locatie: IJburg, Amsterdam Contact: Projectbureau IJburg Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam Ontwerper/waterconcept:

Nadere informatie

Presentatie Weguitbreiding Schiphol- Amsterdam-Almere, deeltraject A1/A6. Jan Slager projectdirecteur SAA

Presentatie Weguitbreiding Schiphol- Amsterdam-Almere, deeltraject A1/A6. Jan Slager projectdirecteur SAA Presentatie Weguitbreiding Schiphol- Amsterdam-Almere, deeltraject A1/A6 Jan Slager projectdirecteur SAA 24 oktober 2011 Inhoud Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA) Planning SAA Deeltraject A1/A6 knp Diemen

Nadere informatie

Struinen door De Stille Kern

Struinen door De Stille Kern 58 Horsterwold Struinen door De Stille Kern Een 900 hectare groot natuurgebied waar natuurlijke processen volop de ruimte krijgen. Het gebied wordt begraasd door een kudde konikpaarden, die zorgen voor

Nadere informatie

1. Nota van antwoord. Eindstand 2055 reacties door 3036 personen/instanties.

1. Nota van antwoord. Eindstand 2055 reacties door 3036 personen/instanties. 1. Nota van antwoord Eindstand 2055 reacties door 3036 personen/instanties. Daarnaast zijn enkele petities/handtekeningenacties gevoerd: Petitie Voordorp 975 handtekeningen Petitie NMU meer dan 19.000

Nadere informatie

CentreNL. = uitzichtpunt over de Viaanse oversteek = draaiend restaurant en inspiratielocatie

CentreNL. = uitzichtpunt over de Viaanse oversteek = draaiend restaurant en inspiratielocatie CentreNL entre NL 3 CentreNL = uitzichtpunt over de Viaanse oversteek = draaiend restaurant en inspiratielocatie spectaculair uitzicht op de Viaanse oversteek en de plaatsen Vianen, Vreeswijk en IJsselstein

Nadere informatie

Hellendoorn. Aan de raad. Noord. Punt 5 : Financiën Stationsomgeving LjCMlCClIlC

Hellendoorn. Aan de raad. Noord. Punt 5 : Financiën Stationsomgeving LjCMlCClIlC Punt 5 : Financiën Stationsomgeving LjCMlCClIlC Noord Hellendoorn Aan de raad Samenvatting: In september 2012 dient het NS-station verplaatst te zijn naar het centrum van Nijverdal. De stationsomgeving

Nadere informatie

De paragrafen en worden in het kader van deze partiële herziening als volgt gewijzigd;

De paragrafen en worden in het kader van deze partiële herziening als volgt gewijzigd; Partiële herziening Omgevingsplan Flevoland 2006 Beleidsaanpassing windenergie inzake vrijwaring van de gemeenten Noordoostpolder en Urk en Markermeer, IJmeer en IJsselmeer. De paragrafen 5.7.1 en 7.3.4

Nadere informatie

Steden0. Steden0. Steden0. Opening Slotmanifestatie Bouwen aan de Stad, Almere, 21 april 2011 Cilly Jansen, directeur Architectuur Lokaal

Steden0. Steden0. Steden0. Opening Slotmanifestatie Bouwen aan de Stad, Almere, 21 april 2011 Cilly Jansen, directeur Architectuur Lokaal Opening Slotmanifestatie Bouwen aan de Stad, Almere, 21 april 2011 Cilly Jansen, directeur Architectuur Lokaal Geachte Staatssecretaris, dames en heren, hartelijke welkom bij deze landelijke slotmanifestatie.

Nadere informatie

Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs

Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs Inleiding De Canon van Flevoland is ontwikkeld door Nieuw Land. In zestien vensters toont het de culturele en historische geschiedenis

Nadere informatie

Wat wordt de toekomst van de Zuidelijke Ringweg Groningen

Wat wordt de toekomst van de Zuidelijke Ringweg Groningen Wat wordt de toekomst van de Zuidelijke Ringweg Groningen 1 INHOUD Inleiding 3 Vijf oplossingen 4 Beoordelingskader 5 Vervolg 10 INFORMATIE EN CONTACT Voor informatie over de zuidelijke ringweg kunt u

Nadere informatie

College van gedeputeerde Staten. Provincie Overijssel. Postbus 10078, 8000 GB Zwolle. Geachte gedeputeerde,

College van gedeputeerde Staten. Provincie Overijssel. Postbus 10078, 8000 GB Zwolle. Geachte gedeputeerde, College van gedeputeerde Staten Provincie Overijssel Postbus 10078, 8000 GB Zwolle Geachte gedeputeerde, Graag willen wij als inwoners en belangenorganisaties van Giethoorn middels deze brief reageren

Nadere informatie

Ruimtelijke ontwikkeling, natuur en landschap

Ruimtelijke ontwikkeling, natuur en landschap Ruimtelijke ontwikkeling, natuur en landschap Samenstelling portefeuillehouderoverleg: Theo Reijn (voorzitter, Wijdemeren), Liesbeth Boersen (Blaricum), Lia de Ridder (Bussum), Floris Voorink (Hilversum),

Nadere informatie

Waterdunen. Nota Ruimte budget 18 miljoen euro. Planoppervlak 350 hectare

Waterdunen. Nota Ruimte budget 18 miljoen euro. Planoppervlak 350 hectare Waterdunen Nota Ruimte budget 18 miljoen euro Planoppervlak 350 hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Stabiele kust, stevige economie De Zeeuwse kust biedt

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 16-04-2009 Agendapunt 8 Ecologische verbinding Holendrechter- en Bullewijkerpolder BIJLAGE 2: NOTA VAN UITGANGSPUNTEN

Groengebied Amstelland AB 16-04-2009 Agendapunt 8 Ecologische verbinding Holendrechter- en Bullewijkerpolder BIJLAGE 2: NOTA VAN UITGANGSPUNTEN Groengebied Amstelland AB 16-04-2009 Agendapunt 8 Ecologische verbinding Holendrechter- en Bullewijkerpolder BIJLAGE 2: NOTA VAN UITGANGSPUNTEN De Holendrechter- en Bullewijkerpolder als ontbrekende schakel

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-049 8 juli 2008 9.30 uur In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Sterkste groei aan noordoostzijde Randstad Ook meer huishoudens in Noord-Brabant

Nadere informatie

WHAT S UP ZUIDERZEELAND? AARDRIJKSKUNDE, THEORETISCHE OPDRACHT

WHAT S UP ZUIDERZEELAND? AARDRIJKSKUNDE, THEORETISCHE OPDRACHT WHAT S UP ZUIDERZEELAND? AARDRIJKSKUNDE THEORETISCHE OPDRACHT WATER EN DIJKEN IN EDUGIS 4 VMBO Naam: Klas: In deze opdracht ga je Waterschap Zuiderzeeland op verschillende manieren onderzoeken. Je kijkt

Nadere informatie

Hierbij willen wij reageren op de concept structuurvisie Windstreek 2012.

Hierbij willen wij reageren op de concept structuurvisie Windstreek 2012. Aan: Provinciale Staten Fryslan Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden Makkum, 18 oktober 2012 They paved paradise and put up a parking lot Geachte Provinciale Staten, Hierbij willen wij reageren op de concept

Nadere informatie

Zienswijzennota Bestemmingsplan Zuidhorn Oostergast - Brede School Datum: 12 maart 2013

Zienswijzennota Bestemmingsplan Zuidhorn Oostergast - Brede School Datum: 12 maart 2013 Zienswijzennota Bestemmingsplan Zuidhorn Oostergast - Brede School Datum: 12 maart 2013 Over het ontwerpbestemmingsplan Zuidhorn Oostergast Brede School zijn vier zienswijzen ingediend. Omwille van de

Nadere informatie

Startnotitie m.e.r.-procedure

Startnotitie m.e.r.-procedure Zuid West Publiekssamenvatting Startnotitie m.e.r.-procedure Zuid-West 380 kv hoogspanningsverbinding De ministeries van Economische Zaken en VROM werken samen met TenneT aan de Zuid-West 380 kv-verbinding

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Wind Werkt voor Goeree-Overflakkee. Gemeente Goeree-Overflakkee Provincie Zuid-Holland Coöperatie Windgroep

Samenwerkingsovereenkomst Wind Werkt voor Goeree-Overflakkee. Gemeente Goeree-Overflakkee Provincie Zuid-Holland Coöperatie Windgroep Samenwerkingsovereenkomst Wind Werkt voor Goeree-Overflakkee Gemeente Goeree-Overflakkee Provincie Zuid-Holland Coöperatie Windgroep Opzet van vanavond Agenda Noodzaak en meerwaarde voor Goeree-Overflakkee:

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-II Vervoer en ruimtelijke inrichting Opgave 4 Het Project Mainportontwikkeling Rotterdam bron 4 Den Haag Rotterdam Legenda: zandwinningsgebied landaanwinningsgebied (Tweede Maasvlakte) haven- en industriegebied

Nadere informatie

VERKEER EN VERVOER. Wijzigingsplan archeologie N23 Westfrisiaweg N23 WEST

VERKEER EN VERVOER. Wijzigingsplan archeologie N23 Westfrisiaweg N23 WEST VERKEER EN VERVOER Wijzigingsplan archeologie N23 Westfrisiaweg N23 WEST VERKEER EN VERVOER Wijzigingsplan archeologie N23 Westfrisiaweg Colofon Uitgave Provincie Noord-Holland Postbus 123 2000 MD Haarlem

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Geachte voorzitter,

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Geachte voorzitter, Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Contactpersoon - Datum 22 april 2005 Ons kenmerk DGTL/PMR/05.003320/d21376 Onderwerp Project Mainportontwikkeling

Nadere informatie

Westflank Haarlemmermeer

Westflank Haarlemmermeer Nota Ruimte budget 48 miljoen euro Planoppervlak 1500 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Westflank Haarlemmermeer Westflank Haarlemmermeer is een Randstad Urgent - project.

Nadere informatie

Openbare besluitenlijst Gedeputeerde Staten 24 november 2015

Openbare besluitenlijst Gedeputeerde Staten 24 november 2015 2015-11-24 Openbare besluitenlijst Gedeputeerde Staten Openbare besluitenlijst Gedeputeerde Staten 24 november 2015 1 Onderwerp: Afhandeling statenvragen PVV 9 november 2015 ambtenarensalarissen Verbeek,

Nadere informatie

, 5 FEB 2009. Ministerie van Verkeer en Waterstaat

, 5 FEB 2009. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Ministerie van Verkeer en Waterstaat > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De heer J.G.M. Alders Ubbo Emmiussingel 41 9711 BC GRONINGEN Plesmanweg 1-6 2597 )G Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den

Nadere informatie

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Rucphen, 7 november 2012 INHOUD; 1. Procedure 2. Ingediende zienswijzen 3. Inhoud zienswijzen en inhoudelijke

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014. Rapportnummer: 2014/004

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014. Rapportnummer: 2014/004 Rapport Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014 Rapportnummer: 2014/004 2 De klacht Verzoekers klagen over de manier waarop de gemeente Wierden is omgegaan met hun

Nadere informatie

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122375 Van Harderwijk naar Lelystad

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122375 Van Harderwijk naar Lelystad Fietsroute 122375 Van Harderwijk naar Lelystad Praktische informatie Dichtstbijzijnde parkeerplaats de poel De Poel Ede Gld Dichtstbijzijnde parkeerplaats vanaf eindpunt de poel De Poel Ede Gld Dichtstbijzijnde

Nadere informatie

Behoort bij de publicatie:

Behoort bij de publicatie: Bijlage 5o: De organisatie en beheersobjecten van de (directie) Zuiderzeewerken /IJsselmeergebied/Flevoland van Rijkswaterstaat van 1 september 1975 tot 1 april 2013 Behoort bij de publicatie: 1-2-2016

Nadere informatie

Komen overeen zich in te spannen dat de volgende stappen genomen worden: 1. standpunt Bevoegd Gezag (ministers van VROM en VenW) 2009

Komen overeen zich in te spannen dat de volgende stappen genomen worden: 1. standpunt Bevoegd Gezag (ministers van VROM en VenW) 2009 1. A4 Delft-Schiedam doel Doel van het project A4 Delft-Schiedam is de problemen rond bereikbaarheid, leefbaarheid (inclusief externe veiligheid) en verkeersveiligheid tussen Rotterdam en Den Haag zo veel

Nadere informatie

Tracébesluit doortrekken A15

Tracébesluit doortrekken A15 Tracébesluit doortrekken A15 Groessen 28 februari 2012 Doortrekken A15 Proces tracébesluit = oude tracewet, dus voor 1-1-2012 Hoe verloopt de procedure vanaf nu, inclusief de bijbehorende tijdslijnen?

Nadere informatie

Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug. Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere

Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug. Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere Pagina 1 Almere en Amsterdam Hyperbereikbaar via de Hollandse Brug Samenvatting van een onderzoek naar de regionale OV-bereikbaarheid van Almere Milieufederatie Flevoland Milieufederatie Noord- Holland

Nadere informatie

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668 Onderwerp Uitvoering motie 249, Nationaal Historisch

Nadere informatie

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122303 Almere, Muiderzand-Pampus-Noorderplassen

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122303 Almere, Muiderzand-Pampus-Noorderplassen Fietsroute 122303 Almere, Muiderzand-Pampus-Noorderplassen Praktische informatie Dichtstbijzijnde parkeerplaats fischerplaats Hogering 1309 Almere Dichtstbijzijnde parkeerplaats vanaf eindpunt fischerplaats

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

INVESTEREN IN UW REGIO

INVESTEREN IN UW REGIO INVESTEREN IN UW REGIO HEEFT DE TOEKOMST AIRPORTHOLLAND O B L I G A T I E S - O N T W I K K E L I N G - V A S T G O E D Looptijd 3 jaar Vast rendement van 8% Rente per 4 weken uitgekeerd Inhoudsopgave

Nadere informatie

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT MdV De begroting is wederom een knap staaltje werk waar door heel veel medewerkers in dit huis veel energie en vakmanschap in is gestoken. Dat verdient waardering, zowel richting college als richting al

Nadere informatie

Ruimtelijke inrichting van Nederland

Ruimtelijke inrichting van Nederland Ruimtelijke inrichting van Nederland De rijksoverheid zet een mix van instrumenten in bij de ruimtelijke inrichting: - Uitvoering door de rijksoverheid Er zijn 3 categorieën rijksbeleid: - Internationale

Nadere informatie

De Korte Vliet variant

De Korte Vliet variant De Korte Vliet variant Een beter plan voor (n)u en later De Korte Vliet variant Een beter plan voor (n)u en later In de regio Holland Rijnland moeten nieuwe woningen, bedrijfslocaties en infrastructuur

Nadere informatie

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl). LANDAANWINNING EN BEDIJKING Zuiderzee: plannen voor inpoldering en afsluiting Versie 27-6-2011 Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie

Nadere informatie

Notitie zienswijze ontwerpbestemmingsplan Benneveld - Bennevelderstraat-Almaatsweg

Notitie zienswijze ontwerpbestemmingsplan Benneveld - Bennevelderstraat-Almaatsweg Notitie zienswijze ontwerpbestemmingsplan Benneveld - Bennevelderstraat-Almaatsweg Zienswijze: Stichting Univé Rechtshulp namens de bewoner(s) van het perceel Almaatsweg 11, Benneveld Ad 1. Appellant geeft

Nadere informatie

Nota Veegplannen 2014 gemeente Valkenswaard

Nota Veegplannen 2014 gemeente Valkenswaard Nota Veegplannen 2014 gemeente Valkenswaard gemeente Valkenswaard Team Ruimtelijke ontwikkeling en economie 25-09-2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Definitie 3 3. Vergelijking veegplannen en postzegelbestemmingsplannen

Nadere informatie

Ontsluitingskwaliteit openbaar vervoer voor woningen,

Ontsluitingskwaliteit openbaar vervoer voor woningen, Ontsluitingskwaliteit openbaar vervoer voor woningen, 2-26 Indicator 8 december 29 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u

Nadere informatie

rninisterie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument

rninisterie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument rninisterie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument rninisterie van verkeer en v.aterstaat rijksdienst VOW de ijsselrneerpolders werkdocument scheiding van taken, betreffende

Nadere informatie

P r o v i n c i e F l e v o l a n d

P r o v i n c i e F l e v o l a n d P r o v i n c i e F l e v o l a n d Besluitenlijst GS Datum 6 april 2004. Betreft Publieksvriendelijke versie openbare besluitenlijst GS GS besluiten: 1. Reactie toezichtsbrief begroting 2004 BZK - stemt

Nadere informatie

2. Weguitbreiding Schiphol-Amsterdam-Almere

2. Weguitbreiding Schiphol-Amsterdam-Almere 2. Weguitbreiding Schiphol-Amsterdam-Almere doel Uitbreiding van de wegcapaciteit in de corridor Schiphol-Amsterdam-Almere, inclusief bijbehorende groenblauwe maatregelen ten behoeve van de ruimtelijke

Nadere informatie

Een Egyptische collectie in Leiden

Een Egyptische collectie in Leiden Een Egyptische collectie in Leiden Naam: Klas:.. Het Rijksmuseum van Oudheden, de naam zegt het al, toont voorwerpen uit oude tijden. De collectie bestaat uit objecten van beschavingen die vandaag de dag

Nadere informatie

De Minister van Economische. Zaken en. De Minister van Infrastructuur en Milieu. Overwegende dat:

De Minister van Economische. Zaken en. De Minister van Infrastructuur en Milieu. Overwegende dat: De Minister van Economische Zaken en De Minister van Infrastructuur en Milieu Overwegende dat: - het wenselijk is te voorkomen dat zich in het gebied dat bestemd zal worden voor het Windpark Zeewolde en

Nadere informatie

Beleidskader windenergie

Beleidskader windenergie Bijlage 1 Beleidskader windenergie Europese richtlijn 2009/28/EG De Europese richtlijn 2009/28/EG verplicht Nederland om in 2020 14 procent van het totale bruto-eindverbruik aan energie afkomstig te laten

Nadere informatie

7.2 Terugblik. Een slechte gezondheidszorg in de negentiende eeuw zorgde voor een hoge kindersterfte. Willem-Jan van der Zanden

7.2 Terugblik. Een slechte gezondheidszorg in de negentiende eeuw zorgde voor een hoge kindersterfte. Willem-Jan van der Zanden Een slechte gezondheidszorg in de negentiende eeuw zorgde voor een hoge kindersterfte. 1 Er was onvoldoende voeding, de arbeidsomstandigheden waren slecht, verzekeren tegen ziektekosten was nauwelijks

Nadere informatie

Portefeuillehouder Verkeer Edwin Konings, Chiel de Jager

Portefeuillehouder Verkeer Edwin Konings, Chiel de Jager agendapunt : B-3 vergaderdatum : 3 september 2015 onderwerp : BO MIRT najaar 2015 aangemeld door : behandelend ambtenaar : paraaf afdelingshoofd : Portefeuillehouder Verkeer Edwin Konings, Chiel de Jager

Nadere informatie

Woordenschat groep 4 les 1. 1. Remco gaf een optreden. Hij zong het lied: Hier is mijn huis Hij is een. a. Zeeman b. Artiest c. Meester d.

Woordenschat groep 4 les 1. 1. Remco gaf een optreden. Hij zong het lied: Hier is mijn huis Hij is een. a. Zeeman b. Artiest c. Meester d. Woordenschat groep 4 les 1 1. Remco gaf een optreden. Hij zong het lied: Hier is mijn huis Hij is een. a. Zeeman b. Artiest c. Meester d. Schilder Remco zingt over Vroeger was hier de zee Bij Lelystad

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomsten voor leden van Natuurmonumenten over het project Marker Wadden, in Hoorn op 17 januari en 21 februari 2013.

Verslag van de bijeenkomsten voor leden van Natuurmonumenten over het project Marker Wadden, in Hoorn op 17 januari en 21 februari 2013. Verslag van de bijeenkomsten voor leden van Natuurmonumenten over het project Marker Wadden, in Hoorn op 17 januari en 21 februari 2013. Voorlichting en discussie over Marker Wadden De districtscommissie

Nadere informatie

REACTIENOTA ZIENSWIJZEN BESTEMMINGSPLAN UITDAM - ZEEDIJK 1

REACTIENOTA ZIENSWIJZEN BESTEMMINGSPLAN UITDAM - ZEEDIJK 1 REACTIENOTA ZIENSWIJZEN BESTEMMINGSPLAN UITDAM - ZEEDIJK 1 nota zienswijzen bestemmingsplan Uitdam - Zeedijk 1 Code 1112113 / 17-03-15 GEMEENTE WATERLAND 1112113 / 17-03-15 REACTIENOTA ZIENSWIJZEN BESTEMMINGSPLAN

Nadere informatie

Ondergetekenden: Rijkswaterstaat, Dienst Zuid-Holland ProRail BV De Provincie Zuid-Holland De Gemeente Moordrecht

Ondergetekenden: Rijkswaterstaat, Dienst Zuid-Holland ProRail BV De Provincie Zuid-Holland De Gemeente Moordrecht Rijkswaterstaat, Dienst Zuid-Holland ProRail BV De Provincie Zuid-Holland De Gemeente Moordrecht Convenant (inzake doorstromingsmaatregelen op de A12/A20 knooppunt Gouwe in het kader van ZSMII) Nr: ZHv

Nadere informatie

Marker Wadden. Planvorming. Herstel van een onherstelbaar veranderd ecosysteem

Marker Wadden. Planvorming. Herstel van een onherstelbaar veranderd ecosysteem Marker Wadden Planvorming Herstel van een onherstelbaar veranderd ecosysteem Natuurmonumenten heeft in 2011 het initiatief van de Marker Wadden ontwikkeld als antwoord op een aantal structurele ecologische

Nadere informatie

Second opinion Flevokust Beoordeling kwaliteit van de voortgang

Second opinion Flevokust Beoordeling kwaliteit van de voortgang Second opinion Flevokust Beoordeling kwaliteit van de voortgang Inhoud Blz. 1 Vooraf 1 2 Algemeen beeld 1 Bijlage 1 Beoordeling voortgang in detail 4 Bijlage 2 Lijst van beoordeelde stukken 5 Uitgevoerd

Nadere informatie

Kaart 36: Jaarinkomen per hoofd van de bevolking per provincie ( )

Kaart 36: Jaarinkomen per hoofd van de bevolking per provincie ( ) 64 Economie In economisch opzicht is het IJsselmeer een zeer interessant gebied, denk bijvoorbeeld aan mogelijkheden voor zand- en waterwinning, koelwatervoorziening, recreatie, visserij en de beroepsvaart.

Nadere informatie

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Naar buiten in 's-graveland / wandelroute (17 km)

Omschrijving. Bezienswaardigheden. Naar buiten in 's-graveland / wandelroute (17 km) Omschrijving Bijzonder aan s-graveland is de concentratie van zoveel buitenplaatsen op een relatief klein rechthoekig gebied. De buitenplaatsen zijn mede bepalend voor het karakter van de hele gemeente.

Nadere informatie

Verkenning RV Rijnland van mogelijke vaarverbindingen Vlietland Rotte

Verkenning RV Rijnland van mogelijke vaarverbindingen Vlietland Rotte Bijlage 1 bij zienswijze RV Rijnland Verkenning RV Rijnland van mogelijke vaarverbindingen Vlietland Rotte 1. Historie De ontwikkeling van de vaarweg van Rotterdam via de Rotte noordwaarts en die via Delft

Nadere informatie

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak OV-knooppunt met P+R bij De Punt Analyse van nut en noodzaak Inhoud Aanleiding & doel van het onderzoek Probleemanalyse Oplossingsrichtingen Advies Aanleiding & doel van dit onderzoek Omgevingsvisie Drenthe:

Nadere informatie