Veelgestelde vragen over bio

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Veelgestelde vragen over bio"

Transcriptie

1 Veelgestelde vragen over bio 1. Biologisch? Wat is dat? 2. Organisch of biologisch? 3. Hoe herken ik een bioproduct? 4. Hoe zit het met de controle op 'biologisch'? 5. Waarom is bio duurder? 6. Hoe duurzaam is bio? 7. Kan bio de wereld voeden? 8. Marktcijfers biologische landbouw in Vlaanderen Biologisch? wat is dat? Bio, een gecertificeerde vorm van agro-ecologische landbouw. De zorg voor de bodem, de natuur en het dier staat centraal. Landbouw zonder chemische pesticiden, dat is waar de meeste mensen aan denken als het over biologische landbouw gaat. Maar de filosofie van bio gaat een stuk verder dan dat. Simpel gezegd is biologische landbouw een duurzaam landbouwsysteem dat probeert om de consument te voorzien van vers, smakelijk en echt voedsel, met respect voor de gezondheid van bodem, plant, dier en de natuurlijke kringlopen. Bio' en 'biologisch zijn wettelijk beschermde termen. Ze mogen alleen vermeld worden op voedingsproducten die afkomstig zijn uit de biologische landbouw. Opdat niemand deze termen ten onrechte zou gebruiken, staan bedrijven die bioproducten op de markt brengen, verplicht onder controle! De wetgever bepaalt in detail hoe een biologisch landbouwbedrijf, een veehouderij of voedselverwerkend bedrijf te werk moet gaan, om biologische producten op de markt te brengen. Enkele principes per schakel: Biologische gewasproductie 1. Biologische landbouwproducten worden geteeld in volle grond (niet op substraat of in hydrocultuur). 2. De zorg voor een natuurlijke bodemvruchtbaarheid staat centraal: vruchtwisseling en natuurlijke bemesting met groenbemesters, compost en dierlijke mest ondersteunen en herstellen de bodem. 3. Een bioboer gebruikt geen chemische gewasbeschermingsmiddelen om in te grijpen bij plagen of ziektes. Hij heeft er dus alle belang bij om preventief te handelen door robuuste, aangepaste rassen te kiezen. Een gezonde bodem, rijk aan schimmels en bacteriën, heeft een preventief effect. 4. De biologische sector streeft naar een zo groot mogelijke genetische diversiteit en laat het gebruik van ggo s niet toe. Logisch als je weet hoe belangrijk aangepaste rassen zijn in een preventieve aanpak.

2 5. De biologische landbouw streeft naar een gesloten kringloop. Het biologische bedrijf is daarom ook bij uitstek een gemengd bedrijf met zowel gewassen als dieren. Collega-boeren werken vaak samen om gesloten kringlopen te realiseren. Biologische veehouderij 1. Biologische veeteelt is grondgebonden. Het aantal dieren per hectare wordt beperkt om overbegrazing, vertrapping, erosie en overbemesting te beperken of te voorkomen. 2. Alle dieren moeten beschikken over een vrije toegang tot een 'uitloop' of buitenruimte. Die ruimtes zijn wettelijk nauwkeurig bepaald. Ook de diervriendelijke stal moet aan een aantal concrete richtlijnen voldoen: voldoende ruimte, natuurlijk daglicht, aangepast strooisel Biologische dieren worden gevoederd met biologische voeders. Deze zijn bij voorkeur afkomstig van het eigen bedrijf, maar kunnen ook bij gecertificeerde voederhandelaren of collega-bioboeren aangekocht worden. 4. Het is uitdrukkelijk verboden om de groei of productie van de dieren te bevorderen via antibiotica of andere kunstmatige groeibevorderende hulpstoffen. 5. Voor wat de gezondheidszorg betreft, is de biosector groot voorstander van een preventieve aanpak. Niet door preventief antibiotica toe te dienen. Wel door te kiezen voor robuuste en traag groeiende rassen die passen bij de plaatselijke omstandigheden en die weinig medische behandeling (zoals keizersnede) nodig hebben. Verwerking van biologische grondstoffen: De biologische verwerker streeft naar een product dat zo puur en authentiek mogelijk blijft, met zo weinig mogelijk toevoegingen en met een zo hoog mogelijke natuurlijke voedingswaarde. Met een van nature rijke smaak, een aangename textuur en een aantrekkelijke kleur. De wetgever verduidelijkt expliciet dat geen enkele techniek of stof mag gebruikt worden om te misleiden of verdoezelen. 1. Biologische verwerkers gebruiken ingrediënten van hoge kwaliteit die verplicht biologisch moeten zijn. Hierop mag hij enkel een uitzondering maken als het ingrediënt dat hij wenst aan te kopen, niet (voldoende) te vinden is in biologische versie én vermeld staat op de lijst van toegelaten niet-biologische ingrediënten. 2. Biologische verwerkers gebruiken geen chemische kleur-, geur-, of smaakstoffen. 3. Bij de productie worden zo min mogelijk hulpstoffen gebruikt. (Dit zijn stoffen die niet in het product zelf zitten, maar worden gebruikt bij de productie, bijvoorbeeld om de structuur van een product te veranderen of een proces sneller te laten verlopen. Daarom vind je bijvoorbeeld geen chemisch geëxtraheerde olie in biologische voeding, alleen extra vierge of mechanisch verworven olie.)

3 4. Producten worden niet doorstraald om ze langer houdbaar te maken en mogen geen gebruik maken van nanotechnologie. De biologische sector wijst, uit voorzorgsprincipe, deze technieken af. 5. Een verwerker van bioproducten kan slechts een erg beperkt aantal toegelaten additieven gebruiken. Voor elk toegelaten additief vermeldt de wetgeving uitdrukkelijk in welke producten en in welke hoeveelheid het gebruikt mag worden. 2. Organisch of biologisch? Organic is de Engelse term voor biologisch. Naar aanleiding van Engelstalige berichtgeving over bio, wordt organic vaak vertaald als organisch. En dat is niet correct. Organisch heeft in het Nederlands immers een heel andere betekenis. Wanneer je 'organisch' leest in een context van voeding, dan bedoelt men 'biologisch'. 'Organische aardappelen', mag je dus lezen als 'biologische aardappelen' Het Nederlandse 'organisch' betekent: 1. voortgekomen uit iets levends, bv. 'organische mest' 2. uit een groeiproces voortgekomen, natuurlijke vormen, bv. organische kunst, een organisch geheel 3.Hoe herken ik een bioproduct? Als je de term biologisch leest op een verpakking, dan mag je ervan uitgaan dat het product biologisch is. De term is immers wettelijk beschermd. De meeste biologische producten herken je bovendien aan een label. In België zijn er twee belangrijke labels: het Europese label en het Biogarantielabel. Het Europese logo ("het groene blaadje") bestaat sinds juli 2010 en is verplicht op alle verpakte, gecertificeerde bioproducten uit heel Europa. Het garandeert je dat de volledige Europese regelgeving met betrekking tot biologische landbouw en voeding door de boer of fabrikant werd nagevolgd.

4 Op de verpakking van vele Belgische bioproducten vind je bovendien het Biogarantie-label (samen met het Europese blaadje, wat altijd verplicht is). Het privaat lastenboek van Biogarantie vraagt extra aandacht voor ecologische, sociale en economische duurzaamheid: een eerlijke prijs, zorg voor water, zuinig met energie, zorg voor biodiversiteit, efficiënt transport, zuinig met verpakking en afval. Biogarantie-producten garanderen voor de consument de link met een Belgische producent of verwerker. Lees meer op BioMijnNatuur onder starten/veelgestelde vragen 4. Hoe zit het met de controle op 'biologisch'? Elke schakel in de voedingsketen van biologische producten, moet verplicht onder controle staan: de groenteteler, de varkenskweker, de maalderij, de bakker, de veevoerfabrikant, de slager, de verdeler, de supermarkt, de kleinhandel" Elke schakel krijgt minstens jaarlijkse een controlebezoek, soms onverwacht. De controleur kijkt onder meer de boekhouding na, de herkomst van grondstoffen, de inrichting van stal en buitenruimte. Hij neemt stalen van grondstoffen en eindproducten voor controle op niet-toegelaten stoffen. Hij kijkt recepten na en de correcte aanduiding van bio in de winkel. De biosector staat achter het uitgebreide controlesysteem; het is immers dé garantie voor haar consumenten. België staat gekend als een land waar de controle op bio goed georganiseerd en erg doeltreffend is. Vier onafhankelijke organisaties zijn door de overheid geaccrediteerd voor de controle en de certificering van bioproducten: Tüv Nord Integra, Certisys, Quality Partner en Control Union. Een ondernemer die de reglementering niet of onvoldoende strikt naleeft, krijgt een sanctie. Afhankelijk van de ernst van de inbreuk variëren deze sancties van een verwittiging tot de intrekking van het certificaat en dus de toelating om bioproducten op de markt te brengen. Lees meer op BioMijnNatuur onder starten/veelgestelde vragen

5 5. Waarom is bio duurder? Bioproducten zijn vaak, maar niet altijd, duurder dan gangbare producten. Logisch want de wetgeving stelt hogere kwaliteitseisen aan de biologische productie, die stuk voor stuk een hogere kost betekenen: - biologisch zaad en plantgoed - meer ruimte voor dieren, zowel binnen als buiten - biovoer voor dieren - echte ingrediënten in verwerkte producten (bv. echte vanille ipv chemisch nagemaakte vanilline)... - " Bovendien is de verplichte controle een extra kost. En is de biosector relatief klein waardoor logistieke kosten hoger liggen. Voor die hogere prijs krijg je natuurlijk ook meer: een product dat gegarandeerd volgens hoge normen is geproduceerd, met een lagere milieukost en een grotere aandacht voor dierenwelzijn. Los daarvan: gezien de lage prijs van voeding, is het prijsverschil heus niet altijd zo groot en voor de meeste mensen perfect betaalbaar. Om een voorbeeld te geven: stel dat bio-aardappelen 20% duurder zijn dan hun gangbare variant, dan betekent dat een prijsverschil van slechts centiemen per kilo en per maaltijd. Tot slot mogen we niet vergeten dat de gangbare prijs voor voeding gewoon te laag ligt en grote problemen veroorzaakt. Boeren worden gedwongen om steeds meer te produceren om een inkomen te verwerven. Die druk uit zich zowel economisch (boeren die voortdurend verlies lijden), sociaal (boeren die geen sociaal leven meer kunnen uitbouwen) als ecologisch (de ecosysteemdiensten die de natuur aan de maatschappij levert, komen in gevaar door de te intensieve landbouw). Lees meer op BioMijnNatuur onder starten/veelgestelde vragen

6 6. Hoe duurzaam is bio? #$$%&''(!)*+*,*-+!.*++*%./0,!1/*+2!3'+!,'-!)./04*-!3$%*-56!#''%477%!8*)!0*!**-! -'2+%**<+6!A7!=7%3*-!)/7)7*%*-!:*2+/($.**%3!7(!&*.<!**-!:*(*-:3!)*3%/0<!+*!.*/3*-! B1:*(*-:35!)*+*,*-+!(*+!&7=*.!:*='22*-!'.2!3/*%*-C!7<!7(!2'(*-!(*+!;7..*:'D )7*%*-!**-!:*(*-:3*!)*3%/0<247*%/-:!-'!+*!2+%*4*-6!E'-+!&7!,'-!**-!-'+$$%./0,*!,%/-:.77?!7-+2+''-6!F((*%2G!3/*%*-!*+*-!:%'2!*-!:*='22*-!H!-''2+!(*.,!*-!4.**2!?%73$;*%*-!&*!(*2+!H!3/*!(*2+!47*%+!3*!)/7)7*%!$/+!74*%!&/0-!',,*%2!7(!3*!)73*(! +*!47*3*-!H!:%'22*-!*-!:*='22*-!:%7*/*-!7?!3/*!%/0,*!:%7-36!>-!&7!/2!3*!,%/-:.77?! %7-36!A7-3*%!3*!''-47*%!4'-!*I+*%-*!,$-2+(*2+!3/*!*%:!4**.!''%37./*!4*%*/2+6!#*! )/7.7:/2;8*!.'-3)7$=!,'-!3$2!4*%3*%!)7*%*-J!77,!'.2!''%37./*!*%:!3$$%!/2! :*=7%3*-!7<!3*!477%%'3*-!8*.*(''.!$/+:*?$+!&/0-6! K/*+!'..**-!3/*%./0,*!(*2+!=7%3+!7?:*-7(*-!/-!3*!,%/-:.77?!4'-!?.'-+!*-!3/*%J!77,!?.'-+*-%*2+*-!=7%3*-!'.2!;7(?72+!+*%$:!7?!8*+!.'-3!:*47*%36!!! #*!3$$%&''(8*/3!4'-!)/7!=7%3+!=*.!**-2!/-!4%'':!:*2+*.3!7(=/..*!4'-!3*!.':*%*!?%73$;+/*;'?';/+*/+6!F-!**-!'3*(!=7%3+!3/*!3$$%&''(8*/3!4*%47.:*-2!4*%)7-3*-! ''-!3*!=*%*.347*32*.?%7).*('+/*,6!#/*!%*3*-*%/-:!/2!-/*+!;7%%*;+!*-!4*%37*&*.+!3*! ;7(?.*I/+*/+!4'-!8*+!+8*('6!!! D!#*!7?)%*-:2+!4'-!)/7!=7%3+!/-!3*%:*./0,*!3/2;$22/*2!4*%:*.*,*-!(*+!3*!7?)%*-:2+! 4'-!3*!/-+*-2/*4*!E*2+*%2*!.'-3)7$=!3/*!3*!)73*(!$/+?$+!*-!)74*-3/*-!7?!.'-:*! +*%(/0-!B7(=/..*!4'-!3*!-773&',*./0,*!''-47*%!4'-!,$-2+(*2+C!-/*+!,'-!)./04*-! 3$%*-6!L*+!/2!3*!/-+*-2/*4*!.'-3)7$=!3/*!-/*+!3$$%&''(!/26! D!L7-:*%!/2!/-!3*!**%2+*!?.''+2!**-!'%(7*3*?%7).**(6!M77%('./:!MKD%'??7%+*$%! 477%!8*+!%*;8+!7?!47*32*.!N./4/*%!#*!O;8$++*%!*-!&/0-!7?47.:*%!L/.'.!>.4*%J!2+*..*-! )*/3*-!7-7(=7-3*-!3'+!87-:*%!,'-!7?:*.72+!=7%3*-!377%!+*!/-4*2+*%*-!/-!,.*/-2;8'./:*J!<'(/./'.*!.'-3)7$=6!A*!?.*/+*-!3''%)/0!477%!**-!':%7D*;7.7:/2;8*! ''-?',!7(3'+!3/*!,'-!)./04*-!3$%*-6!!! #*!)/7.7:/2;8*!.'-3)7$=!/2!**-!:*;*%+/</;**%3*!47%(!4'-!':%7D*;7.7:/2;8*!.'-3)7$=6!P*+!**-!)/7.7:/2;8*!7<!':%7D*;7.7:/2;8*!.'-3)7$=J!&7=*.!8/*%!'.2!/-!8*+! &$/3*-J!8*))*-!=*!2+*%,*!+%7*4*-!/-!3*!8'-3!7(!'..*!(*-2*-!)./04*-3!+*!,$--*-! 477%&/*-!4'-!47.37*-3*!47*3&'(*!47*3/-:6!

7 7. Kan bio de wereld voeden? Ja, er is ondervoeding in de wereld: achthonderd miljoen mensen lijden langdurig honger. Tegelijkertijd is er veel ontoereikende voeding: nog eens 1,3 miljard mensen zijn zwaarlijvig. Pablo Tittonell, voormalig hoogleraar Farming Systems Ecology (Wageningen Universiteit) draait de vraag om: Kan de gangbare landbouw de wereld voeden? Een retorische vraag, want we weten dat het antwoord 'nee' is.' Hij pleit voor meer erkenning voor de verdiensten van de biologische landbouw én voor meer onderzoek naar deze productiemethode. Voor de biolandbouw wordt aan universiteiten nauwelijks onderzoek gedaan, terwijl de industriële landbouw ondersteund wordt door een heel leger onderzoekers. Beeld je de vorderingen in de ecologische landbouw in als we dat verschil zouden corrigeren. Uit een recente studie van de universiteit van Berkeley blijkt trouwens dat biologische landbouw productiever is dan in eerdere studies werd aangenomen. Als er efficiënt gebruik gemaakt wordt van teeltrotatie en er op hetzelfde veld meerdere gewassen groeien, kan dat verschil zelfs gereduceerd worden tot 8%. Maar honger is eigenlijk helemaal geen productievraagstuk maar een armoedeprobleem. Voormalig VN-rapporteur Olivier De Schutter en zijn opvolger Hilal Elver noemen honger ook een politieke keuze, veroorzaakt door een gebrek aan koopkracht en door sociale onrechtvaardigheid. Zij pleiten voor het agro-ecologische model als oplossing van het hongervraagstuk: "Dat is geen terugkeer naar het verleden, maar de landbouw van de 21ste eeuw. Ze haalt een maximale opbrengst uit de juiste interactie tussen planten, dieren en omgeving. Het is een meer diverse en productieve landbouw dan de monoculturen, maar ook een kleinschaliger landbouw. Wie de honger uit de wereld wil, moet in de eerste plaats de armoede uit de wereld helpen. Dat kan door meer te investeren in familiale landbouw. Die wordt al decennia verwaarloosd, ten voordele van het industriële exportmodel. We moeten voedsel produceren, daar waar het nodig is. Lees meer op BioMijnNatuur onder starten/veelgestelde vragen

8 8. Marktcijfers biologische landbouw in Vlaanderen 2014! Het Biojaarrapport 2014 presenteert de belangrijkste kengetallen van de biologische landbouw, plaatst de Vlaamse situatie in een Europese context, analyseert de overheidsuitgaven en schat de omvang van de sector in. Uit het jaarrapport blijkt dat de groei van de biosector in Vlaanderen zich doorzet. Eind 2014 waren er 343 biologische landbouwbedrijven in Vlaanderen, een toename van 7% ten opzichte van Toch daalde het bio-areaal tot hectare (-0,5%), waarvan 698 hectare in omschakeling. Behalve boeren zijn ook 741 bedrijven gecertificeerd voor andere marktactiviteiten zoals bereiding, verkoop, verdeling en import van bioproducten uit niet EU-landen. De bestedingen van consumenten aan biovoeding in België groeiden in 2014 verder door tot 435 miljoen euro (+3,8%), terwijl de totale voedingsbestedingen (gangbaar en bio samen) met 0,8% daalden. Vlaanderen heeft hierin een aandeel van 212 miljoen euro (+3,5% tegenover 2013). Ruim negen op de tien Belgische gezinnen kochten vorig jaar wel eens een bioproduct. De klassieke supermarkt blijft met 45,3% het grootste biokanaal maar moet terrein prijsgeven aan de buurtsupermarkt en hard discount. Hard discount is het kleinste maar wel het sterkst groeiende biokanaal. Lees de volledige samenvatting van het biojaarrapport: Perscontact Sabrina Proserpio T +32 (0) /G +32 (0) E DOWNLOADS CAMPAGNEMATERIAAL:

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Deze leidraad met vraag en antwoord bevat de basiskennis voor biowinkeliers en verkoopspersoneel. Een goede kennis van bio geeft immers vertrouwen aan jouw

Nadere informatie

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Ecologische voeding en landbouw, moestuin, siertuin, milieubelei d,. Thierry Maréchal Milieu, Voeding en Gezondheid Biologische / Ecologische landbouw

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck

Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck Biologische landbouw Dirk Reheul / Guido Van Huylenbroeck 1 Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck 2004-2005 eerste zit Deel economie 1. Hoe ziet het VMS van de "beef chain" (vb. cursus)

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE 2 e GRAAD 1 LESUUR WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN 2 BIO? DA S LOGISCH? - WERKBLADEN VIDEO: GEERT HOSTE Wat is biologische voeding? Schrijf zoveel mogelijk termen op die

Nadere informatie

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in

De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeien tegen de algemene voedingstrend in De biobestedingen groeiden in 2014 verder door terwijl de totale voedingsbestedingen voor het eerst sinds jaren daalden. Ruim negen op de tien

Nadere informatie

Wegwijs in de etiketteringvoorschriften Biologische Productie

Wegwijs in de etiketteringvoorschriften Biologische Productie Statiestraat 164 B-2600 Berchem-Antwerpen +32 3 287 37 60 +32 3 287 37 61 www.tuv-nord-integra.com info@tuv-nord-integra.com BE 0465 666 712 Wegwijs in de etiketteringvoorschriften Biologische Productie

Nadere informatie

Waarom is bioverwerking anders dan gangbaar?

Waarom is bioverwerking anders dan gangbaar? Waarom is bioverwerking anders dan gangbaar? 1/ Zowat alle voedingsmiddelen zijn in biologische kwaliteit te verkrijgen, hoewel basis- en seizoensproducten weliswaar gemakkelijker te vinden zijn dan exotische

Nadere informatie

Biologisch i in 2030

Biologisch i in 2030 i Paulien Veerman Secretaris VBP/ Projectleider Biokap Even voorstellen: Bionext organisatie 1 Bionext = ketenorganisatie voor de biologische landbouw en voeding 3 De peilers onder Bionext Even voor rstellen

Nadere informatie

Studiedag Biologische Marktcijfers

Studiedag Biologische Marktcijfers Studiedag Biologische Marktcijfers Programma 16u00: Voorstelling Fabriek voor de Toekomst Voeding - Pieter Vancoillie, coördinator voeding, POM West-Vlaanderen 16u10: Verwerking van biologische producten,

Nadere informatie

BioDuurzaam - EKO. Bavo van den Idsert - Bionext

BioDuurzaam - EKO. Bavo van den Idsert - Bionext BioDuurzaam - EKO Bavo van den Idsert - Bionext Inhoud - Introductie Bionext - BioDuurzaam en EKO 2012-2020 Bionext De hele keten van boer tot consument: 1.000 bio-boeren & telers (Biohuis) 100 bio-handel

Nadere informatie

Diervriendelijke keuzes door consumenten

Diervriendelijke keuzes door consumenten Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Diervriendelijke keuzes door consumenten Monitor Duurzame Dierlijke Producten 2009 Deze brochure is een uitgave van: Rijksoverheid Postbus 00000 2500

Nadere informatie

BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE

BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE 2 e GRAAD 1 LESUUR GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIO? DA S LOGISCH! DOELEN De leerlingen kunnen uitleggen wat bio inhoudt door

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

CERTISYS DE LANDBOUWER. VOLLEDIGE FYSIEKE CONTROLE alle percelen gebouwen/stallen dieren(welzijn) voorraden oogsten verwerkingsproces (eventueel)

CERTISYS DE LANDBOUWER. VOLLEDIGE FYSIEKE CONTROLE alle percelen gebouwen/stallen dieren(welzijn) voorraden oogsten verwerkingsproces (eventueel) DE LANDBOUWER VOLLEDIGE FYSIEKE CONTROLE alle percelen gebouwen/stallen dieren(welzijn) voorraden oogsten verwerkingsproces (eventueel) ADMINISTRATIEVE CONTROLE veeboek (voeding, geboorten, sterftes, diergeneeskundige

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN AAN TAFEL! OPDRACHT Tafelindeling Trek een etiketje met daarop de naam van een artikel en de prijs. Zoek het juiste

Nadere informatie

De biobestedingen groeien stevig door in 2015

De biobestedingen groeien stevig door in 2015 De biobestedingen groeien stevig door in 2015 De biomarkt deed het vorig jaar uitstekend. De bestedingen van biologische producten groeiden in 2015 met 18%. De groei was het sterkst in Brussel. Het totaal

Nadere informatie

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland PvdA Noord-Holland Werkplan voor 2019 PvdA Noord-Holland Werkplan biologische landbouwgrond 2019 Manifest voor meer biologische en duurzame landbouw

Nadere informatie

Wist u dat... «Wie kiest voor Label Rouge gevogelte, kiest voor kwaliteit, dierenwelzijn en verantwoord maatschappelijk ondernemen»

Wist u dat... «Wie kiest voor Label Rouge gevogelte, kiest voor kwaliteit, dierenwelzijn en verantwoord maatschappelijk ondernemen» K B L A W T T L P A O H O C L S T N U T O M SM PL D W N Z N J LZ M K A A U L Wist u dat... «Wie kiest voor Label ouge gevogelte, kiest voor kwaliteit, dierenwelzijn en verantwoord maatschappelijk ondernemen»

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer teelt

Nadere informatie

Biologische landbouw en voeding barst van de ambities

Biologische landbouw en voeding barst van de ambities Bionext Meerjarenambities Biologische landbouw en voeding 2012-2017 Biologische landbouw en voeding barst van de ambities De biologische landbouw- en voedingsketen heeft iets te bieden. Iets wat aansluit

Nadere informatie

We gaan nu eens op dezelfde manier naar voedsel telen en kopen kijken als naar een verkeerslicht.

We gaan nu eens op dezelfde manier naar voedsel telen en kopen kijken als naar een verkeerslicht. Betaalbaar en gezond Goedkope groenten aangeboden in de supermarkten vinden wij meestal betaalbaar. Maar zijn die goedkope groenten ook allemaal even gezond? Bevatten ze de essentiële vitaminen die we

Nadere informatie

Biologische producten exporteren

Biologische producten exporteren Biologische producten exporteren - Bij export moet men rekening houden met de lokale (= land waarnaar men exporteert) wetgeving rond biologische productie en verwerking. bv: EU-wetgeving, Japanse JAS-wetgeving,

Nadere informatie

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen In een notendop Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is Een netwerk van lokale boeren en andere betrokken partners Een aanspreekpunt voor Stadslandbouw

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder?

Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder? Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder? Dr. Ir. Lucy van de Vijver Louis Bolk Instituut, Driebergen 25 januari 2012 Gezondheid van ons voedsel Louis Bolk Instituut: - Driebergen - Ghana + Oeganda

Nadere informatie

Uitslag onderzoek Diervriendelijk vlees? EénVandaag Opiniepanel deelnemers Oktober 2009

Uitslag onderzoek Diervriendelijk vlees? EénVandaag Opiniepanel deelnemers Oktober 2009 Uitslag onderzoek Diervriendelijk vlees? EénVandaag Opiniepanel 24.000 deelnemers Oktober 2009 Hoe vaak eet u vlees bij de warme maaltijd? (Bijna) iedere dag 42,5 5-6 keer in de week 18,1 3-4 keer in de

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

Vragenlijst over de herziening van het Europees beleid voor biologische landbouw

Vragenlijst over de herziening van het Europees beleid voor biologische landbouw Vragenlijst over de herziening van het Europees beleid voor biologische landbouw 1 en 2 zijn persoonlijk vragen. Geen commentaar van IFOAM EU NB: Vragen met een sterretje * zijn verplicht 3. Kleine bedrijven

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen. Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen. Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen ECOWIJZER Bioproducten Fairtrade Lokale producten Duurzame materialen Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke Beste lezer Deze Ecowijzer is een initiatief van de Gemeentelijke Raad voor

Nadere informatie

1 Regionaliteit. Nieuwe wetgeving bio veevoeder van kracht

1 Regionaliteit. Nieuwe wetgeving bio veevoeder van kracht Nieuwe wetgeving bio veevoeder van kracht 1/ Sinds 18 juni is de nieuwe wetgeving rond biologisch veevoeder van kracht. Hieronder geven we een overzicht van de belangrijkste verschillen met de vroegere

Nadere informatie

ALV GROENLINKS BRONCKHORST Visie op moderne grootschalige

ALV GROENLINKS BRONCKHORST Visie op moderne grootschalige ALV GROENLINKS BRONCKHORST 24-11-2015 Visie op moderne grootschalige Willem beekman Geboren op Texel, zoon van veearts. - Wens: boer worden! 25 jaar boer geweest op Urtica de Vijfsprong Biologisch dynamische

Nadere informatie

Inhoudsopgave. In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten.

Inhoudsopgave. In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten. Start Biologisch! Inhoudsopgave In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten. Wat is biologisch? Is biologisch altijd

Nadere informatie

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België

Kansendossier Biologische producten en landbouw. België Kansendossier Biologische producten en landbouw België Biologische producten en landbouw in België De vraag naar bioproducten zit in België al enkele jaren in de lift en blijkt bovendien bijzonder crisisbestendig.

Nadere informatie

Bio & de wet. Plantaardige productie

Bio & de wet. Plantaardige productie Bio & de wet Plantaardige productie Bio en de wet - plantaardige productie - versie augustus 2015 1 Colofon Eindredactie: Tom Wouters Auteurs: Esmeralda Borgo, Elke Denys Vormgeving: Tom Wouters V.U. Kurt

Nadere informatie

Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte. met de medewerking van

Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte. met de medewerking van Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte met de medewerking van De aardappelziekte De aardappelziekte wordt veroorzaakt door Phytophthora infestans, een schimmelachtig organisme.

Nadere informatie

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Wageningen, 7 februari 2013 Wouter van der Weijden Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu www.clm.nl Dijkhuizen-these 1. Hoge productie per ha

Nadere informatie

Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal

Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal INHOUDELIJK DOSSIER Innovatief lichtsysteem brengt daglicht in biologische pluimveestal 1/ 1 Heusden-Zolder, 3 oktober 2013 Ter gelegenheid van Werelddierendag, op vrijdag 4 oktober, zet BioForum letterlijk

Nadere informatie

Factsheet biologische bloembollenteelt voor professionals

Factsheet biologische bloembollenteelt voor professionals Factsheet biologische bloembollenteelt voor professionals Studiedag biologische bloembollenteelt 1 december 2016 Inleiding Het areaal biologische bloembollenteelt in Nederland is nog zeer beperkt, ongeveer

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIO ETEN & WETEN - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIO: ETEN & WETEN DOELEN AANSLUITING BIJ (DETAILS ZIE BIJLAGE EINDTERMEN) WAT

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp 1) Voedsel en dranken uit de organische voedingsproducten en geproduceerd op een milieuvriendelijke wijze EN / OF 2) Voedsel en dranken die een eerlijke

Nadere informatie

Advies EGTOP over additieven in bio 17/10/2012 samenvatting Elke Denys

Advies EGTOP over additieven in bio 17/10/2012 samenvatting Elke Denys Advies EGTOP over additieven in bio 17/10/2012 samenvatting Elke Denys 1/ Een team van experts (Expert Group on organic Processing, EGTOP) boog zich over de lijst met toegelaten additieven in biologische

Nadere informatie

Interactie consument en producent Op weg naar gezonde groei, duurzame oogst. Ronald Hiel 11 juni 2015

Interactie consument en producent Op weg naar gezonde groei, duurzame oogst. Ronald Hiel 11 juni 2015 Interactie consument en producent Op weg naar gezonde groei, duurzame oogst Ronald Hiel 11 juni 2015 Wat u te wachten staat: Even voorstellen Waar staan we nu: resultaten en uitdagingen Hoe ziet het speelveld

Nadere informatie

Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012

Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012 Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012 Inleiding: De veredeling van gewassen heeft onder andere

Nadere informatie

Inspirerende cases afzet en vermarkting varkensvlees Isabelle Vuylsteke Inagro Afdeling Dierlijke productie

Inspirerende cases afzet en vermarkting varkensvlees Isabelle Vuylsteke Inagro Afdeling Dierlijke productie Inspirerende cases afzet en vermarkting varkensvlees Isabelle Vuylsteke Inagro Afdeling Dierlijke productie Inhoud Labelling varkensvlees: Stalconcepten Ras differentiatie Alternatieve voeders Labelling

Nadere informatie

Deltaplan Agro-Ecologie

Deltaplan Agro-Ecologie Deltaplan Agro-Ecologie Dr. Ir. Henk Tennekes Drs. Claudia Külling Dr. Henk Tennekes, ETS Drs. Claudia Külling, Servaplant Dr. Ir. H. A. Tennekes, E Waarom een Deltaplan Agro-Ecologie? Grondlegger van

Nadere informatie

DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN

DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN 170 MILJOEN KIPPEN? KUNNEN WE DAT PIKKEN? DE ETHISCHE MATRIX: 170 MILJOEN KIPPEN, KUNNEN WIJ DAT PIKKEN? Respect voor: Welzijn Keuzevrijheid Rechtvaardigheid Boeren CEL 1

Nadere informatie

Synergie tussen biologische en gangbare landbouw

Synergie tussen biologische en gangbare landbouw Synergie tussen biologische en gangbare landbouw Wouter van der Weijden Biovak 23 januari 2013 CLM en biolandbouw 1980: niet voor bio gekozen Principieel: doelen > middelen Strategisch: kleine stappen

Nadere informatie

Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU

Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU De Europese Unie mikt hoog Europese Commissie Landbouw en plattelandsontwikkeling Bijdrage van het landbouwbeleid Het GLB biedt landbouwers een aantal stimuli

Nadere informatie

Details van het voorstel en voorstel voor standpunt BioForum:

Details van het voorstel en voorstel voor standpunt BioForum: 1 Details van het voorstel en voorstel voor standpunt BioForum: Producenten Groepscertificering Vandaag moet elke individuele biologische marktdeelnemer onder biocontrole staan. Het voorstel van de Commissie

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Trefwoordenlijst 73. Inhoud

Inhoud. Voorwoord 5. Trefwoordenlijst 73. Inhoud Inhoud Voorwoord 5 1 Handel in duurzame producten 9 1.1 Duurzame of traditionele productie? 9 1.2 Logo s en keurmerken 11 1.3 Kosten van duurzame teelt 16 1.4 Relatie prijs - kwaliteit - afzet 17 1.5 Een

Nadere informatie

Het ontwapenen van kippen

Het ontwapenen van kippen Het ontwapenen van kippen Voorzorgsprincipe dierenwelzijn Wouter Wytynck Boerenbond Dierenwelzijn Dierenwelzijn wordt getoetst aan vijf vrijheden: - Vrij van honger en dorst - Vrij van ongemak - Vrij van

Nadere informatie

OMSCHAKELING NAAR DE BIOLOGISCHE PRODUCTIE

OMSCHAKELING NAAR DE BIOLOGISCHE PRODUCTIE OMSCHAKELING NAAR DE BIOLOGISCHE PRODUCTIE Omschakeling naar biologische varkenshouderij 1 www.vlaanderen.be INHOUD 1 Situering... 3 2 Omschakeling naar biologische varkenshouderij in Vlaanderen... 3 2.1

Nadere informatie

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN Info over de geitenmelksector Alles over productie, verwerking en afzet De melkgeit is terug Kenmerken van de melkgeit De melkgeit in Nederland is terug van weggeweest. In

Nadere informatie

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden?

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Resultaten met functionele agrobiodiversiteitsmaatregelen vanuit project Boeren en Agrobiodiversiteit.. Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Jan de Wit Louis Bolk Instituut 1 Biodiversiteit?

Nadere informatie

2. Wat waren de belangrijkste redenen waarom de productieactiviteiten van 35 bedrijven in 2013 werden stopgezet?

2. Wat waren de belangrijkste redenen waarom de productieactiviteiten van 35 bedrijven in 2013 werden stopgezet? VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Vraag nr. 43 van 4 september 2014 van FRANCESCO VANDERJEUGD Biologische landbouw - Stand van zaken

Nadere informatie

Herkomst en Dierenwelzijnseisen

Herkomst en Dierenwelzijnseisen Scharrel Vlees Van Ommeren Vlees Herkomst en Dierenwelzijnseisen Inhoud Eisen en herkomst Van Ommeren Vlees Scharrel Rundvlees... 2 Eisen en herkomst Van Ommeren Vlees Scharrel Varkensvlees... 3 LIVAR...

Nadere informatie

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw een visie over de hervormingen in de landbouw Oktober 2013 nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Inleiding Landbouwbeleid heeft grote invloed op

Nadere informatie

Ruimte en ecosysteemdiensten: economische en sociale vernieuwing

Ruimte en ecosysteemdiensten: economische en sociale vernieuwing Ruimte en ecosysteemdiensten: economische en sociale vernieuwing Het voedsel op ons bord is een spiegel van de wereld Kurt Sannen, 10 februari 2015 3 Gediversifieerd bedrijfsplan : Biologische rundvee-

Nadere informatie

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Fairsterk je kerk! Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Inleiding In België, Nederland en Groot-Brittannië is het al een groot succes: FairTradeGemeenten.

Nadere informatie

VAN SHOP IN SHOP TOT COMPLETE WINKELFORMULE WWW.LEPERRON.NL

VAN SHOP IN SHOP TOT COMPLETE WINKELFORMULE WWW.LEPERRON.NL VAN SHOP IN SHOP TOT COMPLETE WINKELFORMULE WWW.LEPERRON.NL ONZE FILOSOFIE Verkoop onderscheidende broden en patisserie via een Le Perron Boutique (shop-in-shop). Of het nu gaat om een kleine Italiaanse

Nadere informatie

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Marjoleine Hanegraaf

Nadere informatie

Welkom bij Brasvar. Het Brasvarken van Nevele. Pure kwaliteit. Voeding, zo belangrijk. Charcuterie

Welkom bij Brasvar. Het Brasvarken van Nevele. Pure kwaliteit. Voeding, zo belangrijk. Charcuterie BRASVAR D a t s m a a k t, d a t r a a k t Welkom bij Brasvar Het Brasvarken van Nevele Pure kwaliteit Voeding, zo belangrijk Charcuterie 2 3 Welkom bij Brasvar Het Brasvarken van Nevele 3 Pure kwaliteit

Nadere informatie

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland Almanak Almanak kleinschalige initiatieven Van en voor iedereen die zich sterk maakt voor duurzaam voedsel Dit is een dummy met een paar pagina s van de

Nadere informatie

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boeren hebben een oplossing! Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boerenkracht & financiering KLIMAAT VOEDSELZEKERHEID & GEZONDHEID VITAAL PLATTELAND Innovatie, data & kennis ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouw

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Biologische landbouw: op weg naar een duurzame landbouw-en voedingsbenadering Bionext 2014. Michiel.korthals@wur.nl

Biologische landbouw: op weg naar een duurzame landbouw-en voedingsbenadering Bionext 2014. Michiel.korthals@wur.nl Biologische landbouw: op weg naar een duurzame landbouw-en voedingsbenadering Bionext 2014 Michiel.korthals@wur.nl Inhoud 1. Ethische criteria voor landbouw en voeding 2. Gangbare landbouw 3. Biologische

Nadere informatie

De uitgangspunten van bio Wegwijs in de termen en hun verklaringen: biologisch, ecologisch, bio-dynamisch...

De uitgangspunten van bio Wegwijs in de termen en hun verklaringen: biologisch, ecologisch, bio-dynamisch... VRAAG 1. WAT IS BIO EIGENLIJK? De uitgangspunten van bio Wegwijs in de termen en hun verklaringen: biologisch, ecologisch, bio-dynamisch... UITGANGSPUNTEN VAN BIO Kwaliteitsvoeding bieden op een natuurlijke

Nadere informatie

Bavovan den Idsert VBP

Bavovan den Idsert VBP EKO: de toekomst van biologisch? Bavovan den Idsert VBP De AH methodepuur&eerlijk Unilever sustainableliving plan Ik kies bewust Beter leven, ook goed Achtergrond Toenemende vraag vanuit maatschappij,

Nadere informatie

Multidisciplinair cocreatief onderzoek in actie. Verslag van de studienamiddag: Biolandbouw en voeding: een uitdaging voor elke onderzoeker!

Multidisciplinair cocreatief onderzoek in actie. Verslag van de studienamiddag: Biolandbouw en voeding: een uitdaging voor elke onderzoeker! Multidisciplinair cocreatief onderzoek in actie. Verslag van de studienamiddag: Biolandbouw en voeding: een uitdaging voor elke onderzoeker! Een 70 tal aanwezigen uit een scala van onderzoeksdomeinen namen

Nadere informatie

Inspectie Rapport. Informatie betrokken partijen: Certificaatgegevens. Afwijkingen historie. F. van Rossem. BIO - InspectieHercertificering - Landbouw

Inspectie Rapport. Informatie betrokken partijen: Certificaatgegevens. Afwijkingen historie. F. van Rossem. BIO - InspectieHercertificering - Landbouw Pagina's: 1 van 6 Informatie betrokken partijen: Bedrijfsinformatie Skalnr.: Bedrijfsnaam: Locatie: F. van Rossem Drostendijk 2 7462 SG RIJSSEN Contactpersoon: Telefoon nr.: E-mail: F. Van Rossem 0031

Nadere informatie

BIO BASED ECONOMY WERKT!

BIO BASED ECONOMY WERKT! HENNEP een lekkere voedingsbron?! Onverwachte voedingsbron BIO BASED ECONOMY WERKT! GROENE GRONDSTOFFEN Inhoudsstoffen GROENE GRONDSTOFFEN HENNEP een lekkere voedingsbron?! Inleiding Hoewel hennep algemeen

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIO ETEN & WETEN - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIO: ETEN & WETEN DOELEN AANSLUITING BIJ (DETAILS ZIE BIJLAGE EINDTERMEN) De leerlingen

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt

CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt De Koninklijke Muntschouwburg draagt aandacht voor het milieu en voor sociale aspecten hoog in het vaandel. Dit engagement wordt op een

Nadere informatie

Verklaring van de symbolen

Verklaring van de symbolen Verklaring van de symbolen lactosevrij UTZ CERTIFIED gecertificeerde koffieboeren verbouwen hun koffie met zorg en aandacht voor mens en milieu. Inter IKEA Systems B.V. 2009 Producten die geschikt zijn

Nadere informatie

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*?

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? Samenvatting van de bevindingen van de Nationale DenkTank 2012 boer Consument Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? verwerker *De voorstellen van de denktank voor

Nadere informatie

Bijeenkomst Alumni Wageningen. Datum 15 april 2014. Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening

Bijeenkomst Alumni Wageningen. Datum 15 april 2014. Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening Bijeenkomst Alumni Wageningen Datum 15 april 2014 Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening Wageningen NM 10 1971 1979 Jan Omvlee 100% zelfstandig 100% mensen 100% groenten Onze aanpak

Nadere informatie

Duurzaam middelengebruik: een gezamenlijke opgave. Ernst van den Ende Algemeen Directeur Plant Sciences Group Wageningen UR

Duurzaam middelengebruik: een gezamenlijke opgave. Ernst van den Ende Algemeen Directeur Plant Sciences Group Wageningen UR Duurzaam middelengebruik: een gezamenlijke opgave Ernst van den Ende Algemeen Directeur Plant Sciences Group Wageningen UR Toenemende vraag naar voedsel Beschikbaarheid ongelijk verdeeld Malnutrition

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Bedrijfskleding. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Bedrijfskleding. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Bedrijfskleding 1. Scope/afbakening De productgroep bedrijfskleding omvat zowel leveringen van bedrijfskleding als de diensten die met de

Nadere informatie

De noodzaak van een radicale ommekeer in landbouw en veeteelt

De noodzaak van een radicale ommekeer in landbouw en veeteelt De noodzaak van een radicale ommekeer in landbouw en veeteelt Dr. Sicco Mansholt had als minister van Landbouw na de Tweede Wereldoorlog de opdracht om de hongerige magen van de Nederlanders te voeden

Nadere informatie

Stadsboeren in Nederland

Stadsboeren in Nederland Stadsboeren in Nederland Door: ir. Rosanne Metaal Directie Europees Landbouwbeleid &Voedselzekerheid DG AGRO, Ministerie Economische Zaken Presentatie Alumni-netwerk, 12 november 2013, Uit Je Eigen Stad

Nadere informatie

Introductie. Zin en onzin van microbieel verrijkte producten. Onderwerpen. Het bodemleven. Rol van het bodemleven in de grond

Introductie. Zin en onzin van microbieel verrijkte producten. Onderwerpen. Het bodemleven. Rol van het bodemleven in de grond Zin en onzin van microbieel verrijkte producten Gera van Os Lector Duurzaam Bodembeheer, CAH Dronten Onderzoeker Gewas- en bodemgezondheid, PPO Lisse Introductie Bodem is de basis voor een goede teelt:

Nadere informatie

Etiketteringsregelgeving voor biologische voedingswaren. Praktische gids

Etiketteringsregelgeving voor biologische voedingswaren. Praktische gids Etiketteringsregelgeving voor biologische voedingswaren Praktische gids Inhoud 1. Wetgevend kader...3 2. Definities...3 3. Verwijzingen naar de biologische productiewijze...4 4. Onverwerkte landbouwproducten...5

Nadere informatie

Kenneth Wyffels 2L2 19 JAARTAAK SEI 2011-2012

Kenneth Wyffels 2L2 19 JAARTAAK SEI 2011-2012 Kenneth Wyffels 2L2 19 JAARTAAK SEI 2011-2012 April- 30/04/ 12 Artikel 1. Jean-Luc Dehaene van de CD&V kan bijna 3 miljoen euro opstrijken. Door een aantal jaar geleden een pakket aandelenopties te kopen

Nadere informatie

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen!

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de productie van vlees. Smaak en prijs zijn niet meer maatgevend.

Nadere informatie

De bodem, weerloos én weerbaar

De bodem, weerloos én weerbaar De bodem, weerloos én weerbaar Hoe onderzoek bijdraagt aan een betere kwaliteit van de bodem en dus stabielere opbrengst voor de lange termijn Bodemkwaliteit op zand De bodem is misschien wel het belangrijkste

Nadere informatie

Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO

Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO 12-03-2015 NL Agri & Food: oprecht een topsector! Tweede exporteur ter wereld Stevige pijler onder de economie 10% v/h BNP;

Nadere informatie

Technische fiche activiteit TRA ACT 125 versie n 2 11/06/2015

Technische fiche activiteit TRA ACT 125 versie n 2 11/06/2015 Korte omschrijving Fabrikant meststoffen dierlijke bijproducten Beschrijving Code Plaats Fabrikant PL43 Activiteit Vervaardiging AC39 Product Meststoffen, bodemverbeterende middelen, teeltsubstraten PR128

Nadere informatie

Levende cultuur in ons landschap. Geert Boink SZH Landgoed Mariënwaerdt Beesd 20-04-2012

Levende cultuur in ons landschap. Geert Boink SZH Landgoed Mariënwaerdt Beesd 20-04-2012 Levende cultuur in ons landschap Geert Boink SZH Landgoed Mariënwaerdt Beesd 20-04-2012 Onderwerpen De levende cultuur Ons landschap Levende cultuur behouden conclusies De levende cultuur Cultuurhistorische

Nadere informatie

Valeriaan PERSDOSSIER. Brussel. 20, 21 & 22/4/2012 Tour & Taxis ORGANISATIE. valeriaan-brussel.be

Valeriaan PERSDOSSIER. Brussel. 20, 21 & 22/4/2012 Tour & Taxis ORGANISATIE. valeriaan-brussel.be Valeriaan Brussel 20, 21 & 22/4/2012 Tour & Taxis PERSDOSSIER ORGANISATIE valeriaan-brussel.be Bio, daar ga je voor! Nature & Progrès en Velt nodigen je graag uit voor de tweede editie van de beurs Valeriaan

Nadere informatie

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek Biotechniek Biotechniek: een overzicht Biotechniek: een overzicht Biotechniek: een overzicht Biotechniek: een overzicht Biotechniek Life sciences

Nadere informatie

Voorsprong met mineralen

Voorsprong met mineralen Voorsprong met mineralen Samen staan de sectoren sterker Deze bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door LTO Gelderland, Overijssel en de Rabobank. Circulaire Economie Nieuwe toverwoord of kansrijke uitdaging

Nadere informatie

Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015

Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015 Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015 Organisatie : Stichting Duurzame Ontwikkeling Nederland Suriname Inleider : Trusty Green, Loes Trustfull, directeur Trusty Green Begeleider :

Nadere informatie

MET RESPECT VOOR DE NATUUR

MET RESPECT VOOR DE NATUUR MET RESPECT VOOR DE NATUUR DAGELIJKS VERS VOOR U GESNEDEN EN VERPAKT WIE IS KRAAK-VERS Kraak-Vers is dé leverancier voor dagvers hartig beleg. Met pure producten voor ontbijt, lunch en tussendoor. Kraak-Vers

Nadere informatie

potgrond (minidossier)

potgrond (minidossier) potgrond (minidossier) ecologisch leven en tuinieren Nagenoeg elke potgrond bestaat voor meer dan de helft uit turf. Die zorgt er voor dat het water optimaal wordt vastgehouden en dat je planten of zaden

Nadere informatie

Is bio beter voor het klimaat?

Is bio beter voor het klimaat? Is bio beter voor het klimaat? 1/ Verslag congres in Clermont-Ferrand, 1-18 april 200congres in Clermont- Ferrand, 1-18 april 2008 Agriculture biologique et changement climatique Vraagstelling/thema van

Nadere informatie