Investeren in handicap Focus op de sector in Vlaams-Brabant

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Investeren in handicap Focus op de sector in Vlaams-Brabant"

Transcriptie

1 steunpunt sociale planning Investeren in handicap Focus op de sector in Vlaams-Brabant 2010

2

3 Voorwoord In het najaar van 2009 kwamen we als provincie naar buiten met het dossier 'Investeren in Welzijn', waarin we een analyse maakten van het welzijnsaanbod in de provincie. We keken naar de verschillende sectoren die het welzijn van de Vlaams-Brabantse bevolking moeten garanderen en vergeleken het aanbod in onze provincie met de andere Vlaamse Provincies. Één van de sectoren waar we een grote achterstand vaststelden, was de sector voor personen met een handicap. Uiteraard was dit geen nieuwe vaststelling, we waren ons als provinciaal bestuur al langer bewust van de tekorten in deze sector, toch bracht het dossier een nieuwe dynamiek op gang. Zowel wijzelf als provincie als de Vlaamse Overheid namen nieuwe initiatieven om de sector personen met een handicap in Vlaams-Brabant te versterken. Het steunpunt sociale planning van de provincie stelde een 'dossier personen met een handicap in Vlaams-Brabant' op. Hiermee wil de provincie de bredere welzijnssector informeren over en ondersteunen bij het uitwerken van een beleid voor personen met een handicap. Naar aanleiding van deze publicatie werd ook dit beleidsdocument opgesteld. Het geeft een stand van zaken van de inspanningen die geleverd werden en staat stil bij de knelpunten die blijven bestaan. Het is dan ook een oproep naar de beleidsverantwoordelijken om blijvend extra te investeren in de sector personen met een handicap in Vlaams-Brabant. Monique Swinnen gedeputeerde voor welzijn 3

4 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inhoudsopgave... 4 Inleiding... 7 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant Erkenningen door de Directie-generaal personen met een handicap Inschrijvingen bij het VAPH PEC-beslissingen in Vlaams-Brabant Spreiding van de PEC-beslissingen in Vlaams-Brabant Centrale registratie van de zorgvragen (CRZ) Personen met een tegemoetkoming voor personen met een handicap IT, IVT en THAB Kinderbijslag...12 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Structurele achterstand in Vlaams-Brabant Achterstand per doelgroep Achterstand per zorgvorm Achterstand in de werkingsbudgetten Regionale verschillen in de provincie Vergelijking van het aanbod in de twee arrondissementen Overzicht van het aanbod in de provincie Meerjarenbudget voor zorgvernieuwing en uitbreiding...30 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren Diensten voor gezinszorg Integrale jeugdhulp Kinderopvang Buitengewoon onderwijs Inclusieve speelpleinwerking Beschutte werkplaatsen en arbeidszorg Beschutte werkplaatsen Arbeidszorg...35 DEEL IV: Initiatieven van de provincie Het provinciale impulsbeleid Het gratis 0800-nummer Sociale voordelen en tegemoetkomingen Provinciale bijdrage telefoonkosten

5 16.2 Provinciale aanpassingspremie voor woningen Toegankelijkheid Handicap en vrije tijd Vrijetijdszorg Begeleiderspas Uit met toegang Provinciale subsidie aan werkingen met kinderen en jongeren uit specifieke doelgroepen Sportaanbod...42 BESLUIT...43 Eindnoten

6 6

7 Inleiding Het beleid voor personen met een handicap is niet gecentraliseerd bij één bestuursniveau. Zowel de federale overheid, Vlaanderen, de provincie als de gemeenten hebben hun rol in het uitbouwen van het beleid voor personen met een handicap. De Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid staat in voor de uitkeringen aan personen met een handicap en het toekennen van bepaalde sociale voordelen. In Vlaanderen is in de eerste plaats het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) bevoegd. Het VAPH voorziet in de ondersteuning van personen met een handicap: zowel ambulant als (semi-) residentieel, in hulpmiddelen of in natura. De provincie voert enerzijds een impulsbeleid om de achterstand in het voorzieningenaanbod weg te werken, en biedt anderzijds vooral op het vlak van vrijetijdsbeleving ondersteuning. Tot slot nemen ook de lokale besturen heel wat initiatieven voor personen met een handicap. Uiteraard zijn er ook nog tal van initiatieven die door het middenveld georganiseerd worden. In dit beleidsdocument staan we niet stil bij alle initiatieven van alle bestuursniveaus. Daarvoor verwijzen we naar het uitgebreide 'dossier personen met een handicap', waarin we wel een breder beeld schetsen van het aanbod voor personen met een handicap. In dit beleidsdocument focussen we op het Vlaamse en provinciale beleid. We staan vooral stil bij de achterstand in het voorzieningenaanbod. In het eerste deel staan we stil bij de personen met een handicap in Vlaams-Brabant. Vooral hun aantal in de provincie en hun spreiding over de regio's in de provincie komen aan bod. Het tweede deel focust op het aanbod. In een eerste hoofdstuk staan we stil bij het aanbod van het VAPH, waarbij we een vergelijking maken met de andere provincies. In het tweede hoofdstuk staan we stil bij de verschillen in de spreiding van het aanbod en bekijken we het overzicht per zorgvorm. Het derde deel focust op het aanbod in een aantal belendende sectoren: de diensten voor gezinszorg, de integrale jeugdhulp, de kinderopvang, het buitengewoon onderwijs en de beschutte werkplaatsen. Het vierde en laatste deel focust op de initiatieven van de provincie. In de eerste plaats is er de provinciale impulssubsidie die mee moet helpen de ongelijke spreiding van het aanbod weg te werken. Met het gratis 0800-nummer, de begeleiderspas, de ondersteuning van vrijetijdszorgorganisaties, subsidies voor het aanpassen van woningen en de verschillende initiatieven op vlak van cultuur en sport, draagt de provincie ook haar steentje bij aan het welbevinden van personen met een handicap. In het besluit plaatsen we een aantal bevindingen uit de verschillende hoofdstukken op een rij. 7

8 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant Een zicht krijgen op de aanwezigheid en de spreiding van personen met een handicap is niet eenvoudig. Personen met een handicap laten zich enkel in cijfers vervatten indien ze zich laten registreren om gebruik te kunnen maken van een dienst of voorziening of om te kunnen genieten van fiscale of sociale voordelen of een uitkering. 1 Erkenningen door de Directie-generaal personen met een handicap Om een tegemoetkoming te ontvangen voor personen met een handicap of te genieten van bepaalde sociale en fiscale voordelen is een attest nodig van de Directie-generaal (DG) Personen met een handicap. In december 2010 waren er in Vlaams-Brabant personen die door de DG Personen met een handicap als persoon met een handicap erkend zijn. De kaart toont aan dat de spreiding niet gelijk is in de ganse provincie. Vooral het Hageland en het Pajottenland hebben hoge aandelen op de bevolking. Ten zuidwesten van Brussel zijn er daarentegen een aantal gemeenten met lage aandelen. Kaart 1: : Personen met een erkenning door de DG Personen met een Handicap (dec. 2010) % inwoners met erkenning handicap aantal Bever 5,14-7,32 3,87-5,13 3,27-3,86 2,48-3,26 1,66-2, jaar 65-plus Galmaarden Herne Affligem Gooik Asse Liedekerke Ternat Roosdaal Vlaams-Brabant: 3,86% Opwijk Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Steenokkerzeel Machelen Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Boortmeerbeek Overijse Kampenhout Keerbergen Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Linter Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: FOD Sociale Zekerheid, DG Personen met een handicap Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Gedeeltelijk hangt deze spreiding samen met de leeftijdsverdeling van de bevolking. Jongeren hebben minder vaak een erkenning en in gemeenten met een jongere bevolking zullen er dus ook minder personen met een erkenning zijn ten opzichte van de totale bevolking. Toch blijkt uit een analyse van deze gegevens dat er ook andere factoren moeten meespelen. Van de in Vlaams-Brabant erkende personen met een handicap hebben er slechts 953 een vreemde nationaliteit. Dit is slechts 2,3%, terwijl het aandeel vreemdelingen op de bevolking 7,5% bedraagt. 606 van deze niet-belgische personen met een handicap hebben een EU-nationaliteit. 89 komen uit Maghreblanden of Turkije. Zoutleeuw Landen Geetbets 8

9 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant 2 Inschrijvingen bij het VAPH Wie een handicap heeft, in Vlaanderen verblijft en vóór de leeftijd van 65 jaar de vraag stelt, kan beroep doen op de voorzieningen en diensten van het VAPH 1. Hiervoor moet men wel een aanvraag indienen bij de Provinciale Evaluatie Commissie (PEC), die beslist of men al dan niet in aanmerking komt. Een multidisciplinair team (MDT) oordeelt over de noden van de persoon met een handicap. 2.1 PEC-beslissingen in Vlaams-Brabant personen in Vlaams-Brabant zijn door het VAPH erkend als persoon met een handicap. Ze hebben dus een positieve beslissing van de PEC ontvangen. Dat is 1,7% van de totale bevolking. 18,7% van de personen met een handicap is jonger dan 18 jaar. Erg opvallend is het verschil tussen mannen en vrouwen. Tot de leeftijd van 18 jaar zijn er meer dan dubbel zoveel jongens met een handicap dan meisjes. Ook bij de volwassenen zijn de mannen oververtegenwoordigd. 2 Tabel 1: : Personen met een handicap met een geldige PEC-beslissing in Vlaams-Brabant < 18 jaar > 18 jaar Totaal Vrouw Man Totaal Vrouw Man Totaal IMB-vraag* niet getypeerde vraag vraag niet voor het VAPH PAB-vraag Zorgvraag Totaal personen** * IMB: Individuele materiële bijstand ** Het totaal is niet gelijk aan de som van de rijen, aangezien eenzelfde persoon bij verschillende vraagtypes kan voorkomen Bron: VAPH Wanneer we kijken naar het type vraag dat gesteld werd aan het VAPH, zien we dat bijna de helft van de personen een zorgvraag heeft gesteld. Hetzelfde geldt voor de vragen naar individuele materiële bijstand (IMB). Bij een tal personen gaat het om een vraag naar een persoonlijk assistentiebudget (PAB) personen hebben een PEC-erkenning die niet voor het VAPH is bedoeld, maar voor het domein 'werk' (bijvoorbeeld loonkostensubsidie of beschutte werkplaats). De verschillende vraagtypes kunnen worden gecombineerd, zodat het totaal onderaan de kolom niet gelijk is aan de som van de rijen. In 2009 nam de Provinciale Evaluatie Commissie Vlaams-Brabant in totaal beslissingen. Daarvan resulteerden er 579 in een negatieve beslissing of weigering (10,2%) en (89,0%) in een goedkeuring. Voor de meeste weigeringen (434) werd geen specifieke reden opgegeven. 2.2 Spreiding van de PEC-beslissingen in Vlaams-Brabant De verspreiding van de personen met een PEC-erkenning over de provincie is helemaal niet gelijkmatig. Vooral in de rand rond Brussel en meer in het bijzonder in de faciliteitengemeenten, zijn er relatief gezien minder personen met een handicap erkend door de PEC. De grootste aandelen vinden we in het oosten van de provincie, voorbij de lijn Keerbergen - Oud-Heverlee. De gemeenten in het zuidwesten van de provincie, zitten, uitgezonderd Bever en Herne, ook boven het gemiddelde van Vlaams-Brabant. 9

10 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant Kaart 2: : Personen met een handicap met een geldige PEC-beslissing (toestand dec. 2010) % inwoners met PEC erkenning handicap Bever 2,2-3,8 1,8-2,1 1,4-1,7 1,0-1,3 0,0-0,9 Vlaams-Brabant: 1,7 Galmaarden Herne Affligem Liedekerke Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Lennik Pepingen Asse Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Grimbergen Drogenbos Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Vilvoorde Machelen Keerbergen Boortmeerbeek Tremelo Kampenhout Kortenberg Zaventem Overijse Haacht Herent Rotselaar Holsbeek Lubbeek Aarschot Tielt-Winge Bertem Leuven Wezembeek- Boutersem Kraainem Oppem Bierbeek Tervuren Oud-Heverlee Huldenberg Hoeilaart Steenokkerzeel Begijnendijk Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Glabbeek Tienen Bekkevoort Diest Kortenaken Linter Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: VAPH Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Zoutleeuw Landen Geetbets 3 Centrale registratie van de zorgvragen (CRZ) Om de vragen en het aanbod zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen, wordt er gewerkt met een centrale registratie van alle zorgvragen (CRZ). Hieronder maken we een korte analyse van deze zorgvragen, omdat deze informatie onontbeerlijk is om een degelijk aanbod in de provincie uit te bouwen. Een deel van de jaarlijkse uitbreidingsmiddelen en de budgetten voor historische achterstand worden immers verdeeld op basis van de zorgvragen in de databank. In vergelijking met de andere regio's blijkt dat het aantal zorgvragen per inwoners in Vlaams-Brabant en Brussel lager ligt. Anderzijds stelde het VAPH in de meerjarenanalyse dat over de periode 2003 tot 2007 Vlaams-Brabant en Brussel de hoogste toename kende aan geregistreerde vragen op de CRZ. 3 Een van de factoren die meespelen in deze stijging is de betere registratie en bekendheid van de CRZ. We weten ook dat de aanwezigheid van een bepaald aanbod vragen naar dit aanbod aantrekt. In regio's met weinig aanbod of waar bepaalde zorgvormen ontbreken, kan dit dus het aantal vragen negatief beïnvloeden. Op onderstaande kaart vindt u een overzicht van alle actieve zorgvragen op met preferentie 1 (de eerste voorkeur van een cliënt bij meerdere zorgvragen die niet combineerbaar zijn) op basis van de domicilie van de zorgvrager. Dit is uiteraard slechts een momentopname omdat er dagelijks in de CRZ wijzigingen gebeuren: zorgvragen worden afgesloten, nieuwe worden geregistreerd, enz. 10

11 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant Kaart 3: : Aantal zorgvragen in de CRZ toestand 30/06/2010 STEKENE WOMMELGEM ZANDHOVEN ZELZATE per inwoners Aantal BORSBEEK RANST WACHTEBEKE 35,1 - MOERBEKE 70,9 GROBBENDONK MORTSEL 25,1-35,0 250 BOECHOUT NIJLEN HERENTALS OLEN GEEL BALEN SINT-NIKLAAS KRUIBEKE EDEGEM 15,1-25,0 HEMIKSEM HOVE TEMSE LIER HERENTHOUT HECHTEL-EKSEL AARTSELAAR 5,1-15,0 dringende KONTICH WAASMUNSTER SCHELLE LINT BERLAAR MEERHOUT LEOPOLDSBURG LOCHRISTI 0,0-5,0 andere NIEL DUFFEL LOKEREN HAMME BORNEM WESTERLO LAAKDAL geen zorgvragen BOOM HEIST-OP-DEN-BERG HAM RUMST PUURS HULSHOUT SINT-KATELIJNE-WAVER TESSENDERLO BERINGEN PUTTE SINT-AMANDS HERSELT ZELE WILLEBROEK DENDERMONDE MECHELEN DESTELBERGEN LAARNE BONHEIDEN BERLARE BEGIJNENDIJK HEUSDEN-ZOLDER SCHERPENHEUVEL- BUGGENHOUT KEERBERGEN WETTEREN ZICHEM LUMMEN WICHELEN LONDERZEEL MELLE KAPELLE- TREMELO OP-DEN-BOS BOORTMEERBEEK LEBBEKE DIEST LEDE OPWIJK MEISE ROTSELAAR AARSCHOT ZEMST HAACHT HERK-DE-STAD GRIMBERGEN KAMPENHOUT BEKKEVOORT OOSTERZELE VILVOORDE HALEN HASSELT SINT-LIEVENS-HOUTEM TIELT-WINGE AALST MERCHTEM ERPE-MERE ASSE HOLSBEEK AFFLIGEM WEMMEL STEENOKKERZEEL HERENT KORTENAKEN MACHELEN GEETBETS DENDERLEEUW JETTE LUBBEEK BRUSSEL ZAVENTEM ALKEN HAALTERT KORTENBERG GLABBEEK ZOTTEGEM LIEDEKERKE GANSHOREN NIEUWERKERKEN HERZELE TERNAT EVERE KRAAINEM BERTEM LEUVEN ZOUTLEEUW ROOSDAAL DILBEEK SINT-JANS- WEZEMBEEK- BIERBEEK MOLENBEEK OPPEM SINT-TRUIDEN LENNIK BOUTERSEM LIERDE NINOVE TERVUREN OUD-HEVERLEE LINTER BORGLOON GERAARDSBERGEN DROGENBOS HULDENBERG HOEGAARDEN TIENEN SINT-PIETERS-LEEUW OVERIJSE LINKEBEEK GOOIK GALMAARDEN BEERSEL HOEILAART BEAUVECHAIN LANDEN SINT-GENESIUS- GREZ-DOICEAU HÉLÉCINE GINGELOM RODE PEPINGEN LA HULPE JODOIGNE BEVER HERNE RIXENSART LINCENT LESSINES WAVRE HALLE WATERLOO BERLOZ WAREMME TUBIZE CHAUMONT-GISTOUX ORP-JAUCHE ENGHIEN BRAINE-LE-CHÂTEAU LASNE INCOURT Bron data: VAPH, REBECQ BRAINE-L'ALLEUD Dienst databak welzijn en CRZ gezondheid Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, OTTIGNIES-LOUVAIN-LA-NEUVE toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Info: Kaart: HANNUT Steunpunt sociale GEER planning RAMILLIES Op Kaart 3 is duidelijk te zien dat er in Halle-Vilvoorde minder zorgvragen zijn dan in het arrondissement Leuven. De cijfers tonen dat het aandeel vragen op de bevolking voor elke zorgvorm in Halle-Vilvoorde lager ligt dan in Vlaanderen. Het arrondissement Leuven heeft voor bepaalde zorgvormen meer vragen op de bevolking dan Vlaanderen (bijvoorbeeld voor internaat schoolgaanden, tehuis werkenden en begeleid wonen), maar voor andere minder (bijvoorbeeld semi-internaat schoolgaanden en niet-schoolgaanden, dagcentrum en thuisbegeleiding). Vanuit de provincie onderzoekt men reeds langer het verschil aan zorgvragen tussen de twee arrondissementen. Een mogelijke verklaring kan liggen in het kleinere welzijnsaanbod in het arrondissement Halle-Vilvoorde, dat de vraag negatief beïnvloedt. De taal zou in de rand rond Brussel ook een rol kunnen spelen. Anderstaligen vinden mogelijk de weg minder gemakkelijk naar het bestaande aanbod van voorzieningen. Of ze zouden zich minder gemakkelijk richten tot het VAPH omdat ze niet wensen opgenomen te worden in een Nederlandstalige voorziening. De Brusselse Rand telt ook relatief veel werknemers van internationale bedrijven en instellingen die, mede door hun internationale mobiliteit, mogelijk een kleiner aantal/aandeel personen met een handicap tellen. Verder onderzoek blijft nodig om het relatieve belang van al deze elementen na te gaan en eventueel aan te vullen met andere verklaringsgronden. 11

12 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant 4 Personen met een tegemoetkoming voor personen met een handicap 4.1 IT,, IVT en THAB Een integratietegemoetkoming (IT) kan worden toegekend aan iemand met een handicap of chronische ziekte bij wie een gebrek aan of een vermindering van zelfredzaamheid werd vastgesteld en die daardoor bijkomende kosten heeft om zich in het maatschappelijke leven in te passen. Een inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) kan worden toegekend aan iemand die wegens een handicap of chronische ziekte niet meer dan één derde kan verdienen van wat een gezond persoon op de arbeidsmarkt zou kunnen verdienen. Deze is gebaseerd op de extra kosten die de persoon heeft door een verminderde zelfredzaamheid. 4 Deze twee tegemoetkomingen kunnen gelijktijdig of afzonderlijk worden toegekend. De IT en de IVT kunnen aangevraagd worden vanaf de leeftijd van 21 jaar (daarvóór kan verhoogde kinderbijslag worden aangevraagd) en tot en met de leeftijd van 64 jaar. Wanneer we kijken in welke gemeenten er een groot aandeel van de bevolking recht heeft op deze tegemoetkomingen, zien we heel duidelijk dat de aanwezigheid van voorzieningen voor personen met een handicap een duidelijke invloed hebben op de cijfers. De hoogste waarden zijn er daarom in Bierbeek (44,7 per 1.000), Tienen (32,1 per 1.000), Roosdaal (31,8 per 1.000) en Lennik (27,8 per 1.000). Vanaf de 65ste verjaardag kan alleen een tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) worden aangevraagd. Personen ouder dan 65 kunnen wel een IT en/of IVT blijven ontvangen wanneer zij er voor hun 65 al recht op hadden, als het bedrag ervan hoger is dan het bedrag van de THAB. De waarden liggen bij deze leeftijdsgroep gemiddeld vijf keer hoger dan bij personen jonger dan 65 jaar. Ze zijn vooral hoog in de landelijke gebieden van het Hageland en het Pajottenland. De gemeenten rond Brussel, vooral in het zuidoosten, en Oud-Heverlee hebben erg lage waarden. Het inkomen kan hierbij een rol spelen, aangezien het toekennen van de tegemoetkomingen aan inkomensvoorwaarden is gebonden. 4.2 Kinderbijslag Verhoogde kinderbijslag voor kinderen van personen met een handicap Personen met een handicap met een beroep hebben net als andere werknemers recht op de gewone kinderbijslag. Als het gezinsinkomen niet boven een bepaalde grens ligt, kan de persoon met een handicap recht hebben op een sociale toeslag bij de kinderbijslag. Een persoon met een handicap zonder beroep heeft recht op kinderbijslag met deze sociale toeslag. Die wordt betaald door de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers (RKW). De tabel geeft een overzicht van het aantal rechtgevende kinderen in de twee arrondissementen van Vlaams-Brabant, in de provincie en in Vlaanderen. Van het totaal van de rechthebbende kinderen wordt in Vlaanderen voor 2,90% kinderbijslag uitgekeerd in een verhoogde schaal wegens de invaliditeit van de ouder. In Vlaams-Brabant is dit slechts 2,10%, in Halle-Vilvoorde nog minder, namelijk 1,97%. 12

13 DEEL I: Personen met een handicap in Vlaams-Brabant Tabel 2: : Verhoogde kinderbijslag voor werknemers met een handicap (2009) Verhoogde schaal Op basis van Andere invalidi nvalidite teit reden* Totaal recht- gevende kinderen % verhoogde schaal invaliditeit/ totaal Halle-Vilvoorde ,97 Leuven ,27 Vlaams-Brabant ,10 Vlaanderen ,90 Bron: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers * werklozen, gepensioneerden, wezen Bijkomende kinderbijslag voor r kinderen met een handicap Voor kinderen tot 21 jaar met een handicap of ernstige ziekte kan de ouder bijkomende kinderbijslag (B.K.B) aanvragen. Dit is een bedrag bovenop de gewone kinderbijslag. Zoals alle kinderen hebben zij ook recht op de leeftijdsbijslagen en kunnen zij een sociale toeslag krijgen op basis van de situatie van het gezin. Tabel 3: : Kinderen met bijkomende kinderbijslag voor kinderen met een hancicap Aantal kinderen met bijkomende kinderbijslag % op totaal rechthebbende ebbende kinderen Halle-Vilvoorde ,32 Leuven ,54 Vlaams-Brabant ,42 Vlaanderen ,93 Bron: RKW In Vlaams-Brabant krijgt 1,42% van de kinderen een bijkomende kinderbijslag op basis van een aandoening of handicap. Ook bij deze cijfers zien we een lager cijfer in het arrondissement Halle-Vilvoorde dan in het arrondissement Leuven. In Vlaanderen gaat het in totaal over kinderen, waarvan er ook een verhoogde toeslag krijgt uitgekeerd op basis van de invaliditeit van de ouder. Voor Vlaams-Brabant is dit laatste cijfer niet beschikbaar. 13

14 14 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH 5 Structurele achterstand in Vlaams-Brabant 5.1 Achterstand per doelgroep In het dossier investeren in welzijn stelden we al vast dat Vlaams-Brabant samen met Brussel een grote achterstand had in het aanbod van de voorzieningen voor personen met een handicap. Dankzij het Vlaamse uitbreidingsbeleid van de afgelopen jaren, kwamen er bij de diensten en voorzieningen voor personen met een handicap elk jaar een aantal extra plaatsen bij. Onderstaande grafieken geven voor de zorgvormen voor minderjarigen, meerderjarigen en de gemengde zorgvormen een duidelijke stijging weer van het gemiddeld aantal plaatsen per inwoners over de laatste 6 jaar. De budgetten voor dit uitbreidingsbeleid worden over de 5 provincies en Brussel verdeeld op basis van bepaalde verdeelsleutels. 80% van het budget wordt verdeeld op basis van het bevolkingsaantal en 20% op basis van het aantal geregistreerde zorgvragen met een dringende urgentiecode (urgentiecodes 1 en 2). Daarnaast werd de voorbije jaren ook telkens een extra budget toegekend voor de inhaaloperatie van de historische achterstand in Antwerpen en Vlaams-Brabant en Brussel. 5 Ook dit budget wordt berekend op basis van de CRZ. Ondanks deze inhaaloperatie zien we toch nog steeds een achterstand in de VAPH-erkenningen voor Vlaams-Brabant en Brussel ten t opzichte van de andere provincies. ies. Zowel voor de minderjarigen ( Figuur 1) ) als de volwassenen ( Figuur 2) blijven we ver onder het Vlaamse gemiddelde. Enkel wat betreft de gemengde zorgvormen (Figuur 3) komen we wel boven het gemiddelde. Toch blijft in de regio Vlaams- Brabant en Brussel het gemiddeld aantal plaatsen ver onder het Vlaamse gemiddelde. De jaarlijkse uitbreidingen met een inhaalbeweging voor historische achterstand voor onze regio dienen dus zeker te worden voortgezet. We hopen dan ook dat de intenties die de Vlaamse regering in haar regeerakkoord van 15 juli 2009 formuleerde, zullen worden uitgevoerd: De Vlaamse Regering zal de achterstand in de welzijnssector in het arrondissement Halle- Vilvoorde en specifiek in de faciliteitengemeenten in kaart brengen en werk maken van een ernstige inhaaloperatie in het arrondissement Halle-Vilvoorde.

15 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Figuur 1: : Aantal erkende plaatsen voor minderjarigen* per minderjarigen 100,00 90,00 80,00 70,00 60,00 50,00 40,00 Antwerpen Vlaams-Brabant + Brussel* Limburg Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Vlaamse Gemeenschap 30, * minderjarigen: internaten, semi-internaten (schoolgaand en niet-schoolgaand) en OBC Figuur 2: : Aantal erkende plaatsen voor meerderjarigen* per meerderjarigen 45,00 40,00 35,00 30,00 Antwerpen Vlaams-Brabant + Brussel* Limburg Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen 25,00 Vlaamse Gemeenschap 20, * meerderjarigen: tehuizen niet werkenden (bezigheidstehuis en nursing), tehuizen werkenden, WOP, dagcentra, begeleid werken, begeleid wonen, beschermd wonen en zelfstandig wonen 15

16 16 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Figuur 3: : Aantal erkende plaatsen in gemengde* zorgvormen per inwoners 15,00 14,00 13,00 12,00 11,00 10,00 9,00 8,00 7,00 6,00 5, * kortverblijf, pleegzorg en thuisbegeleiding Bron: VAPH 6 Antwerpen Vlaams-Brabant + Brussel* Limburg Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Vlaamse Gemeenschap 5.2 Achterstand per zorgvorm Als we de situatie van het aanbod in de provincie Vlaams-Brabant bekijken ten opzichte van het Vlaamse gemiddelde, zien we dat er duidelijk minder plaatsen zijn in semi-internaten voor schoolgaanden en niet-schoolgaanden, dagcentra en tehuizen niet-werkenden nursing per inwoners (Tabel 4). Onze provincie kent geen achterstand ten opzichte van het Vlaamse gemiddelde voor tehuizen werkenden, kortverblijf, gezinsplaatsing en wonen onder begeleiding van een particulier (WOP), thuisbegeleiding, begeleid wonen en zelfstandig wonen. Tabel 4: : Aantal plaatsen in exploitatie per inwoners, vergelijking van de provincies (2010) Zorgvorm Vlaams- Brabant + Brussel Limburg Antwerpen Oost- Vlaanderen West- Vlaanderen Vlaams- Gewest + Brussel Internaten 312,8 510,3 278,8 425,3 449,1 375,9 SI (schoolgaanden) 74,0 231,5 235,2 284,2 396,1 237,2 SI (niet-schoolgaanden) 19,9 57,1 59,3 14,2 36,2 36,7 OBC 17,5 42,4 40,1 13,5 27,2 27,5 TNWb 76,7 85,7 87,5 94,7 96,2 88,2 TNWn 53,3 110,0 90,0 91,0 119,4 90,4 TW 22,3 17,6 22,6 19,5 28,5 22,3 kortverblijf 2,5 1,6 1,9 2,1 3,4 2,3 plaatsing in gezinnen 13,8 16,3 10,1 9,9 17,0 12,9 WOP 3,9 4,1 2,6 3,4 5,1 3,7 dagcentra 45,2 90,9 69,1 67,9 79,0 68,4 begeleid werken 2,1 1,9 2,2 1,4 2,7 2,1 thuisbegeleiding 106,2 81,3 74,6 93,7 119,7 94,3 begeleid wonen 50,4 40,3 46,0 35,0 43,6 43,4 beschermd wonen 14,6 16,9 18,9 17,5 18,6 17,4 zelfstandig wonen 4,6 10,1 3,0 4,5 4,8 4,9 Bron: VAPH 6

17 17 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH 5.3 Achterstand in de werkingsbudgetten Het VAPH (Tabel 5) berekent ook het globale budget aan werkingsmiddelen per regio. Dit toont, uitgedrukt in werkingsmiddelen voor het bestaande aanbod aan plaatsen, hoe groot het budget is dat er gemiddeld per inwoner en per zorgvorm besteed wordt over de verschillende provincies heen. Bijvoorbeeld voor Vlaams-Brabant en Brussel samen is de kostprijs per inwoner 119 euro, ten opzichte van 159 euro in Vlaanderen. Uiteraard hangt dit ook samen met de kostprijs per plaats in de verschillende zorgvormen. Een plaats nursing bijvoorbeeld, krijgt een veel groter bedrag aan werkingsmiddelen dan een plaats begeleid wonen of beschermd wonen. Omdat er ten opzichte van het Vlaamse gemiddelde in de regio Vlaams-Brabant en Brussel een achterstand is in het aanbod nursing, verklaart dit gedeeltelijk de lagere kostprijs per inwoner. Toch zien we ook voor andere zorgvormen, zoals de internaten en semi-internaten, de dagcentra en het beschermd wonen dat het budget per inwoners opmerkelijk lager ligt in Vlaams-Brabant dan in Vlaanderen.

18 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Tabel 5: : Kostprijs exploitatie zorg naar provincie en inwoners (30 juni 2010) Gemid. kostprijs Vlaams- in euro (UB Oost- Brabant en West- 2011) Antwerpen Limburg Vlaanderen Brussel Vlaanderen Totaal Aantal inwoners Internaat Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Semi-intern internaat Aantal plaatsen schoolgaanden Kostprijs / inwoners (in euro) Semi-internaat internaat niet- Aantal plaatsen schoolgaanden Kostprijs / inwoners (in euro) OBC Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Bezigheidstehuizen Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Nursingtehuizen Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Tehuis werkenden Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Kortverblijf Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Gezinsplaatsing Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) WOP Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Dagcentrum Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Thuisbegeleiding Aantal plaatsen (ind. trajectbeg.) Kostprijs / inwoners (in euro) Begeleid wonen Aantal plaatsen (ind. trajectbeg.) Kostprijs / inwoners (in euro) Beschermd wonen Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Zelfstandig wonen Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Geïntegreerd wonen Aantal plaatsen Kostprijs / inwoners (in euro) Totaal Totale kostprijs/ inwoners (in euro) Totale kostprijs per inwoner (in euro) Bron: Berekening VAPH voor Permanente Cel van december 2010 Gemiddelde kostprijs per zorgvorm: zie omzendbrief UB 2011 (met uitz. beschermd en geïntegreerd wonen (UB 2008)) Aantal erkende plaatsen: zorgregierapport betreffende 30 juni

19 19 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH 6 Regionale verschillen in de provincie 6.1 Vergelijking van het aanbod in de twee arrondissementen Niet alleen tussen Vlaams-Brabant en de andere provincies zijn er grote verschillen. Ook binnen de provincie zien we een ongelijke spreiding van het aanbod, bijvoorbeeld wanneer we kijken naar de arrondissementen. Tabel 6 en Tabel 7 tonen dit duidelijk aan. De aantallen per regio zijn gebaseerd op de bevraging van het Coördinatiepunt Handicap in 2008 en aangevuld met de nieuwe plaatsen uit het uitbreidingsbeleid van 2009 en Er zijn kleine verschillen ten opzichte van de tabel met de erkenningen vanuit het VAPH. Dit heeft te maken met de wijze van bevraging vanuit het Coördinatiepunt Handicap, maar ook en vooral met het doel van deze bevraging, nl. de spreiding van het aanbod, zoals het werkelijk in gebruik is, in kaart brengen. 7 Halle-Vilvoorde heeft per inwoners een grote achterstand voor de tehuizen niet werkenden nursing, semi-internaten en internaten. In mindere mate is dit ook het geval voor OBC en begeleid werken. In het arrondissement Leuven zijn er minder plaatsen ten opzichte van het Vlaamse gemiddelde in de bezigheidstehuizen. Erkende plaatsen kortopvang zijn er niet in het arrondissement Leuven. In realiteit zijn er twee voorzieningen die binnen hun erkenning voor internaat of tehuis niet werkenden 1 of 2 plaatsen (al dan niet tijdelijk) mogen invullen als kortopvang. Maar door de schaarste aan plaatsen worden deze in de praktijk niet als kortopvang ingevuld. Tabel 6: : Aantal plaatsen in exploitatie in Vlaams-Brabant en Brussel (2010) cijfers bevraging coördinatiepunt handicap cijfers VAPH Brussel Halle- Vilvoorde Leuven Vlaams- Brabant Vlaams-Gewest + Brussel Zorgvorm + Brussel Internaten SI (schoolgaanden) SI (niet-schoolgaanden) OBC TNWb TNWn TW kortverblijf plaatsing in gezinnen WOP dagcentra begeleid werken thuisbegeleiding begeleid wonen beschermd wonen zelfstandig wonen Bron: VAPH 6

20 20 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Tabel 7: : Aantal plaatsen in exploitatie in Vlaams-Brabant en Brussel per inwoners (2010) Zorgvorm cijfers bevraging coördinatiepunt handicap cijfers VAPH Brussel Halle- Leuven Vlaams- Vlaams- Vilvoorde Brabant + Brussel Gewest + Brussel Internaten 169,1 323,1 367,4 312,8 375,9 SI (schoolgaanden) 126,4 59,1 72,4 74,0 237,2 SI (niet-schoolgaanden) 0,0 17,3 33,0 19,9 36,7 OBC 0,0 15,8 33,0 17,5 27,5 TNWb 22,6 104,4 85,5 76,7 88,2 TNWn 0,9 44,6 103,2 53,3 90,4 TW 2,6 30,4 24,4 22,3 22,3 kortverblijf 2,3 5,8 0,0 2,5 2,3 plaatsing in gezinnen ,8 12,9 WOP ,9 3,7 dagcentra 14,1 51,7 57,5 45,2 68,4 begeleid werken 0,9 0,9 3,3 2,1 2,1 thuisbegeleiding ,2 94,3 begeleid wonen 44,0 48,4 90,4 50,4 43,4 beschermd wonen 11,5 16,1 25,2 14,6 17,4 zelfstandig wonen 0,0 5,1 10,5 4,6 4,9 Bron: VAPH Overzicht van het aanbod in de provincie In het budget vanuit de Vlaamse overheid voor de uitbreiding van de door het VAPH erkende plaatsen in elke provincie, gaat het om werkingsmiddelen voor nieuwe plaatsen die aan het bestaande aanbod worden toegevoegd. Omdat voor een aantal zorgvormen, zoals nursing, internaat, dagcentrum, bezigheidstehuis, eerst een gebouw moet worden voorzien vooraleer er werkingsmiddelen kunnen worden toegekend, bestaat het principe van de VIPA-buffer. Dit betekent dat er voor deze plaatsen een goedkeuring van financiering is vanuit de Vlaamse overheid (Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden) voor de oprichting of aanpassing van de nodige infrastructuur. Eens het gebouw klaar is voor ingebruikname, kunnen er voor deze plaatsen werkingsmiddelen vanuit het VAPH worden toegekend via het uitbreidingsbeleid. In 2004, 2008 en 2009 is er door de bevoegde Vlaamse minister voor welzijn een budget ter beschikking gesteld voor een dergelijke VIPA buffer. De goedgekeurde projecten in de verschillende VIPA-buffers worden per zorgvorm vermeld op de hiernavolgende kaarten. Ze geven immers aan hoeveel plaatsen er normaliter in de loop van de volgende 4 tot 5 jaar zullen bijkomen via een VIPA-buffer. Telkens wordt ook verwezen naar het jaar van goedkeuring van de bijkomende plaatsen in een bepaalde VIPA-ronde. Voor de plaatsen in de VIPA-buffer 2009 gebeurde de goedkeuring in de loop van Zorgvormen voor minderjarigen Internaat Er zijn 866 plaatsen internaat in Vlaams-Brabant en Brussel. 18 bijkomende plaatsen zullen alvast worden voorzien via de VIPA-buffer van Opvallend in de spreiding van het aanbod over de provincie is dat er geen voorzieningen zijn in het noorden. Jongeren uit onze provincie kunnen wel beroep doen op het aanbod in de omringende provincies en omgekeerd.

21 21 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Binnen de internaten zijn er sinds 2010 via uitbreidingsbeleid ook middelen voorzien voor de upgrading van de personeelsomkadering van een aantal bestaande plaatsen internaat bestemd voor de opvang en ondersteuning van jongeren met een extreme gedrags- en emotionele problematiek, in zogenaamde GES-units. Deze GES-units bevinden zich in de internaten van MPC St. Franciscus en MPC Terbank. Voor de instroom van minderjarigen in deze GES-units werd in het najaar van 2010 een Regionale Instroomcommissie GES-unit (RIG) opgericht. Hierin zitten vertegenwoordigers van de 2 GES-units, een beleidsmedewerker vanuit integrale jeugdhulp en de regioverantwoordelijke voor jongerenwelzijn, het Coördinatiepunt Handicap, de coördinator zorgregie en vertegenwoordigers van de verenigingen van personen met een handicap. In het CRZ-rapport van waren er 192 dringende vragen (met urgentiecode 1 of 2) van jongeren uit Vlaams-Brabant met een vraag voor internaat. 8 Het aantal geregistreerde vragen geeft veeleer een ruwe indicatie van de (dringende) zorgnood in een bepaalde regio. Bij dringende vragen stelt een persoon met een handicap een vraag om binnen de 6 maanden een beroep te kunnen doen op het gevraagde aanbod. De dringendheid wordt bij de registratie van de vraag ingeschat door een beroepskracht uit de sector en/of door de persoon met een handicap en zijn/haar netwerk. Het aantal vragen op de CRZ is dan ook telkens een momentopname zoals in deel 1 onder punt 3 al wordt aangegeven. Kaart 4: : Aantal plaatsen internaat (01/01/2010) Internaat Aantal plaatsen 100 1/10/2010 VIPA 2009 School BO uitg. type 5 en 8 Bever MPC St. Franciscus Liedekerke MPC St. Franciscus Roosdaal Galmaarden Herne Gooik Opwijk Londerzeel Merchtem Meise Grimbergen Zemst Kampenhout Vilvoorde Bekkevoort Tielt-Winge Steenokkerzeel Holsbeek Asse Wemmel Herent Machelen Kortenaken MPC De Ark Ave Regina Kortenberg Lubbeek St. Franciscus Zaventem Leuven Glabbeek Ternat Ave Regina MPI Levenslust Kraainem Terbank Dilbeek Wezembeek- Bertem Oppem Boutersem MPI Levenslust Ganspoel KI Woluwe Bierbeek Stichting Delacroix Tervuren Oud-Heverlee MPC St. Franciscus Tienen Linter Lennik Sint- Drogenbos Pieters- Huldenberg Hoegaarden Leeuw Linkebeek Overijse Affligem MPC St. Franciscus Kapelle- op-den- Bos Scherpenheuvel- Zichem Huize Terloo La Maison Sint- Pepingen Beersel Genesius- Rode Halle Hoeilaart Boortmeerbeek Keerbergen Haacht Tremelo Rotselaar Begijnendijk Aarschot Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Diest Landen Geetbets Zoutleeuw Semi-internaat internaat Er zijn vier semi-internaten voor niet-schoolgaanden in Vlaams-Brabant, samen goed voor 53 plaatsen. In de VIPA-buffer van 2008 zijn er 3 extra plaatsen voorzien en in die van 2009 nog eens 5. In het CRZ-rapport van 30 juni 2010 waren er 67 dringende vragen van jongeren uit Vlaams- Brabant voor een semi-internaat schoolgaanden en 5 dringende vragen voor semi-internaat niet schoolgaanden.

22 22 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Kaart 5: : Aantal plaatsen n semi-internaat internaat niet-schoolgaanden (01/01/2010) Semi-internaat niet schoolgaanden Aantal plaatsen 50 1/10/2010 VIPA 2008 VIPA 2009 Bever Galmaarden Herne Affligem Opwijk Asse Londerzeel Merchtem Meise Wemmel Liedekerke Ternat MPC St. Franciscus Dilbeek MPC St. Franciscus Roosdaal Lennik MPC St. Franciscus Zemst Grimbergen Vilvoorde Machelen Zaventem Drogenbos MPC St. Franciscus Sint- Gooik Pieters- Linkebeek Leeuw Hoeilaart Beersel Sint- Genesius- Pepingen Rode Halle Steenokkerzeel Kapelle- op-den- Bos Kraainem Wezembeek- Oppem Boortmeerbeek Kampenhout Tervuren Overijse Kortenberg Haacht Herent De Eglantier Bertem De Eglantier Huldenberg Keerbergen Rotselaar Leuven Oud-Heverlee Tremelo Begijnendijk Holsbeek Aarschot Lubbeek Boutersem Bierbeek Tielt-Winge Hoegaarden Scherpenheuvel- Zichem Glabbeek Tienen Bekkevoort Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Kortenaken Linter t Prieeltje t Prieeltje Diest Landen Geetbets Zoutleeuw Daarnaast zijn er 226 plaatsen voor schoolgaanden in de semi-internaten. Kaart 6: : Aantal plaatsen semi-internaten internaten voor schoolgaanden Semi-internaten schoolgaanden Aantal plaatsen 50 1/10/2010 Scholen BO Uitgez. type 5 en 8 Bever Galmaarden Roosdaal Herne Liedekerke Gooik Vilvoorde Bekkevoort Tielt-Winge Steenokkerzeel Herent Holsbeek Asse Wemmel Machelen OTL Kortenaken Leuven Kortenberg Windekind Lubbeek Ternat Zaventem Glabbeek KI Woluwe MPC St. Franciscus Kraainem Dilbeek Wezembeek- Bertem Oppem Boutersem MPI Levenslust Ave Regina Ganspoel Bierbeek Tienen Tervuren Oud-Heverlee Linter Lennik Sint- Drogenbos Huldenberg Pieters- Hoegaarden Leeuw Linkebeek Overijse Affligem MPC St. Franciscus Pepingen Opwijk Merchtem Halle Londerzeel Meise Beersel Kapelle- op-den- Bos Grimbergen Scherpenheuvel- Zichem Sint- Genesius- Rode Zemst Hoeilaart Boortmeerbeek Kampenhout Keerbergen Haacht Tremelo Rotselaar Begijnendijk Aarschot Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Er zijn ook nog 32 erkende plaatsen voor ambulante begeleiding vanuit een semi-internaat. Vier internaten bieden deze begeleiding aan. Op de CRZ stelden op 30 juni jongeren uit Vlaams-Brabant een vraag om beroep te kunnen doen op deze ambulante begeleiding. Diest Landen Geetbets Zoutleeuw Tabel 8: : Aantal al plaatsen ambulante begeleiding vanuit een semi-internaat internaat Voorziening Gemeente aantal plaatsen op 1/10/2010 MPC St. Franciscus Lennik 12 Ganspoel Huldenberg 3 Terbank Leuven 6 Ave Regina Bierbeek 11 Bron: Bevraging van de voorzieningen door het coördinatiepunt handicap Vlaams-Brabant

23 23 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Observatie bservatie- en behandelingscentra Er zijn in Vlaams-Brabant twee observatie- en behandelingscentra (OBC), namelijk in Opwijk (OBC Espero), waar er 20 plaatsen zijn, en in Leuven met 31 plaatsen (OBC Ter Wende). Vanuit het OBC in Leuven is ook ambulante begeleiding mogelijk. Voor dit aanbod stelden in het CRZ-rapport van 30 juni jongeren uit Vlaams-Brabant een dringende vraag Zorgvormen voor meerderjarigen Tehuizen niet-werkenden Er zijn 873 plaatsen bezigheidstehuis, verspreid over de provincie en Brussel. Er worden 14 plaatsen extra voorzien met de VIPA-buffer 2004, 21 plaatsen met VIPA-buffer 2008 en 10 plaatsen met de VIPA-buffer In het zuidelijk Hageland is het aanbod eerder beperkt (enkel in Tienen is er een aanbod). Voor bezigheidstehuis waren er in het CRZ-rapport van 30 juni personen uit Vlaams- Brabant met een dringende vraag. Kaart 7: : Aantal plaatsen tehuizen niet werkenden - bezigheidstehuis Tehuizen niet werkenden - bezigheidstehuis Aantal plaatsen 50 KIDS Diest Siddartha Rozemarijn Begijnendijk Keerbergen Martine Van Camp 1/10/2010 Londerzeel Kapelle- Rozemarijn Huize Eigen Haard op-den- Tremelo Scherpenheuvel- Martine Van Camp VIPA 2004 Bos Boortmeerbeek Opwijk Zichem Martine Van Camp Zonnelied Zemst Rozemarijn Huize De Veuster Aarschot VIPA 2008 Ons Tehuis - Brabant Levedale Haacht Rotselaar Merchtem Kampenhout Ave Regina Martine Van Camp VIPA 2009 Meise Grimbergen Vilvoorde Bekkevoort Levedale Tielt-Winge Homevil Ons Tehuis - Brabant Holsbeek AsseTer Linde Wemmel Steenokkerzeel Herent Machelen Affligem Kortenaken De Ark Klim Het Roerhuis Geetbets Kortenberg Lubbeek De Valier Ternat De Poel Zaventem Ave Regina Glabbeek Zonnelied Dilbeek Liedekerke Kraainem Alvinnenberg Ave Regina Wezembeek- Leuven Zoutleeuw Bertem Roosdaal Zonnelied Oppem Boutersem De Ketelberg Bierbeek De Lork Ave Regina Lennik Tervuren Ganspoel Oud-Heverlee Linter De Okkernoot Gooik Zonnestraal Sint- Drogenbos Huis in de stad De Kerselaar Huldenberg Pieters- Hoegaarden Tienen Zonnelied Leeuw Linkebeek De Okkernoot Hoeilaart Landen Galmaarden Zonnestraal Beersel Sint- Overijse Genesius- Pepingen Rode Zonnelied Halle Bever Herne Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Er zijn 612 plaatsen nursing in Vlaams-Brabant en Brussel, waarvan 224 in Tienen. Bijkomend zijn er 14 plaatsen voorzien in de VIPA-buffer van 2008 en 50 in de VIPA-buffer van personen uit Vlaams-Brabant stelden in het CRZ-rapport van 30 juni 2010 voor nursing een dringende vraag.

24 24 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Kaart 8: : Aantal plaatsen tehuizen niet werkenden - nursing Tehuizen niet werkenden - nursing Aantal plaatsen 50 Diest Begijnendijk Scherpenheuvel- Londerzeel Rozemarijn Aarschot Zichem Kapelle- Keerbergen 01/10/2010 Martine Van Camp op-den- Bos Boortmeerbeek Tremelo VIPA 2004 Martine Van Camp & Stijn Meise Zemst Opwijk Grimbergen Rozemarijn Huize Eigen Haard VIPA 2008 Levedale Haacht Rotselaar De Valier Bekkevoort VIPA 2009 Merchtem Vilvoorde Kampenhout Homevil Oostrem Tielt-Winge Eigen Thuis Oostrem Steenokkerzeel Holsbeek Affligem Asse Wemmel Oostrem Machelen Kortenaken Herent De Valier Klim Het Roerhuis Geetbets Zaventem Kortenberg Lubbeek Glabbeek De Poel Zonnelied Zonnelied Liedekerke Ternat Kraainem Alvinnenberg Leuven Zoutleeuw Dilbeek Wezembeek- Bertem Tienen Stichting Delacroix Zonnelied Oppem Klim Ganspoel Boutersem Lennik Linter Roosdaal Bierbeek Zonnestraal Tervuren Oud-Heverlee Stichting Delacroix Huis in de stad Sint- Pieters- Drogenbos Hoegaarden Gooik Leeuw Linkebeek Overijse Huldenberg Stichting Delacroix Beersel Galmaarden Sint- Hoeilaart Landen Pepingen Genesius- Rode De Okkernoot Herne Bever Halle Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Tehuizen werkenden Er zijn 243 plaatsen in de tehuizen werkenden van Vlaams-Brabant en Brussel. Voor het aanbod van tehuis werkenden stelden in het CRZ-rapport van 30 juni 2010 in totaal 59 personen uit Vlaams-Brabant een dringende vraag. Kaart 9: : Aantal plaatsen tehuizen werkenden Tehuizen werkenden Aantal plaatsen 50 1/10/2010 Bever Galmaarden De Ketelberg Lennik Herne Liedekerke Roosdaal Gooik Ternat Pepingen Levedale Opwijk Asse Ter Linde Affligem Londerzeel Kapelle- op-den- Levedale Bos Beersel De Steenman Halle Zemst Merchtem Meise Grimbergen Vilvoorde Kampenhout Homevil Steenokkerzeel Wemmel Machelen Dilbeek De Ketelberg Sint- Pieters- Leeuw Ter Linde Drogenbos Linkebeek Sint- Genesius- Rode Hoeilaart Boortmeerbeek Overijse Keerbergen Haacht Herent Tremelo Rotselaar Leuven Hejmen Begijnendijk Holsbeek Huize Eigen Haard Aarschot Tielt-Winge Scherpenheuvel- Zichem Bekkevoort Diest Kortenaken Zaventem Kortenberg Lubbeek Ave Regina Glabbeek Kraainem Ave Regina Wezembeek- BertemAlvinnenberg Oppem Boutersem Bierbeek Tervuren Tienen Oud-Heverlee Linter De Kerselaar Huldenberg Huis in de stad Hoegaarden Martine Van Camp Landen Geetbets Zoutleeuw Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Dagcentra Er zijn 498 plaatsen dagcentrum in Vlaams-Brabant en Brussel. De VIPA-buffer van 2008 geeft nog 5 plaatsen extra en die van 2009 nog 11. De spreidingskaart van het aanbod toont dat er geen dagcentrum is in het noordwesten van de provincie.

25 25 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Op de CRZ waren er op 30 juni personen uit Vlaams-Brabant met een dringende vraag voor een plaats dagcentrum in hun regio. Kaart 10: : Aantal plaatsen dagcentra Dagcentra Aantal plaatsen 50 Diest Siddartha Begijnendijk Rozemarijn Martine Van Camp Aarschot 1/10/2010 Londerzeel Kapelle- Keerbergen op-den- Tremelo Martine Van Camp Scherpenheuvel- VIPA 2008 Bos Zichem Meise Zemst Boortmeerbeek VIPA 2009 Rozemarijn Huize Eigen Haard Opwijk Ons Tehuis - Brabant Rotselaar Haacht Martine Van Camp&Stijn Merchtem Grimbergen Oostrem Vilvoorde Kampenhout Tielt-Winge Bekkevoort Homevil Herent Den Ateljee Steenokkerzeel Holsbeek Asse Wemmel Machelen Oostrem Oostrem Affligem Kortenaken De Ark Geetbets De Valier Zonnelied Kortenberg Lubbeek Zaventem Glabbeek Ternat Liedekerke Dilbeek Het Roerhuis Zonnelied Kraainem Ave Regina Huis in de stad De Poel Wezembeek- Leuven Zoutleeuw De Lork Bertem Boutersem Roosdaal Oppem Bierbeek Tienen Zonnelied De Lork Lennik Tervuren Huis in de stad De Poel Oud-Heverlee Linter Drogenbos Zonnestraal Sint- Huldenberg Pieters- Hoegaarden Stichting Delacroix Gooik Leeuw Linkebeek De Berken Hoeilaart Landen Galmaarden Beersel Sint- Overijse Zonnelied Genesius- Pepingen Rode Herne Halle De Poel Bever Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Begeleid werken Vijf dagcentra bieden begeleid werken aan. Hierbij gaat het om 19 erkende plaatsen verspreid over de provincie en Brussel. In onze provincie is er een samenwerkingsverband voor begeleid werken onder de naam MAGDA (Maatschappelijk Gewaardeerde Dagbesteding voor volwassen personen met een verstandelijke en/of een motorische handicap). MAGDA Leuven vormt een netwerk met het MAGDA project uit Halle-Vilvoorde. Samen proberen zij een antwoord te bieden op de vragen naar begeleid werken binnen de provincie Vlaams-Brabant. 9 Omdat veel personen een deeltijdse vraag hebben voor de zorgvorm van begeleid werken, kunnen er veel meer mensen tegelijk een beroep doen op het aanbod van begeleid werken. Daarnaast verschilt de intensiteit van de geboden begeleiding per persoon. 44 personen uit Vlaams-Brabant stelden in het CRZ-rapport van 30 juni 2010 een dringende vraag voor begeleid werken. Tabel 9: : Aantal plaatsen begeleid werken vanuit een e en dagcentrum Voorziening Gemeente aantal plaatsen op 1/10/2010 Zonnelied Lennik 3 Jette 2 Ons Tehuis Kampenhout 1 Oostrem Leuven 9 Huis in de stad Tienen 4 Bron: Bevraging van de voorzieningen door het coördinatiepunt handicap Vlaams-Brabant

26 26 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Begeleid eid wonen Er zijn zeven diensten voor begeleid wonen in Vlaams-Brabant, goed voor 681 erkende plaatsen. Begeleid wonen Pajottenland heeft twee vestigingsplaatsen. Elke dienst heeft een eigen begeleidingsregio wat duidelijk blijkt uit de kaart. Wat betreft het aanbod begeleid wonen is er in Vlaams-Brabant geen achterstand ten opzichte van het Vlaamse gemiddelde. Kijken we naar de dringende vragen van personen uit Vlaams- Brabant voor dit aanbod, dan zien we dat er 260 dringende vragen waren in het CRZ-rapport van 30 juni Kaart 11: : Aantal plaatsen begeleid wonen Aantal plaatsen 50 1/10/2010 Werkingsgebieden Begeleid wonen Tienen Begeleid wonen Leuven Begeleid wonen Leuven en Aarschot Begeleid wonen Aarschot Begeleid wonen Zennestreek Hopperank Hopperank en Begeleid wonen Pajottenland Begeleid wonen Pajottenland Begeleid wonen Pajottenland en vanuit prov. Oost-Vlaanderen Vanuit prov. Antwerpen Begeleid wonen Brussel Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Ternat Lennik Pepingen Opwijk Merchtem Halle Londerzeel Hopperank Meise Wemmel Asse Dilbeek BW Pajottenland Sint- Pieters- Leeuw BW Pajottenland BW Brussel Zemst Grimbergen Vilvoorde Drogenbos Linkebeek Scherpenheuvel- Zichem Aarschot Beersel Sint- Genesius- Rode Machelen Steenokkerzeel Kampenhout Tervuren Overijse Kortenberg Huldenberg Haacht Herent Tremelo Rotselaar Kapelle- op-den- Bos Zaventem Brabantse dienst Leuven voor thuisbegeleiding Kraainem Wezembeek- Bertem Oppem BW Leuven Hoeilaart Boortmeerbeek Keerbergen Oud-Heverlee Begijnendijk Holsbeek Lubbeek BW Aarschot Tielt-Winge Boutersem Bierbeek Tienen Hoegaarden Glabbeek Bekkevoort Kortenaken BW Tienen Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Diest Landen Geetbets Zoutleeuw Zelfstandig wonen Twee diensten in Vlaams-Brabant, met elk twee vestigingen, bieden zelfstandig wonen aan. Samen zijn er 65 plaatsen in de provincie. De dringende zorgvragen op de CRZ op 30 juni 2010 tellen 15 dringende vragen van personen uit Vlaams-Brabant voor dit aanbod. Tabel 10: : Aantal plaatsen zelfstandig wonen Voorziening Gemeente aantal plaatsen op 1/10/2010 I.Z.W. vzw Grimbergen 12 Leuven 29 Ado Icarus Halle 12 Tienen 12 Bron: Bevraging van de voorzieningen door het coördinatiepunt handicap Vlaams-Brabant

27 27 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Beschermd wonen Er zijn 200 plaatsen erkend bij de diensten voor beschermd wonen in Vlaams-Brabant en Brussel. 85 personen uit Vlaams-Brabant stelden in het CRZ-rapport van 30 juni 2010 een dringende vraag voor beschermd wonen. Kaart 12: : Aantal plaatsen beschermd wonen Beschermd wonen Aantal plaatsen KIDS 50 Begijnendijk Londerzeel Kapelle- Keerbergen Huize Eigen Haard Martine Van Camp 1/10/2010 op-den- Tremelo Bos Scherpenheuvel- Meise Zemst Boortmeerbeek Zichem Haacht Rotselaar Aarschot Opwijk Levedale Diest Merchtem Grimbergen Vilvoorde Kampenhout Bekkevoort Tielt-Winge Homevil Homevil Steenokkerzeel Holsbeek Ter Linde Wemmel Herent Machelen Affligem Hejmen Kortenaken Asse Geetbets Kortenberg Lubbeek Zaventem Ave Regina BW Pajottenland Glabbeek Liedekerke Kraainem Ave Regina Ternat Alvinnenberg Dilbeek Wezembeek- Bertem Leuven Roosdaal Ter Linde Boutersem Oppem Zoutleeuw De Ketelberg Bierbeek Zonnestraal Huis in de stad Tervuren Lennik Oud-Heverlee Linter Sint- Drogenbos Huldenberg Pieters- Hoegaarden Tienen Gooik Leeuw Linkebeek Overijse Galmaarden BW Pajottenland Hoeilaart Landen Beersel Sint- Pepingen Genesius- De Okkernoot Rode Herne Halle Bever De Steenman Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Geïntegreerd wonen In 2010 kwamen er dankzij het uitbreidingsbeleid 21 plaatsen geïntegreerd wonen bij. Deze plaatsen zijn bedoeld voor het pilootproject Dienst Inclusieve Ondersteuning (DIO) van in totaal 77 plaatsen verspreid over Vlaanderen. Dit pilootproject kadert binnen de zorgvernieuwing, waarbij het de bedoeling is dat in 2013 beschermd wonen en geïntegreerd wonen zullen worden omgevormd naar DIO. Concreet zijn DIO's op dezelfde leest geschoeid als beschermd en geïntegreerd wonen, nl. volwassen personen met een handicap wonen in een eigen woning, in een gewone omgeving, en betalen zelf hun woon- en leefkosten. Er zijn 36 plaatsen voor geïntegreerd wonen in Vlaams-Brabant en Brussel (hierbij worden ook de zogenaamde plaatsen DIO uit het proefproject gerekend). In grote delen van de provincie is er vooralsnog geen aanbod. Op de CRZ waren er op 30 juni 2010 in totaal 6 dringende vragen van personen uit Vlaams- Brabant. Deze zorgvorm bestaat nog maar een aantal jaren, wat mee het kleine aantal zorgvragen kan verklaren.

28 28 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Kaart 13: : Aantal plaatsen geïntegreerd wonen Geïntegreerd wonen Aantal plaatsen 50 1/10/2010 Bever De Okkernoot Galmaarden Herne Liedekerke Roosdaal Gooik Affligem Ternat Opwijk Lennik Asse Merchtem Dilbeek Londerzeel Zonnestraal Sint- Pieters- Leeuw Halle De Steenman Meise Wemmel De OkkernootBeersel Pepingen Ado Icarus Zemst Grimbergen Vilvoorde De Lork Drogenbos Linkebeek Sint- Genesius- Rode Machelen Steenokkerzeel Zaventem Kapelle- op-den- Bos Kraainem Wezembeek- Oppem Hoeilaart Begijnendijk Martine Van Camp Keerbergen Siddartha Huize Eigen Haard Tremelo Diest Scherpenheuvel- Boortmeerbeek Aarschot Zichem Haacht Rotselaar Kampenhout Tervuren Overijse Kortenberg Bertem Huldenberg Herent Leuven Alvinnenberg Oud-Heverlee Holsbeek Lubbeek Tielt-Winge Glabbeek Boutersem Bierbeek Huis in de stad Hoegaarden Bekkevoort Tienen Kortenaken Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Landen Geetbets Zoutleeuw Gemengde zorgvormen Kortverblijf Er zijn 34 plaatsen erkend als kortverblijf in Vlaams-Brabant en Brussel. De VIPA-buffer van 2009 voorziet 1 bijkomende plaats. Het aanbod is zeer ongelijk verspreid over de provincie. De vragen voor kortverblijf worden niet systematisch geregistreerd op de CRZ, maar worden rechtstreeks gesteld aan de voorzieningen met een aanbod. Kaart 14: : Aantal plaatsen kortverblijf Kortverblijf Aantal plaatsen 50 1/10/2010 VIPA 2009 Herne Gooik Asse Halle Meise Ternat De Poel Zonnelied Liedekerke Zonnelied Dilbeek MPC Zonnelied Roosdaal St. Franciscus De Okkernoot Galmaarden Bever Zonnelied Affligem Lennik Pepingen Opwijk Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Wemmel Beersel Zemst Grimbergen Vilvoorde Drogenbos Linkebeek Sint- Genesius- Rode Machelen Steenokkerzeel Zaventem Kapelle- op-den- Bos Kraainem Wezembeek- Oppem Hoeilaart Boortmeerbeek Kampenhout Tervuren Overijse Kortenberg Bertem Huldenberg Keerbergen Haacht Herent Rotselaar Leuven Oud-Heverlee Tremelo Begijnendijk Holsbeek Aarschot Lubbeek Boutersem Bierbeek Tielt-Winge Hoegaarden Scherpenheuvel- Zichem Martine Van Camp & Stijn Glabbeek Tienen Bekkevoort Kortenaken Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Diest Landen Geetbets Zoutleeuw

29 29 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH Pleegzorg Er zijn 195 plaatsen pleegzorg erkend in Vlaams-Brabant en Brussel. Vijf diensten zijn werkzaam over het grondgebied van de provincie en Brussel. Drie daarvan zijn gevestigd in Leuven, één in Brussel en er is een afdeling van een Mechelse dienst in Vilvoorde. Nieuw is het Coördinatiepunt Pleegzorg Vlaams-Brabant en Brussel dat het aanspreekpunt is voor de aanvragen van kandidaat-pleegouders in gans de provincie Vlaams-Brabant en Brussel. Er is één centraal aanmeldnummer: 0491/ Wat betreft de vragen voor pleegzorg, stonden er op de CRZ op 30 juni 2010 in totaal 12 dringende vragen van zowel minder- als meerderjarige inwoners van Vlaams-Brabant. Tabel 11: : Aantal plaatsen pleegzorg Voorziening Gemeente aantal plaatsen op 1/10/2010 Centrum Pleegzorg Leuven (Kessel-Lo) 32 Oikonde Leuven Leuven (Kessel-Lo) 61 Open Thuis Leuven (Kessel-Lo) 18 Oikonde Mechelen Vilvoorde 3 Onderweg Schaarbeek 81 Bron: Bevraging van de voorzieningen door het coördinatiepunt handicap Vlaams-Brabant Wonen onder begeleiding van een particulier Drie pleeggezinnendiensten bieden WOP of wonen onder begeleiding van een particulier aan: Onderweg in Brussel (14 plaatsen) en Open Thuis (3 plaatsen) en Oikonde Leuven (28 plaatsen) in Leuven. Voor WOP waren er op 30 juni 2010 op de CRZ 6 dringende vragen van personen in Vlaams- Brabant Thuisbegeleiding Er zijn vier thuisbegeleidingsdiensten in Vlaams-Brabant. Samen zijn ze goed voor begeleidingen op jaarbasis. De locatie van het secretariaat is bij deze ambulante diensten minder belangrijk, omdat hun werkingsgebied over heel de regio loopt. Voor deze begeleidingsdiensten samen stonden er op 30 juni 2010 in totaal 343 dringende vragen van minder- en meerderjarige personen uit Vlaams-Brabant geregistreerd. Tabel 12: : Aantal plaatsen thuisbegeleiding Voorziening Gemeente aantal begeleidingen op 1/10/2010 Het raster Vilvoorde Handicap ambulant Wezembeek-Oppem KI Woluwe St.-Lambrechts-Woluwe 734 Ganspoel Huldenberg Bron: Bevraging van de voorzieningen door het coördinatiepunt handicap Vlaams-Brabant Trajectbegeleiding In Vlaams-Brabant en Brussel kan men bij tien diensten trajectbegeleiding aanvragen. Tussen de diensten zijn er afspraken over regio en doelgroepen zodat elke persoon met een handicap in zijn/haar regio een beroep kan doen op trajectbegeleiding.

30 30 DEEL II: Diensten en voorzieningen van het VAPH De spreidingskaart van het aanbod geeft een overzicht van de vestigingsplaats van de kantoren van de verschillende diensten. De vragen voor trajectbegeleiding worden net zoals kortverblijf en logeren niet op de CRZ geregistreerd, maar rechtstreeks aan de betrokken diensten gesteld. Kaart 15: : Aantal plaatsen trajectbegeleiding Trajectbegeleiding Aantal plaatsen 50 Begijnendijk Londerzeel Kapelle- Huize Eigen Haard Keerbergen 01/10/2010 op-den- Tremelo Diest Bos Scherpenheuvel- VIPA 2004 Meise Zemst Boortmeerbeek Zichem Haacht Rotselaar Grimbergen Aarschot VIPA 2008 Opwijk Merchtem Het Raster Kampenhout Bekkevoort VIPA 2009 Hopperank Vilvoorde Tielt-Winge Holsbeek Steenokkerzeel BW Leuven Wemmel Herent Machelen Affligem Asse Brabantse dienst Kortenaken Geetbets BW Brussel voor thuisbegeleiding Lubbeek Zaventem Kortenberg Leuven Glabbeek Liedekerke Ternat Kraainem Zoutleeuw Dilbeek Wezembeek- Bertem Roosdaal Oppem Boutersem BW Pajottenland Bierbeek Tienen BW Tienen Ganspoel Lennik KI Woluwe Linter Tervuren Oud-Heverlee Sint- Drogenbos Pieters- Hoegaarden Gooik Leeuw Linkebeek Overijse Huldenberg Hoeilaart Landen Galmaarden Beersel Sint- Genesius- Pepingen Rode Herne Halle Bever Bron: Bevraging van voorzieningen door coördinatiepunt handicap Provincie Vlaams-Brabant Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) 7 Meerjarenbudget voor zorgvernieuwing en uitbreiding Sinds een aantal jaren trekt de Vlaamse overheid een jaarlijks budget uit voor de uitbreiding van de door het VAPH erkende plaatsen in elke provincie. Het gaat om werkingsmiddelen voor nieuwe plaatsen die aan het bestaande aanbod worden toegevoegd. In november 2010 kondigde minister van welzijn Vandeurzen het financieel groeipad aan voor de sector zorg voor personen met een handicap. Ondanks de economische recessie en de noodzakelijke besparingen, wordt er voor de volgende 4 jaar een meerjarenbudget voor de sector zorg voor personen met een handicap voorzien dat gelijk blijft aan dit van de vorige uitbreidingsrondes. Het budgettair meerjarenplan moet toelaten om Perspectief 2020 uit te voeren en door uitbreiding de handicapspecifieke ondersteuningsmogelijkheden te verhogen. 10 Daarom stelt de Vlaamse Regering een meerjarenbudget voorop voor het zorgvernieuwings- en uitbreidingsbeleid in de sector voor personen met een handicap van in totaal 145,5 miljoen euro verspreid over de jaren Concreet betekent dit in ,5 miljoen euro, in 2011, 2012 en 2013 telkens 30 miljoen euro en in miljoen euro. 11 Tevens zal er in het voorjaar van 2011 een veranderingsmanager worden aangesteld die in overleg met de sector erop zal toezien dat de beschikbare middelen maximaal ingezet worden binnen de ontwikkelingen in het kader van de zorgvernieuwing.

31 31 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren 8 Diensten voor gezinszorg Personen met een handicap kunnen een beroep doen op de diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg. Er is echter geen centrale registratie van het aantal personen met een handicap onder het cliënteel van deze diensten. De reden van de zorg wordt immers niet gerapporteerd aan Vlaanderen. Enkele grote diensten voor gezinszorg houden sinds 2009 wel deze 'reden van de zorg' bij. Uit de analyse van de registratie van 2009 bij deze diensten voor gezinzorg en aanvullende thuiszorg blijkt dat op een totaal van door de diensten voor gezinszorg geregistreerde hoofdredenen er of 5,5% met een handicap hebben te maken (Tabel 13). Van de nevenredenen waren er of 7,4% als handicap geregistreerd. De cijfers zijn enkel richtinggevend, aangezien niet alle diensten voor gezinszorg hebben geregistreerd. Tabel 13: : Handicap als reden voor zorg bij de diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg Reden van zorg Hoofdreden Nevenreden Aantal % Aantal % Visuele handicap 310 1, ,9 Auditieve handicap 55 0, ,9 Mentale handicap 291 1, ,2 Motorische handicap 821 3, ,4 Totaal handicap , ,4 Totaal alle opgegeven redenen Bron: Vereniging van de diensten voor gezinszorg van de Vlaamse Gemeenschap 9 Integrale jeugdhulp Integrale jeugdhulp is een beleidsproces dat streeft naar een intersectoraal georganiseerde en behoeftegestuurde jeugdhulpverlening. Naast de sector van personen met een handicap zijn ook de sectoren Bijzondere Jeugdbijstand, de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg, de Centra voor Leerlingenbegeleiding, het Algemene Welzijnswerk, Kind en Gezin en de Centra voor Integrale Gezinszorg betrokken. Alle voorzieningen die deel uitmaken van de Integrale Jeugdhulp, omschrijven hun hulpaanbod in de vorm van modules. Een module is een pakket van jeugdhulp dat een voorziening afzonderlijk aan een cliënt kan aanbieden. De sector voor personen met een handicap biedt jeugdhulp aan die niet rechtstreeks toegankelijk is voor de cliënt/hulpvrager. In tegenstelling tot de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp, moet de cliënt eerst passeren langs een 'toegangspoort'. Het streefdoel van integrale jeugdhulp is dat er slechts één intersectorale toegangspoort overblijft. Een hulpverlener die een hulpverlening wil opstarten in de sector voor personen met een handicap stelt daartoe een vraag

32 32 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren aan de toegangspoort. Een 'team diagnostiek/indicatiestelling' beoordeelt deze vraag, maakt een diagnose en formuleert welke hulp nodig is voor een cliënt, ongeacht het aanbod van de voorzieningen. Een 'team toewijzing' bepaalt welke modules de cliënt het best volgt. Integrale jeugdhulp organiseert ook het Netwerk Crisisjeugdhulp. In Vlaams-Brabant is er een crisismeldpunt voor de min-12-jarigen in CKG De Schommel in Averbode en voor de plus-12- jarigen in Haven 21 (CAW Delta) in Halle. Het meldpunt kan doorverwijzen naar voorzieningen die de modules crisisinterventie, crisisbegeleiding of crisisopvang organiseren. Bestaande voorzieningen bieden crisishulp aan binnen hun bestaande hulpaanbod. 10 Kinderopvang Er zijn onthaalouders, kinderdagverblijven en initiatieven voor buitenschoolse opvang die kinderen met een handicap of een specifieke zorgbehoefte opvangen. Soms gaan ze in op een individuele vraag, soms hebben ze een specifiek en systematisch aanbod. Er zijn twee vormen van opvang voor kinderen met een specifieke zorgbehoefte: structurele plaatsen die worden voorbehouden exclusief voor kinderen met een specifieke zorgbehoefte; individueel aanbod, waarbij een subsidie wordt aangevraagd naargelang de vraag zich voordoet. Wat het structurele aanbod in de buitenschoolse kinderopvang betreft (voor schoolgaande kinderen van 3 tot 12 jaar), zijn er in Vlaams-Brabant 3 door Kind en Gezin erkende initiatieven buitenschoolse opvang (IBO) met in totaal 20 structurele plaatsen. In Ternat heeft CKO 't Breugelkind twee vestigingen (IBO 't Maantje) met structurele plaatsen en in Haacht vinden we plaatsen voor kinderen met een specifieke zorgbehoefte in Het Wespenestje. De Klimop in Tienen heeft 3 structurele plaatsen (buitenschoolse opvang verbonden aan een kinderdagverblijf). In de voorschoolse kinderopvang (voor kinderen van 0 tot 3 jaar) hebben in Leuven de crèches Peutertuin, Kabouterberg en Wigwam samen 9 plaatsen. De Blokkendoos in Asse heeft 3 plaatsen. De Landelijke Kinderopvang heeft telkens één of twee plaatsen voor kinderen met een specifieke zorgbehoefte bij opvanggezinnen in Herne, Halle, Londerzeel en Bertem. In totaal zijn er dus 23 structurele plaatsen buitenschoolse kinderopvang en 17 structurele plaatsen voorschoolse opvang voor kinderen met een handicap of specifieke zorgbehoefte in Vlaams-Brabant. De verdeling van de plaatsen per provincie gebeurt op basis van het aantal kinderen tussen 0 en 12 jaar per provincie. Naast deze opvang erkend door Kind en Gezin, zijn er ook scholen buitengewoon onderwijs die naschoolse opvang voorzien. De provincie ondersteunde onder andere De Bremberg bij de opstart van de naschoolse opvang.

33 33 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren Tabel 14: : Aantal verblijfsdagen per voorzieningstype (2009) Totaal Vlaanderen Specifieke zorg % specifieke zorg Vlaams-Brabant Totaal Specifieke zorg % specifieke zorg DVO , ,47 KDV , ,73 LODI , ,00 BOKDV , ,59 IBO , ,76 TOTAAL , ,65 Bron: Kind en Gezin DVO: dienst voor onthaalouders KDV: Erkend (en gesubsidieerd) kinderdagverblijf LODI: Lokale dienst voor buurtgerichte opvang BOKDV: Buitenschoolse opvang in aparte lokalen van een KDV IBO: Initiatief voor buitenschoolse opvang 11 Buitengewoon onderwijs Kinderen met een handicap kunnen terecht in het buitengewoon onderwijs. Het is ingedeeld in verschillende types, op basis van de bijzondere opvoedings- en onderwijsbehoeften die een bepaalde groep leerlingen gemeenschappelijk heeft 12 : In Vlaams-Brabant is geen type 7 in het buitengewoon kleuter- en lager onderwijs. Er zijn wel vier scholen die type 2 (matige of ernstig mentale handicap) aanbieden, waarvan twee in Leuven, één in Diest en één in Roosdaal. Centrum Ganspoel in Huldenberg is er voor kleuters en lagere schoolkinderen met een visuele handicap en in Windekind kunnen kleuters en lagere schoolkinderen met een fysieke handicap terecht. Daarnaast zijn er verschillende scholen lager onderwijs van type 1 (licht mentale handicap), verspreid over de provincie. Drie scholen daarvan bieden ook type 3 aan (ernstige emotionele en/of gedragsproblemen), waarvan het Elzenhof in Aarschot ook aan kleuters. In Bierbeek biedt Ten Desselaer enkel type 3 aan, zowel voor kleuters als lagere schoolkinderen. In het buitengewoon secundair onderwijs vinden we in Vlaams-Brabant 10 scholen van type 1 (licht mentale handicap). De meeste daarvan (uitgezonderd De Vest in Vilvoorde) bieden ook type 3 aan. Type 2 en 6 worden aangeboden door dezelfde scholen die ook type 2 en type 6 lager- en kleuteronderwijs aanbieden. Voor type 2 is er bijkomend een school in Zoutleeuw (Zonnegroen). Woudlucht in Leuven biedt daarnaast type 7 (auditieve handicap). Voor type 4 buitengewoon secundair onderwijs zijn er zes scholen, verspreid over de provincie. Voor sommige leerplichtige kinderen is het omwille van een handicap permanent onmogelijk om onderwijs te volgen in een school. Deze leerlingen hebben, na gunstig advies van de Commissie van Advies voor het Buitengewoon Onderwijs (CABO), recht op permanent onderwijs aan huis. Dat onderwijs omvat vier lestijden per week en wordt gegeven door een school voor buitengewoon onderwijs.

34 34 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren 12 Inclusieve speelpleinwerking Inclusieve speelpleinen laten één of meer kinderen met een handicap meespelen. De animatoren krijgen een aangepaste opleiding en zoeken samen met de ouders naar oplossingen voor specifieke vragen. Een viertal speelpleinen in Vlaams-Brabant richten zich specifiek naar kinderen met een handicap. Onderstaande kaart geeft de gemeenten weer waar er in de zomer van 2010 een inclusieve speelpleinwerking was. Een overzicht en meer informatie over deze speelpleinwerking is beschikbaar bij de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk vzw (VDS). 13 Kaart 16: : Gemeenten met inclusieve of specifieke speelpleinwerking Gemeente met inclusief speelplein Gemeente met speelplein voor kinderen met een handicap Gemeente met inclusief speelplein en speelplein voor kinderen met een handicap Opwijk Asse Affligem Liedekerke Ternat Roosdaal Lennik Gooik Galmaarden Pepingen Bever Herne Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: Vlaamse Dienst Speelpleinwerk vzw Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets De provincie ondersteunt de speelpleinwerking en vakantieopvang die door 't Balanske in Tielt- Winge en door KVG vrijetijdswerking in Leuven en Zellik worden georganiseerd voor de opvang van kinderen met een handicap in de schoolvakanties. 13 Beschutte werkplaatsen en arbeidszorg 13.1 Beschutte werkplaatsen Een beschutte werkplaats is een tewerkstellingsplaats voor personen met een arbeidshandicap die tijdelijk of definitief niet in het normaal economisch circuit terecht kunnen. Personen met een handicap vormen dus de prioritaire doelgroep, met specifieke aandacht voor de zwakke werknemers. De tewerkstelling in een beschutte werkplaats is een bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregel (BTOM) die door de VDAB wordt toegekend. 14 De Vlaamse regering legde de programmatie van het maximaal aantal werknemers binnen de Vlaamse beschutte werkplaatsen vast op ongeveer voltijdse equivalenten. Op basis van

35 35 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren de gemeente waarin de werkplaats gelegen is, geeft Tabel 15 het aantal doelgroepwerknemers met een handicap en met arbeidsprestaties in het eerste kwartaal van 2008 over de provincies. Tabel 15: : Doelgroepwerknemers met een handicap en arbeidsprestaties in het eerste e erste kwartaal van 2008 Provincie* Aantal % Antwerpen ,5 Limburg ,7 Oost-Vlaanderen ,1 Vlaams-Brabant ,9 West-Vlaanderen ,8 * naar werkplaats Bron: VDAB, via VSA WSE Kaart 17: : Beschutte werkplaatsen w in Vlaams-Brabant Beschutte werkplaats BW Borgerstein BW Aarschot (Heist) Bever Galmaarden Roosdaal BW Pajottenland Herne Gooik Affligem Liedekerke Opwijk Ternat Lennik Pepingen Asse BW Bouchout Merchtem BW Asse Aurora Dilbeek Halle Londerzeel Sint- Pieters- Leeuw De Floere Wemmel Grimbergen Zemst Vilvoorde Mivavil Machelen Kortenberg Zaventem TWI Kanunnik Triest Dymka Kraainem Drogenbos Linkebeek Beersel Sint- Rodea Genesius- Rode Steenokkerzeel Kapelle- op-den- Bos Meise Wezembeek- Oppem Hoeilaart Boortmeerbeek Kampenhout Overijse Ijsedal Bertem Keerbergen Haacht Herent Leuven Tervuren Huldenberg Oud-Heverlee Begijnendijk TremeloBW Leuven (Aarschot) Scherpenheuvel- Aarschot Zichem Rotselaar Bierbeek Boutersem Tienen Bekkevoort Blankedale Diest Holsbeek Tielt-Winge Kortenaken Lubbeek BW Leuven (Kessel-Lo) Glabbeek Hoegaarden Grenzen: Voorlopig referentiebestand gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) BW Leuven (Diest) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets 13.2 Arbeidszorg Arbeidszorg richt zich tot personen die (nog) niet of niet meer kunnen werken in het reguliere of beschermde arbeidscircuit vanwege persoonsgebonden kenmerken zoals psychische problemen, extreem lage stressbestendigheid, een handicap, gebrek aan zelfvertrouwen, enz. Zij hebben geen arbeidscontract maar putten hun inkomen meestal uit een vervangingsinkomen. Ze krijgen zowel arbeidsbegeleiding als zorgbegeleiding. Arbeidszorg kan in sociale en beschutte werkplaatsen, maar ook in samenwerkingsverbanden waarbij minstens een sociale en/of beschutte werkplaats betrokken is. Ook de dagcentra van het VAPH kunnen onder arbeidszorg worden gerekend. Arbeidszorgmedewerkers werken in groep in een atelier of in individueel begeleid werken op een externe arbeidspost.

36 36 DEEL III: Aanbod in de belendende sectoren Tabel 16: : Doelgroepmedewerkers arbeidszorg in sociale en beschutte werkplaatsen (dec 2009) Provincie* Aantal Antwerpen 215 Limburg 219 Oost-Vlaanderen 335 Vlaams-Brabant 175 Halle-Vilvoorde 69 Leuven 106 West-Vlaanderen 276 * op basis van de woonplaats van de doelgroepmedewerkers Bron: VSAWSE

37 37 DEEL IV: Initiatieven van de provincie DEEL IV: Initiatieven van de provincie 14 Het provinciale impulsbeleid De provincie voert een actief impulsbeleid om de achterstand van het welzijnsaanbod, waaronder ook de voorzieningen voor personen met een handicap, in de provincie weg te werken 15. Een algemeen probleem voor de regio zijn de hoge grond- en woningprijzen. Voor infrastructuurwerken kan een dienst of voorziening wel beroep doen op VIPA-subsidies. Maar deze zijn niet gekoppeld aan de grond- en woningprijzen. De provincie ondersteunt daarom de nieuwbouw- en verbouwingsprojecten via het subsidiereglement voor infrastructuurwerken of uitrustingskosten voor voorzieningen en diensten voor personen met een handicap. Bovenop dit jaarlijks budget, is er sinds maart 2010 een aanvullende subsidie voor voorzieningen die een aanbod realiseren op een nieuwe locatie. Het gaat dan om (semi-)residentiële voorzieningen die voor de extra kosten die een nieuwe inplantingsplaats met zich meebrengt, een financieel duwtje in de rug krijgen. Op die manier wil de provincie meewerken aan de spreiding van het aanbod. Ook de subsidiebedragen zelf werden verhoogd en de indienmogelijkheden zijn uitgebreid. Zo kunnen diensten en voorzieningen die voldoen aan de voorwaarden van het reglement ten laatste op 31 januari en 30 juni van elk jaar hun aanvraag indienen om op die manier sneller over hun subsidie te kunnen beschikken. Om als provincie een substantiële bijdrage te kunnen leveren aan de huisvestingsproblemen van welzijnsvoorzieningen en tegelijk het welzijnsaanbod te verhogen binnen de provincie, wordt de oprichting van sociale campussen ondersteund. Hieronder wordt verstaan dat minimaal 3 à 4 organisaties de koppen bij elkaar steken om gezamenlijk, via een aparte beheersstructuur een infrastructuur aan te kopen en/of te verbouwen. Op die manier kunnen de beheers- en secretariaatskosten worden gedeeld. Vanuit het provinciaal beleid worden er nog andere initiatieven genomen waarvan er een aantal verder in het dossier worden vermeld. Het gaat dan om initiatieven op het vlak van: wonen: subsidies voor aanpassingen aan woningen; vrije tijd: begeleiderspas; subsidies voor vrijetijdszorgorganisaties, subsidiëring van een onderzoek i.v.m. vrijetijdszorgtrajectbegeleiding; zorg: ondersteuning van het Regionaal Overlegnetwerk Gehandicaptenzorg; vernieuwende projecten: voor projecten die vernieuwend zijn in de welzijnssector in het algemeen of specifiek voor Vlaams-Brabant kan een subsidie aangevraagd worden. Daarnaast wordt telkens een jaarthema door de provincie vastgelegd waarmee een aantal projecten worden gehonoreerd die een specifieke invulling willen geven aan het gestelde thema; algemene ondersteuning welzijnsorganisaties, bijvoorbeeld op het vlak van vrijwilligerswerk (gratis vrijwilligersverzekering, vacaturebank vrijwilligerswerk ), organisatie van evenementen (pluimkrediet, uitleendienst ) 16 toegankelijkheid; cultuur-, jeugd(werk)- en sportinitiatieven voor personen met een handicap.

38 38 DEEL IV: Initiatieven van de provincie 15 Het gratis 0800-nummer De provincie startte in 2008 een campagne met een gratis 0800-nummer om personen met een handicap en hun sociale netwerk ertoe aan te zetten al hun vragen te stellen, zo ook deze waarvoor een registratie op de Centrale Registratie Zorgvragen (CRZ) belangrijk is. Op deze manier hoopt men meer vragen te kunnen registreren. Men kan bij het 0800-nummer terecht voor vragen rond administratieve documenten en allerhande tegemoetkomingen, maar ook voor informatie rond opvang of begeleiding in een VAPH-voorziening of dienst. In 2009 waren er in totaal 732 oproepen, voor 2010 waren dit er 518. Het blijft belangrijk om dit nummer op regelmatige basis bekend te maken. 16 Sociale voordelen en tegemoetkomingen 16.1 Provinciale bijdrage telefoonkosten en De provincie Vlaams-Brabant geeft een financiële bijdrage in de telefoonkosten van senioren ouder dan 75 jaar en mensen met een erkende handicap (66%). De tegemoetkoming bedraagt maximum 50 euro voor plaatsing van een telefoontoestel en / of een jaarlijkse financiële bijdrage van 40 euro in de abonnementskosten van een telefoontoestel. De aanvrager moet wel in aanmerking komen voor een sociaal telefoontarief en 'geïsoleerd' leven. Dit laatste betekent dat de aanvrager alleen woont of dat het gezin enkel bestaat uit personen die ouder zijn dan 75 jaar of een erkende handicap hebben, eventueel met kinderen die nog geen 10 jaar oud zijn. Tabel 17: : Toegekende bijdrages telefoonkosten aan personen met een handicap provincie Vlaams-Braba Brabant Leuven Halle-Vilvoorde Totaal Weigeringen Bron: Cel ouderenbeleid provincie Vlaams-Brabant 16.2 Provinciale aanpassingspremie voor woningen De provincie Vlaams-Brabant kent een premie toe aan ouderen en personen met een handicap die werken aan hun woning uitvoeren om de woning functioneel aan te passen aan hun fysieke toestand. Voorbeelden zijn het aanbrengen van een automatische deuropener of een lift, aanpassing van sanitair of keuken, vergroten van deuropeningen, plaatsen van automatische

39 39 DEEL IV: Initiatieven van de provincie rolluiken en aanleggen van hellende vlakken. Men moet minstens 60 jaar oud zijn of een handicap hebben, erkend door de FOD Sociale Zekerheid of het VAPH. Ook huurders kunnen hier een beroep op doen onder bepaalde voorwaarden. 17 De premie bedraagt 50 % van de kostprijs (met een maximum van euro) indien de inkomsten niet meer bedragen dan euro voor een alleenstaande en euro voor een gezin van minimum twee personen (te verhogen met euro per persoon ten laste). Personen die een verhoogde tegemoetkoming genieten of een OMNIO-statuut hebben kunnen 75 % van de kostprijs uitbetaald krijgen. Sommige gemeenten in Vlaams-Brabant hebben een samenwerkingsovereenkomst met de provincie en voegen hier nog een gemeentelijke aanpassingspremie aan toe. In 2008 kregen 250 personen de premie toegekend, in en in 2010 reeds 450. Aantal Bever 100 Persoon met een handicap Bejaarde Gemengd Onbekend Galmaarden Herne Affligem Gooik Asse Liedekerke Ternat Roosdaal Opwijk Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Kaart 18: : Aantal personen aan wie een provinciale aanpassingspremie werd uitgekeerd ( ) Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Steenokkerzeel Machelen Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Boortmeerbeek Overijse Kampenhout Keerbergen Bertem Haacht Huldenberg Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Linter Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: Dienst wonen Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Zoutleeuw Landen Geetbets 17 Toegankelijkheid Elke provincie heeft een Provinciaal Steunpunt Toegankelijkheid (PST) dat de regionale initiatieven coördineert en het grote publiek informeert en sensibiliseert. Het steunpunt ondersteunt en stimuleert ook het provinciale bestuur en de lokale besturen in het voeren van een gericht toegankelijkheidsbeleid. PST Vlaams-Brabant Provincieplein Leuven tel: 016/

40 40 DEEL IV: Initiatieven van de provincie Ieder steunpunt wordt bijgestaan door een technisch adviesbureau toegankelijkheid. Voor Vlaams-Brabant is dit: Toegankelijkheidsbureau vzw vestiging Limburg Belgiëplein Hasselt Tel: Fax: De lokale besturen hebben een belangrijke rol op het gebied van toegankelijkheid Een eerste aandachtspunt is de toegankelijkheid van de eigen infrastructuur, straatinrichting, openbare ruimten en dienstverlening. Het gemeentebestuur heeft ook belangrijke bevoegdheden, zoals de controle op de naleving van de wettelijke toegankelijkheidsvoorschriften bij bouwvergunningen, het onderhoud van straten en voetpaden, politieaandacht voor foutparkeerders, de uitreiking van terrasvergunningen... Voor de uitvoering van dit toegankelijkheidsbeleid kan het gemeentebestuur beroep doen op de expertise en de ervaring van het Toegankelijkheidsbureau, bijvoorbeeld voor technische advies i.v.m. bouw- of verbouwingswerken, aanleg en herinrichting van straten, openbare ruimten en publieksvoorzieningen. Daarnaast kan het Toegankelijkheidsbureau ingeschakeld worden voor vormingsactiviteiten en opleiding, en de begeleiding bij het uitwerken van een beleidsplan toegankelijkheid. Gemeenten kunnen een samenwerkingsovereenkomst afsluiten met het Toegankelijkheidsbureau. In Vlaams-Brabant hebben Aarschot, Asse, Dilbeek, Halle en Londerzeel een dergelijke overeenkomst. Lokale besturen in Vlaams-Brabant kunnen gratis toegankelijkheidsadvies inwinnen bij een gespecialiseerd technisch adviesbureau, zodat zij reeds in de ontwerpfase met de gangbare toegankelijkheidsnormen rekening kunnen houden. Alle openbare infrastructuurwerken die in beheer zijn van een gemeentebestuur, OCMW-bestuur of gemeentelijke vzw's komen in aanmerking: culturele centra, gemeentehuizen, speelpleinen, parken, voetpaden(her)aanleg, oversteekplaatsen, sportinfrastructuur, ontmoetingscentra, sociaal huis, enz. Openbare gebouwen kunnen ook gratis gescreend worden. Per gebouw wordt een rapport opgemaakt waar de verschillende onderdelen besproken worden en aangegeven wordt wat de plus- en minpunten zijn. Ook alle organisaties die de begeleiderspas (zie 18.2) toelaten kunnen een gratis screening van hun infrastructuur aanvragen. Op de website van Toegankelijk Vlaanderen (www.toevla.be) staan de gegevens van alle gescreende infrastructuur. 18 Handicap en vrije tijd 18.1 Vrijetijdszorg Sinds 2002 erkent en subsidieert de Vlaamse overheid organisaties die een aangepaste vrijetijdsbesteding voor personen met een handicap aanbieden. 18 Vrijetijdszorgorganisaties zijn er in eerste instantie voor personen die thuis wonen en hun gezinnen. Ze organiseren aangepaste vrijetijdsactiviteiten voor personen met een handicap, eventueel samen met hun gezin of vrienden en kennissenkring. Vier vrijetijdszorgorganisaties, die erkend zijn door het VAPH, zijn actief in Vlaams-Brabant. Ze worden ook door de provincie ondersteund.

41 41 DEEL IV: Initiatieven van de provincie Gezinsactiviteitencentrum 't Balanske in Tielt-Winge KVG vrijetijdswerking Vlaams-Brabant in Zellik Indivo in Anderlecht Nationale Federatie Gehandicaptenzorg in Brussel De meeste organisaties staan zelf in voor de aangepaste activiteiten. Anderen leggen eerder de nadruk op vrijetijdsbemiddeling. Dit betekent dat ze personen met een handicap stimuleren en begeleiden in hun zoektocht naar een geschikte, gewone vrijetijdsorganisatie, die zich niet specifiek richt tot personen met een handicap. Vrijetijdszorgtrajectbegeleiding is voor kinderen, jongeren en volwassenen een belangrijk instrument om een vrijetijdszorg op maat te kunnen aanbieden. In september 2009 startten de vier erkende vrijetijdszorgorganisaties i.s.m. een onderzoeker van de KULeuven een onderzoek rond trajectbegeleiding vrijetijdszorg. Het onderzoek wordt gesubsidieerd door de provincie en loopt over 2 jaar. Bedoeling is de methodiek vrijetijdszorgtrajectbegeleiding te ontwikkelen, met een stappenplan, en het onderzoek af te ronden met een symposium om de resultaten bekend te maken Begeleiderspas eleiderspas Met de provinciale begeleiderspas mag de begeleider gratis mee naar het theater, een optreden, een sportmanifestatie, een tentoonstelling, enz. bij één van de deelnemende organisaties. De persoon met een handicap betaalt zelf wel de toegangsprijs, maar zijn/haar begeleider krijgt gratis toegang. Een persoon met een handicap die in het bezit is van een begeleiderspas kan per activiteit vrij zijn/haar begeleider kiezen. Een begeleiderspas kan worden aangevraagd door: kinderen en jongeren met een attest van verhoogde kinderbijslag; volwassenen met een attest van de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid waaruit een blijvende ongeschiktheid blijkt van ten minste 66%. De organisaties die deelnemen aan dit project, ontvangen in 2011 een label. Het label moet duidelijk maken dat het bij deze organisatie volstaat om de begeleiderspas voor te leggen. Personen die nog niet over een begeleiderspas beschikken, kunnen bij de deelnemende organisaties ook de nodige informatie krijgen over de aanvraag, die gebeurt bij de provincie. Een overzicht van de deelnemende organisaties is raadpleegbaar op Uit met toegang Recent werd aan de website een luik toegevoegd met een aparte url: Deze website wijst personen met een handicap de weg naar het toegankelijke vrijetijdsaanbod in de provincie. Via de zoekfunctie kan het volledige vrijetijdsaanbod in Vlaams-Brabant worden doorzocht. Aanvullend zetten de vier erkende vrijetijdszorgorganisaties regelmatig toegankelijke activiteiten en projecten in de kijker.

Spreiding van de gezinszorg in Vlaanderen per gemeente in 2004

Spreiding van de gezinszorg in Vlaanderen per gemeente in 2004 Aalst 199.453 94,24 Aantal personeelsleden in VTE: 129,60 91,52 Gemeentelijke mantelzorgtoelage?: J 2,60 Familiehulp 44.286 22,20% Familiezorg Oost-Vl 18.620 9,34% Landelijke Thuiszorg 212 0,11% OCMW 82.936

Nadere informatie

gemeente Kaprijke gemeente Knokke-Heist gemeente Kortemark gemeente Kortenaken gemeente Kortenberg gemeente Kruibeke gemeente Kruishoutem gemeente

gemeente Kaprijke gemeente Knokke-Heist gemeente Kortemark gemeente Kortenaken gemeente Kortenberg gemeente Kruibeke gemeente Kruishoutem gemeente Overzicht van de steden en gemeenten die een informatieveiligheidsconsulent hebben aangesteld en waarvoor de VTC een advies heeft gegeven. Stand 26 mei 2016 ( lijst 2016-04; kaart v9)). Steden en gemeenten

Nadere informatie

prognose aandeel gf 2016 gemeente prognose aandeel gf 2016 OCMW

prognose aandeel gf 2016 gemeente prognose aandeel gf 2016 OCMW 2015 2015 2016 Aalst 2.600.000,00 30.036.051,00 2.600.000,00 31.168.733,00 2.600.000,00 32.336.206,00 2.600.000,00 33.558.985,00 2.600.000,00 34.824.563,00 2.600.000,00 36.134.434,00 Aalter 284.203,92

Nadere informatie

TREKKINGSRECHTEN LOKALE NETWERKEN ARMOEDE (2014-2019)

TREKKINGSRECHTEN LOKALE NETWERKEN ARMOEDE (2014-2019) TREKKINGSRECHTEN LOKALE NETWERKEN ARMOEDE (2014-2019) POSTCODE GEMEENTE bedrag in 9300 AALST 23 552 9880 AALTER 2 589 3200 AARSCHOT 5 263 2630 AARTSELAAR 2 038 1790 AFFLIGEM 1 410 3570 ALKEN 1 859 8690

Nadere informatie

BIJLAGE 6A Cluster culturele ontplooiing 1. OA

BIJLAGE 6A Cluster culturele ontplooiing 1. OA BIJLAGE 6A Cluster culturele ontplooiing 1. OA Allochtonen Allochtonen zijn één van de doelgroepen van het minderhedenbeleid. In het kader van het minderhedenbeleid wordt onder allochtonen verstaan: mensen

Nadere informatie

Oktober 2015 Gemeentelijke statistieken EPC-residentieel

Oktober 2015 Gemeentelijke statistieken EPC-residentieel 1 GEMEENTE BESTEMMING WOONGEBOUW_TYPE Aantal epc Gemiddeld kengetal Mediaan kengetal Aalst Appartement 1.418 288,32 230,81 Collectief woongebouw GESLOTEN 29 281,72 229,65 HALF_OPEN 21 252,96 228,00 Eengezinswoning

Nadere informatie

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND Lijst van Vlaamse frequenties voor lokale radio Lokaliteit Frequentie Lengte Breedte Antennehoogte Vermogen Antennepatroon (MHz) (OL ' '' ) (NB ' '' ) (m) (Watt) (D/ND) 1 Aalst 90,0 004E03 00 50N57 00

Nadere informatie

DOSSIER. Ouderen in Vlaams-Brabant 2010. www.vlaamsbrabant.be/welzijn

DOSSIER. Ouderen in Vlaams-Brabant 2010. www.vlaamsbrabant.be/welzijn s t e u n p u n t so c i a l e p l a n n i n g DOSSIER Ouderen in Vlaams-Brabant 2010 www.vlaamsbrabant.be/welzijn Voorwoord Na de eerste editie van het dossier ouderen dat in 2007 verscheen willen we

Nadere informatie

Toegezegde bedragen Openbare bibliotheek (Vlaamse beleidsprioriteit LCBVBP02)

Toegezegde bedragen Openbare bibliotheek (Vlaamse beleidsprioriteit LCBVBP02) Begunstigde (gemeente of organisatie) Toegezegde bedragen Openbare bibliotheek (Vlaamse beleidsprioriteit LCBVBP02) Toegezegde bedragen Bibliotheekportaal Aalst 776 135,94 14 263,84 Aalter 166 259,90 4

Nadere informatie

NR NAAM DEELNEMER. CIPAL DV Deelnemersregister - laatste aanpassing ingevolge AV 12/06/2015 Ondernemingsnummer /8

NR NAAM DEELNEMER. CIPAL DV Deelnemersregister - laatste aanpassing ingevolge AV 12/06/2015 Ondernemingsnummer /8 I. STEDEN EN GEMEENTEN 1 Gemeente Aalter 2 Gemeente Aartselaar 3 Gemeente Arendonk 4 Gemeente As 5 Gemeente Baarle-Hertog 6 Gemeente Balen 7 Stad Beringen 8 Gemeente Berlaar 9 Stad Bilzen 10 Stad Blankenberge

Nadere informatie

Sociaal Wonen in Glabbeek Project De Melkroos

Sociaal Wonen in Glabbeek Project De Melkroos Sociaal Wonen in Glabbeek Project De Melkroos Een sociale woning huren U mag u altijd bij een Sociale Huisvestingsmaatschappij (SHM inschrijven om een woning te huren. Zelfs als de woningen nog niet gebouwd

Nadere informatie

Overzicht dossierbeheerders

Overzicht dossierbeheerders Overzicht dossierbeheerders Contactgegevens dossierbeheerders zie: http://www.bloso.be/subsidiering/pages/contact.aspx Provincie's en VGC Provincie Antwerpen Provincie Limburg Provincie Oost-Vlaanderen

Nadere informatie

Bestuursmemoriaal Provincie Vlaams-Brabant

Bestuursmemoriaal Provincie Vlaams-Brabant Bestuursmemoriaal Provincie Vlaams-Brabant Nummer 1 20 januari 2004 10de jaargang Inhoud Reglementen en verordeningen van de provincieraad Nr. 1 Toepassing van artikel 19 van het decreet van 22 februari

Nadere informatie

2010-2011 Aantal scholen in het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs naar soort inrichtende macht

2010-2011 Aantal scholen in het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs naar soort inrichtende macht 2010-2011 Aantal scholen in het gewoon en buitengewoon basis- en secundair naar soort inrichtende macht Toelichting: Deze tabellen bevatten het aantal scholen in het gewoon en buitengewoon basis- en voltijds

Nadere informatie

Wij zijn er voor u! KENNISMAKINGSBROCHURE

Wij zijn er voor u! KENNISMAKINGSBROCHURE Wij zijn er voor u! KENNISMAKINGSBROCHURE IN-Z even voorstellen IN-Z (spreek uit inzet) is een dienstverlenende organisatie. Al sinds 1996 bieden we een handje hulp in het huishouden en ondersteunen we

Nadere informatie

Wij zijn er voor u! KENNISMAKINGSBROCHURE

Wij zijn er voor u! KENNISMAKINGSBROCHURE Wij zijn er voor u! KENNISMAKINGSBROCHURE IN-Z even voorstellen IN-Z (spreek uit inzet) is een dienstverlenende organisatie. Al sinds 1996 bieden we een handje hulp in het huishouden en ondersteunen we

Nadere informatie

IN 1, 2, 3... DOOR DE PROVINCIE

IN 1, 2, 3... DOOR DE PROVINCIE Kindereditie IN 1, 2, 3... DOOR DE PROVINCIE 1 DE PROVINCIE IN BEELD België telt 10 provincies. Je merkt onmiddellijk dat de provincie Vlaams-Brabant in het hart van ons land ligt. Met een oppervlakte

Nadere informatie

OMGEVINGSANALYSE GEETBETS DOOR OCMW GEETBETS 2013

OMGEVINGSANALYSE GEETBETS DOOR OCMW GEETBETS 2013 OMGEVINGSANALYSE GEETBETS DOOR OCMW GEETBETS 2013 INLEIDING Beste lezer, In deze publicatie kan u de omgevingsanalyse van de gemeente Geetbets vinden zoals deze opgemaakt werd door het OCMW van Geetbets.

Nadere informatie

Gemeenten raadsleden schepenen

Gemeenten raadsleden schepenen Д1Х Lijst van de gemeenten op basis van artikel, м, en artikel, м 2, van het Gemeentedecreet: aantal gemeenteraadsleden en maximumaantal schepenen op basis van het bevolkingsaantal van de gemeente Gemeenten

Nadere informatie

Mantelzorg en de. gemeentelijke mantelzorgpremie in Vlaams-Brabant

Mantelzorg en de. gemeentelijke mantelzorgpremie in Vlaams-Brabant Mantelzorg en de gemeentelijke mantelzorgpremie in Vlaams-Brabant Mantelzorg en de gemeentelijke mantelzorgpremie in Vlaams-Brabant Ons Zorgnetwerk Remylaan 4B, 3018 Wijgmaal 016-24 49 49 onszorgnetwerk@kvlv.be

Nadere informatie

WIE IS MIJN RIOOLBEHEERDER/DRINKWATERBEDRIJF

WIE IS MIJN RIOOLBEHEERDER/DRINKWATERBEDRIJF WIE IS MIJN RIOOLBEHEERDER/DRINKWATERBEDRIJF 8 augustus 2014 WIE IS MIJN RIOOLBEHEERDER/DRINKWATERBEDRIJF Deze lijst geeft per gemeente weer wie uw rioolbeheerder en drinkwaterbedrijf is. Voor meer informatie

Nadere informatie

Artikel 1. In 2015 is er een totaal te verdelen subsidiebudget van 7,3 miljoen euro.

Artikel 1. In 2015 is er een totaal te verdelen subsidiebudget van 7,3 miljoen euro. 1 Ministerieel besluit van 11 december 2015 (BS 15 januari 2016) tot uitvoering van artikel 57 van het Procedurebesluit van 9 mei 2014, wat betreft de programmatieregels voor de verdeling van subsidies

Nadere informatie

Toelichting: Geografische indeling: De geografische indeling geeft de fusiegemeente van de vestigingsplaats waar de leerling is ingeschreven.

Toelichting: Geografische indeling: De geografische indeling geeft de fusiegemeente van de vestigingsplaats waar de leerling is ingeschreven. Toelichting: Deze tabellen bevatten het aantal leerlingen in het Nederlandstalig gewoon en buitengewoon kleuter- en lager onderwijs op registratiedatum 1 februari van het schooljaar. Niet inbegrepen: Om

Nadere informatie

Chronologisch overzicht van het Provinciaal BibliotheekSysteem (PBS)

Chronologisch overzicht van het Provinciaal BibliotheekSysteem (PBS) Chronologisch overzicht van het Provinciaal BibliotheekSysteem (PBS) 2003 Redactie lastenboek 2004 februari Publicatie lastenboek 2004 maart-juni Selectie Pilootbibliotheken 2004 14 april Opening van de

Nadere informatie

Watermaatschappijen en rioolbeheerders 2015

Watermaatschappijen en rioolbeheerders 2015 Watermaatschappijen en rioolbeheerders 2015 Postcode Gemeente Watermaatschappij Rioolbeheerder 9300 Aalst Farys Gemeente 9880 Aalter Farys Gemeente 3200 Aarschot De Watergroep (VMW) RioP 2630 Aartselaar

Nadere informatie

Dossier Armoede in Vlaams-Brabant

Dossier Armoede in Vlaams-Brabant steunpunt sociale planning Dossier Armoede in Vlaams-Brabant 2011 Filip De Maesschalck, Tine De Rijck en Wendy Broos Kubis www.vlaamsbrabant.be/socialeplanning Voorwoord Armoede vind je, helaas, overal.

Nadere informatie

Kinderen Eerst! Op weg naar een Huis van het Kind in Heist-op-den- Heist-op-den-Berg Mortsel Huis van het Kind Boechout Boechout

Kinderen Eerst! Op weg naar een Huis van het Kind in Heist-op-den- Heist-op-den-Berg Mortsel Huis van het Kind Boechout Boechout ANTWERPEN Antwerpen Huis van het Kind Zwijndrecht Zwijndrecht, Burcht Boom Huis van het Kind Aartselaar Aartselaar Brasschaat Huis van het Kind Essen Essen Brasschaat Huis van het Kind: De Pagadder Stabroek

Nadere informatie

Hors plan de délestage Buiten afschakelplan Commune Gemeente. Tranche 3 Schijf 3. Tranche 1 Schijf 1. Tranche 2 Schijf 2

Hors plan de délestage Buiten afschakelplan Commune Gemeente. Tranche 3 Schijf 3. Tranche 1 Schijf 1. Tranche 2 Schijf 2 Aarschot 303 3 306 Aarschot 195 195 Gelrode 12 1 13 Langdorp 59 2 61 Rillaar 37 37 Affligem 66 7 73 Essene 25 25 Hekelgem 24 7 31 Teralfene 17 17 Asse 72 12 216 300 Asse 72 1 45 118 Bekkerzeel 4 4 Kobbegem

Nadere informatie

Omgevingsanalyse Sint-Pieters-Leeuw -

Omgevingsanalyse Sint-Pieters-Leeuw - Omgevingsanalyse Sint-Pieters-Leeuw - Bijlage bij het strategisch meerjarenplan 2014-2019 0 Inhoudsopgave Voorstelling van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw... 4 1. Demografie... 5 1.1. Loop van de bevolking...

Nadere informatie

kinderopvang in kaart

kinderopvang in kaart kinderopvang in kaart Provincie Vlaams-Brabant 2010 VOORWOORD Er zijn in Vlaanderen her en der heel wat cijfers beschikbaar over kinderopvang en over factoren die de vraag naar kinderopvang beïnvloeden.

Nadere informatie

Erkende/geplande voorzieningen per gemeente + totaal per gemeente Voor CENTRA KORTVERBLIJF op 1-jul-15

Erkende/geplande voorzieningen per gemeente + totaal per gemeente Voor CENTRA KORTVERBLIJF op 1-jul-15 e/geplande voorziengen per gemeente + totaal per gemeente Antwerpen Gemeente - Erkenng Erkenng - Erkenng Erkenng - Aartselaar 2 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 Antwerpen 19 9 8 2 1 1 0 0 3 0 3 0 2 0 1

Nadere informatie

Bijzondere informatieplichten bij de verkoop/verhuur van onroerende goederen

Bijzondere informatieplichten bij de verkoop/verhuur van onroerende goederen Bijzondere informatieplichten bij de verkoop/verhuur van onroerende goederen Elke persoon (vastgoedmakelaar, notaris of eigenaar) die een woning, gelegen in een gemeente die beschikt over een goedgekeurd

Nadere informatie

Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media. Adviesopdracht met betrekking tot het verzorgingsgebied van de regionale televisieomroeporganisaties

Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media. Adviesopdracht met betrekking tot het verzorgingsgebied van de regionale televisieomroeporganisaties Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media Adviesopdracht met betrekking tot het verzorgingsgebied van de regionale televisieomroeporganisaties Analyses, conclusies en aanbevelingen 29 mei 2013 Inhoud

Nadere informatie

Waterlopenbeheer in Vlaams-Brabant. Infodag nieuwe bekkenstructuren - 09/10/2013 - Leuven

Waterlopenbeheer in Vlaams-Brabant. Infodag nieuwe bekkenstructuren - 09/10/2013 - Leuven Waterlopenbeheer in Vlaams-Brabant Infodag nieuwe bekkenstructuren - 09/10/2013 - Leuven Waterlopenbeheer in Vlaams-Brabant I. Stand van zaken Doorbraak 63 II. Erosiebestrijding III. Bestrijden van wateroverlast

Nadere informatie

Reglement provincie Vlaams-Brabant www.vlaamsbrabant.be/reglementen

Reglement provincie Vlaams-Brabant www.vlaamsbrabant.be/reglementen Reglement provincie Vlaams-Brabant www.vlaamsbrabant.be/reglementen Reglement voor het toekennen van bijkomende leningen bij onderhandse akte voor het bouwen en aankopen van een woning Artikel 1 Binnen

Nadere informatie

Systeem 1: procentuele tussenkomst op abonnementen

Systeem 1: procentuele tussenkomst op abonnementen Systeem : procentuele tussenkomst op abonnementen Aalst //2005 Aartselaar /08/2000 Alken /09/2009 Asse /07/2002 /09/2006 Balen /0/2009 Beernem /02/2000 Bekkevoort /05/2004 Beringen /09/2009 Berlaar /0/2007

Nadere informatie

LENINGEN VOOR AANKOOP OF BOUW

LENINGEN VOOR AANKOOP OF BOUW LENINGEN VOOR AANKOOP OF BOUW Reglement voor het toekennen van bijkomende leningen bij onderhandse akte voor het bouwen en aankopen van een woning Artikel 1 Binnen de perken van de goedgekeurde begrotingskredieten

Nadere informatie

Oproep kandidaten nieuwe subsidies kinderopvang

Oproep kandidaten nieuwe subsidies kinderopvang Oproep kandidaten nieuwe subsidies kinderopvang INLEIDING De Vlaamse Regering stelt nieuwe middelen ter beschikking voor subsidies voor kinderopvang van baby s en peuters. Aanvragen zijn mogelijk tot woensdag

Nadere informatie

Energiebesparende maatregelen

Energiebesparende maatregelen Energiebesparende maatregelen Overzicht premies s en leningen voor particulieren 2015 Voor een actueel overzicht per gemeente en meer informatie over de specifieke voorwaarden, surf naar www.energiesparen.be

Nadere informatie

Project digitaal aanvragen door intermediaire partners

Project digitaal aanvragen door intermediaire partners Vlaamse Overheid Afdeling Studietoelagen Project digitaal aanvragen door intermediaire partners School- en academiejaar 2012-2013 Afdeling Studietoelagen MD/SDV 25-7-2013 Afdeling Studietoelagen MD/SDV

Nadere informatie

DOSSIER. Wisselwerking Vlaams-Brabant en Brussel STEUNPUNT SOCIALE PLANNING. www.vlaamsbrabant.be/socialeplanning

DOSSIER. Wisselwerking Vlaams-Brabant en Brussel STEUNPUNT SOCIALE PLANNING. www.vlaamsbrabant.be/socialeplanning STEUNPUNT SOCIALE PLANNING DOSSIER Wisselwerking Vlaams-Brabant en Brussel Filip De Maesschalck, Tine De Rijck en Vicky Heylen www.vlaamsbrabant.be/socialeplanning Voorwoord In eerdere dossiers van het

Nadere informatie

Nieuwe subsidies kinderopvang: informatie voor het lokaal bestuur

Nieuwe subsidies kinderopvang: informatie voor het lokaal bestuur Nieuwe subsidies kinderopvang: informatie voor het lokaal bestuur INLEIDING De Vlaamse Regering stelt in 2015 nieuwe middelen ter beschikking voor subsidies voor kinderopvang van baby s en peuters. Organisatoren

Nadere informatie

TOELICHTING MOBILITEITSAANBOD PROVINCIE VLAAMS-BRABANT. Alexander Leysen Coördinator MAV Vlaams-Brabant

TOELICHTING MOBILITEITSAANBOD PROVINCIE VLAAMS-BRABANT. Alexander Leysen Coördinator MAV Vlaams-Brabant TOELICHTING MOBILITEITSAANBOD PROVINCIE VLAAMS-BRABANT Alexander Leysen Coördinator MAV Vlaams-Brabant PROGRAMMA De Lijn (belbus) MMC DAV MAV Info DE LIJN MOBIB voor 65+ Vanaf 1/9/2015 = 50 euro/jaar Voorwaarden:

Nadere informatie

Kentering in de demografische dynamieken van het Brussels stadsgewest. Les dynamiques démographiques contrastées de la région urbaine bruxelloise

Kentering in de demografische dynamieken van het Brussels stadsgewest. Les dynamiques démographiques contrastées de la région urbaine bruxelloise Etienne Van Hecke Jean-Michel Decroly Lieve Vanderstraeten Kentering in de demografische dynamieken van het Brussels stadsgewest Les dynamiques démographiques contrastées de la région urbaine bruxelloise

Nadere informatie

Analysenota. Gemeente Liedekerke 2014-2019 GEMEENTEBESTUUR LIEDEKERKE. Gemeentebestuur Liedekerke i.s.m. OCMW Liedekerke en Politiezone TARL

Analysenota. Gemeente Liedekerke 2014-2019 GEMEENTEBESTUUR LIEDEKERKE. Gemeentebestuur Liedekerke i.s.m. OCMW Liedekerke en Politiezone TARL GEMEENTEBESTUUR OPPERSTRAAT 31 1770 LIEDEKERKE TEL. 053 64 55 11 FAX 053 64 55 09 www.liedekerke.be LIEDEKERKE NDC 692 Analysenota Gemeente Liedekerke 2014-2019 Gemeentebestuur Liedekerke i.s.m. OCMW Liedekerke

Nadere informatie

Reglement provincie Vlaams-Brabant www.vlaamsbrabant.be/reglementen

Reglement provincie Vlaams-Brabant www.vlaamsbrabant.be/reglementen Reglement provincie Vlaams-Brabant www.vlaamsbrabant.be/reglementen Renovatieleningen Reglement voor het toekennen van bijkomende leningen bij onderhandse akte met het oog op het renoveren van woningen

Nadere informatie

Reglement voor het toekennen van bijkomende leningen bij onderhandse akte met het oog op het renoveren van woningen

Reglement voor het toekennen van bijkomende leningen bij onderhandse akte met het oog op het renoveren van woningen RENOVATIELENINGEN Reglement voor het toekennen van bijkomende leningen bij onderhandse akte met het oog op het renoveren van woningen Artikel 1 Binnen de perken van de goedgekeurde begrotingskredieten

Nadere informatie

Investeren in welzijn

Investeren in welzijn STEUNPUNT SOCIALE PLANNING Investeren in welzijn Een analyse van het welzijnsaanbod 2006-2012 www.vlaamsbrabant.be/socialeplanning 2 Voorwoord In 2006 werd voor de eerste keer op een systematische manier

Nadere informatie

Meer info: www.wonenvlaanderen.be of wonenvlaanderen@rwo.vlaanderen.be of 016 66 59 30

Meer info: www.wonenvlaanderen.be of wonenvlaanderen@rwo.vlaanderen.be of 016 66 59 30 Energiebesparende maatregelen Overzicht premies premies en goedkope leningen voor particulieren VlaamsVlaams-Brabant 2013 Voor een actueel overzicht per gemeente en meer informatie over de specifieke voorwaarden,

Nadere informatie

eos@oostende.be http://www.wvi.be/nl/goedkopeenergieleningen info@deschakelaar.be www.deschakelaar.be

eos@oostende.be http://www.wvi.be/nl/goedkopeenergieleningen info@deschakelaar.be www.deschakelaar.be Grondgebied Lokale Entiteit (LE) Verantwoordelijke Telefoon/Email West-Vlaanderen Anzegem, OCMW Kortrijk Team Energie 056244901 Avelgem, Deerlijk, energie@ocmwkortrijk.be Harelbeke, Kortrijk, Kuurne, Lendelede,

Nadere informatie

In h o u d. In l e i d i n g 5. 1.3.2 (Se m i-)i n t e r n a at 26. 1.3.4 Da g c e n t r a 28. 2.3.2 Th u is l o z e n s e c to r 36

In h o u d. In l e i d i n g 5. 1.3.2 (Se m i-)i n t e r n a at 26. 1.3.4 Da g c e n t r a 28. 2.3.2 Th u is l o z e n s e c to r 36 In h o u d In l e i d i n g 5 Hoofdstuk 1: Voorstelling en analyse van bestaand cijfermateriaal 9 1 Sector personen met een handicap 11 1.1 Overzicht van het aanbod 12 1.1.1 Nederlandstalige aanbod in

Nadere informatie

Vlaanderen is energie

Vlaanderen is energie Vlaanderen is energie Energielening tot 10.000 euro voor energiebesparende investeringen Renovatie en nieuwbouw VLAAMS www.energiesparen.be ENERGIEAGENTSCHAP Een vraagje voor de Vlaamse overheid? Bel 1700

Nadere informatie

GKB-nummer klantevd_nr sector upvolgnr naam_voorziening straat huisnr busnr postcode gemeente sectoromschrijving status status_sedert evd_info13

GKB-nummer klantevd_nr sector upvolgnr naam_voorziening straat huisnr busnr postcode gemeente sectoromschrijving status status_sedert evd_info13 GKB-nummer klantevd_nr sector upvolgnr naam_voorziening straat huisnr busnr postcode gemeente sectoromschrijving status status_sedert evd_info13 0024871-207010XX-X01 24871 207010XX X01 GZAT BETER THUIS

Nadere informatie

Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 5, 1, II, 1 ;

Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, inzonderheid op artikel 5, 1, II, 1 ; Ministerieel besluit van 2 april 2008 tot bepaling van de diensten voor logistieke hulp en aanvullende thuiszorg die in aanmerking komen voor subsidiëring en tot bepaling van het aantal VTE per functiecategorie

Nadere informatie

Lokaal Sociaal Beleidsplan 2008-2013 Leuven

Lokaal Sociaal Beleidsplan 2008-2013 Leuven Lokaal Sociaal Beleidsplan 2008-2013 Leuven Goedgekeurd door de Raad voor Maatschappelijk Welzijn van Leuven op 15 november 2007 Goedgekeurd door de gemeenteraad van stad Leuven op 26 november 2007 stad

Nadere informatie

Contactgegevens diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg

Contactgegevens diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg Naam van de dienst voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg Website IMSIR http://www.imsir.be Colonel Silvertopstraat 15, 2850 Boom KINA http://www.kina.be Antwerpsesteenweg 503, 2390 Malle OCMW Aalst

Nadere informatie

4Tabellen. en Grafieken

4Tabellen. en Grafieken 4Tabellen en Grafieken 4.1 LOKAAL CULTUURBELEID 4 TA B E L L E N E N G R A F I E K E N 1 L O K A A L C U LT U U R B E L E I D TABEL 1 Lokaal cultuurbeleid Samenvattende tabel subsidies 2005 LOKAAL CULTUURBELEID

Nadere informatie

Liberale Vrouwen Socio-culturele Vereniging. Inventaris van het archief (1972-1997)

Liberale Vrouwen Socio-culturele Vereniging. Inventaris van het archief (1972-1997) Liberale Vrouwen Socio-culturele Vereniging (1972- ) Inventaris van het archief (1972-1997) Liberale Vrouwen Socio-culturele Vereniging (1972- ) Inventaris van het archief (1972-1997) december 2014 Deze

Nadere informatie

Melden van gasreuk of defecten door spraak- en gehoorgestoorden

Melden van gasreuk of defecten door spraak- en gehoorgestoorden Melden van gasreuk of defecten door spraak- en gehoorgestoorden Deze brochure legt uit hoe je als spraak- of gehoorgestoorde aan de distributienetbeheerders Gaselwest, IMEA, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek

Nadere informatie

VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN

VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN Samen met dit toelichtingsboekje bezorgen wij u het aanvraagformulier voor de Verzekering Gewaarborgd Wonen. Dit boekje begeleidt u bij het invullen. Alle noodzakelijke aanvraagdocumenten

Nadere informatie

Vlaanderen. is wonen VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN AGENTSCHAP WONEN VLAANDEREN WONENVLAANDEREN.BE

Vlaanderen. is wonen VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN AGENTSCHAP WONEN VLAANDEREN WONENVLAANDEREN.BE Vlaanderen is wonen VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN AGENTSCHAP WONEN VLAANDEREN WONENVLAANDEREN.BE Alle noodzakelijke aanvraagdocumenten dienen samen naar Wonen - Vlaanderen Verzekering Gewaarborgd Wonen

Nadere informatie

Melden van gasreuk of defecten door spraak- en gehoorgestoorden

Melden van gasreuk of defecten door spraak- en gehoorgestoorden Melden van gasreuk of defecten door spraak- en gehoorgestoorden Deze brochure legt uit hoe je als spraak- of gehoorgestoorde aan de distributienetbeheerders Gaselwest, IMEA, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek

Nadere informatie

Een mantelzorgpremie. in elke gemeente. Ziekenzorg CM maakt een stand van zaken

Een mantelzorgpremie. in elke gemeente. Ziekenzorg CM maakt een stand van zaken Een mantelzorgpremie in elke gemeente Ziekenzorg CM maakt een stand van zaken 2012 Bezoek ons op het internet: www.ziekenzorg.be Colofon Deze brochure is een uitgave van Ziekenzorg CM en van de Christelijke

Nadere informatie

a la carte 08 A La Carte een vormingsaanbod voor verenigingen uit Vlaams-Brabant a 08 Arch educ en Vormingplus Oost-Brabant presenteren : Vaardigheden

a la carte 08 A La Carte een vormingsaanbod voor verenigingen uit Vlaams-Brabant a 08 Arch educ en Vormingplus Oost-Brabant presenteren : Vaardigheden Arch educ en Vormingplus Oost-Brabant presenteren : Or A La Carte - Stoomcursus: evenementen, wat komt er bij kijken? - Een projectdossier schrijven Wetgeving - Het vrijwilligersstatuut en verzekering

Nadere informatie

Melden van gasreuk of defecten door personen met een spraak- en/of gehoorstoornis

Melden van gasreuk of defecten door personen met een spraak- en/of gehoorstoornis Melden van gasreuk of defecten door personen met een spraak- en/of gehoorstoornis Deze brochure legt uit hoe je als persoon met een spraak- en/of gehoorstoornis aan de distributienetbeheerders Gaselwest,

Nadere informatie

Dossier 2016 / Dienst Welzijn Steunpunt sociale planning. GEZONDHEID IN VLAAMS-BRABANT Vicky Heylen

Dossier 2016 / Dienst Welzijn Steunpunt sociale planning. GEZONDHEID IN VLAAMS-BRABANT Vicky Heylen Dossier 2016 / Dienst Welzijn Steunpunt sociale planning GEZONDHEID IN VLAAMS-BRABANT Vicky Heylen Voorwoord Gezondheid belangt ons allen aan en de toegang tot een goede gezondheidszorg zou voor ieder

Nadere informatie

Opvangcapaciteit op 16 december 2015

Opvangcapaciteit op 16 december 2015 Opvangcapaciteit op 16 december 2015 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum nota: 8 januari 2016 Inleiding Deze

Nadere informatie

VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN AGENTSCHAP WONEN VLAANDEREN WONENVLAANDEREN.BE

VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN AGENTSCHAP WONEN VLAANDEREN WONENVLAANDEREN.BE VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN AGENTSCHAP WONEN VLAANDEREN WONENVLAANDEREN.BE Samen met dit toelichtingsboekje bezorgen wij u het aanvraagformulier voor de Verzekering Gewaarborgd Wonen. Dit boekje begeleidt

Nadere informatie

VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN

VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN VERZEKERING GEWAARBORGD WONEN Samen met dit toelichtingsboekje bezorgen wij u de aanvraagformulieren voor de Verzekering Gewaarborgd Wonen. Dit boekje begeleidt u bij het invullen. Alle noodzakelijke aanvraagdocumenten

Nadere informatie

! " # $ %& ' ( % ) * +, #&& #&&* -.# - / -.# & # ' $ # ' & # ' $ 0 ).* 1 ) $! % (!)" * +,$-.+-+

!  # $ %& ' ( % ) * +, #&& #&&* -.# - / -.# & # ' $ # ' & # ' $ 0 ).* 1 ) $! % (!) * +,$-.+-+ ! " $ %& ' ( % ) * +, && &&* -. - / -. & ' $ ' & ' $ 0 ).* 1 )!" $! % &&&' (!)" * +,$-.+-+ %.! & $ 00 00- $! * & & 2 & % % &! && %! & 3!! * * % * &! *! 4. $ & % * * *% $! & &! * & %* %& & * / &! & 5 &

Nadere informatie

JAAR VLAAMS-BRABANT Toespraak voor de provincieraad van Vlaams-Brabant, door Lodewijk De Witte, provinciegouverneur

JAAR VLAAMS-BRABANT Toespraak voor de provincieraad van Vlaams-Brabant, door Lodewijk De Witte, provinciegouverneur JAAR 153 VLAAMS-BRABANT Toespraak voor de provincieraad van Vlaams-Brabant, door Lodewijk De Witte, provinciegouverneur 5 oktober 2010 415 VOORWOORD 4 Omdat Vlaams-Brabant 15 jaar geleden als autonome

Nadere informatie

Overpelt Limburg Oude Markt 2 3900

Overpelt Limburg Oude Markt 2 3900 Naam gemeente Logo Straat Nummer Postcode Antwerpen Stad Antwerpen Grote Markt 1 2000 Borsbeek Antwerpen de Robianostraat 64 2150 Brasschaat Antwerpen Bredabaan 407 2930 Brecht Antwerpen Gemeentepark 1

Nadere informatie

Lokaal Sociaal Beleidsplan

Lokaal Sociaal Beleidsplan Lokaal Sociaal Beleidsplan 2008 2013 Goedgekeurd in de stuurgroep Lokaal Sociaal Beleid op 12/11/2007 Goedgekeurd door de OCMW-Raad op 19/11/2007 Goedkeuring door de Gemeenteraad op 20/12/2007 OCMW Lubbeek

Nadere informatie

Oproep subsidiëring Huizen van het Kind

Oproep subsidiëring Huizen van het Kind Oproep subsidiëring Huizen van het Kind 1. Situering Het Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het decreet van 29 november 2013 houdende de organisatie van preventieve gezinsondersteuning

Nadere informatie

LEUVEN. 2.2.01.01 Gemeenten en bevolkingscijfer. Vervoergebied Leuven bevolking. 378.435

LEUVEN. 2.2.01.01 Gemeenten en bevolkingscijfer. Vervoergebied Leuven bevolking. 378.435 LEUVEN 2.2.01.01 Gemeenten en bevolkingscijfer Vervoergebied Leuven bevolking. 378.435 207 AARSCHOT 27.701 219 HULDENBERG 9.046 208 BEGIJNENDIJK 9.205 220 KORTENAKEN 7.473 209 BEKKEVOORT 5.806 221 LANDEN

Nadere informatie

Adressen serviceflats

Adressen serviceflats Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid Afdeling Residentiële en Gespecialiseerde Zorg Team Ouderenzorg Koning Albert II-laan 35 bus 33, 1030 BRUSSEL Tel. 02-553 36 47 - Fax 02 553 36 05 http://www.zorg-en-gezondheid.be/serviceflats.aspx

Nadere informatie

BGUNSTID BGUNST VKBOID DATOPN DATARCH 1 Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen 0248399380 26/02/2009 2 Havenbedrijf Gent AGH 0218843678 26/02/2009 3

BGUNSTID BGUNST VKBOID DATOPN DATARCH 1 Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen 0248399380 26/02/2009 2 Havenbedrijf Gent AGH 0218843678 26/02/2009 3 BGUNSTID BGUNST VKBOID DATOPN DATARCH 1 Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen 0248399380 26/02/2009 2 Havenbedrijf Gent AGH 0218843678 26/02/2009 3 Maatschappij van de Brugse Zeevaartinrichtingen 0205097392

Nadere informatie

Infodossier wonen Sociaal kopen

Infodossier wonen Sociaal kopen Infodossier wonen Sociaal kopen Inhoudsopgave 1. Een kort woordje uitleg... 2 2. Een woning kopen via een sociale huisvestingsmaatschappij... 3 3. Vlabinvest... 5 4. Sociale huisvestingsmaatschappijen

Nadere informatie

Relatiebeheerders Land- en Tuinbouw Provincie Antwerpen Gemeente Relatiebeheerder Adres

Relatiebeheerders Land- en Tuinbouw Provincie Antwerpen Gemeente Relatiebeheerder Adres Relatiebeheerders Land- en Tuinbouw Provincie Antwerpen Gemeente Relatiebeheerder Adres Aartselaar Arendonk Baarle Hertog Balen Balen Tel: 014 44 83 63 Beerse jef.meuws@kbc.be Beerse Tel: 014 44 83 45

Nadere informatie

De beleids- en beheerscyclus: algemene principes Jan Leroy, VVSG

De beleids- en beheerscyclus: algemene principes Jan Leroy, VVSG De beleids- en beheerscyclus: algemene principes Jan Leroy, VVSG Studiedagen BBC en externe verzelfstandiging Gent 7.12.2012 Leuven 12.12.2012 Inhoud Waarom een BBC? Voor welke besturen geldt de BBC? Uitgangspunten

Nadere informatie

Tarieven 2013 KLEINE ADVERTENTIES. De sterkste media voor talent in eigen streek

Tarieven 2013 KLEINE ADVERTENTIES. De sterkste media voor talent in eigen streek Tarieven 2013 KLEINE ADVERTENTIES De sterkste media voor talent in eigen streek PRAKTISCHE INFORMATIE 1. Hoe formaat en prijs berekenen? Formaat = hoogte (in mm) x breedte (in kolommen) x eenheidsprijs

Nadere informatie

Vlaamse veldloopweek voor scholen

Vlaamse veldloopweek voor scholen Vlaamse veldloopweek voor scholen 26ste editie 20-28 september 2014 Resultatenfolder www.vlaamseveldloopweek.be SVS Van 20 tot en met 28 september 2014 vond de 26ste editie van de Vlaamse veldloopweek

Nadere informatie

Dé partner voor een converserende overheid!

Dé partner voor een converserende overheid! Dé partner voor een converserende overheid! Uw praktische hulp Praktijkvoorbeelden Transparantie troef! Uw ideale maten en gewichten? Opdrachten die Vlaamse Post Geen kleine lettertjes bij Vlaamse Post.

Nadere informatie

Stand van zaken opvangplaatsen voor asielzoekers op 30 oktober 2015

Stand van zaken opvangplaatsen voor asielzoekers op 30 oktober 2015 Stand van zaken opvangplaatsen voor asielzoekers op 30 oktober 2015 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring van het Agentschap Integratie en Inburgering 23 november 2015 Inhoudstafel Toelichting

Nadere informatie

Opvangcapaciteit op 20 januari 2016

Opvangcapaciteit op 20 januari 2016 Monitoring asielinstroom Opvangcapaciteit op 20 januari 2016 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum: 4 februari

Nadere informatie

Specifiek Vlaams stedelijk vervoersgebied rond het BRUSSELS Hoofdstedelijk Gewest

Specifiek Vlaams stedelijk vervoersgebied rond het BRUSSELS Hoofdstedelijk Gewest Specifiek Vlaams stedelijk vervoersgebied rond het BRUSSELS Hoofdstedelijk Gewest 2.2.01.01 Gemeenten en bevolkingscijfer Vervoergebied Brussel bevolking. 567.451 72 ASSE 28.739 90 LONDERZEEL 17.305 73

Nadere informatie

Provincie Antwerpen. Zorgregio Antwerpen

Provincie Antwerpen. Zorgregio Antwerpen Provincie Antwerpen Zorgregio Antwerpen - Referentiepersoon: Karen Smets (edwina@thurman.be) (kinesitherapeut) - Steden en gemeenten: stad Antwerpen, Boechout, Borsbeek, Brasschaat, Brecht, Edegem, Essen,

Nadere informatie

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE VOOR PARTICULIEREN O V E R Z I C H T S U B S I D I E S 2 0 1 0

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE VOOR PARTICULIEREN O V E R Z I C H T S U B S I D I E S 2 0 1 0 FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE VOOR PARTICULIEREN O V E R Z I C H T S U B S I D I E S 2 0 1 0 Wie fotovoltaïsche zonne-panelen wil installeren, kan genieten van diverse financiële steunmaatregelen. Deze

Nadere informatie

Vraag nr. 260 van 29 januari 2013 van IRINA DE KNOP

Vraag nr. 260 van 29 januari 2013 van IRINA DE KNOP VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 260 van 29 januari 2013 van IRINA DE KNOP Vlaamse Rand Monitoring anderstalige

Nadere informatie

Melden van gasreuk of defecten. door doven en slechthorenden

Melden van gasreuk of defecten. door doven en slechthorenden Melden van gasreuk of defecten door doven en slechthorenden Melden van gasreuk of defecten door doven en slechthorenden Deze brochure legt uit hoe je als dove of slechthorende aan de distributienetbeheerders

Nadere informatie

LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015

LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015 LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015 Beweging.net - 25 april 2015 Schepen van wonen (Meise) Sonja BECQ LOKALE UITDAGINGEN UITDAGINGEN MIDDELEN 2 UITDAGINGEN UITDAGINGEN Vergrijzing van de bevolking: 4 UITDAGINGEN

Nadere informatie

BAF-FLASH NOVEMBER 2012

BAF-FLASH NOVEMBER 2012 BAF-FLASH NOVEMBER 2012 KORT NIEUWS VAN UW VLAAMS-BRABANTSE VERENIGING INHOUD VOORWOORD VAN DE VOORZITTER... pg 2 OPRICHTING GEOWACHT VZW... pg 3 RIZIV RONDETAFEL OVER E-HEALTH: BAF VERTEGENWOORDIGT U...

Nadere informatie

Wegwijs in het Nederlandstalige zorgaanbod voor personen met een handicap in Brussel

Wegwijs in het Nederlandstalige zorgaanbod voor personen met een handicap in Brussel Uitgave van het Brussels Regionaal Overleg Gehandicaptenzorg - BWR i.s.m. het Brussels Aanmeldingspunt voor personen met een handicap Wegwijs in het Nederlandstalige zorgaanbod voor personen met een handicap

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 19 augustus 2014

PERSBERICHT Brussel, 19 augustus 2014 PERSBERICHT Brussel, 19 augustus Huizenprijs stagneert, appartementen blijven stijgen In werd de huizenmarkt gekenmerkt door een lichte stijging van de. In het eerste semester van is hier geen sprake meer

Nadere informatie

PROVINCIEDOMEINEN (*)

PROVINCIEDOMEINEN (*) A d r e s s e n l i j s t b e g e l e i d e r s p a s CULTUUR CC Hof ten Hemelrijk Kloosterstraat 7 1745 Opwijk 052-35 06 35 CC De Boesdaalhoeve Hoevestraat 67 1640 Sint- Genesius-Rode 02-381 14 51 CC

Nadere informatie

Veldslagen in Vlaanderen vóór WO I

Veldslagen in Vlaanderen vóór WO I Veldslagen in Vlaanderen vóór WO I Provincie Jaar Naam van de veldslag Stad/ Gemeente Periode Oorlog0 Antwerpen 1007 Antwerpen Antwerpen vroege Middeleeuwen 1057 Antwerpen Antwerpen vroege Middeleeuwen

Nadere informatie

Adressen serviceflats en groepen van assistentiewoningen. Provincie Vlaams-Brabant

Adressen serviceflats en groepen van assistentiewoningen. Provincie Vlaams-Brabant Adressen serviceflats en groepen van assistentiewoningen Provincie Vlaams-Brabant AARSCHOT Dossiernr.: 201.201 Erkenningsnr.: CE1882 Gesloten Hof Statiestraat 3 3200 Aarschot Maatschappelijk Welzijn van

Nadere informatie