Solvency II, waar het allemaal om begon. Pieter Bouwknegt September 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Solvency II, waar het allemaal om begon. Pieter Bouwknegt September 2011"

Transcriptie

1 Solvency II, waar het allemaal om begon Pieter Bouwknegt September 2011

2 Spreker Pieter Bouwknegt is hoofd ALM & Capital Management bij Nationale Nederlanden In die positie heeft hij met verschillende aspecten van Solvency II te maken: - Beleggingsbeleid - Kapitaal-vraagstukken - Risicometing Binnen Nationale Nederlanden zijn velen bezig met de implementatie van Solvency II: een prachtklus in een mooi bedrijf Als part-time docent voor de UvA en als docent voor het Actuarieel Instituut mag hij anderen ook inwijden in de technieken van Solvency II Als genodigde van de VSAE betreedt hij graag het podium om zijn visie te geven

3 Solvency II Terecht is er veel aandacht voor Solvency II: - Nieuwe technieken om waarde en risico te meten - Nieuwe eisen aan risicomanagement en bedrijfsinrichting - Grote maatschappelijke belangen (zekerheid en betaalbaarheid van verzekeringen) Al deze onderwerpen geven ruime mogelijkheden om congressen en cursussen mee te vullen In deze sessie wil ik bezien of de verschillende nieuwigheden ook leiden tot de belangrijkste doelstelling van Solvency II: Bescherming van de polishouder

4 Eisen aan management Solvency II stelt dat het management Fit and Proper moet zijn De precieze reikwijdte lijkt te wijzen op de statutaire directie en sleutelfunctionarissen Momenteel geldt voor de statutaire directie al dat ze door DNB goedgekeurd moeten worden De ervaring leert dat de eis zelve niet het belangrijkste is, maar de interpretatie van DNB: het blijft een inschatting - In hoeverre kan DNB door de man heenkijken - Kijkt DNB naar de letter van de wet of naar de kandidaat Nog belangrijker: de benoemende organen en de door hen genoemde doelstellingen zullen uiteindelijk leidend blijven. Het toezicht daarop is moeilijker

5 Eisen aan management De eind-verantwoordelijkheid van het management wordt benadrukt De maatschappij met de vergunning staat centraal, meer dan de verzekeringsgroep Dit maakt het van belang dat de organisatorische en juridische indeling binnen een verzekeringsgroep goed op elkaar worden afgestemd Ook uitbesteding door een verzekeringsmaatschappij aan derden neemt verantwoordelijkheden niet weg: - Mandaten voor beleggingen - Schade-afhandeling door derden De duidelijkere verantwoordelijkheid van het management leidt tot een betere bescherming, omdat de verzekeringsmaatschappij zelf centraal staat

6 Bedrijfsinrichting In het bedrijf moet een aantal functies speciaal zijn ingericht: - Risicomanagement - Actuariaat - Interne audit - Interne controle In de huidige praktijk zijn risicomanagement en actuariaat vaak nog samen, al kristalliseren de rollen zich uit Gevaar is een silomodel van naast elkaar werkende afdelingen Als het goed is wordt constructieve tegenspraak gestimuleerd, die een tunnelvisie voorkomt De praktijk wijst uit dat de informele governance (zie Eisen aan het management ) belangrijker is dan de formele governance Aandacht voor de bedrijfsinrichting is goed, maar of het veel oplost

7 ORSA De Own Risk and Solvency Assessment vereist dat het management op systematische wijze de eigen risicopositie beschouwt De ORSA vereist een systematisch risicobeleid: - Risicopreferenties - Vereiste en aanwezige solvabiliteit - Anticiperen op zwarte scenario s Dit draagt zeker bij aan een betere bescherming van de polishouder, omdat het management een focus zal krijgen op risico s en niet kan wegkijken Maar ook hier geldt: tegen een verkeerde bedrijfscultuur is geen kruid gewassen. Lees de prachtige teksten van Lehmann over hun risicoprocessen in de jaarverslagen maar terug!

8 Publieke rapportage Ook in Solvency II gelden uitgebreide en gedetailleerde voorschriften voor publieke rapportages Die gelden momenteel ook al, al is de belangstelling voor die documenten beperkt De belangrijkste rol van de publieke rapportages is veeleer dat ze disciplinerend werken: als je publiekelijk moet rapporteren over breuken van de vereiste solvabiliteit dan leidt dat ertoe dat het management vooral zal willen voorkomen dat ze dat moeten rapporteren Bedenk dat de wijze van financiële rapportage (marktconsistent) slechts voor zeer weinigen te volgen zal zijn In principe moet de vergelijkbaarheid wel toenemen, en dat werkt eveneens disciplinerend Dus indirect gaat er een beschermende werking van uit

9 Waardering Activa en Passiva Voor actuarissen is dit de grootste verandering: de waardering van activa en passiva op marktwaarde Grote delen van de actuariële opleidingen moeten op de schop, en oude lesboeken kunnen verstoffen Ik noem maar enige zaken waarover we uren zouden kunnen spreken: - Liquiditeitspremie - Risico marges - Embedded derivaten - Verwacht polishoudergedrag - Best estimate verwachtingen De sommen worden moeilijker en daardoor ontoegankelijker

10 Waardering Activa en Passiva Toch is marktconsistente waardering nu al gedeeltelijk de praktijk: - Toereikendheidstoets bij verzekeraars - Waardering op marktwaarde van pensioenfondsen Bovendien mag je verwachten dat ook nu verzekeraars al rekening houden met de aanwezigheid van embedded derivaten zoals winstdeling en stijgende levensverwachting De huidige roerige financiële markten zorgen voor een grote volatiliteit, die bij verzekeraars expliciet zal worden in de balans De disciplinering die de marktwaardewaardering geeft, zal een stimulans zijn om de beleggingen goed op de verplichtingen af te richten, en om direct te laten zien welke extra verplichtingen ontstaan door demografische ontwikkelingen De bescherming van de polishouder neemt dus duidelijk toe

11 Structuur eigen vermogen Naast het traditionele eigen vermogen (aandelenkapitaal, ingehouden winsten) geeft Solvency II meer ruimte voor tussenvormen - Achtergestelde leningen - Garanties - Hybride eigen vermogen Sinds de financiële crisis is men in de bancaire sector terughoudender geworden. Immers, het is in de praktijk soms onaantrekkelijk om gebruik te maken van de formele rechten. In Basel III worden daarom de teugels aangehaald als het gaat om tussenvormen van eigen vermogen We moeten nog zien in hoeverre deze innovaties bijdragen aan een betere bescherming van de polishouder

12 SCR en MCR De vereiste solvabiliteit kent een oranje licht (Solvency Capital Requirement) en rood licht (Minimum Capital Requirement) Het SCR is gebaseerd op een 1/200 jaar Value at Risk De SCR en MCR zijn gebaseerd op modellen van het verwachte risico van een maatschappij, en ademen dus mee met de risicopositie We weten inmiddels dat 1/200 jaar evenementen zich de laatste tijd nogal vaak voordoen. Het hebben van een norm is echter belangijker dan de claim van die norm (wie weet wat er zich in 200 jaar kan afspelen?)

13 Interne modellen Een verzekeraar mag in plaats van het standaard model de risicopositie berekenen door een intern model Doel is om de specifieke karakteristieken van een eigen portefeuille een plaats te geven Goedkeuring van DNB is vereist Zeker bij schaderisico s is dit een voor de hand liggende zaak: het schadeverloop van een specifieke portefeuille kan aanzienlijk afwijken van de Europese standaard Voor marktrisico s is de wijze waarop er interne sturing plaatsvindt van groot belang, dat is een belangrijke reden om dat goed in het intern model mee te nemen

14 Interne modellen Het opzetten en onderhouden van interne modellen is een kostbare zaak: - Bouwen van het model - Documentatie en verantwoording, ook in relatie tot het standaard model - Uitleg aan algemeen management (dat vereist weer heel andere competenties!) Waarschijnlijk kunnen alleen de grootste verzekeraars zich een algemeen intern model veroorloven Voor gespecialiseerde verzekeraars ligt het voor de hand om een partieel intern model te gebruiken voor hun specifieke branche of portefeuille Consultants kunnen helpen, maar het model moet ook echt intern zijn: intern personeel moet het beheersen en er eigenaar van zijn

15 Interne modellen Het is heel interessant om te zien in hoeverre DNB accepteert dat standaard risico s (rente) via een intern model een andere kapitaalseis zullen genereren Eveneens wordt het interessant om te zien of de beleggings-analisten, raters en DNB toch niet vooral interesse houden in het standaard model, vanwege de vergelijkbaarheid Interne modellen zijn voor sommige producten met veel optionaliteiten (SPVA) vereist, al was het maar omdat in het standaard model het risico van implied volatility niet is meegenomen Vanwege de bovengenoemde redenen is het spannend welke vlucht de interne modellen gaan nemen. Als de modellen goed zijn dragen ze bij aan een betere bescherming van de polishouder

16 Solvency II, te vroeg geboren? De beste test voor Solvency II is de financiële crisis 2008, 2009, 2011 Jammer genoeg is het ontwerp juist gelegd in de rustige jaren voor 2005 Op sommige onderdelen van Solvency II staat het denken niet stil: - Is een marktwaarde wel altijd een zinnige weergave van de achterliggende economische waarde? - Leidt de meting op marktwaarde niet tot een toename van pro-cyclische beslissingen? - Heeft de financiële crisis niet geleerd dat de modelleerbaarheid van risico s beperkt is, en dat we de staarten van de verdeling niet kennen? - Leidt de technische complexiteit niet tot onbeheersbaarheid? Wie begrijpt het nog? - Durf je als toezichthouder nog interne modellen goed te keuren? Wat als het dan toch misgaat?

17 Solvency II: een revolutie? De techniek van Solvency II leidt tot een revolutie. De gevolgen voor de waardering en verslaglegging zijn ingrijpend Niet alleen actuarissen, maar ook vele anderen moeten de technieken (ten dele) zich eigen maken: - Boekhoudafdeling - Beleggers - Management Beleidsmatig is het echter de vraag of er grote veranderingen zullen optreden: - Veel verzekeraars waren hoe dan ook bezig met een actiever balansmanagement en pasten de beleggingen aan op de verplichtingen - De hoogte van het eigen vermogen werd (via vuistregels) al langer gerelateerd aan de risico s op de balans

18 Een verbetering voor de polishouder? Ik denk dat Solvency II inderdaad een betere bescherming voor de polishouder op de langere termijn geeft: - Het management wordt kritisch beoordeeld op risicohouding - Er wordt systematisch aangevraagd voor risicobeheer - De marktconsistente waardering maakt het moeilijk om risico s weg te poetsen in slechte tijden - Het nemen van extra risico wordt belast door een extra kapitaalbeslag, waarmee discipline wordt bevorderd De belangrijkste bescherming voor de polishouder blijft uiteindelijk de kwaliteit van het management. Dat is en blijft zo

De onmisbare actuaris. VSAE congres 20 september 2011 Sabijn Timmers

De onmisbare actuaris. VSAE congres 20 september 2011 Sabijn Timmers De onmisbare actuaris VSAE congres 20 september 2011 Sabijn Timmers Eigenaar van de Black Box Inhoud Introductie Ontwikkelingen in S2 Waar we vandaan komen Waar we heen gaan Waarom we onmisbaar zijn En

Nadere informatie

Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010

Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010 Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010 Ontwikkelde oplossingen voor FOV-leden Out of the box actuaries and risk professionals 1 SOLVENCY II In 2012 zal de Europese Commissie (EC) het huidige

Nadere informatie

Nieuwe solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2009

Nieuwe solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2009 Nieuwe solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2009 Ontwikkelde oplossingen voor FOV-leden Out of the box actuaries and risk professionals 1 INTRODUCTIE In 2012 worden op Europese schaal nieuwe solvabiliteitseisen

Nadere informatie

DE ROL VAN DE ACTUARIS EN SOLVENCY II

DE ROL VAN DE ACTUARIS EN SOLVENCY II DE ROL VAN DE ACTUARIS EN SOLVENCY II Oktober 2011 1 1. Inleiding De actuariële onderbouw van Solvency II De Europese richtlijn 2009/138/EC (de Solvency II richtlijn), introduceert een nieuw kader voor

Nadere informatie

Inleiding over het Thema:

Inleiding over het Thema: Inleiding over het Thema: Solvency II VSAE Actuariaat congres Ester Lamerikx 20 september 2011 2011 Towers Watson. All rights reserved. Agenda Solvency I Financieel Toetsingskader voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

Modernisering van het prudentiële toezicht

Modernisering van het prudentiële toezicht Modernisering van het prudentiële toezicht Jan Sijbrand Directeur DNB Solvency II Symposium Amsterdam RAI 10 december 2012 Veranderingen in het toezicht De bankenunie Toezicht op verzekeraars Conclusie

Nadere informatie

Verzekeringsmiddag 16 december 2014. Breakout sessie: Eigen Risico Beoordeling. Annemieke Hartendorp, Leo Pijnenburg

Verzekeringsmiddag 16 december 2014. Breakout sessie: Eigen Risico Beoordeling. Annemieke Hartendorp, Leo Pijnenburg Verzekeringsmiddag 16 december 2014 Breakout sessie: Eigen Risico Beoordeling Annemieke Hartendorp, Leo Pijnenburg Agenda De Eigen Risico Beoordeling in het kort Hoe komt u tot een goede ERB/ORSA? Ingestuurde

Nadere informatie

Invulling Solvency II proportioneel. Presentatie voor FOV, Nardus, Verbond van Verzekeraars 13 oktober 2010

Invulling Solvency II proportioneel. Presentatie voor FOV, Nardus, Verbond van Verzekeraars 13 oktober 2010 Invulling Solvency II proportioneel Presentatie voor FOV, Nardus, Verbond van Verzekeraars 13 oktober 2010 Solvency II proportioneel In vorig overleg werd nog gesproken over het schrappen van elementen

Nadere informatie

Solvency II. Vanaf 1 januari 2016 is Solvency II van kracht. Waarom wordt Solvency I vervangen? Voor welke verzekeraars geldt het nieuwe kader?

Solvency II. Vanaf 1 januari 2016 is Solvency II van kracht. Waarom wordt Solvency I vervangen? Voor welke verzekeraars geldt het nieuwe kader? Solvency II Een nieuw raamwerk voor prudentieel toezicht op verzekeraars 1 Vanaf 1 januari 2016 is Solvency II van kracht. Solvency II is een nieuw raamwerk voor prudentieel toezicht op verzekeraars. Dit

Nadere informatie

Algemene informatie over het governancesysteem (richtsnoer 21 en 27)

Algemene informatie over het governancesysteem (richtsnoer 21 en 27) Disclaimer Dit document bevat Guidance van DNB met betrekking tot de kwalitatieve rapportage die verzekeraars als onderdeel van de Preparatory Guidelines rapportages indienen in 2015. Deze Guidance beschrijft

Nadere informatie

Marktrisico Non-life risico Tegenpartij kredietrisico Operationeel risico Correlatie effecten totaalniveau 500,0% 400,0% 300,0% 200,0% 100,0% 0,0%

Marktrisico Non-life risico Tegenpartij kredietrisico Operationeel risico Correlatie effecten totaalniveau 500,0% 400,0% 300,0% 200,0% 100,0% 0,0% Aan: Van: Directie, XYZ verzekeraar Arcturus Datum: 25 oktober 2010 Betreft: Rapportage QIS 5 op basis boekjaar 2009 (FICTIEF) Management Samenvatting DNB heeft in augustus 2010 verzekeraars gevraagd om

Nadere informatie

HOOFDTAKEN VAN DE ACTUARIËLE FUNCTIE

HOOFDTAKEN VAN DE ACTUARIËLE FUNCTIE HOOFDTAKEN VAN DE ACTUARIËLE FUNCTIE 1. Actuariële functie ADDACTIS Worldwide heeft ervaren en gekwalificeerde consultants die u kunnen ondersteunen bij de acuariële functie. De steun die kan worden geboden

Nadere informatie

Leergang Solvency II voor de financial

Leergang Solvency II voor de financial 22 maart - 19 april - 23, 24 mei - 21 juni 2013 Leergang Solvency II voor de financial Vergroot in 5 dagen uw effectiviteit bij de implementatie van SII Mercure Utrecht, Leergang Solvency II voor de financial

Nadere informatie

(10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst

(10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst Klantn 13 juni 1 aam 2013 (10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst AGENDA 01 02 03 04 05 06 07 08 E-learning Solvency II Samenwerking Waarom een E-learning Solvency II Inhoud

Nadere informatie

T.a.v. de directie. Geachte directie,

T.a.v. de directie. Geachte directie, Toezicht verzekeraars Postbus 98 1000 AB Amsterdam T.a.v. de directie Datum Uw kenmerk Behandeld door Hijl, V.S.M. (ir. mw) RC Veenstra, D. Doorkiesnummer Bijlage(n) 2 Onderwerp Toepassing EIOPA Preparatory

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Geachte directie, De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht verzekeraars. Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnb.nl. Handelsregister 3300 3396

Geachte directie, De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht verzekeraars. Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnb.nl. Handelsregister 3300 3396 De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht verzekeraars Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnb.nl Handelsregister 3300 3396 Onderwerp Aandachtspunten Day One rapportage Geachte directie, Vanaf 1 januari

Nadere informatie

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011

DNB Pensioenseminar. Parallelsessie Beleggingen. 21 september 2011 DNB Pensioenseminar Parallelsessie Beleggingen 21 september 2011 Hoofdvragen I. Wat maakt iemand een goede bestuurder op het gebied van beleggingen? II. Wat verwacht u van de toezichthouder op het gebied

Nadere informatie

Effectief gebruik van kapitaal in een Solvency II context

Effectief gebruik van kapitaal in een Solvency II context Effectief gebruik van kapitaal in een Solvency II context door: Drs. Wouter Elshof AAG Solvency II lijkt in eerste instantie voornamelijk de focus te leggen op het beheersen en managen van risico s zonder

Nadere informatie

Focus op Solvency II en ORSA

Focus op Solvency II en ORSA Focus op Solvency II en ORSA Prudentiële maatregelen die onze toekomst bepalen Ter herinnering, Solvency II is het nieuwe Europees prudentieel kader voor de bevordering van goed bestuur en een gezond risicobeheer

Nadere informatie

De kwestie van opties en garanties

De kwestie van opties en garanties De kwestie van opties en garanties Een consistente waardering voor alle toepassingen Verzekeringsproducten worden vaak gekenmerkt door garanties of opties die contractueel door de verzekeraar zijn toegezegd

Nadere informatie

(10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst TOEZICHT ONDER SOLVENCY II

(10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst TOEZICHT ONDER SOLVENCY II Klantn 13 juni 1 aam 2013 (10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst TOEZICHT ONDER SOLVENCY II INTERN TOEZICHT ONDER SOLVENCY II 01 02 03 04 05 06 07 08 Introductie Cor Ensing

Nadere informatie

decem Solven cy II Kapita alsber ekenin g (10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst

decem Solven cy II Kapita alsber ekenin g (10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst 141 decem Traini ber ng 2012 Solven cy II Kapita alsber ekenin g Klantn 13 juni 1 aam 2013 (10 spatie s) voette kst wijzig en via Invoeg en Kopte kst en voette kst SOLVENCY II TOEPASSEN IN DE PRAKTIJK

Nadere informatie

Towers Watson Replica. Complexe modellen eenvoudig gemaakt

Towers Watson Replica. Complexe modellen eenvoudig gemaakt Towers Watson Replica Complexe modellen eenvoudig gemaakt Towers Watson Replica Complexe modellen eenvoudig gemaakt Regelgeving verhoogt de druk De huidige regelgeving verhoogt de druk op verzekeraars

Nadere informatie

Actuarieel Genootschap & Actuarieel Instituut. Positiedocument. De rol van de actuaris in Solvency II: managing financial risks

Actuarieel Genootschap & Actuarieel Instituut. Positiedocument. De rol van de actuaris in Solvency II: managing financial risks Actuarieel Genootschap & Actuarieel Instituut Positiedocument Actuarieel Genootschap Positiedocument Utrecht, 8 juni 2011 Dit document is opgesteld door de werkgroep Marsroute Solvency II in opdracht van

Nadere informatie

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen Testen en BASEL II Dennis Janssen Test Research Centre LogicaCMG 1 Agenda Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen BASEL II als hulpmiddel om positie testen te versterken Samenvatting 2 1 Basel

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in Solvency II. Drs. Ir. Erwin Bramer De Nederlandsche Bank 20 september 2011

Recente ontwikkelingen in Solvency II. Drs. Ir. Erwin Bramer De Nederlandsche Bank 20 september 2011 Recente ontwikkelingen in Solvency II Drs. Ir. Erwin Bramer De Nederlandsche Bank 20 september 2011 Inhoud 1. Achtergrond: van SI naar Solvency II 2. Solvency II - Pilaar 1 beginselen 3. QIS5 (vijfde impactstudie)

Nadere informatie

De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011

De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011 De consequenties van de Omnibus II Richtlijn en het Wijzigingsbesluit financiële markten 2011 Door: Peter Franken en Dennis de Vries De Omnibus II Richtlijn geeft ruimte voor overgangsbepalingen met uitstel

Nadere informatie

Met dit formulier kunt u een aanvraag doen voor instemming door de Nederlandsche Bank (dnb) met een voorgenomen portefeuilleoverdracht.

Met dit formulier kunt u een aanvraag doen voor instemming door de Nederlandsche Bank (dnb) met een voorgenomen portefeuilleoverdracht. Aanvraagformulier portefeuilleoverdracht (Aanvraag ter verkrijging van instemming als bedoeld in afdeling 3.5.1a van de Wet op het financieel toezicht) Met dit formulier kunt u een aanvraag doen voor instemming

Nadere informatie

Richtlijnen voor rapportering door de certificerend actuaris van een verzekeringsinstelling

Richtlijnen voor rapportering door de certificerend actuaris van een verzekeringsinstelling Richtlijnen voor rapportering door de certificerend actuaris van een verzekeringsinstelling Hoofdindeling: Beroepsreglementering Categorie: Overige standaarden Opgesteld door: AG werkgroep Actuariële Governance

Nadere informatie

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas IPFOS Bestuurders Conferentie Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas SCENARIO PLANNING DE TOEKOMST VOOR PENSIOENFONDSEN? Onno de Vrij, SAS HET

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Sessie: Preparatory Guidelines Rapportages. Henk Korthorst Verzekeringsmiddag 16 december 2014

Sessie: Preparatory Guidelines Rapportages. Henk Korthorst Verzekeringsmiddag 16 december 2014 Sessie: Preparatory Guidelines Rapportages Henk Korthorst Verzekeringsmiddag 16 december 2014 Programma Tijdslijnen en inhoud rapportages Aandachtspunten beleggingen Rapporteren U kunt vragen stellen tijdens

Nadere informatie

Simulum. Kapitaalmodellen. de complexiteit ontcijferd

Simulum. Kapitaalmodellen. de complexiteit ontcijferd Simulum Kapitaalmodellen de complexiteit ontcijferd Wat ooit complex was, wordt nu eenvoudig Simulum Kapitaalmodellen: de complexiteit ontcijferd Verzekeraars staan onder toenemende druk om aan te tonen

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) In dit proefschrift ontwikkel ik enige kwantitatieve methoden die gebruikt kunnen worden bij het nanciële risicomanagement van in de eerste plaats een levensverzekeraar

Nadere informatie

dr. Ruud Kleynen AAG Turning Ideas into Action

dr. Ruud Kleynen AAG Turning Ideas into Action dr. Ruud Kleynen AAG Turning Ideas into Action Agenda Feedback en verbetering Governance ALM Replicating Portfolio s Risk Management Kies beleid Ex ante denken Maak risicoprofiel beter inzichtelijk Actieve

Nadere informatie

Risico s identificeren. Drs P.A.M. (Patrick) Kremers RC 20 juni 2012

Risico s identificeren. Drs P.A.M. (Patrick) Kremers RC 20 juni 2012 Risico s identificeren Drs P.A.M. (Patrick) Kremers RC 20 juni 2012 Integraal risicomanagement 2 Integraal risicomanagement 3 Risicomanagement proces 4 Risicomanagement proces 5 6 Risico identificatie

Nadere informatie

Consultatiedocument SOLVENCY II BASIC. Nieuw toezichtkader voor natura-uitvaart verzekeraars en kleine schade- en levensverzekeraars. Reacties t.a.v.

Consultatiedocument SOLVENCY II BASIC. Nieuw toezichtkader voor natura-uitvaart verzekeraars en kleine schade- en levensverzekeraars. Reacties t.a.v. Consultatiedocument SOLVENCY II BASIC Nieuw toezichtkader voor natura-uitvaart verzekeraars en kleine schade- en levensverzekeraars Reacties t.a.v.: Mw. H.M. Stijnen en Dhr. P.J. Hoekstra Mailadres: Solvency2@dnb.nl

Nadere informatie

Solvency II Basic. Informatiesessie 6 januari 2015

Solvency II Basic. Informatiesessie 6 januari 2015 Solvency II Basic Informatiesessie 6 januari 2015 programma opening ministerie van financiën over de invulling van Basic vergunningen en reikwijdte balans en kapitaalsvereiste pauze sleutelfuncties en

Nadere informatie

Ontwikkeling schademarkt

Ontwikkeling schademarkt Ontwikkeling schademarkt Waardering Technische Voorzieningen SII Michiel van Dellen & Harold Hendriks DNB heeft zorgen over de Schadesector FD 26-11-2014: Voor verzekeraars zijn er geen eenvoudige oplossingen

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. Bruto premie: 28,5 mln.; resultaat na belastingen 2,0 mln.; algemene reserve 24,5 mln.

FUNCTIEPROFIEL. Bruto premie: 28,5 mln.; resultaat na belastingen 2,0 mln.; algemene reserve 24,5 mln. FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: EOC Onderlinge schepenverzekering U.A. Twee leden Raad van Commissarissen 1. ORGANISATIE EOC Onderlinge Schepenverzekering U.A. is een verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Locatie: Woudschoten Conferentiecentrum te Zeist Module 1 Wetgeving en beleid Dag 1: donderdag 3 april 2014 09.00 09.30 uur Ontvangst 09.30 10.00 uur Inleiding

Nadere informatie

AA 1 Inleiding bedrijfskunde, economie & recht Deze module bekijkt een bedrijf vanuit verschillende bedrijfseconomische en algemeen economische

AA 1 Inleiding bedrijfskunde, economie & recht Deze module bekijkt een bedrijf vanuit verschillende bedrijfseconomische en algemeen economische Module Omschrijving AA 1 Inleiding bedrijfskunde, economie & recht Deze module bekijkt een bedrijf vanuit verschillende bedrijfseconomische en algemeen economische invalshoeken. Gestart wordt met juridische

Nadere informatie

Risico Management. Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement. Marton Bloemer Risk Manager

Risico Management. Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement. Marton Bloemer Risk Manager Risico Management Pensioenakkoord en Integraal Balansmanagement Marton Bloemer Risk Manager Introductie 1. Pensioenakkoord 2. Risicomanagement (Integraal Balansmanagement) 3. Samengevat Pagina 1 Pensioenakkoord

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Wie is Bas?

Curriculum Vitae. Wie is Bas? Curriculum Vitae Naam: B.J.A. de Jong Roepnaam: Bas Geboortedatum: 12 februari 1976 Adres: Bastertlaan 17 3632 JH Loenen a/d Vecht Telefoon: +31 (0)6-29 01 47 38 E-mail: basdejong@handsonrisk.nl Nationaliteit:

Nadere informatie

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE

GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE GEDRAGSCODE FUND GOVERNANCE ACHMEA BELEGGINGSFONDSEN BEHEER B.V. Inleiding, statutair gevestigd te s-gravenhage (KvK nr. 8062738), beschikt over een vergunning als beheerder van beleggingsinstellingen,

Nadere informatie

VBA ALM Congres. ALM + Risk Budgeting binnen een verzekeraar. Otto Veldt. Directeur Balansmanagement Eureko

VBA ALM Congres. ALM + Risk Budgeting binnen een verzekeraar. Otto Veldt. Directeur Balansmanagement Eureko VBA ALM Congres ALM + Risk Budgeting binnen een verzekeraar Otto Veldt Directeur Balansmanagement Eureko 1 Agenda Aansturing Verzekeraar Ontwikkeling ALM Risk Budgeting Conclusies 2 Verzekeraar vs pensioenfonds

Nadere informatie

Versie 4. Kapitaalbeleid Onderlinge Zeevang- Edam U.A.

Versie 4. Kapitaalbeleid Onderlinge Zeevang- Edam U.A. Versie 4 Kapitaalbeleid Onderlinge Zeevang- Edam U.A. Inhoudsopgave 1 Algemene uitgangspunten...3 2 Governance ten aanzien van het kapitaalbeleid...4 3 Eigen normsolvabiliteit...4 4 Onderbouwing eigen

Nadere informatie

masterclasses november 2012

masterclasses november 2012 masterclasses november 2012 Finance Netwerk; grondlegger van de Masterclasses In 2005 introduceerde Finance Netwerk het concept Masterclasses. Kleine groepen van maximaal 10 professionals die, op de mooiste

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Actuariaatcongres VSAE, 27 februari 2013 Dagmar van Ravenswaay Claasen Afdelingshoofd toezicht zorgverzekeraars Programma 0. Vooraf / introductie 1. Blik op

Nadere informatie

CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars

CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars Good Practice van De Nederlandsche Bank N.V. van [DATUM] 2014, houdende een leidraad met betrekking tot het kapitaalbeleid

Nadere informatie

INTENSIEVE 4-DAAGSE OPLEIDING 22 & 29 september en 6 & 13 oktober 2015 BCN Utrecht (Daltonlaan)

INTENSIEVE 4-DAAGSE OPLEIDING 22 & 29 september en 6 & 13 oktober 2015 BCN Utrecht (Daltonlaan) INTENSIEVE 4-DAAGSE OPLEIDING 22 & 29 september en 6 & 13 oktober 2015 BCN Utrecht (Daltonlaan) Is uw organisatie al klaar voor de nieuwe vereisten? Resultaat na deze opleiding, u kunt: Tijdig risico's

Nadere informatie

Levensverzekeraars reduceren renterisico met derivaten

Levensverzekeraars reduceren renterisico met derivaten Levensverzekeringen worden in de regel voor een lange periode afgesloten. De rente speelt hierdoor voor levensverzekeraars een belangrijke rol. Bij een rentedaling daalt het eigen vermogen van deze sector

Nadere informatie

Initiatief. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer H.G.J. Kamp Postbus 90801 2509 LV 'S-GRAVENHAGE. Geachte heer Kamp,

Initiatief. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer H.G.J. Kamp Postbus 90801 2509 LV 'S-GRAVENHAGE. Geachte heer Kamp, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer H.G.J. Kamp Postbus 90801 2509 LV 'S-GRAVENHAGE KENMERK: B/12/6073/MH DATUM: 11 april 2012 ONDERW ERP: Code en Monitoringcommissie Geachte

Nadere informatie

ALM en het nieuwe pensioencontract. Theo Nijman 17 December 2010

ALM en het nieuwe pensioencontract. Theo Nijman 17 December 2010 ALM en het nieuwe pensioencontract Theo Nijman 17 December 2010 Agenda Schets structuur nieuwe pensioencontracten Mogelijke ontwikkeling toezichtsmodel ALM toepassingen voor nieuwe contract en uitdagingen

Nadere informatie

Door Hans Waszink Drs. Hans Waszink AAG is eigenaar van Waszink Actuarieel Advies B.V.

Door Hans Waszink Drs. Hans Waszink AAG is eigenaar van Waszink Actuarieel Advies B.V. Standaard en Interne Modellen onder Solvency II Hoe een intern model kan bijdragen tot beter risicobeheer Door Hans Waszink Drs. Hans Waszink AAG is eigenaar van Waszink Actuarieel Advies B.V. Inleiding

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank N.V. Implementatie Solvency II. nr. 01B/NL

De Nederlandsche Bank N.V. Implementatie Solvency II. nr. 01B/NL De Nederlandsche Bank N.V. Implementatie Solvency II nr. 01B/NL 31 maart 2010 De Nederlandsche Bank bedankt de verschillende marktpartijen voor hun reacties op het consultatiedocument Implementatie Solvency

Nadere informatie

Solvency voor pensioenfondsen. Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph

Solvency voor pensioenfondsen. Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph Actuariaatcongres 2011 VSAE Agnes Joseph Agenda Pensioenfondsen Huidig toezicht op Nederlandse pensioenfondsen Europees toezicht financiële instellingen Solvency II voor pensioenfondsen Tot slot: Aangekondigde

Nadere informatie

Solvency II voor verzekeraars De plannen zijn gemaakt, nu de implementatie

Solvency II voor verzekeraars De plannen zijn gemaakt, nu de implementatie Datum 6 april 2011 Pagina 1/5 www.juriskmg.nl Solvency II voor verzekeraars De plannen zijn gemaakt, nu de implementatie Door Hans Rademakers en Tim Klein Robbenhaar Brussel Vrijwel elke Europese verzekeraar

Nadere informatie

Veranderingen in toezicht en risicomanagement. Emiel Roozen CFO Delta Lloyd Groep

Veranderingen in toezicht en risicomanagement. Emiel Roozen CFO Delta Lloyd Groep Veranderingen in toezicht en risicomanagement Emiel Roozen CFO Delta Lloyd Groep ACIS- UvA symposium, 6 september 2012 Agenda I. Turbulente marktomstandigheden II. Toegenomen levensverwach8ng III. Rentecurves

Nadere informatie

TOETSTERMEN INHAAL-/PE-EXAMEN. Volmacht Overig. Bijlage E10 ----------------------

TOETSTERMEN INHAAL-/PE-EXAMEN. Volmacht Overig. Bijlage E10 ---------------------- TOETSTERMEN INHAAL-/PE-EXAMEN Volmacht Overig Bijlage E10 ---------------------- College Deskundigheid Financiële Dienstverlening Juni 2013, Den Haag 1 ALGEMENE KENNIS EN VAARDIGHEDEN KENNIS Eindterm 1a

Nadere informatie

Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie

Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie Opening Olaf Sleijpen - DNB pensioenseminar 12 september 2012: Introductie - Dames en heren, welkom bij het ochtendgedeelte van het DNB pensioenseminar. Dit is voor mij de eerste keer dat ik mag spreken

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 1432 18 nuari 2016 Regeling van De Nederlandsche Bank N.V. van 7 nuari 2016 houdende regels met betrekking tot het prudentieel

Nadere informatie

Beloningsbeleid Maart 2015

Beloningsbeleid Maart 2015 Beloningsbeleid Maart 2015 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Relevante wet- en regelgeving... 2 4. Bestuur (directie)... 3 5. Raad van Commissarissen... 3 6. Medewerkers... 3 7. Publicatie... 5 8. Governance

Nadere informatie

Grip op uw bedrijfscontinuïteit

Grip op uw bedrijfscontinuïteit Grip op uw bedrijfscontinuïteit Hoe omgaan met risico s 1 Grip op uw bedrijfsdoelstellingen: risicomanagement Ondernemen is risico s nemen. Maar bedrijfsrisico s mogen ondernemen niet in de weg staan.

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Loyalis

Beleggingsbeleid Loyalis Beleggingsbeleid Loyalis mei 2013 Beleggingsbeleid Loyalis Mei 2013 1 Organisatie Loyalis Leven NV en Loyalis Schade NV, hierna te noemen Loyalis, is een verzekeraar die aanvullende inkomenszekerheid biedt

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Loyalis

Beleggingsbeleid Loyalis Beleggingsbeleid Loyalis September 2015 Beleggingsbeleid Loyalis september 2015 1 Organisatie Loyalis Leven NV en Loyalis Schade NV, hierna te noemen Loyalis, is een verzekeraar die aanvullende inkomenszekerheid

Nadere informatie

DE ROL VAN DE FINANCIAL IN HET SOLVENCY II-TIJDPERK: TWEE JAAR VERDER IMPRESSIE VAN EEN SEMINAR

DE ROL VAN DE FINANCIAL IN HET SOLVENCY II-TIJDPERK: TWEE JAAR VERDER IMPRESSIE VAN EEN SEMINAR Ontwikkeling financiële functie: DE ROL VAN DE FINANCIAL IN HET SOLVENCY II-TIJDPERK: TWEE JAAR VERDER IMPRESSIE VAN EEN SEMINAR De deadlines voor Solvency II, het nieuwe kapitaalstelsel voor verzekeringsmaatschappijen,

Nadere informatie

Inhoudsopgave OVERIGE GEGEVENS. ABP Jaarverslag 2015

Inhoudsopgave OVERIGE GEGEVENS. ABP Jaarverslag 2015 ABP Jaarverslag 2015 Inhoudsopgave OVERIGE GEGEVENS 3 Gebeurtenissen na balansdatum Statutaire winstverdeling Actuariële verklaring Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 4 4 5 7 OVERIGE

Nadere informatie

DNB Pensioendag. Parallelsessie Beheersing en waardering innovatieve beleggingen. Update DNB themaonderzoek innovatieve beleggingen 21 september 2011

DNB Pensioendag. Parallelsessie Beheersing en waardering innovatieve beleggingen. Update DNB themaonderzoek innovatieve beleggingen 21 september 2011 DNB Pensioendag Parallelsessie Beheersing en waardering innovatieve beleggingen Update DNB themaonderzoek innovatieve beleggingen 21 september 2011 Inleiding DNB verricht in 2011 bij een aantal geselecteerde

Nadere informatie

AG Summerschool 2009 9, 10 en 11 september 2009 Conferentiecentrum Woudschoten, Zeist De Summerschool is met 24 PE-punten geaccrediteerd

AG Summerschool 2009 9, 10 en 11 september 2009 Conferentiecentrum Woudschoten, Zeist De Summerschool is met 24 PE-punten geaccrediteerd AG Summerschool 2009 9, 10 en 11 september 2009 Conferentiecentrum Woudschoten, Zeist De Summerschool is met 24 PE-punten geaccrediteerd Ook dit jaar weer een aanbod uit verschillende presentaties en workshops.

Nadere informatie

Op weg naar Solvency II. Thijs van Woerden 6 september 2013

Op weg naar Solvency II. Thijs van Woerden 6 september 2013 Op weg naar Solvency II Thijs van Woerden 6 september 2013 Solvency II 2 Solvency II trilemma Maximale harmonisatie academisch verantwoord snelle invoering 3 EIOPA Long Term Guarantee voorstel EIOPA s

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT DIVISIE PENSIOEN & LEVEN Laan van Malkenschoten 20 Postbus 9150 7300 HZ Apeldoorn www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van 2013

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012 VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN 18 JUNI 2012 INHOUD 1. Inleiding... 1 2. Organisatie... 2 2.1 Het fonds... 2 2.2 Organisatie... 2 2.3 Toeslagenbeleid... 3 3. Beleggingsbeleid... 4 3.1 Doel van het

Nadere informatie

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen RISK & COMPLIANCE Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen 16 februari 2010 ADVISORY Onderwerp: Onderzoek Soft controls binnen interne accountantsdiensten Geachte

Nadere informatie

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt FEBRUARI 2016 www.dmfco.nl Met de toenemende beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen in Nederlandse hypotheken kent de hypotheekmarkt nu drie

Nadere informatie

Verzekeraars, Lange-Termijn Garanties Investeringen en Toezicht De curve kwestie. Theo Berg

Verzekeraars, Lange-Termijn Garanties Investeringen en Toezicht De curve kwestie. Theo Berg Verzekeraars, Lange-Termijn Garanties Investeringen en Toezicht De curve kwestie Theo Berg Veranderende kapitaal regimes Sinds begin jaren 70 Solvency I regime: Wettelijk kader en volume gedreven In Nederland

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! 1! Inrichting van de IAF! zoals het moet! Esther Poelsma RA CIA! 2! Programma! Even voorstellen Waarom een IAF? Wat is de rol van een

Nadere informatie

VSJ010 Vennootschappelijke balans voor winstbestemming

VSJ010 Vennootschappelijke balans voor winstbestemming VSJ010 Vennootschappelijke balans voor winstbestemming Immateriële vaste activa Boekjaar Vorig boekjaar 1.1 Value of business acquired VSJ025 1 kolom 1 VSJ025 1.1 kolom 1 1.2 Goodwill VSJ025 1 kolom 2

Nadere informatie

Inleiding 11 DEEL 1 BESCHRIJVING VAN DE RISICO S 23

Inleiding 11 DEEL 1 BESCHRIJVING VAN DE RISICO S 23 Inhoud Inleiding 11 Risicomanagement, een selectie van toepassingen in ondernemingsbestuur 13 Theorie? 15 Bekende toepassingen 17 Risicomanagement in de financiële sector 18 Risico s in verband met ondernemingsbestuur

Nadere informatie

Solvency II: Impact op Financiële instellingen

Solvency II: Impact op Financiële instellingen Solvency II: Impact op Financiële instellingen Op weg naar een risico georiënteerde financiële branche Eye on Insurance 9 December 2009 Niek Hoek Agenda Belang risico management voor financiële instellingen

Nadere informatie

Solvency II voor Verzekeraars. De oplossing van KAS BANK voor een sterk besluitvormingsproces op basis van risico-overwegingen

Solvency II voor Verzekeraars. De oplossing van KAS BANK voor een sterk besluitvormingsproces op basis van risico-overwegingen Solvency II voor Verzekeraars De oplossing van KAS BANK voor een sterk besluitvormingsproces op basis van risico-overwegingen Inleiding De Europese Solvency II richtlijn voor in de Europese Unie gevestigde

Nadere informatie

Aon Actualiteitenseminar

Aon Actualiteitenseminar Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen.

Nadere informatie

DNB SEMINAR VERMOGENSBEHEER UITBESTEDING VERMOGENSBEHEER

DNB SEMINAR VERMOGENSBEHEER UITBESTEDING VERMOGENSBEHEER DNB SEMINAR UITBESTEDING Door: Oscar van Angeren I. Regulatory framework en II. Algemene contractuele aspecten 1 I. Regulatory framework Uitbestedingsregels pensioenfondsen: artikel 34 Pw en 12-14 BuPw.

Nadere informatie

ICAAP Bewust van uw risico s. Alex Poel 18 mei 2010

ICAAP Bewust van uw risico s. Alex Poel 18 mei 2010 ICAAP Alex Poel 18 mei 2010 Inhoud 1. ICAAP algemeen 2. De uitgangspunten (vertaald) 3. Het ICAAP uitvoeren 4. De risico s 5. Enkele voorbeelden 6. Wat kan ICAAP voor u betekenen 1. ICAAP algemeen (1)

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank N.V. Consultatiedocument Implementatie Solvency II. nr. 01A/NL

De Nederlandsche Bank N.V. Consultatiedocument Implementatie Solvency II. nr. 01A/NL De Nederlandsche Bank N.V. Consultatiedocument Implementatie Solvency II nr. 01A/NL 29 oktober 2009 De Nederlandsche Bank geeft marktpartijen de gelegenheid commentaar te leveren op dit consultatiedocument.

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

De actuariële aspecten van het nieuw prudentieel kader voor IBP s. Verband tussen het nieuw prudentieel kader en de actuariële praktijken

De actuariële aspecten van het nieuw prudentieel kader voor IBP s. Verband tussen het nieuw prudentieel kader en de actuariële praktijken De actuariële aspecten van het nieuw prudentieel kader voor IBP s Verband tussen het nieuw prudentieel kader en de actuariële praktijken 6 december 2007 1 Verband tussen het nieuw prudentieel kader en

Nadere informatie

Vergelijking verzekeraars en banken

Vergelijking verzekeraars en banken Vergelijking verzekeraars en banken Level playing field vanuit toezicht en kapitaaleisen? Presentatie door drs. Juriaan Borst AAG ACIS Symposium - Universiteit van Amsterdam 5 september 2014 2014 Towers

Nadere informatie

Transparantie van de solvabiliteit Presentatie Actuariaatcongres 2014 Bevordert de regelgeving de transparantie van de solvabiliteit?

Transparantie van de solvabiliteit Presentatie Actuariaatcongres 2014 Bevordert de regelgeving de transparantie van de solvabiliteit? Transparantie van de solvabiliteit Presentatie Actuariaatcongres 2014 Bevordert de regelgeving de transparantie van de solvabiliteit? Wouter Elshof Wouter Klaassen 5 maart 2014 Inleiding Thema Actuariaatcongres:

Nadere informatie

Memorie van toelichting. Algemeen deel

Memorie van toelichting. Algemeen deel 1 Memorie van toelichting Algemeen deel 1. Algemeen Dit wetsvoorstel dient ter implementatie van richtlijn nr. 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de toegang

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit

Richtsnoeren voor de beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit EIOPA-BoS-14/259 NL Richtsnoeren voor de beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19;

Nadere informatie

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 1.1 Het beleggingsproces Het beleggingsproces vormt de randvoorwaarden

Nadere informatie

Kapitaalbeleid Onderlinge Waarborgmaatschappij AVIPOL

Kapitaalbeleid Onderlinge Waarborgmaatschappij AVIPOL Kapitaalbeleid Onderlinge Waarborgmaatschappij AVIPOL Versie 1 Vastgesteld door het Bestuur op 1 september 2015 15AVI0244 Inhoudsopgave 1 Algemene uitgangspunten... 3 2 Governance ten aanzien van het kapitaalbeleid...

Nadere informatie

Wat is de grootste uitdaging voor professionals in de financiële sector? De

Wat is de grootste uitdaging voor professionals in de financiële sector? De Adri Ruis, voorzitter Branchegroep Verzekeringsmaatschappijen Financial accounting: De rol van de financial in het Solvency II-tijdperk Impressie van een seminar Wat is de grootste uitdaging voor professionals

Nadere informatie

qis4 legt de risico s van verzekeraars langs de meetlat

qis4 legt de risico s van verzekeraars langs de meetlat Afgelopen zomer hebben maar liefst 125 Nederlandse verzekeraars vrijwillig de impact van een conceptversie van een nieuw Europees kapitaalraamwerk (Solvency ii) op hun financiële positie berekend. Uit

Nadere informatie