Water safety plans. Gertjan Medema hoogleraar Water & gezondheid. Challenge the future. Delft University of Technology

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Water safety plans. Gertjan Medema hoogleraar Water & gezondheid. Challenge the future. Delft University of Technology"

Transcriptie

1 Water safety plans Gertjan Medema hoogleraar Water & gezondheid Delft University of Technology Challenge the future

2 Inhoud Achtergrond: waarom nodig? Wat is een Water Safety Plan? Wat levert het op? Wat gebeurt er in de EU? 2

3 Achtergrond Microbiologisch veilig drinkwater Wat is er mis met de huidige benadering? 3

4 Achtergrond Microbiologisch veilig drinkwater Huidige controle is altijd te laat Outbreaks via drinkwater dat aan huidige eis voldoet is niet altijd adequaat Nieuwe pathogenen resistenter Due diligence: niet achteraf controleren of het goed was, maar vooraf aantoonbaar kunnen maken dat het veilig is In EU steeds meer gebieden consumentenveiligheid op basis risico-analyse Nieuwe WHO-richtlijn: risico-benadering voor drinkwater in Water Safety Plan Diverse landen bewegen die richting op (Australie, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Zwitserland, Franrkijk, Duitsland, UK) 4

5 WHO drinkwaterrichtlijn

6 Bonn Charter Provision of good safe drinking water which has the trust of customers 6

7 Inhoud Achtergrond: waarom nodig? Wat is een Water Safety Plan? Wat levert het op? Wat gebeurt er in de EU? 7

8 WHO drinkwaterrichtlijn

9 Water Safety Plan Verzamel team en middelen Beschrijf de watervoorziening Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) Identificeer Beheers Maatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Stel monitoring in Logisch stappenplan Gebaseerd op HACCP maar aangepast voor drinkwatervoorziening, o.a. vanwege Multiple Barrier principe Stel verificatie in Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Documenteer 9

10 Verzamel team en middelen Beschrijf de watervoorziening Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) Identificeer Beheers Maatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Stel monitoring in Stel verificatie in Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Systeemanalyse Multidisciplinair team Gedetailleerde beschrijving wingebied tot kraan (flow diagram, procesvoering etc.) Analyse gevaren, gevaarlijke situaties in wingebied, bron, zuivering en distributie Geef aan welke beheersmaatregelen zijn genomen Verzamel informatie om hun effectiviteit te valideren Voer een risicoanalyse uit: is het systeem in staat de gevraagde gezondheidsdoelstellingen te halen? Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Documenteer 10

11 Verzamel team en middelen Beschrijf de watervoorziening Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) Identificeer Beheersmaatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Stel monitoring in Stel verificatie in Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Systeembewaking Selecteer beheersmaatregelen die met operationele monitoring kunnen worden bewaakt Definieer binnen welke grenzen de bewakingsparameters moeten liggen (alarmwaarde, kritische grenswaarde) Stel bewakingsmonitoring in NL: stel naast monitoring ook auditing van procedures (hygienisch werken) in Onafhankelijke verificatie, vnl. door monitoring E. coli en relevante toxische stoffen in rein water en in het distributienet Documenteer 11

12 Verzamel team en middelen Beschrijf de watervoorziening Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) Identificeer Beheersmaatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Stel monitoring in Stel verificatie in Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Risicomanagement Plan corrigerende maatregelen Als systeem buiten alarmwaarden/grenswaarden loopt Incidenten Rampen Installeer ondersteunende programma s Toegangsregeling Training medewerkers Hygienecodes Testen materialen/chemicalien Gebruik specifieke apparatuur Documenteer en leer! Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Documenteer 12

13 Health-based targets Verzamel team en middelen Overheid Beschrijf de watervoorziening Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) Identificeer Beheersmaatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Waterbedrijf Stel monitoring in Stel verificatie in Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Documenteer 13

14 Inhoud Achtergrond: waarom nodig? Wat is een Water Safety Plan? Wat levert het op? Wat gebeurt er in de EU? 14

15 Ons water is veilig en alles is al geregeld! ICT Kwaliteitssysteem Beveiliging Leveringszekerheid Verzamel team en middelen Beschrijf de watervoorziening Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) drinkwater Identificeer Beheersmaatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Stel monitoring in Stel verificatie in Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Documenteer Onberispelijk HRM Asset management Meetprogramma s Procestechnologie 15

16 Water Safety Plans 16

17 MaRiskA Microsoft Excel/Access tool voor risico management Systematische documentatie van gevaren en hoe ze worden beheerst Systematische evaluatie van hoe goed ze worden beheerst Prioriteitstelling van gevaren en beheersmaatregelen 17

18 18

19 19

20 20

21 Risico s en correctieve maatregelen Risico Maatregel Kosten Baten Risiconiveau Planning Gereed verwijzing naar paragraaf + nummer Voor Na (advies) Winning en productie Oppervlaktewater Pomp en leidingen zoutzuurdosering (4.3.1:74) Aanpassen automatiek juli 2004 ongevulde snelfilter (4.3.1:109) Vullen met grind juli 2004 Verstopte doseerlans coagulatie (4.3.1:79) Aanpassen automatiek januari 2005 Binnendringen ongedierte filtergebouw(43.1:111) Plaatsen Horren juli 2004 Winning en productie grondwater Instroming verontreinigd water in putten (4.4.1:3) Putten lekdicht maken januari 2005 overstromingsdetectie januari 2005 Constructie voorbeluchtingskamers (4.4.1:43) herstelwerkzaamheden juli 2004 Constructie spoelkelder :controle (4.4.1:59) Groot volume onderzoek juli 2004 Instroming peilbuis en ontluchting (4.4.2:15) Aanpassen constructie juli 2004 Opslag Constructie reinwaterkelder na 25j (4.6.1:1) Inspectie en onderhoud januari 2005 Totaal ingeschatte eenmalige kosten

22 Ons water is veilig en alles is al geregeld! Wat komt er dan nog uit een WSP? De kleine hoekjes!!! In hoofdlijnen risico s goed beheerst Voorbeelden: Kortsluitstroming chemische desinfectie Kortsluitstromingen ondiep grondwater/putten/drains Noodoverstort levert by-pass zuivering Hygienisch werken kan nog beter Insluis brandkranen Insluis winputten Auditen volgen van (hygiene) procedures kan beter 22

23 Ons water is veilig en alles is al geregeld! Wat is nog de meerwaarde van een WSP? Integratie van bestaande kennis/informatie over waarborgen veilig drinkwater Systematische aanpak beheersing van alle bedreigingen State-of-the-art aanpak om veiligheid aantoonbaar te maken Pro-actieve risicobenadering vs reactieve eindproductcontrole Betrekken operators in garanderen veiligheid Operationele monitoring: veiligheid on-line Kans op falen, fouten en gevaarlijke situaties minimaal Goede basis asset management Prioriteren bedreigingen, beheersmaatregelen en monitoring/auditing: waar kan ik het best mijn geld inzetten? 23

24 Inhoud Achtergrond: waarom nodig? Wat is een Water Safety Plan? Wat levert het op? Wat gebeurt er in de EU? 24

25 Nu in de EU Zwitserland: HACCP in drinkwaterregelgeving Frankrijk: monitoringsreductie bij invoering HACCP drinkwater Duitsland: pilots Water Safety Plan drinkwater, implementatie in DVGW technische regels Engeland: Water Safety Plan per 1 oktober 2008 EU: evaluatieproject over invoer WSP in EU afgerond EU: is voornemens WSP te verankeren in DWD 25

26 Evaluatie WSP voor EU DWD Drinking Water Seminar 2003: goed idee, nu even niet Invoering nieuwe WHO richtlijn 2004 Herziening EU DWD 2008: weer op agenda Evaluatiestudie ervaring met WSPs in EU lidstaten Water Safety Plan congres in Lissabon (2008) 26

27 2007 evaluatiestudie Opdrachtgever: EC Opdrachtnemer: WHO Opdracht: evalueer de ervaring met WSPs in EU bij publieke en private waterbedrijven Kom met aanbevelingen voor invoering WSP in EU DWD Speciale aandacht voor: Grote en kleine systemen Nieuwe (en kandidaat) lidstaten Context vanuit regelgeving Technische maatregelen in WSPs (of deel daarvan) Auditing WSP door regelgever 27

28 WHO onderzoek Water Safety Plans in EU Team van experts (m.n. gezondheidsinstituten met drinkwaterkennis) Bezoek waterbedrijven Oostenrijk: Tulln en 4 small systems Litouwen: Klapeida en Neringos Spanje: Barcelona en Castellar de Villas Engeland: Wessex water en Anglian water Onderzoek naar waarde en uitdagingen op gebied Water services: wat hebben waterleidingbedrijven gedaan (technisch/systeem) Regulatory aspects: wat geeft regelgeving aan Legal aspects 28

29 Bevindingen Algemeen Bezoeken bij best student uit het land Geen formele WSPs Wel al veel elementen van WSP in praktijk Aandacht nodig voor kleine systemen, maar ook (juist?!) daar is introductie WSPs haalbaar en wenselijk. training communicatie met consument 29

30 Bevindingen Specifiek Aguas de Barcelona Geen formele WSP Wel al veel elementen van WSP in praktijk ISO 9000 Groot systeem Variabele bronkwaliteit Stricte beheersing zuivering, veel waterkwaliteitstesten 30

31 Aanbevelingen Algemeen Rationale Nu teveel vertrouwen in eindproductbewaking WSP vult dat aan met preventieve aanpak Betere bescherming drinkwaterconsument EU Haalbaarheid Ja, zeker voor grotere bedrijven (er zijn al WSPs) Elementen al aanwezig, wel verschillen in verschillende landen/systemen Kleine systemen hebben beperkte kennis/capaciteit: extra ondersteuning nodig Niet alle stakeholders gehoord 31

32 Aanbevelingen Specifiek 1. Neem WSP op in EU DWD 2. Optimaliseer cost/benefit (verzamel gegevens daarvoor) 3. Aandacht voor factoren die van belang zijn voor implementatie: 1. Voldoende tijd voor implementatie 2. Technische richtlijnen 3. Verdeling verantwoordelijkheden (intrekgebied, binnenhuisinstallaties) 4. Introduceer EU regelgeving WSP op hoofdlijnen 5. Overweeg hele DWD te herzien ipv te amenderen 32

33 Aanbevelingen Specifiek 6. Let op consistentie met bestaande EU regelgeving 7. Vraag om onafhankelijke audit (in te vullen op nationaal niveau) 8. Introductie WSP vraagt ook om regelgeving voor bv aannemers, loodgieters, beheerders gebouwen en bescherming kwetsbare groepen. 9. Vraag om intersectorale samenwerking met alle belanghebbenden WSP. 10. Hulpmiddelen/documentatie/training is nodig op EU niveau om de introductie van WSP in lidstaten te ondersteunen en harmoniseren. Ook consumentvoorlichting moet hierin worden meegenomen. 33

34 Water Safety Plan in BTO ICT Verzamel team en middelen Beschrijf de watervoorziening AMVD Identificeer en prioriteer gevaren (bron, zuivering, distributie) Kwaliteitssysteem Identificeer Beheersmaatregelen, valideer effectiviteit Voer een risicoanalyse uit Asset management Selecteer beheersmaatregelen en parameters voor monitoring Definieer Kritische Grenzen Beveiliging Stel monitoring in Stel verificatie in Meetprogramma s Plan corrigerende maatregelen voor overschrijdingen, incidenten en rampen Leveringszekerheid Installeer ondersteununde programma s (hygiene procedures, training etc.) Documenteer Procestechnologie 34

35 Samenvatting Wat is een Water Safety Plan? Internationale ontwikkeling: WHO, EU State-of-the-art Goede aanvulling op het huidige instrumentarium: systematische integratie van de beheersing van risico s voor de drinkwaterkwaliteit Goede basis voor prioriteiten asset management, monitoring en auditing Goede basis voor vertrouwen consument 35

36 Verantwoording WHO IWA KWR Hein van Lieverloo (nu BW) Wim Hijnen Patrick Smeets Drinkwaterbedrijven PWN/HWL Vitens WGr/WLN Waternet DZH 36

Water Safety Plans. Gertjan Medema VMW symposium Risicomanagement in de drinkwatersector 26 november 2008

Water Safety Plans. Gertjan Medema VMW symposium Risicomanagement in de drinkwatersector 26 november 2008 Water Safety Plans Gertjan Medema VMW symposium Risicomanagement in de drinkwatersector 26 november 2008 Water Safety Plans van eindproduct testen naar preventief beheersen Geen E. coli in 100 ml veilig

Nadere informatie

Water Safety Plans in Vlaanderen

Water Safety Plans in Vlaanderen Water Safety Plans in Vlaanderen Verwachtingen en uitdagingen VMW-symposium Risicomanagement in de drinkwatersector: noodzaak of utopie? 26 /11/2008 1. Water safety plan concept 2. Water safety plans internationale

Nadere informatie

Decentrale productie drinkwater

Decentrale productie drinkwater Decentrale productie drinkwater Relevante wet- en regelgeving Wim Heiko Houtsma Projectleider Drinkwater voor later (IenM) Opbouw Decentraal? Prioriteiten drinkwatervoorziening: I. Drinkwater moet gegarandeerd

Nadere informatie

Veilig water, uw en onze zorg

Veilig water, uw en onze zorg Veilig water, uw en onze zorg Risicobeheersing en consumentveiligheid, niet alleen een kwestie van vertrouwen Waarde van WLN: Hygiene en veiligheid 5-6- 2014 16-6-2014 veilig water 1 Veilig drinkwater

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen Dick Hortensius NEN Milieu&maatschappij Herziening NTA 8620 1 Inhoud Aanleiding en aanpak herziening NTA Belangrijkste aandachtspunten Afstemming

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Transparantie = Key!

Transparantie = Key! Transparantie = Key! Basis voor een inzichtelijk testproces Net Voorjaarsevenement 2012 Patrick Duisters Improve Quality Services BV info@improveqs.nl 1 Ervaringen Improve Quality Services B.V. 2 Observaties

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

THEME Competence Matrix - Mechatronics

THEME Competence Matrix - Mechatronics COMPETENTIEGEGIED COMPETENTIE ONTWIKKELINGSSTAPPEN 1. Onderhouden van systemen en borgen van de betrouwbaarheid Hij/zij kan het elementaire onderhoud van machines en systemen, volgens planning uitvoeren.

Nadere informatie

Speciale aspecten van Europese Verordeningen met betrekking tot Reiniging en Desinfectie van Gebieden waar voedingswaren worden verwerkt

Speciale aspecten van Europese Verordeningen met betrekking tot Reiniging en Desinfectie van Gebieden waar voedingswaren worden verwerkt Module 6 Speciale aspecten van Europese Verordeningen met betrekking tot Reiniging en Desinfectie van Gebieden waar voedingswaren worden verwerkt Dit project werd gefinancierd met de steun van de Europese

Nadere informatie

ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224

ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224 ISO Zorg en Welzijn ISO-9001/EN-15224 ISO 9001:2008 Moeder alle kwaliteitsnormen. Internationaal erkende kwaliteitsnorm. Prima basis als kwaliteitsnorm. Algemeen erkend, bekend en meerwaarde bewezen. Norm

Nadere informatie

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 Onderwerpen Verschillen VCA en OHSAS 18001? ISO/CD 45001.2 Aandachtsgebieden tijdens certificatieaudits Voordelen

Nadere informatie

Procescontrole als essentiële schakel in de kwaliteitsbewaking. Symposium ter gelegenheid van 50 jaar centraal laboratorium VMW 26 november 2008

Procescontrole als essentiële schakel in de kwaliteitsbewaking. Symposium ter gelegenheid van 50 jaar centraal laboratorium VMW 26 november 2008 Procescontrole als essentiële schakel in de kwaliteitsbewaking Kwaliteitscontrole versus procescontrole Doel kwaliteitscontrole > nazicht of het eindproduct voldoet aan bepaalde normen en specificaties

Nadere informatie

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Opgericht 2010 Ervaring >10 jaar Expertise Forensisch gegevensonderzoek Anomalie detectie Behavioral profiling SBIR Partners TNO Texar Data

Nadere informatie

Duurzaam Product. Ecodesign methode van Tischner

Duurzaam Product. Ecodesign methode van Tischner Ecodesign methode van Tischner Omschrijving Stappenplan voor het ontwerpen van milieuvriendelijke producten. Het stappenplan is gebaseerd op gangbare methoden voor productontwerpen. Gebruik Het stappenplan

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Veiligheid in gezondheidszorg.nl

Veiligheid in gezondheidszorg.nl Kwaliteit Veiligheid Risico ii Gidano B.V. Lead Auditors kundigen ICT deskundigen d Diensten Gidano Risico Kwaliteits Patiëntveiligheid Lead Auditting Incidentonderzoek coördinatie ICT Analyse Inhoud Inzicht

Nadere informatie

Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne

Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein

Nadere informatie

SSA 2015 Onderzoek Integrale Beveiliging: hoe werken IT beveiliging en beveiligers beter samen. Peter Vermeulen Pb7 Research

SSA 2015 Onderzoek Integrale Beveiliging: hoe werken IT beveiliging en beveiligers beter samen. Peter Vermeulen Pb7 Research SSA 2015 Onderzoek Integrale Beveiliging: hoe werken IT beveiliging en beveiligers beter samen Peter Vermeulen Pb7 Research Samenwerken? Digitalisering op de agenda Stellingen (% eens) Bron: Enterprise

Nadere informatie

Ethiek en management-systematiek

Ethiek en management-systematiek Responsible Care Deze presentatie wat is Responsible Care (Global Charter) Relatie met operationele veiligheid In de chemie VCA en VCO Enkel k l aanbevelingen Bert Zandvoort Coordinator Masterclass Veiligheid

Nadere informatie

Vijfjarenplan thema Hygiëne en Veiligheid

Vijfjarenplan thema Hygiëne en Veiligheid Vijfjarenplan thema Hygiëne en Veiligheid BTO 2013.004 Oktober 2012 Vijfjarenplan thema Hygiëne en Veiligheid BTO 2013.004 Oktober 2012 2012 KWR Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Hygiënisch werken aan het drinkwaternet. Datum 29 april 2009 Status Definitief

Hygiënisch werken aan het drinkwaternet. Datum 29 april 2009 Status Definitief Hygiënisch werken aan het drinkwaternet Datum 29 april 2009 Status Definitief Colofon Contactpersoon F.Swinkels VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Schoon en Veilig water Rijnstraat 8 Postbus

Nadere informatie

Business Continuity Management

Business Continuity Management Business Continuity Management Aart Bitter - 14 januari 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Praktijk case Wij zijn als bierbrouwerij voorgedragen om onze producten te leveren aan het Holland House tijdens het

Nadere informatie

Informatiebeveiligingsbeleid

Informatiebeveiligingsbeleid Unit : Bedrijfsvoering Auteur : Annemarie Arnaud de Calavon : : Datum : 17-11-2008 vastgesteld door het CvB Bestandsnaam : 20081005 - Informatiebeveiliging beleid v Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 AANLEIDING...

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved.

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved. 1 Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? Mike W. Wetters, Lead Auditor DNV Albertho Bolenius, Security Officer GGzE Informatiebeveiliging. Noodzakelijk kwaad of nuttig? 3 Wat is informatiebeveiliging?

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Drinkwater in Indonesië, toen en nu

Drinkwater in Indonesië, toen en nu Gebouwd in Tempo Doeloe Hari ini : nog steeds verfrissend water Peter de Moel 7 september 2013 Delft University of Technology Challenge the future Even voorstellen 1954-1966 Hem (N-H) Lagere school 1966-1971

Nadere informatie

VOICE OF THE CUSTOMER

VOICE OF THE CUSTOMER 4/20/ E-BOOK VOICE OF THE CUSTOMER Gratis e-book leansixsigmatools.nl Introductie Bij Six Sigma staat het denken vanuit de behoeften van de klant centraal. Juist de vertaling van de stem(men) van de klant(en)

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek procedure interne audit nummer : ORG-00050 blz 1 van 3 eerste uitgiftedatum : 14.01.2000 datum herziening : 05.07.2007 verantwoordelijke : W. Renders uitgegeven door : apotheek

Nadere informatie

J.H. van den Berg. Versie 1.0 Mei 2011

J.H. van den Berg. Versie 1.0 Mei 2011 Versie 1.0 Mei 2011 J.H. van den Berg B U S I N E S S C O N T I N U I T Y M A N A G E M E N T Business Continuity Plan Handboek Vertrouw niet altijd op iemands blauwe ogen. Meiberg Consultancy Bronkhorsterweg

Nadere informatie

HACCP-stappenplan. Aan de slag met HACCP 24-09-08. Stap 6 Basisvoorwaardenprogramma. Stap 6 Basisvoorwaardenprogramma. Govert Schouten.

HACCP-stappenplan. Aan de slag met HACCP 24-09-08. Stap 6 Basisvoorwaardenprogramma. Stap 6 Basisvoorwaardenprogramma. Govert Schouten. HACCP-stappenplan Aan de slag met HACCP Govert Schouten Schouten Advies B.V. Giessen www.schoutenadvies.nl Stap 1 HACCP-team en validatie-team samenstellen Stap 2 Beschrijven van producten Stap 3 Bedoeld

Nadere informatie

Compliance Charter. a.s.r

Compliance Charter. a.s.r Compliance Charter a.s.r Status: definitief Versie: 4.0 Datum opgesteld: 19 september 2013 Goedgekeurd door: Raad van Bestuur op 29 november 2013 Goedgekeurd door: Audit & Risicocommissie op 9 december

Nadere informatie

Wie doet wat? 30-5-2013. Gebruik en beheer van applicaties. Een kader VHIC VHIC. Pagina 1. Pagina 2

Wie doet wat? 30-5-2013. Gebruik en beheer van applicaties. Een kader VHIC VHIC. Pagina 1. Pagina 2 Gebruik en beheer van applicaties Wie doet wat? Pagina 1 Een kader Pagina 2 Bron: daanrijsenbrij, Elementaire bedrijfsinformatica 1 Functioneel beheer Applicaties worden gebruikt door de gebruikersorganisatie.

Nadere informatie

Congres 10 jaar BTO. 29 en 30 maart 2012 Inn Style in Maarssen. jaar

Congres 10 jaar BTO. 29 en 30 maart 2012 Inn Style in Maarssen. jaar Congres 10 jaar BTO 29 en 30 maart 2012 Inn Style in Maarssen jaar Congres 10 jaar BTO Het Bedrijfstakonderzoek (BTO) van de Nederlandse drinkwaterbedrijven bestaat in 2012 tien jaar! We nodigen u van

Nadere informatie

BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Hoe kunt u uw onderneming beschermen voor gevaren.

BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Hoe kunt u uw onderneming beschermen voor gevaren. BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Hoe kunt u uw onderneming beschermen voor gevaren. Business Continuity Plan Handboek J.H. van den Berg M. Baas B U S I N E S S C O N T I N U I T Y M A N A G E M E N T Business

Nadere informatie

Wie is leidend of lijdend?

Wie is leidend of lijdend? Organisatie Medische Technologie en ICT Wie is leidend of lijdend? Martijn Schasfoort Manager Zorg en Informatie Technologie Deze presentatie. Het betreft ervaringen uit Máxima Medisch Centrum Cultuur

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

NEN 7510: Een kwestie van goede zorg

NEN 7510: Een kwestie van goede zorg NEN 7510: Een kwestie van goede zorg Menig zorginstelling geeft aan nog niet te voldoen aan de NEN 7510 omdat deze (nog) niet verplicht is. Wettelijk is dit wellicht het geval, maar wat nu als men dit

Nadere informatie

Biologie in het lab van de toekomst

Biologie in het lab van de toekomst Biologie in het lab van de toekomst Frank Schuren TNO Microbiologie Conventionele microbiologie met state of the art genomics technologie en viability assays Conventional Microbiology Genomics technologies

Nadere informatie

Grip op uw bedrijfscontinuïteit

Grip op uw bedrijfscontinuïteit Grip op uw bedrijfscontinuïteit Hoe omgaan met risico s 1 Grip op uw bedrijfsdoelstellingen: risicomanagement Ondernemen is risico s nemen. Maar bedrijfsrisico s mogen ondernemen niet in de weg staan.

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

R = k 1 * k 2 * S. Risicomanagement. R = risico ( /j) k 1 = kans op een incident (j -1 ) k 2 = kans dat het incident leidt tot schade S = schade ( )

R = k 1 * k 2 * S. Risicomanagement. R = risico ( /j) k 1 = kans op een incident (j -1 ) k 2 = kans dat het incident leidt tot schade S = schade ( ) Inhoud 1. Aanleiding 2. PRS methode + validatie 3. PRS formulier * demonstratie * 4. PRIMA aanpak * demonstratie * 5. SAFER procedure 6. Resultaten tot op heden 7. Borging Risicomanagement R = k 1 * k

Nadere informatie

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1.

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1. Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010 Januari 2010 Versie 1.4 Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht

Nadere informatie

Security congres. Gerben Nelemans 8 oktober 2008

Security congres. Gerben Nelemans 8 oktober 2008 Security congres Gerben Nelemans 8 oktober 2008 Trans Link Systems Opgericht door de 5 grootste OV-bedrijven (vertegenwoordigen ruim 80% van de OV-markt). Samenwerking met alle andere OV-bedrijven. Elektronisch

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

BSCAT en Managementsystemen

BSCAT en Managementsystemen BSCAT en Managementsystemen Veiligheidsdag Apply 15 april 2015 1 SAFER, SMARTER, GREENER De praktijk 2 Risicomanagementproces De Deming SAFER, SMARTER, GREENER Risico s zijn ook kansen No Risk no business

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisiscommunicatie Kadering

Bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisiscommunicatie Kadering Bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisiscommunicatie Kadering Carolina Stevens Departement Bestuurszaken Seminarie crisis- en reputatiemanagement Consciencegebouw 6 oktober 2009 Inhoud 1. Wat is bedrijfscontinuïteitsmanagement?

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013 Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek Hans van Ruler 14 oktober 2013 Programma Introductie OVV Wettelijk kader aanbevelingen Over aanbevelingen Proces Twee voorbeelden

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

Drinkwater wij voegen er iets aan toe

Drinkwater wij voegen er iets aan toe Drinkwater wij voegen er iets aan toe Samen met u... Drinkwater is van levensbelang voor de maatschappij. Als de drinkwatervoorziening wegvalt, komt ons dagelijks leven vrijwel tot stilstand. Als drinkwaterbedrijf

Nadere informatie

Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond

Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond Programma Veiligheidscultuur Inleiding Pilot Veiligheidscultuur Veiligheidscultuur inspecties Veiligheidcultuur beoordelingen

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

Beoordelingsrapport Construction Product Regulation* * CPR - REGULATION (EU) No 305/2011

Beoordelingsrapport Construction Product Regulation* * CPR - REGULATION (EU) No 305/2011 1. Auditplan 1) Doelstelling: Onderzoek: Beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid van de producten zoals de fabrikant deze in zijn Declaration of Performance heeft omschreven door middel

Nadere informatie

INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN

INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN Vernieuwing Bouw & Forum Utiliteitsbouw 6 november 2013 Pieter-Jan van Hooijdonk Algemeen directeur Breijer Bouw & Installatie AGENDA Introductie Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

REFERENTIE BIJLAGE 1 PRA-FORMULIER BIJLAGE 2 INTERACTIE MATRIX (VOORBEREIDING PRA

REFERENTIE BIJLAGE 1 PRA-FORMULIER BIJLAGE 2 INTERACTIE MATRIX (VOORBEREIDING PRA Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 10 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 PROCEDURE 3.1 Inleiding: 3.2 Voorwaarden: 3.3 Organisatie: 3.4 Werkwijze 3.4.1 PRA-0 3.4.2 PRA-1 3.4.3 PRA-2 3.4.4 Toll-gate 4 UITKOMST 5 RAPPORTAGE

Nadere informatie

Inherent veiliger werken. Inherent veiliger werken

Inherent veiliger werken. Inherent veiliger werken Inherent veiliger werken Inhoud presentatie: Inherent veiliger werken Provincie Zeeland: Provinciaal veiligheid beleid: Inherent veiligheid beleid als onderdeel van de milieuvergunning Inherent veiligheid

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

Hans de Jonge 29 oktober2009

Hans de Jonge 29 oktober2009 Hans de Jonge 29 oktober2009 Strategische doelen Rendement Risico s Monitoring en verantwoording Risico- en lifecycle management Veroudering & lifecycle Besluitvorming en prioritering Operationele werkzaamheden

Nadere informatie

Schoonschip is de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, bestaande uit 46 drijvende huishoudens die een nieuwe standaard definieert voor

Schoonschip is de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, bestaande uit 46 drijvende huishoudens die een nieuwe standaard definieert voor Schoonschip is de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, bestaande uit 46 drijvende huishoudens die een nieuwe standaard definieert voor duurzame stedelijke ontwikkeling in Amsterdam. HET PROJECT

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

Social Media Strategie Plan

Social Media Strategie Plan Social Media Strategie Plan Creëren van de strategie en planning van de uitvoering Een stappenplan met daarin vastgelegd waar je merk staat, waar je heen wilt en en hoe er te komen. Houd in gedachten dat

Nadere informatie

Presentatie Provincie Zeeland. Risicoanalyse. Systeemgericht Toezicht (Ruud Pennings, inspecteur handhaving provincie Zeeland)

Presentatie Provincie Zeeland. Risicoanalyse. Systeemgericht Toezicht (Ruud Pennings, inspecteur handhaving provincie Zeeland) Risicoanalyse Systeemgericht Toezicht (Ruud Pennings, inspecteur handhaving provincie Zeeland) Inhoud presentatie Voorstellen Afstudeeropdracht opleiding Milieukunde Doel presentatie Traject Systeemgericht

Nadere informatie

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V.

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V. PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Real &me kwaliteitgestuurde drinkwaterbereiding met SLIMM

Real &me kwaliteitgestuurde drinkwaterbereiding met SLIMM Real &me kwaliteitgestuurde drinkwaterbereiding met SLIMM Frank Schoonenberg, Rein Wuestman (Vitens), Jasper Wuister, Hans van der Kolk (Royal HaskoningDHV) De kwaliteit en betrouwbaarheid van het drinkwater

Nadere informatie

<> <>

<<Naam document>> <<Organisatie>> SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...3 2 Opdracht...4

Nadere informatie

Presentatie Persoons Certificatie

Presentatie Persoons Certificatie BUSINESS ASSURANCE Presentatie Persoons Certificatie Kwaliteit in Bedrijf David R. Scheele MBA 11-9-2015 1 DNV GL 2013 28-04-2015 SAFER, SMARTER, GREENER Over DNV GL Als certificerende instelling spelen

Nadere informatie

The observational method wat te doen?

The observational method wat te doen? The observational method wat te doen? Mandy Korff Wat is de Observational method? The Observational Method in ground engineering is a continuous, managed, integrated, process of design, construction control,

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

Internationale veiligheidsrichtlijnen Hoofdstuk 6 voor binnentankschepen en terminals. Hoofdstuk 6 BEVEILIGING

Internationale veiligheidsrichtlijnen Hoofdstuk 6 voor binnentankschepen en terminals. Hoofdstuk 6 BEVEILIGING Hoofdstuk 6 BEVEILIGING Binnenvaarttankers laden of lossen vaak op faciliteiten waar zeevaarttankers worden behandeld en waar dus de International Ship en Port Facility Security (ISPS) Code van toepassing

Nadere informatie

Services. Uw projecten zijn bij ons in goede handen. Consultancy, engineering en trainingen

Services. Uw projecten zijn bij ons in goede handen. Consultancy, engineering en trainingen Services Uw projecten zijn bij ons in goede handen. Consultancy, engineering en trainingen Services Veiligheid voor mens en machine Pilz biedt een breed portfolio van services voor de gehele levenscyclus

Nadere informatie

Functieprofiel: Beheerder ICT Functiecode: 0403

Functieprofiel: Beheerder ICT Functiecode: 0403 Functieprofiel: Beheerder ICT Functiecode: 0403 Doel Zorgdragen voor het doen functioneren van ICT-producten en de ICTinfrastructuur en het instandhouden van de kwaliteit daarvan, passend binnen het beleid

Nadere informatie

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 12-03-2010 Autorisatie: M.

Nadere informatie

TRAININGEN VEILIGHEIDS- EN RISICOMANAGEMENT. Veilige zorg begint bij Q-Academy!

TRAININGEN VEILIGHEIDS- EN RISICOMANAGEMENT. Veilige zorg begint bij Q-Academy! TRAININGEN VEILIGHEIDS- EN RISICOMANAGEMENT Veilige zorg begint bij Q-Academy! Veilige zorg met de trainingen van Q-Academy Veilige zorg voor cliënten en patiënten wordt steeds belangrijker. Bewustwording

Nadere informatie

Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten

Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten Movaris Utrecht, 4 november 2013 Eric Adamse Vitens Water Security, Risk & Crisis Management Vitens

Nadere informatie

Oasen in 2006 Het jaar in beeld

Oasen in 2006 Het jaar in beeld Oasen in 2006 Het jaar in beeld Gouda 29 mei 2007 Januari 29 mei 2007 Oasen in 2006 2 Verbouwing zuiveringsstation Rodenhuis In 2006 vierde Oasen het bereiken van hoogste punt van de bouw. Tijdens de ombouw

Nadere informatie

IT Security in de industrie

IT Security in de industrie IT Security in de industrie Praktische ervaringen met cyber security in de Energiesector en Procesindustrie Henk Spelt Henk.Spelt@kema.com Experience you can trust. Onderwerpen Waarom is (cyber) security

Nadere informatie

http://keyconet.eun.org

http://keyconet.eun.org Europees Beleidsnetwerk met betrekking tot Sleutelcompetenties in het onderwijs http://keyconet.eun.org it her Health & Consumers Santé & Consommateurs Over het KeyCoNet project KeyCoNet (2012-14) is een

Nadere informatie

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Parallelsessie: Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Rens Wientjes Klinisch Fysicus i.o. / Medische Technologie en Klinische Fysica Bas de Vries Sr Beleidsmedewerker / Directie Kwaliteit en Patiëntveiligheid

Nadere informatie

De kwaliteit van het drinkwater in Nederland, in 2006

De kwaliteit van het drinkwater in Nederland, in 2006 De kwaliteit van het drinkwater in Nederland, in 2006 De kwaliteit van het drinkwater in Nederland, in 2006 Distributienummer 15054/177 Inhoudsopgave Samenvatting 03 1 Inleiding 04 2 Toetsing van de gegevens

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent?

De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent? De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent? Symposium Energie en Water schrijven toekomst 20 juni 2012 Jan Peter van der Hoek Focus Drinkwatervoorziening NL: dichtbevolkt gebied (16,7

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

GDP Richtsnoer 2013: Implementatie-aspecten

GDP Richtsnoer 2013: Implementatie-aspecten GDP Richtsnoer 2013: Implementatie-aspecten 1 Inhoud Inleiding Kwaliteitssysteem De rol van de Responsible Person Validatie en Kwalificatie Uitbestedingen 2 Inleiding GDP is ingrijpend veranderd; dit dwingt

Nadere informatie

Beheer en onderhoud Nationaal Muziekkwartier

Beheer en onderhoud Nationaal Muziekkwartier Beheer en onderhoud Nationaal Muziekkwartier Nihad Mesevic Coördinator onderhoud Bereikbaar: Gemeente Enschede Hengelosestraat 51 Postbus 20 7500 AA Enschede 053-4818424 06-13695226 n.mesevic@enschede.nl

Nadere informatie