De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa"

Transcriptie

1 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa Mr. A.A. van Gelder 1 Mede naar aanleiding van de recente financiële crisis is er bij banken en andere financiële ondernemingen toenemende mate aandacht voor corporate governance. Een belangrijk onderdeel van een verantwoorde corporate governance is dat een financiële onderneming beschikt over geschikte bestuurders en commissarissen. In Nederland is inmiddels een wetsvoorstel 2 bij de Tweede Kamer aanhangig (hierna wetsvoorstel geschiktheid ) waarmee de geschiktheidseis wordt geïntroduceerd. Nederland heeft hiermee gekozen voor een brede invulling van het bekende begrip deskundigheid, maar hoe wordt dit ingevuld door andere Europese lidstaten, en wat is de visie van de Europese Commissie? Ter inleiding zal ik ingaan op de vraag waarom het van belang is dat bestuurders en commissarissen geschikt zijn, waarbij ik stilsta bij de gevolgen van de financiële crisis en de mogelijke rol van (de geschiktheid van) bestuurders en commissarissen hierin. Een deel van dit kader wordt ook elders in dit Jaarboek geschetst door Khan en Hage, vanuit het perspectief van DNB. Vervolgens zal in paragraaf 2 een beknopte weergave worden gegeven van de huidige geschiktheidseisen bij een aantal Europese toezichthouders. Er zal voornamelijk gekeken worden naar de invulling van het begrip geschiktheid door de Britse Financial Services Authority (FSA), door de Franse Autorité des Marchés Financiers (AMF) en door de Duitse Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin), naast die van de 1 Mr. A.A. (Annick) van Gelder is werkzaam bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) als jurist bij de afdeling Juridische Zaken en als assistent boetefunctionaris. De wet- en regelgeving omtrent deskundigheid (later geschiktheid) en betrouwbaarheid is één van haar kennisgebieden. Dit artikel is geschreven op persoonlijke titel. De auteur dankt mr. M.E.J. Verrest en mr. M.J. van Pomeren voor hun waardevolle inbreng bij de totstandkoming van deze bijdrage. 2 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet financiële markten BES en de Wet toezicht trustkantoren in verband met de introductie van de geschiktheidseis en de versterking van de samenwerking tussen de toezichthouders in het kader van de geschiktheidstoets en de betrouwbaarheidstoets. Jaarboek Compliance

2 Toezicht en handhaving Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Nederlandsche Bank (DNB). De volgende vragen zullen hierbij aan de orde komen: wie moet er geschikt zijn en waar moet een bestuurder en/of commissaris aan voldoen? Zijn er (wezenlijke) verschillen in de benadering van voornoemde Europese toezichthouders? In de derde paragraaf wordt ingegaan op enkele recente ontwikkelingen omtrent de geschiktheidseis op EU niveau. Daarbij zal onder meer het Groenboek inzake corporate governance van de Europese Commissie aan de orde komen. Tot slot wordt in de conclusie nog een aantal aanbevelingen gedaan voor een mogelijke invulling van de geschiktheidstoets op Europees niveau. In deze bijdrage zullen afwisselend de termen geschiktheid en deskundigheid gebruikt worden. Het wetsvoorstel geschiktheid voorziet namelijk in de vervanging van de deskundigheidseis door de geschiktheidseis, waarmee geen inhoudelijke verandering wordt beoogd. Daarnaast wordt met de term geschiktheid de bredere invulling van de term deskundigheid bedoeld, zoals reeds uiteengezet in de nieuwe beleidsregel van de AFM en DNB 3. Het geschikt zijn omvat hiermee meer dan alleen het beschikken over diploma s en de nodige werkervaring. De betrouwbaarheidseis, waaraan beleidsbepalers eveneens dienen te voldoen, zal in deze bijdrage niet inhoudelijk aan de orde komen. Het artikel beperkt zich derhalve tot de ontwikkelingen rondom de geschiktheidseis. 4 In het buitenland wordt vaak de term fit and proper gebruikt. Deze term omvat ook de betrouwbaarheidseis ( proper ). Daar waar de term fit and proper in deze bijdrage gebruikt zal worden, zal daarmee derhalve ook de betrouwbaarheidseis bedoeld worden Waarom geschikte beleidsbepalers? 1.1 Corporate governance en de recente financiële crisis Voor iedere (financiële) onderneming is het hebben van geschikte beleidsbepalers en medebeleidsbepalers van belang. Niet alleen de interne bedrijfscultuur maar ook de reputatie van een onderneming wordt voor een belangrijk deel bepaald door haar 3 Beleidsregel deskundigheid 2011 van de AFM en DNB, Stcrt. 2010, nr Voor een bespreking van de wegingsfactoren bij de betrouwbaarheidstoets in Nederland verwijs ik graag naar het artikel van mr. M.E.J. Verrest, De betrouwbaarheidstoetsing: een kernwaarde in het financieel recht, Jaarboek Compliance Daarnaast zullen de termen beleidsbepalers en medebeleidsbepalers regelmatig voorkomen. Onder deze term wordt in deze bijdrage verstaan een ieder die door de Nederlandse of buitenlandse toezichthouder getoetst moet worden op betrouwbaarheid en/of deskundigheid (geschiktheid). 72 Jaarboek Compliance 2012

3 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa bestuurders. Uit verschillende studies naar aanleiding van de financiële crisis is voorts gebleken dat het belang van geschikte beleidsbepalers essentieel is voor een goed functionerende corporate governance. Niet alleen de tone at the top bepaalt hoe het bedrijf geleid wordt, ook het begrip walk the talk is van belang om de daad bij het woord te voegen. Hoewel er geen sprake is van een (wettelijke) verplichting om een juiste tone at the top te hebben, mag wel van beleidsbepalers verwacht worden dat zij het voortouw nemen bij het actief invullen van hun corporate governance. Met hun handelen zijn beleidsbepalers in staat om invloed uit te oefenen op de interne verhoudingen binnen de organisatie. Gegeven deze invloed zijn het bij uitstek en in eerste instantie de beleidsbepalers die het integer invullen van de corporate governance vorm dienen te geven. Uit de recente financiële gebeurtenissen is echter gebleken dat beleidsbepalers te veel risico s namen, gedreven werden door verschillende perverse prikkels (bijvoorbeeld het beloningsbeleid 6 ) en over het algemeen het grotere plaatje, met name het klantbelang, uit het oog waren verloren. Ook werden de risico s waaraan de financiële ondernemingen werden blootgesteld niet voldoende door bestuurders begrepen en beheerst. 7 Hierdoor is het vertrouwen van de consument in de financiële sector sterk gedaald. Een sprekend voorbeeld van gebrek aan deskundigheid binnen een financiële onderneming, dat ernstige gevolgen met zich meebracht, is de gang van zaken bij de DSB Bank. In het rapport van de Commissie Scheltema over het onderzoek naar de DSB Bank wordt onder meer het volgende aangegeven met betrekking tot de deskundigheid van de directeur-grootaandeelhouder (DGA), de heer Scheringa: De deskundigheid en de belangstelling van Scheringa lagen op het terrein van de kredietbemiddeling en niet op het bancair gebied. Daardoor werd het functioneren van de bank gekenmerkt door een onbalans tussen zijn commerciële invalshoek, gericht op groei van de onderneming en het behalen van winst, en de bancaire benadering, waarin beheersing van risico s en de financiële soliditeit centraal moeten staan. 8 Deskundigheid op financieel terrein was ten tijde van de vergunningaanvraag slechts bij één bestuurder aanwezig. De directeur-grootaandeelhouder was onervaren op bancair terrein. De Commissie meent dat het aanvaarden van de directeurgrootaandeelhouder van DSB als deskundig bestuurder niet juist is gebleken. Het 6 Zie ook het artikel van drs. G.J. Strampel en M. van den Berg, MSc, Beheerst belonen levert wat op!, elders in dit Jaarboek. 7 Zie onder meer het rapport van de Commissie Maas p. 13, het rapport van de Commissie De Wit p. 98, 100 en 168 en het Groenboek van de Europese Commissie ten aanzien van corporate governance. 8 Rapport van de Commissie van Onderzoek DSB Bank, 23 juni 2010, p. 16. Jaarboek Compliance

4 Toezicht en handhaving ontbreken van kennis of ervaring op bancair terrein had in combinatie met de zeer sterke positie in de zeggenschapsstructuur tot een ander oordeel moeten leiden. 9 Gelet op de bijzondere invloed van de heer Scheringa als DGA, en gelet op zijn commerciële prioriteiten, ontbrak er in het bestuur van de bank het nodige tegenwicht ten aanzien van de bancaire tak. Hierdoor werd er onvoldoende aandacht besteed aan cruciale onderwerpen voor een gezonde corporate governance, zoals onder meer het balans- en risicomanagement. Bovengenoemde gebeurtenissen hebben geleid tot de bewustwording dat elementen als risicomanagement en klantbelang centraal niet (langer) mogen ontbreken in de geschiktheidstoets van bestuurders en commissarissen. 1.2 Maatregelen en zelfregulering Om het vertrouwen in de financiële sector te herstellen heeft het ministerie van Financiën een breed pakket aan maatregelen aangekondigd om de financiële sector te versterken, waaronder het wetsvoorstel geschiktheid. Eveneens voortvloeiend uit de recente onderzoeken naar aanleiding van de financiële crisis is het ontwerpbesluit Wijzigingsbesluit financiële markten Hierin wordt onder andere een wijziging van artikel 17, eerste lid, van het Besluit prudentieel toezicht Wft en van artikel 30, eerste lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft voorgesteld. De genoemde artikelen hebben betrekking op de bedrijfsvoering van een financiële onderneming dat voorziet in duidelijke besluitvormingsprocedures en een duidelijke en adequate organisatiestructuur. Deze formulering dient met het Wijzigingsbesluit vervangen te worden door duidelijke besluitvormingsprocedures en een duidelijke, evenwichtige en adequate organisatiestructuur. Hoewel de wijziging minimaal is toevoeging van de term evenwichtig zou volgens de toelichting hiermee worden aangegeven dat DNB en de AFM in de corporate governance structuur kunnen ingrijpen indien deze onevenwichtigheden vertoont die schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de financiële stabiliteit, integriteit en/of de behandeling van klanten en andere betrokkenen, bijvoorbeeld door strengere vergunningseisen of extra checks and balances op te leggen. 10 Bij financiële ondernemingen met een directeur-grootaandeelhouder (DGA) structuur of een daarmee vergelijkbare structuur is bijzondere aandacht voor een evenwichtige 9 Rapport van de Commissie van Onderzoek DSB Bank, 23 juni 2010, p Ontwerpbesluit Wijzigingsbesluit financiële markten 2012, p. 11: <www.internetconsultatie.nl/wijzigingsbesluitfm2012/document/322>. 74 Jaarboek Compliance 2012

5 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa organisatiestructuur op zijn plaats. Hoewel ook gepleit zou kunnen worden voor een algeheel verbod van een DGA-structuur bij financiële ondernemingen (zie onder meer de gebeurtenissen bij de DSB Bank), is de wetgever blijkens de toelichting van oordeel dat een dergelijk verbod niet alleen onwenselijk is, maar ook een arbitrair karakter heeft. Een DGA-structuur is immers niet per definitie ongewenst. Een algeheel verbod zou bovendien de toetreding van nieuwe ondernemingen kunnen belemmeren, aangezien deze vaak op initiatief van één persoon, die naast directeur ook grootaandeelhouder is, ontstaan. 11 Uit bovengenoemde maatregelen kan geconcludeerd worden dat een aanscherping van het toezicht op corporate governance, en de rol van de beleidsbepalers hierin, heeft plaatsgevonden. Ook spelen de AFM en DNB een groeiende rol. Naast bovengenoemde regelgeving kent men ook het fenomeen van zelfregulering. Idee daar achter is dat financiële ondernemingen zelf het beste geëquipeerd zijn om hun eigen risico s te herkennen. Een voorbeeld van zelfregulering is de Code Banken, die tot stand is gekomen op basis van het rapport van de Commissie Maas en is opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). De Code Banken is op 1 januari 2010 in werking getreden en geldt voor alle banken in Nederland, zowel voor hun activiteiten in Nederland als in andere Europese lidstaten. Een Monitoring Commissie Code Banken toetst de naleving van de code. Eind 2011 wordt verwacht dat de Monitoring Commissie met een integrale rapportage komt over de naleving van de Code. Ook is per 1 januari 2011 de door het Verbond van Verzekeraars opgestelde Governance Principes ook wel de Code Verzekeraars genoemd in werking getreden. Deze principes komen overeen met de principes van de Code Banken en zijn van toepassing op alle verzekeraars met een Wft vergunning. Door deze Codes na te leven hebben banken en verzekeraars afgesproken om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het voldoen aan wet- en regelgeving. In de Codes wordt onder meer geregeld dat bestuurders en commissarissen permanente educatie dienen te volgen ten aanzien van hun kennis en vaardigheden. De educatie heeft in ieder geval betrekking op relevante ontwikkelingen binnen de bank dan wel verzekeraar en de financiële sector, op corporate governance in het algemeen en die van de financiële sector in het bijzonder, op de zorgplicht jegens de klant, integriteit, het risicomanagement, financiële verslaggeving en audit. Daarnaast zijn bestuurders en commissarissen verplicht een moreel-ethische verklaring af te leggen. Ten aanzien van de Code Banken wordt 11 Ontwerpbesluit Wijzigingsbesluit financiële markten 2012, p. 11. Jaarboek Compliance

6 Toezicht en handhaving deze verklaring ook wel bankierseed genoemd. Met het ondertekenen van de moreelethische verklaring beloven bestuurders van banken en verzekeraars integer te handelen in het belang van de klant en de samenleving. De vraag blijft echter in hoeverre zelfregulering in de financiële sector effectief is. Zelfregulering kent immers het pas toe of leg uit systeem, waardoor enige ruimte bestaat om afstand te doen van (onderdelen van) de Code. De Code Banken en Code Verzekeraars vormen weliswaar een belangrijke stap in de goede richting maar zoals de Commissie De Wit 12 zich ook terecht heeft afgevraagd in hoeverre wordt met de Code ook een mentaliteitsverandering bereikt, met name ten aanzien van het integer handelen in het belang van de klant en de samenleving? Bovengenoemde bankierseed is een voorbeeld van zelfregulering waarvan de effectiviteit niet buiten twijfel staat. Doordat sprake is van zelfregulering geeft iedere bank een andere invulling aan deze moreel-ethische verklaring. Ook heeft (nog) niet iedere bankbestuurder deze door de Code Banken verplichte eed afgelegd, zo blijkt uit de voorrapportage ten aanzien van de implementatie van de Code Banken van de Monitoring Commissie Code Banken. 13 Met name vanuit de Tweede Kamer zijn de nodige kritische vragen gesteld over de status van de bankierseed. 14 De eed dreigt een dode letter te worden omdat deze te vrijblijvend zou zijn. Een aantal Kamerleden heeft daarom gepleit om de bankierseed te koppelen aan de goedkeurende verklaring van DNB om zodoende meer gewicht aan het instrument te geven. 15 De regering heeft echter meerdere malen aangegeven dat gelet op het zelfregulerend karakter van de Code Banken de koppeling van de bankierseed aan het toezicht van DNB onwenselijk is. 16 Na een tweetal moties lijkt de regering er inmiddels anders tegenaan te kijken, hoewel de minister eerst nog de uitkomsten van de rapportage over de naleving van de Code Banken van de Monitoring Commissie wil afwachten De Commissie De Wit vraagt zich af in hoeverre de financiële sector de discipline heeft om niet alleen naar de letter, maar ook naar de geest van de Code Banken te gaan handelen. Kamerstukken II, , , nrs. 3-4, p Voorrapportage implementatie Code Banken van de Monitoring Commissie Code Banken, december 2010, p. 5 en Zie de motie van de leden Braakhuis en Plasterk, Kamerstukken II, , , nr Zie onder meer P. Couwenbergh en P. Lalkens, Bankierseed is gemiste kans in het Financieele Dagblad, 20 januari 2011 en het verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie voor Financiën op 22 februari 2011, Kamerstukken II, , , nr. 15, p Zie bijvoorbeeld de vragen gesteld door de leden Koolmees en Braakhuis over de moreel-ethische verklaring, met de daarop door de regering gegeven antwoorden, Kamerstukken II, , Aanhangsel Handelingen Kamerstukken II, , , nr. 15, p Jaarboek Compliance 2012

7 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa In de motie Braakhuis/Plasterk 18 wordt de regering verzocht om de bankierseed niet alleen verplicht te stellen voor bankbestuurders maar ook voor alle bankmedewerkers die het vak van bankier of handelaar uitoefenen. Daarnaast wordt verzocht een openbaar register aan te houden met de bankierseed per bankier en de AFM of Kifid de bevoegdheid te verlenen om bankmedewerkers sancties op te leggen en uit het register te verwijderen bij overtreding van de eed. De motie Huizing 19, waarin verzocht wordt om de bankierseed te koppelen aan de geschiktheids- en betrouwbaarheidstoets van bestuurders van banken, is inmiddels aangenomen door de Tweede Kamer. Op dit moment wordt door het ministerie van Financiën, in overleg met DNB, de AFM en de NVB, bezien hoe nadere invulling aan de bankierseed te geven. Vragen die nog beantwoord moeten worden zijn: Hoe dient de bankierseed gekoppeld te worden aan het toezicht van DNB en de AFM (via de geschiktheidstoets, de betrouwbaarheidstoets en/of de integere en beheerste bedrijfsvoering)? Wie moet de moreel-ethische verklaring afleggen? Alleen de bankbestuurders, iedere medewerker die het vak van bankier of handelaar uitoefent of nog breder iedere medewerker die binnen de bank een compliancegevoelige functie uitoefent? Dient er een ceremonie te komen bij het afleggen van de eed, en zo ja, waar moet deze ceremonie plaatsvinden (bij het ministerie van Financiën, bij DNB, bij de AFM, bij de financiële onderneming zelf)? Bovengenoemde koppeling van de bankierseed aan de geschiktheidstoets zal mijns inziens niet alleen meer gewicht geven aan de bankierseed, maar komt de geschiktheidstoets eveneens ten goede. Hiermee wordt namelijk nogmaals benadrukt dat de geschiktheid van bestuurders en commissarissen nauw verbonden is met de integriteit van de financiële sector en het handelen in het belang van de klant en de samenleving, één van de kernpunten van de geschiktheidseis. 2. Huidige geschiktheidstoetsen bij de Europese toezichthouders In de eerste paragraaf is het belang van geschikte beleidsbepalers en medebeleidsbepalers voor een gezonde corporate governance en bedrijfscultuur benadrukt. In deze paragraaf zal gekeken worden naar de vraag hoe deze geschiktheid getoetst wordt, zowel in Nederland als daarbuiten. 18 Kamerstukken II, , , nr Kamerstukken II, , , nr. 37. Jaarboek Compliance

8 Toezicht en handhaving Met regelmaat zijn bestuurders en commissarissen, afkomstig uit het buitenland, werkzaam bij grote financiële ondernemingen, die ook in Nederland vergunningplichtig zijn. In dat kader dienen deze beleidsbepalers getoetst te worden door de Nederlandse toezichthouder. Deze bestuurders en commissarissen zijn echter vaak al eerder getoetst door de toezichthouder van hun land van herkomst. 20 Voor de AFM en DNB is het daarom van belang om te weten op welke wijze en aan de hand van welke eisen buitenlandse toezichthouders toetsen, maar ook wat in individuele gevallen de uitkomst van een toets op deskundigheid is geweest. Niet alleen voor de AFM en DNB is het van belang om enige kennis te hebben van de toetsingspraktijken bij de andere Europese toezichthouders, dit kan ook relevant zijn voor de compliance officers van financiële ondernemingen. In deze paragraaf wil ik daarom meer inzicht geven in de wijze van toetsing van de diverse toezichthouders. 2.1 Europese richtlijnen De grondslag voor de geschiktheidseis is te vinden in diverse Europese richtlijnen waar de nationale financiële wetten op zijn gebaseerd, zoals de Wet op het financieel toezicht (Wft) in Nederland. De term deskundigheid (geschiktheid) wordt vreemd genoeg niet consistent gebruikt in de diverse EU-richtlijnen. Ook valt er een verschil van terminologie te constateren in de verschillende vertalingen van de richtlijnen. Zo wordt bijvoorbeeld in artikel 7, eerste lid, van de richtlijn 2009/65/EG 21, artikel 135 van de richtlijn 2006/48/EG 22 en artikel 5, onderdeel i, van de richtlijn 2007/64/EG 23, bepaald dat de beleidsbepalers dienen te beschikken over voldoende ervaring dan wel over de nodige kennis en ervaring. In artikel 42 van de richtlijn 2009/138/EG 24 wordt daarentegen weer gesproken over de eis dat hun beroepskwalificaties, -kennis en -ervaring volstaan om een gezond en prudent bestuur mogelijk te maken, waarbij de deskundigheidseis een bredere invulling lijkt te krijgen. 20 Het kan overigens ook gaan om een Nederlandse bestuurder of commissaris die deze functie bij een buitenlandse financiële onderneming heeft uitgeoefend en in die hoedanigheid reeds eerder door een buitenlandse toezichthouder is getoetst op deskundigheid. 21 Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe s). 22 Richtlijn 2006/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen. 23 Richtlijn 2007/64/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 betreffende betalingsdiensten in de interne markt tot wijziging van de Richtlijnen 97/7/EG, 2002/65/EG, 2005/60/ EG en 2006/48/EG, en tot intrekking van Richtlijn 97/5/EG. 24 Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en het herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II). 78 Jaarboek Compliance 2012

9 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa In het Duits worden de termen die fachliche Qualifikation dan wel sind ausreichend gut beleumdet und verfügen gebruikt en in het Frans wordt afgewisseld tussen de termen compétence en expérience of worden deze termen gecombineerd gebruikt, zoals in de zin possèdent les compétences et l'expérience requises. Uit het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de term fit in de fit and proper -eis een zodanige open norm bevat dat, afhankelijk van de context dan wel de taal, deze enigszins kan verschillen zonder zijn oorspronkelijke betekenis te verliezen. Zoals ook wordt opgemerkt in de Memorie van Toelichting 25 bij het wetsvoorstel geschiktheid is er in de betreffende Europese richtlijnen nog geen concrete invulling gegeven aan de eisen die aan beleidsbepalers worden gesteld. In de Antonveneta-richtlijn 26 is wel een aantal niet-limitatieve criteria opgenomen voor de beoordeling van de geschiktheid van een kandidaat. Deze criteria zijn door CEBS, CEIOPS en CESR nader uitgewerkt in de Guidelines for the prudential assessment of acquisitions and increases in holdings in the financial sector required by Directive 2007/44/EC. Ten aanzien van de geschiktheidseis ( professional competence ) worden de volgende ruim geformuleerde richtlijnen gegeven. The management competence may be based on the acquirer s previous experience in acquiring and managing holdings in companies, and should demonstrate due skill, care, diligence, and compliance with the relevant standards. The technical competence may be based on the acquirer s previous experience in operating and managing financial firms as a controlling shareholder or as a person who effectively directs the business of a financial firm. In this case also, the experien ce should demonstrate due skill, care, diligence, and compliance with the relevant standards. Opgemerkt zij dat deze eisen nauw aansluiten bij het ruim geformuleerde begrip deskundig heid zoals uiteengezet in de Beleidsregel deskundigheid 2011 van de AFM en DNB en het wetsvoorstel geschiktheid. De geschiktheidseis omvat zodoende meer dan alleen de nodige diploma s en werkervaring. 25 Kamerstukken II, , , nr. 3, p Richtlijn 2007/44/EG. De Antonveneta-richtlijn heeft betrekking op de beoordeling van een voorgenomen deelneming of overname in de financiële sector. De richtlijn schrijft prudentiële criteria voor bij de beoordeling van een voorgenomen deelneming of overname. Daarnaast uniformeert de richtlijn de procedurevoorschriften ten aanzien van de beslissing daarover. Jaarboek Compliance

10 Toezicht en handhaving 2.2 Nederland AFM en DNB De Wft en de Beleidsregel deskundigheid 2011 Omdat de Wft geen nadere invulling geeft aan de term deskundigheid er wordt in artikel 3:8 Wft en 4:9 Wft uitsluitend vermeld dat beleidsbepalers deskundig dienen te zijn in verband met de uitoefening van het bedrijf van de financiële onderneming heeft de AFM in het verleden een beleidsregel opgesteld waarin zij nader toelicht hoe zij de deskundigheid van beleidsbepalers toetst. 27 In het licht van de kredietcrisis en de daaruit voortgekomen aandacht voor deskundigheid van bestuurders en commissarissen, hebben de AFM en DNB hun beleid met betrekking tot de toetsing van deskundigheid van beleidsbepalers geëvalueerd. Dit heeft geleid tot het opstellen van een gezamenlijke Beleidsregel deskundigheid 2011, die op 1 januari 2011 in werking is getreden. 28 Met de nieuwe beleidsregel hebben de AFM en DNB nader invulling gegeven aan de open norm neergelegd in artikel 3:8 Wft en 4:9 Wft. Het begrip deskundigheid wordt in de Beleidsregel deskundigheid 2011 ruim uitgelegd, aan de hand van beginselen (principle-based) neergelegd in hoofdstuk 1, onderdeel 1.2 (hierna onderdeel 1.2.1). Met deze principle-based benadering benadrukt de toezichthouder dat ondernemingen, daar waar het gaat om de deskundigheid van hun beleidsbepalers, een eigen verantwoordelijkheid hebben. Beleidsbepalers van alle financiële ondernemingen waarop de Beleidsregel deskundigheid 2011 van toepassing is, moeten (door lopend) voldoen aan de principle-based criteria in onderdeel Voor beleidsbepalers van onder andere aanbieders van beleggingsobjecten, banken, levensverzekeraars, marktexploitanten en pensioenfondsen (Groep A in de beleidsregel) gelden de principlebased criteria zowel vóór het aantreden als daarna. Voor beleidsbepalers van aanbieders van krediet, beleggingsondernemingen, beheerders van beleggingsinstellingen, beleggingsmaatschappijen en bewaarders (Groep B in de beleidsregel) en financieel dienstverleners (Groep C in de beleidsregel) wordt de toets vóór aantreden rule-based ingevuld. 29 Na aantreden gelden ook voor deze beleidsbepalers de principle-based criteria in onderdeel Deskundigheid bestaat uit kennis, vaardigheden en professioneel gedrag en kan onder meer blijken uit de opleiding, werkervaring en competenties van de te toetsen beleidsbepaler. In de bijlage bij de Beleidsregel deskundigheid 2011 is een niet limitatieve lijst van competenties opgenomen, behorend bij onderdeel van de beleidsregel. 27 Beleidsregel deskundigheid dagelijks beleidsbepalers artikel 4:9 en 5:29 Wft, Stcrt 2008, nr. 69, p Beleidsregel deskundigheid 2011 van de AFM en DNB, Stcrt. 2010, nr Voor een algemene weergave van de toetsingscriteria bij bestuurders en commissarissen verwijs ik verder naar de bijdrage van mr. drs. I.P. Palm-Steyerberg, Toetsingscriteria bestuurders en commissarissen, in het Jaarboek Compliance Zie Hoofdstuk 2 van de beleidsregel en de toelichting op de beleidsregel, Stcrt. 2010, nr , p. 11, onder 8. Opzet en indeling van de beleidsregel. 80 Jaarboek Compliance 2012

11 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa Voorbeelden van competenties zijn onder andere besluitvaardigheid, helikopterzicht en oordeelsvorming, klant- en kwaliteitsgericht, omgevingssensitiviteit en stressbestendigheid. Wat de relevante competenties zijn voor welke functies is in eerste instantie aan de financiële onderneming om te bepalen. Van beleidsbepalers wordt op basis van de Beleidsregel deskundigheid 2011 verwacht dat zij (doorlopend) deskundig zijn met betrekking tot: Bestuur, organisatie en communicatie (onderdeel 1.2.1, onder A): hieronder wordt onder meer verstaan het sturing geven aan processen, taakgebieden en medewerkers, en het naleven en handhaven van algemeen aanvaarde sociale, ethische en professionele normen, waaronder het tijdig, juist en duidelijk informeren van klanten en de toezichthouder. 30 Producten, diensten en markten waarop de onderneming actief is (onderdeel 1.2.1, onder B), inclusief relevante wet- en regelgeving en financiële (en actuariële) aspecten. Ook wordt verwacht dat niet alleen kennis met betrekking tot de producten, diensten en markten aanwezig is, maar ook dat kennis aanwezig is over welke producten passend zijn voor welke doelgroep van klanten en dat die kennis wordt ingezet bij de ontwikkeling en distributie van producten. 31 Beheerste en integere bedrijfsvoering (onderdeel 1.2.1, onder C): hieronder wordt verstaan de administratieve organisatie en interne controle, de waarborging van deskundigheid en vakbekwaamheid binnen een onderneming, de zorgvuldige behandeling van klanten, het risicomanagement, compliance en de uitbesteding van werkzaamheden. 32 Evenwichtige en consistente besluitvorming (onderdeel 1.2.1, onder D), waarbij de belangen van klanten en de relatie met andere stakeholders een centrale positie innemen. 33 De aspecten risicobeleid en zorgvuldige behandeling van klanten vormen in het bijzonder een belangrijke nieuwe aanvulling op de oude beleidsregel deskundigheid van de AFM en vloeien rechtstreeks voort uit de verschillende aanbevelingen van de commissies Maas, De Wit en Scheltema. Daarnaast worden in een aantal competenties (waarmee deskundigheid kan worden aangetoond) zoals leiderschap en samenwerkingsvermogen het belang van het vermogen rekening te houden met de inbreng van anderen benadrukt om zodoende een gezonde balans in de beleidsvorming binnen het collectief te stimuleren. 30 Stcrt. 2010, nr , p Stcrt. 2010, nr , p Stcrt. 2010, nr , p Stcrt. 2010, nr , p. 16. Jaarboek Compliance

12 Toezicht en handhaving De deskundigheidsbepalingen in de Wft zijn zodanig geformuleerd dat de eis van deskundigheid gesteld wordt ten aanzien van de individuele bestuurder. De toets richt zich derhalve rechtstreeks tot de kwaliteiten van die persoon. De wet gaat niet uit van de eis dat het bestuur als geheel over voldoende deskundigheid moet beschikken. In het vennootschapsrecht wordt de collectieve verantwoordelijkheid van het bestuur echter wel tot uitgangspunt genomen. Om deze discrepantie te overbruggen is in de Beleidsregel deskundigheid 2011 de term collectief geïntroduceerd, waarmee bedoeld wordt dat de beleidsbepalers gezamenlijk het (dagelijks) beleid van de onderneming (mede)bepalen. In de Beleidsregel deskundigheid 2011 wordt bepaald dat, indien er sprake is van een collectief, de toetsing van deskundigheid met inachtneming van de samenstelling en het functioneren van het collectief geschiedt. Hiermee wordt de vereiste deskundigheid van de te toetsen beleidsbepaler afgezet tegen de reeds aanwezige deskundigheid in het collectief. Uitgangspunt bij de deskundigheidstoetsing is dat de onderneming de toezicht houder overtuigt van de deskundigheid van zijn beleidsbepalers. Het is ook primair aan de onderneming om de deskundigheid van de voorgedragen kandidaat te toetsen, bijvoorbeeld door een assessment. Voorts is het mogelijk, indien noodzakelijk bevonden door de toezichthouder, dat de toezichthouder een gesprek voert met de kandidaat om een beter beeld te krijgen van zijn deskundigheid en competenties. De toezichthouder zal dan beoordelen of het beeld dat de onderneming over de kandidaat heeft geschetst, ook strookt met wat uit het gesprek naar voren is gekomen. De nadruk op de geschiktheidseis ligt niet alleen bij de vergunningverlening. De geschiktheidseis is immers een doorlopende eis, die ook na vergunningverlening geldt. De AFM en DNB zijn bevoegd om onderzoek in het doorlopend toezicht uit te voeren, indien daar reden voor is. Idealiter zou de financiële onderneming op eigen initiatief, bij de vergunningaanvraag, aan de toezichthouder kunnen voorleggen welke maatregelen zij zal nemen om doorlopend te voldoen aan de geschiktheidseis (en wellicht ook de betrouwbaarheidseis) van haar bestuurders en commissarissen en hoe zij deze op een doorlopende wijze binnen haar organisatie zal toetsen. Een voorbeeld van bovengenoemde best practice is het in 2008 ondertekende Compliance Handvest tussen de OPTA en de raad van bestuur van KPN. Het handvest bevat afspraken over hoe KPN concreet invulling geeft aan haar eigen verantwoordelijkheid om te voldoen aan de Telecommunicatiewet. Wellicht is het een idee om deze praktijk ook toe te passen in de financiële sector. 82 Jaarboek Compliance 2012

13 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa Het wetsvoorstel geschiktheid Met het wetsvoorstel geschiktheid wordt de deskundigheidseis vervangen door de geschiktheidseis. Dit begrip zou beter aangeven dat deze eis uit een combinatie van kennis, ervaring, vaardigheden en professioneel gedrag bestaat. Deskundigheid is hier slechts een onderdeel van. Ook zou de term geschiktheid beter aansluiten bij het idee dat iemand wel deskundig kan zijn maar niet geschikt. Een voorbeeld dat in de Memorie van Toelichting wordt gegeven is een persoon die over gedegen kennis beschikt maar zich niet professioneel gedraagt omdat hij bijvoorbeeld slecht bereikbaar is of onvoldoende beschikbare tijd heeft vanwege veel nevenfuncties en daardoor niet in staat is zijn functie van beleidsbepaler of commissaris op een adequate wijze uit te oefenen. 34 In de praktijk zal de inwerkingtreding van het wetsvoorstel, in ieder geval met betrekking tot de toetsingscriteria, niet veel verandering brengen ten opzichte van de huidige werkwijze van de AFM en DNB. In de Beleidsregel deskundigheid 2011 wordt immers al uitgegaan van het principe dat deskundigheid een combinatie van kennis, ervaring, vaardigheden en professioneel gedrag vormt. Wat wel een aanzienlijke wijziging zal op leveren is de introductie van een vetorecht voor de toezichthouders bij de geschiktheids- en betrouwbaarheidstoets. Mocht een van de toezichthouders twijfelen over de betrouwbaarheid of geschiktheid van een (mede)beleidsbepaler bij een bank of verzekeraar dan is dit oordeel van doorslaggevend belang. Gelet op het onderwerp van deze bijdrage zal hier verder niet op worden ingegaan. 35 Commissarissen vervullen een belangrijke rol in het toezien op een gezonde bedrijfscultuur. Zij kunnen de nodige tegenwicht bieden binnen de financiële onderneming door bijvoorbeeld kritisch naar productontwikkeling en risicomanagement te kijken. Dat commissarissen ook geschikt dienen te zijn lijkt derhalve vanzelfsprekend en toch is dit nog niet wettelijk geregeld. De AFM en DNB hebben slechts de bevoegdheid om commissarissen te toetsen op hun betrouwbaarheid. Met het wetsvoorstel geschiktheid wordt bepaald dat buiten de dagelijks beleidsbepalers ook commissarissen getoetst moeten worden op geschiktheid. In het rapport van de Commissie Maas werd reeds gepleit om deskundigheidseisen voor commissarissen wettelijk te verankeren, waarbij toetsing door de toezichthouder wordt uitgevoerd. 34 Kamerstukken II, , , nr. 3, p Ik verwijs hieromtrent graag naar het artikel van C.M. Grundmann-van de Krol, Geschiktheid, betrouwbaarheid en de beoordeling daarvan: het twin-peaks -toezichtmodel wankelt, Ondernemingsrecht 2011/68. Jaarboek Compliance

14 Toezicht en handhaving 2.3 Verenigd Koninkrijk FSA Naar aanleiding van de financiële crisis en in het bijzonder van de val van de bank Northern Rock heeft de FSA haar algehele toezichtstrategie en -aanpak herzien en onder meer haar toezicht ten aanzien van de deskundigheid van het senior management aangepakt. Daarnaast is er in november 2009 een toonaangevend rapport uitgekomen van Sir David Walker, ten aanzien van corporate governance bij banken en andere financiële ondernemingen. 36 In dit rapport wordt een aantal maatregelen voorgesteld ter verbetering van het functioneren van de corporate governance binnen financiële ondernemingen. Walker stelt onder andere voor om de fit and proper test meer gewicht te geven door de test uit te breiden met een aantal nieuwe criteria waar aan getoetst zou moeten worden. Het rapport heeft geleid tot nieuwe ontwikkelingen in het toezicht van de FSA, met name ten aanzien van de geschiktheidseis in het algemeen. Naar aanleiding van het Walker rapport heeft de FSA een aantal voorstellen gedaan ten aanzien van de corporate governance binnen financiële ondernemingen. Naast het gegeven dat de controlled functions uitgebreid zijn met een aantal beleidsbepalende sleutelposities, stelt de FSA ook voor om een board risk committee te benoemen. Daarnaast wordt voorgesteld dat financiële ondernemingen een Chief Risk Officer benoemen. Hij moet een brug vormen tussen de Raad 37 en het dagelijks beleid. In het Verenigd Koninkrijk dienen personen die een controlled function 38 of SIF (Significant Influence Function) willen bekleden fit and proper te zijn om zodoende een approved person te worden. Naar aanleiding van het Walker rapport is de categorie van controlled functions uitgebreid. Hieronder vallen nu onder andere de voorzitter van de Raad, overige leden van de Raad dan wel andere bestuurders of beleidsbepalers, de voorzitter van de risk en/of audit commissies en overige risk en audit functies die zich een niveau onder de Raad bevinden. De hoofd compliance officer, verantwoordelijk voor de gehele compliance binnen de financiële onderneming, is ook een controlled function en dient daarom ook getoetst te worden op geschiktheid en betrouwbaarheid. 36 Sir David Walker, A review of corporate governance in UK banks and other financial industry entities: Final recommendations, 26 november 2009, <webarchive.nationalarchives.gov.uk/+/http://www. hm-treasury.gov.uk/d/walker_review_ pdf>. 37 Gelet op het one-tier board systeem (monistische bestuursstructuur) dat van toepassing is in het Verenigd Koninkrijk, zal ik in deze paragraaf de term Raad gebruiken in plaats van raad van bestuur of raad van commissarissen. In een monistische bestuursstructuur is er geen aparte raad van commissarissen naast de raad van bestuur, maar zitten de uitvoerende bestuurders (de executives ) samen met de toezichthoudend bestuurders ( de non-executives ) in één bestuur. 38 Een controlled function wordt als volgt door de FSA gedefinieerd: A controlled function relates to the carrying on of a regulated activity by a firm, which is specified, under section 59 of the Financial Services and Markets Act (Approval for particular arrangements). 84 Jaarboek Compliance 2012

15 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa Ingevolge artikel 61, eerste lid, van de Financial Services and Markets Act (FSMA) mag de FSA alleen een vergunning verlenen indien onder meer de voorgedragen kandidaat voor een controlled function, in het kader van een vergunningaanvraag als bedoeld in artikel 60 FSMA, betrouwbaar en deskundig is. De regelgeving met betrekking tot de uitvoering van de fit and proper test door de FSA wordt in het FSA Handboek beschreven, in het bijzonder in de onderdelen FIT 1 en FIT 2 ten aanzien van een kandidaat (aan de poort) en in het onderdeel SUP 10 ten aanzien van het doorlopend toezicht, indien de kandidaat reeds een approved person is. De FSA neemt de volgende elementen mee in haar beoordeling: eerlijkheid, integriteit en reputatie (honesty, integrity and reputation), competentie en kundigheid (competence and capability) en financiële deugdelijkheid (financial soundness). In onderdeel van FIT 2 wordt guidance gegeven over de toetsingscriteria met betrekking tot competentie en kundigheid. Zo wordt onder meer getoetst of de kandidaat voldoet aan de relevante FSA training and competence requirements (vakbekwaamheidseisen), neergelegd in het onderdeel Training and Competence kortweg TC in het FSA Handboek. Voorts kijkt de FSA naar ervaring en opleiding. Tot slot bepaalt de FSA of de kandidaat voldoende tijd heeft om de betreffende functie uit te voeren en of hij de verantwoordelijkheden, inherent aan de functie, kan dragen. Het toetsingsproces van de FSA ziet er kort weergegeven als volgt uit. Allereerst benoemt de financiële onderneming een kandidaat voor een controlled function en legt deze voor ter toetsing bij de FSA. Hieraan voorafgaand dient de instelling zelf een grondig onderzoek te hebben uitgevoerd naar de betrouwbaarheid en geschiktheid van de betreffende kandidaat. Volgens de FSA beperkt dit onderzoek zich nog te vaak tot het opvragen van referenten en het uitvoeren van een summiere credit check. De FSA heeft echter in oktober 2009 een brief gericht aan alle financiële ondernemingen en hierin benadrukt dat de eigen due diligence check van de financiële onderneming veel verder dient te gaan. Het is en blijft immers de verantwoordelijkheid van de financiële onde r- neming om een kandidaat te benoemen die fit and proper is. Vervolgens zal de FSA zelf de kandidaat beoordelen. Hierbij zal de betrouwbaarheid, de geschiktheid (deskundigheid) en de financiële deugdelijkheid van de betrokkene getoetst worden. De FSA houdt hierbij rekening met de verantwoordelijkheden van de te vervullen functie en de vaardigheden die hierbij nodig zijn, de wervingsprocessen van de onderneming zelf, het verrichte onderzoek van de financiële onderneming ten aanzien van de betrouwbaarheid en geschiktheid van de betrokkene en de argumenten van de financiële onderneming die tot de conclusie hebben geleid dat de kandidaat betrouwbaar en geschikt is voor de te vervullen controlled function. Jaarboek Compliance

16 Toezicht en handhaving Als onderdeel van de toetsing zal de FSA kandidaten voor functies als de voorzitter van de Raad, de CEO, de CFO, het hoofd Riskmanagement en sommige non-executive director functies (vergelijkbaar met commissarissen in een two-tier systeem) uitnodigen voor een interview. Ook heeft de FSA discretionaire bevoegdheid om kandidaten, voor andere dan bovengenoemde functies, uit te nodigen indien zij dat noodzakelijk acht. Aangezien de kandidaten vaak zeer ervaren en gerespecteerd zijn in de financiële wereld, verwachten zij dat het interview wordt afgenomen door even ervaren mensen. Daarom wordt de FSA ondersteund door een groep van externe senior adviseurs 39. In de selectie van het interviewpanel houdt de FSA rekening met belangenverstrengeling. In het interview komen verschillende onderwerpen aan bod: de vaardigheden van de kandidaat worden in het licht van marktkennis, risicomanagement en AO/IC beoordeeld. Ook wordt gekeken naar de juiste houding en gedrag tegenover de toezichthouder bijvoorbeeld een meewerkende en coöperatieve houding en naar zachte criteria relevant voor de betreffende functie. Uiteraard zal het interview per kandidaat verschillend zijn. 40 De volgende vaardigheden zijn volgens de FSA van belang voor beleidsbepalers. Marktkennis, waarbij gekeken wordt naar besef en begrip voor de financiële markt in breder perspectief en de economische markt waarin de financiële onderneming opereert. Het business model en strategie, waarbij getoetst wordt of de betrokken kandidaat begrip heeft van de strategie en het beleid van de instelling behorende bij de functie. Risicomanagement en interne controle, waarbij er van uitgegaan wordt dat een geschikte kandidaat op adequate wijze de risico s kan identificeren en beheersen. Financiële analyse en control; de geschikte kandidaat moet het vermogen hebben om de financiële informatie van de instelling te begrijpen, hieruit aandachtspunten te identificeren en hiervoor adequate maatregelen te treffen. Corporate governance, waarbij gekeken wordt of de kandidaat het vermogen heeft om de effectiviteit te toetsen en zo nodig veranderingen hierin te brengen. Wettelijke kaders en regelgeving; de geschikte kandidaat heeft besef van en begrip voor het wettelijk kader waarin de financiële onderneming opereert en van de regelgeving omtrent zijn functie als beleidsbepaler. 39 Sir Dominic Cadbury, Baroness Hogg, Lord Marshall en Sir David Scholey. 40 Speech van Rosalie Langley Judd, The approved persons regime Significant Influence Function review in the United Kingdom, 12 oktober 2010, <www.fsa.gov.uk/pages/library/communication/ Speeches/2010/1012_rlj.shtml>. 86 Jaarboek Compliance 2012

17 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa 2.4 Frankrijk AMF In Frankrijk bestaat ten aanzien van de fit and proper test de drieslag honorabilité, compétence et expérience. Beleidsbepalers dienen met andere woorden betrouwbaar te zijn en te beschikken over vaardigheden en ervaring. Welke vaardigheden en ervaringen nodig zijn wordt bepaald door de betreffende functie en de aard en omvang van de financiële onderneming. Financiële ondernemingen waarbij de AMF deskundigheid en betrouwbaarheid van de beleidsbepalers en andere functies toetst zijn onder andere beleggingsinstellingen en andere vormen van beleggingen in securitisaties, vastgoed en bosbeheer (société de gestion d épargne forestière). Ten aanzien van banken en verzekeraars worden de vergunningen verleend door de Autorité de contrôle prudentiel. Hierbij worden beleidsbepalers uiteraard ook getoetst op betrouwbaarheid en deskundigheid. Dit artikel zal zich beperken tot de AMF. Beleidsbepalers dienen bij aanmelding een dossier op te stellen voor de AMF waarin onder andere de volgende elementen worden opgenomen: De kandidaat dient een vragenformulier in te vullen. Naast een aantal vragen over zijn betrouwbaarheid dient hij ook vragen te beantwoorden over zijn functie als beleidsbepaler binnen de betreffende financiële onderneming. Zo dient hij aan te geven wat zijn functie zal inhouden en wat zijn portefeuille en zijn verantwoordelijkheden zullen zijn. Ook dient hij aan te geven, over zijn twee laatst uitgevoerde functies in de afgelopen tien jaar, wat zijn verantwoordelijkheden en beslissingsbevoegd heden waren en wat hij in deze functies aan resultaten heeft bereikt ten aanzien van ontwikkeling en rentabiliteit. Het formulier dient zowel door de kandidaat als door de voorzitter van de raad van commissarissen, of een ander toezichthoudend orgaan indien er geen raad van commissarissen aanwezig is, ondertekend te worden. De kandidaat dient een curriculum vitae in te dienen waarin uitgebreid ingegaan wordt op opleidingen, behaalde diploma s en de reeds uitgevoerde functies. Over de laatste twee uitgevoerde functies dient er aangegeven te worden wat de aard en omvang van de instellingen waren (aantal werknemers en omzet) en wat de bereikte resultaten waren ten aanzien van ontwikkeling en rentabiliteit. Interessant is ook dat de kandidaat zelf een uittreksel van zijn juridisch dossier aan de AMF dient te verstrekken. De kandidaat dient ten slotte een (standaard)brief, gericht aan de voorzitter van de AMF, te ondertekenen waarin hij onder meer verklaart dat hij de verstrekte informatie naar waarheid heeft ingevuld en ingediend, dat er geen andere belangrijke informatie naar zijn weten bestaat en dat hij de AMF onverwijld zal informeren indien er wijzigingen in de verstrekte informatie plaatsvinden. Jaarboek Compliance

18 Toezicht en handhaving Een aantal functies bij een beleggingsinstelling dient te beschikken over een professionele vergunning verleend door de AMF of door de beleggingsinstelling zelf. Het gaat om de functies van trader, clearer, compliance officer, interne controle en beleggingsanalist. 41 Ingevolge artikel verstrekt de AMF de vergunningen voor de compliance officer en voor de interne controle functie, door na te gaan of de betreffende persoon betrouwbaar en deskundig is, of hij bekend is met de professionele vereisten van de functie en of hij voldoet aan de vakbekwaamheidseisen als bedoeld in artikel van het Algemene reglement van de AMF. Voor de andere genoemde functies kan de beleggingsinstelling zelf de vergunning verlenen. De compliance officer van de beleggingsinstelling zal dan zelf de nodige criteria toetsen om na te gaan of de betreffende persoon betrouwbaar en deskundig is. De compliance officer kan op verzoek informatie bij de AMF opvragen ten aanzien van de te toetsen persoon. 42 Om de compétences (vakbekwaamheid) te toetsen bestaat er sinds 1 juli een verplichte toets die afgelegd moet worden door een breed spectrum aan functies: verkopers, beheerders, hoofd van de clearing, hoofd van de post-trade servicing en de functies genoemd in artikel , zoals hierboven genoemd. De test duurt drie uur en bestaat uit 100 meerkeuzevragen. Twaalf thema s komen aan bod, waarvan de helft bestaat uit kennis van de wet- en regelgeving en de andere helft uit kennis van technische aspecten van het vak. Er is reeds kritiek geuit ten aanzien van deze verplichte vakbekwaamheidstoets. Zo zou de toets inhoudelijk niet voldoende gewicht hebben een opfriscursus is voldoende om met vlag en wimpel te slagen. Indien de persoon voor de toets gezakt is, mag hij niet de betreffende functie uitoefenen. Het aantal pogingen om de toets af te leggen is echter ongelimiteerd. In hoeverre is een test met een ongelimiteerd aantal pogingen serieus te nemen? Tot slot is de test zowel bij een door de AMF erkend exameninstituut als bij de beleggingsinstelling zelf af te leggen. In hoeverre zijn deze twee vormen van tests vergelijkbaar? Zal er geen vorm van laksheid ontstaan indien de test bij de beleggingsinstelling zelf wordt afgelegd? En zal de test afgelegd bij de ene beleggingsinstelling ook erkend worden bij een andere beleggingsinstelling? 44 Vele vragen die nog in de praktijk beantwoord moeten worden. 41 Artikel Algemene reglement AMF. 42 Artikel Algemene reglement AMF. 43 Arrêté du 30 janvier 2009, article 2, JO du 6 février 2009 : Le II de l article du règlement général de l Autorité des marchés financiers entre en vigueur le 1 er juillet Nicolas Boisvilliers, Honorabilité et compétences: l examen de certification de l AMF, 9 november 2010, gepubliceerd op ifinance.fr: <www.ifinance.fr/article-honorabilite-et-competences-l-examen-decertification-de-l-amf html>. 88 Jaarboek Compliance 2012

19 De geschiktheidseis voor bestuurders en commissarissen: recente ontwikkelingen in Nederland en Europa 2.5 Duitsland BaFin Ingevolge artikel 32, eerste lid, onderdeel 3 en 4, van de Duitse Banking Act (KWG) 45, dient een bank betrouwbare beleidsbepalers te hebben met de nodige professionele vaardigheden. Beleidsbepalers (Geschäftsleiter) zijn natuurlijke personen die bij wet of statuten zijn aangewezen om leiding te geven aan een rechtspersoon en om deze te vertegenwoordigen. 46 Zowel deze Geschäftsleiter als de eigenaren van de financiële onderneming dienen getoetst te worden op betrouwbaarheid en geschiktheid. Artikel 33, tweede lid, KWG bepaalt dat professionele vaardigheden niet alleen theoretische kennis omvat maar ook praktijkgerichte kennis van de betreffende sector. Ook dienen de te toetsen personen leidinggevende ervaring te hebben. Dezelfde criteria gelden overigens voor verzekeraars; verwezen wordt naar artikel 7a van de Versicherungsaufsichtsgesetz. Om zijn geschiktheid aan te tonen dient de te toetsen beleidsbepaler in ieder geval zijn curriculum vitae in te dienen, tezamen met referenties van zijn functie(s) van de laatste drie jaren. De curriculum vitae dient onder meer een gedetailleerde weergave te bevatten van de volgende onderwerpen: de gevolgde opleidingen; de namen van alle bedrijven waar de persoon werkzaam is geweest; en de aard van de functies en de lengte hiervan, in het bijzonder ten aanzien van de financiële sector waar de aanvraag op ziet. Bij de beschrijving van de functies dient de te toetsen beleidsbepaler met name gedetailleerd in te gaan op zijn vertegenwoordigende bevoegdheden, zijn interne beslissingsbevoegdheden en de portefeuille waarvoor hij verantwoordelijk was. 47 Ingevolge artikel 33, vierde lid, KWG zal in het algemeen een beleidsbepaler over de nodige professionele vaardigheden beschikken indien hij ten minste drie jaar leidinggevende ervaring heeft opgedaan bij een financiële onderneming van gelijkwaardige aard en omvang als de onderneming waar de aanvraag over gaat. Een persoon met leidinggevende ervaring bij een financiële instelling is iemand die een functie bekleedt in de raad van bestuur of rechtstreeks onder de raad van bestuur. Professionele vaardigheden kunnen echter ook anderszins worden opgedaan. Er dient derhalve op individueel niveau getoetst te worden, waarbij rekening wordt gehouden met alle relevante feiten en omstandigheden. Uit het voorgaande kan geconcludeerd worden dat de Duitse geschiktheidseis voornamelijk gericht is op opleiding (kennis) en opgedane werkervaring. Niet is gebleken 45 Kreditwesengesetz (KWG). 46 Artikel 1, tweede lid, KWG. 47 Notice on the granting of authorization to conduct banking business pursuant to section 32 (1) of the German Banking Act, p. 11. Jaarboek Compliance

20 Toezicht en handhaving dat de Duitse toezichthouder ook rekening houdt met zachte criteria ten aanzien van de professionele houding van de te toetsen beleidsbepaler. 2.6 Verschillen in aanpak Breed genomen bestaan er relatief weinig verschillen in benadering tussen de bovengenoemde Europese toezichthouders. Mogelijk dat in de praktijk dit anders uitpakt doordat de ene toezichthouder bijvoorbeeld minder doorvraagt en dat de andere toezichthouder bepaalde aangeleverde informatie wat soepeler beoordeelt. Dit valt echter niet af te leiden uit de beleidsstukken met betrekking tot de geschiktheidstoets van de betreffende toezichthouders. Verschillen zien grotendeels op de diverse juridische structuren ten aanzien van het nationale vennootschapsrecht, bijvoorbeeld met betrekking tot de monistische dan wel dualistische bestuursstructuren (one-tier board versus two-tier board). Ook valt op te merken dat zowel Nederland als het Verenigd Koninkrijk reeds gekozen hebben voor een bredere invulling van de geschiktheidseis. Zo komen de vaardigheden die de FSA van belang acht voor een geschikte beleidsbepaler grotendeels overeen met de beginselen neergelegd in onderdeel van de Beleidsregel deskundigheid 2011 van de AFM en DNB. Frankrijk en Duitsland hebben (nog) niet een dergelijke invulling gegeven aan hun definitie van geschiktheid, en lijken deskundigheid en geschiktheid (nog) te beperken tot werkervaring en diploma s. Andere opvallende verschillen zijn de volgende aspecten: In het Verenigd Koninkrijk maakt de FSA de namen van de afgewezen personen die niet betrouwbaar en/of geschikt zijn openbaar. In het Verenigd Koninkrijk wordt actiever gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot het afnemen van een interview met de kandidaat beleidsbepaler. Hoewel in Nederland de mogelijkheid bestaat om een kandidaat uit te nodigen voor een gesprek, zal dit alleen gebeuren indien de toezichthouder dit noodzakelijk acht. Meestal zal dit alleen bij grote banken, verzekeraars en bijzonder risicovolle ondernemingen het geval zijn. Het aantal functies waarvoor men getoetst moet worden op betrouwbaarheid en geschiktheid is in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk veel ruimer dan in Nederland. In Frankrijk moet de kandidaat een brief ondertekenen aan de voorzitter van de AMF waarin hij verklaart de gevraagde informatie naar waarheid te hebben ingevuld en onverwijld de AMF zal inlichten indien er wijzigingen in deze informatie omtrent zijn betrouwbaarheid en/of deskundigheid ontstaan. 90 Jaarboek Compliance 2012

Werving en selectie. Beleidsbepalers. Van Lanschot N.V. F. van Lanschot Bankiers N.V. Werving & Selectie Beleidsbepalers. Werving & selectiebeleid

Werving en selectie. Beleidsbepalers. Van Lanschot N.V. F. van Lanschot Bankiers N.V. Werving & Selectie Beleidsbepalers. Werving & selectiebeleid Werving & Selectie Werving en selectie Van Lanschot N.V. F. van Lanschot Bankiers N.V. Human Resource Management Pagina 1 van 9 Werving & Selectie Inleiding Met ingang van 1 juli 2012 hebben DNB en AFM

Nadere informatie

Concept Ministeriële regeling

Concept Ministeriële regeling Concept Ministeriële regeling Regeling van de minister van Financiën met betrekking tot het stellen van regels over de eed of belofte die personen werkzaam bij financiële ondernemingen moeten afleggen

Nadere informatie

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Beste relatie, Hierbij ontvangt u de digitale nieuwsbrief van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Deze speciale nieuwsbrief over personentoetsingen is opgesteld

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

Beleidsregel Deskundigheid dagelijks beleidsbepalers artikel 4:9 en 5:29 Wft

Beleidsregel Deskundigheid dagelijks beleidsbepalers artikel 4:9 en 5:29 Wft AFM Beleidsregel Deskundigheid s artikel 4:9 en 5:29 Wft Beleidsregel Wet op het financieel toezicht 08-01 van de Stichting Autoriteit Financiële Markten van 24 maart 2008 inzake de deskundigheid van s

Nadere informatie

Versterking bestuur pensioenfondsen: het vervolg

Versterking bestuur pensioenfondsen: het vervolg Versterking bestuur pensioenfondsen: het vervolg De kritiek op het wetsvoorstel versterking bestuur pensioenfondsen van februari 2012 was niet mals. In de Nota naar aanleiding van het Verslag van juni

Nadere informatie

Beleidsregel geschiktheid 2012

Beleidsregel geschiktheid 2012 (Tekst geldend op: 10-10-2013) Beleidsregel geschiktheid 2012 De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten, Na overleg met de representatieve organisaties, het ministerie van

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 259 4 januari 2012 Regeling vaststelling bedragen 2012 ex artikelen 2 en 3 Besluit bekostiging financieel toezicht 23

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum Betreft Raad van Toezicht Autoriteit Financiële Markten

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum Betreft Raad van Toezicht Autoriteit Financiële Markten > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 3: Goed Bestuur Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Module

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN ter uitvoering van de artikelen 3 lid 2, 8 lid 2 en 11 lid 1 van de Landsverordening Toezicht Trustwezen

VOORSCHRIFTEN ter uitvoering van de artikelen 3 lid 2, 8 lid 2 en 11 lid 1 van de Landsverordening Toezicht Trustwezen BANK VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN (CENTRAL BANK) VOORSCHRIFTEN ter uitvoering van de artikelen 3 lid 2, 8 lid 2 en 11 lid 1 van de Landsverordening Toezicht Trustwezen WILLEMSTAD, mei 2004 VOORSCHRIFTEN

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Vermogensbeheerders over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Vermogensbeheerders over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Vermogensbeheerders over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen DUFAS is de brancheorganisatie van de vermogensbeheersector die in Nederland actief is.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 maart 2009 en laatstelijk gewijzigd in 2014. 1. Doel profielschets 1.1 Het doel van deze profielschets is om uitgangspunten

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 Vrijstellingsregeling Wft Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 In deze brochure leest u óf u iets moet doen en wat Charco & Dique

Nadere informatie

No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015

No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015 ... No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015 Bij Kabinetsmissive van 9 juli 2015, no.2015001243, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie

Invulinstructie aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler. Een toelichting bij het formulier Aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler

Invulinstructie aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler. Een toelichting bij het formulier Aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler Invulinstructie aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler Een toelichting bij het formulier Aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler Inhoudsopgave Vooraf 4 1 Navigeren in het formulier 5 2 Gegevens

Nadere informatie

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur.

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur. Raad van bestuur Samenstelling en deskundigheid Samenstelling 3.1.1. De raad van bestuur is zodanig samengesteld, dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. Complementariteit, collegiaal bestuur en

Nadere informatie

Overzicht van markttoegang regelgeving Wft BANKEN met zetel in Nederland

Overzicht van markttoegang regelgeving Wft BANKEN met zetel in Nederland Overzicht van markttoegang regelgeving BANKEN met zetel in Nederland Deel 2 Deel Markttoegang Financiële Ondernemingen Art. 1:1 definities a. een afwikkelonderneming; b. een bank; financiële onderneming

Nadere informatie

CONVENANT. De Stichting Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM) en

CONVENANT. De Stichting Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM) en CONVENANT Inzake de samenwerking tussen de Stichting Autoriteit Financiële Markten en de Stichting Dutch Securities Institute ter bevordering van het integriteittoezicht en de handhaving van de deskundigheid

Nadere informatie

Minister van Financiën. Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Minister van Financiën. Postbus 20201 2500 EE Den Haag POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN Minister van Financiën Postbus 20201

Nadere informatie

Aan dtkv. 10 juni 2015 17 juni 2015

Aan dtkv. 10 juni 2015 17 juni 2015 Aan dtkv De Raad van Ministers De Minister van Economische Ontwikkeling De heer Stanley M. Palm AmiDos Building, Pletterijweg 43 Alhier Uw nummer (letter): 2015/027730 2015/027741 2015/029746 Uw brieven

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13546 3 juli 2012 Beleidsregel geschiktheid 2012 Beleidsregel van De Nederlandsche Bank N.V. (DNB) en de Stichting Autoriteit

Nadere informatie

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bng.nl Vastgesteld door de Raad van Bestuur op en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

Aan d.t.k.v. 15 jan 2014 Ons nummer: Afd:

Aan d.t.k.v. 15 jan 2014 Ons nummer: Afd: Aan d.t.k.v. de Raad van Ministers de Minister van Economische Ontwikkeling Drs. S.M. Palm Molenplein Alhier Uw nummer (letter): Onderwerp: Bijlagen: 2014/001495/001492/001497 Uw brief van: Advies inzake

Nadere informatie

Stappenplan Beheerst beloningsbeleid

Stappenplan Beheerst beloningsbeleid Stappenplan Beheerst beloningsbeleid Beheerst beloningsbeleid is belangrijk bij het streven naar een bedrijfscultuur waarbij het klantbelang centraal staat. De AFM ziet erop toe dat van het beloningsbeleid

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 Governancestructuur WonenBreburg januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestuur 3 2.1 Taak en werkwijze 3 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 4 2.3 Tegenstrijdige belangen

Nadere informatie

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren

Charco & Dique. Trustkantoren. Risk Management & Compliance. DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Trustkantoren DNB Nieuwsbrief Trustkantoren Sinds 2012 publiceert De Nederlandsche Bank (DNB) drie keer per jaar de Nieuwsbrief Trustkantoren. Zij publiceert de Nieuwsbrief Trustkantoren om de wederzijdse

Nadere informatie

TOEKOMSTGERICHT VERZEKEREN

TOEKOMSTGERICHT VERZEKEREN TOEKOMSTGERICHT VERZEKEREN Prof. dr. R.J. Schotsman November 2014 BELANGRIJKE WETGEVINGSONTWIKKELING De inzet op een versterking van de kwaliteit van de personen werkzaam in de sector via het financieel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 786 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet financiële markten BES en de Wet toezicht trustkantoren in verband met de introductie

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER B.V.

REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER B.V. REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER juli 2011 - 2 - INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 3 2. WERKZAAMHEDEN VAN IBUS FONDSEN BEHEER 3 2.1 Activiteiten van IBUS Fondsen Beheer 3 2.2 Soorten belegginginstellingen

Nadere informatie

de Koning > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Directie Financiele Markten

de Koning > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Directie Financiele Markten > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de Koning Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw brief (kenmerk) Datum 24 september 2015 Betreft Nader rapport

Nadere informatie

Competentievisie Verantwoordingsorgaan Stichting-Telegraafpensioenfonds 1959

Competentievisie Verantwoordingsorgaan Stichting-Telegraafpensioenfonds 1959 Competentievisie Verantwoordingsorgaan Stichting-Telegraafpensioenfonds 1959 blad 1 van 10 Inhoud Inleiding... 3 Algemeen beleid... 3 Diversiteit... 3 Deskundigheidsniveau s... 3 Deskundigheidsverdeling...

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd: Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 15 augustus 2007 FM 2007-01901 M Onderwerp Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling invoering Wft De Minister van Financiën, Gelet

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 2: Toegang tot financiële markten Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial

Nadere informatie

Grondslag Ontvangen en geraadpleegde documenten

Grondslag Ontvangen en geraadpleegde documenten Aan d.t.k.v. De Raad van Ministers De Minister van Onderwijs, wetenschappen, Cultuur & Sport Drs. Rubina L. Bitorina Fort Amsterdam Alhier Uw nummer (letter): 2013/38586/38591/ 38582/38573 Onderwerp: Bijlagen:

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten. 6 juli 2015

Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten. 6 juli 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten 6 juli 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 Inhoudsopgave 1. Het pensioenfonds... 3 2. Het bestuur... 3 3. Taken van het bestuur...

Nadere informatie

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft Aanbieders van financiële producten Datum 16 januari 2012 Pagina 1 van 5 Betreft Ketenbeheersing Geachte heer, mevrouw, In 2010 en 2011 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de ketenbeheersing van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 200 22 2 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 040 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving

NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving Persbericht Amsterdam, 14 oktober 2014 NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving Het bestuur van de presenteert vandaag een pakket Toekomstgericht

Nadere informatie

Aan dtkv. De Raad van Ministers De Minister van Verkeer Vervoer en Ruimtelijke Planning Dhr. E.W. Balborda Alhier. 1 Inleiding

Aan dtkv. De Raad van Ministers De Minister van Verkeer Vervoer en Ruimtelijke Planning Dhr. E.W. Balborda Alhier. 1 Inleiding Aan dtkv De Raad van Ministers De Minister van Verkeer Vervoer en Ruimtelijke Planning Dhr. E.W. Balborda Alhier Uw nummer (letter): 2014/026692/02669 0/026689/026686 Uw brief van: 4 juni 2014 Ons nummer:

Nadere informatie

Aan d.t.k.v. 8, 15, 22 jan 2014 Ons nummer: Afd:

Aan d.t.k.v. 8, 15, 22 jan 2014 Ons nummer: Afd: Aan d.t.k.v. de Raad van Ministers de Minister van Economische Ontwikkeling Drs. S.M. Palm Molenplein Alhier Uw nummer (letter): Onderwerp: Bijlagen: 2014/000680 /003446 /003435 /001902 Uw brief van: Advies

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V.

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Voorwoord Dit remuneratierapport geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen in het beloningsbeleid van Loyalis N.V. over het jaar 2014. Met dit rapport wil Loyalis

Nadere informatie

Stappenplan Beheerst beloningsbeleid

Stappenplan Beheerst beloningsbeleid Stappenplan Beheerst beloningsbeleid Beheerst beloningsbeleid is belangrijk bij het streven naar een bedrijfscultuur waarbij het klantbelang centraal staat. De AFM ziet erop toe dat van het beloningsbeleid

Nadere informatie

Gedragsregels. Nederlandse Vereniging van Banken Gustav Mahlerplein 29-35 1082 MS Amsterdam 020 550 2888 www.nvb.nl

Gedragsregels. Nederlandse Vereniging van Banken Gustav Mahlerplein 29-35 1082 MS Amsterdam 020 550 2888 www.nvb.nl Gedragsregels Nederlandse Vereniging van Banken Gustav Mahlerplein 29-35 1082 MS Amsterdam 020 550 2888 www.nvb.nl Gedragsregels In samenhang met de introductie van een Maatschappelijk Statuut en de actualisering

Nadere informatie

Implementatie Code Banken

Implementatie Code Banken Implementatie Code Banken Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bngbank.nl BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag, KvK-nummer

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN NA/60009382 ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN Profielschets Adviesgroep Bestuurlijke Vraagstukken 1 Algemeen 1.1 Leidend voor het functioneren van de Adviesgroep Bestuurlijke

Nadere informatie

Code Banken. 9 september 2009 1/16

Code Banken. 9 september 2009 1/16 Code Banken 9 september 2009 1/16 PREAMBULE De Code Banken is opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in reactie op het op 7 april 2009 gepubliceerde rapport Naar herstel van vertrouwen

Nadere informatie

Initiatief. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer H.G.J. Kamp Postbus 90801 2509 LV 'S-GRAVENHAGE. Geachte heer Kamp,

Initiatief. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer H.G.J. Kamp Postbus 90801 2509 LV 'S-GRAVENHAGE. Geachte heer Kamp, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer H.G.J. Kamp Postbus 90801 2509 LV 'S-GRAVENHAGE KENMERK: B/12/6073/MH DATUM: 11 april 2012 ONDERW ERP: Code en Monitoringcommissie Geachte

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

Beleggingsinstelling: beleggingsinstelling als gedefinieerd in artikel 1:1 Wft

Beleggingsinstelling: beleggingsinstelling als gedefinieerd in artikel 1:1 Wft Registratiedocument Begrippenlijst In dit Registratiedocument hebben de met een hoofdletter geschreven woorden en afkortingen de hieronder genoemde betekenis. Waar enkelvoud wordt beschreven, kan ook meervoud

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB Inleiding De Raad van Toezicht en het bestuur van de Stichting Contractspelersfonds KNVB (hierna respectievelijk te noemen: de Raad van Toezicht,

Nadere informatie

Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven'

Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven' Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven' 1 Toezicht op bestuur Op 31 mei 2011 is het wetsvoorstel bestuur en toezicht (het "Wetsvoorstel")

Nadere informatie

Toelichting op de toepassing van de Governance Principes Verzekeraars

Toelichting op de toepassing van de Governance Principes Verzekeraars Toelichting op de toepassing van de Governance Principes Verzekeraars TVM verzekeringen 2 Inhoud 1 Toelichting toepassen Governance Principes Verzekeraars... 3 2 Raad van Commissarissen... 4 2.1 Samenstelling

Nadere informatie

MODEL ALL FINANCE BV. Checklist Administratieve Organisatie en Interne Controle AO/IC

MODEL ALL FINANCE BV. Checklist Administratieve Organisatie en Interne Controle AO/IC MODEL ALL FINANCE BV Checklist Administratieve Organisatie en Interne Controle AO/IC WET OP HET FINANCIEEL TOEZICHT Versie 1: 8 maart 2012 1 INHOUDSOPGAVE Checklist administratieve organisatie en interne

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht)

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) I Gegevens betreffende de werkzaamheden van de beheerder RFM Regulated Fund Management

Nadere informatie

De Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt als volgt gewijzigd: CONSULTATIEVERSIE Besluit van ( datum), houdende wijziging van de Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft van 15 november 2006 in verband met regels met betrekking tot de bescherming

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 32 622 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek ter implementatie van richtlijn nr. 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli 2009

Nadere informatie

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw, Amsterdam, 3 juli 2015 Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II Geachte heer, mevrouw, Namens de Vereniging van Vermogensbeheerders & Adviseurs (hierna: VV&A ) willen wij graag van de gelegenheid

Nadere informatie

Deel I en deel II - Code Banken en Corporate Governance Code

Deel I en deel II - Code Banken en Corporate Governance Code Grondslag Artikel Omschrijving Acties Deel I Code Banken Preambule De Code Banken is opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in reactie op het op 7 april 2009 gepubliceerde rapport Naar

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Inspectie Leefomgeving en Transport

Inspectie Leefomgeving en Transport Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit Woningcorporaties Betrouwbaarheids- en geschiktheidstoets Anja Verdiesen 17 juni 2015 Fit en Proper? Vrij Nederland 2013 een lijst: 216 affaires in de politiek

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 396 Besluit van 23 augustus 2011 tot vaststelling van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag van verzekeraars 0 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 4: Integrale PARP en Zorgplicht Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law

Nadere informatie

Compliance Charter. a.s.r

Compliance Charter. a.s.r Compliance Charter a.s.r Status: definitief Versie: 4.0 Datum opgesteld: 19 september 2013 Goedgekeurd door: Raad van Bestuur op 29 november 2013 Goedgekeurd door: Audit & Risicocommissie op 9 december

Nadere informatie

Profielschets bestuurslid namens vroegpensioengerechtigden VPTech

Profielschets bestuurslid namens vroegpensioengerechtigden VPTech Profielschets bestuurslid namens vroegpensioengerechtigden VPTech Inleiding Het bestuur van het pensioenfonds heeft in het kader van de Wet Versterking Bestuur Pensioenfondsen (WVBP) gekozen voor het paritaire

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten;

De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten; 0 0 0 0 Beleidsregel van De Nederlandsche Bank N.V. (DNB) en de Stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) inzake deskundigheid van beleidsbepalers bedoeld in de Wet op het financieel toezicht, de Pensioenwet,

Nadere informatie

Compliancerapportageformat

Compliancerapportageformat Compliancerapportageformat voor middelgrote fondsen en uitvoeringsorganisaties Mei 2009 1 Inleiding In deze periodieke compliancerapportage over de periode rapporteert de Compliance

Nadere informatie

governance code kinderopvang preambule

governance code kinderopvang preambule governance code kinderopvang preambule Commissie Governance Kinderopvang in opdracht van NVTK en bdko Utrecht, oktober 2009 11 PREAMBULE Achtergrond Kinderopvangorganisaties zijn private ondernemingen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Nederlandsche Bank N.V. en de Stichting Autoriteit Financiële Markten, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20810 29 december 2010 Beleidsregel van De Nederlandsche Bank N.V. (DNB) en de Stichting Autoriteit Financiële Markten

Nadere informatie

Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen. Compliance in het financieel toezichtrecht

Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen. Compliance in het financieel toezichtrecht Onder redactie van M.Jurgens R. Stijnen Compliance in het financieel toezichtrecht INHOUDSOPGAVE Woord vooraf De bijdrage van de compliancefunctie aan verandering 1. Inleiding/11 2. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

de Raad van Ministers de Minister van Economische Ontwikkeling Dr. I.S. Martina Molenplein z/n Alhier Aan d.t.k.v. 1 Grondslag

de Raad van Ministers de Minister van Economische Ontwikkeling Dr. I.S. Martina Molenplein z/n Alhier Aan d.t.k.v. 1 Grondslag Aan d.t.k.v. de Raad van Ministers de Minister van Economische Ontwikkeling Dr. I.S. Martina Molenplein z/n Alhier Uw nummer (letter): 2013/024502 2013/027497 Onderwerp: Bijlagen: Uw brief van: 24 april

Nadere informatie

Toekomstgericht Bankieren. Maatschappelijk statuut Code Banken Gedragsregels

Toekomstgericht Bankieren. Maatschappelijk statuut Code Banken Gedragsregels 1 Toekomstgericht Bankieren Maatschappelijk statuut Code Banken Gedragsregels 2 Toekomstgericht Bankieren 2 3 4 5 6 7 Inhoud Inleiding: sector in verandering 4 1 8 Maatschappelijk statuut 6 2 9 Code Banken

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN Reglement Raad van Toezicht Stichting Hogeschool Leiden ALGEMEEN Artikel 1. Algemene bepalingen 1. Dit reglement is het Huishoudelijk Reglement van de Raad van Toezicht, bedoeld in artikel 15 van de Statuten

Nadere informatie

Toepassing van de Governance Principes Verzekeraars door Nationale Onderlinge Waarborg Maatschappij tegen Brandschade U.A. in 2011

Toepassing van de Governance Principes Verzekeraars door Nationale Onderlinge Waarborg Maatschappij tegen Brandschade U.A. in 2011 Toepassing van de Governance Principes Verzekeraars door Nationale Onderlinge Waarborg Maatschappij tegen Brandschade U.A. in 2011 Principe Naleving door verzekeraar Toelichting door verzekeraar Raad van

Nadere informatie

Geld is gestolde energie van mensen Simpel maken Beetje anders (als dat helpt) Bijdragen aan ontwikkeling

Geld is gestolde energie van mensen Simpel maken Beetje anders (als dat helpt) Bijdragen aan ontwikkeling Geld is gestolde energie van mensen Simpel maken Beetje anders (als dat helpt) Bijdragen aan ontwikkeling Pensioenadvies Bestuursondersteuning Actuariaat & Certificering Visitatie Opleiden Trainen en ontwikkelen

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 Principles of Fund Governance Pag. 1/5 1. INLEIDING Commodity Discovery Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van 15 juli 2008, houdende bepalingen met betrekking tot de reikwijdte van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, het vaststellen van indicatoren en het overdragen van

Nadere informatie

Deze beleidsregel geeft aan hoe de NZa vaststelt of een rechtspersoon in voldoende mate is voorbereid op de uitvoering van de wet.

Deze beleidsregel geeft aan hoe de NZa vaststelt of een rechtspersoon in voldoende mate is voorbereid op de uitvoering van de wet. BELEIDSREGEL TH/BR-019 Aanmelding als Wlz-uitvoerder De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze bevoegdheid is

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 131 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met de uitvoering van Richtlijn nr. 2005/68/EG van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Meldplicht(en) financiële ondernemingen

Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meldplicht(en) financiële ondernemingen Meer dan alleen! augustus 2013 Meldplicht(en) financiële ondernemingen 1 Inleiding De Wet op het financieel toezicht (Wft) is een zeer brede wet waarin regels zijn

Nadere informatie

Wij passen dit principe volledig toe zoals de Code voorschrijft. Wij passen dit principe volledig toe zoals de Code voorschrijft.

Wij passen dit principe volledig toe zoals de Code voorschrijft. Wij passen dit principe volledig toe zoals de Code voorschrijft. Raad van commissarissen Samenstelling en deskundigheid 2.1.1 De raad van commissarissen is zodanig samengesteld, dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. Complementariteit, collegiaal bestuur, onafhankelijkheid

Nadere informatie

De regeling zal periodiek worden geëvalueerd om deze op effectiviteit te toetsen en voor mogelijke verbetering zorg te dragen.

De regeling zal periodiek worden geëvalueerd om deze op effectiviteit te toetsen en voor mogelijke verbetering zorg te dragen. Preambule Deze regeling is vastgesteld door het bestuur van Deloitte Holding B.V. (hierna: het Bestuur ) en geldt voor Deloitte Holding B.V. en al haar (directe of indirecte) volledige dochtermaatschappijen

Nadere informatie

AFM. DeNederlandscheBank. Ministerie van Financiën. Jr. R.J.V.A. Dijsselbloem. Postbus 20201 2500 EE DEN HAAG. Geachte heer Dijsselbloem,

AFM. DeNederlandscheBank. Ministerie van Financiën. Jr. R.J.V.A. Dijsselbloem. Postbus 20201 2500 EE DEN HAAG. Geachte heer Dijsselbloem, www. dnb. n I 020 524 91 11 1000 AB Amsterdam Postbus 98 De Nederlandsche Bank N.y. geschiktheidstoetsingen en in het bijzonder op het punt van de rechtsbescherming. htto : //www,afm. ni/ /media/files/brochures/20

Nadere informatie

Aan de leden van de FOV. Geachte dames en heren,

Aan de leden van de FOV. Geachte dames en heren, CFL 27.086, 16 juni 2009 Aan de leden van de FOV Geachte dames en heren, Hierbij zend ik u informatie over een drietal externe bijeenkomsten/cursussen op het gebied van bovenmatige/passende provisie, beheerst

Nadere informatie

Invulinstructie aanmelden en wijzigen (mede)beleidsbepaler. Een toelichting bij het formulier Aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler

Invulinstructie aanmelden en wijzigen (mede)beleidsbepaler. Een toelichting bij het formulier Aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler Een toelichting bij het formulier Aanmelding en wijzigen (mede)beleidsbepaler Inhoudsopgave Vooraf 4 1 Navigeren in het formulier 5 2 Gegevens aanvrager 6 2.1 Wat moet u hier invullen? 6 3 Betrokkenen

Nadere informatie