Vergeten mensenrecht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vergeten mensenrecht"

Transcriptie

1 1

2 2

3 Vergeten mensenrecht Notitie SGP Tweede Kamer over geloofsvervolging December 2010 Auteur: Wilco Kodde Colofon SGP-fractie Tweede Kamer Bezoekadres: Plein 2, 2500 CR Den Haag Postadres: Postbus 20018, 2500 EA Den Haag T (070) F (070) E Foto s: Open Doors 3

4 Inhoudsopgave 1. Inleiding 5 2. Geloofsvervolging: verkenning van het probleem 8 3. Aandacht voor geloofsvervolging Nationale actie Direct Indirect Internationale actie Europese Unie Raad van Europa Verenigde Naties OVSE Niet-gouvermentele organisaties Instrumenten Gebruikte instrumenten en effect Nieuwe instrumenten Aanbevelingen Aanbevelingen voor Nederlands beleid Aanbevelingen over internationale politiek Samenvatting 47 4

5 1. Inleiding Ik smeek u: maak gebruik van uw vrijheid om die van ons te bevorderen. (Aung San Suu Kyi, Birmese mensenrechtenverdediger en Nobelprijswinnares voor de Vrede in 1991) Vrijheid is een groot goed. Vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging, vrijheid van onderwijs zijn grote voorrechten die in Nederland gelden. Geloofsvrijheid is dat ook. In veel landen zijn mensen vrij te geloven wat men wil. Hoe anders is dat in veel landen die gestempeld worden door het communisme of waar de islam het leven van de burgers domineert. Vooral christenen moeten het daar ontgelden. Christenen vormen in de wereld de grootste groep mensen die om het geloof vervolgd worden. Volgens vele verklaringen en verdragen van de Verenigde Naties wordt godsdienstvrijheid, op papier, gewaarborgd. In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens wordt uitgesproken dat iedereen ter wereld recht heeft op vrijheid van godsdienst. 1 Zo wordt in het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten de rechten voor minderheden gerekend tot de rechten voor de mens. 2 Verklaringen over mensenrechten hebben overigens een lange en rijke geschiedenis. Al in 1581, in het Plakkaat van Verlatinghe (waardoor Nederland zich losmaakte van de koning van Spanje), wordt gesteld dat als een vorst zijn onderdanen niet beschermt als schapen, maar hen onderdrukt dan is hij niet langer een vorst maar een tiran en dan mogen zij wettig overgaan tot de keuze van een andere vorst.' Geloofsvervolging is zo oud als de mensheid. In vergelijking met andere landen hebben gelovigen in Nederland niets te klagen. Helaas komt het in andere delen van de wereld veelvuldig voor dat mensen vanwege hun geloof worden onderdrukt. 1 Verenigde Naties, Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, artikel 18 2 Verenigde Naties, Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, artikel 27 5

6 De SGP is tegen iedere geloofsvervolging. Met deze notitie wil de Tweede Kamerfractie van de SGP het thema geloofsvervolging nóg meer prioriteit geven en tegelijk een aantal suggesties en aanbevelingen geven aan de Minister van Buitenlandse Zaken, in de hoop dat de aanbevelingen verwerkt zullen worden in het toekomstige mensenrechtenbeleid. In deze fractienotie wordt kort samengevat wat het probleem is en welke activiteiten er al worden ondernomen vanuit Nederland en de internationale gemeenschap Ook worden er enkele aanbevelingen gegeven voor de beleidsmakers. In deze notitie wordt soms de term geloofsvervolging gebruikt, een andere keer de term christenvervolging. Dit hangt af van de situatie waarover geschreven wordt. Vaak zijn het christenen die vervolgd worden, in dat geval wordt dit ook expliciet benoemd. Deze fractienotitie is aangeboden aan de Minister van Buitenlandse Zaken tijdens de begrotingsbehandeling op 14 december 2010 door SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij. Voorbeeld: christenvervolging in Eritrea. Een ernstige situatie, waar in de praktijk weinig (media)aandacht voor is. Ermelo Eritrea houdt nog steeds 1500 christenen gevangen in cellen, zeecontainers en ondergrondse kerkers. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Open Doors, een organisatie die vervolgde christenen steunt. Als christenen vrijkomen, betekent dat niet dat hun problemen voorbij zijn. Veel christenen worden te werk gesteld in militaire kampen, anderen krijgen huisarrest. Voor het onderzoek inventariseerde Open Doors bij Eritrese kerkleiders van hoeveel gemeenteleden bekend was dat ze in de cel zaten vanwege hun geloof. In totaal kwamen zij op ongeveer 1500 uit. Het getal varieert wel gedurende het jaar, zegt Open Doors-woordvoerder Jan Vermeer. Wekelijks worden mensen gearresteerd en anderen vrijgelaten. Dat laatste gebeurt alleen onder strenge voorwaarden. De meeste christenen moeten een verklaring ondertekenen waarin staat dat ze zich niet meer bezig zullen houden met kerkelijk werk. Bovendien worden ze in hun bewegingsvrijheid belemmerd. Van veel christenen is bekend dat ze in de praktijk huisarrest hebben. (Bron: Open doors, 10 december 2010) 6

7 7

8 2. Geloofsvervolging: verkenning van het probleem In meer dan vijftig landen op de wereld worden gelovigen vervolgd omwille van hun geloof. Zeker 100 miljoen christenen wereldwijd staan bloot aan vervolging, maar er worden ook getallen tot 250 miljoen genoemd. 3 Daarmee vormen christenen de grootste groep onder degenen die vervolgd worden om het geloof. 4 Er kan daarbij ruwweg onderscheid gemaakt worden tussen drie verschillende soorten landen. De eerste groep bestaat uit islamitische landen. In deze landen worden de meeste christenen vervolgd. Een andere categorie betreft de landen die voorheen communistisch waren of dat nog steeds zijn. Daarnaast is er een kleinere groep landen waar hindoeïsme en boeddhisme belangrijke godsdiensten zijn. Met name christenen in India, Nepal, Bhutan, Sri Lanka en andere landen ervaren dit aan den lijve. Binnen Europa valt alleen Wit-Rusland onder de landen waar christenen onderdrukt worden. In het Midden-Oosten worden in bijna alle landen christenen vervolgd omwille van het geloof. Voor noordelijk Afrika geldt hetzelfde, en ook in Centraal-Azië zijn nog veel landen waar christenen in meerdere of mindere mate niet vrij hun geloof kunnen belijden. Geloofvervolging kan veel gezichten hebben. Het kan om openlijke tegenwerking gaan of om discriminerende regels moeilijkheden bij het vinden van een baan of huisvesting. In ernstiger vorm kan het neerkomen op het gevangen nemen, mishandelen, of zelfs ter dood brengen van gelovigen. De overheid zelf kan de vervolgende partij zijn, zoals in Noord- Korea. Maar het kunnen ook familieleden zijn of bevolkingsgroepen die zich keren tegen bijvoorbeeld tot het christendom bekeerde moslims. Vaak bieden overheden daartegen onvoldoende bescherming. 3 Voor omvang en aantallen over geloofsvervolging, zie de rapporten en verslagen van ngo s als Open Doors, Amnesty International, Release International, etc. 4 Katholiek Nieuwsblad, Te weinig aandacht voor vervolgde christenen, 29 maart

9 De politiek staat voor een belangrijk dilemma bij het aanpakken van geloofsvervolging. Landen waarin gelovigen vervolgd worden, zijn vaak in meer of mindere mate gesloten landen. Toch hebben alle landen, zelfs Noord-Korea, contacten met andere landen. Meestal betekent contact economische samenwerking. Ook Westerse landen doen veel zaken met landen als China, Saoedi-Arabië, Egypte, Marokko, et cetera. Een belangrijke vraag is: in hoeverre moet er samen gewerkt worden met landen waar minderheden, waaronder christenen, worden vervolgd? Is het beter om het land zoveel mogelijk te isoleren, of om via samenwerking te streven naar verbetering van de mensenrechten? Wat is het meest effectief? In het geval van totale isolatie zal vooral de bevolking lijden onder de achteruitgang van de economie. Of verdrukte gelovigen in het land er beter van worden, is maar zeer de vraag. Aan de andere kant zijn er nadelen aan economische samenwerking met landen waarin gelovigen vervolgd worden. Zo wordt de positie van het land versterkt door de samenwerking en bestaat de kans dat de landen op het wereldtoneel steeds meer te zeggen krijgen. Dat is ook zeker geen aanlokkend vooruitzicht. Ook wordt naar de mening van de SGP een te slap signaal afgegeven als bijvoorbeeld Nederland enerzijds tijdens een internationaal forum de aandacht vraagt voor de mensenrechtensituatie in bijvoorbeeld China of een islamitisch land, terwijl anderzijds miljardendeals worden gesloten op het gebied van de handel. In deze fractienotie wordt een antwoord gezocht op deze moeilijke vragen. Zoals gezegd, spelen islamitische landen een bijzonder kwalijke rol in de wereldwijde geloofsvervolging. Lettend op de praktijk kan gesteld worden: hoe hoger het percentage moslims in een land, hoe hoger de plek van het betreffende land op de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors. 5 In deze probleemverkenning krijgt ook China een aparte vermelding. Dat komt door de economische en politieke machtsituatie waarin het land zich bevindt, in combinatie met het feit dat nergens in de wereld zoveel christenen vervolgd worden 5 Ranglijst Christenvervolging Open Doors 9

10 als in China. Daarnaast maakt China zich schuldig aan een gruwelijke misdaad, doordat ze vluchtelingen uit Noord-Korea niet erkent en direct terugstuurt. In Noord-Korea wacht voor deze vluchtelingen het concentratiekamp en executie, zelfs voor kleine kinderen. China is één van de weinige landen die contacten onderhouden met Noord-Korea. Ook is China lid van de VN-veiligheidsraad waarin zij een veto kan uitspreken over alle sancties van de VN-veiligheidsraad. China speelt dus een kwalijke rol inzake geloofsvervolging en heeft een machtige positie op het wereldtoneel. Hierbij moeten we wel opmerken dat de mate van geloofsvervolging in China verschilt per regio. Zo is het in bijvoorbeeld de noordoostelijke provincie Xinjang veel gevaarlijker om christen te zijn, dan in de regio in het oostelijk van Peking. 6 Voor de vervolgde gelovigen maakt het in de praktijk niet uit om welke redenen en door wie zij vervolgd worden. Voor de politiek is er wél een verschil. In Afghanistan is sprake van ernstige geloofsvervolging, maar dat is niet omdat de regering daartoe aanzet. In Afghanistan heeft de overheid bijzonder weinig grip op de situatie in het eigen land. Moslimterroristen en anderen kunnen hun gang gaan tegen andersgelovigen, zonder dat de overheid hierin eenvoudig verandering kan brengen. In landen als Noord-Korea en Iran is er sprake van ernstige geloofsvervolging als gevolg van het feit dat de regering de eigen onderdanen wil dwingen zich aan communistische of islamitische regels te houden. Het is voor politieke partijen en de Minister van Buitenlandse Zaken moeilijk om iets te verbeteren aan de situatie van christenen in het buitenland. Politieke partijen kunnen alleen invloed uitoefenen vanuit het parlement. De minister moet vervolgens aan de slag met het eigen buitenlandse beleid en door te proberen via internationale organen het thema geloofsvervolging aan te kaarten. 6 Nederlandse Zendingsraad, China Verklaring, 2 september

11 11

12 3. Aandacht voor geloofsvervolging Voor mensenrechten is vanuit de politiek wereldwijd aandacht. Gaat het om het specifieke onderwerp geloofsvervolging, dan is de aandacht stukken minder. Het onderwerp ligt in zeker opzicht gevoelig. Zo blijkt dat veel seculiere partijen onvoldoende oog hebben voor de structurele christenvervolging waar vaak sprake van is. Als christelijke partijen aandacht vragen voor geloofsvervolging, klinkt al snel het verwijt dat de aandacht voor christenvervolging enkel voortkomt vanuit het eigen geloof. Daarbij zouden christelijke partijen minder aandacht hebben voor andere gevallen van mensenrechtenschendingen en dus erg selectief met dit thema omgaan. Het is bepaald niet zo dat de SGP alleen oog heeft voor gevallen van christenvervolging. Wel is het zo dat wij vanuit onze bijzondere betrokkenheid bij geloofsgenoten in het buitenland meer dan veel anderen geïnteresseerd zijn in en gemotiveerd zijn om hieraan aandacht te geven. De extra aandacht die de SGP aan het onderwerp wil geven, komt bovendien voort uit het feit dat er in brede zin te weinig aandacht is voor christenvervolging. De SGP wil deze scheefgroei rechttrekken door het thema geloofsvervolging uitdrukkelijk aan de orde te het stellen. Wat betreft de Nederlandse politieke partijen valt op dat naast CDA, ChristenUnie en SGP vooral de PVV en de VVD de aandacht vragen voor geloofsvervolging. Bij de andere partijen is de belangstelling minder duidelijk te zien. Mensenrechtenbeleid krijgt gelukkig hoge prioriteit bij de Nederlandse regering en de internationale gemeenschap. Dit valt af te leiden uit de aanstelling van commissies, het werken aan mensenrechtendialogen, de vele rapporten en verslagen en de diplomatieke inspanning op dit gebied. Maar met het specifieke onderwerp geloofsvervolging wordt nog te weinig gedaan. 7 Er is in wezen geen toegespitst natio- 7 Trouw, Christenvervolging wil maar geen sexy onderwerp worden,19 april

13 naal of internationaal beleid tegen geloofsvervolging. Gevallen van geloofsvervolging vallen onder het brede thema mensenrechten. Er zijn wel signalen vanuit internationale gremia dat vervolging van godsdienstige minderheden meer aandacht krijgt, doordat bijvoorbeeld bij de VN en de OVSE speciale posten zijn gecreëerd om meer aandacht en gestructureerd beleid te krijgen voor verdrukte religieuze minderheden. In de marge van deze fractienotitie over geloofsvervolging, wil de SGP wel kwijt dat de inzet voor mensenrechten smaller kan. Het kan niet de bedoeling zijn dat in het kader van mensenrechten geprobeerd wordt om bijvoorbeeld abortus acceptabel te maken in andere landen. 8 Dat valt ten eerste niet onder mensenrechten en er kan ook krediet worden verspeeld bij de betreffende regeringen. Dat krediet is hard nodig voor belangrijke zaken. De internationale gemeenschap zal daarom haar prioriteiten moeten toespitsen, zodat onder de paraplu van mensenrechten primair gewerkt wordt aan het oplossen van de ergste en meest schrijnende gevallen van humanitair leed. Vanuit de Europese Unie is ook aandacht voor verdrukte gelovigen. Althans: wie alleen afgaat op de hoeveelheid en dikte van rapporten, onderzoeken, presentaties, evaluaties en andere documenten die over het thema mensenrechten geproduceerd wordt, krijgt de indruk dat mensenrechten voor de EU heel belangrijk zijn. Als het gaat over prioriteit tegenover bijvoorbeeld economische handel, ligt dat anders. De Europese Commissie heeft met een breed scala aan niet-eu-landen structureel dialoog over het thema mensenrechten. Hieronder vallen onder andere Iran, Indonesië, Kazachstan, China en andere landen. Jaarlijks geeft de Europese Commissie ook een rapport uit over mensenrechten in de wereld en de rol van de EU hierin. 9 De SGP ondersteunt dit van harte, maar merkt ook hier weer op dat er meer moet worden ingezoomd op de echte problemen, zoals geloofsvervolging. Het is in die zin toch wel opvallend dat er zoveel aandacht wordt besteed aan zaken als 8 Nederlands Dagblad, Koenders wil recht op veilige abortus verdedigen, 18 augustus Europese Commissie, Human rights and democracy in the World Report on EU action July 2008 to December 2009, mei

14 gender policy, terwijl vele gezinnen ter wereld vrezen voor hun leven vanwege hun geloof. 14

15 15

16 4. Nationale actie In deze paragraaf beschrijven we de activiteiten die de Nederlandse regering onderneemt om geloofsvervolging te bestrijden. 4.1 Direct De afgelopen kabinetsperiode heeft Nederland een Minister van Buitenlandse Zaken gehad die, met name in het kader van de mensenrechten, goed oog had voor de benarde situatie van gelovigen in de wereld. Het thema mensenrechten was één van de speerpunten van het buitenlands beleid. Dee Nederlandse regering verklaarde in de Mensenrechtenstrategie van 2007 dat Nederland een voortrekkersrol op zich wilde nemen op het gebied van versterking van het externe EU-mensenrechtenbeleid. 10 De SGP-Jongeren reikten in 2008 een prijs uit aan Minister Verhagen voor zijn inzet tegen christenvervolging. 11 De SGP pleit ervoor dat het nieuwe kabinet deze lijn voortzet. Inzet tegen geloofsvervolging is, als het goed is, niet een kwestie van reageren op incidenten, maar een proces waarin gewerkt wordt aan structurele verbetering. Het aankaarten van het thema geloofsvervolging en het vergroten van de sensitiviteit in internationale gremia is een zaak van lange adem. Nederland kan via de politieke kanalen proberen iets aan de positie van vervolgde gelovigen te veranderen. De Ministerpresident of de Minister van Buitenlandse Zaken kan zijn ambtsgenoot door een gesprek of een brief op dit punt aanspreken. De ene regering is hier gevoeliger voor dan de andere. Dit heeft ook vaak te maken met de belangen die er meespelen en hoe de relatie is met het betreffende land. Hier komt algauw weer het al eerder genoemde dilemma aan de orde. Ne- 10 Ministerie van Buitenlandse Zaken, Naar een menswaardig bestaan, november Ministerie van Buitenlandse Zaken, SGP-jongeren prijzen Verhagen voor mensenrechtenbeleid, 17 december

17 derland heeft er belang bij om goede betrekkingen te hebben met bijvoorbeeld China in verband met de economische welvaart. Het is dan vaak lastig om tegelijkertijd kritiek te hebben op de Chinese regering omdat in het land christenen vervolgd worden. De Nederlandse regering kiest duidelijk voor de weg van de dialoog, samengaand met economische samenwerking. 12 De SGP vindt dat het opkomen voor de situatie van religieuze minderheden voorop moet staan. Daarom mag de Nederlandse regering nooit schuwen om de positie van gelovigen aan te kaarten als er een redelijke kans bestaat dat door de Nederlandse inzet de situatie van religieuze minderheden in het betreffende land ook daadwerkelijk verbetert. Allereerst wordt de nadruk gelegd op een project dat sinds kort gestart is op het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Dit betreft een pilot beleidsintensivering godsdienstvrijheid, waarbij de landen China, Eritrea, Kazachstan, Egypte en Iran bijzondere aandacht krijgen. De evaluatie komt naar verwachting uit in het einde van De SGP is er groot voorstander van om deze pilot voort te zetten, voornamelijk omdat het van belang is dat er bij de afdeling mensenrechten op het Ministerie van Buitenlandse Zaken voldoende aandacht blijft voor verdrukte christenen. Eén van de diplomatieke instrumenten die een minister tot de beschikking heeft, is het ontbieden van een ambassadeur. Minister Verhagen ontbood in maart 2010 nog de ambassadeur van Marokko in verband met het oppakken van 18 christenen in het land. 13 De SGP pleit er voor om vaker een ambassadeur vaker te ontbieden in het geval van geloofsvervolging. Zo wordt het duidelijk dat geloofsvervolging voor Nederland hoge prioriteit heeft. 12 Lezing Minister Verhagen van Buitenlandse Zaken, Mensenrechten: waar beschaving en belangen samenkomen, 23 maart Nederlands Dagblad, Verhagen ontbiedt Marokkaanse ambassadeur, 9 maart

18 Ook het verbinden van consequenties aan geloofsvervolging moet meer aandacht krijgen. Als gezegd, wil de SGP dat landen waar gelovigen vervolgd worden, effectief worden gestraft. In Nederland zijn mensenrechten wereldwijd weliswaar speerpunt van het beleid, maar is de focus naar de mening van de SGP te breed. Natuurlijk hoeft mensenrechtenbeleid niet alléén toegespitst te zijn op geloofsvervolging, maar het onderwerp zou binnen het mensenrechtenbeleid wel één van de speerpunten moeten zijn. Het valt op dat meerdere ministeries zich bezig houden met mensenrechtenbeleid en de mensenrechtensituatie in de wereld. Zo zijn er ambtsberichten voor de IND bestemd waarin precies omschreven wordt hoe de situatie is voor bijvoorbeeld christenen in Irak. Deze informatie wordt vooral gebruikt door degenen die zich bezig houden met verblijfsvergunningen en uitzetting van asielzoekers. Deze informatie kan echter evenzéér gebruikt worden voor het buitenlandse beleid van Nederland. NAVO-landen zijn al jarenlang actief in Afghanistan. Daarbij speelt het opleiden van politie en het organiseren van gezondheidszorg en onderwijs een belangrijke rol. Ondanks de prominente aanwezigheid van buitenlandse troepen in Afghanistan, worden veel christenen er ernstig vervolgd. Dat gebeurt niet alleen door de Taliban, maar ook binnen de Afghaanse gemeenschap. Het beschermen van minderheden moet een belangrijk aspect zijn bij alle militaire missies van de NAVO. Dat kan door instructies te geven bij politietrainingen en door het verbinden van sancties in gevallen geloofsvervolging. Bij het verstrekken van ontwikkelingshulp moet de positie van gelovigen een expliciete overweging zijn. Daarom mag er geen begrotingssteun zijn aan regeringen waar religieuze minderheden vervolgd worden. Inzet tegen geloofsvervolging moet één van de speerpunten worden van het mensenrechtenbeleid. Verdergaande verbreding van het thema mensenrechten is daarom ongewenst. Verbreding van het men- 18

19 senrechtenbeleid mag niet ten koste gaan van het bestrijden van geloofsvervolging. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken moet de pilot beleidsintensivering godsdienstvrijheid ook na de evaluatie 2010 voortzetten, en zo mogelijk uitbreiden. Het ontbieden van een ambassadeur in het geval van geloofsvervolging, dient vaker te gebeuren. Eventuele economische risico s die hieraan verbonden zouden kunnen zijn zal Nederland in het belang van het verbeteren van de positie van vervolgde gelovigen moeten accepteren. Nederland moet bevorderen dat landen waar sprake is van geloofsvervolging, geen deel meer uitmaken van organen van de VN op het gebied van mensenrechten. Dat is niet alleen een duidelijk signaal, maar ook een middel om de slagkracht van deze organen te verbeteren. Nederland moet maatschappelijk verantwoord ondernemen van bedrijven verder stimuleren en in proberen te zetten in de strijd tegen geloofsvervolging. De Nederlandse regering moet het pleidooi steunen van Europarlementariërs die voorstellen dat vanuit de EU geen handelsakkoorden meer gesloten worden met landen die gelovigen vervolgen. Aanpak van geloofsvervolging moet niet een incidenteel karakter krijgen. Daarom verdient het aanbeveling om kennis te nemen van voortgangsrapportages en andere rapporten over geloofsvervolging afkomstig van ngo s, vanuit de EU of de VN zodat er een duidelijke lijn komt in de agendering en aanpak van geloofsvervolging. Bundel beschikbare informatie over mensenrechtensituaties. De kans bestaat nu nog dat verschillende ministeries en instellingen langs elkaar heen werken. Om de Nederlandse inzet meer aandacht te geven, moet er jaarlijks een debat plaatsvinden in de Tweede Kamer over dit geloofsvervolging. De publicatie van de Nederlandse mensenrechtenrapportage of een VNrapport voor vrijheid van godsdienst of overtuiging 19

20 zou een goed moment daarvoor zijn. Het debat vindt dan plaats aan de hand van de rapporten en verslagen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de Europese Unie, de Verenigde Naties, de OVSE en verschillende ngo s. Bij militaire acties in het buitenland moeten Nederlandse en andere NAVO-militairen scherp letten op de positie van religieuze minderheden. Bij het verstrekken van ontwikkelingshulp moet de positie van gelovigen een expliciete overweging zijn. 4.2 Indirect Onder indirecte actie van Nederland wordt verstaan de activiteit die Nederland kan ondernemen via de weg van de Europese Unie, de Verenigde Naties, en verder alle andere internationale gremia. Het is vaak moeilijk om als klein land iets in te brengen in een grote gemeenschap waarin vele diverse landen zitten. Soms wordt de wens van Nederland dan niet gehoord, of wordt het voorstel een compromis waar alle kracht van de eigenlijke boodschap is uitgehaald. Desondanks wil de SGP dat blijvend geprobeerd wordt via internationale fora de wereldleiders op te roepen tot actie. Het grote voordeel van internationale gremia is dat er makkelijk contact gelegd kan worden met een regering. De SGP pleit ervoor om voortaan in de internationale gremia op zoek te gaan naar bijval van zoveel mogelijk landen bij het aankaarten van geloofsvervolging. Vervolgens kan gezamenlijk met de landen actie worden ondernomen. Nederland hoeft dan niet te wachten op goedkeuring van alle lidstaten of het voorstel te laten afzwakken tot een kleurloos compromis. Natuurlijk blijft het streven om zoveel mogelijk in EU-verband op te trekken, maar alleen als het niet ten koste gaat van de kern van de boodschap. Is dat wel het geval, dan is het beter om nationale landen bijeen te verzamelen. Naast het feit dat de boodschap meer overeind blijft, is het ook belangrijk dat de Verenigde Staten vaker betrokken worden bij Nederlandse initiatieven. De VS is nu eenmaal een grote speler op het internationale toneel. Nederland moet vaker proberen om met bevriende landen op te trekken als er actie ondernomen moet 20

21 worden tegen geloofsvervolging. Voor de kracht en de snelheid van de boodschap kan dit beter zijn, dan wachten of er unanieme steun binnen EU-verband of VN-verband kan komen. Nederland moet blijven investeren in bilaterale contacten met mede-eu-landen om tot een gemeenschappelijk proactief mensenrechtenbeleid te komen. 21

22 22

23 5. Internationale actie Op internationaal vlak wordt er ook het één en ander ondernomen tegen geloofsvervolging. Dit gebeurt zowel door gouvernementele als niet-gouvernementele organisaties. Het ligt voor de hand om als politieke partij meer in te zetten op het gouvernementele vlak, omdat de politiek de meeste invloed uitoefent op de eigen regering, en via die weg ook op de Europese Unie en de Verenigde Naties. 5.1 Europese Unie Het thema mensenrechten heeft hoge prioriteit bij de Europese Unie. Belangrijk is het externe beleid van de EU, vooral het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid (GBVB). Er zijn Europese richtlijnen aangenomen voor enkele mensenrechtenspeerpunten. Op het punt van geloofsvervolging zijn deze richtlijnen niet duidelijk gedefinieerd, in tegenstelling tot richtlijnen op het gebied van onder andere de doodstraf. Er liggen belangrijke kansen voor de EU om de situatie van gelovigen in andere landen te verbeteren. Zo zijn er veel landen in de wereld die enerzijds veel belang hebben bij een goede verhouding met de EU, maar tegelijk christenen in hun eigen land verdrukken of dat laten gebeuren. Te denken valt aan Wit- Rusland en Turkije. Wit-Rusland is de enige dictatuur in Europa en heeft ook een sterke band met Rusland. De economische situatie in Wit-Rusland is slecht. De regering van Wit-Rusland heeft contact met de Europese Unie voor steun. Wit-Rusland is geen kandidaat-lidstaat van de EU. Wel is er sprake van een Oost-Europees partnerschap met het land. Van deze relatie kan gebruik worden gemaakt. In ruil voor steun kan de EU dan meer vrijheid eisen voor christenen in het land, met als bijkomend voordeel dat de greep van Rusland op Wit-Rusland minder wordt. Turkije is wel kandidaat-lidstaat van de EU. De SGP is tegen toetreding van Turkije tot de EU. Dat neemt niet weg dat, nu een meerderheid een andere lijn heeft gekozen, de onderhandelingen zo goed mogelijk benut moeten worden voor een 23

24 positieverbetering van christenen in Turkije. De EU is een grote speler op het wereldtoneel en heeft handelsakkoorden met landen over de hele wereld. Een groep Europarlementariërs heeft voorgesteld geen handelsakkoorden te sluiten met landen waar christenen niet vrij zijn om hun geloof te belijden en daarnaar te leven. 14 Dat is een goed initiatief, dat goed aansluit bij een aanbeveling van deze fractienotitie dat economische samenwerking gepaard moet gaan met verbetering van mensenrechten. Nu is het wel een informele verklaring, waar verder geen direct politiek gevolg aan vast zit. Toch verdient dit initiatief navolging door de Europese Raad en Europese Commissie. In China worden vele miljoenen gelovigen vervolgd. De economie mag dan explosief groeien, de mensenrechtensituatie lijkt niet te verbeteren. De Chinese regering reageert vaak uiterst gevoelig op inmenging in binnenlandse aangelegenheden, waarmee bedoeld wordt: aankaarten van mensenrechten. Binnen de EU zijn de regeringen verdeeld over de vraag in hoeverre er samengewerkt moet worden met China. Beijing benut deze situatie door landen tegen elkaar uit te spelen. 15 Als Duitsland bijvoorbeeld een hardere lijn heeft dan Roemenië, dan werkt China liever samen met Roemenië en heeft Duitsland dat zich principieel heeft opgesteld, het nakijken. China is wel de tweede handelspartner van Europa. 16 Jaarlijks organiseren de EU en China een gezamenlijke top. Niets wijst er op dat de mensenrechtensituatie in China beter is geworden. Er is veel aan gelegen dat China de mensenrechtensituatie gaat verbeteren. Daar zijn dan niet alleen de vele tientallen miljoenen Chinese christenen en andere gelovigen mee geholpen, maar ook de vluchtelingen uit Noord-Korea die met gevaar voor eigen leven het horrorrijk van Kim Jung-il zijn ontvlucht. Daarom stelt de SGP voor om in de handel minder te focussen op China, zolang de mensenrechtensituatie blijft zoals die nu is. Aangezien China de tweede handelspartner is van Europa, zal 14 Reformatorisch Dagblad, Verklaring: Actie van EU nodig tegen vervolging, 6 oktober Hindustan Times, Against the Great Wall, 19 mei Website Europees Parlement, Betrekkingen EU-China: de stand van zaken, 5 oktober

25 dit voor zowel China als Europa zeker merkbaar zijn als de economische samenwerking tussen beiden wordt geremd. De SGP wil dat de EU meer samen gaat werken met de opkomende economie Brazilië, waar christenen niet vervolgd worden. Brazilië zal de rol van China als handelspartner niet op korte termijn kunnen overnemen, maar de groeiende industrie in Brazilië biedt wel veel kansen voor Europese landen. Er is geen duidelijker en meer voelbaar signaal richting China denkbaar, dan laten blijken dat Europese landen zich in economisch opzicht meer gaan richten op economische concurrenten van China. Ook Japan en Zuid-Korea zijn goede voorbeelden van ontwikkelde landen waar christenen vrij kunnen leven. De Europese handelsrelaties met Japan zijn al heel intensief. Deze lijn moet voortgezet worden en handel met landen als Japan en Zuid- Korea moet voorrang krijgen boven handel met China. Niet alleen tegen grootmacht China moet een vuist gemaakt worden, ook de islamitische landen moeten met woorden en daden meer kritisch bejegend worden, wanneer zij zich schuldig maken aan geloofsvervolging. In de praktijk wordt nu bepaald niet streng opgetreden tegen islamitische landen. Dit kan zo niet doorgaan. Zolang praten en waarschuwen niet gevolgd wordt door actie, hoeft men ook geen enkele illusie te maken over het verbeteren van positie van christenen in bijvoorbeeld Saoedi-Arabië, waar christenen Bijbelbezit met de doodstraf moeten bekopen. Tegen Iran worden wel sancties genomen, al zijn deze sancties enkel het gevolg van het nucleaire programma van Iran en niet het gevolg van mensenrechtenschendingen. In het opleggen van sancties aan Iran moet dit volgens de SGP voortaan wel een rol gaan spelen, net als bij de andere islamitische landen die mensenrechten met voeten treden. Uiteraard kan dit alleen in internationaal verband, anders hebben de sancties en blokkades geen effect. Elders in deze notitie wordt geopperd om landen meer in gelegenheidscoalities op te laten treden als in EU-verband of VNverband geen actie van de grond komt. Dit geldt echter minder voor economische sancties. Economische sancties en blokkades kunnen veelal alleen effectief zijn als alle landen tegelijk aan dezelfde regels gebonden worden. 25

Vergeten mensenrecht

Vergeten mensenrecht 1 2 Vergeten mensenrecht Notitie SGP Tweede Kamer over geloofsvervolging December 2010 Auteur: Wilco Kodde Colofon SGP-fractie Tweede Kamer Bezoekadres: Plein 2, 2500 CR Den Haag Postadres: Postbus 20018,

Nadere informatie

Vergeten mensenrecht Notitie SGP Tweede Kamer over geloofsvervolging

Vergeten mensenrecht Notitie SGP Tweede Kamer over geloofsvervolging Vergeten mensenrecht Notitie SGP Tweede Kamer over geloofsvervolging 1 Vergeten mensenrecht Notitie SGP Tweede Kamer over geloofsvervolging December 2010 Auteur: Wilco Kodde Colofon SGP-fractie Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008 Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag Den Haag, 26 juni 2008 Dank voor het verslag van uw bezoek begin april aan Noord-Irak dat u mij 10 juni jl. aanbood. Uw reis

Nadere informatie

GELOVEN IN VRIJHEID. Een pleidooi voor godsdienstvrijheid wereldwijd

GELOVEN IN VRIJHEID. Een pleidooi voor godsdienstvrijheid wereldwijd GELOVEN IN VRIJHEID Een pleidooi voor godsdienstvrijheid wereldwijd Inhoudsopgave 1. Geloven in vrijheid 2 2. Aanbevelingen 4 2.1 Geloofsvrijheid als speerpunt in beleid 4 2.2 Arabische regio 4 2.3 Ranglijst

Nadere informatie

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie Datum 18 augustus 2015 Betreft

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Zittingsdocument 11.1.2006 B6-0038/2006 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B6-0345/2005

EUROPEES PARLEMENT. Zittingsdocument 11.1.2006 B6-0038/2006 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B6-0345/2005 EUROPEES PARLEMENT 2004 Zittingsdocument 2009 11.1.2006 B6-0038/2006 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B6-0345/2005 ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5 van het

Nadere informatie

1 van 6 17-11-2008 19:23

1 van 6 17-11-2008 19:23 1 van 6 17-11-2008 19:23 Beantwoording vragen leden Van der Staaij, Voordewind, Van Baalen en Van Gennip over de situatie in Papoea 05-04-2007 Kamerstuk Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken Graag

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen:

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen: Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8 januari 2010 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 Den Haag Directie Noord Afrika en Midden-Oosten Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 800 V Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2000 Nr. 83

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING Non-member state of the Council of Europe (Belarus) LIDSTATEN HOOFDZETEL EN OVERIGE VESTIGINGEN BEGROTING Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan,

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie 10 april 2001 VOORLOPIGE VERSIE 2000/2243(COS) ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace EUROPEES PARLEMENT TIJDELIJKE COMMISSIE ECHELON-INTERCEPTIESYSTEEM SECRETARIAAT MEDEDELING TEN BEHOEVE VAN DE LEDEN De leden treffen als aanhangsel een document aan met de titel Recht en Criminaliteit

Nadere informatie

Blijf! Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 Duur: 90 minuten. Xxxx

Blijf! Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 Duur: 90 minuten. Xxxx XXXXX Bronnenblad Opdrachtblad Blijf! Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 90 minuten X Xx 01 Inhoud 1. Gegevens Iran en Nederland 2. De IND 3. Asielzoekers in Nederland 4. Moeilijke woorden 5. Kinderrechten

Nadere informatie

Delta Lloyd Asset Management. Themapaper Myanmar. 10 juli 2012

Delta Lloyd Asset Management. Themapaper Myanmar. 10 juli 2012 Delta Lloyd Asset Management Themapaper Myanmar 10 juli 2012 Myanmar in ontwikkeling Onstuimige geschiedenis Myanmar, voorheen Birma, is een van oorsprong boeddhistische staat, ingeklemd tussen China,

Nadere informatie

Politiek en Sociaal vertrouwen & Internationale Samenwerking

Politiek en Sociaal vertrouwen & Internationale Samenwerking Politiek en Sociaal vertrouwen & Internationale Samenwerking NCDO heeft in de Barometer 2011 1 een aantal vragen opgenomen over sociaal en politiek vertrouwen. Het vermoeden bestaat dat er een relatie

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

Committee / Commission CONT. Meeting of / Réunion des 12 & 13/09/2005 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Chris HEATON-HARRIS

Committee / Commission CONT. Meeting of / Réunion des 12 & 13/09/2005 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Chris HEATON-HARRIS Committee / Commission CONT Meeting of / Réunion des 12 & 13/09/2005 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES Rapporteur: Chris HEATON-HARRIS NL NL Ontwerpamendement 6450 === CONT/6450=== Basislijn

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN

FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN FACULTATIEF PROTOCOL BIJ HET VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND OVER DE BETROKKENHEID VAN KINDEREN IN GEWAPENDE CONFLICTEN (niet officiële Nederlandse vertaling). (VP = Voorafgaande paragraaf) VP 1

Nadere informatie

AO China Woensdag 11 juni 2008 J. Voordewind

AO China Woensdag 11 juni 2008 J. Voordewind AO China Woensdag 11 juni 2008 J. Voordewind We moeten ons uitspreken en de problemen zichtbaar maken. Omdat mensen in China zich niet kunnen uitspreken. Duizenden broeders en zusters verdienen een stem.

Nadere informatie

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú De Socialistische Fractie in het Europees Parlement streeft naar de garantie dat iedereen zich volledig aanvaard voelt zoals hij of zij is, zodat we in onze gemeenschappen

Nadere informatie

Informatie top 5 van de Ranglijst Christenvervolging 2016

Informatie top 5 van de Ranglijst Christenvervolging 2016 Informatie top 5 van de Ranglijst Christenvervolging 2016 1. Noord-Korea 2. Irak 3. Eritrea 4. Afghanistan 5. Syrië 1: Noord-Korea Hoofdstad: Pyongyang Taal: Koreaans en Chinees Weetje: In Noord-Korea

Nadere informatie

Datum 25 november 2011 Betreft Terms of Reference voor thematisch ambtsbericht Christenen in Egypte

Datum 25 november 2011 Betreft Terms of Reference voor thematisch ambtsbericht Christenen in Egypte Immigratie- en Naturalisatiedienst Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 1794 2280 DT Rijswijk Aan Ministerie van Buitenlandse Zaken Directie Consulaire Zaken en

Nadere informatie

DEEL 2 WERELDGODSDIENSTEN

DEEL 2 WERELDGODSDIENSTEN Naam: 1 DEEL 2 WERELDGODSDIENSTEN A. OVERZICHT 1. VOLGENS GROOTTE De meeste godsdiensten komen in een bepaald deel van de wereld voor. De verbreiding van de godsdiensten vond voornamelijk plaats door migratie

Nadere informatie

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken 32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid Nr. 5 Brief van de minister van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 april 2012 Mede namens de Staatssecretaris

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 NOTA van: het Italiaanse voorzitterschap aan: de horizontale Groep drugs nr. vorig doc.: 11051/03 CORDROGUE

Nadere informatie

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/2169(INI) 4.11.2013. over het wereldwijd uitbannen van foltering 2013/2169(INI)

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/2169(INI) 4.11.2013. over het wereldwijd uitbannen van foltering 2013/2169(INI) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie buitenlandse zaken 4.11.2013 2013/2169(INI) ONTWERPVERSLAG over het wereldwijd uitbannen van foltering 2013/2169(INI) Commissie buitenlandse zaken Rapporteur: Véronique

Nadere informatie

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004 De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag Den Haag, november 2004 Hierbij dank ik u mede namens de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

vaste commissie voor Europese Zaken

vaste commissie voor Europese Zaken Den Haag, 26 april Herziene convocatie ivm toevoeging agendapunten * Voortouwcommissie: vaste commissie voor Europese Zaken BiZa i.v.m. agendapunt 5, 10 BuZa i.v.m. agendapunt 6, 7, 9, 10 V&J i.v.m. agendapunt

Nadere informatie

Geschiedenis van Speciale Vertegenwoordigers en Rapporteurs van de Verenigde Naties voor Iran

Geschiedenis van Speciale Vertegenwoordigers en Rapporteurs van de Verenigde Naties voor Iran Geschiedenis van Speciale Vertegenwoordigers en Rapporteurs van de Verenigde Naties voor Iran De onderstaande tabel biedt een overzicht van de activiteiten van de Speciale VN-Vertegenwoordigers en Rapporteurs

Nadere informatie

RICHTSNOEREN VAN DE EUROPESE UNIE INZAKE DE MENSENRECHTENDIALOOG

RICHTSNOEREN VAN DE EUROPESE UNIE INZAKE DE MENSENRECHTENDIALOOG RICHTSNOEREN VAN DE EUROPESE UNIE INZAKE DE MENSENRECHTENDIALOOG 1. Inleiding In zijn conclusies van 25 juni 2001 heeft de Raad zich ingenomen verklaard met de mededeling van de Commissie van 8 mei 2001

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 december 2007 over het wapenexportbeleid.

Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 december 2007 over het wapenexportbeleid. Wapenexportbeleid Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 december 2007 over het wapenexportbeleid. Voorzitter. Voor het kerstreces hebben wij met de staatssecretaris van

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z18749 Datum 4 november

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 21 501-21 Jeugdraad Nr. 7 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN:

HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN: HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN: Verklaring van de Ministers van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden en de Franse Republiek Inleiding DE NEDERLANDS-FRANSE BILATERALE

Nadere informatie

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw Werk van iedereen Democratisering en vredesopbouw Foto: Rebke Klokke Werk van Gladys Haar man werd vermoord. Haar broer ontvoerd. En zelf raakte Gladys getraumatiseerd door wat ze meemaakte tijdens de

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 6 maart 2003 (OR. en) 6505/03 CRIMORG 11 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Initiatief van het Koninkrijk Denemarken met het oog op de aanneming van

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

Kibbelen over mensenrechten

Kibbelen over mensenrechten Tekst: Ingrid d Hooghe Kibbelen over mensenrechten EU en China op zoek naar de beste manier van samenwerking 18 KIBBELEN OVER MENSENRECHTEN China Nu 2010-1 De opkomst van China als economische grootmacht

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Verslag. stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Verslag. stuk ingediend op stuk ingediend op 2114 (2012-2013) Nr. 2 5 november 2013 (2013-2014) Ontwerp van decreet tot instemming met de kaderovereenkomst inzake een breed partnerschap en samenwerking tussen de Europese Unie en

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU Commissie politieke zaken 5.3.2009 AP/100.506/AM1-24 AMENDEMENTEN 1-24 Ontwerpverslag (AP/100.460) Co-rapporteurs: Ruth Magau (Zuid-Afrika) en Filip Kaczmarek

Nadere informatie

Handvest van de grondrechten van de EU

Handvest van de grondrechten van de EU Handvest van de grondrechten van de EU A5-0064/2000 Resolutie van het Europees Parlement over de opstelling van een handvest van de grondrechten van de Europese Unie (C5-0058/1999-1999/2064(COS)) Het Europees

Nadere informatie

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag,

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag, P5_TA(2002)0591 Verblijfstitel met een korte geldigheidsduur * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verblijfstitel met een korte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 735 Mensenrechten in het buitenlands beleid Nr. 125 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Procedurevergadering

vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Procedurevergadering Den Haag, 12 Voortouwcommissie: vaste commissie voor Buitenlandse Zaken Volgcommissie(s): BuHa-OS i.v.m. agendapunt 3, 13, 15, 21, 22 DEF i.v.m. agendapunt 4, 13, 15 EU i.v.m. agendapunt 4, 6, 21, 22 EZ

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Immigratie- en Naturalisatiedienst Ministerie van Veiligheid en Justitie

Immigratie- en Naturalisatiedienst Ministerie van Veiligheid en Justitie Immigratie- en Naturalisatiedienst Ministerie van Veiligheid en Justitie > Retouradres Postbus 1794 2280 DT Rijswijk Aan Ministerie van Buitenlandse Zaken Directie Consulaire Zaken en Migratiebeleid Afdeling

Nadere informatie

Wat is een constitutie?

Wat is een constitutie? Wat is een constitutie? Veel landen op de wereld worden op een democratische manier bestuurd. Een democratie staat echter niet op zichzelf. Bij een democratie hoort namelijk een rechtsstaat. Democratie

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 februari 2007 (OR. en) 5332/07 PESC 38 COEST 9 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN VAN DE RAAD tot wijziging en verlenging

Nadere informatie

15730/14 ver/ons/hw 1 DG D 2C

15730/14 ver/ons/hw 1 DG D 2C Raad van de Europese Unie Brussel, 25 november 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2012/0010 (COD) 15730/14 DATAPROTECT 173 JAI 903 DAPIX 177 FREMP 213 COMIX 622 CODEC 2289 NOTA van: aan: Betreft:

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2014 No. 47 Landsverordening van de 2 de juli 2014, tot wijziging van de Sanctielandsverordening inzake de wijze van implementatie van vastgestelde sanctieverordeningen

Nadere informatie

AMENDEMENTEN 1-10. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/2103(INI) 6.11.2013. Ontwerpadvies Corina Creţu (PE519.580v01-00)

AMENDEMENTEN 1-10. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/2103(INI) 6.11.2013. Ontwerpadvies Corina Creţu (PE519.580v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie ontwikkelingssamenwerking 6.11.2013 2013/2103(INI) AMENDEMENTEN 1-10 Corina Creţu (PE519.580v01-00) Seksuele uitbuiting en prostitutie en de gevolgen daarvan voor

Nadere informatie

De Raad van Europa. I. Ontstaan en karakter. Iemand die zich inzicht wil

De Raad van Europa. I. Ontstaan en karakter. Iemand die zich inzicht wil De Raad van Europa I. Ontstaan en karakter Iemand die zich inzicht wil verschaffen in de ontwikkeling van het internationalisme van na de 2e wereldoorlog zal heel wat moeite moeten doen om door de brei

Nadere informatie

Een ongemakkelijke waarheid

Een ongemakkelijke waarheid Een ongemakkelijke waarheid SGP-beleidsnotitie over geloofsvervolging vandaag 1 2 Een ongemakkelijke waarheid SGP-beleidsnotitie over geloofsvervolging vandaag December 2014 Auteur: Henri Krooneman Foto

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 NOTA van: aan: Betreft: het Italiaanse voorzitterschap de horizontale Groep drugs Ontwerp-resolutie van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2016Z00246 Datum 13 januari

Nadere informatie

Ministerie van Financiën

Ministerie van Financiën Ministerie van Financiën > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 Korte Voorhout 7 2500 EA s-gravenhage 2511 CW Den Haag Postbus

Nadere informatie

CM01-025 Utrecht, 23 oktober 2001. Betreft: implementatie Richtlijn 2001/55 inzake tijdelijke bescherming van ontheemden

CM01-025 Utrecht, 23 oktober 2001. Betreft: implementatie Richtlijn 2001/55 inzake tijdelijke bescherming van ontheemden Permanente commissie Secretariaat van deskundigen in internationaal vreemdelingen-, telefoon 31 (30) 297 42 14/43 28 telefax 31 (30) 296 00 50 e-mail cie.meijers@forum.nl postbus 201, 3500 AE Utrecht/Nederland

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 V Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2014 J VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Nadere informatie

Notulen van de vergadering gehouden op donderdag 24 juli 1969 in de Trêveszaal, aangevangen 's morgens om tien uur en 's middags voortgezet

Notulen van de vergadering gehouden op donderdag 24 juli 1969 in de Trêveszaal, aangevangen 's morgens om tien uur en 's middags voortgezet MINISTERRAAD Nr. 4730 Notulen van de vergadering gehouden op donderdag 24 juli 1969 in de Trêveszaal, aangevangen 's morgens om tien uur en 's middags voortgezet Aanwezig; de vice-minister-president Witteveen

Nadere informatie

AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE VLUCHTELINGENCRISIS IN EUROPA

AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE VLUCHTELINGENCRISIS IN EUROPA AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE VLUCHTELINGENCRISIS IN EUROPA EEN UNIE VAN BESCHERMING. STAPPENPLAN VOOR DE BESCHERMING VAN VLUCHTELINGEN IN EUROPA. In de eerste acht maanden van 2015, bereikten

Nadere informatie

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer Europese besluitvorming in de Tweede Kamer De Europese Unie speelt op bijna elk beleidsterrein een rol. Nationale en Europese zaken zijn vaak met elkaar verweven en hebben invloed op elkaar. Daarom is

Nadere informatie

Kwetsbare minderheidsgroep

Kwetsbare minderheidsgroep IND-werkinstructie nr. 2013/14 (AUA) Openbaar/ Extern Aan Directeur klantdirectie Asiel c.c. DDMB Van Hoofddirecteur IND Datum 26 juni 2013 Geldig vanaf 26 juni 2013 Geldig tot Onderwerp Vindplaats Bijlage(n)

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Projectrapportage noodhulp Syrie

Projectrapportage noodhulp Syrie Introductie Deze rapportage geeft een beeld van de voortgang en de resultaten van het noodhulpproject Syrië, waaraan de Generale Diaconale Commissie van de Hersteld Hervormde Kerk een bijdrage van 25.000,-

Nadere informatie

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT Aanbeveling... 2 Advies... 2 Algemeen commentaar... 2 Beleidsdocument... 3 Besluit... 3 Decreet... 3 Europees besluit... 3 Grondwet... 3 Koninklijk besluit... 3 Mededeling...

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Rapport. Hoe is jouw Zweeds? Oordeel

Rapport. Hoe is jouw Zweeds? Oordeel Rapport Hoe is jouw Zweeds? Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over de onderzochte gedraging, die wordt toegerekend aan de minister van Buitenlandse Zaken, gegrond. Datum: 1 september 2015

Nadere informatie

EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET

EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET EUROPESE SOCIAAL-DEMOCRATEN: VOORSTANDER VAN DE EUROPESE GRONDWET Richard Corbett, lid van het EP De Europese grondwet is een grote verbetering

Nadere informatie

Thema 5 Discrimineren

Thema 5 Discrimineren Les 5.1 Een tegenstelling ( in de tekstvakken) Werkwoorden: rood geschreven! 1. Ophemelen 1.Heel veel goede dingen over iemand zeggen;een beetje overdreven goed. 2.Afgeven op 2. Tegenstelling van ophemelen.

Nadere informatie

12897/15 rts/sl 1 DG C 2B

12897/15 rts/sl 1 DG C 2B Raad van de Europese Unie Brussel, 12 oktober 2015 (OR. en) 12897/15 RESULTAAT BESPREKINGEN van: d.d.: 12 oktober 2015 aan: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties MAMA 161 CFSP/PESC 631 RELEX

Nadere informatie

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE De rechtsgrondslag voor de grondrechten op EU-niveau is lange tijd voornamelijk gelegen geweest in de verwijzing in de Verdragen naar het Europees Verdrag tot

Nadere informatie

OPNIEUW GEKRUISIGD. door RAYMOND IBRAHIM www.raymondibrahim.com

OPNIEUW GEKRUISIGD. door RAYMOND IBRAHIM www.raymondibrahim.com OPNIEUW GEKRUISIGD door RAYMOND IBRAHIM www.raymondibrahim.com Dit boek behandelt de vervolging van christenen in de islamitische wereld. Wij zullen recente incidenten onderzoeken uit een brede geografische

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 februari 2004 (03.03) (OR. en) 5655/04 LIMITE PV/CONS 2 RELEX 33

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 februari 2004 (03.03) (OR. en) 5655/04 LIMITE PV/CONS 2 RELEX 33 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 februari 2004 (03.03) (OR. en) PUBLIC 5655/04 LIMITE PV/CONS 2 RELEX 33 ONTWERP-NOTULEN Betreft: 2559e zitting van de Raad van de Europese Unie (ALGEMENE

Nadere informatie

De opkomst van China en de toekomstige keuzes voor het Nederlands buitenlands beleid

De opkomst van China en de toekomstige keuzes voor het Nederlands buitenlands beleid De opkomst van China en de toekomstige keuzes voor het Nederlands buitenlands beleid Laurens Hemminga 1 25 oktober 2012 Meer dan handel en mensenrechten In mei 2011 bezocht vice-premier Maxime Verhagen

Nadere informatie

Uit: Verslag Notaoverleg Mensenrechten Tweede Kamer16 april 2012

Uit: Verslag Notaoverleg Mensenrechten Tweede Kamer16 april 2012 Uit: - Verslag Nota-overleg Mensenrechten Tweede Kamer16 april 2012 en - Verslag Hoorzitting Mensenrechten Tweede Kamer 19 maart 2012 Uit: Verslag Notaoverleg Mensenrechten Tweede Kamer16 april 2012 Over

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2113 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24

EUROPEES PARLEMENT. Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24 EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24 Ontwerpadvies (PE 329.885) Carmen Cerdeira Morterero

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam T 020 535 2637 Advies Luchtaanvallen IS(IS) Datum 24 september 2014 Opgemaakt door Prof. dr. P.A. Nollkaemper

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 606 Emancipatiebeleid 1998 Nr. 2 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID EN VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Inbreng debat Europese raad

Inbreng debat Europese raad Inbreng debat Europese raad Dagelijks zien wij de trieste beelden van vluchtelingen die zich melden aan de poorten van Europa. En gelukkig zien wij in Nederland velen die zich voor de opvang van vluchtelingen

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015 Dodenherdenking Beuningen, 4 mei 2015 Voor het eerst in mijn leven bezocht ik twee weken geleden Auschwitz en Birkenau. Twee plekken in het zuiden van Polen waar de inktzwarte geschiedenis van Europa je

Nadere informatie