Raj Gainda. M.Sc., M.A. Spinoza University, faculty Human Behaviour, specilisation: coaching Uitwerking van een inleiding.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Raj Gainda. M.Sc., M.A. Spinoza University, faculty Human Behaviour, specilisation: coaching Uitwerking van een inleiding."

Transcriptie

1 Raj Gainda. M.Sc., M.A. Spinoza University, faculty Human Behaviour, specilisation: coaching Uitwerking van een inleiding. Discuss the hierarchy of poverty and social redundancy. Geef een beschouwing van de hiërarchie van armoede en sociale in- en uitsluiting This diagram shows Maslow's hierarchy of needs, represented as a pyramid with the more primitive Bron: Wikipedia, Maslow De behoeftepiramide van Maslow geeft aan waaraan een mens behoefte heeft. Als een mens niet in staat is om deze behoeften in voldoende mate structureel te bevredigen en geen kansen krijgt om het te bevredigen, spreken we van armoede. De bevrediging van de biologische basisbehoeften is een voorwaarde om de hoger gelegen midden- en topbehoeften te bevredigen. Wordt deze behoefte niet bevredigd dan spreken we van materiële armoede. Na de biologische basisbehoeften komen de sociale behoeften van zich veilig voelen. Wordt deze behoefte niet bevredigd dan spreken we van sociale armoede. Dit is ook het geval als de behoeften: relaties, vriendschap, familie, seksualiteit niet duurzaam en voldoende bevredigd worden. Als er sprake is van structurele armoede op deze gebieden, dan kunnen de hoger gelegen behoeften van respect van en voor anderen, zelfbeeld, verworvenheden et cetera niet bevredigd worden en dan is er sprake van algehele armoede en wie langdurig in deze situatie verkeert heeft kans om uitgestoten te worden en wordt naar de rand van de samenleving gerangeerd. Aan de top van de piramide vinden we de hogere geestelijke waarden. Als die niet bevredigd worden, dan spreken we in het Westen niet van armoede. Bij de Boeddhisten spreken we dan juist wel van armoede. Armoedebeleving is voor een deel cultureel bepaald. Behoeften worden bevredigd als men de middelen daartoe heeft over het algemeen geld en goederen, bezit- en kansen heeft of krijgt om de noodzakelijke middelen te verwerven. Een zo n middel is onderwijs. We spreken van kenniskapitaal. Dit kapitaal is onuitputtelijk. Iedereen kan net zoveel kennis, onderwijs krijgen als die wil. Dit kapitaal kan het mogelijk

2 maken om materieel kapitaal te verwerven. Onderwijs wordt gezien als de mogelijkheid om armoede te voorkomen. En uit armoede te blijven. Daarom kennen we in Nederland de leerplicht. Alle kinderen moeten verplicht het onderwijskapitaal verwerven. Ze krijgen daartoe de mogelijkheid (vrij onderwijs) en dienen tijd, inzet en motivatie voor het onderwijskapitaal in te zetten, te investeren en als ze afgestudeerd zijn worden ze beloond met banen die geld opbrengen en de mogelijkheid wordt ruimschoots gekregen om in welvaart en welzijn te leven: hun behoeften te bevredigen. Dus eerst investeren en dan een beloning ontvangen: beloning naar prestatie. Dit is het algemene standpunt of de filosofie waarop de Nederlandse maatschappij het onderwijssysteem gebaseerd is. Principe van wederkerigheid als basiswaarde. Geven en nemen. Rijkdom is hiërarchisch verdeeld. Sommige mensen zijn rijk en sommigen zijn arm. In Nederland kennen we een sociaal systeem dat berust op beloning via prestaties en beloning naar behoefte. Wie niet in staat is om prestaties te leveren (door ziekte, werkloosheid, geestelijk onvermogen et cetera) wordt door de samenleving van bestaansmiddelen voorzien. Beloning naar behoefte staat in de schaduw van beloning naar prestatie. Beloning naar prestatie wordt hoger gewaardeerd en beloning naar behoefte is een soort sociaal vangnet. Dit vangnet zorgt ervoor dat mensen net (of net niet) kunnen leven. De zorg voor armen wordt door sociale motieven in stand gehouden en door psychische redenen. Rijke mensen hebben arme mensen nodig om rijk te zijn en om hun geweten te sussen met de gedachte dat ze iets doen voor hun medemens die zelf schuldig is voor zijn asociale situatie. Armen worden verweten dat zij niet voldoende geïnvesteerd hebben om hun situatie beter te maken. Zij hebben hun mogelijkheden en de geboden kansen niet benut. Er is weinig aandacht voor het feit dat de rijken hun best doen om de armoede te laten voortbestaan. Dat in systemen de rijken meer kans hebben om nog rijker te worden waarheid is, valt niet te ontkennen. We weten genoegzaam dat er een structurele en hardnekkige klassenreproductie in de Westerse samenleving plaats vindt. Deze neiging om klassen te reproduceren zorgt er ook voor dat armen arm blijven. Er is een zekere mobiliteit van personen, maar de groepen blijven bestaan. Hoe zit het met gelijke kansen om via onderwijs uit de armoede te blijven en toe te treden in de groep van welvarenden? Waarom maken de mensen geen gebruik van hun kansen? Marokkanen in Nederland als voorbeeld van uitsluiting Marokkanen (als een culturele groep, niet als individuen) leven en blijven in armoede en komen niet vooruit op de maatschappelijke ladder in Nederland omdat: Als vreemdelingen hebben ze geen historische verworvenheden in Nederland; Ze geen politieke macht hebben; Ze onvoldoende gepaste coping skills (probleemoplossingsvaardigheden) hebben en de oude Marokkaanse vaardigheden in Nederland niet effectief werken (migrantenprobleem); Ze onvoldoende strategische, functionele relaties hebben, onvoldoende netwerken hebben; Ze onvoldoende materieel kapitaal hebben, geld wordt onrendabel in Marokko geïnvesteerd; Ze geen voldoende veiligheid en geborgenheid beleven; Ze terugtrekken in hun cultuur die in Nederland soms/vaak belemmerend werkt (hoofddoek, moskees, bijzondere scholen);

3 Ze een haat of haat-liefde relatie met de omgeving (Nederlanders) hebben; Ze leven in twee culturen die beide voor hen geen meerwaarde opleveren: voor hen leveren de beide culturen meer problemen op dan de culturen problemen oplossen, waar ze voor bedoeld zijn; Ze onvoldoende push en pull (zowel intern als extern) krachten hebben om omhoog te komen; Mensen, en zeker migranten, hebben de neiging om hun situatie met anderen te vergelijken. Vergelijkt een Marokkaan zijn situatie met het thuisland dan is hij gelukkig. Vergelijkt hij zijn situatie met de Nederlanders, dan is hij ongelukkig. Dit vindt geregeld en vaak plaats. Ze hanteren meer overlevingsstrategieën i.p.v. carrièrestrategieën. Het korte- termijn - denken overheerst. Uit het NOS journaal van 2 mei 2007 blijkt dat 4 % van de Marokkanen geen ziektekostenverzekering heeft afgesloten. Marokkanen behoren tot de laagste klasse van Nederland en de omgeving verwacht van hen gedrag dat bij de middenklasse hoort. Hier kunnen ze niet aan voldoen. Ze hebben onvoldoende kenniskapitaal. Dit is het kapitaal bij uitstek waarmee migranten een nieuw bestaan kunnen opbouwen. Dit werk ik nader uit. Onze samenleving is niet alleen democratisch maar ook meritocratisch gestuurd. Meritocratie (geregeerd door degenen die het verdienen) is een maatschappijmodel waarbinnen de sociaal-economische positie van elk individu alleen bepaald wordt door zijn talenten en verdiensten (merites). Factoren als afkomst, grond- of geldbezit, ras, klasse en geslacht, cultuur, netwerken et cetera mogen daar geen rol bij spelen. Maar bij klassenreproductie spelen ze wel degelijk een belangrijke rol. De culturele bagage is niet gelijkelijk verdeeld: de een heeft meer dan de ander. De kans om onderwijs te volgen is bij de ene groter dan bij een ander. Marokkaanse kinderen in Nederland blijven nog steeds achter in het onderwijs in vergelijking met hun Nederlandse studiegenoten. Dit heeft diverse oorzaken. Hun huisvesting is slechter, hun ouders kunnen hen niet bijstaan met de noodzakelijke studiebegeleiding, zij hebben minder geld om hun studie te optimaliseren en hun motivatie om in de studie te investeren is kleiner en soms werkt het ontbreken van de studiemotivatie averechts. Het verschil tussen het thuismilieu en schoolmilieu is groot. Alhoewel het vanuit de Nederlandse omgeving gewenst is dat de Marokkanen studeren en zij wettelijk gezien, en deels onderwijskundig gezien, gelijke kansen aangeboden krijgen, blijven de studieprestaties van die kinderen hardnekkig achter. Voor een deel is het een kwestie van niet kunnen studeren omdat alle factoren die met studie te maken hebben voor hen niet gunstig veranderbaar zijn, en deels heeft het maken met niet willen studeren en niet mogen studeren. Dat Marokkaanse leerlingen niet mogen en niet willen studeren, is in Nederland onvoldoende onderzocht omdat wij ervan uitgaan dat wij democratisch zijn en niet willen discrimineren. Discriminatie wordt ontkend en daarom wordt het als probleem niet opgelost. M.i. moeten de Marokkanen als een bijzondere groep gezien worden en daarom is het rechtvaardig hen soms als een bijzondere groep te behandelen: ongelijke behandeling in ongelijke situaties. De CCCS-theorie Paul Willis verrichtte in de jaren 70 onderzoek voor het Engelse Centre for Contemporary Cultural Studie (CCCS).

4 Hij onderzocht sociale klassen en cultuur op scholen en kwam tot de conclusie dat er op scholen sprake is van gewilde klassenreproductie. Meritocratische ideologie of redenering (beloning naar prestaties): 1.onderwijs voorziet in training en opleiding: beroepskwalificatie; 2.er is een hiërarchie in arbeidsplaatsen; (er is meer werk voor ongeschoolde mensen dan voor hooggeschoolde mensen. Het onderwijs moet ervoor zorgen dat voldoende schooluitvallers zijn om laagbetaald werk te doen. Banen zijn in een piramide vorm te gieten. Afgestudeerden zijn in een soortgelijke piramide te plaatsen. Ze passen bij elkaar; ze moeten bij elkaar passen wil de maatschappij op een normale manier functioneren.) 3. talent is schaars. Dus: talentvollen motiveren om in onderwijs te investeren en later belonen met status, macht, bezit en inkomen. (behoeftebevrediging op langere termijn). Maar: hoe komt het dat kinderen van hogere klassen meer hoger onderwijs genieten en hogere banen krijgen, en kinderen van lagere klassen weinig onderwijs volgen en lagere banen krijgen? Dit komt door de zelfreproductieneiging van het maatschappelijk systeem. Willis (1976) laat zien dat arbeidersjongeren zogenaamd vrijwillig op dezelfde arbeidsplek terecht komen als hun ouders. Hij stelt dat er een groot verschil is tussen de cultuur van de arbeiders en de cultuur van de middenklasse en de hoge klasse. De cultuur op school is de cultuur van de middenklasse. Op school moeten de arbeiderskinderen de cultuur van de middenklasse internaliseren. Dit willen ze niet omdat ze dit als verraad zien tegenover hun ouders en hun cultuur. Om conflicten te voorkomen ontwikkelen de arbeiderskinderen overlevingsstrategieën. Dit zijn strategieën die ze van huis uit kennen en kunnen toepassen. Dit zijn strategieën die de ouders gebruiken om in probleemsituaties elkaar te kunnen verdragen. Dit zijn strategieën die de ouders op hun werkplek toepassen om te kunnen blijven functioneren. (Bij de cultuur van de school passen middenklasse carrièrestrategieën). De leerkrachten laten de overlevingstrategieën toe omdat ze ervan uitgaan dat de school ook een selectiefunctie heeft: een deel van de leerlingen zal later toch ongeschoold werk moeten doen. Overigens hebben zij als middenklassers geen al te hoge verwachtingen van de arbeiderskinderen. Op school vindt er een ruil plaats: de arbeiderskinderen geven orde (zodat anderen de les kunnen volgen) en worden door de leraar met rust gelaten en mogen hun cultuur behouden. Waar dit compromis niet gesloten wordt vindt er meer conflicten, agressie en geweld in de school en de klas plaats. Dit proces van klassenreproductie functioneert volgens Willis deels autonoom. Hij ziet een direct verband tussen de schooltegencultuur en de arbeiderscultuur. De arbeiderscultuur wordt grotendeels bepaald door mannelijke chauvinisme, ruwheid, geweld, agressie en machismo die niet verdwijnt als het werkpatroon verandert. De informele netwerken kunnen de formele structuur domineren. De informele groep heeft veel macht binnen het gehele systeem: een klein groepje in de klas kan het leven van de docent zo zuur maken dat hij aan niemand les kan geven. De tegencultuur heeft kenmerkend(e) taalgebruik, stijl, symbolen, rituelen enz. (bendevorming). Arbeiderskinderen willen dus bewust arbeiders worden: ze [althans een deel van hen] hebben weinig boodschap aan onderwijs en carrière!

5 In onze verzorgingsstaat herkennen we ook het Matthëuseffect 1 in: toegang tot huisvesting (eigendomsverwerving); toegang tot cultuur (onderparticipatie lagere sociale groepen); toegang tot specialistische en preventieve gezondheidszorg (voorzorgdenken niet zo eigen aan bepaalde groepen); toegang tot hoger (hbo en universitair) onderwijs; permanente vorming en opleiding: (meer gestudeerden studeren meer verder, krijgen meer opleiding op het werk). In verband met agressie op school lijkt het mij verstandig voldoende rekening te houden met situaties en processen binnen de klas, de school, het gezin, de buurt en de maatschappij. Deze beïnvloeden elkaar wederzijds. Zo zal een leider van een peer-group ook in de klas de leiding van de groep willen hebben. Wanneer zijn leiderschap in het geding is [en in de klas is deze vaak in het geding omdat de docent formeel de leider is] zal hij in de klas dezelfde probleemoplossingvaardigheden gebruiken die hij in de peergroup gebruikt: vaak agressie, geweld, manipulatie e.d. Een docent die in zo n geval een leiderschapsgevecht aangaat haalt veel ellende in huis. Het is beter de leider niet zijn leiderschap af te pakken maar hem te leren [heropvoeden] adequatere leiderschapsstijlen te ontwikkelen. M.i. zijn de bevindingen van Willis evenzeer van toepassing op de Marokkanen in Nederland. Thuis wordt de kinderen met de paplepel ingegoten en ingepeperd dat alles wat Westers is, slecht is, en dat de Westerse cultuur niet deugt en zij Westerse waarden en normen moeten verafschuwen en vooral niet doen wat de juf zegt. Dit soort boodschappen krijgen de Marokkaanse kinderen voortdurend en regelmatig te horen. Ze worden aangemoedigd om zich af te zetten tegen de schoolcultuur: ze mogen van de ouders niet leren. Op school leren zien ze als verraad tegen hun eigen superieure cultuur: van de ouders moeten ze niet leren. Op school moeten ze van de juf leren dat hun eigen cultuur waardeloos is. Dit zorgt ervoor dat ze geen van de beide culturen internaliseren: ze worden geen Marokkaan en geen Nederlander. Dus interne en externe factoren zorgen ervoor dat de Marokkanen geen onderwijskapitaal verwerven waarmee ze de maatschappelijke ladder kunnen beklimmen. De Marokkaanse groep wordt naar de marges van de samenleving gedreven en zelf gaan ze ook in die richting met als gevolg: sociale uitsluiting. Literatuur Willis, P. How working-class kids get working-class jobs. Gebaseerd op de voorstudie van P. Willis: The class significance of school counter-culture, in: Hammersley and P. Woods (eds.), London: Routledge/Open University, 1976) Behoeftepiramide van Maslow (Wikipedia, Maslow, ) 1 Is een gevolg van culturele en institutionele factoren in de samenleving zelf die ervoor zorgen dat lagere sociale klassen proportioneel minder overheidsvoorzieningen opnemen (ongelijk profijt van de overheid, ongelijke opnamemechanismen).

Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij?

Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij? Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij? 19 maximumscore 4 een beschrijving van twee moderniseringsprocessen op economisch gebied (per proces 1 scorepunt) 2 het aangeven van het gevolg: vraag naar hogeropgeleide

Nadere informatie

Zelfrespect en solidariteit in de prestatiemaatschappij. Evelien Tonkens, Universiteit van Amsterdam Filosofisch Café Hoogeveen 26 november 2013

Zelfrespect en solidariteit in de prestatiemaatschappij. Evelien Tonkens, Universiteit van Amsterdam Filosofisch Café Hoogeveen 26 november 2013 Zelfrespect en solidariteit in de prestatiemaatschappij Evelien Tonkens, Universiteit van Amsterdam Filosofisch Café Hoogeveen 26 november 2013 Prestatiedruk, Solidariteit onder druk, Zelfrespect fragiel

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werd opgeheven op 26 juli 1950. In maart en

Nadere informatie

Filosofie en actualiteit. Zevende avond

Filosofie en actualiteit. Zevende avond Filosofie en actualiteit Zevende avond Over gelijkheid Emancipatie Gelijke behandeling Beloningen Mensenrechten Confucius Racisme Vrouw zijn Crisis Emancipatie Pauline Kleingeld: huwelijk is primair vrijwillige

Nadere informatie

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs (1) Het Stedelijk Onderwijs is de dynamische ontmoetingsplaats van alle leernetwerken ingericht door de Stad Antwerpen. (2) Het Stedelijk Onderwijs voldoet

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens. Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

1 Aanbevolen artikel

1 Aanbevolen artikel Aanbevolen artikel: 25 november 2013 1 Aanbevolen artikel Ik kan het, ik kan het zélf, ik hoor erbij Over de basisingrediënten voor het (psychologisch) welzijn Een klassieke motivatietheorie toegelicht

Nadere informatie

Opgave 1 Jeugdwerkloosheid in Europa

Opgave 1 Jeugdwerkloosheid in Europa Opgave 1 Jeugdwerkloosheid in Europa 1 maximumscore 4 Het verrichten van flexibele arbeid kan een voorbeeld zijn van positieverwerving als de eigen keuze van de jongeren uitgaat naar flexibele arbeid in

Nadere informatie

WAAROM PERSOONLIJKHEID?

WAAROM PERSOONLIJKHEID? WAAROM? Hoe Hogan assessments u helpen de juiste mensen te selecteren, talenten te herkennen én ontwikkelen en leiderschap te verbeteren. Gedistribueerd door: 2012 HOGAN ASSESSMENT SYSTEMS, INC. WAAROM?

Nadere informatie

Test: carrière-ankers

Test: carrière-ankers Test: carrière-ankers Wat is de reden dat je werkt? Wat motiveert je in je werk? Welke elementen moeten je werk bevatten om het je echt naar de zin te maken zodat je met plezier en productief kunt functioneren?

Nadere informatie

Nawoord. Armoede vandaag

Nawoord. Armoede vandaag Nawoord Via hun levensverhaal laten Emilie en Nico ons binnenkijken in de leefwereld van mensen in armoede. Het is een beklijvend getuigenis over hun dagelijkse strijd om te overleven, ook over hun verlangen

Nadere informatie

Rijksuniversiteit Groningen

Rijksuniversiteit Groningen De adolescentiefase: over puberen, hersenontwikkeling, studiekeuze, risicogedrag en de relatie met ouders. Dr. Saskia Kunnen i.s.m. Dr. Anna Lichtwarck-Aschoff Afdeling Ontwikkelingspsychologie Rijksuniversiteit

Nadere informatie

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16 Dit is een gecombineerd PTA voor twee vakken: voor maatschappijleer 1 (basis, behorend tot het gemeenschappelijk deel van het vakkenpakket) en voor maatschappijleer 2 (verdieping, behorend tot de sectorvakken

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

EVERY PICTURE TELLS A STORY

EVERY PICTURE TELLS A STORY EVERY PICTURE TELLS A STORY Armoede: een gedifferentieerd verschijnsel Roeland van Geuns Low budget, High Service 4 oktober 2014 1 INHOUD ARMOEDE: ACTUEEL, MAAR WAT IS HET? RELEVANTIE VAN GEDRAG OUDE EN

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Rapportage Drijfveren. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Drijfveren. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Drijfveren Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Drijfveren (QDI) 2 Wat motiveert jou? Wat geeft jou energie? Waardoor laat jij

Nadere informatie

Sociale ongelijkheid. Studiewijzer klas 10A maatschappijleer

Sociale ongelijkheid. Studiewijzer klas 10A maatschappijleer Sociale ongelijkheid Studiewijzer klas 10A maatschappijleer Inleiding In deze lessenreeks behandelen we het onderwerp sociale ongelijkheid. De lessenserie bestaat uit drie lesbrieven. Deze lesbrieven lees

Nadere informatie

VOORBEELDRAPPORT CARRIEREANKERSTEST

VOORBEELDRAPPORT CARRIEREANKERSTEST VOORBEELDRAPPORT CARRIEREANKERSTEST Respondent: J. de Vries ( voorbeeld) E- mailadres: jdevries@example.com Geslacht: Man Leef tijd: 32 Opleiding sniveau: HBO Verg elijking sg roep: Geen expliciete verg

Nadere informatie

Missie school Vanuit onze visie op het onderwijs volgt onze missie met BRON-waarden:

Missie school Vanuit onze visie op het onderwijs volgt onze missie met BRON-waarden: Missie en visie Basisschool met de Bijbel Bij de Bron is één van de tien scholen uitgaande van de Vereniging tot Stichting en Instandhouding van Scholen voor Christelijk Nationaal Schoolonderwijs te Putten.

Nadere informatie

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom!

beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! beter leren, fijner werken, sneller groeien Performance Management workshop HR Live congres 28-10-2014 The Courseware Company Welkom! Agenda Introductie Performance Management Stellingen Afsluiting Luciano

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes

KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes Ed Knies Koning Arthur; visie en organisatieprincipes Welkom Dit boek is een moreel boek voor professionals. Met moreel bedoelen we dat er binnen organisaties

Nadere informatie

Dementie & diversiteit. Britt Fontaine Lid kenniskring lectoraat Psychogeriatrie

Dementie & diversiteit. Britt Fontaine Lid kenniskring lectoraat Psychogeriatrie Dementie & diversiteit Britt Fontaine Lid kenniskring lectoraat Psychogeriatrie Wat ga ik doen? Leeftijd en Veroudering Dementie wereldwijd Is dementie een ziekte? wij en zij denken Vragen en een preekje

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE

KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE Seksuele intimidatie, verbale intimidatie en discriminatie, agressie en geweld, pesten, e.d.) Klachtenregeling ongewenst gedrag Gerrit Rietveld

Nadere informatie

Domein mens: gezondheid welbevinden 21 De leerlingen herkennen en benoemen het gevoel van behagen en onbehagen. x

Domein mens: gezondheid welbevinden 21 De leerlingen herkennen en benoemen het gevoel van behagen en onbehagen. x Praatrondeboek, week A ma di wo do vr s f o m n a d m j j Domein mens: sociale cognitie: bewust zijn van jezelf: weten wat je voelt, denkt en doet (zelfkennis) 01 De leerlingen kunnen eigen gevoelens herkennen

Nadere informatie

OSBO. Ontwikkelingen OSBO Inspectiebezoek OSBO Positie OSBO in het SWV Passend Onderwijs Groep

OSBO. Ontwikkelingen OSBO Inspectiebezoek OSBO Positie OSBO in het SWV Passend Onderwijs Groep OSBO Ontwikkelingen OSBO Inspectiebezoek OSBO Positie OSBO in het SWV Passend Onderwijs Groep Ontwikkelingen binnen het OSBO Het uitgangspunt van ons onderwijs: Er heeft een verandering plaatsgevonden

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009.

Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009. 1. Referentie Referentie GLORIEUX, I., I. LAURIJSSEN & Y. VAN DORSSELAER, Zwart op wit. De intrede van allochtonen op de arbeidsmarkt. Garant, Antwerpen, 2009. Taal Nederlands ISBN ISSN 9789044124828 Publicatievorm

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Taak 2.1.2 Samenwerken. Inhoud. Door Paul van der Linden en Tim Mies MT2a

Taak 2.1.2 Samenwerken. Inhoud. Door Paul van der Linden en Tim Mies MT2a Door Paul van der Linden en Tim Mies MT2a Taak 2.1.2 Samenwerken Inhoud Taak 2.1.2 Samenwerken... 1 Inhoud... 1 Inleiding... 2 Arbeidsverhouding... 3 Opdracht 1 Primaire groepen... 3 Opdracht 2 Secundaire

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

5. Welke stijl van leidinggeven, volgens het model van Situatiegericht Leiderschap, hoort bij onderstaande uitspraak?

5. Welke stijl van leidinggeven, volgens het model van Situatiegericht Leiderschap, hoort bij onderstaande uitspraak? Oefenvragen Middle Management A Module Leiderschap 1. Welke stijl van leidinggeven wordt bedoeld met het kernbegrip 'De kunst van het loslaten'? A. Uitleggen. B. Instrueren. C. Stimuleren. D. Delegeren.

Nadere informatie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Leiderschap & motivatie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Leiderschap & motivatie Oefenvragen Ondernemerskunde A - Leiderschap & motivatie 1. Als mensen handelen, naar welk beeld handelen zij dan? A. Vanuit de werkelijkheid zoals anderen die denken te zien. B. Zij handelen vanuit de

Nadere informatie

Bijeenkomsten 2012-2013

Bijeenkomsten 2012-2013 Bijeenkomsten 2012-2013 Datafeedforward Intervisie Lezing/masterclass gekoppeld aan professionele leergemeenschap Werken in een Professionele LeerGemeenschap Motto: Professionals doen het samen en doen

Nadere informatie

Laat allochtonen zelf hun achterstand bepalen

Laat allochtonen zelf hun achterstand bepalen Laat allochtonen zelf hun achterstand bepalen Het volgende artikel, dat op 16 november 1989 gepubliceerd werd in NRC Handelsblad, gaat in op de slechte positie van migranten in de volwasseneneducatie.

Nadere informatie

Weten waar we goed in zijn 1

Weten waar we goed in zijn 1 Inburgering als voortdurend proces voor allen Lezing ter gelegenheid van de Conferentie Burgerschapsvorming. Islamitisch Onderwijs Ingeburgerd. Jaarbeursgebouw Utrecht Zaterdag 4 juni 2005. A.M.L. van

Nadere informatie

Leiding geven aan verschillende generaties

Leiding geven aan verschillende generaties Leiding geven aan verschillende generaties Babyboomgeneratie - Babyboomgeneratie Wat is typerend voor een leidinggevende behorende tot de babyboomgeneratie ( 1945-1955)? Een leidinggevende uit de babyboomgeneratie

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Gedeeld leiderschap voor excellente zorg. Marc Verschueren KU Leuven

Gedeeld leiderschap voor excellente zorg. Marc Verschueren KU Leuven Gedeeld leiderschap voor excellente zorg Marc Verschueren KU Leuven Nieuwe tijden Tijd voor nieuwe mindset Effecten van leiderschap o Directe causale links tussen leiderschap en Q/QI nog zeer zelden aangetoond

Nadere informatie

Thema 1. Inleiding tot het management

Thema 1. Inleiding tot het management Thema 1 Inleiding tot het management 1. Management: definitie MANAGEMENT verwijst naar het voortdurend nemen van beslissingen en het ontplooien van activiteiten (proces) tijdens het plannen, organiseren,

Nadere informatie

Moeilijk gedrag en ASS

Moeilijk gedrag en ASS Zie je wat ik bedoel? Over moeilijk gedrag bij autisme Drs. Jan Schrurs, GZ-psycholoog Docent Fontys OSO Ma SEN Autisme-specialist 1 Moeilijk gedrag en ASS t kan bijna niet anders vanwege de beperkingen

Nadere informatie

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers beslissen in kleine groepjes of ze akkoord gaan met stellingen over armoede in het Noorden. Onenigheid over bepaalde stellingen moet opgelost

Nadere informatie

Armoedebeleidsplan Gent 2014-2020. Onze visie als regisseur armoedebestrijding

Armoedebeleidsplan Gent 2014-2020. Onze visie als regisseur armoedebestrijding Armoedebeleidsplan Gent 2014-2020 Onze visie als regisseur armoedebestrijding 1 Inhoudstafel 1 Armoedebestrijding binnen het Gents welzijnsbeleid... 3 2 Wat is armoede?... 5 2.1 Financiële armoede... 5

Nadere informatie

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh De waarde van onderwijs oktober 2013 lllllllllllllll dwarsdwarsdwars Inleiding De tijd dat het onderwijs alleen maar gericht was op het overdragen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Verbinden vanuit diversiteit

Verbinden vanuit diversiteit Verbinden vanuit diversiteit Krachtgericht sociaal werk in een context van armoede en culturele diversiteit Studievoormiddag 6 juni 2014 Het verhaal van Ahmed Een zoektocht met vele partners Partners De

Nadere informatie

Het aanreiken van zoveel mogelijk praktische tips en instrumenten op het gebied van Projectmanagement

Het aanreiken van zoveel mogelijk praktische tips en instrumenten op het gebied van Projectmanagement Het aanreiken van zoveel mogelijk praktische tips en instrumenten op het gebied van Projectmanagement 1 2 In 3 kwartier Oorzaak van demotivatie Wat is motivatie Wensen+Behoeften+Motivatie Theorie van Maslow

Nadere informatie

Essay. Hoe maken jongeren van 18 tot 25 jaar keuzes met betrekking tot hun gedrag?

Essay. Hoe maken jongeren van 18 tot 25 jaar keuzes met betrekking tot hun gedrag? Essay Hoe maken jongeren van 18 tot 25 jaar keuzes met betrekking tot hun gedrag? Myrthe Koops 1604860 Periode D 27-05-2015 Content Design Madris Duric Bij de Faculteit Communicatie en Journalistiek wordt

Nadere informatie

Trainingsreeks Succes in zicht

Trainingsreeks Succes in zicht Trainingsreeks Succes in zicht Of u nu aan het begin van uw loopbaan staat, uit de fase van concentratie op uw gezin in het beroepsleven terugkeert of de volgende sporten op de carrièreladder wilt beklimmen:

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie

Maak werk van 50-plussers

Maak werk van 50-plussers Maak werk van 50-plussers 21 mei 2014 Dit opleidingsaanbod is tot stand gekomen met financiële steun van het PROGRESSprogramma (Programme for Employment and Social Solidarity) van de Europese Unie. Voor

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS @ ----- Managers en REC-vorming ----- AB ZONDER VOORTREKKERS GEEN VOORUITGANG De wereld van de REC-vorming is volop beweging. In 1995 werden de eerste voorstellen gedaan en binnenkort moeten 350 scholen

Nadere informatie

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org of fout 1. In Afrika bezuiden de Sahara is het aantal personen in extreme armoede gestegen tussen 1990 en 2010. 290 miljoen in 1990, 414 miljoen in 2010. 2. Tussen 2000 en 2011 is het aantal niet-schoolgaande

Nadere informatie

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities De Twaalf Tradities zijn voor de groep wat de stappen zijn voor het individu. De tradities helpen om het programma van herstel levend en succesvol

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Patrick Develtere (ACW-voorzitter) & Sandra Rosvelds (hoofd ACWstudiedienst)

Patrick Develtere (ACW-voorzitter) & Sandra Rosvelds (hoofd ACWstudiedienst) Liever Lucas dan Mattheüs Patrick Develtere (ACW-voorzitter) & Sandra Rosvelds (hoofd ACWstudiedienst) We hebben er al vaak over gesproken en geschreven. De Mattheüseffecten in ons sociaal beleid zijn

Nadere informatie

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID Inleiding De KBC-groep wil een onafhankelijke bank-verzekeraar zijn voor particulieren en kleine en middelgrote ondernemingen in geselecteerde Europese

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Sociaal werk en politie: een moeilijke ontmoeting?

Sociaal werk en politie: een moeilijke ontmoeting? Sociaal werk en politie: een moeilijke ontmoeting? ONDERZOEKER: TIJS VAN STEENBERGHE PROMOTOREN: DIDIER REYNAERT, MARLEEN EASTON & RUDI ROOSE Overzicht 1. Inleiding 2. Een (historisch) moeilijke ontmoeting?

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE Visie Actief Burgerschap & Sociale Integratie Zuukerschool Epe Januari 2010 Hoofdstuk 1, Kenmerken van de omgeving en de leerlingen De Zuukerschool is een landelijk

Nadere informatie

WEDERZIJDS WAARDEREN

WEDERZIJDS WAARDEREN WEDERZIJDS WAARDEREN Een kwestie van uiten! 2012. Een e-paper over het belang van wederzijds waarderen als HR aandachtspunt in de veranderende wereld van werk. Met inzichten en tips om waarderen bespreekbaar

Nadere informatie

De Barrett cultuurwaardenscan

De Barrett cultuurwaardenscan De Barrett cultuurwaardenscan Bert van Dalen (Apollo13 consult) De Barrett cultuurwaardenscan De Barrett waardenscan is een instrument waarmee we drie belangrijke zaken in beeld kunnen brengen. In kaart

Nadere informatie

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo)

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo) Aantal gediplomeerden aan de lerarenopleidingen in Nederland Ondanks huidige en verwachte lerarentekorten is er geen sprake van een substantiële groei van aantal gediplomeerden aan de verschillende lerarenopleidingen.

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Buna Tetu (kort overzicht)

Buna Tetu (kort overzicht) Buna Tetu (kort overzicht) Kinderen met een handicap tellen ook mee! Stichting Joni Social Education Project Voor een samenleving waarin iedereen zich thuis kan voelen Achtergrond project Ouders van gehandicapte

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

Aspecten van partner relatie therapie bij complex trauma

Aspecten van partner relatie therapie bij complex trauma Aspecten van partner relatie therapie bij complex trauma Het emotionele kwetsbaarheid model en Effectief problemen oplossen Dr. Jos Truyens Klinisch psycholoog - Psychotherapeut Instituut Systemische Psychotherapie

Nadere informatie

Loon naar werk of Antonio en Ali (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ)

Loon naar werk of Antonio en Ali (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ) Loon naar werk of Antonio en Ali (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ) Op onderstaande link vind je een leuk filmpje waarmee je deze methodiek over genderongelijkheid

Nadere informatie

Vision research briefing

Vision research briefing Vision research briefing < Matrixorganisaties 2006 > < Samenvatting > De matrixstructuur volgens sommigen een innerlijke tegenspraak werd in de jaren 60 voor het eerst in organisaties geïmplementeerd.

Nadere informatie

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1 Hoe gelukkig ben je? Geluk is een veranderlijk iets. Het ene moment kun je jezelf diep gelukkig voelen, maar het andere moment lijkt het leven soms maar een zware last. Toch is voor geluk ook een soort

Nadere informatie

www.nexttalent.nl > Inkijkexemplaar

www.nexttalent.nl > Inkijkexemplaar > Inkijkexemplaar Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. De rol van werk in een leven 3. Wat ben je, wat kun je, wat wil je? 4. Waar vind je die baan? 5. Talentontwikkeling & Flow Copyright 2011, Martijn Leonard,

Nadere informatie

PUBLIEKE LEZING (in het Engels) π Woensdag 7 december 2011 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere VOLUNTEERING

PUBLIEKE LEZING (in het Engels) π Woensdag 7 december 2011 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere VOLUNTEERING PUBLIEKE LEZING (in het Engels) π Woensdag 7 december 2011 π Universiteit Antwerpen π Hof van Liere VOLUNTEERING Het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen (ucsia) organiseert in samenwerking met

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen:

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: Artikel 1 Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

OPEN TRAINING. Situationeel Leiderschap DRIE DAAGSE

OPEN TRAINING. Situationeel Leiderschap DRIE DAAGSE DRIE DAAGSE OPEN TRAINING Situationeel Leiderschap II Ceresstraat 13 4811 CA Breda Blanchard International Tel: 076 7676338 / 06 51528617 www.blanchardinternational.nl Situationeel Leiderschap II DOEL

Nadere informatie

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen.

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen. Hoofdstuk 1 Jezelf voorbereiden op succes In dit hoofdstuk: Een solide timemanagementsysteem opbouwen De grootste uitdagingen van timemanagement het hoofd bieden Het verband zien tussen doelen stellen

Nadere informatie

Logopedie in het cluster 4 onderwijs

Logopedie in het cluster 4 onderwijs Logopedie in het cluster 4 onderwijs mw. E. Cox MA (NVLF) mw. E. Kunst-Verberne (NVLF) mw. M. Schulte (NVLF) dhr. R. Nannes (NVLF) 2 Aanleiding position statement Dit position statement richt zich op de

Nadere informatie

st r e s smanagement Inzicht in het omgaan met spanningen. Maximaal aantal deelnemers 12 Leren oplossingsgericht te handelen.

st r e s smanagement Inzicht in het omgaan met spanningen. Maximaal aantal deelnemers 12 Leren oplossingsgericht te handelen. st r e s smanagement De cursus 'stressmanagement' is bedoeld voor iedereen die in zijn/haar werksituatie te maken krijgt met stress als gevolg van problemen en spanningsvolle situaties. De eigen ervaringen

Nadere informatie

Nele Cox IPSOC- KATHO Nele.Cox@Katho.be

Nele Cox IPSOC- KATHO Nele.Cox@Katho.be Nele Cox IPSOC- KATHO Nele.Cox@Katho.be 1 Definities van armoede: tijdslijn 2 Huidige definitie van armoede: J. Vranken 3 De vier dimensies van armoede 4 Het klovenmodel 5 De zes perspectieven op armoede

Nadere informatie

Competenties Schoolleider. Voor ieder kind het beste bereiken met passie, plezier en professionaliteit

Competenties Schoolleider. Voor ieder kind het beste bereiken met passie, plezier en professionaliteit Competenties Schoolleider Voor ieder kind het beste bereiken met passie, plezier en professionaliteit SOPOH Competenties schoolleiding 1 Inleiding: Voor het benoemen van de competenties voor de functionerings-/

Nadere informatie

. In een notendop. . Over de auteur (s)

. In een notendop. . Over de auteur (s) Boek : Zorgzame klas Psycho-educatie voor de basisschool Auteur : Peter 2010, Acco ISBN: 9789033482021 Bespreker : Peter Bauwens, vrijwillige medewerker vzw Die- s-lekti-kus Datum : oktober 2011. In een

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) De economie van India is snel gegroeid sinds aan het begin van de jaren 90 verregaande hervormingen werden doorgevoerd in o.a. het handels- en industriebeleid. Groei van

Nadere informatie

filosofie havo 2015-I

filosofie havo 2015-I Opgave 3 Wat is de Wat 11 maximumscore 1 Een goed antwoord bevat het volgende element: een uitleg dat Eggers zich met morele vraagstukken bezighoudt: hij vraagt zich af wat hij zelf vanuit zijn eigen normen

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie