Inhoudsopgave. In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten."

Transcriptie

1 Start Biologisch!

2 Inhoudsopgave In dit e-book worden verschillende onderwerpen behandeld over biologisch eten. De volgende onderwerpen komen aan bod: Biologisch eten. Wat is biologisch? Is biologisch altijd duurzamer? Hoe herken je een biologisch product? Strenge controle op biologische producten. Biologische veeteelt en dierenwelzijn? Wat zijn biologische groenten en fruit? Wist u dat?

3 Biologische voeding De oorsprong van de term natuurvoeding is te herleiden tot de babyboom. Deze geboortegolf trad direct op na de hongersnood van de Tweede Wereldoorlog. Hierdoor kwam er grote druk op de Nederlandse landbouwproductie te liggen. Het lukte boerenbedrijven om steeds hogere oogstopbrengsten van de akkers te halen door het toepassen van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen. Het opjagen van de landbouwproductie resulteerde echter wel in ernstig uitgeputte bodem en veehouderij. In reactie op deze ontwikkeling is biologisch landbouw en daarmee biologische voeding ontstaan. De biologische boeren lieten kunstmest en diergeneesmiddelen links liggen en zochten naar natuurlijke en diervriendelijke alternatieven voor productie en verwerking.

4 Wat is biologisch? Bij de productie van biologisch voedsel wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met milieu, dier en mens. In allerlei voorschriften is vastgelegd wat daaronder wordt verstaan. Behalve eten kan het ook om katoen gaan, of verzorgingsproducten. Het gaat altijd om leven: om producten afkomstig van planten of dieren. Biologische producten zijn geproduceerd: - met respect voor de natuur - met respect voor dieren - zonder chemische bestrijdingsmiddelen - zonder kunstmest - zonder preventieve antibiotica - onder strenge controles van onafhankelijk instituut Skal. Biologische verwerking - Verwerkers gebruiken geen chemische kleur-, geur-, en smaakstoffen. De ingrediënten zijn zoveel mogelijk biologisch. - Bij de productie worden zo min mogelijk proceshulpstoffen gebruikt. Dit zijn stoffen die niet in het product zelf zitten, maar worden gebruikt bij de productie. Bij de biologische productie zijn alleen hulpstoffen toegestaan die technologisch onmisbaar zijn. - Producten worden niet doorstraald om ze langer houdbaar te maken. - Boeren gebruiken natuurlijke vijanden om ziekten en plagen te bestrijden, zoals insecten en insectenetende vogels. - Fruittelers gebruiken rassen die minder gevoelig zijn voor ziekten en plagen. - Appelbomen worden met de hand gedund in plaats van bespoten, zodat de vruchtjes volledig kunnen groeien. - Biologische producten bevatten maximaal 5% niet-biologische ingrediënten. De volgende gangbare ingrediënten van agrarische oorsprong mogen worden gebruikt bij de bereiding van biologische producten die bestaan uit een of meer ingrediënten, met uitzondering van wijn.

5 Is biologisch altijd duurzamer? Op dit moment zijn de Verenigde Naties het erover eens dat de aarde aan het opwarmen is. Deze klimaatverandering heeft ook gevolgen voor de wereldvoedselvoorziening. Biologische landbouw heeft hier een positieve rol in. De biologische landbouwmethodes leiden namelijk tot minder uitstoot van broeikasgas, minder energieverbruik en mogelijk tot meer opslag van CO2 in de bodem. Deze voordelen zijn onder te verdelen in lucht, CO2-opslag, water en energie. Lucht: De uitstoot van broeikasgassen in de lucht is bij biologische bedrijven lager dan bij gangbare bedrijven. CO2-opslag: In de biologische landbouw wordt meer CO2 opgeslagen in de bodem. Dit zorgt voor een verlagend effect op de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer. Waterbergend vermogen: De biologische bodems hebben een beter vermogen om water te bergen. Bij een hoge waterstand kunnen biologische bodems zich beter beschermen tegen waterschade, maar ook bij een lage waterstand tegen droogte. Energieverbruik: Het energieverbruik is bij biologische bedrijven lager dan bij gangbare bedrijven. In Nederland wordt de biologische landbouw vrij intensief bedreven, hierdoor is deze landbouw nog niet altijd energie-zuiniger, maar dit verschilt per sector. De meeste boeren doen wel goed hun best om duurzaam bezig te zijn.

6 Hoe herken je een biologisch product? In Nederland is het woord biologisch wettelijk beschermd, dus als op een product staat dat het biologisch is, dan is het ook zo. De eisen voor een biologisch product zijn hoog en zijn erop gericht dat er zo natuurlijk mogelijke voeding wordt geproduceerd. Elk product met het woord bio, eko, eco of organic moet voldoen aan de eisen voor biologisch. Er bestaan verschillende soorten keurmerken, zoals: Europees bio keurmerk Het Europees Bio-keurmerk is te herkennen aan het groene blaadje. Dit keurmerk betekent dat het product voldoet aan de wettelijke eisen voor biologische productie. Dit product heeft een strenge controle ondergaan door een onafhankelijke organisatie. In Nederland is deze onafhankelijke organisatie Skal. Zij hebben een eigen nummer en dat is; NL-bio-01. Producten moeten voor minimaal 95% uit echte biologische ingrediënten bestaan. Het moet duidelijk zijn waar de ingrediënten precies vandaan komen. Er zijn geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Er is geen kunstmest gebruikt. Bij de productie van vlees is rekening gehouden met dierenwelzijn. EKO-keurmerk Het EKO-keurmerk geeft aan dat het product afkomstig is van de biologische landbouw. Er zijn geen chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt. Boeren gebruiken geen genetische modificeerde zaden en veehouders hebben een diervriendelijke werkwijze. Boeren en producenten hebben, behalve wat er in de wetgeving geregeld is over biologisch, ook hun eigen vier principes voor biologische landbouw formuleren. Dat zijn de volgende principes: ecologie, gezondheid, eerlijk (billijk) en zorg. Sommige biologische boeren gaan dan ook verder in duurzaamheid dan wat de wet eist. Deze boeren gebruiken groene stroom, doen aan natuurbeheer, werken met zorgbehoevenden en letten op verpakkingen. Sommige bedrijven willen laten zien dat zijn deze principes onderschrijven. Deze bedrijven gebruiken dan het EKO-keurmerk.

7 Demeter De biologisch-dynamische landbouw krijgt het Demeter-keurmerk. In deze landbouw zijn ook chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest taboe. De aanscherping ten opzichte van de normale wettelijke eisen voor biologisch is bijvoorbeeld dat bij biologisch-dynamische boeren het voer voor minimaal 80% uit het eigen bedrijf moet komen. De biologisch-dynamische landbouwmethode komt voort uit de antroposofie, een levensvisie die begin 19e eeuw in Duitsland door de antroposoof Rudolf Steiner is ontwikkeld. Uitgangspunt is dat er een samenhang bestaat tussen mens, plant, dier, bodem en kosmos. Daarom zijn het meestal gemengde bedrijven. De onderlinge levensprocessen worden in de biologisch-dynamische landbouw zo veel mogelijk ondersteund. Zo kunnen boeren werken met een zaaikalender die rekening houdt met de maanstand en homeopathische mestpreparaten en wordt er gestreefd naar een kringloop van voer en mest op het eigen bedrijf. Er moet minimaal 60% biologische mest worden gebruikt. Het voer voor de dieren moet voor minimaal 80% van het eigen bedrijf afkomstig zijn. Het gebruikte stro moet van een biologisch-dynamisch of biologisch bedrijf afkomstig zijn. In de biologisch-dynamische veehouderij zijn de dierenwelzijnseisen hoger dan in de biologische veehouderij. BDIH Dit is een Duits keurmerk. Het keurmerk garandeert een 100% natuurlijk verzorgingsproduct met plantaardige ingrediënten. Deze komen zoveel mogelijk uit de biologische landbouw. De producten zijn zo veel mogelijk dierproefvrij en synthetische stoffen en aardolieproducten zijn niet toegestaan. In Nederland is er nog niet echt een biologisch keurmerk voor verzorgingsproducten. De keurmerken worden voorbehouden aan voeding en landbouwproducten. De ingrediënten van verzorgingsproducten kunnen dus wel aan de biologische landbouw worden toegeschreven.

8 Strenge controle op biologische producten De producten, boeren en verwerkende bedrijven worden van te voren streng gecontroleerd of ze de naam biologisch mogen krijgen. Deze controle wordt uitgevoerd door de eerdergenoemde organisatie Skal. Deze onafhankelijke organisatie houdt toezicht op de hele Nederlandse biologische sector. In deze organisatie zitten controleurs die onderzoeken of de boeren en de verwerkende bedrijven zich aan de wet houden. Het is in Nederland heel moeilijk om fraude te plegen, omdat alles in één hand is. In Nederland is het woord biologisch wettelijk beschermd, dus als op een product staat dat het biologisch is, dan is het ook zo.

9 Biologische veeteelt en dierenwelzijn? In de biologische veeteelt is het belangrijk dat er gezonde en weerbare dieren rondlopen, die op een zo natuurlijk mogelijke manier gehouden worden. Kenmerken voor biologische veeteelt zijn: meer ruimte per dier beschikking over buitenruimte een langer leven voor het dier dieren vertonen natuurlijk gedrag (varkens wroeten, kippen nemen zandbad) geen preventief gebruik van antibiotica geen preventief gebruik van hormonen behoud van snavel, krulstaart etc. Koeien Van voeding tot mest Een biologische koe krijgt als basismenu ruwvoer dat ze kunnen herkauwen. De koe krijgt nog twee kilo extra krachtvoer voor een goede melkproductie. Ze krijgen dan eiwitrijke granen, zoals maïs en luzerne. De koeien staan in een potstal. Ze staan op stro en laten daar hun mest op vallen. Regelmatig wordt daar weer een nieuwe laag stro en mest op geworpen en wordt zo steeds hoger. Eén of twee keer per jaar wordt deze uitgemest en over het land uitgereden.

10 Minimaal 90% van het voer moet biologisch geteeld zijn; vanaf 2005 moet 100% van het voer biologisch geteeld zijn. Al het voer moet gentechvrij zijn. Een koe moet minstens 120 dagen per jaar in de wei staan. Een biologisch-dynamische koe mag niet onthoornd worden; een biologische koe mag wel onthoornd worden. Varkens Op de biologische boerderij eten varkens gevarieerd: een mengsel van biologisch geteelde granen en gras waarin ze kunnen wroeten. Het is belangrijk dat een varken ruimte heeft, want anders raakt de varken gestrest. Varkens moeten naar buiten kunnen om een modderbad te nemen en een ruime stal met stro. Krulstaart Een staart is voor mij het symbool van het vrije varken, vertelt biologisch varkenshouder Peter Wijnen. In de vee-industrie wordt de staart er afgehaald omdat varkens uit verveling en door overbevolking en stress eraan gaan knabbelen en zo elkaar verwonden. Maar in de biologische varkenshouderij is het niet nodig en ook verboden, de staarten er af te halen. In de stallen moet ruimschoots daglicht en frisse lucht zijn en voor elk varken een droge en schone plek met stro om behaaglijk in te rusten De varkens moeten het hele jaar door - weer of geen weer - zelf kunnen bepalen of ze binnen of buiten willen lopen. Eisen aan het voer: 80% moet biologisch zijn; alles moet gentechvrij zijn. Er mogen geen hormonen, medicijnen en diermeel aan toegevoegd zijn. Het afknippen van tanden, staarten en oren is verboden Bij het transport mogen de varkens niet met elektronische dwangmiddelen de veewagen ingedreven worden

11 Kippen De aard van de kip Als kippen te weinig ruimte hebben gaan ze elkaar pikken en verwonden. In de gangbare pluimveehouderij wordt daarom het voorste stuk van de snavel afgeknipt. Snavelkappen is in de biologische pluimveehouderij niet toegestaan. De biologische pluimveehouder zorgt er voor dat zijn kippen voldoende ruimte hebben. Op de biologische boerderij krijgen kippen graankorrels om op te pikken en ze zoeken zelf voedsel. Op stok In een biologisch kippenhok gaan ze op stok. Dit lijkt op hun natuurlijke slaapplaats. Bovendien is dit beter voor de gezondheid. Als een kip namelijk op de grond slaapt, wordt het broeierig en kruipt er ongedierte tussen de veren. Waakhaan Omdat kippen zich veiliger voelen in het gezelschap van een haan, lopen er op een biologisch-dynamische pluimveehouderij ook altijd een paar hanen tussen de kippen. Ei Een biologische kip legt gemiddeld 275. De eierdooier van een biologisch ei heeft niet altijd dezelfde kleur geel. Dit komt doordat het menu van kip tot kip en van dag tot dag varieert. Honingbijen Een honingbij is een landbouwdier. Ze worden gehouden voor honing, bijenwas, en voor de bestuiving van fruitbomen en vele groentesoorten. Honingbijen vervullen een essentiele schakel in de voedselvoorziening. Naar schatting 1/3 van al het eten op aarde is afhankelijk van de bestuiving door bijen. Het gaat de laatste jaren erg slecht met de honingbijen. Hun sterfte komt waarschijnlijk door een combinatie van drie oorzaken: grootschalig gebruik van insecticiden in de landbouw, afgenomen biodiversiteit, en de verspreiding van bijenziektes t.g.v. de globalisering. Met biologische landbouw worden twee van de drie oorzaken van bijensterfte aangepakt: biologische landbouw zorgt voor grotere biodiversiteit, en er worden geen chemische middelen gebruikt.

12 Wat zijn biologische groenten en fruit? De gewassen in de biologische teelt krijgen vaak meer tijd om te groeien. Dit komt de smaak en kwaliteit van de producten ten goede. Biologische groenten en fruit staan met hun wortels in de grond. Dit geldt ook in de kasteelt. In de grond zitten veel voedingsstoffen. De wortels zoeken naar deze voedingsstoffen en kunnen zich daardoor ontwikkelen tot sterke planten. De biologische boer gebruikt natuurlijke mest. Deze natuurlijke mest zorgt ervoor dat de bodem veel meer biodiversiteit bevat. De boeren gebruiken ook geen chemische middelen, maar de natuurlijke vijand. De biologische boer oogst elk jaar een ander gewas op hetzelfde stukje land. Dit heet vruchtwisseling en zorgt ervoor dat de bodem niet uitput of dat er een plaag ontstaat. Een plaag kan erg vervelend zijn voor een boer. Gelukkig hebben biolgische boeren veel natuurlijke middelen om deze plagen tegen te gaan. Een biologische boer gebruikt voor rupsen en luizen namelijk lieveheersbeestjes en vogels. Deze natuurlijke vijanden kunnen op een biologische manier de rupsen en luizen in toom houden.

13 Wist u dat? Er wordt altijd veel gezegd over biologisch eten en het gangbare voedsel. Soms is het waar en soms is het gewoon allemaal onzin. De volgende dingen over biologisch voedsel is echt waar! Wist u dat: apen een biologische banaan met schil en al verslinden en een gangbare banaan zorgvuldig pellen? de ex-topman van McDonald s een biologische foodketen heeft gestart? kinderen die de eerste twee jaar van hun leven biologische zuivel krijgen, 30% minder kans op eczeem hebben? moeders die biologisch eten, meer CLA s (gezonde vetzuren) in hun moedermelk hebben? rond biologische bedrijven 25% meer vogels en 3 x zoveel vlinders voorkomen? er ongeveer 1500 biologische boeren en tuinders zijn in Nederland. Uitgelicht: Kan bio de wereld voeden? Ja, dit is zeker mogelijk! De opbrengsten van biologische landbouw in West-Europa liggen echter wel wat lager ten opzichte van de industriële landbouw, maar uit onderzoek is gebleken dat in 24 Afrikaanse landen de oogst meer dan verdubbeld is door het gebruik van biologische methoden. Bedankt voor het lezen van ons e-book! bron:

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer teelt

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

Anders denken, anders doen!!

Anders denken, anders doen!! Schrijvers: Julia van der Ploeg & Jannie Verloop Sector: economie Vakken: economie & biologie Begeleider: Meneer Boonstra Inleverdatum: 18-12-2014 Inhoudsopgave Inleiding blz 3 De hoofdvraag blz 4 Deelvraag

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE 2 e GRAAD 1 LESUUR WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN 2 BIO? DA S LOGISCH? - WERKBLADEN VIDEO: GEERT HOSTE Wat is biologische voeding? Schrijf zoveel mogelijk termen op die

Nadere informatie

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN

FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN FEITEN OVER BIOLOGISCHE GEITEN Info over de geitenmelksector Alles over productie, verwerking en afzet De melkgeit is terug Kenmerken van de melkgeit De melkgeit in Nederland is terug van weggeweest. In

Nadere informatie

De biologische veehouderij

De biologische veehouderij oerwafels meergranenbolletjes Biologisch boeren meergranen olijfolie De biologische veehouderij Wij vinden het belangrijk dat onze klanten verantwoorde producten kunnen kopen. Bij de inkoop van onze producten

Nadere informatie

Ons eten en het milieu

Ons eten en het milieu SPREEKBEURT OF WERKSTUK Ons eten en het milieu Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over ons eten en het milieu. Het is handig om je spreekbeurt onder te verdelen in stappen. Dit zijn

Nadere informatie

BioDuurzaam - EKO. Bavo van den Idsert - Bionext

BioDuurzaam - EKO. Bavo van den Idsert - Bionext BioDuurzaam - EKO Bavo van den Idsert - Bionext Inhoud - Introductie Bionext - BioDuurzaam en EKO 2012-2020 Bionext De hele keten van boer tot consument: 1.000 bio-boeren & telers (Biohuis) 100 bio-handel

Nadere informatie

Herkomst en Dierenwelzijnseisen

Herkomst en Dierenwelzijnseisen Scharrel Vlees Van Ommeren Vlees Herkomst en Dierenwelzijnseisen Inhoud Eisen en herkomst Van Ommeren Vlees Scharrel Rundvlees... 2 Eisen en herkomst Van Ommeren Vlees Scharrel Varkensvlees... 3 LIVAR...

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over bio

Veelgestelde vragen over bio Veelgestelde vragen over bio 1. Biologisch? Wat is dat? 2. Organisch of biologisch? 3. Hoe herken ik een bioproduct? 4. Hoe zit het met de controle op 'biologisch'? 5. Waarom is bio duurder? 6. Hoe duurzaam

Nadere informatie

De Keurmerkenwijzer. Plaatje Keurmerk naam Betekenis. Deze logo s geven informatie over

De Keurmerkenwijzer. Plaatje Keurmerk naam Betekenis. Deze logo s geven informatie over De Keurmerkenwijzer Plaatje Keurmerk naam Betekenis Gezond Deze logo s geven informatie over hoe gezond een product is in vergelijking met andere producten uit dezelfde productgroep. Gezondere Keuze of

Nadere informatie

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Inhoud Inhoud... 2 1. De Melkveehouderij in onze streek... 3 1.1 Onze streek... 3 1.2 Wat is veen?... 3 1.3 Boeren vanaf het begin... 3 1.4 Koeien melken...

Nadere informatie

Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck

Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck Biologische landbouw Dirk Reheul / Guido Van Huylenbroeck 1 Biologische landbouw Dirk Reheul - Guido Van Huylenbroeck 2004-2005 eerste zit Deel economie 1. Hoe ziet het VMS van de "beef chain" (vb. cursus)

Nadere informatie

iologisch - dytamische landbouw,

iologisch - dytamische landbouw, iologisch - dytamische landbouw, wat houdt dat in? ANNTT VOORBIJ.LUITN hekel aan hebben. Groenten op deze manier gekweekt bevatten meer vitaminen en mineralen en het bevat oeding is essentieel in ons leven.

Nadere informatie

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Ecologische voeding en landbouw, moestuin, siertuin, milieubelei d,. Thierry Maréchal Milieu, Voeding en Gezondheid Biologische / Ecologische landbouw

Nadere informatie

INFO OVER DE GEITENMELKSECTOR. Alles over productie, verwerking en afzet

INFO OVER DE GEITENMELKSECTOR. Alles over productie, verwerking en afzet INFO OVER DE GEITENMELKSECTOR Alles over productie, verwerking en afzet De melkgeit in Nederland is terug van weggeweest. In de eerste helft van de vorige eeuw hielden gezinnen vaak geiten om zelf de melk

Nadere informatie

WAAR TREK JE DE GRENS? Hoe zouden we landbouwdieren moeten behandelen?

WAAR TREK JE DE GRENS? Hoe zouden we landbouwdieren moeten behandelen? 1. Productie van kippen Vleeskippen in de stal Scharrelkippen Scharrelvleeskippen kunnen naar buiten. Zij leven langer omdat ze op een langzamere, meer natuurlijke manier groeien. Is het eerlijk dat het

Nadere informatie

Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder?

Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder? Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder? Dr. Ir. Lucy van de Vijver Louis Bolk Instituut, Driebergen 25 januari 2012 Gezondheid van ons voedsel Louis Bolk Instituut: - Driebergen - Ghana + Oeganda

Nadere informatie

Veldverkenning inhoudsspecialisatie

Veldverkenning inhoudsspecialisatie Veldverkenning inhoudsspecialisatie Biologische landbouw Rosanne van Schriek 30-10-2014 VOORAF Voor deze veldverkenning heb ik een begin gemaakt met het langsgaan van boeren en instanties waar veel kennis

Nadere informatie

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkboekje Natuur en milieu educatie Naam: Groep 7 Fruit in de mix Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkblad 1 Waar komt ons fruit vandaan? Vul 1. Teken het klassikale woordenweb die

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN AAN TAFEL! OPDRACHT Tafelindeling Trek een etiketje met daarop de naam van een artikel en de prijs. Zoek het juiste

Nadere informatie

Eindexamen biologie vmbo gl/tl 2003 - II

Eindexamen biologie vmbo gl/tl 2003 - II INFORMATIE 1 HET WILD ZWIJN Het wild zwijn komt in grote delen van Europa voor. In Nederland is het alleen nog te vinden op de Veluwe en in Zuid-Limburg, en dan vooral in eikenbossen. Het Europees wild

Nadere informatie

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Deze leidraad met vraag en antwoord bevat de basiskennis voor biowinkeliers en verkoopspersoneel. Een goede kennis van bio geeft immers vertrouwen aan jouw

Nadere informatie

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten Voeding > 3 e graad > lesmateriaal > kniptekst Sociaal vlees? Voor de leerkracht: Knip op voorhand de tekst in stukken op de lijnen. Houd de stukken tekst per titel samen. Veel veld voor vlees, weinig

Nadere informatie

Bio-industrie. Wat is de bio-industrie? Om hoeveel dieren gaat het eigenlijk. De legbatterij

Bio-industrie. Wat is de bio-industrie? Om hoeveel dieren gaat het eigenlijk. De legbatterij Bio-industrie Wat is de bio-industrie? Bio betekent,,leven'' en industrie is een verzamelnaam voor fabrieken. Bio-industrie is een nieuw woord voor bepaalde moderne vormen van veeteelt. In de veeteelt

Nadere informatie

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden?

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Resultaten met functionele agrobiodiversiteitsmaatregelen vanuit project Boeren en Agrobiodiversiteit.. Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Jan de Wit Louis Bolk Instituut 1 Biodiversiteit?

Nadere informatie

de Dierenbescherming Spreekbeurt Beter Leven Kenmerk van

de Dierenbescherming Spreekbeurt Beter Leven Kenmerk van Spreekbeurt Beter Leven Kenmerk van de Dierenbescherming Hoi, ik ben Ikki. Wat leuk dat je je spreekbeurt over het Beter Leven kenmerk gaat doen! Ik kan je daar heel veel over vertellen Bijvoorbeeld dat

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland PvdA Noord-Holland Werkplan voor 2019 PvdA Noord-Holland Werkplan biologische landbouwgrond 2019 Manifest voor meer biologische en duurzame landbouw

Nadere informatie

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine,

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine, Een rondje regio... Ko-Kalf Nou kan ik wel een hele Blonde d Aquitaine, maar daar zit je ook niet middag blijven praten over op te wachten! Een plek waar het zo rustig is, als in de stal van boerenbedrijf

Nadere informatie

Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland

Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland Uitgangspunt Niet wat wij vinden maar wat wij gevonden hebben Kern:

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van eten

ik deel daar wordt iedereen beter van eten daar wordt iedereen beter van eten 1 Achtergrond 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant! Al het vlees en groenten uit de KOOK-OOK tas zijn biologisch. Maar wat is biologisch ook alweer precies?

Beste KOOK-OOK klant! Al het vlees en groenten uit de KOOK-OOK tas zijn biologisch. Maar wat is biologisch ook alweer precies? Beste KOOK-OOK klant! Al het vlees en groenten uit de KOOK-OOK tas zijn biologisch. Maar wat is biologisch ook alweer precies? Biologische voeding is onder zo natuurlijk mogelijke omstandigheden geproduceerd.

Nadere informatie

Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?!

Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?! Pda speurtocht: Enkhuizen duurzaam?! Wat is duurzaam? Duurzaam betekent letterlijk dat iets lang kan blijven bestaan. En tegenwoordig wordt er vooral mee bedoeld dat de aarde lang kan blijven bestaan.

Nadere informatie

De ezel. Ezels worden gehouden als :... Van ezelinnenmelk maakt men :...

De ezel. Ezels worden gehouden als :... Van ezelinnenmelk maakt men :... De ezel Dit weet ik over mijn dier Het mannetje: Een kruising tussen een ezelhengst en een paardenmerrie noemt men een. Een kruising tussen een paardenhengst en een ezelin noemt men een Er zijn 3 zichtbare

Nadere informatie

Demeter keurmerk. Het puurste van onze aarde, draagt trots het. Topaz appels per kg 2.95 2. 25

Demeter keurmerk. Het puurste van onze aarde, draagt trots het. Topaz appels per kg 2.95 2. 25 Aanbiedingen zijn geldig van 7 t/m 20 maart 2011. Het puurste van onze aarde, draagt trots het Demeter keurmerk In Oostkapelle ligt de prachtige Boomgaard Ter Linde, het biologisch-dynamische bedrijf van

Nadere informatie

De kip en het ei. Een kip gaat eieren leggen als ze ongeveer zes maanden oud is. Eén maal per anderhalve dag legt ze een ei.

De kip en het ei. Een kip gaat eieren leggen als ze ongeveer zes maanden oud is. Eén maal per anderhalve dag legt ze een ei. De kip en het ei Een kip gaat eieren leggen als ze ongeveer zes maanden oud is. Eén maal per anderhalve dag legt ze een ei. Komt er nog wat van? De haan vrijt met de vrouwtjeskip. Hij zorgt voor de kuikentjeseieren.

Nadere informatie

Spreekbeurtpakket - dieren op de boerderij voor de leerling

Spreekbeurtpakket - dieren op de boerderij voor de leerling Spreekbeurtpakket - dieren op de boerderij voor de leerling Het voorbereiden van je spreekbeurt: 10 tips 1. Start met het verzamelen van materiaal. Heel veel over veeteelt kun je vinden op de site van

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4;

Auditieve oefeningen. Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; De boerderij 2; De koe die in het water viel 3; 4; Auditieve synthese (Henk Hak en Piet Plak) Lettergrepen samenvoegen tot een woord Letters samenvoegen tot een

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

Verklaring van de symbolen

Verklaring van de symbolen Verklaring van de symbolen lactosevrij UTZ CERTIFIED gecertificeerde koffieboeren verbouwen hun koffie met zorg en aandacht voor mens en milieu. Inter IKEA Systems B.V. 2009 Producten die geschikt zijn

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

Joop Kiers Tuinwerk tel: 0321-321665 cursus milieuvriendelijk tuinieren

Joop Kiers Tuinwerk tel: 0321-321665 cursus milieuvriendelijk tuinieren Joop Kiers Tuinwerk tel: 0321-321665 cursus milieuvriendelijk tuinieren 1. Inleiding Milieuvriendelijk tuinieren is niet achteraf de ziekten en plagen die in de tuin voorkomen bestrijden, maar preventief

Nadere informatie

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur ZO ZIT DAT! Handleiding voor de docent Het uitgangspunt van de biologische land- en tuinbouw is de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de zorg voor de gewassen, de bodem en de leefomgeving.

Nadere informatie

Geen megastal maar boerderij. Over de toekomst van de veehouderij

Geen megastal maar boerderij. Over de toekomst van de veehouderij Geen megastal maar boerderij Over de toekomst van de veehouderij De politiek beslist: megastal of boerderij? BRENDA POPPENK GREENPEACE/BELTRA Grote delen van het Amazone-regenwoud worden in brand gestoken

Nadere informatie

Opdracht 1: het kippenlijf. Opdracht 2: hanen en hennen

Opdracht 1: het kippenlijf. Opdracht 2: hanen en hennen Naam: Juf Ei-stein, de WIZZkip Dier: kip Behoort tot vogelsoort: hoenderachtigen Lievelingseten: zaden, besjes, kleine insecten, granen en maïs in het bijzonder. Opvallend aan Juf Ei-stein: * ze weet ontzettend

Nadere informatie

Waarom is bioverwerking anders dan gangbaar?

Waarom is bioverwerking anders dan gangbaar? Waarom is bioverwerking anders dan gangbaar? 1/ Zowat alle voedingsmiddelen zijn in biologische kwaliteit te verkrijgen, hoewel basis- en seizoensproducten weliswaar gemakkelijker te vinden zijn dan exotische

Nadere informatie

Naam: DE DIERENFABRIEK

Naam: DE DIERENFABRIEK Naam: DE DIERENFABRIEK _ Van nature zijn mensen alleseters. Ze verzamelden niet alleen vruchten en knollen, maar gingen ook op jacht. Tot ze ontdekten dat je makkelijker vee kon houden. Dan heb je je prooidieren

Nadere informatie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Een deel van de biodiversiteit van de Aardappel Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen De noodzaak van Agrobiodiversiteit Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Agro-biodiversiteit:

Nadere informatie

Vierde leerjaar. www.lessenpakket.be

Vierde leerjaar. www.lessenpakket.be Vierde leerjaar 4 Vrolijke kippen Doelen vaststellen hoe kippen leven in een biologisch bedrijf; enkele kenmerken van een biologisch legkippenbedrijf vernemen; tekeningen aanvullen i.v.m. een natuurlijk,

Nadere informatie

DOMAINE DU CHÂTEAU D EAU - BIO

DOMAINE DU CHÂTEAU D EAU - BIO Historie De 84 ha. van dit familiedomein behoorden toe aan een groot domein van 300 ha. met daarop 3 boerderijen. Naast het gebouw staat een grote watertoren. Dit originele gebouw heeft vervolgens haar

Nadere informatie

Knorren IN DE NATUURLIJKE KRINGLOOP

Knorren IN DE NATUURLIJKE KRINGLOOP Knorren Eerlijk scharrelvlees van wolvarkens IN DE NATUURLIJKE KRINGLOOP In het zuidelijke puntje van Drenthe, bij Zuidwolde, scharrelen ze knorrend rond op de boerderij van Maarten Jansen: wolvarkens.

Nadere informatie

Samenvatting. - verlies van biodiversiteit, door ontbossing, vervuiling en monocultures;

Samenvatting. - verlies van biodiversiteit, door ontbossing, vervuiling en monocultures; 1. Inleiding 1.1 Dierlijke voedselproducten en milieu Dierlijke voedselproducten zoals, vlees, melk en eieren, zijn voor de meeste mensen een vast onderdeel van het menu. Deze producten leveren belangrijke

Nadere informatie

Kunnen we het maken? Denken over dieren. R.K. Scholengemeenschap ST. Canisius Vakgroep: Biologie

Kunnen we het maken? Denken over dieren. R.K. Scholengemeenschap ST. Canisius Vakgroep: Biologie Kunnen we het maken? Denken over dieren R.K. Scholengemeenschap ST. Canisius Vakgroep: Biologie Inhoud Inleiding... 3 1 Jouw kijk op dieren... 4 1.1 Dierenwelzijn... 5 1.2 Cavalierhonden: Leuk of ongezond?...

Nadere informatie

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Wageningen, 7 februari 2013 Wouter van der Weijden Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu www.clm.nl Dijkhuizen-these 1. Hoge productie per ha

Nadere informatie

Geachte gasten, Duurzamer eten

Geachte gasten, Duurzamer eten Geachte gasten, Friet van Piet is al geruime tijd bezig om op het gebied van MVO stappen te maken. Dit is voor ons te merken aan heel veel kleine zaken, die voor een buitenstaander niet of nauwelijks waarneembaar

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen.

De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen. Dag kinderen, om jullie weer te zien! Deze krant staat volledig in het teken van! De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen. 1 zochten info over Ik heb honger. Weten

Nadere informatie

Gebiedscoöperatie Oregional

Gebiedscoöperatie Oregional Afzet regionale producten en diensten Onderwerpen (30 juni 2011) Aanleiding en achtergrond Gebiedscoöperatie Oregional Stappenplan Omgevingsanalyse Omgevingsanalyse: 7 belangrijke opgaven Landbouw en voedsel

Nadere informatie

Ecologie: Excursie naar milieuvriendelijke landbouwbedrijven

Ecologie: Excursie naar milieuvriendelijke landbouwbedrijven Ecologie: Excursie naar milieuvriendelijke landbouwbedrijven Oplossingenbundel 2 1 Korte uitleg In deze bundel staat kort uitgeschreven wat de mogelijke oplossingen kunnen zijn voor een vraag. Bij sommige

Nadere informatie

een lekker kerstverhaal.

een lekker kerstverhaal. een lekker kerstverhaal. Kerstmenu vegetarisch Voorgerecht: Paddenstoelenragout met wilde verse paddenstoelen en peterselie Hoofdgerecht: Rotolo met ricotta, verschillende gegrilde groenten en farrotto

Nadere informatie

Ecologisch moestuinieren

Ecologisch moestuinieren Ecologisch moestuinieren Handleiding 2008 Deze handleiding beschrijft kort de basisprincipes van ecologisch moestuinieren en illustreert deze met voorbeelden uit het moestuincomplex op het CNME-terrein.

Nadere informatie

DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN

DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN DE ETHISCHE MATRIX WERKBLADEN 170 MILJOEN KIPPEN? KUNNEN WE DAT PIKKEN? DE ETHISCHE MATRIX: 170 MILJOEN KIPPEN, KUNNEN WIJ DAT PIKKEN? Respect voor: Welzijn Keuzevrijheid Rechtvaardigheid Boeren CEL 1

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INLEIDING Dit werkboek hoort bij de website Boer in de buurt (www.boerindebuurt.nl). Op deze website vind je filmpjes, illustraties en opdrachten

Nadere informatie

Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd

Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd De gemeente Utrecht verpacht gronden aan drie agrarische bedrijven op het landgoed Amelisweerd. Dit betreft de gangbare melkveebedrijven van Van Dijk

Nadere informatie

DE VARKENSHOUDERIJ: VAN BIG TOT KARBONADE

DE VARKENSHOUDERIJ: VAN BIG TOT KARBONADE SPREEKBEURT OF WERKSTUK DE VARKENSHOUDERIJ: VAN BIG TOT KARBONADE Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over de varkenshouderij. De informatie is verdeeld in vier stappen. Dit zijn de

Nadere informatie

Smakelijke biologische kazen. Van drie bijzonder eigenwijze boeren

Smakelijke biologische kazen. Van drie bijzonder eigenwijze boeren Smakelijke biologische kazen Van drie bijzonder eigenwijze boeren Eén jaar onkruid laten staan, is 7 jaren wieden gaan Geachte kaasliefhebber, Ondanks waarschuwingen boeren we biologisch zoals onze opa

Nadere informatie

17 April 2011. Een quick scan naar duurzame eieren in de supermarkten

17 April 2011. Een quick scan naar duurzame eieren in de supermarkten 17 April 2011 Een quick scan naar duurzame eieren in de supermarkten Inhoud Voorwoord 2 1. Onderzoek naar de beschikbaarheid van eieren 3 2. Wat zijn duurzame en wat zijn diervriendelijke eieren? 5 3.

Nadere informatie

De biologische veehouderij

De biologische veehouderij Bioloische oerwafels Bioloische meerranenbolletjes Bioloisch boeren meerranen Bioloische olijfolie 100 1.25 12.50/k 4 stuks 0. Halfje 0. 0.5 l 3.7 7.58/l De bioloische veehouderij Wij vinden het belanrijk

Nadere informatie

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS kok boer vader ondernemer IK BEN VADER, KOK, BOER EN ONDERNEMER. Het verhaal dat ik vandaag ga vertellen: Ik ben, kok, boer en ondernemer. JEUGD KEUZES, KEUZES, KEUZES. ACHTERGROND:

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincies van Nederland. Iedereen

Nadere informatie

( en in de stallen ) van de kinderboerderij

( en in de stallen ) van de kinderboerderij Ernie op het Erf ( en in de stallen ) van de kinderboerderij Een uitgave van Natuur- en milieueducatie Afdeling Realisatie - Team Stadsruimte Gemeente Leiden, 2011 Het is eind november, vroeg in de morgen

Nadere informatie

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief Materiaal Schrijf- en tekengerief Hoe gaan we te werk? Opdracht 1 Hieronder vind je een fragment uit De tafel van arm en rijk (bron: http://www.20eeuwennederland.nl/, thema Eten en drinken ). Lees aandachtig

Nadere informatie

Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage

Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage Nederlanders en duurzaam voedsel: bijlage De vragenlijst De enquête is digitaal afgenomen. De rode tekst betreft programmeeraanwijzingen. Intro. De vragen gaan over voeding. Het gaat hierbij om producten

Nadere informatie

Bavovan den Idsert VBP

Bavovan den Idsert VBP EKO: de toekomst van biologisch? Bavovan den Idsert VBP De AH methodepuur&eerlijk Unilever sustainableliving plan Ik kies bewust Beter leven, ook goed Achtergrond Toenemende vraag vanuit maatschappij,

Nadere informatie

Is bio beter voor het klimaat?

Is bio beter voor het klimaat? Is bio beter voor het klimaat? 1/ Verslag congres in Clermont-Ferrand, 1-18 april 200congres in Clermont- Ferrand, 1-18 april 2008 Agriculture biologique et changement climatique Vraagstelling/thema van

Nadere informatie

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan?

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 AARDAPPELEN 15 1.1. Wat zijn aardappelen? 15 1.2. Nachtschade-achtigen 15 1.3. Het groeiproces 15 1.4. Aardappelteelt 16 1.5. Het bewaren van aardappelen 16 1.6. Kookeigenschappen 17 1.7. Voedingswaarde

Nadere informatie

20160210 Verslag avond over Voedsel en Voedsel zekerheid

20160210 Verslag avond over Voedsel en Voedsel zekerheid 20160210 Verslag avond over Voedsel en Voedsel zekerheid Marijke de Graaf, werkzaam bij ICCO houdt een lezing over Voedsel en Voedsel zekerheid OPrganisatie ZWO-groep wijkgemeente Eindhoven-Zuid. We beginnen

Nadere informatie

Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015

Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015 Workshop 2 Duurzame landbouw en infrastructuur 5 juni 2015 Organisatie : Stichting Duurzame Ontwikkeling Nederland Suriname Inleider : Trusty Green, Loes Trustfull, directeur Trusty Green Begeleider :

Nadere informatie

Wat wil de Partij voor de Dieren?

Wat wil de Partij voor de Dieren? Waarom stemmen? Binnenkort, op 22 mei 2014, zijn er verkiezingen voor de Europese Unie. Iedere volwassene in Europa kan dan kiezen wie er in het Europese Parlement komen. Ook jij, als je 18 jaar of ouder

Nadere informatie

Maatschappelijke issues in de veehouderij. 20 november 2013 Anne-Corine Vlaardingerbroek

Maatschappelijke issues in de veehouderij. 20 november 2013 Anne-Corine Vlaardingerbroek Maatschappelijke issues in de veehouderij 20 november 2013 Anne-Corine Vlaardingerbroek Inhoudsopgave Jumbo Maatschappelijke thema s veehouderij Jumbo en duurzaamheid Waarom GlobalGAP? 2 30 november 2013

Nadere informatie

Bouwen voor de consument

Bouwen voor de consument Bouwen voor de consument 27 september 2010 Bart Hooijer Inhoud Het kader van het consumentenonderzoek Wat wil de consument? Wat kunnen wij hieruit leren? Discussie 2 10 20 jaar Professional? 3 Doelstelling

Nadere informatie

BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE

BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE BIO? DA S LOGISCH! INTROLES VOOR DE 2 e GRAAD 1 LESUUR GIDS VOOR DE LEERKRACHT 2 BIO? DA S LOGISCH? - GIDS VOOR DE LEERKRACHT BIO? DA S LOGISCH! DOELEN De leerlingen kunnen uitleggen wat bio inhoudt door

Nadere informatie

WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE?

WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE? SPREEKBEURT OF WERKSTUK WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE? Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over genetische modificatie. De informatie is ingedeeld in stappen. Dit zijn de verschillende

Nadere informatie

Resultaten landbouwenquête

Resultaten landbouwenquête Resultaten landbouwenquête September 2013 Een initiatief van: Friese Milieufederatie Natuur en Milieufederatie Drenthe Natuur en Milieufederatie Groningen LTO-Noord In samenwerking met het Dagblad van

Nadere informatie

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:...

BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:... BOER IN DE BUURT DIT IS HET WERKBOEK VAN:..................... INHOUDSOPGAVE INLEIDING LES 1.1: DE ONTBIJTTAFEL LES 1.2: OP ZOEK NAAR EEN BOER LES 2 THEMA 1: BOER & GROEIEN LES 2 THEMA 2: BOERENWERK LES

Nadere informatie

Derde leerjaar. www.lessenpakket.be

Derde leerjaar. www.lessenpakket.be Derde leerjaar Wat is biologische landbouw? het begrip biologische landbouw verwerven en met eigen woorden omschrijven; enkele kenmerken van biologische landbouw opnoemen; landbouwtechnieken beoordelen

Nadere informatie

Gebiedscoöperatie Oregional. Gerard Titulaer Stichting Streekgala

Gebiedscoöperatie Oregional. Gerard Titulaer Stichting Streekgala Gerard Titulaer Stichting Streekgala Achtergrond/aanleiding: - Ontwikkelingen in de landbouw, maatschappij, vraag vanuit de markt, ontwikkelingen in de keten - Project Grenzeloos Vermarkten - Gangbare

Nadere informatie

Inleiding Het spel Algemeen doel van het spel

Inleiding Het spel Algemeen doel van het spel Brochure Inleiding Boerenbusiness van grond tot mond, is ontwikkeld door jonge vrijwilligers van verschillende kinderboerderijen in Vlaanderen. Ze verdiepten zich in het thema Voedsel, ontwikkelden er

Nadere informatie

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen!

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de productie van vlees. Smaak en prijs zijn niet meer maatgevend.

Nadere informatie

Biologische landbouw en voeding barst van de ambities

Biologische landbouw en voeding barst van de ambities Bionext Meerjarenambities Biologische landbouw en voeding 2012-2017 Biologische landbouw en voeding barst van de ambities De biologische landbouw- en voedingsketen heeft iets te bieden. Iets wat aansluit

Nadere informatie

pagina 1 van 10 Stichting EKO-keurmerk CONCEPT Vragenlijst behorende bij programma licentiehouders EKO-keurmerk primaire productie Het doel van het beschikbaar stellen van de concept-vragenlijst is tweeledig:

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Broeikaseffect van tuinbouwproducten

Broeikaseffect van tuinbouwproducten Broeikaseffect van tuinbouwproducten Het protocol in beeld juni 2009 Hans Blonk 23-6-2009 1 Inhoud 1. Ontwikkelingstraject 2. Resultaten: cases 3. Resultaten: methodiek en protocol 1. Ontwikkelingstraject

Nadere informatie

Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten José Aalders 101857

Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten José Aalders 101857 Verbinden van boer en burger als strategie voor een duurzaam voedselsysteem Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten Ve José Aalders 101857 Verbinden van boer en burger

Nadere informatie

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014 Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Studiedag NVTL Weidegang Frits van der Schans 11 maart 2014 Uitnodiging - Wat is weidegang precies? - Hoe belangrijk is het en hoe belangrijk vinden

Nadere informatie

oork omen v an ziekten en pl agen

oork omen v an ziekten en pl agen Inhoud 3 1. Over deze brochure 4 2. Eerst wat geschiedenis 4 - Vroeger 4 - Het eerste bestrijdingsmiddel 4 - Meer middelen 4 - Bestrijdingsmiddelenwet 5 - Gevolgen voor het milieu 5 - Andere soorten bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie