een social design traject voor Antwerpen eindrapport

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "een social design traject voor Antwerpen eindrapport"

Transcriptie

1 een social design traject voor Antwerpen eindrapport

2

3 Inhoudstafel Inleiding! 4 Kader! 4 Opdrachtomschrijving! 5 Doelen 5 Randvoorwaarden 5 Aanpak! 5 Selectie van straten 6 Communicatie 7 Observatie 8 Probe-kits & interviews 8 Werking probe-kit! 9 Verworven inzichten! 9 Concepten! Rara wie ben ik Tsjiiiies! Zo zijn wij Van harte! Voor een appel en een ei Kijk nu toch eens! 16 Reflectie van burgers en betrokkenen! 17 Definitief ontwerp - MIOS! 18 Ontwerpdetails & vormgeving 19 Gebruiksscenario! 21 Test in de Villegasstraat! 22 Bevindingen! 23 Een greep uit wat er te zien is 23 Reacties 23 Het gebruik van de kits 23 Bijschriften 23 Wat toont u? -formulieren en Communicatieformulieren 23 Like-stickers 24 MIOS als hulpmiddel bij het stimuleren van sociale contacten? 24 Punten die verder nog ter sprake zijn gekomen 24 Conclusies en aanbevelingen! 25 Verspreidingsvoorwaarden! 25 Dankwoord! 26

4 Inleiding Design Vlaanderen schreef samen met VVSG een bestek uit getiteld Organisatie van een social designtraject in samenwerking met een Vlaamse gemeente. Concrete, Pantopicon en de Stad Antwerpen hebben in dit dossier de handen in elkaar geslagen om samen een traject rond sociale cohesie op straat/buurt-deel niveau uit te werken. Zowel Concrete als Pantopicon hebben een doorgedreven mensgerichte designaanpak met zeer complementaire competenties en expertises in het kader van dit project. De expertise van Concrete bestaat erin om door middel van observaties problemen in gebruik en interacties te detecteren en hiervoor innovatieve oplossingen aan te bieden. Als partner heeft Pantopicon, met hun expertise op het vlak van innovatieve, toekomstgerichte en participatieve trajecten in (o.a.) gemeentelijke context, een complementaire rol door toekomstige problematieken niet enkel te detecteren maar ook pro actief oplossingen uit te werken die vandaag toepasbaar zijn. De Stad Antwerpen heeft als partner zijn stadsbedrijf Samen Leven (waaronder de dienst Opsinjoren) naar voor geschoven om Concrete en Pantopicon bij te staan in dit traject rond sociale cohesie. Kader Tal van ontwikkelingen en gebeurtenissen in de wereld, op lokaal maar ook globaal vlak, kneden de samenleving en stellen haar voor uitdagingen. Vandaag reeds zien we wereldwijd toenemende migratiestromen, zien we tekenen van doorgedreven individualisering maar ook van nieuwe solidariteit en openheid, en stellen economische ontwikkelingen ons voor een stijgende behoefte aan maatschappelijke zelfredzaamheid. Het zijn slechts enkele van de factoren die de gemeenschap vormgeven en voor uitdagingen stellen. Sociale cohesie vormt in deze een pijler, het streefbeeld naar een gezonde, veerkrachtige samenleving. Vanuit de sociologie wordt het ook wel eens omschreven als kleefkracht, als datgene dat tot samenhang in een maatschappij leidt, tot gemeenschap. Hoe groter de sociale cohesie, hoe sterker de solidariteit binnen een gemeenschap, hoe steviger de bodem om op te bouwen. Iedere aanleiding die meer dialoog of interactie tussen mensen kan stimuleren, draagt positief bij tot de vorming en versterking van een gezond sociaal weefsel. Ze vormen de basis voor de beeldvorming van mensen van hun lokale gemeenschap en ontstaan vaak op de kleine momenten van de dag. De Nederlandse Talja Blokland stelt: Niet zozeer onze duurzame contacten met mensen in onze vriendenkring, op het werk of op de voetbalclub, maar vluchtige, eenmalige ontmoetingen [in de openbare ruimte] bepalen een groot deel van onze ervaring van het sociaal weefsel van de stad (en onze ongenoegens daarover). (Blokland 2007: 10) Ook de Vlaamse Ruth Soenen zegt: Kleine contacten zijn niet banaal. Ze zijn heel belangrijk voor de sfeer in een stad. Een stad, of zelfs wijk, is te groot als context om mede-inwoners goed te (leren) kennen. Straten en blokken zijn beter behapbaar. Precies daarom vormen zij een vruchtbaardere voedingsbodem voor meer coherente (mini)gemeenschappen van buren. Deze ontstaan her en der reeds spontaan, maar blijven elders uit. Waarom dit in bepaalde buurten veel beter werkt en in andere buurten totaal niet is één van de vraagstukken die wij van naderbij willen bekijken. Hoe ontstaan deze minigemeenschappen en meer specifiek wat is de aanleiding hiertoe geweest? Wat bindt een buur(t) en hoe kunnen we dit gebruiken om mensen dichter bij elkaar te brengen.! 4

5 Opdrachtomschrijving Precies rond deze kleine contacten, deze vaak toevallige ontmoetingen, hebben Concrete en Pantopicon het social design traject vormgegeven. Kernvragen zijn dan ook: Wat bespoedigt vluchtige momenten tussen bewoners? Wat zijn straatstarters waardoor we mekaar wat beter leren kennen en hoe kunnen we deze met behulp van designingrepen bewerkstelligen of versterken? Kernvraag Kortom: Hoe kunnen we kleine, verrijkende ontmoetingen op straatniveau een kans geven door middel van een designingreep? Doelen Beoogde resultaten omvatten visuele voorstellingen van de oplossingen en een aantal concrete, geteste realisaties, die - inclusief het proces - als een rolmodel kunnen voorgesteld worden voor een social design project op straatniveau. Dit rolmodel is tweeledig: Zo kan het eindresultaat eenvoudig overgenomen worden door andere gemeentes zonder grote investeringen, maar het moet ook de meerwaarde onderstrepen van een designgedreven aanpak in relatie tot maatschappelijke uitdagingen. Het is de bedoeling om op basis van dit voorbeeldproject ook andere gemeenten te enthousiasmeren tot investeren in deze werkwijze. De urgente problematiek waarop de geformuleerde oplossingen zich richten, het proces waarlangs ze tot stand zijn gekomen en de tastbare oplossing als zodanig moeten dus op een wervende manier te communiceren en te herkennen zijn. Randvoorwaarden Het eindresultaat moet: Aanleiding bieden tot het leggen van contact tussen straatgenoten Laagdrempelig zijn - Iedereen moet kunnen deelnemen Niet Antwerpen-specifiek zijn Gemakkelijk te implementeren zijn Te herhalen zijn Minimale implementatiekosten hebben Aanpak Straatstarters is opgezet als een interactief, iteratief proces, waarbij onderzoekers en designers van Concrete en Pantopicon regelmatig straten hebben bezocht en bewoners hebben gesproken om kennis- en inspiratie op te doen, discussies te voeren en reflecties te verzamelen. Na het veldonderzoek (observaties, probes, interviews) hebben Concrete en Pantopicon ideeën en concepten gegenereerd die zijn voorgelegd aan een burgerpanel. De meest kansrijke ideeën zijn samengevoegd en verder uitgewerkt, waarna het prototype daadwerkelijk werd getest. 5

6 Veldonderzoek Selectie van straten Op basis van een longlist van Opsinjoren van straten waar minimaal van enige buurtactiviteit of -organisatie sprake is, hebben Concrete en Pantopicon een vijftal straten geselecteerd om hier het veldonderzoek te verrichten. Om een zo divers mogelijk aanbod van straten te hebben, is gekozen voor: Pervijzestraat (lange straat, veel gezinnen) Jan Frans van de Gaerstraat (korte straat, rustig, gemengde bewonersgroep) Pollepelstraat (korte straat, gemengd) Pijckestraat (veel gezinnen, welgesteld) Lange Leemstraat (lange, drukke straat, met winkels, tramspoor) De fietsroute van de eerste observatieronde, werd met gps vastgelegd.! 6

7 Communicatie Om het project in de vijf straten aan te kondigen en om mensen uit te nodigen met ons mee te denken zijn huisaan-huis flyers verspreid. Indien men interesse had voor het initiatief en open stond voor een gesprek, kon men de kaart met aan de keerzijde Ik start mee! achter het raam hangen. Zo werden de mensen op de hoogte gebracht van het onderzoek en werd het duidelijk wie er gemotiveerd was om hun medewerking te verlenen. Door de kaart aan het raam aan te brengen werd tevens de nieuwsgierigheid opgewekt van andere buurtbewoners: een extra stimulans tot deelname. Ook is er een mini-website (www.straatstarters.be) geopend om mensen te informeren over de vorderingen van het project en hen de gelegenheid te geven te reageren en/of ideeën aan te dragen. 7

8 Observatie In oktober 2011 hebben we in de 5 geselecteerde straten op meerdere momenten van de dag en gedurende meerdere dagen van de week gezocht naar voorbeelden/tekenen van kleine ontmoetingen. Hiertoe hebben we als flies-on-the-wall in de straten postgevat, is er gefotografeerd en gefilmd en zijn mensen op straat en huis aan huis aangesproken met de vragen: Hoe ervaart u de sociale contacten in deze straat? Hoe/waar ontmoet u mekaar? Wat zijn zoal aanleidingen tot gesprekken of conversatie? Wat is voor u een goede buur(t)? Probe-kits & interviews Probes zijn werkmaterialen die respondenten in staat stellen zelfstandig bepaalde taken uit te voeren en die onderzoekers en designers helpen om in de huid te kruipen van hun subjecten/doelgroepen. In de 5 straten werden in totaal 15 probe-kits uitgedeeld, met hierin: Een wegwerpcamera om ontmoetingen/contacten/ gespreksonderwerpen/herinneringen/ergernissen mee vast te leggen. Een dagboekje om ontmoetingen/contacten in bij te houden. Incl. plattegrond. Een figuur om op aan te geven wat men verstaat onder een goede buur/slechte buur. Een medaille om aan diegene te overhandigen die in de ogen van de gever veel betekent voor de straatsamenleving. Ansichtkaarten om op te noteren: Mijn mooiste straatherinnering; Wat buren mij altijd mogen vragen; Wat ik liever niet deel; Wat ik altijd al heb willen weten; Wat ik graag zou willen dat buren zouden doen; Wat ik kwijt wil. Een fotomontage van alle voorgevels in de straat, waarop men aan kan geven wie men kent en hoe goed (van ziens, bij naam, bevriend). Tijdens een interview hebben de respondenten hun werk kunnen toelichten.! 8

9 Werking probe-kit Op basis van de probe kits en interviews werd er een grote hoeveelheid kwalitatieve data verzameld. Bij analyse ervan kwam duidelijk naar voren dat een aantal van de opdrachten meer aanspraken en dus ook meer en betere resultaten opleverden dan andere. De fotomontage van de verschillende voorgevels in een straat bleek inhoudelijk één van de belangrijkste elementen. Respondenten konden zich hier zeer goed in inleven. Er werden onmiddellijk aanknopingspunten gevonden waar mensen spontaan over begonnen te praten. Ook het maken van notities op de foto s werkte zeer goed. Als zodanig werd de straat - op deze manier weergegeven - een dankbaar vertrekpunt in het merendeel van de interviews. De wegwerpcamera s leverden minder bruikbare resultaten op dan aanvankelijk verwacht. Dit is deels te wijten aan de te lage kwaliteit van de foto s, alsook praktische elementen die verband houden met de opdracht op zich. Zo nam het nummeren van de foto s door de respondenten, alsook het nadien ontwikkelen door de onderzoekers veel tijd in beslag. Bovendien vroeg de opdracht om een extra inspanning, nl. op zoek te gaan naar situaties/plekken etc. hetgeen naast de andere opdrachten (die wel in de huiskamer konden plaatsvinden) waarschijnlijk te veel van hen vroeg. Mogelijk werd de technologie - gekozen omwille van kostprijs en toegankelijkheid - ook als verouderd en overbodig ervaren. Enkele respondenten hebben spontaan eigen (betere) foto s meegegeven ipv het toestel te gebruiken. De foto van de respondenten samen met hun medaillewinnaar leverde wel enthousiaste beelden op. De ludiekere taken zoals de medaille werden duidelijk positief onthaald. Hoewel niet iedereen deze taken uitvoerde brachten ze wel een positief gevoel met zich mee waardoor de kit toegankelijker overkwam. Verworven inzichten Een kwalitatieve data analyse op basis van de probekits en interviews leidde tot het inzicht dat : (Initiatiefnemers van) straatevenementen een belangrijke rol spelen in buurtcontacten. Straten kennen duidelijk identificeerbare voortrekkers. Mensen hebben een aanleiding nodig om elkaar daadwerkelijk te spreken. Kinderen spelen hier een belangrijke rol in. In sommige straten blijft de Speelstraat voortbestaan, ook nadat kinderen er te groot voor zijn geworden, als vehikel voor ontmoetingen van volwassenen. Ontmoetingen/contacten gedurende de wintermaanden op een erg laag pitje staan. Men in elke straat redelijk persoonlijke onderwerpen met elkaar bespreekt, vaak op de stoep. De drempel om echt bij elkaar over de vloer te komen wordt over het algemeen als relatief hoog ervaren. Generatieverschillen een rol in de beleving van buurtcontacten spelen. Ouderen zijn van mening dat jongeren minder tijd/behoefte aan groeten/gesprekjes hebben en minder bereid zijn organisatie van evenementen op zich te nemen. Jongeren maken gebruik van ervaring van ouderen (verwarming repareren, elektriciteit aanleggen, ladder lenen), jongeren assisteren ouderen (cf. wegwerpcamera). Cultuurverschillen barrières kunnen zijn in buurtcontacten Zo kwamen we in aanraking met: Ouderen die het verdwijnen van buurtwinkels vervelend vinden en geen aansluiting vinden bij Turkse/Marokkaanse winkels. Organisatoren van straatevenementen die zich afvragen hoe Turken/Marokkanen bij buurt en haar activiteiten te betrekken; Het moeilijk duidelijke/vaste afspraken kunnen maken speelt hierin een rol. Taalbarrières Ervaringen van mensen dat wanneer men elkaar beter leert kennen, vooroordelen en barrières vaak gauw verdwijnen Roddels ( openbare geheimen ) als bindmiddel dienen. Deze zijn een vehikel om ongeschreven regels tot uitdrukking te brengen. Men veelal niet eens precies het beroep van buren kent. Verjaardagen evenmin. 9

10 Zelfs als asociaal beschouwde mensen hulp krijgen als ze daarom vragen. Om te kunnen klagen of om assistentie te kunnen vragen je eerst contact moet maken. Teveel van elkaar weten (echtelijke ruzies) beschamend kan werken. Men Facebook gebruikt om nieuwtjes uit te wisselen, evenementen te plannen en afspraken te maken. Het is echter niet altijd duidelijk of het gebruik van sociale media te beschouwen valt als middel tot contact of net als verstoorder van contact. Op basis van de verzamelde data werkt het in beide richtingen.! 10

11 Concepten Op basis van de bevindingen uit het veldonderzoek (observaties, gesprekken op straat of aan de deur, probes en interviews) hebben Concrete en Pantopicon - na selectie uit een brede waaier aan brainstormideeën - de volgende concepten ontwikkeld. 1. Rara wie ben ik Een spel waarbij de deelnemers met behulp van voorbedrukte kaartjes (gezicht, haar, ogen, bovenlijf, onderlijf, schoenen) een personage van zichzelf samenstellen. Deze worden ingeleverd bij de spelleider, waarna elke deelnemer een setje buurtgenoten ontvangt, van wie men de identiteit moet raden. Denkt men te weten wie er op het kaartje is afgebeeld, dan kan men op diegene afstappen om te vragen of dit vermoeden juist is. Wie juist raadt, ontvangt een sticker of stempel en heeft een contact gemaakt. 11

12 2. Tsjiiiies! Als voorwaarde om een bijdrage te kunnen ontvangen voor een straatfeest dient men een groepsfoto bij te sluiten in de aanvraag. Wie iedereen uit de straat op de foto krijgt maakt kans op een Straatfeest DeLuxe. De foto wordt door de stad onder het straatnaambord gehangen.! 12

13 3. Zo zijn wij Met behulp van een uitgebreide serie raamstickers kan elk gezin of elke huisgenoot een profiel van zichzelf schetsen (bijv. hier houden we van kaarten en voetbal ), wat aanleiding zou kunnen zijn om eens met elkaar te praten of af te spreken (om bijvoorbeeld samen te kaarten of naar het voetbal te kijken). 13

14 4. Van harte! Elke straat heeft een verjaardagssymbool of embleem dat opgehangen wordt bij de jarige. Er zijn kaartjes voorzien, zodat het minimale moeite kost om als voorbijganger een berichtje achter te laten. Op bijgevoegde kalender ziet men wie de volgende jarige is, zodat het symbool of embleem daar de volgende keer kan gehangen worden. De jarige geeft het na afloop door.! 14

15 5. Voor een appel en een ei Een systeem op basis waarvan men producten (gereedschappen), kennis (huiswerk, ict) en/of diensten (boodschappen, auto wassen, gras maaien) kan uitwisselen. In dit systeem bouwt men ook een reputatie op, zodat men na verloop van tijd weet bij wie men het best aanklopt met welke vraag. 15

16 6. Kijk nu toch eens! Een doos die men achter het raam kan bevestigen en die dient als expositieruimte. Tentoongestelde objecten en/of bijbehorende vernissage of rondleiding kunnen aanleiding zijn tot conversaties.! 16

17 Reflectie van burgers en betrokkenen Op maandagavond 13 februari 2012 hebben Concrete en Pantopicon een interactieve sessie georganiseerd om burgers en betrokkenen te laten reflecteren op de 6 ideeën/concepten. Het project (opdracht, kader, opdrachtgevers, einddoel, status) werd geïntroduceerd De resultaten van het veldonderzoek werden gecommuniceerd In drie groepen hebben de deelnemers uitleg gekregen over de 6 ideeën/concepten de mogelijkheid gekregen aan te geven wat hen aansprak in het idee verbeterpunten geformuleerd aangegeven welke ideeën/concepten zij leuk of kansrijk vonden aangegeven aan welke idee/concept men zelf zou deelnemen Op basis van de voorkeuren en gesprekken van de deelnemers was niet een idee/concept eensluidend als beste aan te wijzen. Wel waren enkele kernkarakteristieken af te leiden die duidelijk meer aanspraken dan anderen. Het eindproduct is zodoende een combinatie van Zo zijn wij en Kijk nu toch eens! geworden. 17

18 Definitief ontwerp - MIOS Resultaat van het Straatstartersproject is het Museum In Onze Straat (MIOS) MIOS, museum in onze straat, is een toolkit die een platform biedt om sociale cohesie op straatniveau te stimuleren. Sociale cohesie in stedelijke gebieden wordt steeds minder evident door tal van factoren. Eén daarvan is het verdwijnen van basale communicatie tussen buurtbewoners. Het is niet ongewoon dat mensen in éénzelfde straat elkaar nog nooit gesproken hebben, niet weten wat de interesses van hun buren zijn of elkaar niet met de voornaam kunnen aanspreken. Deze doorgedreven individualisering van onze samenleving, in combinatie met een toenemende multiculturaliteit brengt extra uitdagingen met zich mee voor een gezond sociaal weefsel met een verrijkende sociale kleefkracht. MIOS heeft niet de ambitie een totaaloplossing aan te reiken voor dit sociaal fenomeen, maar wil een platform bieden aan buurbewoners om op een mensgedreven manier kleine ontmoetingen te stimuleren en te faciliteren op straatniveau door aanleidingen tot gesprek en onderlinge kennismaking te creëren Zoals de naam doet vermoeden, geeft MIOS straatbewoners alle materiaal in handen om in hun straat een museum te organiseren. Het globale concept begint bij het aanvragen van een MIOS pakket bij de stad. Deze aanvraag kan gebeuren door een groep buurtbewoners of een bestaand straatcomité. Op basis van deze aanvraag bepaalt de stad in overleg met de aanvragers een moment waarin het museum in onze straat wordt georganiseerd. Zodra alle straatbewoners een MIOS pakket hebben ontvangen worden ze uitgenodigd om achter een raam van hun huis het kader te bevestigen dat ze in het pakket vinden. In dit kader kan een persoonlijke bezitting of creatie getoond worden aan de rest van de straat en voorbijgangers, vergezeld van een museumkaartje met beschrijving van het getoonde. Aan de hand van appreciatiestickers en communicatiekaartjes kunnen de straatbewoners elkaar contacteren zonder een directe confrontatie te moeten aangaan. Hierdoor wordt sociaal contact op een bottom-up manier gestimuleerd en kan elke buurtbewoner beslissen op welke manier hij/zij deelneemt aan MIOS.! 18

19 Ontwerpdetails & vormgeving Er werd specifiek gezocht naar een low-cost product dat eenvoudig te implementeren is, onafhankelijk van de stad of regio waar de kit wordt ingezet. Hiervoor werd er in eerste instantie gezocht naar een universeel toepasbare grafiek, waarbij er zo min mogelijk met tekst gecommuniceerd dient te worden. Visuele communicatie primeert daarom boven tekstgebruik. Op productieniveau werd er zoveel mogelijk gewerkt met standaard verkrijgbare formaten en onderdelen. Het bijgeleverde drukwerk op vinyl werd zo ontworpen dat het met één soort inkt op één vel vinyl gedrukt kan worden. 19

20 Naar materiaalgebruik werd er gekozen voor een specifiek type vinyl dat zonder lijm of kleefresten op een oppervlak aangebracht kan worden. Hierdoor wordt de ondergrond waarop de stickers uit een MIOS pakket worden gekleefd niet aangetast. Het MIOS-pakket bevat: een zuignap om het werk op te hangen aan het raam lange stickers om een kader op het raam aan te brengen ronde stickers om buren te laten weten dat hun tentoonstelling leuk is een museumkaartje dat ingevuld met een beschrijving naast het tentoongestelde werk wordt gehangen gele postkaarten om buren aan te sporen om ook mee te doen witte postkaarten om vragen of reacties over te brengen aan de buren Op de achterkant van de gele wikkel staat beschreven hoe het pakket kan gebruikt worden, aan de hand van eenvoudige tekeningen.! 20

21 Gebruiksscenario 1. Iemand vraagt het MIOS pakket aan. 2. De dozen worden verdeeld in de straat. 3. Motivatie van de buurtbewoners door een 4. De deelnemers stellen een object voor uit hun conversatie te starten over de tentoonstelling. dagelijks leven, omkaderd door de MIOS-elementen. 5. Tijdens de tentoonstelling kunnen buurtbewoners 6. Aan de hand van postkaarten kan een eerste elkaars objecten bekronen (cfr. Facebook like ). conversatie over het object gestart worden. 21

22 Test in de Villegasstraat Om een indruk te krijgen van het uiteindelijke gebruik van het eindproduct en om eventueel nog aanpassingen te doen is MIOS getest in een Antwerpse straat. Om proefpersonen zonder enige voorkennis van het voortraject te kunnen laten reflecteren op het definitieve ontwerp is MIOS bewust niet getest in de straten waar we intensief contact hebben gehad met burgers. De selectie van de proefstraat is tot stand gekomen in overleg met Opsinjoren. Op 30 mei 2012 is het MIOS-project mondeling toegelicht aan een 5-tal dames van het straatcomité van de De Villegasstraat in Antwerpen. Op 1 juni is een 50-tal MIOS-kits afgeleverd bij één van de initiatiefneemsters van het MIOS-project in deze straat. Een 5-tal koplopers heeft eerst een eigen raamvoorstelling gemaakt Vervolgens heeft men eerst geprobeerd goede bekenden te interesseren om mee te doen aan MIOS Toen er nog wat meer raamvoorstellingen te zien waren is men op minder bekende buren afgestapt om te vragen of zij wilden meedoen met MIOS Op de jaarlijkse straatbarbecue (23 juni 2012) waren 18 raamvoorstellingen te bewonderen In de eerste week van juli 2012 is een tweede test van start gegaan in de Sint-Hubertusstraat.! 22

23 Bevindingen Een greep uit wat er te zien is Kindertekeningen. Vakantievoorstellingen (ansichtkaarten, suikerzakjes, souvenirs, foto s). De Beatles in klei, inclusief kostuums, instrumenten en podium. Gedichten. 2D en 3D Collages. Een badpak (ivm. behaald zwemdiploma) en sportprijzen (incl. foto s) Persoonlijke verzamelingen (stenen uiltjes, beschilderd/keramieken eieren (vrouw vertelt hele verhalen over haar eerste ei uit Hongarije, 1965)) Een familie van wie het huis wegens renovatie is ingepakt in steigerdoek, heeft haar voorstelling op dit steigerdoek gekleefd, inclusief een vak om eventuele Likes op te ontvangen. Een zakje met aarde, waar zaadjes in blijken te zitten. Binnenkort verschijnen daar als het goed is plantjes. Reacties Reacties zijn zeer enthousiast. Nog voordat iedereen zijn voorstelling heeft hangen, spreekt men al over de volgende keer. Het is niet moeilijk gebleken de actievere bewoners van de straat bij MIOS te betrekken. Een deel van de meer onbekende straatbewoners was (na het zien van de eerste voorstellingen) direct mee. Een ander deel heeft aangegeven: Mee te willen doen, zonder dat daar vooralsnog een presentatie zichtbaar is. Desgevraagd geven zij aan geen tijd/geen inspiratie te hebben. Niet mee te willen doen. Wegens gebrek aan tijd niet mee te kunnen doen. Het gebruik van de kits Na toelichting en met de handleiding erbij vindt men het vrij eenvoudig om met de kit aan de slag te gaan Veel ruimtelijke/3d voorstellingen, waarbij men een doosje of kistje achter het raam hangt of op de vensterbank plaatst. Sommigen gebruiken een deel van de MIOSdoos als drager voor de voorstelling. Af en toe in verstek geknipte hoekjes te zien Verschillende voorstellingen zijn het werk van meerdere gezinsleden samen. Verschillende huishoudens hebben ook meerdere voorstellingen gemaakt. Bijschriften Een aantal mensen heeft de museumkaartjes niet gebruikt. Een expliciete reden is hiervoor momenteel niet gegeven. Wat toont u? -formulieren en Communicatieformulieren Beide zijn (tot op heden) ongebruikt gebleven. Wat toont u? -formulieren worden als een beetje opdringerig ervaren. Aan Communicatieformulieren is vooralsnog geen behoefte geweest. Men spreekt elkaar redelijk makkelijk aan over de voorstellingen. Dit gebeurt soms als men iemand voor zijn/haar raam, ziet staan kijken. Op die manier kan men de communicatieformulieren als fall-back optie beschouwen, hetgeen niet meteen hoeft te impliceren dat ze overbodig zijn (cf. beperkte test). 23

24 Like-stickers Elke deelnemer heeft meerdere likes mogen ontvangen. Deelnemers maken er een gewoonte/sport van te kijken of er nog nieuwe voorstellingen zijn bijgekomen en (vaak samen met kinderen) likes te gaan plakken. Hierbij lijkt men er voor te willen zorgen dat eenieder een reactie krijgt. MIOS als hulpmiddel bij het stimuleren van sociale contacten? Men kijkt regelmatig of er nog nieuwe voorstellingen zijn bijgekomen en men spreekt elkaar hierover aan. Ook met mensen die men anders niet zo vaak spreekt, slaat men al gauw een babbeltje. Elkaar voor of achter het raam zien staan of elkaar zien stickeren zijn goede aanleidingen tot gesprek Er zijn al meerdere mensen uit andere straten gesignaleerd die een ronde langs de ramen maken. Het is makkelijk met hen een gesprek aan te knopen.. Eén van de leden van een gezin dat instrumenten had tentoongesteld kreeg zo complimenten van een onbekende van een aantal straten verderop. Zij vroeg of al die instrumenten daadwerkelijk in dat huis bespeeld werden, wat het geval was. De voorbijgangster bleek professioneel fluitiste te zijn, maar niet meer aan spelen toe te komen. De vrouw des huizes speelt in een orkest, waar behoefte is aan fluitisten. Resultaat is dat de fluitiste binnenkort komt spelen in het orkest bij de dame die in MIOS participeerde. Van Pioenstraat nr. 10 is bekend dat de voorstelling regelmatig wisselt. Hier stopt men regelmatig om even te kijken. Een goede aanleiding voor een gesprekje. De initiatiefnemers van de straat hebben zich de moeite getroost mensen die zij gewoonlijk niet of nauwelijks spreken aan te spreken. Vaak niet met direct positief resultaat, maar één van de dames geeft aan 45min bij een vrij onbekende buur binnen gezeten te hebben om over zijn leven/werk te praten. Hij heeft dan misschien nog geen museum ingericht, maar ook in dit geval heeft MIOS bijgedragen aan een stimulans tot communicatie. Op donderdag 21 juni (marktdag) hebben vele buurtbewoners een bekeuring gekregen. Een professioneel kunstenaar op de Pioenstraat heeft zijn boete verwerkt tot een collage, en die in een MIOSkader gehangen. Dit werkt als bindend symbool voor de buurtbewoners. Voor de kinderen uit de straat wordt MIOS ervaren als een wedstrijdje om zo veel mogelijk Likes te verzamelen. Ook mensen die geen zin/tijd hebben om een museum in te richten hebben gesprekjes met hun straatgenoten over de voorstellingen: Ik ben blij dat ze mij niet gevraagd hebben mee te doen, maar ik vind het leuk om te zien! Toen iemand een sticker op de ruit plakte bij een oudere dame kwam deze verschrikt naar buiten: Wat doet u nu?, riep zij. De oudere dame had het principe van het Liken niet begrepen, maar had nu wel een gesprek met iemand uit de straat die zij nog niet kende... Punten die verder nog ter sprake zijn gekomen Zuignappen die een zwaardere last kunnen dragen of evt. meerdere zuignappen per kit. Men is blij dat het product een keer geen Engelse naam heeft. De gekozen naam, MIOS, kan echter perfect internationaal gebruikt worden (Museum In Our Street). Het is voor meerdere mensen onduidelijk hoe lang ze hun voorstelling moeten laten hangen. Twee respondenten hebben aangegeven dat de kit wat hen betreft kleiner mag (handleiding + tape + zuignap + likestickers).! 24

25 Conclusies en aanbevelingen Het beoogde resultaat van het Straatstarters-traject was zowel een concrete, geteste realisatie voort te brengen van een designinterventie die sociale contacten bevordert, alsmede om het Straatstarters-proces als voorbeeld te doen dienen om ook andere gemeenten te enthousiasmeren tot investeren in deze werkwijze. Beide doelen zijn gerealiseerd: MIOS blijkt een product te zijn dat voldoet aan de randvoorwaarden en sinds de voorstelling van het project op de VVSG Trefdag 2012 hebben Concrete en Pantopicon het project reeds aan verschillende gemeentes en/of stakeholders hiervan nader toegelicht. Om het project/product verder te optimaliseren of zo optimaal mogelijk te doen functioneren adviseren wij rekening te houden met het volgende: Om aan mensgedreven onderzoek in een straat of buurt te doen is het gebruik van kaarten met vooraanzichten van gevels, zoals die gebruikt zijn in de probe-kits uitermate geschikt. Deze bleken een tool op basis waarvan alle deelnemers ons veel inzicht konden verschaffen in onderlinge relaties en verhoudingen. Straatverantwoordelijken spelen een belangrijke rol in het verspreiden van de kits en de uitleg hierbij. Tevens blijkt het goed te werken als zij zelf starten, om een voorbeeld/referentie in de straat te hebben. Ook een getrapte introductie, waarbij eerst mensen die al wat actiever zijn in de buurt beginnen, waarna men, verwijzend naar de voorbeelden, anderen probeert te interesseren tot deelname. Een dergelijke werkwijze heeft tijd nodig, waarvoor men binnen iedere roll-out van MIOS ruimte moet voorzien Het verkleinen van de omvang van de doos tot een formaat dat in een standaard brievenbus past, zou de verspreiding vergemakkelijken en materiaal besparen. Echter, precies omdat de doos niet past is er nu wel noodgedwongen extra aanleiding tot face-to-face contact. Wees niet te zuinig met het aantal like-stickers in de kit. Het is goed om te zien hoe eenieder zich de moeite getroost alle deelnemende straatgenoten een pluim te geven. Het zou lonen om een instructie-video te ontwikkelen. Als deze wordt geplaatst op een site waar ook voorbeelden van andere MIOS-straten te vinden zijn, dan kan dit een mooi informatie- en referentiedocument zijn. Men spreekt in de De Villegasstraat nu al over een volgende keer dat men MIOS wil gebruiken. Bijvoorbeeld met Kerst. Te denken valt aan een doorontwikkeling tot een product dat gericht is op hergebruik. Communicatiekaarten zijn in de eerste, beperkte test-straat tot nu toe niet gebruikt. Op zich zijn ze ook slechts extra hulpmiddelen om contact te stimuleren en te faciliteren. Wellicht dat ruimte creëren op de Like-stickers om een naam/bericht achter te laten hetzelfde doel kan dienen. Aangezien niet iedereen de bijschriften-kaart gebruikt, valt het te overwegen om deze meer gestructureerd/vanzelfsprekend te maken. Verspreidingsvoorwaarden MIOS zal online beschikbaar gesteld worden onder Creative Commons licentie CC BY-NC (Naamsvermelding-NietCommercieel) Elke gebruiker mag: Het werk kopiëren, verspreiden en doorgeven Remixen - afgeleide werken maken Onder de volgende voorwaarden: Naamsvermelding De gebruiker dient bij het werk de door de maker of de licentiegever aangegeven naam te vermelden (maar niet zodanig dat de indruk gewekt wordt dat zij daarmee instemmen met je werk of je gebruik van het werk). Niet-commercieel De gebruiker mag het werk niet voor commerciële doeleinden gebruiken. Verder vragen we gebruikers om beelden in te sturen van hun uiteindelijke kits en resultaten. 25

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Talentenverkenning. Wat kan jij? Enthousiasmeren

Talentenverkenning. Wat kan jij? Enthousiasmeren Enthousiasmeren Talentenverkenning Mensen willen best graag wat doen voor hun buurt, maar dan moet u ze er wel voor vragen. Een algemene oproep voor vrijwilligers is niet altijd even effectief. Het werkt

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

HANDLEIDING WEBSITE WWW.MIJNBUURTWELZIJN.NL STICHTING BUURTWELZIJN INFO@MIJNBUURTWELZIJN.NL

HANDLEIDING WEBSITE WWW.MIJNBUURTWELZIJN.NL STICHTING BUURTWELZIJN INFO@MIJNBUURTWELZIJN.NL HANDLEIDING WEBSITE WWW.MIJNBUURTWELZIJN.NL STICHTING BUURTWELZIJN INFO@MIJNBUURTWELZIJN.NL Inhoudsopgave Contents... 1 AANMELDEN... 2 Welkom op onze site!... 2 Mijn Profiel... 3 Basis gegevens:... 3 Profiel

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

!!! !!!!!!! Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014

!!! !!!!!!! Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014 PLAATJESKUNST Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014 1 Het internet, nog nooit is er in mijn beleving zo n bijzondere uitvinding

Nadere informatie

Museumbezoek onder Studenten

Museumbezoek onder Studenten Museumbezoek onder Studenten Ontwerprapport CMD-Project Jelle Clignet CMD2B 1108174 Inhoudsopgave Inleiding 2 Concept 3 Beschrijving van het concept 3 Applicatie 3 Ondersteunende middelen 3 Middelen 4

Nadere informatie

Voorbeeld vragenroute die is te gebruiken bij het voeren van een focusgroepinterview (bron: Bewegen valt Goed!)

Voorbeeld vragenroute die is te gebruiken bij het voeren van een focusgroepinterview (bron: Bewegen valt Goed!) Voorbeeld vragenroute die is te gebruiken bij het voeren van een focusgroepinterview (bron: Bewegen valt Goed!) INLEIDING (ongeveer 5 minuten) Welkom heten Bedanken voor hun komst, werver noemen: U bent

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Vrijwilligers en social media

Vrijwilligers en social media Inspiratiesessie Welkom! Introductie Agenda voor vandaag Vrijwilligers & social media De cijfers Facebook LinkedIn De verschillen In de praktijk Randvoorwaarden Ken uzelf! Thema s Vacaturetekst Vrijwilligers

Nadere informatie

3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014

3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014 3D Design Academy S4C Programma Amsterdam Oost, 2014 Myrthe Lanting Tijdens mijn studies textielontwerp en Design Cultures ben ik me gaan interesseren in hoe ik ontwerp in kan zetten voor sociale innovatie.

Nadere informatie

Communicatiemodel. Communicatieniveaus

Communicatiemodel. Communicatieniveaus Download #06 Een fantastisch communicatiemodel trainingmodule Communicatiemodel Mensen uiten hun gevoelens op verschillende manieren. De een laat meteen zien hoe hij zich voelt bij een situatie, terwijl

Nadere informatie

ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL

ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL IN DEZE HANDLEIDING VIND JE ALLE INFORMATIE OVER HET MAKEN VAN HET ONTDEK HET ZELF POP-UP MUSEUM TIJDENS DE KINDERBOEKENWEEK. DE OPDRACHTEN,

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden.

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Testplan prototype Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Hierbij wordt een happy flow scenario aan de respondenten voorgelegd met daarin taken die

Nadere informatie

Implementatie van het opvoedingsproject in beeld in Don Bosco Hechtel

Implementatie van het opvoedingsproject in beeld in Don Bosco Hechtel Implementatie van het opvoedingsproject in beeld in Don Bosco Hechtel In Hechtel is een enthousiaste ploeg gangmakers de uitdaging aangegaan om het opvoedingsproject in beeld op een creatieve manier in

Nadere informatie

Nieuwsbrief Joy4Joep Mei 2015

Nieuwsbrief Joy4Joep Mei 2015 Nieuwsbrief Joy4Joep Mei 2015 Hoe is het nu met Lieve mensen, de laatste tijd hebben we veel geleerd over het functioneren van Joep. Tijd om wat informatie te delen door middel van een nieuwsbrief! We

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Inhoud:. Conclusies. Oordeel over communicatie 3. Hoe ging de samenwerking? 4. Oordeel over verloop en resultaat 5. Oordeel over nieuwe participatie werkwijze.

Nadere informatie

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV H4 ~ periode B Toegepaste vormgeving Autonome kunst Inleiding INLEIDING In de eerste periode ben je vooral bezig geweest met het onderzoeken van vormen, materialen

Nadere informatie

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz

Volgens Nederland. Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea. 15 november 2012. Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Volgens Nederland Analyse van de nieuwe corporate campagne van Achmea 15 november 2012 Sanne Gaastra Mirjam Lasthuizen Sonja Utz Achtergrond Volgens Nederland Nederland kent een aantal belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina.

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Auteur: Alle rechten voorbehouden 2012 Inhoud Introductie... 3 Wat is een bedrijvenpagina eigenlijk?... 4 Het aanmaken van een Facebook

Nadere informatie

ICT in Digi-Taal Presentatie titel

ICT in Digi-Taal Presentatie titel ICT in Digi-Taal Presentatie titel de rol van human centered ICT Ingrid Mulder Lector Human Centered ICT Hogeschool Rotterdam Rotterdam, 00 januari 2007 Engels en Digi-Taal in het basisonderwijs Rotterdam,

Nadere informatie

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Jongerenraad Wageningen Adviesnr. : 1 Datum : 29-05-2013 Colofon De Jongerenraad, een adviesorgaan van de gemeente Wageningen, is geïnstalleerd in

Nadere informatie

Open Data in België en Vlaanderen; Interessante complexiteit. Noël Van Herreweghe

Open Data in België en Vlaanderen; Interessante complexiteit. Noël Van Herreweghe Open Data in België en Vlaanderen; Interessante complexiteit Noël Van Herreweghe 1 Inhoud: 1.Open data in de Belgische en Vlaamse context 2. Hoe zien wij open data in Vlaanderen 3. Status open data in

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

2.3 HET STARR-INTERVIEW IN THEORIE & PRAKTIJK

2.3 HET STARR-INTERVIEW IN THEORIE & PRAKTIJK 2.3 HET STARR-INTERVIEW IN THEORIE & PRAKTIJK Een sollicitant goed inschatten is geen sinecure. Op basis van een kort gesprek, eventueel in combinatie met een technische proef, beoordeelt u als werkgever

Nadere informatie

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer Mañuel Handboek tern Handboek Een plan van aanpak v0.9 plan van aanpak v0.1 Tim Logemann, junior developer gemann, tim@mass.im junior developer ass.im 68048, W4Ax, 68048@glr.nl 4Ax, 68048@glr.nl mass.im,

Nadere informatie

LESBRIEF 6. Leerlingen

LESBRIEF 6. Leerlingen LESBRIEF 6 Leerlingen LES 6 - NIEUWE MENSEN LEREN KENNEN De kunst van het handen schudden en andere praktische vaardigheden Netwerken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk.

Nadere informatie

Kennis over Kinderarbeid

Kennis over Kinderarbeid Kennis over Kinderarbeid Context onderzoek Naam: Daniël Seton Klas: G&I 1D Datum: 13 Maart 2016 Docent: Harald Warmelink Module: Pr.Context: Research Opdracht: Context Onderzoek Inleiding Uit vooronderzoek

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Vraagstuk: Sterk vermoeden dat de communicatie van de school niet meer bij de cursisten doelgroep past en verbeterd kan worden.

Vraagstuk: Sterk vermoeden dat de communicatie van de school niet meer bij de cursisten doelgroep past en verbeterd kan worden. Vraagstuk: Sterk vermoeden dat de communicatie van de school niet meer bij de cursisten doelgroep past en verbeterd kan worden. Huidige communicatie school : Electronische Leer Omgeving (ELO): informatie

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009. Inhoud

Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009. Inhoud Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009 Inhoud 1. Oriëntatie op de maatschappelijke stage 2. Eigen visie ontwikkelen 3. Afstemming zoeken 4.

Nadere informatie

Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst

Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst Dit stappenplan voor het organiseren van een buurtbijeenkomst is onderdeel van de Buurten met Energie toolbox, een project van Nudge. Deze toolbox is samengesteld

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen

Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen Een belevingskaart? Om inzicht te krijgen hoe kinderen en jongeren hun buurt ervaren, bezochten de onderzoekers van het KIDS-project

Nadere informatie

Wat verwachten huurders van de ParticipatieRaad?

Wat verwachten huurders van de ParticipatieRaad? Thema: Wat verwachten huurders van de ParticipatieRaad? Juli 2014 John van Veen adviseur WKA Inleiding De ParticipatieRaad van Nijestee wil weten wat er bij bewoners leeft en wat bewoners van de Raad verwachten.

Nadere informatie

Vaardigheden - Enquête HV 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52705

Vaardigheden - Enquête HV 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52705 Vaardigheden - Enquête HV 2 Auteurs VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52705 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN De meeste mensen, en dus ook leerlingen, praten niet alleen met anderen, maar voeren ook gesprekken met en in zichzelf. De manier waarop leerlingen over, tegen en in zichzelf

Nadere informatie

Niveaubepaling Nederlandse taal

Niveaubepaling Nederlandse taal Niveaubepaling Nederlandse taal Voor een globale niveaubepaling kunt u de niveaubeschrijvingen A1 t/m C1 doornemen en vaststellen welk niveau het beste bij u past. Niveaubeschrijving A0 Ik heb op alle

Nadere informatie

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten In deze handleiding vindt u informatie over het project Museum voor Kleine Kunsten. Dit project bestaat uit de volgende onderdelen;

Nadere informatie

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft.

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Webtechniek is gespecialiseerd in technische oplossingen voor internet en applicaties. Sinds 2000 is het

Nadere informatie

eindtermen basisonderwijs

eindtermen basisonderwijs STAM op schoolmaat eindtermen basisonderwijs inhoudstafel 1. inleiding...3 2. leergebied overschrijdende eindtermen...3 2.1. ICT...3 2.2. sociale vaardigheden...3 3. eindtermen leergebieden...4 3.1. muzische

Nadere informatie

Media & Privacy Lessenserie Gotcha!

Media & Privacy Lessenserie Gotcha! Media & Privacy Lessenserie Gotcha! Docentenhandleiding doelgroep duur 2 vmbo, 1 havo, 1 vwo 5-6 klokuren Inleiding In een klap beroemd: dat wensen veel jongeren! Of het nu komt door geweldige prestaties

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2015 tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 56 punten

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 3: Wmo-nota juli 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 3 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging over de sociale netwerken

Nadere informatie

Leaflet. Het sociaal intranet; kennis delen als krachttool

Leaflet. Het sociaal intranet; kennis delen als krachttool Leaflet Het sociaal intranet; kennis delen als krachttool SmartPeople: het sociaal intranet SmartPeople is een combinatie van social networking, wiki s, blogs, (persoonlijke) dossiers en een kennisindex

Nadere informatie

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven Aan de slag met het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven Het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven is een handvat om de dialoog te voeren over de ontwikkeling naar een lerende organisatie. Door hierover

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding 5

INHOUD. 1. Inleiding 5 2 INHOUD 1. Inleiding 5 2. SWOT-Analyse De Recyclemanager 6 2.1 Algemene SWOT-Analyse 6 2.2 Kleding & Textiel SWOT-Analyse 9 2.3 Confrontatie 11 2.4 Verbeteringen 12 3. Voorstel Kleding Recycling Website

Nadere informatie

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520

Spreken - Presenteren HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52520 Spreken - Presenteren HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52520 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Einddocument project 3: Voor het goede doel!

Einddocument project 3: Voor het goede doel! Einddocument project 3: Voor het goede doel! Koen Beijer 500684088 V1-02 Roger Reuver Project 3 Inhoudsopgave: Fase 1: de opdracht Probleemsituatie 3 De doelgroep 3 Het evenement 3 Het goede doel 3 Probleemstelling

Nadere informatie

Communicatieplan FICE NL

Communicatieplan FICE NL Communicatieplan FICE NL In dit communicatieplan wordt voor verschillende doelgroepen de doelen, middelen en communicatiemomenten besproken. In de communicatie zijn de volgende doelgroepen te onderscheiden:

Nadere informatie

Ronde van Vlaanderen 2008. Omgaan met Diversiteit

Ronde van Vlaanderen 2008. Omgaan met Diversiteit Ronde van Vlaanderen 2008 Omgaan met Diversiteit Omgaan met diversiteit Diversiteitstest Referentiekader: omgaan met diversiteit Screeningsinstrument Doe de diversiteitstest! Vul de test individueel in.

Nadere informatie

Spreken - Feedback hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Spreken - Feedback hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteurs VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52706 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

maandag 9.30-12.30 dinsdag 9.30-12.30, 11.00-14.00, 19.30-22.30 woensdag 19.30-22.30 donderdag 9.30-12.30

maandag 9.30-12.30 dinsdag 9.30-12.30, 11.00-14.00, 19.30-22.30 woensdag 19.30-22.30 donderdag 9.30-12.30 Workshops! Meer creativiteit in je werk Interactieve bijeenkomsten vormgeven Ideeën voor promotie van jouw onderneming Nieuwe producten voor jouw bedrijf Creatieve werkvormen (serie van 4 workshops) Wegens

Nadere informatie

MIJLPALENSPEL. Deze tool is ontwikkeld door Between-us

MIJLPALENSPEL. Deze tool is ontwikkeld door Between-us MIJLPALENSPEL Deze tool maakt onderdeel uit van het project Kompas Duurzaam Goederenvervoer. Dit project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling in

Nadere informatie

Leidraad leerkracht 5 de en 6 de leerjaar

Leidraad leerkracht 5 de en 6 de leerjaar Leidraad leerkracht 5 de en 6 de leerjaar INLEIDING 2 Beste leerkracht U plant een buurtboostactie met de kinderen van uw klas. Deze actie wil: kinderen bewust laten worden van wat er in de buurt speelt

Nadere informatie

Bedenk een opt-in actie met win-win situatie voor retailer én klant!

Bedenk een opt-in actie met win-win situatie voor retailer én klant! Bedenk een opt-in actie met win-win situatie voor retailer én klant! Prijzengeld: 1.000,- Deadline: 21 april 2013 Battle type: Brainstorm Battle Introductie Yourzine helpt merken en organisaties bij het

Nadere informatie

Projectgroep 8: Briefing. CDE Muziekatelier. Eva Thomas & Silke Lauwers

Projectgroep 8: Briefing. CDE Muziekatelier. Eva Thomas & Silke Lauwers Projectgroep 8: Briefing CDE Muziekatelier Eva Thomas & Silke Lauwers Grafische en digitale media 2013-2014 Inhoud Inleiding...3 1. Logo en huisstijl...4 2. Folder...5 3. Poster zomerworkshop...6 4. Advertentie...7

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

DESIGN THIS 2 MEREL SCHAAP CMD3C - 0837964

DESIGN THIS 2 MEREL SCHAAP CMD3C - 0837964 DESIGN THIS 2 MEREL SCHAAP CMD3C - 0837964 Reflectie De uitdaging die ik mijzelf gesteld had ontwerp een super hero heb ik met beide armen ontarmd. Het onderwerp heb ik dicht bij mij zelfgehouden om met

Nadere informatie

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media.

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Overzicht Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Mindreader Wat zijn social media? Social media is een verzamelbegrip voor online

Nadere informatie

Stichtse Vrije School

Stichtse Vrije School Studiewijzer Eindwerkstuk Stichtse Vrije School Klas 11A / 11B Schooljaar 2014-2015 Algemeen Je sluit je vrijeschooltijd af door een eindwerkstuk te maken. Je bent vrij in de keuze van de vorm en inhoud

Nadere informatie

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws Programma Versterking Professionele Weerbaarheid NIEUWSBRIEF Nr. 17 juli 2015 Weerbaarheidsnieuws Eind 2015 stopt het programma. De onderzoek-portefeuille gaat over naar de Politieacademie. Tijdens het

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Marktplaats Duttendel & Wittebrug September 2015 Versie 1.0

Onderzoeksresultaten Marktplaats Duttendel & Wittebrug September 2015 Versie 1.0 Onderzoeksresultaten Marktplaats Duttendel & Wittebrug September 2015 Versie 1.0 2 Index 1. Introductie 2. Profiel respondent & wijk 3. Shopgedrag 4. Productbehoefte (wat en waar) 5. Biologische markten

Nadere informatie

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma O Oasis Training, april 2014 De Oasisgame, een unieke manier om samen met bewoners, andere professionals en vrijwilligers aan de slag te gaan in een wijk. Het doel van een Oasis game is het realiseren

Nadere informatie

Activerende tekst vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74620

Activerende tekst vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74620 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 03 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74620 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Event menu Minigids event app

Event menu Minigids event app Event menu Minigids event app Hoe en waarom een mobiele evenementen app? Introductie De evenementenbranche verandert. Een evenement is niet langer een ad hoc activiteit. Het is een belangrijk onderdeel

Nadere informatie

USERTESTING. Testplan Werking en interesse. Product. Testdoelen. Methodes

USERTESTING. Testplan Werking en interesse. Product. Testdoelen. Methodes USERTESTING Testplan Werking en interesse Product Op de basisschool worden vooral vakken gegeven waarop de inspectie controleert. Veel vakken die ook belangrijk zijn worden hierdoor niet gegeven. Ons doel

Nadere informatie

TEAMSPEL: UNDERCOVER

TEAMSPEL: UNDERCOVER TEAMSPEL: UNDERCOVER Voorwoord In dit draaiboek vind je alle gegevens die je nodig hebt om eenvoudig een geslaagd uniek spel te organiseren. Het spel kan gespeeld worden als teambuildingsopdracht, maar

Nadere informatie

Future Studio Jasper Vandegaer - S CMD - 2010.2011 KHLim, Media & Design Academie

Future Studio Jasper Vandegaer - S CMD - 2010.2011 KHLim, Media & Design Academie - S CMD - 2010.2011 KHLim, Media & Design Academie Inhoudstafel Concept 1 Probleemstelling & relevantie 1 Het concept 2 Naam 3 Plan van aanpak 4 Samenwerking 4 Campagne 5 Affiches en brochures 6 Demonstratie

Nadere informatie

Panelonderzoek inwoners en openbaar groen

Panelonderzoek inwoners en openbaar groen Panelonderzoek inwoners en openbaar groen Gemeente Amersfoort Marlies Visser 2 juni 2015 De meeste panelleden zijn positief over het burgerinitiatief tot het opstellen van een Groenvisie. Men vindt over

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Werving bij Zephyr en Castrovalva (Zorggroep Almere)

Werving bij Zephyr en Castrovalva (Zorggroep Almere) Werving bij Zephyr en Castrovalva (Zorggroep Almere) Zorggroep Almere heeft in haar beleid bij het implementeren van Planetree in de gehele organisatie opgenomen, dat alle nieuw te openen locaties vanaf

Nadere informatie

Inleiding (1) www.bewonersverenigingswkb.nl

Inleiding (1) www.bewonersverenigingswkb.nl 1 De enquêteresultaten Inleiding Response/ profiel respondenten Buurtvereniging ja of nee? Lidmaatschap Communicatie De speerpunten Funderingsonderzoek Suggesties Eindconclusies 2 Inleiding (1) Doel van

Nadere informatie

Optimale planten voor verbetering van de leef-, werken leeromgeving: Concept implementatie en Markt Innovatie

Optimale planten voor verbetering van de leef-, werken leeromgeving: Concept implementatie en Markt Innovatie Fytagoras B.V. Sylviusweg 72 Postbus 546 2300 AM Leiden www.fytagoras.nl Fytagoras-rapport T 071 527 47 42 F 071 527 50 85 info@fytagoras.nl Optimale planten voor verbetering van de leef-, werken leeromgeving:

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden Projectmatig werken Inleiding...2 Het maken van projecthandleidingen...3 Format Projecthandleiding...4 Procesverslag...5 Problemen bij samenwerking...7 Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden 1 Inleiding In deze

Nadere informatie

VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES. Presentatie door: Kristel Van Ael, Namahn Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window

VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES. Presentatie door: Kristel Van Ael, Namahn Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window VOOR BESTUREN EN ORGANISATIES Presentatie door: Kristel Van Ael, Namahn Caroline Van Cauwelaert, Yellow Window AGENDA WAT IS SERVICE DESIGN? OVER DEZE TOOLKIT HOE KUN JE DEZE TOOLKIT GEBRUIKEN? TOOLKIT

Nadere informatie

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT Opdracht 03: een formulier ontwerpen Versie voor studenten v5.0 2010.04.28 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com Blog: http://www.razormind.info/infoconstructor

Nadere informatie

FOTOGRAFIE FOTOGRAFIE LARGE HOOGTEFOTOGRAFIE 360 FOTO S PLATTEGRONDEN INMETEN ARTIST IMPRESSIONS SLIDESHOW ENERGIELABEL WONINGMARKETING VOORDEELPAKKET

FOTOGRAFIE FOTOGRAFIE LARGE HOOGTEFOTOGRAFIE 360 FOTO S PLATTEGRONDEN INMETEN ARTIST IMPRESSIONS SLIDESHOW ENERGIELABEL WONINGMARKETING VOORDEELPAKKET FOTOGRAFIE FOTOGRAFIE LARGE HOOGTEFOTOGRAFIE 360 FOTO S PLATTEGRONDEN INMETEN ARTIST IMPRESSIONS SLIDESHOW ENERGIELABEL WONINGMARKETING VOORDEELPAKKET 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 4 5 FOTOGRAFIE Professionele

Nadere informatie

Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B

Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 3 Tijdlijn verzameling..4 week 1 & 2..4 week 3 & 4..5 week 5 & 6..6 week 7...7 De verwerkingskeuze....7

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

Vergaderen. Auteur: Mark van der Lee. Plaats: Delft. Datum: 17 januari 2014. Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft

Vergaderen. Auteur: Mark van der Lee. Plaats: Delft. Datum: 17 januari 2014. Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft Vergaderen Auteur: Mark van der Lee Plaats: Delft Datum: 17 januari 2014 Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft Binnen projecten is het erg belangrijk dat er communicatie is. Dit kan op verschillende manieren

Nadere informatie

Onze Online Assessment experts hebben de antwoorden op de meest gestelde vragen over Online Assessment.

Onze Online Assessment experts hebben de antwoorden op de meest gestelde vragen over Online Assessment. Alles wat de HR professional wil weten over Online Assessments Wilt u een kandidaat uitnodigen om deel te nemen aan een Online Assessment? Wilt u weten hoe een Online Assessment is samengesteld of welke

Nadere informatie

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Inleiding Ondanks het feit dat iedereen weet dat netwerken van belang is - we zullen dan ook niet meer ingaan op het waarom - blijkt dat veel mensen

Nadere informatie

Meer Lauwe on Light?

Meer Lauwe on Light? Onderzoeksrapport studenten ; Meer? Rapport gemaakt door : Marvin van Dinteren Erik de Veer Jelle Schenkels Freek Hogenkamp 4 september 2008 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 Werkwijze blz. 3 Verwerking blz.

Nadere informatie

HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS. Handleiding docent

HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS. Handleiding docent HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS Handleiding docent Inhoudelijke informatie Leeftijd Inzenddatum Tijdsindicatie Groep 6, 7, 8 basisonderwijs Uiterlijk 19 december 2014. Tenminste 6 uur. Te verdelen over meerdere

Nadere informatie

3.3. Doelgroep Identiteit. Tools en en instructies. halve dag. Praktisch

3.3. Doelgroep Identiteit. Tools en en instructies. halve dag. Praktisch 3.3 Doelgroep Tijdens de workshop doelgroep baken je de groepen af waarvoor je wil werken. Dit kunnen primaire doelgroepen zijn: zij die rechtstreeks participeren in jouw werking, of secundaire doelgroepen

Nadere informatie

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013 Effectief feedback geven en ontvangen Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, nderwijsinspectie 2013 Inleiding Deze handleiding is geschreven ter ondersteuning van het gebruik van het

Nadere informatie

Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school

Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school Inleiding Je wilt gaan werken met Acadin. Het is aan te raden direct met een collega samen te werken. Ook is het goed Acadin als thema

Nadere informatie

Kinderdagverblijf ChouChou Klanttevredenheidsonderzoek 2013

Kinderdagverblijf ChouChou Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Kinderdagverblijf ChouChou Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Rapport klanttevredenheidsonderzoek Den Haag, Maart 2014 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Opbouw rapport 3 1.2 Werkwijze onderzoek 3

Nadere informatie