Petra Berkhout. Onderzoeker, Onderzoeksinstituut LEI Wageningen UR GRONDONTWIKKELINGEN IN PERSPECTIEF

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Petra Berkhout. Onderzoeker, Onderzoeksinstituut LEI Wageningen UR GRONDONTWIKKELINGEN IN PERSPECTIEF"

Transcriptie

1 Petra Berkhout Onderzoeker, Onderzoeksinstituut LEI Wageningen UR GRONDONTWIKKELINGEN IN PERSPECTIEF

2 Grondontwikkelingen in perspectief Grondgebonden Ondernemen, 17 november 2015 Petra Berkhout

3 Structuur

4 Ontwikkeling landbouw (1950=100) Areaal Arbeid Bedrijven

5 Ontwikkeling landbouw (1950=100) Dieren Areaal Arbeid Bedrijven

6 Gem.opp. melkvee- en akkerbouwbedrijf euro/ha ha/bedrijf agrarische grondprijs (euro/ha) akkerbouwbedrijven (ha/bedrijf) melkveebedrijven (ha/bedrijf)

7 Bedrijfsontwikkeling Hoe minder grondgebonden des te sterker de teruggang in het aantal bedrijven In veehouderij sneller dan in akkerbouw Daling het grootst in glastuinbouw Akkerbouw het minst afgenomen

8 Ontwikkeling aantal bedrijven Akkerbouwbedrijven Melkveebedrijven Intensieve veehouderijbedrijven Glastuinbouw- en champignonbedrijven

9 Benutting landbouwareaal (1.000 ha) 1.200, ,00 800,00 600,00 400,00 200,00 Grasland Snijmaïs Akkerbouw Tuinbouw 0,

10 Gebruikstitels van landbouwgrond Eigendom Erfpacht Pacht totaal Overige gebruikstitels a)

11 Handel en prijzen

12 Grondtransacties particulieren 80000, , , , , , , ,0 -

13 Grondtransacties niet-particulieren 25000, , , ,0 Provincies Gemeenten BBL Vennootschappen 5000,0 -

14 Prijs onverpacht gras- en bouwland (2e kwartaal) Gemiddelde per kwartaal Voortschrijdend gemiddelde vier kwartalen

15 Regionale verschillen grondprijs Gemiddelde prijs per landbouwgebied,

16 Grondprijs: internationale vergelijking Nederland Denemarken Duitsland Frankrijk

17 Ontwikkeling grondprijs Afgelopen decennia is grondprijs meer gestegen dan de inflatie Grondprijs is ook meer gestegen dan het gemiddelde inkomen per hectare Stijging sterk bepaald door de doorgaande bedrijfsvergroting Agrarische grondprijs bepaald door marginale grondinkomen, niet het gemiddelde inkomen Andere factor: de sterke verlaging van de rentevoet sinds eind jaren tachtig

18 Grondprijs versus toegevoegde waarde (1970=100) Prijs onverpacht gras- en bouwland Netto toegevoegde waarde melkveehouderij Netto toegevoegde waarde akkerbouw

19 Toekomst?

20 Grondmarkt: bijzondere kenmerken Geen homogene markt: ieder perceel is uniek Grond is niet maakbaar: schaarste leidt tot prijsstijging Externe effecten kunnen bepalend zijn voor de waarde Door specifiek grondgebruik ontstaan ook publieke goederen (open ruimte, landschap) Een en ander leidt tot overheidsbemoeienis: ruimtelijke ordening, infrastructuur, milieu, landbouw, natuur

21 Invloeden agrarische grondmarkt Algemeen-economische ontwikkelingen, waaronder werkgelegenheid buiten landbouw en rentevoet Vraag naar ruimte voor andere functies dan landbouw: bedrijven, infrastructuur, wonen, natuur en water Landbouwontwikkelingen, mede onder invloed van overheidsbeleid voor landbouw en milieu

22 Grondgebondenheid melkveehouderij Melkveewet => voorwaarden aan toename fosfaatproductie boven referentie (grond of verwerken) AMvB => om grondgebondenheid te bevorderen Verwachting tot 2 juli: vraag naar grond neemt toe, vooral in Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel

23

24 Grondgebondenheid melkveehouderij Sinds 2 juli: fosfaatrechten => productierechten Grote onduidelijkheid over effecten, per bedrijf anders Hebben de groeiers genoeg rechten? Kunnen ze groei opvangen met verlagen fosfaatexcretie? Gaat het geld in de grond of in de rechten?

25 Toekomstige ontwikkelingen Schaalvergroting zet door Perspectieven grondgebonden sectoren? Milieuwetgeving invloed, exacte effect zal per regio en bedrijf anders zijn Trend grondprijs is stijgend, maar dat sluit (tijdelijke) prijsdalingen niet uit Risicoanalyse!

26 Dank voor uw aandacht

27 Nieuwe Database Agrarische Grondmarkt Doel: Kadaster en LEI Wageningen UR publiceren in beknopte vorm en op regelmatige basis over de agrarische grondmarkt. En leveren maatwerk aan externe partijen (w.o. voor berichten ASR vastgoed). Basis: Overboekingsdatabase (OVB), aangevuld met geografische en administratieve gegevens Overige bronnen: Digitale Kadastrale Kaart (DKK), Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) (bebouwing), Landbouwtelling en de Basisregistratie Percelen (BRP)

28 Mestwetgeving Wet Verantwoorde groei Melkveehouderij ( ) toename fosfaatproductie boven de melkveefosfaatreferentie van 2013 op eigen grond plaatsen, voor 100% verwerken of een combinatie AMvB Begrenst mestverwerking voor bedrijven met melkvee die uitbreiden Fosfaatrechten Ref.jaar 2014 plus veranderingen tot 2 juli 2015

29 Prijs los land: onverpacht en verpacht Prijs onverpacht los land Prijs verpacht los land

Grondberichten voor boer en tuinder Grondmarkt en grondfinanciering

Grondberichten voor boer en tuinder Grondmarkt en grondfinanciering Grondberichten voor boer en tuinder Grondmarkt en grondfinanciering Inspiratiedag Vollegronds Groenteteelt 5 maart 2015 Erik Somsen a.s..r. landelijk vastgoed Belegger en vermogensbeheerder voor a.s.r.

Nadere informatie

Agrariërs op de grondmarkt

Agrariërs op de grondmarkt Agrariërs op de grondmarkt Augustus 2016 Huib Silvis en Martien Voskuilen Het samenspel van vraag en aanbod van landbouwgrond de agrarische grondmarkt mondt uit in een bepaalde hoeveelheid verhandelde

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt eerste kwartaal 2013

Agrarische grondmarkt eerste kwartaal 2013 Agrarische grondmarkt eerste kwartaal 213 Mei 213 Jan Luijt en Martien Voskuilen Landelijk overzicht De lichte stijging van de agrarische grondprijs in 212 lijkt zich in het 1 e kwartaal van 213 te stabiliseren

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt tweede kwartaal 2013

Agrarische grondmarkt tweede kwartaal 2013 Agrarische grondmarkt tweede kwartaal 2013 Augustus 2013 Huib Silvis en Martien Voskuilen Landelijk overzicht De agrarische grondprijs in Nederland kwam in het 2 e kwartaal van 2013 uit op 49.800 euro

Nadere informatie

Prijs hoger dan de waarde van landbouwgrond

Prijs hoger dan de waarde van landbouwgrond Prijs hoger dan de waarde van landbouwgrond Hans Farjon 1, Huib Silvis, Janneke Vader, Martien Voskuilen 2, Herman Agricola 3 De vrije marktprijs van landbouwgrond in Nederland is sterker gestegen dan

Nadere informatie

Grond voor boeren. Seminar Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs, 20 juni 2013. Erik Somsen

Grond voor boeren. Seminar Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs, 20 juni 2013. Erik Somsen Grond voor boeren Seminar Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs, 20 juni 2013 Erik Somsen a.s.r. landelijk vastgoed Belegger in grond voor a.s.r. solide lange termijnbelegging veilige verpachter Grootste

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt vierde kwartaal 2013

Agrarische grondmarkt vierde kwartaal 2013 Agrarische grondmarkt vierde kwartaal 213 Maart 214 Huib Silvis en Martien Voskuilen Landelijk overzicht De agrarische grondprijs in Nederland is in het vierde kwartaal van 213 gestegen tot 54. euro per

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt derde kwartaal 2013

Agrarische grondmarkt derde kwartaal 2013 Agrarische grondmarkt derde kwartaal 213 December 213 Huib Silvis en Martien Voskuilen Landelijk overzicht De agrarische grondprijs in Nederland kwam in het derde kwartaal van 213 uit op 49.9 euro per

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt derde kwartaal 2012

Agrarische grondmarkt derde kwartaal 2012 Agrarische grondmarkt derde kwartaal 2012 november 2012 Martien Voskuilen, Jan Luijt Tussen 2005 en 2009 is de agrarische grondprijs in Nederland fors gestegen tot 46.000 euro/ha in 2009. Sindsdien handhaafde

Nadere informatie

Actoren op de agrarische grondmarkt

Actoren op de agrarische grondmarkt Actoren op de agrarische grondmarkt Maart 2016 Huib Silvis en Martien Voskuilen, m.m.v. Paul Peter Kuiper (Kadaster) Nederland heeft nog ruim 2 miljoen hectare landbouwgrond. Ongeveer 85% is van natuurlijke

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt

Agrarische grondmarkt Agrarische grondmarkt Kwartaal 3 2016 kwartaalbericht van Research en Kadaster Landelijk overzicht De gemiddelde agrarische grondprijs in Nederland is in het derde kwartaal van 2016 opnieuw licht gedaald

Nadere informatie

Grondmarkt en grondfinanciering

Grondmarkt en grondfinanciering Grondmarkt en grondfinanciering Algemene jaarvergadering BLHB 10 maart 2016 Erik Somsen a.s.r. vastgoed vermogensbeheer Inhoud Introductie Grondmarkt Kenmerken Grondprijsontwikkeling en grondmobiliteit

Nadere informatie

Schuivende panelen. Petra Berkhout

Schuivende panelen. Petra Berkhout Schuivende panelen Petra Berkhout Kerncijfers agrocomplex Nederland, 2012 2 Aandeel (%) van deelcomplexen in TW en werkgelegenheid, 2012 Deelcomplex Toegevoegde waarde Werkgelegenh eid 2012 2012 Akkerbouw

Nadere informatie

Prijstoetsing geliberaliseerde pacht voorstel BLHB

Prijstoetsing geliberaliseerde pacht voorstel BLHB Prijstoetsing geliberaliseerde pacht voorstel BLHB Huib Silvis en Martien Voskuilen, Wageningen Economic Research (voorheen LEI Wageningen UR) Eindversie, 9 september 2016 1. Inleiding De pachtersbond

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt vierde kwartaal 2012

Agrarische grondmarkt vierde kwartaal 2012 Agrarische grondmarkt vierde kwartaal 2012 Februari 2013 Jan Luijt en Martien Voskuilen Landelijk Na een forse stijging handhaaft de agrarische grondprijs zich sinds 2009 op een hoog niveau. Er is de laatste

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt eerste kwartaal 2014

Agrarische grondmarkt eerste kwartaal 2014 Agrarische grondmarkt eerste kwartaal 214 Juni 214 Huib Silvis en Martien Voskuilen Landelijk overzicht De gemiddelde agrarische grondprijs in Nederland lag in het eerste kwartaal van 214 op 51. euro per

Nadere informatie

Pachtafhankelijke bedrijven in beeld

Pachtafhankelijke bedrijven in beeld Pachtafhankelijke in beeld Huib Silvis, Ruud van der Meer en Martien Voskuilen Pacht heeft een belangrijke rol als financieringsinstrument voor de landbouw, zowel bij bedrijfsovername als bedrijfsvergroting.

Nadere informatie

Financiële positie land- en tuinbouwbedrijven in Noord-Brabant

Financiële positie land- en tuinbouwbedrijven in Noord-Brabant Financiële positie land- en tuinbouwbedrijven in Noord-Brabant Februari 2017, Harold van der Meulen en Ruud van der Meer Wageningen Economic Research (voorheen LEI Wageningen UR) VERTROUWELIJK Vraagstelling

Nadere informatie

NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht. April 2017

NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht. April 2017 NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht April 2017 NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht April 2017 INHOUD 1. Algemeen beeld Agrarisch & Landelijk Vastgoed 5 2. Grondgebonden Landbouw 2.1 Verdiencapaciteit

Nadere informatie

Agrarische grondprijzen in soorten en maten

Agrarische grondprijzen in soorten en maten Agrarische grondprijzen in soorten en maten Oktober 2015 Wietse Dol, Paul Peter Kuiper 1 en Martien Voskuilen De gemiddelde grondprijs geeft een goed beeld van de grondprijsontwikkeling, mits rekening

Nadere informatie

Agrarische grondmarkt Provincie Friesland

Agrarische grondmarkt Provincie Friesland Agrarische grondmarkt Provincie Friesland Kwartaal 3 2016 Grondprijsontwikkeling in de provincie Friesland De ontwikkeling van de grondprijzen in de provincie Friesland is in onderstaande figuur 1 en tabel

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2003.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2003. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2003. In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. De notitie is als volgt ingedeeld: 1. Samenvatting.

Nadere informatie

SL WAGENINGEN. Financiële positie land- en tuinbouwbedrijven in Noord-Brabant. āīŕ

SL WAGENINGEN. Financiële positie land- en tuinbouwbedrijven in Noord-Brabant. āīŕ Financiële positie land- en tuinbouwbedrijven in Noord-Brabant Februari 2017, Harold van der Meulen en Ruud van der Meer Wageningen Economie Research (voorheen LEI wageningen UR) m L ; I āīŕ 1 I SL WAGENINGEN

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16880 30 juni 2014 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 23 juni 2014, nr. WJZ/14089231, houdende

Nadere informatie

Land- en tuinbouw: ruimtelijke spreiding, grondgebruik en aantal bedrijven,

Land- en tuinbouw: ruimtelijke spreiding, grondgebruik en aantal bedrijven, Land- en tuinbouw: ruimtelijke spreiding, grondgebruik en aantal bedrijven, 1980-2013 Indicator 14 oktober 2014 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie

Nadere informatie

Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij

Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij Carin Rougoor en Frits van der Schans CLM Onderzoek en Advies Achtergrond Begin juli 2014 heeft staatssecretaris Dijksma het voorstel voor de

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34760 19 juni 2017 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 14 juni 2017, nr. WJZ/17057603, houdende

Nadere informatie

Het perspectief van de agrarische sector in Nederland

Het perspectief van de agrarische sector in Nederland Het perspectief van de agrarische sector in Nederland Agroconnect-symposium 19 november 2009 Dr.ir. Huib Silvis Hoofdpunten Toekomst agrarische sector Betekenis technologie Strategie LEI Wageningen UR

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

Erratum Report LEI

Erratum Report LEI Erratum Report LEI 14-128 19 januari 2015 Koeijer, T.J. de, P.W. Blokland, C.H.G. Daatselaar, J.F.M. Helming, H.H. Luesink, 2015. Scenario s voor grondgebondenheid: Een verkenning van de varianten binnen

Nadere informatie

Regionale & sectorale verdeling van Europese landbouwsubsidies in Nederland

Regionale & sectorale verdeling van Europese landbouwsubsidies in Nederland Regionale & sectorale verdeling van Europese landbouwsubsidies in Nederland Inleiding De hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) begint steeds meer vorm te krijgen. Op 12 oktober 2011

Nadere informatie

Grondprijsmonitor 2011. Recente ontwikkelingen in de agrarische grondmarkt

Grondprijsmonitor 2011. Recente ontwikkelingen in de agrarische grondmarkt Grondprijsmonitor 2011 Recente ontwikkelingen in de agrarische grondmarkt juli 2012 2 Grondprijsmonitor 2011 Dienst Landelijk Gebied Inhoud 1 Inleiding 3 2 Samenvatting 3 3 Leeswijzer 3 4 Uitgangspunten

Nadere informatie

Agrarische bedrijfsinventarisatie PARK21

Agrarische bedrijfsinventarisatie PARK21 FACTSHEET Agrarische bedrijfsinventarisatie PARK21 DOOR Stivas Noord-Holland VOOR Gemeente Haarlemmermeer, LTO Noord Haarlemmermeer, Stivas Noord-Holland DOELEN VAN HET ONDERZOEK Via bedrijfsinventarisatie:

Nadere informatie

Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis

Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis Masterclass Provinciale Statenleden ZH Marc Ruijs, 8 oktober 2014 Inleiding Grondgebonden landbouw Structuuraspecten Economische

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. De notitie is als volgt ingedeeld: 1. Samenvatting 2. Achtergrond

Nadere informatie

Inzicht in groei van megastallen

Inzicht in groei van megastallen Factsheet Inzicht in groei van megastallen 2005-2013 De afgelopen decennia zijn veel veehouders het slachtoffer geworden van de toenemende schaalvergroting. Kleinschalige gezinsbedrijven worden in een

Nadere informatie

Onderzoek naar nieuwbouwgrondtransacties. Ontwikkeling volumes en prijzen in de periode 1993 tot en met 2013

Onderzoek naar nieuwbouwgrondtransacties. Ontwikkeling volumes en prijzen in de periode 1993 tot en met 2013 Onderzoek naar nieuwbouwgrondtransacties Ontwikkeling volumes en prijzen in de periode 1993 tot en met 2013 Onderzoek naar nieuwbouwgrondtransacties Ontwikkeling volumes en prijzen in de periode 1993 tot

Nadere informatie

Vragenlijst Landbouw effect rapportage Buizenzone Eemsdelta

Vragenlijst Landbouw effect rapportage Buizenzone Eemsdelta Vragenlijst Landbouw effect rapportage Buizenzone Eemsdelta Het doel van de Landbouw effect rapportage (LER) is de belangen van de agrarische sector binnen het besluitvormingsproces van de tracékeuze op

Nadere informatie

Structuur land- en tuinbouw

Structuur land- en tuinbouw Structuur land- en tuinbouw.1 Bedrijfsstructuur.1.1 Aantal bedrijven Het aantal land- en tuinbouwbedrijven is tussen 2011 en 2012 met bijna 1.00 afgenomen tot iets minder dan 9.000 (tabel.1). Dat komt

Nadere informatie

Kavelruil draagt flink bij aan grondmobiliteit

Kavelruil draagt flink bij aan grondmobiliteit Kavelruil draagt flink bij aan grondmobiliteit Paul Peter Kuiper (Kadaster), Huib Silvis en Martien Voskuilen De vrijwillige kavelruil heeft na een sterke terugval in 2000-2003 een comeback gemaakt. In

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004. 1 In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt over de periode vanaf 1 januari tot 1 juli 2004.

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt In deze notitie wordt een beeld geschetst van de recente ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. De notitie is als volgt ingedeeld: 1. Samenvatting 2. Achtergrond

Nadere informatie

NVM Visiebericht. Agrarisch & Landelijk Vastgoed 2015

NVM Visiebericht. Agrarisch & Landelijk Vastgoed 2015 NVM Visiebericht Agrarisch & Landelijk Vastgoed 215 1 2 5 7 8 9 11 Samenvatting Grondgebonden landbouw Intensieve veehouderij Tuinbouw Paardenhouderij Landelijk wonen Vooruitblik SAMENVATTING De belangstelling

Nadere informatie

NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht. Oktober 2017

NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht. Oktober 2017 NVM Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht Oktober 217 INHOUD 1. Voorwoord 5 2. Grondgebonden Landbouw 2.1 Verdiencapaciteit grondgebonden landbouw 6 2.2 Agrarische grondmarkt 8 2.3 Pachtmarkt 12 3. Agrarisch

Nadere informatie

Toekomstverkenning Landbouw gemeente Emmen

Toekomstverkenning Landbouw gemeente Emmen Toekomstverkenning Landbouw gemeente Emmen Herman Agricola Wim Meulenkamp Frank Veeneklaas Alterra, Wageningen, december 2004 Alterra-IS1935_1 1 2 Toekomstverkenning Landbouw gemeente Emmen Herman Agricola

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 januari 2004.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 januari 2004. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 januari 2004. In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt over de jaren 2002 en 2003. De notitie is als

Nadere informatie

LTO Noord afdeling Gooi, Vecht en Amstelstreek 10 november 2015 Harry Streng

LTO Noord afdeling Gooi, Vecht en Amstelstreek 10 november 2015 Harry Streng LTO Noord afdeling Gooi, Vecht en Amstelstreek 10 november 2015 Harry Streng Voorstellen Grondmarkt Pacht Erfpacht Financiering Taxaties Herwaardering Overig Melkveewet Fosfaatrechten Etc. Makelaar A&LV

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt In deze notitie wordt een beeld geschetst van de recente ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. De notitie is als volgt ingedeeld: 1. Samenvatting 2. Achtergrond

Nadere informatie

2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?!

2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?! 2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?! Vic Boeren (06 53407806) Eric Bouwman (06 26544114) november 2014 DLV Dier Groep BV Onafhankelijk, toonaangevend en landelijk werkend adviesbedrijf

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 14755 6 juni 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 28 mei 2013, nr. WJZ / 13089574, houdende

Nadere informatie

GRONDPRIJSMONITOR 2006

GRONDPRIJSMONITOR 2006 GRONDPRIJSMONITOR 2006 RECENTE ONTWIKKELINGEN IN DE AGRARISCHE GRONDMARKT Dienst Landelijk Gebied november 2007 1 Inhoud 1. Inleiding op de Grondprijsmonitor 2. Achtergrond van de gegevens 3. Agrarische

Nadere informatie

Pachtnormen Berekend volgens de methode van de Commissie van Hall over de periode

Pachtnormen Berekend volgens de methode van de Commissie van Hall over de periode Notitie In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Pachtnormen Berekend volgens de methode van de Commissie van Hall over de periode 2001-2005 Laatste herziening 15 augustus

Nadere informatie

AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij. 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland

AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij. 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland Terminologie Onderwerpen Achtergronden mestverwerkingsplicht Achtergronden Melkveewet AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij

Nadere informatie

Doorkiesnummer: 088-888 66 66 Datum: 21 december 2012 Referentie: NH/ML/MvD/12.084 Faxnummer: 088-888 66 36

Doorkiesnummer: 088-888 66 66 Datum: 21 december 2012 Referentie: NH/ML/MvD/12.084 Faxnummer: 088-888 66 36 Vestiging Haarlem Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Hollands Kroon Postbus 8 1760 AA ANNA PAULOWNA Doorkiesnummer: 088-888 66 66 Datum: 21 december 2012 Referentie: Faxnummer:

Nadere informatie

GRONDPRIJSMONITOR 2009

GRONDPRIJSMONITOR 2009 GRONDPRIJSMONITOR 2009 RECENTE ONTWIKKELINGEN IN DE AGRARISCHE GRONDMARKT Dienst Landelijk Gebied april 2010 1 Inhoud 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Leeswijzer 4. Uitgangspunten 5. Grondprijzen: het landelijke

Nadere informatie

Afstand veehouderij tot woningen, Alterra, september 2014

Afstand veehouderij tot woningen, Alterra, september 2014 Afstand veehouderij tot woningen, Alterra, september 2014 Alterra, Jaap van Os, Rob Smidt en Leonne Jeurissen, september 2014 1. Vraagstelling van EZ Ter voorbereiding van het debat in de Tweede Kamer

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt 1 januari 2000 tot en met 30 juni 2001

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt 1 januari 2000 tot en met 30 juni 2001 Dienst Landelijk Gebied Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt 1 januari 2000 tot en met 30 juni 2001 Inleiding. In deze notitie wordt een overzicht gegeven van de ontwikkeling van de agrarische grondprijzen

Nadere informatie

Rekenmodellen erfpacht

Rekenmodellen erfpacht Rekenmodellen erfpacht Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs 20 oktober 2015 te Erichem Ryan Nijzink Aan deze presentatie kunnen geen rechten ontleend worden. De gebruikte rekenvoorbeelden zijn indicatief

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13146 29 juni 2012 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, van 28 juni 2012, nr.

Nadere informatie

documentnr.: INT/C/13/02282 zaaknr.: Z/C/13/02901 Raadsinformatiebrief

documentnr.: INT/C/13/02282 zaaknr.: Z/C/13/02901 Raadsinformatiebrief documentnr.: INT/C/13/02282 zaaknr.: Z/C/13/02901 *Z002A318996* Raadsinformatiebrief Onderwerp : Pachtprijzen Aard : Toezegging(en) raad/commissie Portefeuillehouder : Stoffels Datum college : 6 augustus

Nadere informatie

Grond voor schaalvergroting Achtergronddocument

Grond voor schaalvergroting Achtergronddocument Het LEI ontwikkelt voor overheden en bedrijfsleven economische kennis op het gebied van voedsel, landbouw en groene ruimte. Met onafhankelijk onderzoek biedt het zijn afnemers houvast voor maatschappelijk

Nadere informatie

GRONDPRIJSMONITOR 2005

GRONDPRIJSMONITOR 2005 GRONDPRIJSMONITOR 2005 RECENTE ONTWIKKELINGEN IN DE AGRARISCHE GRONDMARKT Dienst Landelijk Gebied december 2006 1 Inhoud Samenvatting 1. Inleiding op de Grondprijsmonitor 2. Achtergrond van de gegevens

Nadere informatie

Grondgebonden melkveehouderij

Grondgebonden melkveehouderij Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Grondgebonden melkveehouderij Frits van der Schans Eric Hees Carin Rougoor Nadere informatie: 06 5380 5381 / fvanderschans@clm.nl Vragen mbt grondgebondenheid

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: N. Lemlijn Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Boeren met buren NR 010 Steller: E. Paree Datum: 1 maart 2013 Nr.: RIB-NL-1305 Het compendium voor de leefomgeving i heeft

Nadere informatie

Analyse Agribusiness en Logistiek Regio Rivierenland. 14 maart 2017, Herman Agricola

Analyse Agribusiness en Logistiek Regio Rivierenland. 14 maart 2017, Herman Agricola Analyse Agribusiness en Logistiek Regio Rivierenland 14 maart 2017, Herman Agricola Opbouw presentatie 1. Doel en aanpak 2. Agrocomplex 3. Verdieping primaire sector 4. Transport en Logistiek 5. Agrologistiek

Nadere informatie

Pachtnormen 2014. Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen

Pachtnormen 2014. Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen Pachtnormen 2014 Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen H.J. Silvis, R.W. van der Meer en M.J. Voskuilen Pachtnormen 2014 Berekening

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 9.5. Doetinchem, 17 april 2013. MER bestemmingsplan Buitengebied - 2012

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 9.5. Doetinchem, 17 april 2013. MER bestemmingsplan Buitengebied - 2012 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 9.5 MER bestemmingsplan Buitengebied - 2012 Voorstel: 1. In het bestemmingsplan Buitengebied - 2012 aan de wijzigingsbevoegdheid voor het veranderen van de vorm of het vergroten

Nadere informatie

Landbouw richting 2020

Landbouw richting 2020 A Landbouw richting 2020 Bert-Jan Aling Rabobank Nederland Sectormanager Food & Agri Financieringsvolume 1996-2009 30,0 28,1 30,1 28,0 26,0 23,4 25,8 24,0 22 22,2 22,0 19,7 20,5 20,0 18,2 19 18,0 17,1

Nadere informatie

De Noord-Nederlandse agrosector en agrocluster in beeld

De Noord-Nederlandse agrosector en agrocluster in beeld De Noord-Nederlandse agrosector en agrocluster in beeld In opdracht van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe April 2017, A.B. Smit, J.H. Jager, R.W. van der Meer, D. Verhoog, T.A. Vogelzang, M.

Nadere informatie

Van Stal tot akker Jos Strobbe Provincie Zeeland

Van Stal tot akker Jos Strobbe Provincie Zeeland Van Stal tot akker Jos Strobbe Provincie Zeeland enkele kengetallen van de Zeeuwse landbouwsector beleid provincie Zeeland acties en instrumentarium Grondgebruik Zeeland (ha) Sector/grondgebruik 2007 2011

Nadere informatie

Rekenmodel grondgebondenheid behorende bij de AMvB Verantwoorde groei melkveehouderij

Rekenmodel grondgebondenheid behorende bij de AMvB Verantwoorde groei melkveehouderij Rekenmodel grondgebondenheid behorende bij de AMvB Verantwoorde groei melkveehouderij 1. Inleiding Met de Wet verantwoorde groei melkveehouderij (in werking getreden op 1 januari 2015) is het begrip melkveefosfaatoverschot

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland. C. Rougoor, F. van der Schans (CLM)

Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland. C. Rougoor, F. van der Schans (CLM) 882 Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland C. Rougoor, F. van der Schans (CLM) Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland Auteurs: Publicatienummer: Carin Rougoor, Frits van der Schans

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (PvdD) d.d. 19 oktober Nummer 2730

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (PvdD) d.d. 19 oktober Nummer 2730 van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PvdD) d.d. 19 oktober 2012 Nummer 2730 Onderwerp Grotere bouwvlakken dan 2 ha veehouderij. Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting In een

Nadere informatie

De ontwikkeling van de landbouwtak op zorgboerderijen

De ontwikkeling van de landbouwtak op zorgboerderijen De ontwikkeling van de landbouwtak op zorgboerderijen Jan Hassink, Herman Agricola & Dorit Haubenhofer Rapport 309 De ontwikkeling van de landbouwtak op zorgboerderijen Jan Hassink 1, Herman Agricola

Nadere informatie

GRONDPRIJSMONITOR 2012

GRONDPRIJSMONITOR 2012 GRONDPRIJSMONITOR 2012 1 ONTWIKKELINGEN IN DE AGRARISCHE GRONDMARKT Dienst Landelijk Gebied juli 2013 2 Inhoud 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Leeswijzer 4. Uitgangspunten 5. Grondprijzen: het landelijke

Nadere informatie

Ing. C.H. (Cor) van Zadelhoff RT RM. Beëdigd rentmeester NVR, gecertificeerd taxateur en makelaar bij Overwater Rentmeesterskantoor BV in Strijen

Ing. C.H. (Cor) van Zadelhoff RT RM. Beëdigd rentmeester NVR, gecertificeerd taxateur en makelaar bij Overwater Rentmeesterskantoor BV in Strijen Ing. C.H. (Cor) van Zadelhoff RT RM Beëdigd rentmeester NVR, gecertificeerd taxateur en makelaar bij Overwater Rentmeesterskantoor BV in Strijen Agrarische erfpacht Agrarische erfpacht, een alternatieve

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 januari 2005.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 januari 2005. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 januari 2005. In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt over de jaren 2003 en 2004. De notitie is als

Nadere informatie

Melkveehouderij Lelystad. Frits van der Schans, Lien Terryn

Melkveehouderij Lelystad. Frits van der Schans, Lien Terryn Frits van der Schans, Lien Terryn Analyse van de gebruiksruimte Bij gemeente Lelystad zijn aanvragen gedaan voor omgevingsvergunningen voor zeer grote melkveebedrijven. Daarop wil de gemeente weten of

Nadere informatie

Pachtnormen Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen

Pachtnormen Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen Pachtnormen 2015 Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen H.J. Silvis, R.W. van der Meer en M.J. Voskuilen Pachtnormen 2015 Berekening

Nadere informatie

Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015

Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015 Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015 Bijeenkomst 26 januari P.G. Kusters land- en tuinbouwbenodigdheden B.V, Dreumel Optimus advies Gestart in 2014 als samenwerkingsverband

Nadere informatie

: De Hel ongenummerd : Principeverzoek ontheffing Ontwerp omgevingsverordening : Koopovereenkomst landbouwgrond

: De Hel ongenummerd : Principeverzoek ontheffing Ontwerp omgevingsverordening : Koopovereenkomst landbouwgrond Gedeputeerde Staten van Gelderland t.a.v. de heer H. Wassink Postbus 9090 6800 GX ARNHEM Ons kenmerk Inzake Betreft Bijlage : GjN/Verw/0957 : De Hel ongenummerd : Principeverzoek ontheffing Ontwerp omgevingsverordening

Nadere informatie

Grondsoort en grondprijs

Grondsoort en grondprijs Grondsoort en grondprijs November 2016 Huib Silvis, Martien Voskuilen (Wageningen Economic Research) Paul Peter Kuiper (Kadaster) en Everhard van Essen (Aequator) Grondpercelen met lichte en zware zavel

Nadere informatie

Pachtnormen Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen

Pachtnormen Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen Pachtnormen 2017 Berekening hoogst toelaatbare pachtprijzen voor los land, agrarische bedrijfsgebouwen en agrarische woningen H.J. Silvis, R.W. van der Meer en M.J. Voskuilen Pachtnormen 2017 Berekening

Nadere informatie

Waarden van fosfaatrechten - achtergrondnotitie Natuur & Milieu 1 februari 2016

Waarden van fosfaatrechten - achtergrondnotitie Natuur & Milieu 1 februari 2016 Waarden van fosfaatrechten - achtergrondnotitie Natuur & Milieu 1 februari 2016 1 Aanleiding en samenvatting In 2015 heeft toenmalig staatssecretaris Dijksma van EZ fosfaatrechten voor de melkveehouderij

Nadere informatie

Hoogst toelaatbare pachtprijzen per pachtprijsgebied in 2012 Gegevens over de periode

Hoogst toelaatbare pachtprijzen per pachtprijsgebied in 2012 Gegevens over de periode Hoogst toelaatbare pachtprijzen per pachtprijsgebied in 2012 Gegevens over de periode 2006-2010 Hoogst toelaatbare pachtprijzen per pachtprijsgebied in 2012 Gegevens over de periode 2006-2010 J. Luijt

Nadere informatie

Inkomensraming land- en tuinbouw Welkom door Jack van der Vorst, algemeen directeur Social Sciences Group

Inkomensraming land- en tuinbouw Welkom door Jack van der Vorst, algemeen directeur Social Sciences Group Inkomensraming land- en tuinbouw 215 Welkom door Jack van der Vorst, algemeen directeur Social Sciences Group 1 Actuele ontwikkeling van resultaten en inkomens in de land- en tuinbouw 215 16 december 215

Nadere informatie

Esdonk 8, Gemert. Onderbouwing grondgebonden karakter. Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Bedrijfsopzet Esdonk 8, Gemert

Esdonk 8, Gemert. Onderbouwing grondgebonden karakter. Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Bedrijfsopzet Esdonk 8, Gemert Onderbouwing grondgebonden karakter Rundveehouderij Meulepas V.O.F. Onderbouwing grondgebonden karakter rundveehouderij Esdonk 8 - Gemert 1 INHOUD 1 Inleiding 3 2 Locatie 4 3 Beschrijving van de inrichting

Nadere informatie

Gezinsbedrijven in de Nederlandse land- en tuinbouw

Gezinsbedrijven in de Nederlandse land- en tuinbouw Gezinsbedrijven in de Nederlandse land- en tuinbouw Internationaal jaar van het gezinsbedrijf De VN en de FAO hebben 2014 uitgeroepen tot het internationale jaar van het gezinsbedrijf. Daarmee willen ze

Nadere informatie

2014 en 2015 bepalend voor 2016

2014 en 2015 bepalend voor 2016 Editie oktober 2015 Beste ondernemer, Vooral in de melkveehouderij is er momenteel veel onrust over de gevolgen van de grondgebondenheid en de invoering van de fosfaatrechten. Naast de melkveehouderij

Nadere informatie

Deze brochure is een uitgave van:

Deze brochure is een uitgave van: Deze brochure is een uitgave van: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Bezuidenhoutseweg 73 Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.minlnv.nl Rijksoverheid april 2009 Regionale landbouwcijfers

Nadere informatie

Bedrijfsontwikkelingsplan. Onderbouwing landbouwkundige noodzaak voor wijziging van de bestemming op het perceel Hoofdstraat 28 te Beerta

Bedrijfsontwikkelingsplan. Onderbouwing landbouwkundige noodzaak voor wijziging van de bestemming op het perceel Hoofdstraat 28 te Beerta Bedrijfsontwikkelingsplan Onderbouwing landbouwkundige noodzaak voor wijziging van de bestemming op het perceel Hoofdstraat 28 te Beerta Opdrachtgever Naam : B.A. de Boer Postadres : Hoofdstraat 28, 9686

Nadere informatie

Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna

Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna W.J. Willems (PBL) & J.J. Schröder (PRI Wageningen UR) november 2013 Sinds 2010 is de gebruiksnorm

Nadere informatie

30-11-2015 PROGRAMMA VOERWINST VERGELIJKING ZEUGEN ONTWIKKELINGEN EN TRENDS. 2015 is prognose bedragen exclusief btw

30-11-2015 PROGRAMMA VOERWINST VERGELIJKING ZEUGEN ONTWIKKELINGEN EN TRENDS. 2015 is prognose bedragen exclusief btw PROGRAMMA DE ROL VAN DE ADVISEUR Woensdag 2 december 2015 Ontwikkelingen en trends Uitbreiden zin of onzin? Toekomst bedrijven Risicomanagement / prijsfluctuaties De succesvolle melkveehouders De rol van

Nadere informatie

Verkoopinformatie MOERDIJK, nabij de Zwaluwsedijk

Verkoopinformatie MOERDIJK, nabij de Zwaluwsedijk Verkoopinformatie MOERDIJK, nabij de Zwaluwsedijk Perceel landbouwgrond, ter grootte van 03.35.10 hectaren. Algemeen Het betreft een perceel landbouwgrond, ter grootte van 03.35.10 hectaren, gelegen te

Nadere informatie

Boeren en tuinders van de Liemers

Boeren en tuinders van de Liemers Boeren en tuinders van de Liemers Ondernemend, gevarieerd en waardevol De landbouwvisie is opgesteld door het bestuur van LTO Noord afdeling De Liemers, met ondersteuning van Harrie Vreman en Hille Kraak,

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de grondmarkt bieden kansen voor natuurbeleid

Ontwikkelingen op de grondmarkt bieden kansen voor natuurbeleid Ontwikkelingen op de grondmarkt bieden kansen voor natuurbeleid Het natuurbeleid is voor een belangrijk deel ge - icht op de realisatie in 2018 van de Ecologi sche Hoofdstructuur (EHS). De daarvoor beno

Nadere informatie

Programma 10 november 2015

Programma 10 november 2015 Programma 10 november 2015 Opening voorzitter Groene Uitweg Subsidie (Maike van der Maat) Presentatie 1 (PPP-Agro, Dick Jan Koster) Wat brengt grond op? Wat kan grond kosten? Korte pauze Presentatie 2

Nadere informatie

Verkoopinformatie WAALRE,

Verkoopinformatie WAALRE, Verkoopinformatie WAALRE, Gildebosweg / Dommelseweg Drie percelen landbouwgrond, ter grootte van circa 04.78.65 hectaren, 00.52.50 hectaren en 02.69.75 hectaren Algemeen In het buitengebied van Waalre

Nadere informatie

Duin- en Bollenstreek

Duin- en Bollenstreek Quickscan kavelruilmogelijkheden met gebruikers en kenners van Duin- en Bollenstreek Rutger de Groot Stan Gloudemans Stichting Kavelruil: wie en waarom Koepelproject Uitleg Resultaten Aan de slag Terugkoppeling

Nadere informatie