Nederlandse telers kunnen niet winnen van de natuur. Lily Looks wereldwijd geïntroduceerd. Verbetering LA s werpt vruchten af

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlandse telers kunnen niet winnen van de natuur. Lily Looks wereldwijd geïntroduceerd. Verbetering LA s werpt vruchten af"

Transcriptie

1 LILYSCOOP Een uitgave van Mak Breeding BV Nederlandse telers kunnen niet winnen van de natuur Lily Looks wereldwijd geïntroduceerd Verbetering LA s werpt vruchten af

2 LILYSCOOP Voorwoord Een uitgave van Mak Breeding BV Nederlandse telers kunnen niet winnen van de natuur Interview met Japanse lelie-importeur Takashi Moriyama van Yamaki Noen Co. Ltd. 6 Lily Looks wereldwijd geïntroduceerd Leerjaar Van de Wetering, maar veelbelovende afzet 9 Kooktechniek bepalend voor omvang bladaaltje Blijkt uit onderzoek door PPO 10 Mak-lelies blikvanger op wagens Bakker-Schilder Drie auto s van transportbedrijf Bakker-Schilder uit t Zand zijn uitgerust met zeer prominente reclame-uitingen van Mak Breeding 12 Mothers Choice van Franse bodem Optimaal voor broei op koude grond 14 Showbroei Toont per cultivar werkelijke mogelijkheden 16 Salm Flora content met ketenproject Liliance U.A. 18 Verbetering LA s werpt vruchten af 20 In de spotlights In deze rubriek toont Mak enkele veelbelovende cultivars. colofon Lilyscoop is een uitgave van: Mak Breeding BV Wagendwarspad RN Wieringerwerf Tel.: Fax: Internet: Vormgeving & Productie Green Works Design BV Teksten Meskers Media Affairs BV Evenals afgelopen jaar is het verschijnen van de Lilyscoop afgestemd op de lelieparade op de Keukenhof die wordt gehouden van 8 t/m 18 mei Wij hopen dat u, ondanks het zware weer waarin ons vak verkeert, toch de tijd zult nemen voor een bezoek aan de grootse lelie show ter wereld. Zoals u van Mak Breeding mag verwachten zullen wij ook dit jaar opnieuw onze uiterste best doen om ons steentje bij te dragen aan dit unieke evenement. Verderop in de Lilyscoop kunt u meer over de Keukenhof lezen. Daarnaast bent u vanzelfsprekend altijd welkom om onze showkas te komen bezoeken. Juist in deze tijd, waarin de wind stevig tegen is, moeten we niet vergeten met wat voor mooi product we te maken hebben. De kwaliteit van het eindproduct is sterk toegenomen door verbeterde rassen en technieken bij zowel de kwekerij als de broeierij. Tevens draagt de beschikbaarheid van de Franse en Zuidelijk halfrond bollen, voor de najaar- en winterbroei, bij aan de eindkwaliteit van het product. Volgens een onafhankelijk onderzoek zijn de Europese bloemisten het meest tevreden over de lelie. Daarmee heeft de lelie de grootbloemige roos van de eerste plaats verdreven. Dat is een prestatie waar we met zijn allen trots op mogen zijn. Het is belangrijk dat we van dit goede imago gebruik maken. Wij ondersteunen het initiatief voor de oprichting van het Lelie Promotie Fonds dan ook van harte en zullen ons hierin actief opstellen. Door middel van promotie activiteiten de vraag proberen te vergroten heeft alleen zin als er ook aan de productie kant veranderingen worden doorgevoerd. Van de kant van de telers komen er op dit moment vele initiatieven om een aantal zaken gezamenlijk aan te pakken. Hierbij wordt ook duidelijk over de grenzen heen gekeken. Zoals de heer Moriyama in zijn interview verderop in dit blad aangeeft moet de teelt op het Zuidelijk halfrond niet worden gezien als een bedreiging maar juist als een aanvulling. Steeds vaker zien wij dat kwekers in Nederland afspraken maken met buitenlandse bedrijven, om zodoende een prima jaarrond product te kunnen leveren. Wij hopen in deze nieuwe samenwerkingsvormen een actieve rol te kunnen spelen. Enkele voorbeelden van samenwerkingsvormen komen aan bod in deze editie van Lilyscoop. Daarnaast proberen we samen met de kwekerij en middels wetenschappelijk onderzoek een aantal problemen in de teelt aan te pakken. Mede hierom zijn wij blij dat de heer Kok van het PPO in ons blad zijn visie heeft willen geven op de bladaal problematiek. De leliemarkt heeft een turbulente groei meegemaakt. Van een vraagmarkt zijn we overgegaan naar een aanbodsmarkt. Dit vraagt aanpassingen van alle partijen in de keten. Er zijn op dit moment een groot aantal positieve initiatieven in ons vak waarbij ook wij ons best doen om de nodige veranderingen mogelijk te maken. Ik hoop dan ook van harte dat we gezamenlijk op weg zijn naar betere tijden. Mak Breeding BV en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op informatie in deze uitgave. Nic Mak. Paradero

3 Japanse lelie-importeur: Nederlandse telers kunnen niet winnen van de natuur De Japanse leliemarkt heeft op dit moment z n maximale omvang bereikt en zal waarschijnlijk binnenkort niet veel verder meer expanderen. Het aandeel van de Nederlandse bollen neemt wel verder af, door het aanbod van landen als Nieuw-Zeeland en Chili. Dat is de opvatting van Takashi Moriyama, die met twee broers leiding geeft aan Yamaki Noen Co. Ltd, de belangrijkste lelie-importeur van Japan. Bij een oriëntatiereis door Nederland bracht hij ook een bezoek aan Mak Breeding. Daarbij voorspelde hij dat Siberia in Japan als leading lily voorlopig stand zal houden. De roze/rode Oriëntal Lake Carey dicht hij een prachtige toekomst toe. Testkas Yamaki Noen Bollenteelt in Tsunan (Niigata) Bloemveiling Ohta Market Yamaki Noen, gevestigd in Hara Uonuma-City in de provincie Niigata, ten noorden van Tokyo, is met een marktaandeel van ± 26-28% een toonaangevend lelie-handelsbedrijf in Japan. Het bedrijf produceert zelf zo n 1,5 miljoen bollen op jaarbasis en is daarnaast actief met een enorm aantal variëteiten op de binnenlandse markt. In de showkas worden jaarlijks 850 (nieuwe) soorten uitgeprobeerd. Dat is wat ons onderscheidt. We besteden enorm veel tijd aan het testen van nieuwe soorten. We krijgen ze van alle Nederlandse veredelaars toegestuurd en proberen ze uit. Onze kas staat elke dag open voor vakgenoten, dus ook voor onze collega importeurs. Enkele jaren geleden moesten we bij alle veredelaars op bezoek om de nieuwe cultivars te zien, maar tegenwoordig worden nieuwe cultivars geplant in de verschillende broeiregio s in de wereld. Dit betekent dat we de cultivars zelf kunnen testen. Het gevolg hiervan is dat veredelaars de wereld overgaan om broei gegevens te verzamelen. Als Takashi Moriyama gevraagd wordt naar zijn opvatting over de enorme verscheidenheid aan nieuwe cultivars, die beschikbaar is voor de markt, is hij klip en klaar: Het is veel te veel. Het zal niet veranderen, maar onze klanten kunnen er niet zo veel mee. Dat is ook te zien in het lijstje van de variëteiten die door Yamaki Noen in Japan worden verhandeld. In totaal gaat het om 380 (!) verschillende soorten binnen de verschillende groepen. Binnen de Orientals bestaat het leeuwendeel uit Sorbonne, Siberia en Casablanca. De drie soorten zijn goed voor 55% van de afzet. Versnippering Dat zo n grote verscheidenheid ondanks de versnippering toch z n weg vindt naar afnemers heeft wellicht te maken met de regionaal georganiseerde handelsstructuur in Japan. Moriyama: We hebben in ons land 150 verschillende veilingen en die zijn samen goed voor 90% van de handel. Elke regio heeft z n eigen veiling. Zo kunnen de soorten ook regionaal worden gespreid. Als het gaat om de handelsstructuur rond de afzonderlijke variëteiten neemt Moriyama als importeur een liberaal standpunt in. Ik ben voorstander van productie beheersing van rassen in de vorm van bijvoorbeeld kwekersverenigingen als het echt iets bijzonders, iets uitzonderlijks is. Als het iets toevoegt. Dan is het belangrijk om productie en afzet goed op elkaar af te stemmen. Als het om de overige soorten gaat, heeft dat geen enkele zin. Laat die maar vrij. Dan moet je de markt niet meer sturen, maar het mechanisme laten werken. Daarmee doelt Moriyama vooral op de aanvoer van Aziaten en LA s. Deze cultivars zijn gemeengoed in Japan, wat zoveel betekent dat er op de Japanse markt nog maar een bescheiden marge op wordt gemaakt. Anders is het met de Oriëntals. Deze bloemen zijn vooral voorbehouden aan professionele gebruikers als hotels en restaurants, die hiervoor ook extra geld willen besteden. De exclusiviteit van de Oriëntals op de binnenlandse Japanse markt is in belangrijke mate de basis onder het succesverhaal van Yamaki Noen. Als het aanbod Oriëntals te sterk stijgt wordt de balans verbroken en is de prijs weg. Dat is eigenlijk onze enige zorg voor de toekomst. Ondertussen doet Moriyama er alles aan om de exclusiviteit te koesteren. Dat wordt ook duidelijk als hij overleg heeft met Arie Alders van Mak Breeding over de promotie van Lake Carey in Japan. Een poster-concept wordt in een aantal varianten gepresenteerd. Hij is er enthousiast over, maar: Verander de Aziatische lettertekens in het Europese schrift. Dat maakt het exclusiever, reageert hij gedecideerd. Lake Carey Moriyama verwacht dat Lake Carey een mooie toekomst tegemoet gaat in Japan. Het aanbod in rode Oriëntals is met 3-5% heel beperkt. Dus met z n goede eigenschappen voorziet Lake Carey echt in een behoefte. Ik voorzie een groei tot een marktaandeel van 1 á 1,5% als heel reëel. Dan zal het de belangrijkste roze/rode lelie zijn. Voor Moriyama is het waarschijnlijk dat deze bollen niet alleen van Nederlandse kwekerijen zullen komen. Het is een onvermijdelijke ontwikkeling. De productie op het Zuidelijk halfrond geeft toch voldoende toegevoegde waarde. Daar worden de bollen niet zo intensief geteeld als in Nederland en dat geeft een betere kwaliteit; er zit meer energie in de bol. Daarnaast zijn de bollen in het najaar vers leverbaar. De Nederlandse kwekers kunnen daar in die periode simpelweg niet tegenop. Het heeft voor hen geen zin om een gevecht met de natuur aan te gaan; het is beter om daar mee te stoppen. Hoewel de doorloopsnelheid van nieuwe cultivars groot is, zal de omvang van de Japanse leliemarkt stabiliseren. Ook de groei van de Chinese economie zal daar geen verandering in aanbrengen. Onze kosten zijn ten opzichte van China veel te hoog dus export naar China toe zal niet plaatsvinden. Vanuit China vinden wel al veel bloemen hun weg naar de Japanse markt. Het gaat hierbij vooral om relatief makkelijk transporteerbare producten zoals Anjers etc. Moriyama verwacht geen grote leliebloemen stroom vanuit China naar Japan. Allereerst leent de lelie zich niet zo goed voor lang transport en daarnaast kan China (nog) niet voldoen aan de torenhoge kwaliteitseisen die de Japanse markt vraagt. Voor meer informatie over Yamaki Noen kan de website worden bekeken:

4 Lily Looks wereldwijd geïntroduceerd Leerjaar Van de Wetering, maar veelbelovende afzet We kunnen op dit moment niet aan de vraag voldoen. Dat is de kernachtige conclusie van Peter van de Wetering, twee jaar na de start van de exclusieve samenwerking voor de productie en afzet van een nieuwe lijn potlelies, tussen Arroyo en Mak Breeding. Daar staat tegenover dat de bijzondere aanpak nog niet rimpelloos verloopt. We weten op sommige onderdelen te weinig van bollenteelt. Die achterstand lopen we nu versneld in. Dat is een weg met hindernissen, bekent Van de Wetering. Het zijn mooie kreten; meerwaarde creëren door te luisteren naar je afnemers. En: een aanbodsmarkt transformeren tot vraagmarkt. Maar het lijkt er op, dat van de Wetering er daadwerkelijk inhoud aan weet te geven in de samenwerking met Mak Breeding. Bron van het succes is een nieuwe lijn potlelies als lang verwacht alternatief voor de traditionele Pixie-soorten. Het is de eerste keer, dat een broeierijbedrijf voor een specifieke productgroep de ketencontrole op zich neemt, alle schakels aanstuurt en ook nog exclusief de beschikking heeft verworven over nieuwe cultivars. Zowel Mak als Van de Wetering zijn er van overtuigd dat dit de beste manier is om nieuwe sierteeltproducten gecontroleerd en met succes in de markt te zetten. Van de Wetering is vol vertrouwen over het baanbrekende project, omdat het bedrijf zich inmiddels had bewezen als autoriteit op het gebied van de potlelie. In de broeierij rassen beoordelen en doorselecteren, dat hebben we goed in onze vingers. Maar bollen telen is een ander vak, zo heeft het bedrijf inmiddels ontdekt. Van de Wetering verzamelde na intensief zoeken een groep van acht kwekers om zich heen, aan wie de productie van de leverbare bollen werd uitbesteed. Dat was moeilijker dan we dachten, vertelt Van de Wetering. Daarnaast ontbrak het Van de Wetering aan rasspecifieke informatie over de groei van de bollen. De veredelingsituatie geeft daarvoor soms onvoldoende referentie. Dat zorgde voor wat tegenvallers, blikt Van de Wetering terug, al waren die niet desastreus. Als je echt gaat produceren komen er andere ervaringcijfers. Die hebben we nu, zodat we nauwkeuriger kunnen gaan plannen. De nieuwe potlelielijn is door Van de Wetering onder de naam Lily Looks internationaal gepresenteerd. De respons was beter dan gehoopt. In de VS hebben we eenmalig geadverteerd, maar de hele markt daar weet nu al wat Lily Looks is. Na vijftien jaar Pixies waren ze daar echt toe aan wat anders. Alle broeierijbedrijven meldden zich voor een proefzending en nu kunnen we de vraag feitelijk niet meer aan. Dat is voor Van de Wetering overigens geen signaal om vol gas te geven. De groei moet gecontroleerd verlopen en daar heeft het bedrijf enkele jaren voor uitgetrokken. In Japan zijn we bewust met een klein programma gestart. Daar wordt geleverd aan twee organisaties, voor in totaal 800 winkels. Daarnaast zien we in Europa dat de markt voor bloeiende planten enorm onder druk staat. Een te grote uitbreiding kan de markt niet aan. De voorkeuren van de handel hebben Van de Wetering verrast. Zelf waren we gek van de paarse kleur en we voelden aankomen dat de markt daar voor zou gaan. Dat pakte anders uit. De roze is favoriet. Daaruit blijkt dat we bepaald geen trendwatcher zijn. Daarom willen we ook een consumentenpanel gaan inzetten om nog meer feeling met de consument te krijgen. Hierdoor proberen we de meerwaarde te creëren voor onze producten. De bloemgrootte van de roze variant zal debet Tiny Orange Sensation

5 zijn aan de populariteit. Voor Van de Wetering is dat één van de belangrijke veredelingsdoelen in het algemeen. Ten opzichte van de Pixie-soorten is er nu een enorme kwaliteitslag gemaakt, maar er valt nog meer te halen. Bloemgrootte en bladbezetting van onze soorten kunnen nog verder geoptimaliseerd worden. Het voorjaar is een spannende tijd voor Van de Wetering. De maanden januari, februari en maart geven een goede indicatie van de vraag. De eerste week van april is het moment van de waarheid. Wat verkocht is wordt geplant, wat niet verkocht is gooien we weg, klinkt het resoluut. Wij kunnen het ons als bedrijf niet permitteren om bollen te produceren (planten) die niet verkocht zijn. Voor meer informatie over Lily Looks kan de website worden bekeken: Onderzoek door PPO wijst uit: Kooktechniek bepalend voor omvang bladaaltje De besmettingsmogelijkheden voor bladaaltje in de lelieteelt zijn zo talrijk, dat geen kweker zich ertegen kan wapenen. Wel is met een warmwater-behandeling een goede preventie mogelijk, maar die luistert bijzonder nauw. De temperatuurcontrole blijkt in veel gevallen te wensen over te laten. Hierdoor overleeft het aaltje, terwijl de kweker in een andere veronderstelling verkeert. Het resultaat is een leverbare bol, die voor de broeierij waardeloos is. Peter van de Wetering Tiny Padhye Onderzoeker Hans Kok van PPO in Lisse spreekt regelmatig kwekers, die zich het hoofd breken over aaltjesbesmetting terwijl ze in de veronderstelling verkeren, dat ze alles doen om het te voorkomen. Kok: Aaltjes verspreiden zich zowel boven- als ondergronds. Onkruiden zijn een belangrijke besmettingsbron. Daarom moet een perceel waar lelies worden geplant zo spoedig mogelijk vrij van onkruiden worden gemaakt. Het onderfrezen van besmet onkruid tast gezonde lelies aan. Tijdens de teelt moet het perceel ook zo veel mogelijk onkruidvrij blijven. Niet alle lelies zijn even vatbaar. De grootste kwetsbaarheid is te vinden in de Longiflorums en de LA-hybriden. De Aziaten en Oriëntals zijn het minst gevoelig. Kok: Als besmetting zichtbaar wordt in de teelt moet worden ingecalculeerd dat de besmetting groter is dan ze lijkt. Een warmwater-behandeling biedt in zo n geval uitkomst, maar daarbij gelden duidelijke spelregels, zo heeft Kok namens PPO geïnventariseerd: - De kooktijd gaat pas in als het kookbad de gewenste temperatuur heeft bereikt - De temperatuur in de bollen tot ziftmaat 10 gaat gelijk op met de temperatuur van het kookbad. - Als het bad op temperatuur is hebben leliebollen, zift minuten langer opwarmtijd nodig. Bolmaat moet 10 minuten langer worden opgewarmd. Per sortering komt er 5 minuten opwarmtijd bij,14-16, 15 min, min enz. Wie twijfelt over de effectiviteit van het warmwaterbad doet er verstandig aan de watertemperatuur tijdens de behandeling te meten. Het kan namelijk gebeuren, dat niet overal in de kookketel de gewenste temperatuur wordt gehaald. Een ander risico is dat bladaaltjes soms minder gevoelig zijn voor de behandeling. Dan is een hogere temperatuur noodzakelijk en moet eventueel een lichte kookschade voor lief worden genomen. In de kas zijn de omstandigheden voor het bladaaltje ongunstig. Toch komen ook hier besmettingen voor. Dat kan twee oorzaken hebben; de kwaliteit van de opgeplante bollen of een ziektehaard in de grond als souvenir van een vorige teelt. Als besmetting zichtbaar is moeten plant, bol en omliggende grond direct worden verwijderd. Dit geldt ook voor gewasresten. Bij serieuze aantasting op meerdere plaatsen is er nog slechts één remedie: het stomen van de grond. Als dat geen optie kan zijn dient een wachttijd van drie maanden in acht te worden genomen; dat is de termijn waarop een bladaaltje maximaal kan overleven in een lelieblaadje. Onderzoeker Hans Kok van PPO Door PPO is nagegaan of warmwaterbehandeling van leverbare bollen van Longiflorums en LA-hybriden mogelijk is. Voor het invriezen is geen probleem, mits het vier tot acht weken na het rooitijdstip plaatsvindt. Een behandeling ná het ontdooien leidt tot minder knoppen door bloemverdroging en tien procent volledig blinde takken. Aziaten hebben er geen last van, Oriëntals geven een lichter takgewicht en misvormde bladeren. PPO geeft het volgende advies: Koken voor het invriezen; 2 uur bij 39 graden - Oriëntals en Aziaten vanaf 2 weken na rooitijdstip. Oriëntals lopen enig vorstrisico. Dit neemt af naarmate de behandeling later wordt uitgevoerd - Longiflorums en LA-Hybriden vanaf 4 weken na rooitijdstip Koken na het invriezen; 2 uur bij 39 graden - Bij Aziaten heeft koken geen negatieve invloed - Bij Oriëntals kunnen 20 procent lichtere takken en misvormde bladen optreden - Bij Longiflorums en LA-hybriden ontstaat tien procent uitval door blinde takken en toename van bloemverdroging Voor meer informatie kunnen kwekers contact zoeken met onderzoeker Hans Kok van PPO Lisse: tel

6 Mak-lelies blikvanger op wagens Bakker-Schilder Drie auto s van transportbedrijf Bakker-Schilder uit t Zand zijn uitgerust met zeer prominente reclame-uitingen van Mak Breeding. Schitterend vormgegeven advertenties rond de lelies Lake Carey en Siberia alsmede het potleliepakket Six in a Row (Lily Looks) beslaan de volledige zijkanten, die niet minder dan meter lang en 2.70 meter hoog zijn. Vrachtwagenreclame is een snel in populariteit groeiend fenomeen. Transportwagens bewegen zich immers in het verkeer en een steeds wisselend decor, dat voornamelijk wordt bevolkt door maatschappelijk actieve personen. Berekend is, dat elke truck onderweg gemiddeld door ca personen wordt gezien. Het wagenpark van Henk en Piet Bakker, de directeuren van het bedrijf, is in 1926 opgericht in t Zand en telt inmiddels 24 auto s. Daarnaast worden regelmatig charters ingehuurd, zodat er gemiddeld 30 wagens onderweg zijn. Al zo lang het bloembollenbedrijf Mak bestaat is er een relatie. We hebben het meegemaakt dat de leliebollen nog 7 gulden per stuk kosten en werden vervoerd in gaasbakken; zo lang gaat onze relatie al terug, verduidelijkt Henk Bakker. Omwille van deze langdurige relatie besloot het bedrijf het verzoek van Mak, om de zijkanten van de auto s te mogen gebruiken, in te willigen. Normaliter is alleen de achterkant van onze auto s te gebruiken, zegt Piet Bakker beslist. Dankzij digitale printtechnieken en handige bevestigingsystemen is het niet ingrijpend om een vrachtauto van reclame te voorzien. Het zijn feitelijk panelen die worden bevestigd. Met vijf kwartier is een auto klaar. Als het om de zijkanten gaat is het meer werk. Hier wordt een folie geplakt, die is voorzien van een speciale vernis. Deze afbeelding gaat er op voor vier jaar. Het geeft aan dat het vertrouwen van Mak in de producten groot is. In ieder geval wordt er goed op gereageerd door de markt. Onwillekeurig blijft het beeld hangen, als zo n vrachtwagen Piet en Henk Bakker door het landschap beweegt. Een mooie bevestiging kreeg ik van mijn neefje van acht jaar. Die herkent onze wagens niet zo snel, maar wel die met die tijger erop. De auto met de Siberia -advertentie erop dus. Naar dat beeld wordt echt veel gekeken. De auto s met de leliereclame worden gericht ingezet. Ze zijn gereserveerd voor bloembollentransport en rijden van april tot januari rond in de traditionele bollenregio s; Kop van Noord-Holland, West-Friesland en de Duin- en Bollenstreek. In de overige maanden worden de auto s elders ingezet in Nederland, België en Noord-Frankrijk. Henk en Piet Bakker hoefden hun chauffeurs niet over te halen om met de lelie-wagens te gaan rijden. Langs de weg stelen ze de show

7 Mothers Choice van Franse bodem Optimaal voor broei op koude grond Aanvankelijk hadden Dirk en Gé Koper twijfels over de potentie van de witte oriëntal Mothers Choice voor hun bedrijf, dat s zomers vrijwel volledig op buitenbroei is gebaseerd. Sinds ze bollen betrekken die op Franse bodem werden geproduceerd zijn ze helemaal om en is Mothers Choice de runner-up in hun goed gesorteerde leliekraam. Volgens Dirk Koper kan ze wedijveren met de kwaliteiten van soortgenoot Siberia. Gebr. Koper, gevestigd aan de Oudendijk in het Noord-Hollandse Heemskerk, is een ambachtelijke broeierij, die voortdurend bezig is met het uitproberen van nieuwe cultivars. Zo maakten we ook kennis met Mothers Choice, vertelt Dirk Koper. Onze eerste ervaring hadden we met een kist bollen rechtstreeks afkomstig van weefselkweek. De eerste ervaringen waren niet onverdeeld positief. De steel kwam niet op lengte en de intensiteit van de kleur van het gewas bleef achter bij de verwachting. Het tweede en derde jaar toonden wel verbetering, maar Dirk en Gé Koper werden echt enthousiast toen ze in overleg met teeltadviseur Nico Hertogh van Mak t Zand hun bollen uit Frankrijk betrokken. Die komen geweldig tot hun recht. De buitenbroei van lelies ligt gevoelig, omdat de weersomstandigheden met name in het naseizoen de kwaliteit kunnen ondermijnen. In de septemberweek dat we hen spreken wordt het weerbeeld bepaald door harde wind en flinke regenbuien. Harde wind en regen doen ons gewas geen goed, somberen de broers, als ze in de kantine aan de koffie zitten. Sterke plant Het bedrijf is dan ook steeds op zoek naar lelies die tegen een stootje kunnen en ook bij slechtere weersomstandigheden weinig of geen schade aan blad en knop oplopen. Mothers Choice voldoet aan die specificatie. Het is een sterke plant, die ook nog redelijk rap is te verwerken. Dat is toch wat je als broeier wilt, een beetje volume maken. De Franse herkomst van de bollen maakt het mogelijk dat de eerste aantallen al begin april worden geplant. De laatste kisten worden in juni aan de bodem toevertrouwd. Als het seizoen het toestaat is Gebr. Koper met Mothers Choice dan ook van eind juni tot eind oktober aan de markt. Deze continuïteit is een uitgangspunt voor Gebr. Koper. Het heeft geen zin tien dagen het een en daarna tien dagen het ander te brengen. Afnemers willen continuïteit. De reacties op Mothers Choice zijn positief. Inkopers blijken te vallen voor de grote, sterke stelen. Die zijn vooral gewild in het Oostblok. We zien veel bloemen naar Rusland gaan, vertelt Dirk Koper, die als lid van de VBA-leliecommissie ook een studiereis richting Sint Petersburg maakt. 12 De meerwaarde van buitenbroei wordt door Gebr. Koper aangewend als extra kopersinformatie. In Naaldwijk kan die verstrekt worden. In Aalsmeer nog niet, maar er wordt al wel over gesproken, meldt Dirk Koper. Nieuwe OT s Informatie voor afnemers is belangrijk, zo bevestigt z n broer Gé. Gebr. Koper koos ook voor enkele nieuwe OT s, zoals Gluhwein, Shocking en Nymph. Nieuw assortiment in kleinere aantallen presenteren we op water, in blikken. Zo kunnen de inkopers er niet omheen. Dan blijkt ook dat ze wat willen uitproberen, ze hoeven immers geen hele kar te kopen. Met name Gluhwein doet het geweldig. We hebben stelen onder de klok gebracht, maar het hadden er misschien ook wel kunnen zijn. De beide broers hebben er voor gekozen afgebroeide bollen niet te laten zitten. Allereerst omdat het niet bevorderlijk is voor de kwaliteit. Bovendien mijden we zo het risico, dat alle bloemen tegelijk komen als het een keer mooi weer is. Het heeft onze voorkeur verse bollen aan te kopen en gefaseerd te planten. We doen daarom direct zaken in de voorverkoop en wachten niet op wat er op het laatste moment nog wordt aangeboden, ook al kost dat per bol soms een paar centen meer. Zo hebben we volledig grip op onze zaak en dat is waar het om gaat. Gé en Dirk Koper Mothers Choice 13

8 Showbroei is misschien niet de norm voor reguliere bloemproductie, maar het laat wel zien wat met specifieke cultivars mogelijk is. Om die reden stopt Mak Breeding veel tijd en geld in dit fenomeen. Het jaar rond zijn we in beeld, stelt Niels Mak. Hij is er druk mee om de goede bloemen op het goede moment op de goede plaats te hebben. Alleen al voor de Lelieparade in de Keukenhof, van 9 tot en met 18 mei, brengt Mak in drie dagen tijd acht vrachtwagens bloemen weg. Niels Mak Impressie Lelie show Keukenhof e Award Lelie Oriental: Paradero 1e Award Lelie OT: Nymph 2e Award Lelie pot: Tiny Bee Showbroei toont per cultivar werkelijke mogelijkheden Showkas Mak Breeding Impressie Lentetuin 2008 Beste Oriëntal: Lake Michigan Beste Aziatische Hybride: Disegno Beste LA Hybride: El Divo Niels Mak vindt het wel eens jammer, dat showbroei niet wat meer waardering krijgt. Kwekers kijken er met een scheef oog naar, omdat ze de stand van het gewas te uitzonderlijk vinden. Ze zien liever wat er met het soort gebeurt in een reguliere productiesituatie. Op zich is dat ook een referentiekader. Maar je moet toch allereerst weten wat er in principe mogelijk is met een cultivar. Om dat zichtbaar te maken worden door Mak bollen opgeplant in Nederland, Frankrijk en op het Zuidelijk Halfrond. De leverbare maten komen vervolgens terecht in de showkas van Mak aan de korte Bosweg 56 in t Zand. We selecteren nauwkeurig. Elke soort vraagt om een specifieke maat voor de mooiste bloemen. We streven naar wat haalbaar is, verklaart Niels Mak. Elke dag open De kas is elke dag open. Op de vrijdagmiddagen is Arie Alders aanwezig voor aanvullende tekst en uitleg. Bij het zien van de schitterende bloemenpracht rijst de vraag waarom niet meer kwekers langs komen om dit te zien. Het lijkt er op dat ze een materialenveiling bij een stoppende kweker interessanter vinden, mijmert Niels Mak. Maar op zo n veiling word je niet veel wijzer. Je oriënteren op wat er in de markt te vinden is geeft volgens mij een beter rendement van je tijd. Kwekers zouden daarin zelf misschien meer verantwoordelijkheid moeten nemen. Niet alleen het nieuwe assortiment wordt in het showbroeiproces meegenomen. Ook gangbare soorten worden ondersteund. Naar onze afnemers toe voelen we die verplichting. Wel is duidelijk, dat specifieke soorten keer op keer door de Vaste Keurings Commissie het hoogst worden gewaardeerd. Zo zijn de Orientals Lake Carey en Paradero echte goud- delvers met meerdere eerste prijzen op vrijwel alle shows. Bij de longiflorums scoort White Heaven al vanaf 2000 aansluitend hoog en sinds 2004 is ook de OT Nymph een geheide nummer 1. Het Mak-assortiment wordt gepresenteerd tijdens diverse shows in het hele land. Jaarlijks worden daarvoor zo n takken zorgvuldig in bloei getrokken. We proberen onze stand steeds een eigen identiteit te geven door hoofdzakelijk gebruik te maken van zwarte vazen, licht Niels Mak toe. Voor onze potlelies zullen we op de Keukenhof een aparte presentatiewijze voorbereiden. Show-overzicht Mak-inzendingen zijn het jaar-rond te zien op de volgende shows: Voorjaar : 8 t/m 18 mei Lelieparade Keukenhof Lisse Zomer : september: BolleNoord t Zand; Plasbokaal Joop van Veen Najaar : oktober: Lelieshow CNB Winter : januari: Midwinterflora CNB, maart: Lentetuin Breezand en Wereldlelieshow IGH t Zand Bloemen van Mak Breeding worden tevens geleverd aan de Hortifair in Amsterdam, en diverse buitenlandse bloemententoonstellingen en bolbloemenshows als de Driebanflora in Venhuizen, Lenteweelde Obdam en het Holland Flowers Festival in Zwaagdijk. De showkas is te bezoeken op het adres Korte Bosweg 56 in t Zand. Tel. Arie Alders:

9 Salm Flora content met ketenproject Liliance U.A. Gluhwein Shocking Afstemming van areaal op basis van een afname-toezegging. Die samenwerking ging een groep van zeven kwekerijen en zes handelsbedrijven aan voor de productie en vermarkting van de OT-cultivars Shocking, Gluhwein en Nymph. Salm Flora in t Zand is één van de kwekerijbedrijven die participeren in Liliance, zoals het project is gedoopt. Terugkijkend op het eerste jaar is het bedrijf tevreden, melden Robert en Tim van der Salm. Inmiddels zijn de prijsniveaus en areaalomvang voor 2009 bepaald. Voor ons is het een mooie prijs, zegt Robert van der Salm. Het schubritme aangepast aan de verkoop. Dat is een tijd geleden, maar het voelt goed. We kunnen ons nu volledig toeleggen op de kwaliteit en daarbij de kosten zoveel mogelijk in de hand houden. We blijven tenslotte ondernemer. Met de drie OT s komt het assortiment van Salm Flora op zo n 12 cultivars. Dat maakt het experiment met Liliance extra spannend. Zeven kwekers die vanuit hetzelfde plantgoed tegelijkertijd en in dezelfde omstandigheden drie rassen telen, dat moet interessante informatie opleveren. En dat deed het. Iedereen was er verrast over. We kwamen op verschillen van 30 tot 40 procent, meldt Robert. Salm Flora scoorde goed op het onderdeel fusarium-besmetting. Een combinatie van factoren ligt daaraan ten grondslag, zegt Robert. De bodemstructuur, het dompelen, dat soort zaken. Tim en Robert van der Salm Nymph Gluhwein Dun planten Eén van de verschillen die zichtbaar werd is de oppervlakte die met het geleverde plantgoed werd ingevuld. Te dun planten levert in de visie van Salm Flora te grof gegroeide bollen op. Dat proces is wel te remmen door eerder te koppen. Je kunt de opbrengst wel fijner maken, maar niet grover, is de overtuiging van Tim van der Salm. Dat vereist onderling veel communicatie. De verschillen zullen zichtbaar worden in de kas, waar de leverbare bollen zijn opgeplant voor bloemproductie. De kwekers gaan die kassen ook langs. Vergelijking voert onderling de druk op om steeds meer uniforme kwaliteit te leveren, weet Tim van der Salm. In het teeltproces zijn zoveel momenten waarop je opbrengsten kunt sturen; rond het planten, rond het koppen en ook bij de oogst. Het was voor Salm Flora en de andere ondernemers de eerste keer om te worden meegenomen in zo n onderlinge vergelijking en te worden aangestuurd met een extern teeltadvies. Ik moest er aan wennen. Ik voel me niet belemmerd of zo, maar toch is het anders. Dat dit gebeurt in combinatie met de overige teelten vind ik een aantrekkelijke combinatie. Liliance zorgt voor een mooie bodem in ons bedrijf, maar het is wel fijn om er wat omheen te hebben. Zo hou je ook contact met de eindgebruiker en met de markt. Er blijft wat speelruimte over, zo moet je het misschien wel zien. Gematigde groei Het feit dat in Liliance niet de kwekerij maar de handel de afzet organiseert, heeft tot gevolg dat de kwekers verzoeken moeten doorverwijzen. De drempel voor mensen die wat willen proberen wordt zo misschien wat hoger, vermoedt Robert, maar het zijn nu uitsluitend de aantallen die de export denkt kwijt te kunnen die we opplanten. Zo blijft de prijs er op. Gematigde groei moet ons verder brengen. Op die basis hebben de Liliance-deelnemers de evaluatie van het eerste jaar goed doorstaan. De heldere afspraken over en weer zullen daar aan hebben bijgedragen. Robert van der Salm weet het nog goed: De intentie-overeenkomst was een A4-tje, het concept-contract al een heel stapeltje en toen we naar de notaris gingen was ik blij dat het in één ordner paste. De deelnemers van Liliance weten wat ze aan elkaar hebben. 16 Shocking Nymph 17

10 Verbetering LA s werpt vruchten af De niet aflatende energie die wordt gestoken in de ontwikkeling van nieuwe, kwalitatief betere LA-cultivars, werpt z n vruchten af. In 2007 werd op meer dan 1000 ha LA bollen geteeld in Nederland. Voor een soortkruising (longiflorum maal aziaat), waarvan de eerste zes rassen in 1992 kwekersrecht kregen, is dat toch een hele prestatie. Om verbeteringen in de LA s te bewerkstelligen, wordt gekeken naar zowel de longiflorums als de aziaten. Binnen de longi s zijn alle pijlen gericht op de opwaartse types. Maar we hebben meer doelen benadrukt veredelaar Erwin Hoogendijk. Behalve qua knopstand is er binnen deze groep veel werk te verzetten op het gebied van doorwas, scheurkelken, bladtype, dubbelneus-gevoeligheid, bloeirijkheid en lengte van de bloemstelen. Binnen de aziaten zijn groeikracht, bladtype, verminderde vuurgevoeligheid, knopkleur, bloemgrootte en bloemvorm belangrijke verbeterpunten. Ieder jaar worden zo weer de beste verbeteringen in deze twee groepen gecombineerd in nieuwe LA s. Hoogendijk: Het verkrijgen van gekleurde longi s, met toch vaak LA op de achtergrond, is tegelijkertijd ook een interessante veredelingsrichting waaraan gewerkt wordt. De ontwikkelingen hebben tot gevolg dat het LA assortiment verder verrijkt wordt. Vergeleken met de aziaten kun je gemiddeld spreken van een beter wortelgestel, grotere groeikracht, verbeterde bloemvorm en grotere bloemen, verduidelijkt Hoogendijk. Waar binnen de aziaten qua bloemvorm en -grootte niet veel progressie meer werd gemaakt, zijn de LA s daar ruimschoots overheen gegaan. Waren in het verleden de kleuren van de LA s een beperking van het assortiment, en dus een beperking van afzetmogelijkheden, tegenwoordig zijn LA s in vele heldere kleuren verkrijgbaar. Verbeterpunten zijn er nog volop. Met name op het gebied van knopstand, bladkwaliteit, bloeirijkheid en transporteerbaarheid van de bloemen zijn de meeste LA s nog niet zo goed als van de gemiddelde aziaat. Maar de ontwikkelingen en verbeteringen gaan door. Twee belangrijke veredelingspoten van Mak Breeding, namelijk BT Lelies en Cebeco Lilies, hebben een rol van betekenis vervuld in de stormachtige ontwikkeling van de LA s. Na als één van de eerste bedrijven met LA lelie s op de markt te verschijnen, zijn er door BT Lelies BV tal van soorten geïntroduceerd. Daarvan is Salmon Classic toch wel de bekendste. Deze nakomeling van een ALA kruising uit 1986 van Piet Schenk heeft veel waarde gecreëerd voor de lelieteelt. In 2007 stond van dit ras nog zo n 35 hectare leverbaar in cultuur! Cebeco Lilies, begin deze eeuw door Mak overgenomen, deed van zich spreken met Ceb Dazzle. Van deze rijk bloeiende gele LA wordt de laatste jaren continu zo n 60 a 70 hectare bollen geteeld. Van alle LA s -tussen 1992 en 2006 werden 263 rassen kwekersrechterlijk beschermd- zijn dit twee belangrijke cultivars, gelieerd aan Mak Breeding BV. Daarnaast is ook de LA Original Love succesvol ontvangen op de leliemarkt. Deze rode LA komt uit de Mak Breeding veredeling en wordt door kwekersvereniging The Originals geteeld en vermarkt. Bij Mak Breeding staan de LA-ontwikkelingen voor de toekomst in het teken van het creëren van een hogere gebruikswaarde. Een ras moet niet alleen mooi zijn, maar er moet in de broeierij ook makkelijker mee te werken zijn. Uit de kraamkamer van Mak Breeding BV komt een nieuweling uit de testfase sterk naar voren: El Divo. Deze heldergele LA heeft wel een hele goede eigenschap waarmee hij vele gele concurrenten mee zal passeren: een zeer goede bloeirijkheid. Een knopaantal dat je bij de betere aziaten verwacht, gecombineerd met grote vrijwel spikkelloze bloemen, dat is behoorlijk uniek te noemen. Daarnaast is het een goede gezonde groeier in de bollenteelt, die niet fusarium- of doorwasgevoelig is. El Divo presenteert goed, en heeft een mooie knopstand. Met dit nieuwe ras zal het vak een welkome aanvulling krijgen op het bestaande assortiment. Dit jaar staan er proeven opgeplant in Italië, in Japan (bij drie importeurs) en Nederland (zes exporteurs). Salmon Classic Ceb Dazzle Original Love El Divo 18 19

11 In de spotlights In deze rubriek toont Mak enkele veelbelovende cultivars. Arsenal Flashpoint Arsenal Deze aziaat heeft een hele mooie knoppresentatie. De knoppen ontvouwen zich tot mooie gevulde vlakke bloemen waarin het roze met crème goed contrasteert. De bloeirijkheid is heel goed te noemen, uit de testen komt naar voren dat een bolmaat al 3 tot 5 grote bloemen oplevert! In de broeierij maakt Arsenal goed lengte met gezond blad. Deze aziaat durft de strijd aan met de LA s voor goede bruikbaarheid. In de teelt is Arsenal een goede gezonde groeier. Flashpoint Een aparte verschijning in de OT-groep is Flashpoint wel te noemen. Een mooi rood hart met witte borders maken de bloemen heel sprekend. Twee eigenschappen zijn wel heel kenmerkend voor deze nieuwe OT : houdbaarheid en bloeirijkheid. Uit de uitgebreide uitbloei testen bij Mak Breeding kwam Flashpoint als één van de sterkste uitbloeiers naar voren. De stevige takken van deze lelie geven veel bloemen, bij bolmaat 14 worden er 3 tot 5 bloemen geteld. Zoals vele OT lelies is Flashpoint een goede bollenmaker. Tabledance Binnen het OT-assortiment een absolute eyecatcher is de fraai roze OT Tabledance. Deze sterke lelie kenmerkt zich in de broeierij door een compacte opbouw, mooie knopstand en goede bloeirijkheid. Uit de eerste broeitesten blijkt dat bollen van zift al goed bruikbaar zullen zijn. Dat is binnen de OT s toch wel een hele goede eigenschap! De gladde roze spikkelloze bloemen zijn groot, mooi van vorm en de knoppen kleuren goed door. Daarbij heeft deze OT breed donkergroen blad. Tabledance wordt op dit moment volop uitgetest op teelt-, broei- en uitbloeieigenschappen. Tabledance

Groeikansen voor pothyacint

Groeikansen voor pothyacint Groeikansen voor pothyacint Onderzoek onder bloemisten (NL, D, F, VK) en consumenten (NL, D, F, VK, It, Sp) PT 2010-56 augustus 2010 - Iris van Santen Productschap Tuinbouw, Markt & Innovatie Groeikansen

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Inhoudsopgave Samenwerken aan initiatieven 3 Wat kan FloraHolland voor u betekenen 5 Van producttafel naar productmarktplan

Nadere informatie

Broeierij tulp In opdracht van Kleurrijk Flevoland mei 2008 F. Kreuk

Broeierij tulp In opdracht van Kleurrijk Flevoland mei 2008 F. Kreuk Broeierij tulp In opdracht van Kleurrijk Flevoland mei 2008 F. Kreuk Proeftuin Zwaagdijk Tolweg 13 1681 ND Zwaagdijk-Oost Telefoon (0228) 56 31 64 Fax (0228) 56 30 29 E-mail: proeftuin@proeftuinzwaagdijk.nl

Nadere informatie

Bestuivingsinformatie

Bestuivingsinformatie Bestuivingsinformatie Aardbei Fragaria vesca Familie Ode: Rosales Familie: Rozenfamilie, Rosace. Geslacht: Frigaria Biotoop en bodem: De aardbei prefereert een zonnige standplaats op vochtige vruchtbare

Nadere informatie

Evaluatie Pioen 2015 Gerard Gardien Projectleider Markt & Product

Evaluatie Pioen 2015 Gerard Gardien Projectleider Markt & Product Evaluatie Pioen 2015 Gerard Gardien Projectleider Markt & Product 15 January 2016 1 Programma Cijfers op hoofdlijnen Pioenen kwaliteitscompetitie (Promotie)Campagne Pioen PurE seasonal flowers en Pioen

Nadere informatie

EINDVERSLAG. FLOWERS en FOOD. Blauwdruk voor ketenregie in de aspergeteelt

EINDVERSLAG. FLOWERS en FOOD. Blauwdruk voor ketenregie in de aspergeteelt EINDVERSLAG FLOWERS en FOOD Blauwdruk voor ketenregie in de aspergeteelt 30 september 2014 Inhoudsopgave 1. Aanleiding... 3 2. Uitgevoerde activiteiten en behaalde resultaten... 3 Fase A voorbereiding

Nadere informatie

Kasteel Keukenhof Pioenenshow

Kasteel Keukenhof Pioenenshow Kasteel Keukenhof Pioenenshow 04-06-2010 Pioenenshow Keukenhof zeer interessant Wie van te voren had gedacht dat nog zo veel inzendingen aangeleverd zouden worden had begin juni gezegd dat dit onmogelijk

Nadere informatie

Asterian. Longiflorum-telers slaan handen ineen. René Vink succesvol in Mexico. Onderzoek levert nuttige informatie op

Asterian. Longiflorum-telers slaan handen ineen. René Vink succesvol in Mexico. Onderzoek levert nuttige informatie op LILYSCOOP Een uitgave van Mak Breeding BV www.makbreeding.nl 2012 Asterian René Vink succesvol in Mexico Longiflorum-telers slaan handen ineen Onderzoek levert nuttige informatie op LILYSCOOP Een uitgave

Nadere informatie

Energiebesparing in de broei van lelies

Energiebesparing in de broei van lelies Energiebesparing in de broei van lelies Hans Kok, Casper Slootweg en Jeroen Wildschut Door de hoge energiekosten zijn de kosten voor het broeien van lelies enorm gestegen. Bij een gelijkblijvende en soms

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Tussen hoop en vrees. Nummer 2, maart 2015. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Tussen hoop en vrees. Nummer 2, maart 2015. Ondernemend Paprika Inhoud Inleiding Thijs Jasperse 1 Testbedrijven gezocht voor e-learning module P8 2 Rapportage Spanje Paprika - Nummer 1 2 Marktinformatie Israël 3 Kom in de Kas 4 Colourfultaste op nieuwe shirts voetbalteam

Nadere informatie

Sectorrapport Bos- en haagplantsoen

Sectorrapport Bos- en haagplantsoen Sectorrapport Bos- en haagplantsoen Seizoen 2009/2010 Inhoudsopgave Algemeen............................................................................................................... 3 Areaalgegevens

Nadere informatie

Nieuwsbrief Primeur Week 38/ 2012

Nieuwsbrief Primeur Week 38/ 2012 Nieuwsbrief Primeur Week 38/ 2012 Geachte heer/mevrouw, Bijgaand sturen wij u de laatste informatie over de FleurPrimeurs en PlantPrimeurs verkrijgbaar bij vanaf week 38. De FleurPrimeurs en PlantPrimeurs

Nadere informatie

Studiebijeenkomst marktgericht fruittelen

Studiebijeenkomst marktgericht fruittelen Studiebijeenkomst marktgericht fruittelen introductie Guido van Veldhoven Getrouwd 4 kinderen Fruitteler in de vennootschap met ouders Hardfruitteler appels peren Hoofdrassen elstar conference Geen heden

Nadere informatie

Bewaring lelie. Diverse aspecten tijdens de bewaring van leliebollen. Hans Kok en Hans van Aanholt

Bewaring lelie. Diverse aspecten tijdens de bewaring van leliebollen. Hans Kok en Hans van Aanholt Bewaring lelie Diverse aspecten tijdens de bewaring van leliebollen Hans Kok en Hans van Aanholt Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Bloembollen Oktober 25 PPO nr. 33281 25 Wageningen, Praktijkonderzoek

Nadere informatie

PROJECTVERSLAG 2005 NAAR EEN OPLOSSING VOOR ONBEKEND WORTELROT IN LELIE

PROJECTVERSLAG 2005 NAAR EEN OPLOSSING VOOR ONBEKEND WORTELROT IN LELIE PROJECTVERSLAG 2005 NAAR EEN OPLOSSING VOOR ONBEKEND WORTELROT IN LELIE Naar een oplossing voor onbekend wortelrot in lelie Projectverslag fase 3 Uitgevoerd door: DLV Facet DLV Facet: Peter Graven DLV

Nadere informatie

MEER TRAFFIC MEER KLANTEN MEER OMZET

MEER TRAFFIC MEER KLANTEN MEER OMZET MEER TRAFFIC MEER KLANTEN MEER OMZET EN MEER BELEVING! Retail acties ONTDEK DE KRACHT VAN SCAN & WIN Meer cross-selling Lokale of branche specifieke variaties Centraal staat Ivooh! s unieke Scan & Win

Nadere informatie

Voor vragen kunt u contact opnemen met de afdeling Product- en Conceptontwikkeling, T: 0174 63 24 78 of 0174 63 42 97.

Voor vragen kunt u contact opnemen met de afdeling Product- en Conceptontwikkeling, T: 0174 63 24 78 of 0174 63 42 97. Nieuwsbrief Primeur Week 34/ 2011 Geachte heer/mevrouw, Bijgaand sturen wij u de laatste informatie over de FleurPrimeurs en PlantPrimeurs verkrijgbaar bij vanaf week 34. De FleurPrimeurs en PlantPrimeurs

Nadere informatie

Internationalisatie van de productie en de handel. Voor wie verstandig handelt!

Internationalisatie van de productie en de handel. Voor wie verstandig handelt! Internationalisatie van de productie en de handel Trendsamenvatting Naam Definitie Internationalisatie van de productie en de handel Wikipedia: De benamingen internationalisering, mondialisering en globalisering

Nadere informatie

Vier kansmakers op ondernemersprijs

Vier kansmakers op ondernemersprijs Genomineerd! Stukje hierover op de website vakblad voor de bloemisterij. Vier kansmakers op ondernemersprijs Schoneveld Breeding, Waterdrinker, Westende Fruitteelt en paprikabedrijf 4Evergreen zijn genomineerd

Nadere informatie

Bloom Z, natural happiness een uniek Azalea concept voor een gelukkige consument!

Bloom Z, natural happiness een uniek Azalea concept voor een gelukkige consument! Wat vooraf ging... Vanuit een absolute passie voor het product azalea wenst ID Flor een stap verder te zetten in het vermarkten van dit tot de verbeelding sprekende product met een rijke geschiedenis.

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

BASILICUM RASSENPROEF

BASILICUM RASSENPROEF BASILICUM RASSENPROEF Proefcode: OL12 HERS01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381

Nadere informatie

Productmarktplan Zomerbloemen 2015-2016. Flowering knowledge together. floraholland.com

Productmarktplan Zomerbloemen 2015-2016. Flowering knowledge together. floraholland.com Productmarktplan Zomerbloemen 2015-2016 Flowering knowledge together floraholland.com Inhoudsopgave Samenwerken aan initiatieven 3 Wat kan FloraHolland voor u betekenen 5 Van producttafel naar productmarktplan

Nadere informatie

Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia

Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia Effect van kasklimaat op bloemmisvorming P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Bloembollen, Boomkwekerij &

Nadere informatie

Presentatie. Afsterven steenfruitbomen. Klantendag Stonefruitconsult. Echteld Donderdag 7 maart. Met medewerking van Marcel Wenneker van PPO

Presentatie. Afsterven steenfruitbomen. Klantendag Stonefruitconsult. Echteld Donderdag 7 maart. Met medewerking van Marcel Wenneker van PPO oetermeer Presentatie Afsterven steenfruitbomen Klantendag Stonefruitconsult Echteld Donderdag 7 maart Met medewerking van Marcel Wenneker van PPO Boomuitval Grotere verliezen aan bomen binnen steenfruit

Nadere informatie

EASY BLOOM PAD. De nieuwe manier van tuinieren. snel, eenvoudig, schoon

EASY BLOOM PAD. De nieuwe manier van tuinieren. snel, eenvoudig, schoon De nieuwe manier van tuinieren snel, eenvoudig, schoon EASY BLOOM PAD Bloompad Europe B.V. Postbus 6 2215 ZG, Voorhout www.easybloompad.com info@easybloompad.com Introductie EASY BLOOM PAD In diverse branches

Nadere informatie

Verkoopinformatie Datum: 25-11-2014

Verkoopinformatie Datum: 25-11-2014 Verkoopinformatie Datum: 25-11-2014 Over Bella Fuchsia De Fuchsia is een zomerbloeier met een rijke historie en karakteristieke bloemen in verschillende kleuren. Fuchsia's zijn dankbare planten die rijk

Nadere informatie

Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte. met de medewerking van

Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte. met de medewerking van Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte met de medewerking van De aardappelziekte De aardappelziekte wordt veroorzaakt door Phytophthora infestans, een schimmelachtig organisme.

Nadere informatie

Sectorrapport Bos- en haagplantsoen

Sectorrapport Bos- en haagplantsoen Sectorrapport Bos- en haagplantsoen Najaar 2009 Inhoudsopgave Terugblik seizoen 2008/2009...................................................................................... 3 Najaar 2009 sector bos-

Nadere informatie

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw?

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Q&A Octrooien op planteigenschappen 1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Als het Europees Octrooi Bureau een patent verleent,

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Virusbestrijding in lelie zonder minerale olie

Virusbestrijding in lelie zonder minerale olie Virusbestrijding in lelie zonder minerale olie C.C.M.M. (Ineke) Stijger, A.F.L.M. (Toon) Derks, M. (Miriam) Lemmers, M.J.D. (Maarten) de Kock Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Bollen, Bomen & Fruit

Nadere informatie

Gewasoptimalisatie, daar staan wij voor

Gewasoptimalisatie, daar staan wij voor Gewasoptimalisatie, daar staan wij voor Rudi Vandewiele GSM 0492/63 73 83 E-mail rudi.vandewiele@tacocvba.be Luc De Reycke GSM 0477/60 97 17 E-mail luc.de.reycke@tacocvba.be Liesbet Bruyneel GSM 0497/837675

Nadere informatie

Smaakonderzoek komkommer aan Nederlands en Spaans product

Smaakonderzoek komkommer aan Nederlands en Spaans product Smaakonderzoek komkommer aan Nederlands en Spaans product M. Kersten, L. Voorbij en W. Verkerke Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Glastuinbouw april 2002 PPO nr 420029 2002 Wageningen, Praktijkonderzoek

Nadere informatie

Dit kleine boekje informeert u over onze nieuwe, oude koningin van de groenten. Waarom juist deze majesteit de Superior Queen is van alle asperges.

Dit kleine boekje informeert u over onze nieuwe, oude koningin van de groenten. Waarom juist deze majesteit de Superior Queen is van alle asperges. Superieure asperges telen is een prachtig, oud ambacht. Het vraagt veel kennis, gevoel en hartstocht. Onze familie beheerst dit vak al generaties lang. Omdat de huidige productiemethoden steeds meer worden

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Lesbrief 6 Productpresentatie

Lesbrief 6 Productpresentatie LESBRIEF 6 PRODUCT- PRESENTATIE Niveau II 1 Productpresentatie. Bij productpresentatie denken we aan de presentatie van alle productgroepen binnen en buiten de winkel. Hoe kunnen we de productgroepen zodanig

Nadere informatie

Vertaling van het November 2014 nummer van Satsuki Kenkyu Les 11

Vertaling van het November 2014 nummer van Satsuki Kenkyu Les 11 Vertaling van het November 2014 nummer van Satsuki Kenkyu Les 11 Deze les wordt u gepresenteerd voor diegene die graag Satsuki bomen willen vormen in goede stijlen vanaf het eerste begin. Les 11 Ik wil

Nadere informatie

VGB - LTO glaskracht Nederland GreenCHAINge houdbaarheid Roos in de keten

VGB - LTO glaskracht Nederland GreenCHAINge houdbaarheid Roos in de keten VGB - LTO glaskracht Nederland GreenCHAINge houdbaarheid Roos in de keten Anton Bril 3 juli 2014 Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijprodukten 270 importeurs & exporteurs Leden vertegenwoordigen

Nadere informatie

Introductie. Maak kennis met NGN

Introductie. Maak kennis met NGN Introductie NGN staat voor Next Generasian News en is het nieuwe online en offline platform voor de Aziatische jongeren in Nederland. NGN is een Nederlandstalige krant voor Aziatische jongeren van 15 t/m

Nadere informatie

Prei assortiment Seizoen 2015

Prei assortiment Seizoen 2015 Prei assortiment Seizoen 2015 ZOMER HERFST Volta De standaard voor de industrie - Lange oogstperiode: vanaf september tot december - Zeer productief: hoog rendement door de hoge opbrengst en het gemakkelijke

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld 31-10-2014, Arie de Gelder Opmerkingen vooraf De genoemde punten staan open voor discussie Er is geen prioriteit in de volgorde Als

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Reden: Bezoeken potentiële klanten, winkels en retail. Om met eigen ogen te kunnen zien wat de mogelijkheden zijn.

Reden: Bezoeken potentiële klanten, winkels en retail. Om met eigen ogen te kunnen zien wat de mogelijkheden zijn. Verslag bezoek Moskou 25-06 t/m 29-06 Melvin van de Zeijden, Robert Quak en Erik van der Spek Reden: Bezoeken potentiële klanten, winkels en retail. Om met eigen ogen te kunnen zien wat de mogelijkheden

Nadere informatie

BIO BASED ECONOMY WERKT!

BIO BASED ECONOMY WERKT! HENNEP een lekkere voedingsbron?! Onverwachte voedingsbron BIO BASED ECONOMY WERKT! GROENE GRONDSTOFFEN Inhoudsstoffen GROENE GRONDSTOFFEN HENNEP een lekkere voedingsbron?! Inleiding Hoewel hennep algemeen

Nadere informatie

Nadat we het Made in Italy Viro Morso kettingslot hebben vergeleken met een geimporteerde copie is nu haar grote broer aan de beurt.

Nadat we het Made in Italy Viro Morso kettingslot hebben vergeleken met een geimporteerde copie is nu haar grote broer aan de beurt. Imitaties...Wees voorzichtig Deel III Supermorso originale Viro vs imitatie Nadat we het Made in Italy Viro Morso kettingslot hebben vergeleken met een geimporteerde copie is nu haar grote broer aan de

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde A1,2

Examen HAVO. Wiskunde A1,2 Wiskunde A1,2 Examen AVO oger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 1.0 16.0 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 21 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Start van 2014. Nummer 1, janari 2014. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Start van 2014. Nummer 1, janari 2014. Ondernemend Paprika Nummer 1, janari 2014 Inhoud Inleiding Thijs Jasperse: Start van 2014 1-2 Bureaus presenteren hun ideeën voor Colourfultaste campagne 2014-2017 3 Kom in de Kas 3 Afrikaanse Fruitmot 4 Belangrijkste resultaten

Nadere informatie

Onderzoek naar biologische broei van tulpen.

Onderzoek naar biologische broei van tulpen. Onderzoek naar biologische broei van tulpen. In opdracht van 'Ekoflor', gefinancierd door Productschap Tuinbouw juni 2004 Ing. Y. van Leeuwen Proeftuin Zwaagdijk Tolweg 13 1681 ND Zwaagdijk-Oost Telefoon

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Wiskunde A

Examen HAVO en VHBO. Wiskunde A Wiskunde A Examen AVO en VBO oger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding oger Beroeps Onderwijs AVO Tijdvak VBO Tijdvak Woensdag 1 juni 1.0 16.0 uur 0 00 Dit examen bestaat uit 0 vragen. Voor elk

Nadere informatie

Een praktische leidraad voor het zelf uitvoeren van houdbaarheidsonderzoek

Een praktische leidraad voor het zelf uitvoeren van houdbaarheidsonderzoek Een praktische leidraad voor het zelf uitvoeren van houdbaarheidsonderzoek Houdbaarheidsonderzoek voor bloemen en planten. Hoe kunt u dat aanpakken en waar moet u dan op letten? Voor telers, handelaren

Nadere informatie

Voor Potentilla moet je bij Piet Kolster zijn, weten ze in Boskoop

Voor Potentilla moet je bij Piet Kolster zijn, weten ze in Boskoop NEDERLANDSE PLANTEN COLLECTIES WOUT KROMHOUT Voor Potentilla moet je bij Piet Kolster zijn, weten ze in Boskoop Hoe komt een serieuze boomkweker er op om Potentilla tot één van de belangrijkste artikelen

Nadere informatie

Vitamientje op zoek naar het Witte Goud

Vitamientje op zoek naar het Witte Goud Vitamientje op zoek naar het Witte Goud Het begin van de maand april is elk jaar weer een bijzonder moment We kunnen dan namelijk steeds meer van het mooie en zonnige weer genieten En met het stijgen van

Nadere informatie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Een deel van de biodiversiteit van de Aardappel Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen De noodzaak van Agrobiodiversiteit Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Agro-biodiversiteit:

Nadere informatie

Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012

Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012 Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012 Inleiding: De veredeling van gewassen heeft onder andere

Nadere informatie

Productmarktplan Balkon- en Terrasplanten 2015-2016. floraholland.com

Productmarktplan Balkon- en Terrasplanten 2015-2016. floraholland.com Productmarktplan Balkon- en Terrasplanten 2015-2016 floraholland.com Inhoudsopgave Samen werken aan initiatieven 3 Wat kan FloraHolland voor u betekenen 5 Van producttafel naar productmarktplan 7 Van productiegericht

Nadere informatie

Een bewezen peer met toekomst! Een presentatie over Oksana Xenia

Een bewezen peer met toekomst! Een presentatie over Oksana Xenia Een bewezen peer met toekomst! Een presentatie over Oksana Xenia De spelers. Van Rijn & De Bruin, boomkweker Fruittelers TVX (Telersvereniging) met bestuur en werkgroepen Xenia Europa bv, als ketenregiseur

Nadere informatie

Marktherstel door economisch herstel?

Marktherstel door economisch herstel? Marktherstel door economisch herstel? Bernd Feenstra Sectormanager Tuinbouw Beekbergen, 15-4-2010 Indeling Indeling Even voorstellen Ontwikkelingen Glastuinbouw Marktevenwicht verstoord Marktherstel Toekomstperspectief

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 van 11

Inhoudsopgave. 1 van 11 Inhoudsopgave Leerlingen werven was nog nooit zo makkelijk... 2 Hoe komen we aan meer leerlingen? 2 Door wie wordt de schoolkeuze beïnvloed?. 2 Door wat wordt de schoolkeuze beïnvloed?...2 Hoe komen ouders

Nadere informatie

Zo werkt het voor kopers

Zo werkt het voor kopers Uw nieuwe huis aankopen voor een realistische prijs! Zo werkt het voor kopers sadasd De zeven voordelen van InternetBieden.nl 1. Marktconforme prijzen: het belang van kopers én verkopers 2. Aantrekkelijke

Nadere informatie

Dit boek is van: Naam: Klas: Adres: Tel nummer:

Dit boek is van: Naam: Klas: Adres: Tel nummer: Dit boek is van: Naam: Klas: Adres: Tel nummer: Inhoudsopgave: Hoofdstuk pagina Inleiding 4 Welkom 6 Historie van bloembollen 8 Herfst 10 - Uitleg herfst 12 - Opdracht 14 + 15 - Het planten van bloembollen

Nadere informatie

Jo Melis Zoutelande zegeviert op Barcelona 2015 IFC Zeeland

Jo Melis Zoutelande zegeviert op Barcelona 2015 IFC Zeeland Jo Melis Zoutelande zegeviert op Barcelona 2015 IFC Zeeland Good old Jo Melis uit Zoutelande, wie kent hem niet, kan na een prima 2014 ook in 2015 weer terugkijken op een mooi seizoen. Waar het in 2014

Nadere informatie

Bio vraagt meer van rassen spruitkool

Bio vraagt meer van rassen spruitkool Bio vraagt meer van rassen spruitkool Lieven Delanote, Johan Rapol Er zijn geen biologische fungiciden beschikbaar met een goede werkzaamheid tegen de courante ziekten in spruitkool. Voor de biologische

Nadere informatie

Snij-Cymbidium onbekend maar niet onbemind Onderzoek onder bloemisten en consumenten in diverse landen

Snij-Cymbidium onbekend maar niet onbemind Onderzoek onder bloemisten en consumenten in diverse landen Snij-Cymbidium onbekend maar niet onbemind Onderzoek onder bloemisten en consumenten in diverse landen PT 2012-18 juni 2012 - Remy Vermeire Productschap Tuinbouw, Markt en Innovatie Snij-Cymbidium onbekend

Nadere informatie

De tomaten van Looije

De tomaten van Looije De tomaten van Looije Inhoudsopgave 1. Even voorstellen 2. Tomaten 3. Bij ons in de kas 4. Vragen voor je klas 5. Succes 1. Even voorstellen Hoi! Wat leuk dat je meer over de tomaten van Looije wilt weten!

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE SPANJE

LANDEN ANALYSE SPANJE LANDEN ANALYSE SPANJE Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

BureauSierteelt.nl. Festa dei Nonni 22-09- 14

BureauSierteelt.nl. Festa dei Nonni 22-09- 14 BureauSierteelt.nl Festa dei Nonni 1 Algemeen 7 kwalitatieve interviews met exporteurs op Italië Snijbloemen, kamerplanten, tuinplanten Focus vooral op Noord-Italië (tot circa Rome) Belang Italië als afzetland

Nadere informatie

BIO BASED ECONOMY WERKT!

BIO BASED ECONOMY WERKT! Inhoudsstoffen uit uien Ui, meer dan voedingsbron alleen BIO BASED ECONOMY WERKT! GROene GRONDSTOFFEN Inhoudsstoffen GROene GRONDSTOFFEN Inhoudsstoffen uit uien Inleiding Uien zijn voor Nederland en zeker

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen Jack van Eekelen Noordhoek, 40 melkkoeien en 40 ha akkerbouw Drie jonge mannen werken in VOF-verband op het bedrijf van hun ouders. Hun doel is bedrijfsovername. De een is wat verder dan de ander, maar

Nadere informatie

Sturing van de ontwikkeling en de kwaliteit van narcis in de bloementeelt

Sturing van de ontwikkeling en de kwaliteit van narcis in de bloementeelt Sturing van de ontwikkeling en de kwaliteit van narcis in de bloementeelt Onderzoek aan diverse aspecten van de broei van Tête-à-Tête, waterbroei snijnarcis, potgrondaspecten bij potnarcis en screening

Nadere informatie

vruchtbare bodem the soil initiative

vruchtbare bodem the soil initiative vruchtbare bodem the soil initiative Frank Brinkman - Bakker Barendrecht Werken aan bodemkwaliteit is essentieel voor de smaak en vooral de houdbaarheid van onze mango s uit Mali Maria Oliveira - Van Oers

Nadere informatie

Er is weinig of geen locale productie, hooguit van Phalaenopsis uit Slovenië zelf door Ocean Orchids

Er is weinig of geen locale productie, hooguit van Phalaenopsis uit Slovenië zelf door Ocean Orchids Verslag marktverkenning Slovenië 14-17 november 2012 door Lucas Jansen, Floweracademy.nl De markt in Slovenië is redelijk overzichtelijk. De meeste afzet (80%) vindt plaats via de bloemisten die inkopen

Nadere informatie

Betaal niet teveel... ziet u afspraken tussen bedrijven bij aanbestedingen? Meld ze bij ACM. Kansen & keuzes. voor bedrijven en consumenten

Betaal niet teveel... ziet u afspraken tussen bedrijven bij aanbestedingen? Meld ze bij ACM. Kansen & keuzes. voor bedrijven en consumenten Betaal niet teveel... ziet u afspraken tussen bedrijven bij aanbestedingen? Meld ze bij ACM Kansen & keuzes voor bedrijven en consumenten Waarom krijgt u deze folder? U bent inkoper van een bedrijf of

Nadere informatie

Design Document If This Then That. HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art

Design Document If This Then That. HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art Design Document If This Then That HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art Concept Iedereen ervaart wel eens stress of een drukke ruimte die ze even teveel wordt waar ze even weg van moeten gaan om tot

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A 1-2 havo 2000 - II

Eindexamen wiskunde A 1-2 havo 2000 - II Opgave 1 ypotheken Als je een huis koopt, moet je meer betalen dan alleen de koopsom. Je moet bijvoorbeeld belasting betalen en de kosten van de notaris. Deze bijkomende kosten zijn voor een nieuwbouwhuis

Nadere informatie

1.Inleiding 2. De mogelijkheden 3. De prijzen & testen 4. Aanmelden als makelaar 5. Inloggen als makelaar 5.1 Overzicht van de huizen 5.

1.Inleiding 2. De mogelijkheden 3. De prijzen & testen 4. Aanmelden als makelaar 5. Inloggen als makelaar 5.1 Overzicht van de huizen 5. 1.Inleiding 2. De mogelijkheden 3. De prijzen & testen 4. Aanmelden als makelaar 5. Inloggen als makelaar 5.1 Overzicht van de huizen 5.2 Huizen toevoegen 5.3 Print de flyer 5.4 Statistieken 6. Tenslotte

Nadere informatie

BANDEN, VELGEN EN AUTOSERVICE. Winterbandenanalyse Profile Tyrecenter

BANDEN, VELGEN EN AUTOSERVICE. Winterbandenanalyse Profile Tyrecenter Winterbandenanalyse Profile Tyrecenter Winterbandenanalyse Profile Tyrecenter De belangrijkste oorzaak van auto-ongelukken in de winter, is een slechte voorbereiding op de weersomstandigheden. Hierbij

Nadere informatie

Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot

Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot Marktsituatie voor groenten en fruit vier maanden na de afkondiging van de Russische boycot Siemen van Berkum en Gerben Jukema, LEI Wageningen UR, 17 december 2014 Deze notitie geeft een beknopt overzicht

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

VEILINGVOORWAARDEN: AANVULLENDE BEPALINGEN:

VEILINGVOORWAARDEN: AANVULLENDE BEPALINGEN: VEILINGVOORWAARDEN: Op deze veiling en de daaruit voortvloeiende transacties zijn van toepassing: Het reglement en algemene voorwaarden van Hobaho BV welke zijn gedeponeerd bij de griffie van de arrondissementsrechtbank

Nadere informatie

Handboek snijmaïs. 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs...

Handboek snijmaïs. 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs... 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs... 10 6 1 Inleiding Na gras is snijmaïs het belangrijkste gewas voor de melkveehouderij.

Nadere informatie

Eric Moor. - Directeur/ Eigenaar Sion - Voorzitter Decorum Company - Werkgroep Topteam tuinbouw (Holland Branding) - De Lier (Westland)

Eric Moor. - Directeur/ Eigenaar Sion - Voorzitter Decorum Company - Werkgroep Topteam tuinbouw (Holland Branding) - De Lier (Westland) Eric Moor - Directeur/ Eigenaar Sion - Voorzitter Decorum Company - Werkgroep Topteam tuinbouw (Holland Branding) - De Lier (Westland) Sion - Volledig gespecialiseerd in Phalaenopsis. -Breeding en Selectie

Nadere informatie

Effectiviteit en toepasbaarheid van Pentakeep Super in een vollegrondsteelt aardbeien

Effectiviteit en toepasbaarheid van Pentakeep Super in een vollegrondsteelt aardbeien Effectiviteit en toepasbaarheid van Pentakeep Super in een vollegrondsteelt aardbeien Aardbeiendemodag 2014 DLV Plant Postbus 6207 5960 AE Horst Expeditiestraat 16 a 5961 PX Horst T 077 398 75 00 F 077

Nadere informatie

Ketenmangement Bloemen 2003-2009

Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Overheid, Bedrijfsleven en Maatschappelijke organisaties werken samen om de markt te stimuleren en geeft hiermee uitvoering aan het convenant marktontwikkeling Biologische

Nadere informatie

Studieverantwoordelijke Dr. B. Gobin. Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw

Studieverantwoordelijke Dr. B. Gobin. Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw BIESLOOK RASSENPROEF Proefcode: OL12 HERS02 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381

Nadere informatie

Kaart 15 Bollen en knollen

Kaart 15 Bollen en knollen Kaart 15 Bollen en knollen Informatiekaart Werkblad Onderzoek: o Bollen en knollen o Narcissen op water Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen: Bollenstreek

Nadere informatie

Groene Detailhandel. Een- en tweejarigen antwoorden 1. Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden

Groene Detailhandel. Een- en tweejarigen antwoorden 1. Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden 1 Omschrijf met eigen woorden wat eenjarige planten zijn. Aan het einde van het seizoen vormen ze zaad en sterven af. Met andere woorden de meeste eenjarige kun

Nadere informatie

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt April 2007 Gefinancieerd door Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: Ing. Bart Vromans Bart.vromans@lucel.nl INHOUDSOPGAVE Samenvatting Inleiding Plan van aanpak

Nadere informatie

GREAT COFFEE MADE EASY

GREAT COFFEE MADE EASY GREAT COFFEE MADE EASY HÉt koffieconcept dat iedereen perfect past Dat is de uitdaging! We hebben goed naar uw wensen geluisterd 1... Wisselende kwaliteit De vraag naar variatie Afval Tijdrovend Ingewikkelde

Nadere informatie

Betreft uitvoeringen die zowel onderaan als bovenaan open kunnen gaan.

Betreft uitvoeringen die zowel onderaan als bovenaan open kunnen gaan. ISO-9001:2000 GECERTIFICEERD BEDRIJF Reg.No.013QS ISO-9001:2000 GECERTIFICEERD BEDRIJF DNV Certification B.V., BELGIË INDUSTRIESTRAAT 8 C 8755 RUISELEDE (BELGIE) Tel... 32 (051) 68 97 73 Fax... 32 (051)

Nadere informatie

Social media checklist

Social media checklist Social media checklist In 15 minuten klaar om klanten te benaderen Sociale media audit? Elk bedrijf weet wel dat ze iets met sociale media moeten doen en hebben daarom ook (toen ze wat tijd over hadden)

Nadere informatie

d rm Neder wa e landopg

d rm Neder wa e landopg Opgewarmd Nederland deel Plant en dier: blijven, komen, weggaan of... Soorten, verspreiding en klimaat Kleine beestjes: sterk in beweging Libellen: voordeel van een warmer klimaat Dagvlinders: extra onder

Nadere informatie

WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD

WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD IN EEN NOTEDOP. 2 Pag. PROEVEN. 2 -Hortensia. 3 -Petunia.. 4 -Verbena. 4 -Sutera. 4 -Campanula. 4

Nadere informatie

januari 2013 In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars

januari 2013 In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars 1 In de stichting werken bedrijven en organisaties uit de veredelingssector januari 2013 Stichting In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars Sander

Nadere informatie

1 Samenvatting kwaliteitsmeting 2010

1 Samenvatting kwaliteitsmeting 2010 1 Samenvatting kwaliteitsmeting 2010 1.1 Inleiding De acht deelnemende gemeenten in Noord-Groningen willen meer grip krijgen op de kwaliteit van het doelgroepenvervoer. Daarom hebben zij Mobycon gevraagd

Nadere informatie

CNB bloem- en relatiedagen

CNB bloem- en relatiedagen JANUARI 2016 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 geen keuring 11 12 13 14 15 16 17 geen keuring CNB bloem- en relatiedagen CNB bloem- en relatiedagen CNB bloem- en relatiedagen CNB bloem- en relatiedagen 18 19 20 21

Nadere informatie