Roadmaps Innovatieagenda

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Roadmaps Innovatieagenda 2016 2019"

Transcriptie

1

2 Roadmaps Innovatieagenda Koepel PPS/(sub)thema: New business met groene & hoogwaardige uit de tuinbouw Trekkers: Eric Poot en Jan Smits 1. Visie en ambitie: Beschrijf het thema en beschrijf de mijlpalen voor De visie die ten grondslag ligt aan deze koepel-pps is gebaseerd op de onder punt 2 genoemde grote maatschappelijke uitdagingen en de bijdragen die de tuinbouw daaraan kan leveren. In het verlengde van deze maatschappelijke uitdagingen is er sprake van een aantal trends in maatschappij en markt en ontwikkelen zich geheel nieuwe markten. Deze trends en nieuwe markten hebben betrekking op: Een toenemende voorkeur van consumenten en hun toeleveranciers voor natuurlijke, groene producten. Gezondheid, groen en welbevinden zijn belangrijk en vertalen zich in een toenemende voorkeur voor (extra) gezonde producten. Een toenemende belangstelling voor lokaal geteelde producten en producten die passen in een circulaire economie Vraag naar nieuwe plantaardige (mengsels van functionele) moleculen voor o.a. health, cosmeticagroene gewasbescherming enz. De Nederlandse tuinbouw heeft een goede uitgangspositie om op deze trends in markt en maatschappij in te spelen vanwege de in Nederland aanwezige: Mondiale top van de plantenveredeling en toeleverende industrie Uitstekende kennisbasis en kennisinfrastructuur, Het vakmanschap en de bedrijfsuitrusting Daarmee bieden deze nieuwe, zich ontwikkelende markten perspectief voor de tuinbouw op nieuwe economische activiteiten en nieuwe duurzame verdienmodellen. Ambitie van de tuinbouw is het bieden van wereldoplossingen voor werelduitdagingen. De tuinbouw als producent van groene en hoogwaardige en ketenpartner in de toepassingen daarvan, biedt oplossingen voor wereldvraagstukken op het gebied van gezondheid en welbevinden, groene chemie, masterialen en gewasbescherming, een circulaire economie en de transitie naar een biobased economy. De tuinbouw wil: Inspelen op de (latente) vraag vanuit nieuwe afzetmarkten in farmacie, cosmetica, food & feed, (agro)chemie, materialen naar en plantenextracten. Realiseren van cross overs met diverse sectoren Nieuwe duurzame verdiencapaciteit realiseren op basis van in: o zijstromen / reststromen o specifiek voor dit doel geteelde (nieuwe) gewassen; de plant / boom als producent van groene hoogwaardige grondstoffen o een gegarandeerde (hoge) concentratie (met aantoonbare functionaliteit) in topkwaliteit groenten, planten, bomen, paddenstoelen, bollen en bloemen (hierna steeds aan te duiden onder de verzamelnamen tuinbouw en planten ). Aanvullende kennis ontwikkelen die specifiek voor deze nieuwe economische activiteit noodzakelijk is 2. Op welke grote maatschappelijke uitdagingen wilt u inzetten en wat zijn daarbij uw onderzoeksthema s? Deze koepel-pps zet in op de volgende vier grote maatschappelijke uitdagingen Langer en gezonder leven en de bijdrage die de tuinbouw daaraan kan leveren Duurzame landbouw en tuinbouw Hulpbronnen efficiëntie De transitie naar een circulaire economie

3 De betreffende onderzoeksthema s zijn ander uitgewerkt onder de punten 3. en Op welke onderzoeksthema s kan Nederland tot internationale doorbraken komen bij een intensivering van de inspanning? Nederland kan koploper worden op het terrein van hoogwaardige en plantenextracten door extra te investeren in de volgende onderzoeksthema s: Veredeling Gewas als productieplatform voor hoogwaardige groene grondstoffen voor health & wellbeing, cosmetica, food, (agro)chemie Functionaliteit van en plantenextracten voor hoogwaardige toepassing in health & wellbeing, cosmetica, food, (agro)chemie Schone en efficiënte extractie- en omzettingstechnologieën Bio-informatica, het ontsluiten en koppelen van databases over en hun functionaliteit 4. Innovatieopgaven voor De kennis- en innovatieagenda is ingedeeld conform de diverse schakels van de waardeketen en de vraagstukken die daarbij van prioritair belang zijn. Voor de komende is die agenda als volgt: Ketenschakel Marktsegment Health, wellbeing & cosmetics Food (Agro)chemie & Materialen Markt & Keten Bio-activiteit Biosynthese & Teelt Verkennen marktvraag en maken van de vertaalslag van de markttrends (functionaliteit) naar functionele Ontwikkelen van (nieuwe) business- en verdienmodellen (in ketenverband) en positioneringsopties voor Investering- en financieringsmodellen om participatie van tuinbouwondernemers in valorisatieconcepten mogelijk te maken Regelgeving en consumentenacceptatie In kaart brengen van de bioactiviteit / functionaliteit van plantenextracten (van in Nederland geteelde en te telen gewassen) en de chemische profilering van deze extracten. Analyse welke (combinaties van) coderen voor die activiteit. Opzetten toegankelijke databases en verbinden met breder kennisaanbod Verkennen welke snelle high through put screeningsmethoden voor effecttoetsing van plantenextracten beschikbaar / betaalbaar zijn. Verkennen voor welke functies gelet op marktvraag en plantenaanbod nieuwe screeningsmethoden moeten worden ontwikkeld Standaardiseren van toetsmethoden en bewerkstelligen van de internationale acceptatie daarvan Maken van de vertaalslag van naar de meest perspectiefvolle gewassen, de teelt daarvan of de relevante reststroom Welke teeltmaatregelen zijn effectief om de gehalten van de betreffende plantenstof(fen) substantieel te verhogen?

4 Welke biochemische pathways moeten daarvoor worden beïnvloed? Welke fysiologische principes liggen daaraan ten grondslag? Hoe zorgen we ervoor dat de huidige teeltsystemen zo worden ingericht dat de zij- en reststromen eenvoudiger tot waarde kunnen worden gebracht? Welke gehalte aan bioactieve stoffen is noodzakelijk om de business case rond te krijgen? Bioraffinage & Extractie Veredeling Kennisoverdracht, demonstratie en implementatie Welke voorbehandelings-, ontsluitings-, scheidings-, fractionerings- en omzettings- technologieën zijn op tuinbouwschaal rendabel toepasbaar Hoe kunnen deze technologieën cascaderend worden ingezet, zodat de in de planten aanwezige complexiteit en bioactiviteit maximaal wordt benut en zo veel mogelijk hoogwaardige ook daadwerkelijk worden ontsloten en benut. Hoe voorkomen we dat er bij specifiek opgezette teelten een grote rest- of zijstroom ontstaat die niet duurzaam kan worden verwerkt Hoe kunnen de zijstromen die ontstaan zo hoog mogelijk in de waardepiramide tot waarde worden gebracht Seed banking en eerste selectie Presenteren succesvolle voorbeelden Verkennen innovatiekansen voor het eigen bedrijf in workshops, match-making bijeenkomsten enz 5. Activiteiten (invullen in tabel, onderverdeeld naar fundamenteel, toegepast en valorisatie). Markt & Business en Keten verdienmodellen Bio-activiteit In kaart brengen bioactiviteit / functionaliteit van plantenextracten en chemische profilering Analyse welke verantwoordelijk zijn voor bio-activiteit Participatiemodellen voor deelname tuinbouwondernemers in co-creatie valorisatieconcepten Maken van vertaalslag van marktvraag (functionaliteit) naar kansrijke Analyse welke verantwoordelijk zijn voor bio-activiteit Realiseren concrete demoprojecten Toetsen gewassen op bioactiviteit / functionaliteit; uitvoeren chemische profilering Validatie van de effecten van ; opzetten van pilotproject met

5 Ontwikkelen snelle toets methoden voor bio-activiteit Biosynthese Welke biochemische en teelt pathways moeten worden beïnvloed voor hoge productie van de gewenste cq tegengaan van afbraak Welke teelmaatregelen zijn effectief om de gehalten van de gewenste substantieel te verhogen Bioraffinage & Extractie Standaardiseren toetsmethoden Welke biochemische pathways moeten worden beïnvloed voor hoge productie van de gewenste cq tegengaan van afbraak Welke teelmaatregelen zijn effectief om de gehalten van de gewenste substantieel te verhogen Ontwerp rekenmodel voor verificatie business case Welke voorbehandeling, ontsluitings-, scheidings-, fractionerings-, en omzetting technologieën zijn op tuinbouwschaal toepasbaar partners uit alle relevante ketenschakels Inpassen standaard toetsmethoden in projectuitvoering Maken van de vertaalslag van plantstoffen naar de meest perspectiefvolle gewassen, de teelt daarvan of de relevante reststroom Praktijkexperimenten met teeltmaatregelen (nieuwe) gewassen voor hoogwaardige Standaard berekening concept business case in alle project fasen Maken van de vertaalslag voor een individuele business case Veredeling Seedbanking Bijeenbrengen accessies uit diverse genenbanken Uitvoeren screening en selectie 6. Ambities internationaal (EU, samenwerking internationaal). Ambitie internationaal is dat de Nederlandse tuinbouw zich ontwikkelt tot wereldleider op het gebied van. Daarin worden Nederlandse tuinbouwondernemers als producent van hoogwaardige leverancier en business partner van internationale bedrijven in o.a. farma, cosmetica en (agro)chemie. Ook op kennisgebied ligt er voor Nederland een unieke kans op binnen dit domein een sterke internationale positie te verwerven

6 7. Betrokkenheid bedrijfsleven/mkb. Het bedrijfsleven participeert via de Greenports en FloraHolland in dit koepelprogramma. Voor de projecten die binnen dit koepel-programma worden ontwikkeld en uitgevoerd geldt als leidend uitgangspunt dat deze moeten zijn gebaseerd op vraagstelling ven participatie van tuinbouwondernemers en/of vraagstelling en participatie van ondernemers in afzetmarkten voor. Daarbij is er een duidelijke preferentie voor projecten met daarin de deelname van alle relevante ketenschakels om tot daadwerkelijke business te komen. 8. Relaties met andere thema s T&U, uitvoeringslijnen T&U. Er zijn in de koepel-pps duidelijke relaties met de volgende thema s en uitvoeringslijnen: Samenwerkende waardeketens. Met vooral synergie op het onderdeel businessen verdienmodellen in ketenverband Plantgezondheid. Plantenstoffen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan een duurzame en groene gewasbescherming Gezondheid en welbevinden 9. Samenwerking/crossovers met andere topsectoren. Er zijn cross overs te realiseren en samenwerking nodig met partijen uit de volgende (top)sectoren: Life sciences & health Agri & Food Chemie 10. Huidige middelen (2015) en ambitie 2019: beschrijf welke inzet nodig is om de ambitie te realiseren. Maak hierbij onderscheid in: NWO/KNAW TO2 programmering (m.n. DLO en TNO) Universiteiten en hogescholen Overheden EU en regionale partners PPS-en Circa 500 k Circa k

7 Focusonderwerpen call 2016 (alleen voor koepel PPS-en waarvoor nieuwe projecten gewenst zijn) 1. Geef een korte beschrijving van de inhoud en het doel van de koepel PPS Het PPS-koepelprogramma New business met groene & hoogwaardige uit de tuinbouw ontwikkelt op basis van input en de vraagstelling van (tuinbouw)ondernemers of ondernemers in afzetmarkten voor - kennis en innovaties, draagt die uit en ondersteunt de valorisatie daarvan, waardoor de tuinbouw nieuwe economische activiteiten kan realiseren met het tot waarde brengen van plantenextracten en als partner in nieuwe biobased ketens. Daarmee wordt tuinbouwondernemers het perspectief gegeven van nieuwe (aanvullende) duurzame verdiencapaciteit en wordt bijgedragen aan een duurzame positionering en een versterking van de concurrentiekracht van de Nederlandse tuinbouwsector en hun nieuwe businesspartners in een groene economie. 2. Op welke onderwerpen zijn nieuwe projecten in 2016 gewenst? Nieuwe projecten in 2016 zijn gewenst op de volgende onderwerpen: Integrale projecten gericht op het ontwikkelen van 3 nieuwe sterke business cases Chemische profilering van extracten van commercieel in Nederland geteelde en te telen gewassen Programmerende studies bijvoorbeeld op het terrein van cosmetica Onderzoeksvoorstellen gericht op het oplossen van kennisvraagstukken binnen de kennis- en innovatieagenda

Bio NL. Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director

Bio NL. Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director Bio NL Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director Doelstelling Kenniscentrum Een doorbraak creëren voor de toepassing van plantenstoffen

Nadere informatie

Behoort bij agendapunt 5d i Verg. Cie. Sierteelt en Groen dd. 25-10-2012. Programma 2013. De Tuinbouw in de Biobased Economy

Behoort bij agendapunt 5d i Verg. Cie. Sierteelt en Groen dd. 25-10-2012. Programma 2013. De Tuinbouw in de Biobased Economy Behoort bij agendapunt 5d i Verg. Cie. Sierteelt en Groen dd. 25-10-2012 Programma 2013 De Tuinbouw in de Biobased Economy Ondernemingsplatform MVO & BBE Productschap Tuinbouw Programmamanager Jan Smits

Nadere informatie

Tweede call voor offertes voor projecten

Tweede call voor offertes voor projecten Tweede call voor offertes voor projecten Thema : kleur- geur- en smaakstoffen uit planten Inleiding Het Kenniscentrum heeft tot doel om doorbraken te bewerkstelligen voor de valorisatie van werkzame stoffen

Nadere informatie

Bijlage A: Onderwerpen voor gewenste versterking van de T&U agenda

Bijlage A: Onderwerpen voor gewenste versterking van de T&U agenda Bijlage A: Onderwerpen voor gewenste versterking van de T&U agenda In het onderzoeksveld dat relevant is voor de topsector T&U wordt gestreefd naar meer samenhang tussen PPS-projecten. Door deze te groeperen

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

Behoort bij agendapunt 5d i Verg. Cie. Sierteelt en Groen dd. 25-10-2012. Programma 2013 'Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de tuinbouw'

Behoort bij agendapunt 5d i Verg. Cie. Sierteelt en Groen dd. 25-10-2012. Programma 2013 'Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de tuinbouw' Behoort bij agendapunt 5d i Verg. Cie. Sierteelt en Groen dd. 25-10-2012 Programma 2013 'Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de tuinbouw' Ondernemingsplatform Biobased Economy & MVO Productschap

Nadere informatie

OPEN PRODUCTIE CONCEPT. BioRaf 24/10/2013 Johan Verbruggen

OPEN PRODUCTIE CONCEPT. BioRaf 24/10/2013 Johan Verbruggen OPEN PRODUCTIE CONCEPT BioRaf 24/10/2013 Johan Verbruggen Ambitie OMC 1. Ter beschikking stellen infrastructuur 2. Ter beschikking stellen van productietechnologieën/-methoden 3. Ontwikkeling van nieuwe

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Hester Klein Lankhorst Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Hester Klein Lankhorst 2 Copyright 2015 KIDV KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Werken in de Tuinbouw - programma Arbeid

Werken in de Tuinbouw - programma Arbeid Werken in de Tuinbouw - programma Arbeid De Nederlandse tuinbouw- en groensector dankt zijn unieke positie als internationaal tuinbouwcentrum aan ondernemers en medewerkers, die in staat zijn nieuwe kennis

Nadere informatie

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt

Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk. Karen van de Stadt Brancheverduurzamingsplannen: Circulaire economie in de praktijk Karen van de Stadt KIDV Opgericht op 1 januari 2013: Raamovereenkomst Verpakkingen 2013 2022. Vermindering milieudruk verpakkingsketen.

Nadere informatie

TOPSECTOR Wereldoplossingen voor werelduitdagingen

TOPSECTOR Wereldoplossingen voor werelduitdagingen TOPSECTOR TUINBOUW & UITGANGSMATERIALEN Wereldoplossingen voor werelduitdagingen Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen Topsector met topcijfers De Nederlandse sector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen behoort

Nadere informatie

De Biobased Economy in de Zuidvleugel

De Biobased Economy in de Zuidvleugel De Biobased Economy in de Zuidvleugel Wat is er nodig om de biobased-economy in de Zuidvleugel een impuls te geven? 17 1 13, Douwe-Frits Broens LEI: Biobased Economics - financiële en milieudoelen halen

Nadere informatie

Demokwekerij Westland. Het tuinbouw innovatiecentrum. Seminar Curaçao

Demokwekerij Westland. Het tuinbouw innovatiecentrum. Seminar Curaçao Demokwekerij Westland Het tuinbouw innovatiecentrum Seminar Curaçao Even voorstellen: Peet van Adrichem Techneut / Kweker Directeur Demokwekerij Westland Programma: 1.Tuinbouw Nederland / Westland 2.Bedrijf

Nadere informatie

Notitie met opgaven bij het PAL-advies Kassen uit de crisis: naar een slimme, schone en sterke topsector

Notitie met opgaven bij het PAL-advies Kassen uit de crisis: naar een slimme, schone en sterke topsector PAL voor de leefomgeving Provinciale Adviescommissie Leefomgevingskwaliteit Zuid-Holland Notitie met opgaven bij het PAL-advies Kassen uit de crisis: naar een slimme, schone en sterke topsector 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Bedrijfsadvies aan de keukentafel

Bedrijfsadvies aan de keukentafel Nederland: de koploper in agrifood, hoe houden we stand? Bedrijfsadvies aan de keukentafel Bedrijfsadvies aan de keukentafel Elies Lemkes-Straver (Algemeen Directeur ZLTO) Conferentie Agrivaknet, 3 februari

Nadere informatie

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Voorstel inrichting TKI HTSM Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Agenda Uitgangspunten Structuur TKI HTSM Uitvoering TKI toeslag (onder voorbehoud)

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

DE GOUDEN KIEM Prijs voor de beste chemische start-up 2014. Oproep voor het nomineren van kandidaten voor

DE GOUDEN KIEM Prijs voor de beste chemische start-up 2014. Oproep voor het nomineren van kandidaten voor 1 Chemische Wetenschappen TKI Nieuwe Chemische Innovaties 14 NCI 45A Oproep voor nominaties Gouden KIEM-competitie versie 13-6-20 Oproep voor het nomineren van kandidaten voor DE GOUDEN KIEM Prijs voor

Nadere informatie

Presentatie netwerkbijeenkomst Nebafa 2013

Presentatie netwerkbijeenkomst Nebafa 2013 Presentatie netwerkbijeenkomst Nebafa 2013 Korte profielschets Familiebedrijf sinds 1846, 180 aandeelhouders Verkoop van merkenpositie aan Dr Oekter in 2000 Actief in vermarkting van flour based technology

Nadere informatie

januari 2013 In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars

januari 2013 In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars 1 In de stichting werken bedrijven en organisaties uit de veredelingssector januari 2013 Stichting In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars Sander

Nadere informatie

Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek

Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek Platform Vezelgrondstoffen 12 maart 2013 Michiel Adriaanse sheet 1 w Doelstelling van de Dag - MIMO concept introduceren - Uitwisselen best practices - Inspiratie

Nadere informatie

ROADMAP LOGISTIEK VOOR DE FOODSECTOR VAN DE MRA

ROADMAP LOGISTIEK VOOR DE FOODSECTOR VAN DE MRA ROADMAP LOGISTIEK VOOR DE FOODSECTOR VAN DE MRA Melika Levelt (m.levelt@hva.nl) Kees-Willem Rademakers (k.w.j.f.rademakers@hva.nl) Dick van Damme (d.a.van.damme@hva.nl) Masterclass Kennis DC Logistiek

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Markt trends Vraag naar veilig en duurzaam geteeld voedsel Sterkere focus op voedselkwaliteit en gezonde

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW Waarom wel het land, maar niet de sloot benutten in de veenweiden? Dat is de vraag waar het om draait in het icoon Aquatische landbouw

Nadere informatie

Jaarrapportage TKI Tuinbouw 2014

Jaarrapportage TKI Tuinbouw 2014 Jaarrapportage TKI Tuinbouw 2014 Algemeen 0.1 Voorwoord TKI Tuinbouw heeft in 2014 een tweede vol jaar gedraaid. Gewerkt is aan 38 PPS-en die in 2012 en 2013 zijn geselecteerd in de jaarlijkse call voor

Nadere informatie

Centre for Biobased Economy Innoveren van kennisoverdracht. Gerlinde van Vilsteren, 23 juni 2015

Centre for Biobased Economy Innoveren van kennisoverdracht. Gerlinde van Vilsteren, 23 juni 2015 Centre for Biobased Economy Innoveren van kennisoverdracht Gerlinde van Vilsteren, 23 juni 2015 Onderzoeksagenda Biobased Economy 2015-2027 B4B: biobased voor bedrijven, burgers en beleid - ONDERWIJS Kansen

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

C-153 Green Deal Groen Bouwen

C-153 Green Deal Groen Bouwen C-153 Green Deal Groen Bouwen Partijen 1. De Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J Kamp, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld, ieder handelende in haar of

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie Een initiatief IUCN-Nederland en VNO-NCW met deelname van: Bedrijfsleven Shell, FrieslandCampina, DSM Recron, IDH Initiatief Duurzame Handel LTO Nederland Natuur- en milieuorganisaties Natuurmonumenten,

Nadere informatie

Productschap Tuinbouw kennisknooppunt platform overheid op maat van de tuinbouw

Productschap Tuinbouw kennisknooppunt platform overheid op maat van de tuinbouw Productschap Tuinbouw kennisknooppunt platform overheid op maat van de tuinbouw Productschap Tuinbouw 30.000 ondernemingen De Nederlandse tuinbouw- en groensector bestaat uit een kleine 30.000 ondernemingen

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

Samenvatting Roadmap ICT voor de topsectoren

Samenvatting Roadmap ICT voor de topsectoren Samenvatting Roadmap ICT voor de topsectoren 1. Inleiding De roadmap ICT voor de topsectoren vormt de basis om de komende jaren de mogelijkheden van ICT in topsectoren nog beter te benutten door publiek-private

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange Agri Investment Fund Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015 Marc Rosiers Nicolas De Lange Inhoudstafel 1. Agri Investment Fund 2. Actiedomeinen FromFarm tofood Smart Farming Sustainable Farming Biobased

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Wie zit er op mijn ei te wachten?

Wie zit er op mijn ei te wachten? Wie zit er op mijn ei te wachten? Charon Zondervan, programmaleider Healthy Food 20 mei 2015 Programma Eieren en gezondheid... (g)een logische combinatie Waar liggen de kansen? Innoveren OK, maar wat te

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

in beweging juni 2015

in beweging juni 2015 Sowing innovation Harvesting the future AgriFood Capital in beweging juni 2015 Veghel, Sint-Oedenrode en Schijndel Noordoost Brabant topregio in agrifood In AgriFood Capital werken ondernemers, overheden

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Better Plants for New Demands

Better Plants for New Demands Better Plants for New Demands PPS programma Uitgangsmaterialen Inhoudsopgave 1. Executive summary... 3 2. Inleiding... 4 3. TKI Uitgangsmaterialen (TKI U)... 4 4. Werkprogramma Better Plants for New Demands...

Nadere informatie

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Syntens, Maart 2013 Paul d Hond pdh@syntens.nl Voorbeeld: Ambitie Innovatiecontract: Topsector High Tech Systemen en Materialen De topsector

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

Advies Uitvoeringsprogramma OP Zuid Internationaal Topcluster Agrifood en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen

Advies Uitvoeringsprogramma OP Zuid Internationaal Topcluster Agrifood en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen Advies Uitvoeringsprogramma OP Zuid Internationaal Topcluster Agrifood en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen Inleiding De agrifood sector (incl. tuinbouw en uitgangsmaterialen, verder te noemen agrifood ) is

Nadere informatie

Advies Topsector Agri&Food over DLO en TNO programma 2016. Samenvatting

Advies Topsector Agri&Food over DLO en TNO programma 2016. Samenvatting Advies Topsector Agri&Food over DLO en TNO programma 2016 Samenvatting Deze notitie bevat het advies van de Topteam Agri&Food en het TKI Agri&Food bestuur over inzet van de vrijvallende onderzoekscapaciteit

Nadere informatie

VERKENNING van de BioBased Economy

VERKENNING van de BioBased Economy VERKENNING van de BioBased Economy Biobased of Biowaste? Vereniging van Ver(s)kenners Martijn Wagener 28-nov-2013 Indeling Introductie Virida! Wat is de Biobased Economy?! Principes: cascadering en raffinage!

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen

Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen Industrie in Vlaanderen blijft belangrijk 40 % Vlaamse toegevoegde waarde (15% BBP) 70 % O&O uitgaven 80 % Vlaamse export

Nadere informatie

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 Circulaire gebiedsontwikkeling Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 Circulaire werkmilieus

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en de Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2015

Nadere informatie

Doorbraakproject Open Geodata als grondstof voor groei en innovatie. Belemmeringen rondom Open Geodata wegnemen

Doorbraakproject Open Geodata als grondstof voor groei en innovatie. Belemmeringen rondom Open Geodata wegnemen Doorbraakproject Open Geodata als grondstof voor groei en innovatie Belemmeringen rondom Open Geodata wegnemen Agenda Context Wat gaan we doen Belemmeringen De aanleiding Topsectoren aanpak onder Rutte

Nadere informatie

TOPSECTOR AGRI&FOOD INNOVATIE AGENDA 2016-2019

TOPSECTOR AGRI&FOOD INNOVATIE AGENDA 2016-2019 TOPSECTOR AGRI&FOOD INNOVATIE AGENDA 2016-2019 Versie 31-05-2015 1 Innovatieagenda 2016-2019 Topsector Agri&Food Inhoud 1. Ambitie 2. Resultaten 2012-2015 3. Kennis- en innovatie opgaven 2016-2019 4. Organisatie,

Nadere informatie

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases Mei 18, 2011 Waarom koploper? Zuidwest-Nederland: Aanwezigheid grondstoffen Hoogwaardige bedrijven in agro,

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014 CWTS B.V. Centre for Science and Technology Studies, Leiden University

www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014 CWTS B.V. Centre for Science and Technology Studies, Leiden University REPORT Onderzoek naar unieke uitvindingen zoals beschreven in octrooifamilies gebaseerd op onderzoek van TO2-instituten en hun medewerkers in de periode 2001-2010 www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014

Nadere informatie

Proeftuin FoodValley. Biobased economy en energietransitie

Proeftuin FoodValley. Biobased economy en energietransitie Proeftuin FoodValley Biobased economy en energietransitie 1 2 Inhoudsopgave Inleiding Waarom is een biobased economy belangrijk voor FoodValley? Wat is de ambitie voor FoodValley? Hoe kun je innovaties

Nadere informatie

Intentieverklaring. Ontwikkeling innovatiecluster met composieten in de bouw

Intentieverklaring. Ontwikkeling innovatiecluster met composieten in de bouw Intentieverklaring Ontwikkeling innovatiecluster met composieten in de bouw 19 november 2014 1 Partijen: 1. Royal HaskoningDHV Nederland B.V., vertegenwoordigd door mevrouw I. Siebrand-Oosterhuis, Business

Nadere informatie

Debat Kansen voor duurzame biomassa in Zeeland. Goes, 22 januari 2009 Conclusies en aanbevelingen CE Delft

Debat Kansen voor duurzame biomassa in Zeeland. Goes, 22 januari 2009 Conclusies en aanbevelingen CE Delft Debat Kansen voor duurzame biomassa in Zeeland Goes, 22 januari 2009 Conclusies en aanbevelingen CE Delft Notitie Delft, 1 maart 2009 Opgesteld door: A. (Ab) de Buck H.J. (Harry) Croezen G.C. (Geert) Bergsma

Nadere informatie

Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei

Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei Nicole Kroon Directeur directie Regeldruk & ICT-beleid ibestuur congres 26 januari 2011 Waarom doen we het? ICT biedt kansen voor

Nadere informatie

Interactie tussen bio-materialen en bio-energie. Annita Westenbroek 17 december 2013

Interactie tussen bio-materialen en bio-energie. Annita Westenbroek 17 december 2013 Interactie tussen bio-materialen en bio-energie Annita Westenbroek 17 december 2013 Discussiepunten (1) Er is genoeg biomassa! Ja, na gebruik voor materialen en chemie blijft er voldoende over voor energie!

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Mijnheer de burgemeester, dames en heren,

Mijnheer de burgemeester, dames en heren, Toespraak van Jaap Smit, commissaris van de Koning in Zuid- Holland, Statenontmoeting, De Lier/Westland, 2 oktober 2015 --------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen 1. ambitie en aanbesteding als middel idee / visie / proces / conclusie 2. model de Groene Cockpit ontwikkeling / structuur / toepassingsgebieden

Nadere informatie

VERORDENING PT BESTEMMINGSHEFFING VERDUURZAAMDE GROENTEN EN FRUIT 2013

VERORDENING PT BESTEMMINGSHEFFING VERDUURZAAMDE GROENTEN EN FRUIT 2013 VERORDENING PT BESTEMMINGSHEFFING VERDUURZAAMDE GROENTEN EN FRUIT 2013 Verordening van het bestuur van het Productschap Tuinbouw van (datum), houdende de vaststelling van een bestemmingsheffing ten behoeve

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Spelregels BioRaffinage

Spelregels BioRaffinage Spelregels BioRaffinage 1) Ieder Team dient zoveel mogelijk biomassa waardeketens opstellen van één van de vijf groene eindproducten. 2) Een waardeketen omvat tenminste één element van de kleuren Blauw,

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Inhoud: A. Energie B. Water C. Sensortechnologie D. Agribusiness E. Life Science A. Energie Onder energie wordt verstaan: handel en distributie van aardgas, brandstoffen,

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

Roadmap Next Economy. Hans Beekman

Roadmap Next Economy. Hans Beekman Roadmap Next Economy Hans Beekman Aanleiding Roadmap Next Economy Economische potentie wordt onvoldoende benut Versterken regionale samenwerking noodzakelijk (OESO) Eenduidige toekomstbestendige economische

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

MIT-regeling. MKB Innovatiestimulering Topsectoren. 22 maart 2013. Rolinde Oosterheert

MIT-regeling. MKB Innovatiestimulering Topsectoren. 22 maart 2013. Rolinde Oosterheert MIT-regeling MKB Innovatiestimulering Topsectoren 22 maart 2013 Rolinde Oosterheert Feiten en getallen Subsidie aangekondigd april 2012: meerjarige regeling! Budget 2013: 22 M! Per topsector 2,0 M Uitzonderingen:

Nadere informatie

Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid

Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende

Nadere informatie

Pagina 1 van 31. Ontwikkeling en Innovatie). 1 Minder regels met inachtneming van Europese regelgeving op dit gebied (Steunkader Onderzoek,

Pagina 1 van 31. Ontwikkeling en Innovatie). 1 Minder regels met inachtneming van Europese regelgeving op dit gebied (Steunkader Onderzoek, Oproep voor het indienen van voorstellen voor Publiek-Private Samenwerking (PPS) voor Fundamenteel onderzoek, Industrieel onderzoek en valorisatie via Experimentele ontwikkeling in de sector Tuinbouw en

Nadere informatie

Zorgen voor een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie. Een heldere en ambitieuze pijler van het coalitieakkoord

Zorgen voor een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie. Een heldere en ambitieuze pijler van het coalitieakkoord Zorgen voor een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie Een heldere en ambitieuze pijler van het coalitieakkoord Nederland Ondernemend Innovatieland (NOI) Vergroten van concurrentiekracht van

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek Ralph van den Broek, 23 april 2014 Inhoud 1. Focus 2014 3 2. Batenburg Techniek, huidige situatie 4 Sectoren en marktsegmenten Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie Overijssel maart 2010 RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie

Nadere informatie

Instructiedocument Casus Factsheet

Instructiedocument Casus Factsheet Instructiedocument Casus Factsheet Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons Licentie.

Nadere informatie

Voorsprong met mineralen

Voorsprong met mineralen Voorsprong met mineralen Samen staan de sectoren sterker Deze bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door LTO Gelderland, Overijssel en de Rabobank. Circulaire Economie Nieuwe toverwoord of kansrijke uitdaging

Nadere informatie

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst

Kansen met duurzaam verpakken. Hester Klein Lankhorst Kansen met duurzaam verpakken Hester Klein Lankhorst Samengevat Over: duurzaam verpakken in relatie tot de ontwikkeling naar een circulaire economie; de kansen die duurzaam verpakken biedt en hoe we die

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Agenda Workshop PHA-Programma

Agenda Workshop PHA-Programma Agenda Workshop PHA-Programma Productie en applicatie van polyhydroxyalkanoaten uit afvalstromen Locatie: Wageningen UR Forum gebouwnummer 102, zaal C107 Droevendaalsesteeg 2 6708 PB Wageningen Datum:

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA

Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Netwerkbijeenkomst VAVI, VIGEF & NEBAFA Bio-based Economy Den Haag, 17 april 2013 VAVI VAVI is een belangenvereniging die de belangen behartigt van 7 Nederlandse ondernemingen binnen de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Lokale Bioraffinage. De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa. Marieke Bruins. Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15

Lokale Bioraffinage. De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa. Marieke Bruins. Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15 Lokale Bioraffinage De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15 Marieke Bruins De afgelopen eeuw was er een belangrijke trend in de agrarische

Nadere informatie

Factsheet VKP EU2014 Werkgroep Grondstoffen

Factsheet VKP EU2014 Werkgroep Grondstoffen Factsheet VKP EU2014 Werkgroep Grondstoffen Standpunten voor / van D66 D66 ziet toekomst in een circulaire en biobased economie en zet zich in om de transitie van de fossiel based economie naar de circulaire

Nadere informatie

De oplossingsruimte dijt oneindig uit

De oplossingsruimte dijt oneindig uit Wat betekent Conceptueel Bouwen u? Een beter beheersbaar proces, meer zekerheid over het eindresultaat en veel minder rompslomp: dat is waar Conceptueel Bouwen staat. Het Netwerk Conceptueel Bouwen ondersteunt

Nadere informatie

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013 Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT RvT maart 2013 Het topsectorenbeleid Overheid, Rijksdient voor ondernemend Nederland Tenders voor Demo, pilot en Early adapter projecten Topcluster voor

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Instructiedocument Samenwerkingsovereenkomst

Instructiedocument Samenwerkingsovereenkomst Instructiedocument Samenwerkingsovereenkomst Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons

Nadere informatie

Resultaat break-out sessies. 2 september: toekomst van ISO 26000

Resultaat break-out sessies. 2 september: toekomst van ISO 26000 Resultaat break-out sessies 2 september: toekomst van ISO 26000 1 Inhoud A. Integratie groep 1 B. Integratie groep 2 C Erkenning D. Branchespecifiek E: MVO en innovatie 2 De vragen per focusgebied 1. Wat

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

Dutch Biorefinery Cluster

Dutch Biorefinery Cluster Dutch Biorefinery Cluster Visie, strategie en actieplan 2014-2018 Inleiding De toekomst is aan hernieuwbare recyclebare en upcyclebare groene grondstoffen voor elke denkbare toepassing. De mogelijkheden

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie