Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie"

Transcriptie

1 Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Inleiding Het bestuur van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (hierna het pensioenfonds) heeft een financieel crisisplan opgesteld, hetgeen een beschrijving op hoofdlijnen bevat van het interne beheersingssysteem en de beschikbare sturingsmiddelen. Dit crisisplan is opgesteld met in acht name van de aanwijzingen die daartoe door de Nederlandsche Bank (hierna DNB) zijn uitgevaardigd met de beleidsregel financieel crisisplan van 11 december Een financieel crisisplan is een beschrijving van maatregelen die het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien het realiseren van de financiële doelstellingen van het pensioenfonds in gevaar komt. Dit crisisplan zal aan DNB ter instemming worden voorgelegd en integraal worden opgenomen in de actuarieel bedrijfstechnische nota (abtn) van het pensioenfonds. Elementen van het crisisplan In dit crisisplan wordt ingegaan op de volgende elementen: 1 Definiëring van crisis 2 Kritische ondergrens dekkingsgraad 3 Beschikbare maatregelen in geval van een crisis 4 Inzet van maatregelen 5 Financiële effect maatregelen 6 Evenwichtige belangenafweging 7 Communicatie belanghebbenden 8 Besluitvormingsproces 9 Toetsen crisisplan 10 Inwerkingstelling In navolgende paragrafen worden deze elementen van het crisisplan uitgewerkt. 1

2 1. Definiëring van crisis Voor het bewaken van de doelstellingen van het pensioenfonds rapporteert de uitvoeringsorganisatie van het pensioenfonds elke maand de actuele dekkingsgraad van het pensioenfonds aan het bestuur. Deze rapportage omvat tevens een analyse van de dekkingsgraadontwikkeling en wanneer van toepassing ook een vergelijking van de actuele dekkingsgraad met de verwachting volgens het ingediende korte- en/of langetermijnherstelplan. Er is sprake van een normale situatie bij een vermogen boven evenwichtsniveau ofwel boven de som van technische voorziening (TV) en het vereist eigen vermogen (VEV). Ultimo 2012 komt dat evenwichtsniveau overeen met een dekkingsgraad van 113,9 %. Daalt de dekkingsgraad beneden dit niveau dan is er sprake van een reservetekort en wordt een langetermijnherstelplan opgesteld. Daalt de dekkingsgraad verder tot onder het niveau van 104,4 % dan is er bovendien sprake van een dekkingstekort en wordt ook een kortetermijnherstelplan opgesteld. Het bestaan van een herstelplan, waarin met inzet van de beschikbare sturingsmiddelen wordt aangetoond dat het pensioenfonds binnen de wettelijk gestelde termijnen de tekorten zal opheffen, wordt niet per definitie aangemerkt als crisissituatie. Het pensioenfonds onderscheid de volgende crisissituaties : A B zonder inzet van aanvullende of buitengewone maatregelen kan het pensioenfonds niet (meer) voldoen aan de wettelijke hersteltermijn voor het opheffen van een reservetekort, of zonder inzet van aanvullende of buitengewone maatregelen kan het pensioenfonds niet (meer) voldoen aan de wettelijke hersteltermijn voor het opheffen van een dekkingstekort. Naast deze gedefinieerde crisissituaties onderscheid het pensioenfonds nog een situatie van dreigende crisis in het geval, 1 C het pensioenfonds (nog) niet verkeerd in een situatie ad A of ad B, maar de dekkingsgraad in één kalendermaand (tussen twee opeenvolgende maandrapportages) daalt met 5% of meer. 2 In deze situatie van dreigende crisis is er sprake van een dermate plotselinge en ernstige verstoring op de financiële markten dat er mogelijk aanleiding bestaat tot het onmiddellijk nemen van aanvullende of buitengewone maatregelen. Onder aanvullende of buitengewone maatregelen kan in deze verstaan worden, aanpassing beleggingsbeleid; premieverhogingen boven de premies vermeld in het herstelplan; het reduceren van de voortgezette rechten opbouw, en/of het korten van opgebouwde pensioenaanspraken. Voor een nadere beschrijving en inzetbaarheid van deze maatregelen zie de paragrafen 3 en 4 van dit crisisplan. 2. Kritische ondergrens dekkingsgraad Het begrip kritische ondergrens voor de dekkingsgraad is voor het pensioenfonds relevant wanneer het verkeert in een situatie van dekkings- en/of reservetekort c.q. wanneer een korte- of langetermijnherstelplan van toepassing is. Een herstelplan laat vanuit een actuele dekkingspositie de verwachte ontwikkeling van de dekkingsgraad zien en daarmee het moment waarop naar verwachting het herstel bereikt wordt. Dat moment dient uiteraard uiterlijk te liggen 2

3 op de wettelijk voorgeschreven maximale termijn i.c. vijf jaar voor een korte termijn herstelplan en 15 jaar voor een langetermijnherstelplan. Bovendien laat het herstelplan de autonome herstelkracht van het pensioenfonds zien. Dat wil zeggen gegeven de inzet van de reguliere maatregelen en de uitgangspositie, de jaarlijkse groei van de dekkingsgraad. De definitie voor de kritische ondergrens van de dekkingsgraad wordt nu voor een zeker tijdstip binnen een herstelperiode bepaald als de minimale dekkingsgraad op dat moment waar vanaf nog juist op basis van de autonome herstelkracht van het pensioenfonds herstel bereikt kan worden binnen de voorgeschreven wettelijke termijn. De uiterlijke einddatum voor dit herstel ligt hierbij binnen een lopend herstelplan, gelet op de wettelijk gestelde maxima voor de herstelperiode, al vast. Merk op dat voor het geval op enig moment er binnen een herstelperiode sprake is van een situatie waarbij de actuele dekkingspositie van het pensioenfonds ligt beneden de kritische ondergrens voor de dekkingsgraad, er sprake is van een crisissituatie als bedoeld in de voorgaande paragraaf. Naast het begrip kritische ondergrens speelt ook het begrip kritisch groeipad voor de dekkingsgraad. Hiermee wordt gedoeld op de verwachte ontwikkeling van de dekkingsgraad van de kritische ondergrens tot aan het moment waarop het herstel bereikt is i.c. het einde van de hersteltermijn. De autonome herstelkracht van het pensioenfonds is, gegeven een zeker premieniveau en het achterwege blijven van toeslagen, bepalend voor het kritische groeipad. Daarbij zal die herstelkracht met name afhankelijk zijn van het niveau van de lange rente en het te verwachten rendement (i.c. het overrendement boven de lange rente). Als voorbeeld is in navolgende tabel de kritische ondergrens voor de dekkingsgraad weergegeven bij aanvang van een kortetermijnherstelplan (termijn van drie jaar) afhankelijk van de lange rente en het te verwachten overrendement. Daarbij is uitgegaan van een fixatie van de doorsnee premie op een niveau van 24% van de pensioengrondslagen. Overrendement Lange rente 0% 1% 2% 3% 4% 5% 0% 103.3% 100.3% 1% 103.9% 100.9% 97.9% 2% 104.2% 101.2% 98.2% 95.4% 3% 104.2% 101.2% 98.2% 95.3% 92.6% 4% 103.9% 100.8% 97.8% 94.9% 92.1% 89.5% 5% 100.0% 97.0% 94.1% 91.3% 88.6% 86.0% NB In de situatie van de lege cellen is er onvoldoende herstelkracht en kan bij onderdekking zonder inzet van extra maatregelen geen herstel meer bereikt worden binnen de voorgeschreven driejaarstermijn. Gegeven een zeker stabiel niveau voor de lange rente en het te verwachten overrendement, wordt het kritische groeipad gevonden door betreffende ondergrens voor de dekkingsgraad ook te berekenen bij een resterende herstelduur van respectievelijk 2 en 1 jaar. 3. Beschikbare maatregelen in geval van een crisis Het is van groot belang om te voorkomen dat het pensioenfonds in een crisissituatie terecht komt. Daarom wordt periodiek via ALM-studies/continuiteitsanalyses en het onderzoeken van stress scenario s getoetst of premiebeleid, toeslagbeleid en beleggingsbeleid nog voldoende robuust zijn vormgegeven. Hierbij wordt het beleid getoetst binnen verschillende economische hoofdscenario s waarbij mogelijke beleidsvarianten (premie, toeslagen, beleggingen) nader onderzocht worden. Het bestuursbeleid is erop gericht om, met in acht name van alle randvoorwaarden en doelstellingen van het pensioenfonds, voor zoveel als mogelijk crisissituaties te vermijden. 3

4 Niettemin kan het pensioenfonds in extreme omstandigheden in een situatie van crisis als gedefinieerd in paragraaf 1 komen te verkeren. Primair zal het bestuur in deze omstandigheid bezien in hoeverre er nog maatregelen mogelijk zijn op basis van de uitvoeringsovereenkomst en de geldende regelgeving welke zelfstandig door het bestuur kunnen worden ingezet, zonder overleg of medewerking van derden als bijvoorbeeld CAO-partijen. Zo wordt ook het meeste recht gedaan aan de onafhankelijke positie en de eigen verantwoordelijkheid van het bestuur van het pensioenfonds. De verschillende beleidsopties die ter beschikking staan bestaan in principe uit: a. Binnen eigen mandaat pensioenfondsbestuur: i. Premiebeleid (tot overeengekomen maximum) ii. Beleid pensioentoeslagen iii. Beleggingsbeleid iv. Pensioenkorting b. Buiten eigen mandaat pensioenfondsbestuur: i. Premiebeleid (boven overeengekomen maximum) ii. Pensioenbeleid (inhoud pensioenregeling) Ten aanzien van de genoemde optie van wijzigingen voor het beleid inzake pensioentoeslagen is op te merken dat het bestaande beleid, waar er geen ambitie is om een ex-ante index te volgen en er in principe geen toeslagen zijn beneden een dekkingsgraad van 120%, impliceert dat er in herstelsituaties geen toeslagen plaatsvinden. Dit betekent dat in crisissituaties er geen sprake is van pensioentoeslagen en de inzet van het toeslagenbeleid dus geen toegevoegde waarde zal hebben. In het vervolg van dit crisisplan blijft het beleid met betrekking tot pensioentoeslagen derhalve verder buiten beschouwing. 4. Inzet van maatregelen De mogelijkheid om de in vorige paragraaf genoemde maatregelen in te kunnen zetten en de mate waarin deze oplossing kunnen bieden aan de ontstane crisissituatie is in een aantal gevallen beperkt. Navolgend is voor de verschillende beleidsinstrumenten de inzetbaarheid en relevantie weergegeven : a. Binnen eigen mandaat pensioenfondsbestuur: i. Premie verhoging : Wanneer door wijziging van economische omstandigheden of anderszins de geldende premie niet langer toereikend is voor financiering van de rechtenopbouw of om tijdig herstel te bereiken, kan het bestuur besluiten tot een premieverhoging tot maximaal het tussen CAO partijen afgesproken maximum. Er is voorheen een maximum aan de doorsneepremie gesteld van 26 % van de pensioengrondslagen. iii. Beleggingsbeleid : De beslissingen omtrent de wijze van beleggingen i.c. de keuze van de strategische beleggingsverdeling is volledig in handen van het pensioenfondsbestuur. De betekenis van dit instrument voor oplossing van crisissituaties is echter beperkt. In een situatie van crisis zijn wijzigingen in het beleggingsbeleid wettelijk niet toegestaan wanneer deze een toename van het risico inhouden. Wijzingen zijn dus enkel mogelijk voor zover daarmee een afname van het beleggingsrisico wordt bewerkstelligd. Meer prudentie in de beleggingen impliceert in het algemeen een lagere rendementsverwachting en daarmee minder uitzicht op (snel) herstel. iv. Pensioenkorting : Alleen in zeer uitzonderlijke situaties kan het bestuur van het pensioenfonds gebruik maken van de mogelijkheid om pensioenaanspraken en rechten te korten. Onder meer geldt daarbij als voorwaarde dat alle mogelijke andere maatregelen om het herstel te bespoedigen zijn ingezet maar deze bijeen onvoldoende soelaas bieden. De omvang en fasering van het doorvoeren van pensioenkortingen als mede de 4

5 wijze en tijdstippen van communicatie daarover naar de gerechtigden wordt mede geregeerd door wettelijke voorschriften. b. Buiten eigen mandaat pensioenfondsbestuur, i. Premiebeleid : Wanneer door wijziging van economische omstandigheden of anderszins de overeengekomen maximum premie niet langer toereikend is voor financiering van de rechtenopbouw of om tijdig herstel te bereiken, kunnen op verzoek/aanwijzing van het pensioenfonds sociale partners met elkaar in overleg treden ten einde tot passende afspraken te komen voor een hogere premie. Er is voorheen een maximum aan de doorsneepremie gesteld van 26 % van de pensioengrondslagen. ii. Pensioenbeleid : Aanpassing van de pensioenregeling c.q. reductie van de voortgezette pensioenopbouw komt neer op het (tijdelijk) versoberen van de pensioenregeling. Wanneer de pensioenregeling wordt versobert nemen de kosten van de pensioenopbouw af hetgeen bij handhaving van de premie (als bedrag) een versnelling in het herstel bewerkstelligd. De inhoud van de pensioenregeling is een zaak voor CAO-partijen. Binnen het bestaande karakter van de pensioenregeling, een middelloonregeling, kan voor het versoberen van de pensioenregeling gedacht worden aan: verlaging opbouwpercentage (huidig 2,0 % per dienstjaar); verhoging franchise (2013 : ) nabestaanden pensioen op risicobasis; verhogen pensioenleeftijd. Voor een tijdelijke reductie van de pensioenkosten en evenredige verdeling van de lasten is een verlaging van het opbouwpercentage het meest geëigende instrument. Geordend naar de verschillende gedefinieerde situaties van crisis (zie paragraaf 1), zijn per situatie de volgende instrumenten meest aangewezen/geëigend ter oplossing van de crisis. Situatie A: Zonder inzet van aanvullende of buitengewone maatregelen kan het pensioenfonds niet (meer) voldoen aan de wettelijke hersteltermijn voor het opheffen van een reservetekort. Wanneer er sprake is van een reservetekort maar niet van een dekkingstekort, de dekkingsgraad bevindt zich (2012) dus tussen de waarden 104,4% een 113,9%, mag het instrument van pensioenkorting niet worden ingezet. In deze situatie is men dus aangewezen op de andere genoemde instrumenten, waarbij ten aanzien van premie aanpassingen boven het overeengekomen maximum en/of versobering van de pensioenregeling geldt dat hier de sociale partners aan zet zijn. Afhankelijk van de resterende hersteltermijn is het de vraag of de inzet van voornoemde maatregelen van premieaanpassing en/of versobering pensioenregeling voldoende effect zullen sorteren om het herstel binnen die termijn te bewerkstelligen. Hetgeen overblijft na inzet van bedoelde maatregelen is enkel het beleggingsbeleid. Het reduceren van het beleggingsrisico zal een neerwaartse invloed hebben op het VEV en daarmee op de benodigde herstelperiode. Keerzijde van deze maatregel is dat de rendementsverwachting ook zal afnemen. Situatie B: Zonder inzet van aanvullende of buitengewone maatregelen kan het pensioenfonds niet (meer) voldoen aan de wettelijke hersteltermijn voor het opheffen van een dekkingstekort. DNB heeft als extra eis aan de premie gesteld dat deze dient te contribueren aan het dekkingsherstel wanneer er sprake is van een dekkingstekort.. Dit impliceert dat in deze situatie niet langer premiedemping is toegestaan en er sprake zal zijn van een aanzienlijk hogere minimaal vereiste premieafdracht (gebaseerd op niveau actuele marktrente). Gelet op het overeengekomen maximum dat aan de premie gesteld is, 5

6 zal de inzet van een premieverhoging voorgelegd moeten worden aan CA-partijen. Daarnaast komt meest aannemelijk daarbij ook een versobering van de pensioenregeling in beeld om aan het gestelde vereiste, van een aan het herstel contribuerende premie, te kunnen voldoen. Het reduceren van het beleggingsrisico heeft geen invloed op de omvang van het minimaal vereist eigen vermogen (hierna MVEV), waarmee de inzet van dit instrument in onderhavige crisissituatie contra productief zal werken (verlenging hersteltermijn). Wil niet zeggen dat er uit andere hoofde, bijvoorbeeld het voor zoveel als mogelijk vermijden van het risico op pensioenkorting, toch aanleiding kan bestaan om de beleggingsrisico s te verminderen. Wanneer, na een eventuele reductie van de beleggingsrisico s en, een volledige inzet van de beleidsinstrumenten van premie en pensioenopbouw blijkt dat de maatregelen bijeen onvoldoende zijn om het dekkingsherstel te bereiken in de daarvoor gestelde termijn, resteert enkel het instrument van een korting van pensioenaanspraken. Ten aanzien van de mate waarin en de fasering van pensioenkortingen, worden de wettelijke aanwijzingen gevolgd. 3 Situatie C: Het pensioenfonds (nog) niet verkeerd in een situatie ad A of ad B, maar de dekkingsgraad in één kalendermaand (tussen twee opeenvolgende maandrapportages) daalt met 5% of meer. In deze situatie, waarin wanneer er al sprake zou zijn van een tekort de uiterst toegelaten hersteltermijnen nog haalbaar zijn, moet in verband met de plotseling en ingrijpend verslechterde situatie op de financiële markten overwogen worden of de inzet van extra maatregelen (buiten de in de financiële opzet reeds aanwezige mechanismen) ter voorkoming van een crisissituatie nodig is. De instrumenten die hiertoe in onderhavige situatie meest geëigend zijn, bestaan uit de mogelijke inzet van het premiebeleid en/of het beleggingsbeleid. 5. Financiële effect maatregelen De financiële impact van de inzet van de diverse beleidsinstrumenten is heel verschillend, navolgend is per mogelijke maatregel een indicatie gegeven voor de (mogelijke) impact op de dekkingsgraad(ontwikkeling). Beleggingsbeleid: Een wijziging van het beleggingsbeleid heeft geen onmiddellijke invloed op de dekkingsgraad van het pensioenfonds. Door een wijziging verandert in het algemeen wel het risicoprofiel en de rendementsverwachting. Beide genoemde zaken zijn van invloed op een herstelplan, enerzijds zal namelijk de wijziging van het risicoprofiel een effect hebben op de omvang van het VEV en anderzijds zal een andere rendementsverwachting invloed hebben op de herstelcapaciteit van het pensioenfonds i.c. op de verwachte meeropbrengsten. Merk op dat in paragraaf 4 reeds enkele relativerende opmerkingen zijn gemaakt over de inzetbaarheid van het beleggingsbeleid en dat het instrument enkel effectief kan zijn voor oplossing van een crisissituatie ad A. De financiële impact van deze maatregel kan niet eenvoudig worden aangegeven omdat er als gezegd tegen elkaar inwerkende krachten zijn (verlaging VEV, maar ook verlaging verwachte opbrengsten), en de invloed afhankelijk is van de mate van risico reductie. Wel kan gesteld worden dat het volledig uitschakelen van het beleggingsrisico (indien mogelijk), dat wil zeggen beleggen in een volledig gematchte risicovrije portefeuille, zal resulteren in, een verlaging van het VEV tot het niveau van het MVEV, en een reductie van de toekomstige over rendementen tot nihil. De consequentie van deze (theoretische) situatie is dat de nominale verplichting volledig is zeker gesteld maar er naar de toekomst geen meeropbrengsten meer zijn waardoor het uitzicht op toeslagen ook volledig is verdwenen. 6

7 Pensioenbeleid: De materiële betekenis van inzet van het pensioenbeleid voor oplossing van tekortsituaties is voor het pensioenfonds beperkt. De invloed hangt af van het niveau van de lange rente. In navolgende tabel is weergegeven welke procentuele kostenreductie van de pensioenopbouw benodigd is voor het bereiken van 0,25 % (extra) dekkingsherstel per jaar (onder overigens gelijke omstandigheden). Stand lange rente Benodigde reductie opbouw voor 0,25% DG-herstel/jaar reductie % opbouw % 0% 4.3% 1.92% 1% 4.5% 1.91% 2% 4.7% 1.91% 3% 5.0% 1.90% 4% 5.2% 1.90% 5% 5.5% 1.89% Premiebeleid: De materiële betekenis van een premieverhoging voor het versnellen van het herstel is evenals de inzet van het pensioenbeleid voor het pensioenfonds beperkt. Ook is de invloed van een premieverhoging afhankelijk van het niveau van de lange rente. In navolgende tabel is weergegeven welke procentuele premieverhoging ten opzichte van gedempt kostendekkend niveau benodigd is voor het bereiken van 0,25 % (extra) dekkingsherstel per jaar (onder overigens gelijke omstandigheden). Stand lange rente Benodigde premieverhoging voor 0,25% DG-herstel/jaar verhoging % % PG-som 0% 9.1% 2.2% 1% 7.7% 1.8% 2% 6.4% 1.5% 3% 5.4% 1.3% 4% 4.5% 1.1% 5% 3.8% 0.9% Pensioenkorting: Pensioenkortingen zijn zeer effectief voor het bereiken van eerder herstel, maar werken slechts eenmalig. Grofweg kan gesteld worden (bij lage dekkingsposities) dat bij 1% korting op de pensioenen een 1% hogere dekkingsgraad bereikt wordt. 6. Evenwichtige belangenafweging Het bestuur van het pensioenfonds benadrukt dat bij de te nemen crisismaatregelen een evenwichtige belangenafweging voorop staat. Hieraan geeft het bestuur invulling door de lasten van de crisismaatregelen zo evenwichtig mogelijk te verdelen over de belanghebbenden. De belanghebbenden van het pensioenfonds zijn de deelnemers, gewezen deelnemers, pensioengerechtigden en de aangesloten werkgevers. Bij de lastenverdeling houdt het bestuur onder meer ook rekening met het onderscheid jongeren en ouderen en hoge en lage inkomens. Zo kan bijvoorbeeld, bij het versoberen van de pensioenregeling, het effect van de mogelijke versoberingen (opbouwpercentage,franchise et cetera) zeer verschillend uitwerken bij hoge of lage inkomens. Voor wat het onderscheid ouderen versus jongeren is bijvoorbeeld van belang te 7

8 onderkennen dat het uitzicht op herstel bij een eenmaal doorgevoerde pensioenkorting voor jongeren groter is dan voor ouderen i.c. de reeds gepensioneerden. Een evenwichtige belangenafweging kan in geval van pensioenkortingen derhalve mogelijk impliceren dat gedifferentieerd wordt in de toepassing van pensioenkortingen. 7. Communicatie belanghebbenden Het bestuur van het pensioenfonds vindt het belangrijk dat alle belanghebbenden bij het pensioenfonds kennis nemen van het crisisplan en tijdig worden geïnformeerd wanneer crisismaatregelen worden ingezet. Ook bij dreiging van crisissituaties en wanneer zich omstandigheden voordoen die ingrijpend zijn voor de financiële positie (of ontwikkeling daarin) van het pensioenfonds wordt er extra communicatie ingezet om de belanghebbenden zo goed en duidelijk mogelijk te informeren. De inhoud van het crisisplan wordt ter advisering voorgelegd aan de deelnemersraad. Het bestuur informeert de CAO-partijen, de (gewezen) deelnemers en de pensioengerechtigden over het crisisplan. Aan de betrokken vakbonden en de aangesloten werkgevers wordt hiertoe een brief gezonden met daarbij het crisisplan. De actieve deelnemers en pensioengerechtigden worden over de inhoud van het crisisplan geïnformeerd via de website en nieuwsbrief van het pensioenfonds. Gewezen deelnemers worden enkel via de website van het pensioenfonds geïnformeerd. Aanpassingen in het beleggingsbeleid worden gecommuniceerd via de website en de nieuwsbrief van het pensioenfonds. Voorstellen tot aanpassing van het premie- en of pensioenbeleid, worden zonodig (buiten mandaat) met kwantitatieve onderbouwing door het pensioenfonds voorgelegd aan CAO-partijen. Besluiten van CAO-partijen in dit kader, en premieaanpassingen binnen het mandaat van het pensioenfondsbestuur, worden actief en schriftelijk gecommuniceerd naar de betrokken vakbonden en de aangesloten werkgevers. De actieve deelnemers.worden geïnformeerd over aanpassing van het premie- en/of pensioenbeleid via de website en de nieuwsbrief. Communicatie omtrent pensioenkortingen vindt plaats conform de wettelijke aanwijzingen daartoe. De gerechtigden die door een pensioenkorting worden getroffen worden daarover schriftelijk en ten minste één maand voor de inwerkingtreding geïnformeerd. 8. Besluitvormingsproces De voorzitters van het pensioenfonds zullen bij het ontstaan van een (dreigende) crisissituatie (volgens paragraaf 1 van dit plan) zo snel als mogelijk, maar in elk geval binnen een termijn van vier weken, een bestuursvergadering beleggen. Het bestuur geeft opdracht aan de adviserend actuaris van het pensioenfonds om met oog op de ontstane (dreigende) crisissituatie ten behoeve van die vergadering een advies op te stellen waarin is opgenomen : in geval van een crisissituatie, een weergave van het kritische herstelpad en de mate waarin men hierop achterloopt, en een weergave van de inzetbare maatregelen met daarbij indicaties voor de effectiviteit daarvan, en een advies voor, gegeven de ontstane situatie, als meest geëigend te beschouwen inzet van maatregelen. In deze bestuursvergadering zal de (dreigende) crisissituatie en de mogelijke maatregelen ter oplossing daarvan worden besproken. Voor zover het wenselijk en mogelijk is om binnen het eigen mandaat van het bestuur afdoende maatregelen te nemen, zal in de vergadering het besluit tot inzet van bedoelde maatregelen worden genomen. Voor zover de wenselijke maatregelen vallen buiten het mandaat van het pensioenfondsbestuur, dit betreft dan gewenste aanpassing 8

9 van premie- en/of pensioenbeleid, zal het bestuur in de bestuursvergadering besluiten tot een desbetreffend verzoek aan de CAO-partijen. Na instemming door CAO-parijen zal het pensioenfondsbestuur de maatregelen doorvoeren en communiceren naar betreffende belanghebbenden. Wanneer CAO-partijen het omklede verzoek van het pensioenfondsbestuur niet inwilligen of slechts gedeeltelijk tegemoet komen aan dit verzoek, zal het bestuur zich opnieuw beraden over de te nemen (aanvullende) maatregelen. 9. Toetsen crisisplan Dit crisisplan zal telkens worden geactualiseerd wanneer de situatie hiertoe aanleiding geeft. Het crisisplan is geen statisch geheel, maar maakt onderdeel uit van het risicomanagement van het pensioenfonds. Het crisisplan en risicomanagement van het pensioenfonds is vastgelegd in de abtn van het pensioenfonds. De abtn wordt periodiek door het pensioenfonds geëvalueerd en zo nodig aangepast. Ook worden premiebeleid, toeslagbeleid en beleggingsbeleid periodiek getoetst aan de hand van ALM-studies en continuiteitsanalyses. De periodieke toetsing van het crisisplan zal bij deze toetsing worden meegenomen. Ten slotte zal de effectiviteit van het crisisplan worden beoordeeld, nadat zich een crisis heeft voorgedaan en het crisisplan ten uitvoer is gebracht. Als gevolg van de ervaring die in een dergelijke situatie wordt opgedaan, kan het crisisplan verder worden geactualiseerd. 10. Inwerkingtreding Dit crisisplan is na consultatie van de betrokken partijen, in casu de deelnemersraad, CAOpartijen en DNB, in werking per 23 maart 2012 en aangepast per 29 november

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan.

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan. Crisisplan 1. Inleiding Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota Versie 19 april 2012 Inleiding Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan Inleiding Het bestuur van het pensioenfonds heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Een financieel crisisplan is een beschrijving van maatregelen die het bestuur

Nadere informatie

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 Inhoud Inleiding 3 1. Beschrijving crisissituatie 3 2. Beleidsdekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen

Nadere informatie

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren:

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren: Vastgesteld door het bestuur op 16 mei 2012 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beschrijving crisissituatie... 3 3. Dekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen... 4 4. Maatregelen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen

Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen CONSULTATIEVERSIE Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen Beleidsregel van De Nederlandsche Bank van. 2011, nr. Tb/2011/.., inzake het opstellen van een financieel crisisplan in het kader van

Nadere informatie

Bijlage V Crisisplan. Inhoudsopgave

Bijlage V Crisisplan. Inhoudsopgave 81 Bijlage V Crisisplan Inhoudsopgave 1 Inleiding... 82 2 Elementen van het crisisplan... 82 3 Crisisplan Stichting Pensioenfonds Holland Casino... 83 3.1 Wanneer is er sprake van een crisis... 83 3.2

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen FINANCIEEL CRISISPLAN

Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen FINANCIEEL CRISISPLAN Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen FINANCIEEL CRISISPLAN Juni 2015 Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 1 2. ELEMENTEN VAN EEN FINANCIEEL CRISISPLAN... 2 3.

Nadere informatie

CRISISPLAN - SAMENVATTING

CRISISPLAN - SAMENVATTING CRISISPLAN - SAMENVATTING MAATREGELEN ALS DE FINANCIËLE POSITIE IN GEVAAR IS 1 juli 2015 Inleiding Dit crisisplan beschrijft wat het Algemeen Bestuur gaat doen als het Pensioenfonds in een crisissituatie

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door het bestuur 1 Inleiding Dit financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan (versie: 28 september 2015) Inleiding In dit document is het financieel crisisplan van Stichting Pensioenfonds Ahold (hierna: het Pensioenfonds ) beschreven. Doel van dit financiële

Nadere informatie

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds NN CDC Pensioenfonds per 8 juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding...3 Opzet van het financieel crisisplan...3 1. Risico s en crisissituaties...4 2. Maatregelen ter voorkoming van crisissituaties en herstel

Nadere informatie

Bpf GBP. Financieel beheersplan

Bpf GBP. Financieel beheersplan Bpf GBP Financieel beheersplan Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doel en kader van het financieel beheersplan... 4 2.1 Crisissituatie... 4 2.2 Kritische grens en dekkingsgraad... 5 2.3 Richtlijn... 6 3. Maatregelen...

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND

FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND 1. Inleiding Het financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur van Stichting Pensioenfonds Thales Nederland

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds. Geacht bestuur,

Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds. Geacht bestuur, De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht pensioenfondsen Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnb.nl Onderwerp Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds Handelsregister

Nadere informatie

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds DNB Crisisplan Stichting Honeywell 21 September 2011 Agenda Introductie Opzet crisisplan Nut en noodzaak crisisplan Concept crisisplan - discussiepunten - Wanneer is er spraken van een crisissituatie?

Nadere informatie

Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen

Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen Uw kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer Bijlage(n) 4 Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen Geacht bestuur, Sinds 1 mei 2012 moeten alle pensioenfondsen beschikken

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten. Financieel crisisplan

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten. Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten Financieel crisisplan Versie 12 juni 2015 1 1. Inleiding In dit financieel crisisplan legt het bestuur van de Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

reëel financieel toetsingskader (FTK2)

reëel financieel toetsingskader (FTK2) nominaal financieel toetsingskader (FTK1) - bestaande contract - nominale contract - uitkeringsovereenkomst - onderscheid tussen nominale opbouw en indexatie - 2,5% onderdekkingskans maatstaf voor nominale

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doel en kader van het financieel crisisplan... 4 2.1 Crisissituatie... 4 2.2 Kritische dekkingsgraad... 5 2.3 Richtlijn... 6 3. Maatregelen... 7 3.1 Maatregel

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Bijlage G - FINANCIEEL CRISISPLAN VERSIE D.D. 26 APRIL 2012 Inhoud Pagina 1. Inleiding 2 2. Doel en kader van het financieel crisisplan 3 2.1. Crisissituatie 3 2.2.

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Het Financieel Toetsingskader wijzigt

Het Financieel Toetsingskader wijzigt Het Financieel Toetsingskader wijzigt Wat zijn de consequenties en welke keuzes kunt u maken? Dit document is gebaseerd op het wetsvoorstel van 25 juni 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen

Nadere informatie

Financieel crisisplan Bijlage: Escalatieplan

Financieel crisisplan Bijlage: Escalatieplan Financieel crisisplan Bijlage: Escalatieplan Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus 11 december 2013 Belangrijke informatie Het crisiscommissie bestaat uit de volgende personen: - Het dagelijks

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix.

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Algemene toelichting Artikel 86 van de Pensioenwet schrijft voor dat er bij voorwaardelijke toeslagverlening een consistent geheel dient te zijn

Nadere informatie

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Artikel 1 Definities De begripsomschrijvingen zoals opgenomen in het Pensioenreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw (hierna:

Nadere informatie

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK Werknemers- en werkgevers-organisaties in de Metaal en Techniek en Metalektro, samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek en de Stichting Raad van

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan.

Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan. Vervolg: personeelsbijeenkomst nieuwe stijl Herstelplan PGB Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan. Inhoud Dit herstelplan

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW BIJLAGE: DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW 25 JUNI 2009 Bijlage bij Herstelplan BPF Bouw 25 juni 2009: Dekkingsgraadsjabloon per 1 januari 2009

Nadere informatie

: Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef

: Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef De Nederlandsche Bank T.a.v. de heer drs. J.A.C. Luijks RA Postbus 929 7301 BD Apeldoorn Datum : 11 mei 2009 Betreft : Herstelplan Stichting Pensioenfonds ACF/Brocacef Geachte heer Luijks, Bijgaand treft

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader

Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader 2 Dertien bestuurlijke uitdagingen in het nieuwe financieel toetsingskader Door: Stef Vermeulen Op 1 januari 2015 is het langverwachte wetsvoorstel Aanpassing financieel toetsingskader ingevoerd. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

1.1 Naam: T.W.F. Hillen 1.2 Telefoonnummer: 1.3 E-mailadres: F.C.L. Terpstra

1.1 Naam: T.W.F. Hillen 1.2 Telefoonnummer: 1.3 E-mailadres: F.C.L. Terpstra Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: TWF Hillen 2 Telefoonnummer: E-mailadres: Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor / betrokken bij invulling rapportage

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 1 Doel van deze bijeenkomst Toelichting waarom overstap naar nieuwe pensioenuitvoerder Toelichting waarom nieuwe pensioenregeling per 1-1-2015

Nadere informatie

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p.

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Agenda VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Waarom UPO Pensioen in Nederland Wijziging Pensioen 1 januari 2012 Het UPO Partner, pensioen en scheiding Waarom UPO Iedereen die deelneemt aan een pensioenregeling

Nadere informatie

Onderwerp: Rapport evenwichtig belangenafweging bij de vaststelling van de pensioenpremie voor 2015

Onderwerp: Rapport evenwichtig belangenafweging bij de vaststelling van de pensioenpremie voor 2015 CONFIDENTIEEL Onderwerp: Rapport evenwichtig belangenafweging bij de vaststelling van de pensioenpremie voor 2015 Toezicht pensioenfondsen Expertisecentrum bedrijf en organisatie Leeswijzer rapport: 1.

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 2 juli 2015 1 Agenda Opening 2014 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk nftk Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014

Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014 Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014 Wat doet het ftk? Wat zit er in de pot? Wat is er beloofd? Generatiebalans FTK = beheersingssysteem Indicator Nominale dekkingsgraad

Nadere informatie

Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL.

Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL. AZL NV Pensioenregeling met ingang van 2013 Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL. We kunnen

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Kerkrade, 12 november 2013 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Matrix ten aanzien van de toeslag pensioenaanspraken en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers):

Matrix ten aanzien van de toeslag pensioenaanspraken en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers): Matrix ten aanzien van de toeslag en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers): Toeslagbeleid, A. Geen beleid over B. Geen doelgericht toeslagbeleid Er is geen

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader S&V Reflector De implementatie van het nieuwe Dienen de pensioenfondsen hun Financieel Toetsingskader langlopende swaps te verkopen? Welke keuzes kunt u maken en wie betrekt u daarbij? Een risicomanagement

Nadere informatie

1.1 Naam: Roy Meusen 1.2 Telefoonnummer: 088-1162763 1.3 E-mailadres: dnb-staten-fav@azl.eu. Ronald Volders Telefoonnummer: 088-1162770

1.1 Naam: Roy Meusen 1.2 Telefoonnummer: 088-1162763 1.3 E-mailadres: dnb-staten-fav@azl.eu. Ronald Volders Telefoonnummer: 088-1162770 Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Roy Meusen 2 Telefoonnummer: 0-6276 E-mailadres: dnb-staten-fav@azleu Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Sectorbrief VPL-regelingen

Sectorbrief VPL-regelingen Sectorbrief VPL-regelingen 1. Inleiding Bij de afschaffing van VUT en prepensioen hadden werkgevers en werknemers in 2006 en 2007 de mogelijkheid om arbeidsvoorwaardelijke afspraken te maken over extra

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN

FINANCIEEL CRISISPLAN FINANCIEEL CRISISPLAN (vastgesteld door het Bestuur op 26 januari 2015) 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Definitie crisissituatie... 4 3. Kritische Dekkingsgraad... 4 4. Ter beschikking staande maatregelen...

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Stichting Pensioenfonds Forbo Financieel Crisisplan Maart 2013 Dit rapport heeft 30 pagina s Financieel Crisisplan Documentbeheer en goedkeuring Versiebeheer Versie Auteur Datum Revisie 0.1 Harold/Ton/Henk/Ben

Nadere informatie

Financieel Crisisplan. (inclusief draaiboek communicatie) Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie

Financieel Crisisplan. (inclusief draaiboek communicatie) Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie Financieel Crisisplan (inclusief draaiboek communicatie) Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie Augustus 2013 1. Inleiding Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie (het PWRI) heeft een financieel

Nadere informatie

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10 Staat/formulier K0 blad 2 Datum in herstel (ddmmjj) 2 2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 0 Onderbouwing gekozen hersteltermijn Er is voor een termijn van 0 jaar gekozen omdat een relatief lange termijn

Nadere informatie

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Aan: alle actieve deelnemers alle gewezen deelnemers alle pensioengerechtigden datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Betreft: de risico s van het pensioenfonds voor

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten

Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen. Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten Korte termijn: onnodig korten van rechten voorkomen Lange termijn: naar een nieuw FTK op basis van nieuwe pensioencontracten De daling van de dekkingsgraden heeft de afgelopen weken een uitgebreide discussie

Nadere informatie

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 20150324 Reglement Pensioenopbouw Extra pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 2 Voorwoord

Nadere informatie

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK)

Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Reactie op het wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader (FTK) Utrecht, 2 september 2014 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1 In deze notitie treft u de reactie aan

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

Antwoord: Gelet op het antwoord op de eerste vraag, is deze vraag niet aan de orde.

Antwoord: Gelet op het antwoord op de eerste vraag, is deze vraag niet aan de orde. Bijlage: antwoorden op de vragen van de Pensioenfederatie Naar aanleiding van een vraag van de CDA-fractie zijn hieronder de vragen van de Pensioenfederatie beantwoord die zijn opgenomen in de notitie

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

1. In het eerste en tweede lid wordt schriftelijk vervangen door: schriftelijk of elektronisch.

1. In het eerste en tweede lid wordt schriftelijk vervangen door: schriftelijk of elektronisch. CONCEPT Voorontwerp van het voorstel van wet tot wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK

RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK PPF APG Pieter Kasse / Manja Rietjens 15/16/17 januari 2014 RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK ONDER DEELNEMERS AANLEIDING ONDERZOEK Inzicht in (risico)voorkeuren van deelnemers en gepensioneerden

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Reglement deelnemersraad BPF Bouw

Reglement deelnemersraad BPF Bouw Reglement deelnemersraad BPF Bouw Artikel 1 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: Stichting: Bestuur: Statuten: Pensioenreglement: Deelnemers: Pensioengerechtigden: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers POPULAIR JAARVERSLAG 2014 Financiële situatie Beleggingen De organisatie Veranderingen Communicatie 2014 in cijfers 2 Pensioenfonds UWV heeft in 2014 veel aandacht besteed aan de toekomst van het pensioenfonds,

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan ingediend bij en goedgekeurd

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1 RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL Vraag 1 Onder het huidige FTK krijgen pensioenfondsen te maken met de zogenaamde beleggings -spagaat: aan de ene kant kan er weinig risico worden genomen

Nadere informatie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Pensioennieuws December 2014 Nummer 17 Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Het Baksteenpensioenfonds

Nadere informatie

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort Verkort jaarverslag 2011 Elk jaar publiceert Metro Pensioenfonds een jaarverslag waarin het pensioenfonds verantwoording aflegt over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Dat moet van de toezichthouder,

Nadere informatie

Uitvoeringsreglement. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Levensmiddelen. Versie 1 juli 2015

Uitvoeringsreglement. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Levensmiddelen. Versie 1 juli 2015 Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Levensmiddelen Versie 1 juli 2015 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen... 3 Artikel 1.1 Definities... 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Voor mensen die het naadje van de kous willen weten.

Voor mensen die het naadje van de kous willen weten. Voor iedereen interessant. Voor mensen die het naadje van de kous willen weten. 26 september 2011 Voor iedereen interessant. Voor mensen die het naadje van de kous willen weten. In het jaarverslag legt

Nadere informatie