Jaarrapportage 2007 DESSUS

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarrapportage 2007 DESSUS"

Transcriptie

1 Jaarrapportage 2007 DESSUS Jaarrapportage 2007 Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider Themaleider IN DESSUS Universiteit van Amsterdam Luca Bertolini Piet Rietveld

2 Hoofdstuk 1. Inhoudelijke focus Huidige leefstijlen zijn sterk afhankelijk van mobiliteit. Deze mobiliteit heeft echter ook negatieve externe gevolgen. Hoe kunnen we deze leefstijlen blijven ondersteunen terwijl we tegelijkertijd de negatieve effecten ervan reduceren? Dit is de kerntaak voor de transitie naar een duurzame mobiliteit. Een betere integratie van ruimtelijke- en vervoersplanning kan een deel uitmaken van het oplossingenpakket. Door deze integratie kan een hogere bereikbaarheid voor mensen en bedrijven worden gerealiseerd met een lagere impact op de vervoernetwerken. Bijvoorbeeld, de ontwikkeling van OV netwerken in samenhang met geconcentreerde woonwijken, bedrijventerreinen en recreatiemogelijkheden rondom de stations kan OV meer concurrerend maken ten opzichte van de auto. Er is een brede en groeiende consensus over het nut van deze integratie in de academische wereld, onder bedrijven, bij planning professionals en bij verschillende overheden. In de praktijk blijkt integratie echter makkelijker gezegd dan gedaan. Zowel institutionele als inhoudelijke verschillen vormen barrières tussen de twee domeinen. DESSUS pakt twee van deze barrières aan. Een eerste barrière is het gebrek aan een gemeenschappelijke taal en procedure voor de integratie van ruimtelijke- en vervoersplanning in vroege, strategische fases van het planningsproces. Aangezien dit de fase is waar problemen worden gedefinieerd, mogelijke oplossingen worden afgetast en beleidsrichtingen worden bepaald, kan gezegd worden dat zonder integratie hier de kansen op latere integratie zeer gering zijn. Een tweede barrière is het onvermogen om tot integrale ruimte-vervoer strategieën te komen die rekening houden met sterk gedifferentieerde mobiliteitsbehoeften. Dit is problematisch in een individualistische samenleving, omdat het de uitdaging van planners is om condities te scheppen voor specifieke individuen en groepen in plaats van voor de generieke inwoner. Er zijn veel instrumenten ontwikkeld die integrale ruimte-vervoer strategievorming pogen te ondersteunen, maar hoogstens enkele worden gebruikt in de dagelijkse planningspraktijk. Twee problemen (gerelateerd aan bovenstaande barrières) lijken implementatie in de weg te staan. Ten eerste worden instrumenten vaak ontwikkeld door universiteiten en/of adviesbureaus zonder actieve betrokkenheid van de potentiële gebruikers (voornamelijk planners) bij het gehele ontwikkelingsproces. Ten tweede richten de instrumenten zich meestal op een generieke populatie met generieke mobiliteitseigenschappen (bijvoorbeeld statistisch verdeeld rondom een gemiddelde). Daarbij missen ze de werkelijke complexiteit van een gevarieerde samenstelling van individuen, die ieder een eigen activiteitenpatroon hebben en derhalve verschillende mobiliteitsbehoeften kennen. Het doel van DESSUS is daarom tweeledig. Ten eerste richt het project zich op een grote betrokkenheid van planners bij het ontwikkelen van planningsondersteunende instrumenten. De aanname is dat dit zal leiden tot meer relevant en bruikbare instrumenten. Ten tweede richt DESSUS zich op het inhoudelijk verbeteren van de instrumenten door kennis te ontwikkelen over activiteitenpatronen van (groepen) individuen en deze in de modellen toe te voegen. De verwachting is dat dit zal leiden tot realistischere oorzaak-gevolg patronen en makkelijker te interpreteren resultaten voor niet-experts. Als eerste onderzoeksstap is de huidige staat van instrumenten ter ondersteuning van ruimte-vervoer strategievorming in beeld gebracht om beter te begrijpen hoe planners de instrumenten ervaren en wat zij als cruciale verbeteringen zien. Daarna zijn inzichten in kennismanagement, systeem analyse, software ontwikkeling en (groeps)leerprocessen vertaald in een methode voor de ontwikkeling van planningsondersteunende instrumenten. Centraal in deze methode (Mediated Planning Support) staat dat instrument ontwikkelaars en toekomstige gebruikers gezamenlijk een instrument ontwikkelen en gebruiken in een iteratieve, stapsgewijze benadering die leereffecten oplevert voor alle betrokken partijen (figuur 1). 1

3 FIGUUR 1 Mediated Planning Support (MPS) voor integrale ruimte-vervoer strategievorming. De MPS methode is bedoeld om toegepast te worden in concrete planning praktijken waar behoefte is aan integrale ruimte-vervoer strategievorming en waar adequate planningsondersteuning mist. Echter, dit wordt niet gedaan in een klassieke (paralelle) case study aanpak. De MPS toepassingen (pilots) worden gebruikt om te leren over de mechanismen achter MPS en om ze te verbeteren in een volgende pilot. Hierdoor ontstaat ruimte voor leereffecten voor de onderzoekers. Door te reflecteren op de pilots kan de kennis over deze mechanismen verbreed en verdiept worden. Door te werken in concrete praktijken ontstaan kansen voor het opschalen van deze kennis: participanten nemen hun ervaringen vanuit de pilots mee naar hun andere dagelijkse activiteiten en opgeleverde resultaten (zowel instrumenten als ruimte-vervoer strategieën) kunnen dienen als positieve voorbeelden voor andere planningspraktijken. Voor de differentiatie van mobiliteitsbehoeften is de observatie dat in Value of Time studies de waarde van tijd afhangt van allerlei socio-demografische kenmerken (zoals inkomen, opleidingsniveau en geslacht) het startpunt. De invloed van karakteristieken als activiteiten en reispatronen wordt echter nauwelijks onderzocht. Hier richten we ons op de analyse van de invloed van karakteristieken van de tour (activiteiten en reis pakketen) op de waarde van reistijd. Verschillende modellen zijn geschat voor woon-werk relaties en vrije tijd rekening houdende met socio-demografische kenmerken. De huidige staat van instrumenten is geanalyseerd door enerzijds open interviews met instrument ontwikkelaars en anderzijds door een web-based vragenlijst die is ingevuld door ruim 120 ruimtelijke en vervoerkundige planners en modelontwikkelaars die ervaring hebben met pogingen tot integratie. De onderzoeksmethodologie die is toegepast voor de pilots is gebaseerd op concepten uit de ontwerpende wetenschappen (Bereiter, 2002). Gedurende de pilots spelen de onderzoekers een actieve faciliterende rol, terwijl tegelijkertijd de participanten worden geobserveerd. Tussen de pilots vind reflectie plaats aan de hand van het context, intervention, mechanism and outcome concept (Pawson and Tilley, 1997; Van Aken 2004, 2005). Ook worden de participanten betrokken bij de reflectie, zodat ze zelf inzichten ontwikkelen in hun leerproces en ervaringen waardoor ze zich kunnen ontwikkelen tot reflective practitioners (Schön, 1983). Voor de differentiatie van mobiliteitsbehoeften is gebruik gemaakt van revealed preference methodes. Hiervoor is het Mobiliteits Onderzoek Nederland 2004 gebruikt, aangevuld met enkele andere datasets. Multinominale logit modellen voor woon-werk en recreatieve tours zijn geschat door middel van LimDep software. DESSUS zal uiteindelijk de volgende producten opleveren: - Een gevalideerde methode om planningsondersteunende instrumenten te ontwikkelen om integrale ruimte-vervoer strategievorming te ondersteunen; 2

4 -Een gevalideerde methode om inzichten in gedifferentieerde mobiliteitsbehoeften in te brengen in een planningsondersteunend instrument; -Voor iedere pilot, een contextspecifiek planningsondersteunend instrument, en; -Voor iedere pilot, inzichten in specifieke ruimte-transport strategieën voor een transitie naar een meer duurzame mobiliteit. Hoofdstuk 2. Impact en Spin off Onze strategie voor opschaling heeft verschillende componenten. Ten eerste is iedere pilot, hoewel niet formeel, sterk verbonden met besluitvormingsprocessen via de inhoud en betrokken personen: concrete planningsproblemen worden behandeld en echte stakeholders participeren. Daardoor biedt het een ruimte voor reflectie op huidige praktijken door degene die daar direct bij betrokken zijn en een ruimte waarin nieuwe ideeën (over problemen en oplossingen) vrijelijk kunnen worden verkend en, als ze zinvol zijn, mee worden genomen naar de praktijk. Eén van de kerntaken voor 2008 en verder is om beter te begrijpen hoe dit leerproces plaatsvindt binnen en buiten de workshops in de pilots om dit efficiënter te kunnen ondersteunen. Op de lange termijn kijken we naar manieren om de mechanismen van de MPS methode continue in de praktijk in te zetten of zelfs te institutionaliseren zonder onze directe betrokkenheid. Mogelijkheden daarvoor zijn het opzetten van kennisnetwerken tussen planners die MPS gebruiken (communities of practice), overname van de mechanismen door adviesbureaus of overheden (bijvoorbeeld KPVV), en de institutionalisering door een lokale of centrale overheid. In 2007 zijn twee pilots afgerond (Amsterdam en Breda) en is een derde opgestart (Amsterdam 2). De eerste fase van het gedifferentieerde mobiliteits onderzoek, de revealed preference studie, is eveneens afgerond. De afgerond pilots hebben beide geresulteerd in een rapport over ruimte-vervoer strategieën geschreven in samenwerking met de betrokken planners. Verder is er in de Amsterdamse pilot een handboek geschreven voor en door de verkeersmodel afdeling van de gemeenten. Als laatste is er een rapport verschenen over de revealed preference studie. In 2007 zijn uitkomsten en lessen van de eerste case gepresenteerd op het CVS congres in Antwerpen (planners; genomineerd voor beste toegepaste paper), het 2e Framing Land Use Dynamics congres in Utrecht (instrument ontwikkelaars), het CUPUM congres in Brazilie (instrument ontwikkelaars) en op het CORP congres in Wenen (instrument ontwikkelaars; benoemd tot beste congrespaper). De MPS methode is tevens gepresenteerd in Brazilie. Eerste toepassingen ervan zijn gepresenteerd in Nederlandse vakliteratuur (Verkeerskunde, VI matrix, Rooilijn). Het project is ontwikkeld in samenwerking met het stedelijk en transport planningsonderzoek en onderwijs aan de universiteit van Amsterdam en het stedelijk en transport geografisch programma aan de Universiteit Utrecht. De programmaleiders (Luca Bertolini, Martin Dijst) participeren beide in DESSUS en dragen dus direct bij aan het gebruik van de resultaten bij ander onderzoek en onderwijs. Er worden bijvoorbeeld plannen opgezet om nieuwe werkvormen voor studenten te introduceren gebaseerd op mechanismen van de MPS methode. Verder zijn de onderzoekers betrokken bij het opzetten van nieuwe nationale (NWO/NICIS) en internationale (bv. COST) onderzoeksprogramma s, waar inzichten uit DESSUS verder worden toegepast. Bij al deze initiatieven staat directe betrokkenheid van de planningspraktijk centraal. Tot slot zorgen de kennis verspreiding activiteiten (publicaties, bezoek en organisatie van seminars en congressen) ervoor dat de inzichten uit het project worden gecommuniceerd naar een breed publiek. In de Transumo transitiesessie van 16 maart 2007 is de transitiestrategie van het project positief geëvalueerd. Op het CVS 2007 is de paper waarop de DESSUS benadering is beschreven genomineerd voor de toepassingsprijs. Hoofdstuk 3. Projectuitvoering De geboekte vooruitgang in het project stemt overeen met deze aangepaste planning, op het VOT gedeelte na. In 2007 zijn de eerste grote deliverables gereed komen: de analyse van de state of practice, de PPSS prototype, de inhoudelijke conclusies uit de eerste toepassing in de regio Amsterdam, de eerste VOT rapportage, en (het aanbieden van) de eerste wetenschappelijke kernpublicaties. De eerste fase van de case Amsterdam is afgerond en een nieuwe case gestart en afgerond, in Breda-Oost. In 2008 wordt de afronding van de tweede fase van de case Amsterdam verwacht en daarmee een eerste integratie tussen de planningsondersteuning en bereikbaarheidsmodel componenten van DESSUS. Mogelijkheden voor een derde case in Zuid Holland (mogelijk in het kader van een Transumo transitiearena) zullen ook in 2008 worden verkend. Voor het bereikbaarheidsmodel gedeelte zijn in 2007 contacten gelegd met de gemeente Almere (in het kader van een themabreed Transumo initiatief) en met de HTM in Den Haag. In 2008 zal duidelijk blijken of de getoonde belangstelling zal uitmonden in nieuwe onderzoeksprojecten. De bemensing van het onderzoek aan de UU blijft echter een probleem. Met ingang van 1 september 2007 heeft de junior-onderzoekster op het VOT onderzoek een andere baan elders geaccepteerd. Een geschikte kandidaat om het project over te nemen is tot nu toe helaas niet gevonden. De tweede fase van het VOT onderzoek is om deze reden stilgelegd. Het onderzoek naar de staat van huidige instrumenten bevestigde het beeld dat recent ontwikkelde instrumenten ter ondersteuning van integrale ruimtevervoer strategievorming moeilijk te gebruiken zijn in de dagelijkse planningspraktijk. De analyse bevestigde verder dat de redenen hiervoor overeenkomen met bredere wetenschappelijke inzichten over planningsondersteunende instrumenten. Gebrek aan transparantie, niet geschikt voor de complexe planningscontext, niet communicatief en flexibel en te veel gefocust op wat technologisch kán in plaats van wat wenselijk is. Richtingen voor 3

5 verbeteringen zijn een betere samenwerking tussen instrument ontwikkelaars en gebruikers en de ontwikkeling van simpelere en snellere instrumenten voor de vroege fases van planvorming. De pilots bevestigden dat de mechanismen achter de MPS methode de relevantie van planningsondersteunende instrumenten voor integrale strategieën vergroten. Een nieuw inzicht was dat de aanwezigheid (en toewijding) van instrument ontwikkelaars cruciaal is voor het succes van de ondersteuning. Zij ondersteunen de internalisatie (van expliciet naar tacit kennis) en externalisatie (van tacit naar expliciete kennis) en vormen zo een belangrijke brug tussen het instrument en de planner. Vooruitkijkend, lijkt het van belang om meer inzicht te krijgen in de generaliseerbaarheid van de uitkomsten van de pilots (ook voor opschaling van de resultaten). Het revealed preference onderzoek heeft laten zien dat voor zowel woon-werk als recreatieve tours de waarde van reistijd toeneemt bij een toenemend aantal tours op een dag. Het lijkt dat de frequentie van het verlaten van iemands huis samenhangt met een toename van tijdsdruk en drukt op het dagelijks activiteitenpatroon van een individu. Een toenemend aantal activiteiten in een tour, zoals dagelijks winkelen of het wegbrengen van kinderen, leidt ook tot een toename van de waarde van reistijd. Deze activiteiten zijn namelijk vaak sterk afhankelijk van openings- en sluitingstijden en zogenaamde coupling constraints. Vergeleken met overdag kennen tours in de avond een hogere waarde van reistijd. Tot slot laten de analyses zien dat socio-geografische karakteristieken uit andere VOT studies, zoals geslacht en opleidingsniveau, geen significante invloed hebben op de waarde van reistijd. Onze conclusie is dat het meenemen van karakteristieken over het dagelijks activiteitenpatroon en reispatroon relevant zijn bij waarde van reistijd studies. Hoofdstuk 4. Projectconsortium In het projectconsortium participeren sinds het begin de Universiteit van Amsterdam (UvA, penvoerder), de Universiteit Utrecht (UU), de dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer van Amsterdam (divv), en NS-commercie. Deze samenwerking is gecontinueerd. Voorbeelden van concrete gezamenlijke activiteiten zijn de DESSUS Community of Practice (CoP) workshops, de DESSUS projectbijeenkomsten, gezamenlijke deelnamen aan de Transumo ruimte thema bijeenkomstem, gezamenlijk optreden met potentiële nieuwe partners. In 2007 is de samenwerking op een aantaal fronten geïntensiveerd, met name door de UU geproduceerde informatie over differentiatie in mobiliteitsvraag in door de UvA georganiseerde PPSS workshops, en door het gezamenlijk indienen van voorstellen voor nieuw onderzoek in Brabantstad, Almere, bij de HTM, NWO en NICIS. In de loop van 2007 hebben zich ook de dienst Ruimtelijke Ordening van Amsterdam (dro), de Stadsregio Amsterdam, en de consultant Goudappel Coffeng bij het project aangesloten. De eerste twee zijn belangrijke stakeholders in de case regio Amsterdam. In de nieuwe case Breda-Oost is samengewerkt met de stakeholders gemeente Breda, gemeente Oosterhout en NS. Goudappel Coffeng is ingestapt met de bedoeling om synergie te bereiken tussen de eigen inhoudelijke kennis (bereikbaarheidskaart) en binnen DESSUS ontwikkelde proceskennis (procesprotocol). De nieuwe case Breda-Oost bood hier een concrete aanknopingspunt voor. De case maakt deel uit een Transumo thema breed initiatief in Brabantstad. In 2007 zijn tevens uitbreidingsmogelijkheden verkend voor, met name, het onderdeel bereikbaarheidsmodel in Almere (samen met het vastgoedwaarde en bereikbaarheid Transumo project) en in Den Haag (samen met de HTM). Samen met de Provincie Zuid Holland wordt in 2008 de mogelijkheid van een nieuwe case verkend (wellicht als onderdeel van een transitiearena waarin ook andere BSIK programma s participeren). Hoofdstuk 5. Kennisverspreiding en communicatie Het project kent een variëteit aan activiteiten ter kennisverspreiding en communicatie. We proberen hiermee een divers publiek, van zowel wetenschappers als praktijkpartijen, bij het project te betrekken. De belangrijkste activiteiten in 2007 zijn geweest (zie details in hoofdstuk 7): -Presentaties op verschillende internationale wetenschappelijke congressen en seminars, soms door ons (mede)georganiseerd. -Presentaties op het Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk, waar naast Nederlandse en Vlaamse onderzoekers ook de praktijk aanwezig was -Presentaties op bijeenkomsten van het geaffilieerd BSIK project Synergin, waar naast onderzoekers ook - overheden en marktpartijen zitten -Artikelen in wetenschappelijke tijdschriften -Artikelen in vaktijdschriften En verder: -Actieve deelname in Transumo brede activiteiten (b.v. Transumo congres) en thema bijeenkomsten (b.v. Transitie) -Actieve deelname in Transumo thema brede activiteiten (b.v. in Brabantstad en Almere) -De Community of Practice workshops (zie hoofdstuk 2) Hoofdstuk 6. Bijdrage aan vernieuwing kennisinfrastructuur Aspect Bijdrage van het project in 2007 Nieuwe disciplines Vastgehouden aan de innovatieopgave van 2006 Nieuwe competenties Vastgehouden aan de innovatieopgave van 2006 Nieuwe partijen, nieuwe netwerken -Nieuwe partijen: dro Amsterdam, Stadsregio Amsterdam, gemeente Breda, gemeente Oosterhout, Goudappel Coffeng; potentieel gemeente Almere, Provincie Zuid Holland, HTM. -Nieuwe netwerken: aansluiting bij buitenlandse onderzoeksprogramma s DISTILLATE en IMPACT (zie Hoofdstuk 7) Nieuwe samenwerkings- of financiële arrangementen De financiële begroting voor bevat een hogere bijdrage 4

6 Nieuwe vormen van kennismanagement Nieuwe vormen van communicatie Overig, namelijk.. van alle deelnemende partijen dan oorspronkelijk gepland. Geen nieuwe vormen t.o.v. 2006, wel nieuwe activiteiten (zie Hoofdstuk 5) Geen nieuwe vormen t.o.v. 2006, wel nieuwe activiteiten (zie Hoofdstuk 7) Hoofdstuk 7. Bijdrage aan internationalisering Aspect Bijdrage van het project in 2007 Internationale participanten nemen deel aan het project (Zie ook W5 in Hoofdstuk 9) Georganiseerde kennisuitwisseling met buitenlandse partijen (Zie ook W4 in Hoofdstuk 9) Inbedding resultaten project in internationale kennisprogramma s Aansluiting project op internationaal kennisprogramma (programma noemen) Overig, namelijk.. Hoofdstuk 8. Bijdrage aan output Transumo DESSUS heeft het initiatief genomen om samen met gelijksoortige onderzoeksprogramma s in andere Europese landen Europese subsidie aan te vragen (COST) voor kennisuitwisseling. Deze subsidie is niet verleend, maar inmiddels heeft wel kennisuitwisseling plaatsgevonden op: -het AESOP congres, in Napels (transport track) -de 2nd international conference on frontiers in transport: social interaction, in Amsterdam DESSUS onderzoekers hebben presentaties over het project gehouden op de volgende internationale congressen: -10e International conference on computers in urban planning and urban management (CUPUM) in Foz de Iguacu, Brazilie -12th International Conference on Urban Planning and Regional Development in the Information Society (CORP) in Wenen, Oostenrijk (uitgeroepen tot beste conference paper) -2nd Framing Land Use Dynamics (FLUDII) congres in Utrecht, Nederland.. DESSUS onderzoekers waren actief in de volgende internationale onderzoeksnetwerken: -Thematische groep Transport policy van AESOP -Thematische groep Complexity and planning van AESOP -Committee of Travel Behavior and Values van TRB -OMEGA, een internationaal onderzoeksprogramma naar de planning van grote infrastructuurprojecten -DISTILLATE en IMPACT, buitenlandse onderzoeksprogramma s naar planningsondersteuning DESSUS onderzoekers hebben project gerelateerde gastlezing gehouden aan de: -Newcastle University Deliverable Datum Notitie proces totstandbrenging project Ingeleverd (BIJLAGE 1) 1.2 Notitie internationale state-of-the-art onderzoeksthema Ingeleverd (BIJLAGE 2) 1.3 Overige onderzoeks(tussen)rapportages (zie ook Hoofdstuk 9, K2) 1.4 Vakpublicaties (zie ook Hoofdstuk 9, K3) Te Brömmelstroet, M. C. G. (2007). "State of Practice of Existing Land Use and Transport Instruments: Assessing Existing Instruments for the Usefulness of Supporting Early Phases of Land Use and Transport Planning in the Netherlands." Transumo, Amsterdam. (BIJLAGE 3) Te Brömmelstroet, M. C. G., Bertolini, L., Nip, M., Verschuuren, S., Kuik, F., and Buffing, T. (2007). "Integrale 'Ruimte - Verkeer & Vervoer' Strategieën Voor De Regio Amsterdam: Vingerwijzingen Vanuit Een Workshop Reeks Met Amsterdam En De Stadsregio Amsterdam." Transumo, Amsterdam. (BIJLAGE 4) Te Brömmelstroet, M. C. G., Bertolini, L., Siderius, P., and Brohm, G. (2007). "Genmod Voor Het Ondersteunen Van De Integratie Van Ruimte En Verkeer & Vervoer Planning: Vingerwijzingen Om Bestaande Instrumenten Bruikbaar Te Maken Om Vroegtijdige Integratie Van Ruimtelijke En Verkeersplanning Te Ondersteunen." Transumo, Amsterdam. (BIJLAGE 5) Te Brömmelstroet, M. C. G., Bertolini, L., and van 't Geloof, E. (2007). "Integrale 'Ruimte - Verkeer & Vervoer' Strategieën Voor Breda-Oost: Verslag Van Een Reeks Workshops Met De Gemeente Breda En De Gemeente Ooster-Hout." Transumo, Amsterdam. (BIJLAGE 6) Snellen, J., D.Ettema & M.Dijst (2007) Activiteitenpatronen en reisstijdwaardering. Transumo, Utrecht (BIJLAGE 7) -Te Brömmelstroet, M. C. G. (2007). "Integratie Van Ruimtelijke- En Verkeersplanning: Waar Een Wil Is, Is Een Weg." VI Matrix, 15(7),

7 1.5 Bijdragen aan vaksymposia (zie ook Hoofdstuk 9, K4) 2.1 Wetenschappelijke publicaties (zie ook Hoofdstuk 9, W1 & W2) 2.2 Wetenschappelijke seminars (zie ook Hoofdstuk 9, W3) (BIJLAGE 8) -Te Brömmelstroet, M. C. G., and Siderius, P. (2007). "Modelleren Op De Tekentafel." Verkeerskunde, 58(10), (BIJLAGE 9) -Te Brömmelstroet, M. C. G. (2007). "Desired Characteristics of Expert Knowledge to Support the Integration of Land Use and Transport Planning." Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk, Antwerps, Belgium. (BIJLAGE 10) Te Brömmelstroet, M. C. G. "Planning Support Systems for the Integration of Land Use and Transport: New Ways of Using Existing Instruments." 12th International Conference on Urban Planning and Regional Development in the Information Society Vienna, (best conference paper) (BIJLAGE 11) Te Brömmelstroet, M. C. G. (2007). "Developing a Meaningful Pss for Land Use and Transport Integration: First Experiences from Working with a Community of Practice." Second International Conference on Framing Land Use Dynamics Utrecht. (PRESENTATION) -Te Brömmelstroet, M. C. G., and Bertolini, L. (2007). "Using Existing Instruments to Improve the Planning Support for Integration of Land Use and Transport Planning." Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk, Antwerps (Belgium). (BIJLAGE 12) -Te Brömmelstroet, M. C. G., and Schrijnen, P. (2007). "Developing a Meaningful Pss for Land Use and Transport Integration:First Experiences from Working with a Community of Practice." 10th International Conference on Computers in Urban Planning and Urban Management, Foz do Iguacu, Brazil. (BIJLAGE 13) -Te Brömmelstroet, M. C. G. (2007). "Integration of Regional Land Use and Transport Planning: Developing Meaningful Indicators." 10th International Conference on Computers in Urban Planning and Urban Management, Foz do Iguacu, Brazil. (BIJLAGE 14) Balducci, A. and L.Bertolini (2007) Reflecting on Practice or Reflecting with Practice? In Planning Theory and Practice. Vol. 8, No. 4, pp (BIJLAGE 15) Cheng, J., L. Bertolini, and F. le Clercq (2007) Measuring sustainable accessibility. In Transportation Research Record, No. 2017, pp (BIJLAGE 16) Co-organisatie van: -de transport track op het AESOP congres, in Napels -de 2nd international conference on frontiers in transport: social interaction, in Amsterdam Hoofdstuk 9 Bijdrage project aan mijlpalen Transumo Mijlpalen voor wetenschappelijke output Bijdrage project in 2007 Wetenschappelijke publicatie W1 Dissertaties/theses 54% van promotietraject af W2 Wetenschappelijke publicaties 2 W3 Wetenschappelijke seminars 2 Internationalisering W4 Aansluiting internationale netwerken 5 W5 Participatie internationale deskundigen 6

8 Toepassingen W6 Toepassingen (valorisatie) 2 Mijlpalen voor economische en maatschappelijke output Bijdrage project in 2007 Duurzame kennisinfra M1 Meer-partij onderzoek 2 M2 Best practices 2 M3 Samenwerkingsverbanden 2 Kennis duurzame mobiliteit M4 Conceptontwikkeling 2 M5 Kennis over technologische vernieuwing 2 M6 Kennis van gebruikers 3 Ervaring voor implementatie M7a Gebruikersoriëntatie 1 M7b Gebruikersparticipatie 1 M8 Praktijkcases 2 M9 Proeftuinprojecten 1 M10 (Ontwikkelen) transitiekennis 1 Concretisering M11 M12 Investeringsprojecten Commerciële tools Mijlpalen innovatietraject, incl. kennistransfer Bijdrage project in 2007 Communicatie-uitingen K1a Website* 1 K1b Factsheets projecten 1 K1c TRANSUMO brochure/leaflet 1 K1d TRANSUMO jaarverslag 1 K1e TRANSUMO jaarcongres 1 Toegepaste publicaties K2 Onderzoeks(tussen)rapportages 5 K3 Vakpublicaties 2 K4 (Bijdragen) Vaksymposia 6 K5 Lezingen, interviews 1 Onderwijs K6 Onderwijscases HBO/WO K7 Afstudeerprojecten/stages Communities K8 Communities/Networks of Practice 2 7

AFSTEMMING RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN BEREIKBAARHEID

AFSTEMMING RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN BEREIKBAARHEID TRANSUMO Designing Sustainable Accessibility (DESSUS) Duurzame bereikbaarheid in de ontwerpfase Eindrapportage DESSUS; november 2009 Auteur: Luca Bertolini THEMA AFSTEMMING RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN

Nadere informatie

Jaarrapportage 2005 Nationale Netwerken

Jaarrapportage 2005 Nationale Netwerken Jaarrapportage 2005 Nationale Netwerken Jaarrapportage Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2005 GL.04.026 Nationale Netwerken 27/02/2006 TNO Drs. Kees Verweij Doel van de jaarrapportage

Nadere informatie

ECO rapportage kwartaal 1, 2006

ECO rapportage kwartaal 1, 2006 ECO rapportage kwartaal 1, 2006 Kwartaalrapportage Periode Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2006 GL.05.022b ECO (Effective CLSC Organization) 01062006 Erasmus Universiteit Rotterdam

Nadere informatie

Kwartaalrapportage 2006 Q3 Spits mijden

Kwartaalrapportage 2006 Q3 Spits mijden Kwartaalrapportage 2006 Q3 Spits mijden Kwartaalrapportage Periode Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider (2006 Q3) (PM04.012b) (Spits mijden) (13-10-2006) (Rabobank Nederland) (Tom Gerritsen)

Nadere informatie

Computer instrumenten ter ondersteuning van strategische planning: Wat we kunnen leren van het ontwerp van een gasfornuis

Computer instrumenten ter ondersteuning van strategische planning: Wat we kunnen leren van het ontwerp van een gasfornuis Computer instrumenten ter ondersteuning van strategische planning: Wat we kunnen leren van het ontwerp van een gasfornuis Marco te Brömmelstroet Universiteit van Amsterdam Marco@transport-planning.eu Luca

Nadere informatie

PM.05.011. Transitie naar een Integraal Collectief Personenvervoer. Jaarrapportage 2005

PM.05.011. Transitie naar een Integraal Collectief Personenvervoer. Jaarrapportage 2005 PM.05.011 Transitie naar een Integraal Collectief Personenvervoer Jaarrapportage 2005 Jaarrapportage Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2005 IP.05.011 Transitie naar een Integraal

Nadere informatie

Samenvatting workshop Transumo BrabantStad

Samenvatting workshop Transumo BrabantStad Samenvatting workshop Transumo BrabantStad 1 Inleiding Het Programmabureau BrabantStad participeert in het Transumo-project Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkeling. Het gaat hierbij om drie deelprojecten:

Nadere informatie

[figuur 1.tif] [bijschrift:] 1.Redenen gering gebruik huidige verkeersmodellen bij vroege planvorming

[figuur 1.tif] [bijschrift:] 1.Redenen gering gebruik huidige verkeersmodellen bij vroege planvorming [figuurcover.jpg] Opener [Pierre, deze foto mag eventueel vervallen] [030210 007b] Het mobiliteits- en ruimtelijk systeem zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden; zo kan een nieuwbouwwijk niet zonder openbaar

Nadere informatie

Jaarrapportage TransPorts

Jaarrapportage TransPorts Jaarrapportage TransPorts Projectnummer TM 05.004 Projectnaam TransPorts Datum 20 maart 2007 Penvoerder Projectleider Themaleider Erasmus Universiteit Rotterdam Dr. J. Edelenbos Drs. M. Hertogh 1. Inhoudelijke

Nadere informatie

Verbinden van Duurzame Steden

Verbinden van Duurzame Steden Verbinden van Duurzame Steden Managen van verwachtingen Jan Klinkenberg, Netwerkmanager VerDuS Startbijeenkomst URD2-projecten 11 oktober 2012 Programma vanmiddag 13.00-13.15 uur Introductie VerDuS 13.15-15.15

Nadere informatie

Jaarrapportage 2007. Jaarrapportage 2007. PM04012B SpitsMijden. Projectnummer Projectnaam 01-04-2008. Datum

Jaarrapportage 2007. Jaarrapportage 2007. PM04012B SpitsMijden. Projectnummer Projectnaam 01-04-2008. Datum Jaarrapportage 2007 Jaarrapportage 2007 Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider Themaleider PM04012B SpitsMijden 01-04-2008 Rabobank Nederland Frans Glazener Dr. D. van Egeraat Hoofdstuk

Nadere informatie

Kwartaalrapportage 2006 Q1 Spits mijden

Kwartaalrapportage 2006 Q1 Spits mijden Kwartaalrapportage 2006 Q1 Spits mijden Kwartaalrapportage Periode Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider (2006 Q1) (PM04.012b) (Spits mijden) (13-3-2005) (Rabobank Nederland) (Tom Gerritsen)

Nadere informatie

Jaarrapportage GL 04.025 Europese Netwerken

Jaarrapportage GL 04.025 Europese Netwerken Jaarrapportage GL 04.025 Europese Netwerken Jaarrapportage Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2005 Q4 GV.04.025 Europese Netwerken 22 mei 2006 TNO Kees Verweij INLEIDING Doel

Nadere informatie

DE GEMIDDELDE INWONER HEEFT NIET DE TOEKOMST: Activiteitenpatronen van huishoudens als uitgangspunt bij stedelijke planning

DE GEMIDDELDE INWONER HEEFT NIET DE TOEKOMST: Activiteitenpatronen van huishoudens als uitgangspunt bij stedelijke planning DE GEMIDDELDE INWONER HEEFT NIET DE TOEKOMST: Activiteitenpatronen van huishoudens als uitgangspunt bij stedelijke planning Marco te Brömmelstroet Universiteit van Amsterdam/AMIDSt marco@transport-planning.eu

Nadere informatie

Jaarrapportage 2007. Jaarrapportage 2007. Projectnummer Projectnaam. IN.04.041 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen.

Jaarrapportage 2007. Jaarrapportage 2007. Projectnummer Projectnaam. IN.04.041 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen. / Jaarrapportage 2007 Jaarrapportage 2007 Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider Themaleider IN.04.041 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen 28 maart 2008 Radboud Universiteit

Nadere informatie

Samenvatting Nederlands. Samenvatting Engels

Samenvatting Nederlands. Samenvatting Engels TRANSUMO nm magazine Het bevorderen van transitie naar duurzame mobiliteit door kennisoverdracht in vaktijdschrift NM Eindrapportage NM-Magazine, januari 2010 Auteur: E. Kruiniger TRANSUMO 1 Samenvatting

Nadere informatie

Jaarrapportage Kilometerverzekeren

Jaarrapportage Kilometerverzekeren Jaarrapportage 2006 Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider Themaleider PM.04.012a Kilometerverzekeren 4 april 2007 STOK Dr D.H. van Egeraat Dr D.H. van Egeraat Hoofdstuk 1. Inhoudelijke

Nadere informatie

Draagvlak voor multisectorale indicatoren

Draagvlak voor multisectorale indicatoren (Bijdragenr. 118) Draagvlak voor multisectorale indicatoren M. Olde Klieverik (Universiteit Twente) S.I.A. Tutert (Witteveen+Bos en Universiteit Twente) Samenvatting In deze bijdrage worden de resultaten

Nadere informatie

Jaarrapportage ECO. Jaarrapportage 2006. Projectnummer GL 05.022b. ECO (Effective CLSC Organization) Datum 28 maart 2007

Jaarrapportage ECO. Jaarrapportage 2006. Projectnummer GL 05.022b. ECO (Effective CLSC Organization) Datum 28 maart 2007 Jaarrapportage ECO Projectnummer GL 05.022b Projectnaam ECO (Effective CLSC Organization) Datum 28 maart 2007 Penvoerder Projectleider Themaleider Erasmus Universiteit Rotterdam Dr.ir. H. Krikke / Dr.

Nadere informatie

Jaarrapportage GL04-021 PROTECT: protecting people, planet and profit

Jaarrapportage GL04-021 PROTECT: protecting people, planet and profit Jaarrapportage GL04-021 PROTECT: protecting people, planet and profit Jaarrapportage Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2005 GL04-021 Protect 22 juni 2006 EUR Thierry Verduijn

Nadere informatie

Jaarrapportage 2005 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen

Jaarrapportage 2005 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen Jaarrapportage 2005 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen Jaarrapportage Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2005 IN04.041 Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen

Nadere informatie

Peoplemovers Op Weg Kwartaalrapportage Q4-2005 en Jaarrapportage 2005. Peoplemovers Op Weg. Kwartaalrapportage Q4 2005 Jaarrapportage 2005

Peoplemovers Op Weg Kwartaalrapportage Q4-2005 en Jaarrapportage 2005. Peoplemovers Op Weg. Kwartaalrapportage Q4 2005 Jaarrapportage 2005 Peoplemovers Op Weg Kwartaalrapportage Q4 2005 Jaarrapportage 2005 Projectnummer: IP.05.052 Datum: 22 februari 2005 Penvoerder: Frog Navigation Systems Projectleider: J.W. van der Wiel 1. Projectuitvoering

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Shaking up the Cost Benefit Analysis process. Issues and directions for improvement when assessing integrated spatial transport plans through a cost

Shaking up the Cost Benefit Analysis process. Issues and directions for improvement when assessing integrated spatial transport plans through a cost Shaking up the Cost Benefit Analysis process. Issues and directions for improvement when assessing integrated spatial transport plans through a cost benefit analysis E. Beukers Samenvatting Het maatschappelijke

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Goed op weg met de Mobiliteitsscan? Discussieer mee aan de hand van P+R als voorbeeldmaatregel.

Goed op weg met de Mobiliteitsscan? Discussieer mee aan de hand van P+R als voorbeeldmaatregel. Goed op weg met de Mobiliteitsscan? Discussieer mee aan de hand van P+R als voorbeeldmaatregel. Henk Tromp Hans Voerknecht Dirk Bussche (Henk Tromp en Dirk Bussche zijn werkzaam bij Goudappel Coffeng,

Nadere informatie

TENCompetence: infrastructuur

TENCompetence: infrastructuur TENCompetence: infrastructuur voor de competentieontwikkeling van individu, team en organisatie in Europa. Presentatie Dr. Marlies Bitter-Rijpkema, Open Universiteit Nederland. Horeca Branche Instituut,

Nadere informatie

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders Ervaringen met een Pilot 1 Even voorstellen Henk Plessius Hogeschool Utrecht o Onderzoeker o Docent o Projectleider Aandachtsgebieden:

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Dé BREEAM Uitdaging het onderzoeksvoorstel

Dé BREEAM Uitdaging het onderzoeksvoorstel 63 Dé BREEAM Uitdaging het onderzoeksvoorstel BREEAM-NL In Use is, als het gaat om de gebouwde omgeving te verduurzamen, een heel bruikbaar instrument. Wij, Sannie Verweij van Gebouwinzicht en Robert Sengers

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 1. Inleiding De laatste maanden is er hard gewerkt aan enkele SEFIRA werkpakketten. Onder de leiding van de universiteit van Urbino werd een theoretisch en

Nadere informatie

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland

Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Effecten van Mobility Mixx voor de BV Nederland Indicatie van het potentieel van Mobility Mixx wanneer toegepast op het gehele Nederlandse bedrijfsleven Notitie Delft, november 2010 Opgesteld door: A.

Nadere informatie

Samen naar de Europese Agenda Stad

Samen naar de Europese Agenda Stad Samen naar de Europese Agenda Stad VNG Bestuurdersdag 30 November 2015 Nicolaas Beets Dutch Urban Envoy Inhoud Doelstellingen van het NL se EU Voorzitterschap 12 Thema s voor de Europese Agenda Stad Partnerschappen

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Jaarrapportage. Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider

Jaarrapportage. Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider Jaarrapportage Jaar Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2005 GL 05.022a Prognostic Integrated Logistics (PILOT) 28 februari 2006 Technische Universiteit Delft Prof.dr.ir. Gabriel Lodewijks

Nadere informatie

m o n t e f e l t r o

m o n t e f e l t r o m o n t e f e l t r o Van stammenstrijd naar kansen voor jonge professionals op het raakvlak tussen RO en verkeer dr Daan H. van Egeraat (www.montefeltro.nl) was initiatiefnemer en projectleider van de

Nadere informatie

TRANSUMO BEREIKBARE ZORG: BENCHMARK EN STATED PREFERENCE ONDERZOEK

TRANSUMO BEREIKBARE ZORG: BENCHMARK EN STATED PREFERENCE ONDERZOEK TRANSUMO BEREIKBARE ZORG: BENCHMARK EN STATED PREFERENCE ONDERZOEK Bereikbaarheid van ziekenhuizen: Bronovo en t Lange Land Eindrapportage Bereikbare zorg; oktober 2009 Auteur: Daan van Egeraat THEMA ZELFSTURING

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio

Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio Bijeenkomst @ Stadregio, d.d. 30-10-2013 Marcel Ludema Lector Logistics Hogeschool Rotterdam RDM Sustainable Solutions Platform Logistiek in de Bouw Onderzoek naar

Nadere informatie

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat MBAprogramma MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname TSM Business School Nederland Lectoraat Duurzaamheid & Ondernemerschap Dr. Paul C. J. Linders 2 Inleiding In de afgelopen

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen

Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen This chapter is part of: Griffioen, D.M.E. (2013). Research in Higher Professional Education: A Staff Perspective. Chapter

Nadere informatie

Levenlang leren in Nederland met een portfolio: het wiel is al uitgevonden

Levenlang leren in Nederland met een portfolio: het wiel is al uitgevonden Levenlang leren in Nederland met een portfolio: het wiel is al uitgevonden Marij Veugelers 2 november 2007 communitymanager SURF NL Portfolio Wat hebben we in de zaal Wie heeft er al een eigen portfolio?

Nadere informatie

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland Projectenformulier Regiocontract 20122015 Regio Rivierenland 1. Naam Project Geef de volledige en correcte naam waaronder het project geregistreerd dient te worden Professionalisering Evenementen Rivierenland

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips Sport en tewerkstelling van jongeren Marc Theeboom / Joris Philips studie Kan sport bijdragen tot competentie-ontwikkeling voor kortgeschoolde jongeren, waardoor hun tewerkstellingskansen toenemen? initiatieven

Nadere informatie

Vergroten van de bruikbaarheid van planningsondersteunende instrumenten

Vergroten van de bruikbaarheid van planningsondersteunende instrumenten TVW Tijdschrift Vervoerswetenschap Jaargang 48, nummer 3 september 2012 Pagina 29-49 ISSN: 1571-9227 www.vervoerswetenschap.nl Vergroten van de bruikbaarheid van planningsondersteunende instrumenten Een

Nadere informatie

Centre for Urban Studies Ontwikkelingen in fietsgebruik en fietsbeleid

Centre for Urban Studies Ontwikkelingen in fietsgebruik en fietsbeleid Centre for Urban Studies Ontwikkelingen in fietsgebruik en fietsbeleid Lucas Harms, Marco te Brömmelstroet en Luca Bertolini DBR-fietsonderzoek 1. Sociale en ruimtelijke veranderingen in fietsgebruik en

Nadere informatie

AISSR - Amsterdam Institute for Social Science Research Denken en handelen in ruimte en mobiliteit corridors

AISSR - Amsterdam Institute for Social Science Research Denken en handelen in ruimte en mobiliteit corridors AISSR - Amsterdam Institute for Social Science Research Denken en handelen in ruimte en mobiliteit corridors L. Bertolini Opzet Wat? Waarom? Hoe? Onderzoek aan de UvA Ruimteconferentie 19 april 2011 2

Nadere informatie

Van Batenburg, E., & Schaik, M. (2013). Kennis op de werkvloer: wat helpt de docent en de

Van Batenburg, E., & Schaik, M. (2013). Kennis op de werkvloer: wat helpt de docent en de Van Batenburg, E., & Schaik, M. (2013). Kennis op de werkvloer: wat helpt de docent en de vmbo-leerling. In: J. K. Van der Waals & M. Van Schaik (Eds.), Het VMBO van dichtbij. Bewegen tussen theorie en

Nadere informatie

De vergeten baten van light rail

De vergeten baten van light rail De vergeten baten van light rail dr. ir. Niels van Oort Assistant professor openbaar vervoer Dag van de Light rail, Maart 2013 1 Inhoud Transport Institute Delft Light rail De vergeten baten van light

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

Veranderingen in het geo-informatie landschap: de rol van de burger

Veranderingen in het geo-informatie landschap: de rol van de burger KIP project Participatory Geo-information: Veranderingen in het geo-informatie landschap: de rol van de burger Context van het onderzoeksproject, aanpak en verwachtingen Karin Pfeffer Onderzoeksteam: Linnet

Nadere informatie

Modellen als hulpmiddel bij het ontwerpen van een optimaal multimodaal verkeersnetwerk Ties Brands 06/03/2014 1

Modellen als hulpmiddel bij het ontwerpen van een optimaal multimodaal verkeersnetwerk Ties Brands 06/03/2014 1 Modellen als hulpmiddel bij het ontwerpen van een optimaal multimodaal verkeersnetwerk Ties Brands 06/03/2014 1 Ties Brands Promovendus bij Centre for Transport Studies Dagelijks begeleider: Luc Wismans

Nadere informatie

Theorie naar Praktijk

Theorie naar Praktijk Dia 1 Theorie naar Praktijk Lesmodule Mobiliteit en Locatie Deze lesmodule is op gebouwd uit verschillende Transumo projecten. Meer informatie over de projecten kunt u lezen op www.transumo.nl en transumofootprint.nl

Nadere informatie

Nationaal verkeerskundecongres 2015

Nationaal verkeerskundecongres 2015 Nationaal verkeerskundecongres 2015 Nieuwe techniek maakt planning vervoernetwerk gereed voor de toekomst Chris Verweijen (Movares) Martin Jansen (Plannerstack) Samenvatting De (vervoer-) wereld is sterk

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

Hoe ruimtelijke planning fietsen HOD maakt

Hoe ruimtelijke planning fietsen HOD maakt Hoe ruimtelijke planning fietsen HOD maakt Inzichten vanuit de RO ploeg van de Tour de Force Groningen, 2 juni 2016 Lucas Harms Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Ministerie van IenM Onderzoeker Urban

Nadere informatie

Eindrapportage resultaten Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent

Eindrapportage resultaten Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent indi-2009-12-028 Eindrapportage resultaten Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent Project : SURFworks Stimulering Gebruik Onderzoeker & Docent Projectjaar : 2009 Projectmanager : Sandra Passchier Auteur(s)

Nadere informatie

Voorstel ontwikkeling duurzaamheidsparagraaf Zoetermeer. 1. Inleiding

Voorstel ontwikkeling duurzaamheidsparagraaf Zoetermeer. 1. Inleiding Voorstel ontwikkeling duurzaamheidsparagraaf Zoetermeer 1. Inleiding Zoetermeer wil zich de komende jaren ontwikkelen tot een top tien gemeente qua duurzaam leefmilieu. In het programma duurzaam Zoetermeer

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Onbegrensd meten met alternative metrics. Peter Nieuwenhuizen

Onbegrensd meten met alternative metrics. Peter Nieuwenhuizen Onbegrensd meten met alternative metrics Peter Nieuwenhuizen Introductie Peter Nieuwenhuizen, Sr. consultant information management Erasmus Universiteit Rotterdam Utrecht Universiteit Yamanouchi Europe

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Naar een vernieuwde en betekenisvolle medezeggenschap voor de Universiteit Utrecht: Hoe doen wij dat?

Naar een vernieuwde en betekenisvolle medezeggenschap voor de Universiteit Utrecht: Hoe doen wij dat? Naar een vernieuwde en betekenisvolle medezeggenschap voor de Universiteit Utrecht: Hoe doen wij dat? Pilot project SoFoKles Marion Schobre/Fred Toppen Doelen en fasering project Beter zicht krijgen op:

Nadere informatie

Begrip. Projecten. Leerproces. Katalysator. Vertrouwen. Professionaliteit. Slimmer. Kwaliteit Kennis. Praktijkleren: hands-on leren in projecten

Begrip. Projecten. Leerproces. Katalysator. Vertrouwen. Professionaliteit. Slimmer. Kwaliteit Kennis. Praktijkleren: hands-on leren in projecten en Katalysator Vertrouwen Professionaliteit Slimmer Kwaliteit Kennis Begrip Leerproces Praktijkleren: hands-on leren in projecten Praktijkleren: hands-on leren in projecten Het programma Praktijkleren

Nadere informatie

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ sformulier voor de projectvoorstellen. sformulier projectvoorstellen KFZ Callronde: Versie 14-02-13 Instelling: Naam project: 1) Algemeen Het beoordelingsformulier wordt gebruikt om de projectvoorstellen

Nadere informatie

TRANSITIE AWBZ. Hoe organiseert u toegang? Gouda, 11 oktober 2013 Stefan Meulesteen - Stimulansz

TRANSITIE AWBZ. Hoe organiseert u toegang? Gouda, 11 oktober 2013 Stefan Meulesteen - Stimulansz TRANSITIE AWBZ Hoe organiseert u toegang? Gouda, 11 oktober 2013 Stefan Meulesteen - Stimulansz AFTRAP Stimulansz ondersteunt gemeenten en welzijnsinstellingen. Sterk gericht op uitvoeringspraktijk. Voor

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

Colloquium Vervoersplanologisch

Colloquium Vervoersplanologisch Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk 1995 \ Bundeling van bijdragen aan het colloquium gehouden te Rotterdam op 23-24 november 1995 Redactie H.J. MeUrS E.J.Verroen Deel 3 UB/TïB Hannover 89 115233563

Nadere informatie

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors Opzet en invoering van programma management Case

Nadere informatie

Studielink in balans met de strategieën van 56 instellingen

Studielink in balans met de strategieën van 56 instellingen Studielink in balans met de ën van 56 instellingen SISLink 2010 Rob van der Salm Chronotech BV Rob@Chronotech.nl Did You Know? 1 Welk issue heeft de afgelopen 30 jaar onafgebroken in de top 3 van de jaarlijkse

Nadere informatie

SIG Research Information & SURF programma Open Access OPTIMAAL BENUTTEN DOOR AFSTEMMING

SIG Research Information & SURF programma Open Access OPTIMAAL BENUTTEN DOOR AFSTEMMING SIG Research Information & SURF programma Open Access OPTIMAAL BENUTTEN DOOR AFSTEMMING Samenwerken, Open Access en Data voor onderzoek 23 maart 2015 SIG Research Information: stand van zaken De SIG-RI

Nadere informatie

www.eu-advance.eu Workshop ADVANCE VSV - Mechelen 13-03-2014

www.eu-advance.eu Workshop ADVANCE VSV - Mechelen 13-03-2014 www.eu-advance.eu Workshop ADVANCE VSV - Mechelen 13-03-2014 Programma 8u30 Verwelkoming 9u15 Toelichting Eddy Klynen, coördinator VSV 9u20 Toelichting Frank Leys, mobiliteitscoördinator BMW 9u40 Toelichting

Nadere informatie

Medical device software

Medical device software Medical device software Medical device software Software ontwikkeling voor de medische wereld Nspyre Herculesplein 24 3584 AA Utrecht T 088-827 50 00 F 088-827 50 99 www.nspyre.nl Medical devices zijn

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG 2012 Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG STICHTING OPEN 2012 1 INHOUDSOPGAVE 1. VOORWOORD...

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

WSM Als we wisten, wat we wisten, dan

WSM Als we wisten, wat we wisten, dan WSM Als we wisten, wat we wisten, dan Presentatie en verdediging Kennis Portal Marinebedrijf Bureau Systeemmanagement K.J. Woltjer Systeemmanager Intro Behoefte indicatie Onderzoeksaanpak Probleemdefinitie

Nadere informatie

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Scenario workshops Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Kenmerken van de methode > Met de scenariomethode kunnen voor beleid verschillende denkbare toekomsten worden geconstrueerd

Nadere informatie

Vervoersplanologisch. Colloquium. Speurwerk 1992. n CK n INNOVATIE IN VERKEER EN VERVOER. Deel 3. bijdragen van het colloquium.

Vervoersplanologisch. Colloquium. Speurwerk 1992. n CK n INNOVATIE IN VERKEER EN VERVOER. Deel 3. bijdragen van het colloquium. n CK n Colloquium Vervoersplanologisch Speurwerk 1992 Bundeling van bijdragen van het colloquium gehouden te Rotterdam op 26 en 27 november 1992 Redactie P.M. Blok INNOVATIE IN VERKEER EN VERVOER Deel

Nadere informatie

Inventarisatie deelnemers platform Patiënt en ehealth. Marinka de Jong Programmamanager Patiënt en ehealth

Inventarisatie deelnemers platform Patiënt en ehealth. Marinka de Jong Programmamanager Patiënt en ehealth Inventarisatie deelnemers platform Patiënt en ehealth Marinka de Jong Programmamanager Patiënt en ehealth 9 december 2013 De hierop volgende slides zijn de uitkomsten van de ingevulde 56 ingevulde enquetes.

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

Boekpresentatie De Nederlandse Mainports Onder Druk: Speuren naar Ontwikkelkracht

Boekpresentatie De Nederlandse Mainports Onder Druk: Speuren naar Ontwikkelkracht Transumo Kennismiddag Bestuurlijke Processen Boekpresentatie De Nederlandse Mainports Onder Druk: Speuren naar Ontwikkelkracht LEF, Utrecht, 16 juni 2009 Marcel Hertogh, Themaleider Bestuurlijke Processen

Nadere informatie

INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY

INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY Leesvervangende samenvatting bij het eindrapport Auteurs: Dr. B. Hulsebosch, CISSP A. van Velzen, M.Sc. 20 mei 2015 In opdracht van: Het

Nadere informatie

Master of Psychological Research

Master of Psychological Research Master of Psychological Research Inleiding De master of psychological research is een speciale eenjarige master die voortbouwt op uw onderzoeksvaardigheden die u tijdens uw master of psychology scriptie

Nadere informatie

1. Doelstelling Vormgeven van structurele bachelorsamenwerking tussen de negen (Technische) Wiskunde opleidingen in Nederland.

1. Doelstelling Vormgeven van structurele bachelorsamenwerking tussen de negen (Technische) Wiskunde opleidingen in Nederland. WISKUNDE ICAB jaarplan 2011/12 Algemeen deel 1. Doelstelling Vormgeven van structurele bachelorsamenwerking tussen de negen (Technische) Wiskunde opleidingen in Nederland. Achtergrond De opleidingen wiskunde

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

JAARVERSLAG 2014. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG 2014 Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG STICHTING OPEN 2014 1 INHOUDSOPGAVE 1. VOORWOORD...

Nadere informatie

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management De road map is erop gericht om het beoogde succes van een organisatie (de strategische ambitie) te helpen maken. De road map gaat in op hoe de weg naar het succes expliciet en concreet te maken Jan Scheffer

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

MOTIVES, VALUES, PREFERENCES INVENTORY OVERZICHT

MOTIVES, VALUES, PREFERENCES INVENTORY OVERZICHT MOTIVES, VALUES, PREFERENCES INVENTORY OVERZICHT INTRODUCTIE De Motives, Values, Preferences Inventory () is een persoonlijkheidstest die de kernwaarden, doelen en interesses van een persoon in kaart brengt.

Nadere informatie

Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis

Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis Programma voor alleenstaande ouderen met een beperking om hen langer zelfstandig te kunnen laten wonen, zonder verlies van kwaliteit van leven. Oproep tot het indienen

Nadere informatie

Responsieve evaluatie van Beleidscapaciteit voor IGB

Responsieve evaluatie van Beleidscapaciteit voor IGB Responsieve evaluatie van Beleidscapaciteit voor IGB Marleen Bekker NCVGZ, 11-04-2014 Health Services Research, Maastricht University Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Cluster

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

DEFINITIE EN INTEGRATIE VAN COMPETENTIES VOOR DUURZAME ONTWIKKELING

DEFINITIE EN INTEGRATIE VAN COMPETENTIES VOOR DUURZAME ONTWIKKELING DEFINITIE EN INTEGRATIE VAN COMPETENTIES VOOR DUURZAME ONTWIKKELING Wim Lambrechts Ecocampus Policy Seminar, Antwerpen, 13 december 2012 Responsibility Emotional Intelligence System Orientation Future

Nadere informatie

Relevant publications/relevante publicaties

Relevant publications/relevante publicaties Relevant publications/relevante publicaties Journal articles/tijdschrift artikelen Willems, J., Ehlen, C. G. (2005). Visie op en implementatie van Vraaggestuurd Competentiegericht Maatwerkonderwijs. Tijdschrift

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie