MFO Medisch Farmaceutisch Overleg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MFO Medisch Farmaceutisch Overleg"

Transcriptie

1 MFO Medisch Farmaceutisch Overleg Wat is een MFO en hoe kan het in de praktijk worden gerealiseerd in RVT s? 1

2 Inhoudstafel WAT VIND JE IN DIT DRAAIBOEK?... 3 INLEIDING WAT IS MFO? DOEL VAN MFO? WIE BETREK JE IN EEN MFO? Profiel deelnemers Arts CRA Apotheker Verpleegkundige Taakomschrijvingen van de bijzondere functies Gespreksleider Secretaris 7 4. VOORBEREIDING EN ORGANISATIE VAN HET MFO Voorbereiding van het MFO Initiatief voor het opstarten van een MFO Opstellen van de agenda Bij een eerste MFO Bij een volgend MFO Uitnodiging Organisatie van het MFO Praktische organisatie Locatie Gebruik van beeldend materiaal Verloop van het MFO Aanvang eerste MFO Aanvang volgend MFO Bespreking agendapunten Nemen van beslissingen Praktische uitwerking van beslissingen door werkgroepen Afsluiting MFO EVALUATIE [2] Evaluatie = controle Evaluatie = een proces van continue kwaliteitsverbetering Evaluatieformulier deelnemers MFO REFERENTIES

3 WAT VIND JE IN DIT DRAAIBOEK? WAT Wat is MFO? - overleg tussen apotheker, arts, (hoofd)verpleegkundigen - over medicatie en patiëntenzorg gerelateerde onderwerpen WAAROM Doel van MFO? - therapeutische kwaliteit patiëntenzorg optimaliseren - bijdragen tot een rationeel, economisch en veilig geneesmiddelenbeleid - samenwerking tussen verschillende zorgverleners bevorderen WIE Wie betrek je in een MFO? - arts - CRA - apotheker - (hoofd)verpleegkundigen - anderen HOE Voorbereiding en organisatie MFO - voorbereiding van het MFO (schema 4.1) - organisatie van het MFO (schema 4.2) EVALUATIE - korte evaluatie vorig MFO - een beslissing opnieuw evalueren na een langere periode - evaluatieformulier deelnemers MFO 3

4 Inleiding Wat houdt een Medisch Farmaceutisch Overleg (MFO) in en hoe kan het in de praktijk worden gerealiseerd in RVT s? In dit draaiboek worden deze vragen beantwoord. Uit proefondervindelijk onderzoek blijkt dat er in veel RVT s een gebrek aan communicatie is tussen de verschillende zorgverleners, voornamelijk op het vlak van medicatie. Om dit knelpunt aan te pakken, zou een structuur aangebracht kunnen worden onder de vorm van een MFO. Hierbij zouden zowel apotheker, artsen als hoofdverpleegkundigen aanwezig moeten zijn. Op deze manier kunnen zij gestructureerd communiceren over problemen om gezamenlijk tot een gefundeerde beslissing te komen. MFO kan zo de meerwaarde van een goed medicatiebeleid binnen een RVT benadrukken waardoor de zorg voor de patiënt geoptimaliseerd wordt. [1] MFO is niet vrijblijvend, maar het heeft tot doel knelpunten op te lossen. Alle betrokkenen moeten bereid zijn om concreet iets aan te pakken en/of te veranderen op basis van de bespreking. De kracht van het MFO is dat er telkens geëvalueerd zal worden of een bepaalde afspraak werd nagekomen en of dit in de praktijk geleid heeft tot veranderingen en/of verbeteringen. Deze bundel werd opgesteld als een draaiboek voor de apotheker om MFO in de praktijk op te starten binnen het RVT en dit in goede banen te leiden. 4

5 1. Wat is MFO? Een Medisch Farmaceutisch Overleg (MFO) is een overleg tussen arts, apotheker en andere zorgverstrekkers betrokken bij de verzorging van de patiënt in het RVT. De onderwerpen van het MFO worden bepaald door de deelnemers. Bij de keuze van deze onderwerpen kan uitgegaan worden van een verbetering van het medicatiebeleid. Mogelijke doelstellingen die hiermee bereikt kunnen worden: - verbeteren van de kwaliteit van voorschrijven - stimuleren van rationeel geneesmiddelengebruik - opstellen van een gemeenschappelijk farmacotherapiebeleid - bespreken van nieuwe therapieën - farmaco- economisch verantwoord voorschrijven (kostenbeheersing) - uniformiseren van de informatie naar de patiënt - bespreken van knelpunten en oplossingen rond therapiekeuze - opvolgen van reeds genomen maatregelen - aanpassingen van het RVT formularium Doel van MFO? Een MFO heeft tot doel de therapeutische kwaliteit van de patiëntenzorg te optimaliseren. Dit kan door het wegwerken van knelpunten en de keuze van een behandeling te bevorderen die geschikt, veilig, haalbaar en betaalbaar is. MFO kan bijgevolg bijdragen tot een rationeel, economisch en veilig geneesmiddelenbeleid. Het bevordert bovendien de samenwerking tussen de verschillende zorgverleners die betrokken zijn bij het verzorgingsproces van de patiënt. 5

6 3. Wie betrek je in een MFO? Om de therapeutische kwaliteit van de patiëntenzorg te bevorderen is het belangrijk dat er een goede communicatie is tussen de verschillende zorgverleners. In een MFO moeten dus zeker artsen, verpleegkundigen en de apotheker betrokken worden. Zij zijn immers de sleutelfiguren die betrokken zijn bij het zorgproces van de patiënt. De groep voor een MFO in het RVT blijft best beperkt. Kleine groepjes van zes tot acht personen zijn ideaal. Uitbreiden kan nuttig zijn indien het MFO goed georganiseerd wordt. Het is gewenst dat alle deelnemers steeds aanwezig zijn. Afhankelijk van de agendapunten van een MFO kunnen andere zorgverleners betrokken worden zoals verzorgenden, kinesisten, ergotherapeuten, [2]. Het MFO wordt geleid door een gespreksleider (voorzitter); de secretaris is verantwoordelijk voor de uitnodiging en het verslag. 3.1 Profiel deelnemers Hieronder wordt voor elk van de beroepsgroepen een korte taakomschrijving gegeven. Dit kan helpen om te interpreteren waarom deze zorgverleners deel uitmaken van de kerngroep van het MFO en vanuit welke achtergrond zij daar aan deelnemen Arts Artsen hebben kennis van de ziekteleer en van de diagnostische en therapeutische mogelijkheden van de verschillende klinische disciplines. Van artsen mag verwacht worden dat zij hun diagnostische en therapeutische strategieën zoveel mogelijk baseren op wetenschappelijke evidentie. Bovendien hebben ze inzicht in de problemen van de gezondheidseconomie en de nationale organisatie van het gezondheidszorgsysteem. [3] CRA In elk RVT is er een coördinerend en raadgevend arts. Dit is een huisarts die bij voorkeur een bijkomende vorming heeft in de gerontologie. Hij heeft zowel een medische als een bijscholings- en vormingstaak. De medische taak omvat de coördinatie en organisatie in relatie met het medisch personeel: overlegvergaderingen met behandelende artsen, continuïteit van medische zorg, samenstelling en bijhouden van medische dossiers van behandelende artsen, medische activiteiten bij ziektetoestanden die gevaar opleveren voor personeel en bewoners, zorgbeleid en redactie en gebruik van het geneesmiddelenformularium. 6

7 De bijscholings- en vormingstaak omvat de organisatie van en het meewerken aan bijscholingsactiviteiten voor behandelende artsen, verpleegkundigen, verzorgend en paramedisch personeel. Daarnaast werkt de CRA ook mee aan de uitbouw van een algemeen hygiënebeleid en besteedt hij aandacht aan de palliatieve uitrusting en opleiding. [4] Apotheker De apotheker heeft een bijzondere taak in de eerstelijnsgezondheidszorg: van het verstrekken van medicatie tot het bevorderen van een juist en effectief geneesmiddelengebruik. De apotheker is de persoon bij uitstek om patiënten en artsen te adviseren over het gebruik van geneesmiddelen, de eventuele nevenwerkingen en interacties. Hij heeft de nodige competenties om het vervolg van de behandeling op te volgen en indien nodig een aanpassing van de medicatie voor te stellen. [5] Verpleegkundige De geriatrische verpleegkundige staat in voor de zorg aan ouderen en hanteert hierbij zijn specifieke kennis en vaardigheden. De verpleegkundige heeft een observerende en signalerende taak. Hij is in staat veranderingen naar waarde te schatten en de noodzakelijke maatregelen te nemen. De vragen naar zorg zijn complex omwille van de vaak multiple pathologie met niet specifieke symptomen. Het is de taak van de verpleegkundige om de zorg over de gezondheid en het welzijn van de bewoner te optimaliseren. De verpleegkundige werkt zowel als lid van het eigen team (intra) en als lid van het multidisciplinaire team (inter)professioneel samen om de visie en de doelen van het beleid en de zorg te realiseren. [6] 3.2 Taakomschrijvingen van de bijzondere functies Gespreksleider De gespreksleider leidt de vergadering in goede banen. Hij zorgt ervoor dat de beslissingen binnen een redelijke termijn worden genomen, rekening houdend met de verschillende standpunten. Hij formuleert en motiveert de beslissingen genomen binnen het MFO Secretaris De secretaris zet de agendapunten op papier en zorgt voor de verspreiding ervan. Hij noteert de beslissingen en conclusies en verzorgt de correspondentie. Het noteren van het verslag kan schriftelijk 7

8 of elektronisch gebeuren. Hij is ook verantwoordelijk om achteraf het verslag aan alle deelnemers te bezorgen. Deze verantwoordelijkheden worden onderling verdeeld op het eerste MFO. Het kan gaan om vaste functies, maar er kan ook geopteerd worden voor een doorschuifsysteem waarbij de verschillende betrokkenen om beurt de rol van voorzitter / secretaris opnemen. 4. Voorbereiding en organisatie van het MFO 4.1 Voorbereiding van het MFO INITIATIEF - apotheker en/of arts - contact opnemen met andere betrokkenen in het RVT OPSTELLEN AGENDA duidelijke vermelding agendapunten + doelstellingen 1 ste MFO - door arts en apotheker Volgend MFO - voorstellen agendapunten door alle betrokkenen op einde van het vorige MFO UITNODIGING - opgesteld en verspreid door de secretaris - bevat datum, plaats, tijdstip en agendapunten Initiatief voor het opstarten van een MFO Zowel de artsen als apothekers verbonden aan het RVT beschikken over voldoende capaciteiten om een MFO in het RVT op te starten. Indien de arts of de apotheker voldoende gemotiveerd is om meer betrokken te raken bij het medicatiebeleid binnen het RVT, is het in eerste instantie belangrijk dat er 8

9 contact opgenomen wordt met de andere betrokkenen. Dit contact kan telefonisch, schriftelijk of persoonlijk verlopen. Het is aangeraden om hierbij rekening te houden met de praktische haalbaarheid en de manier van werken in het RVT. Een goede communicatie en een vlotte samenwerking tussen alle betrokkenen is immers noodzakelijk voor het opstarten van een succesvol MFO Opstellen van de agenda Bij een eerste MFO Na het eerste contact is het aangewezen dat de arts en de apotheker samen zitten om de agenda van het eerste MFO op te stellen. Een van hen kan de eerste keer de taak van gespreksleider op zich nemen. De agendapunten voor een eerste MFO kunnen gekozen worden door de initiatiefnemende arts en apotheker op basis van problemen uit de dagdagelijkse praktijk in het RVT. Het is belangrijk bij een eerste MFO een onderwerp te kiezen dat vrij concreet is, zodat iedereen vanuit zijn eigen expertise een bijdrage kan leveren en het overleg tot een verbetering van de praktijk leidt. Meer in het algemeen is het aangeraden om zich per MFO te beperken tot een drietal onderwerpen, zodat het MFO gepland kan worden binnen een tijdspanne van 1,5 uur Bij een volgend MFO Het is mogelijk om op het einde van elk overleg nieuwe agendapunten voor een volgend MFO voor te stellen. De agendapunten worden vastgelegd door de gespreksleider en iedere deelnemer aan het volgende MFO bereidt zich in de mate van het mogelijke voor (nadenken over het onderwerp, raadplegen vakliteratuur, praktijkvoorbeeld,...). Het is de taak van de secretaris om de uiteindelijke agenda op papier te zetten en de taak van de gespreksleider om het volgende MFO in goede banen te leiden Uitnodiging De secretaris stelt een uitnodiging op en verspreidt deze voldoende op voorhand onder de deelnemers voor het volgende MFO. In deze uitnodiging wordt duidelijk de datum, plaats en tijdstip vermeld voor het volgende overleg. Het is wenselijk om de agendapunten bij te voegen en telkens concreet aan te geven wat het doel van de bespreking is, zodat iedereen zich hierop kan voorbereiden. Het verspreiden van deze uitnodiging kan per post, of door het uithangen van een papier in een centrale ruimte. De verspreiding van deze uitnodiging gebeurt ten laatste een week op voorhand. Voorbeeld van een uitnodiging met agendapunten: 9

10 BETREFT: uitnodiging MFO Beste, U bent vriendelijk uitgenodigd op het volgende MFO. De praktische informatie vindt u hieronder. Gelieve uw aanwezigheid te bevestigen. Datum: 15 december 2008 Locatie: vergaderzaal 1, 1 ste verdieping RVT t Madeliefje Beginuur: 12u00 Geschatte einduur: 13u30 Broodjes worden voorzien. Agendapunten: 1. Bespreking formularium Doel: overeenkomst over de procedure voor het toevoegen van geneesmiddelen aan het formularium 2. Bespreking probleem achterstallige voorschriften Doel: nagaan waar het knelpunt zit en aftoetsen van mogelijke oplossingen 3. Bespreking probleem ontbrekende SIS-kaarten Doel: nagaan waar het knelpunt zit en aftoetsen van mogelijke oplossingen Apr. F. Farmaceuticos, voorzitter Dr. K. Universitas, secretaris 10

11 4.2 Organisatie van het MFO PRAKTISCHE ORGANISATIE Locatie - bereikbaarheid - zitplaatsen - multimedia aansluitingen - catering Gebruik beeldend materiaal brochures, powerpointpresentatie, krijt- of magnetisch bord, demonstratiemateriaal VERLOOP MFO Aanvang 1 ste MFO - aanstellen secretaris + gespreksleider - aantal MFO s per jaar vastleggen - afspraken i.v.m. afwezigheden Aanvang volgend MFO - optekenen aanwezigheden - korte evaluatie vorig MFO Agendapunten bespreken - probleem schetsen - onderwerp omkaderen - discussie - afronden Beslissingen nemen - afspraken maken i.v.m. rechtsgeldigheid - eventueel uitstellen tot volgend MFO Uitwerking a.d.h.v. werkgroepen - deelnemers van het MFO + externen - verslag uitbrengen op volgend MFO Afsluiten - opstellen agenda volgend MFO - vastleggen datum, tijdstip + locatie volgend MFO - secretaris maakt en verspreidt het verslag 11

12 4.2.1 Praktische organisatie Locatie Voor de MFO bijeenkomst moet er gezocht worden naar een geschikte ruimte. Zorg ervoor dat: - er voldoende zitplaatsen zijn voor alle deelnemers - alle deelnemers elkaar kunnen zien - de deelnemers aan tafels zitten - er geen andere activiteiten in dezelfde ruimte plaatsvinden - de deelnemers niet worden gestoord - er geen geluidsoverlast van buiten is - er voldoende mogelijkheden zijn om gebruik te maken van multimedia Kies een ruimte die voor alle deelnemers van het MFO vlot bereikbaar is. Een aparte vergaderruimte in het RVT zelf kan bijvoorbeeld een goede keuze zijn. Het is aangewezen om tijdens het MFO een drankje te voorzien zoals koffie, thee of frisdrank. Indien het overleg doorgaat tijdens de middagpauze is het aangenaam als er broodjes voorzien worden. De financiering hiervoor moet zeker besproken worden. De verantwoordelijke voor deze functies wordt aangesteld tijdens het vorige MFO. Dit hoeft niet steeds dezelfde persoon te zijn. Het verzorgen van de catering kan eventueel uitbesteed worden aan externen, zoals bijvoorbeeld het keukenpersoneel Gebruik van beeldend materiaal Voor de bespreking van sommige agendapunten en de verslaggeving door de werkgroepen (zie Praktische uitwerking van beslissingen door werkgroepen) kan het nuttig en aangenaam zijn om gebruik te maken van ondersteunend beeldend materiaal. Dit kan door middel van brochures, korte powerpointpresentaties die maximum tien minuten duren, of door gebruik te maken van een krijten/of magnetisch bord. In sommige gevallen is het gebruik van demonstratie materiaal ondersteunend. Ook het kunnen raadplegen van informatie op internet kan zinvol zijn; hiervoor is het echter noodzakelijk dat er een internetaansluiting aanwezig is. 12

13 4.2.2 Verloop van het MFO Aanvang eerste MFO Bij een eerste MFO wordt een gespreksleider en een secretaris aangesteld. Men spreekt af met welke regelmaat een MFO georganiseerd wordt. Het is aangewezen om tussen de vier en zes keer per jaar samen te zitten zodat de opvolging en evaluatie regelmatig gebeurt. Het is belangrijk om afspraken te maken over afwezigheden. Zo kan afgesproken worden dat wanneer één van de leden om een geldige reden niet aanwezig kan zijn op de afgesproken dag, hij dit minstens een drietal dagen op voorhand moet laten weten aan de secretaris. Deze kan dan beslissen om het MFO uit te stellen indien meer dan 1/4 van de vaste deelnemers van het MFO afwezig zullen zijn. De secretaris probeert de andere deelnemers minstens een dag op voorhand op de hoogte te brengen van het uitstel. Er wordt dan onmiddellijk een nieuwe datum voorgesteld door de secretaris Aanvang volgend MFO Bij de start van de vergadering worden aanwezigheden opgetekend, dit wordt door de secretaris in het verslag genoteerd. In principe zijn altijd alle vaste deelnemers (arts, CRA, apotheker, hoofdverpleegkundige, verpleegkundige) aanwezig. Indien door onverwachte afwezigheden minder dan 75% van de vaste deelnemers aanwezig zijn, wordt het nemen van beslissingen best uitgesteld. Door het optekenen van aanwezigheden kan nagegaan worden welke andere zorgverleners betrokken zijn bij het nemen van beslissingen op het MFO. Vervolgens kan een korte evaluatie van het vorige MFO plaatsvinden op basis van het verslag dat eerder verspreid werd. De genomen beslissingen worden geëvalueerd en kunnen eventueel aangepast worden Bespreking agendapunten Daarna overloopt de gespreksleider de agendapunten die aan bod zullen komen. Per agendapunt schetst hij het probleem en geeft hierbij zoveel mogelijk informatie om het probleem te kaderen. Nadien wordt er ruimte gelaten om te discussiëren. Aangezien de tijd voorzien voor een MFO vrij beperkt is, behoort het tot de taak van de gespreksleider om de onderwerpen tijdig af te ronden. Hij probeert dan een conclusie te verwoorden op basis van de argumenten die tijdens de discussie aangehaald werden door de deelnemers van het MFO. Tijdens dit stadium van het MFO kunnen er ook beslissingen genomen worden Nemen van beslissingen Het is belangrijk om vooraf af te spreken op welke manier een beslissing genomen zal worden. Men kan dit op verschillende manieren doen, bijvoorbeeld door het opsteken van handen of anoniem door bijvoorbeeld het rond delen van stembriefjes. Er moet ook afgesproken worden wanneer een 13

14 genomen beslissing rechtsgeldig is. In sommige situaties is het voldoende dat de meerderheid akkoord gaat, in andere situaties zal een beslissing pas van kracht zijn als de deelnemers het unaniem eens zijn. Indien men er niet in slaagt om tot een beslissing te komen die voor iedereen aanvaardbaar is, kan het noodzakelijk zijn om het nemen van deze beslissing uit te stellen tot het volgende MFO. Op die manier krijgt iedereen de kans om nog eens na te denken over het onderwerp. Anderzijds moet men erop toe zien dat het nemen van deze beslissing niet eindeloos uitgesteld wordt Praktische uitwerking van beslissingen door werkgroepen Indien men er in slaagt om tot een beslissing te komen, moet er nagedacht worden over de praktische uitwerking en opvolging van de genomen beslissing. Het kan handig zijn om de verantwoordelijkheid hiervoor over te dragen aan een bepaalde persoon of een werkgroep. Bij de keuze van deze personen kan er eventueel rekening gehouden worden met hun specifieke voorkennis, maar het kan soms ook nuttig zijn om personen zonder specifieke voorkennis te betrekken in de werkgroep. Externen kunnen een nieuw licht op de zaak werpen. Het is niet steeds noodzakelijk dat de werkgroep enkel bestaat uit deelnemers van het MFO. De externe leden van de werkgroep worden gekozen en aangesproken door de deelnemers van het MFO. Voorbeeld van externen in een werkgroep en hoe deze betrekken in een MFO: Tijdens het vorige MFO bleek dat de nieuwe bewoonster van kamer 5 in RVT t Madeliefje allergisch is voor bepaalde voedingsbestanddelen. Men kwam tot de conclusie dat er in dit RVT tot op heden nog geen richtlijnen bestaan rond omgaan met voedselallergie. Er wordt beslist om dit op de agenda van het volgende MFO te zetten. Aangezien men tegen het volgende MFO al concreet wil werken rond dit onderwerp, wordt er een verantwoordelijke aangesteld binnen het MFO. Deze richt een werkgroep op en betrekt hierbij enkele externen die regelmatig in contact komen met voedselallergie en de praktische problemen die hierbij kunnen optreden. Hij kan bijvoorbeeld contact opnemen met een diëtiste, de kok van het RVT, vrijwilligers die de bewoners eten geven, De verantwoordelijke probeert binnen deze werkgroep al de nuttige informatie te bundelen en stelt dit voor op het volgende MFO. Op die manier kan men in het MFO met concreet materiaal aan de slag. Bij aanstellen van een werkgroep kiest men een verantwoordelijke. Hij brengt verslag uit op één van de volgende MFO s, die als deadline vooropgesteld wordt. Het kiezen van een deadline is belangrijk om de leden van de werkgroep te motiveren, maar ook om binnen een bepaalde termijn resultaat te boeken Afsluiting MFO Op het einde van het MFO, als alle agendapunten overlopen zijn, wordt de agenda voor het volgende MFO opgesteld. Deze agendapunten kunnen aangebracht worden door de deelnemers van het MFO 14

15 of op vraag van externen, bijvoorbeeld op basis van praktijkervaringen. Het kan nuttig zijn dat de deelnemers van het MFO hierover al eens nadenken of brainstormen tegen het volgende MFO. Er wordt een datum en tijdstip afgesproken waarop het volgende MFO zal doorgaan. De secretaris zet de uiteindelijke agenda op papier, schrijft het verslag en bezorgt dit zo snel mogelijk aan de deelnemers van het MFO, op papier of elektronisch. 5. Evaluatie [2] 5.1 Evaluatie = controle Het is belangrijk dat elk MFO begint met een korte evaluatie van de beslissingen genomen in het vorige MFO. Dit kan door toelichtingen van de leden van een werkgroep of door het bespreken van enkele reeds bekomen resultaten. Op die manier gebeurt er een controle op correcte toepassing van de afspraken gemaakt tijdens het MFO. Het kan ook nuttig zijn om een bepaalde beslissing over een onderwerp na een langere periode opnieuw te evalueren. Deze evaluatie biedt de mogelijkheid om afspraken bij te sturen op basis van nieuwe inzichten na een bepaalde proefperiode van een half jaar tot een jaar. Voorbeeld evaluatie antibioticabeleid: Tijdens het MFO van december 2007 werden richtlijnen opgesteld rond antibioticabeleid in RVT t Madeliefje. Eén van de genomen maatregelen betrof een sterke reductie van het gebruik van Bactroban omwille van toegenomen resistentievorming. Er werd afgesproken om Bactroban enkel te gebruiken voor zijn voorgeschreven indicatie, namelijk bij bewoners met een meticilline- resistente Staphylococcus aureus (MRSA) infectie. Na 6 maanden werden deze richtlijnen geëvalueerd. Op het MFO van juni 2008 werd met de betrokken artsen nagegaan hoeveel keer Bactroban werd voorgeschreven en hoeveel van deze patiënten effectief een MRSA infectie hadden. Uit deze evaluatie bleek dat er in 46% van de gevallen geen indicatie was voor het gebruik van Bactroban. De richtlijnen zullen opnieuw verspreid worden om de artsen te herinneren aan de genomen beslissing. Er wordt verder afgesproken dat de artsen telkens MRSA infectie moeten vermelden op een voorschrift voor Bactroban ; indien dit niet het geval is, zal de apotheker de arts contacteren met de vraag of Bactroban in het betreffende geval de eerste keuze is, en indien nodig alternatieven voorstellen. 15

16 5.2 Evaluatie = een proces van continue kwaliteitsverbetering De evaluatie is de laatste stap in het kwaliteitsproces, maar vormt tevens het begin van een nieuw te doorlopen cyclus. Door zichtbaar te maken welke veranderingen al dan niet zijn gerealiseerd tijdens een proefperiode, kan een nieuwe vraagstelling voor een volgend MFO ontstaan. Hierdoor wordt de cirkel opnieuw doorlopen en ontstaat een proces van continue kwaliteitsverbetering. 5.3 Evaluatieformulier deelnemers MFO Ook het MFO zelf wordt best op regelmatige basis geëvalueerd. Hierbij kan men nagaan wat de tevredenheid is over het opgestarte overleg, hoe de deelnemers hun rol ervaren, Op deze manier kan men nagaan hoe het MFO in de toekomst geoptimaliseerd kan worden. Hieronder vindt u een voorbeeld van een evaluatieformulier dat op het einde van het MFO kan worden ingevuld door de deelnemers. De verspreiding en de verwerking van dit evaluatieformulier kan bijvoorbeeld door de secretaris gebeuren. 16

17 Evaluatieformulier: MEDISCH FARMACEUTISCH OVERLEG Omcirkel het meest gepaste cijfer. (1=helemaal niet akkoord, 2=niet akkoord, 3=akkoord, 4=helemaal akkoord) Inhoud Ik heb kunnen bijdragen aan de discussie Ik vond de onderwerpen die aan bod kwamen tijdens het MFO relevant voor de praktijk Ik heb vandaag niets bijgeleerd Na vandaag zal ik sommige situaties in de praktijk anders aanpakken Ik vond het MFO tijdsverlies Opmerkingen: Vorm Iedereen had voldoende ruimte om zijn mening te geven Het zijn steeds dezelfden die aan het woord waren tijdens het MFO Ik vond de samenwerking met de andere zorgverleners aangenaam De tijd voor het MFO werd efficiënt besteed Opmerkingen: 17

18 6. Referenties [1] Projectrapport Medicatiemanagement in RVT s, studenten Farmaceutische Zorg K.U.Leuven, [2] Meuleplas M, Smeenk I, de Groot J, Hopman J, Van Oijen A. Handboek FTO: werken aan verbetering van het FTO-niveau. Utrecht: DGV, Nederlands instituut voor verantwoord medicijngebruik; 2005 [3] Profiel van de arts in de 21 e eeuw, eindtermen universiteit Gent [25 sept 2008] [4] Profiel van de CRA, de CRA: Wetgeving en administratie, Kulak [25 sept 2008] [5] Profiel van de apotheker, master farmaceutische zorg universiteit Leuven [25 sept 2008] [6] Profiel van de verpleegkundige, Woon- en Zorgcentrum De Wingerd [25 sept 2008] 18

Vorming. Hoe kan navorming van verpleegkundigen in RVT s in de praktijk worden gerealiseerd?

Vorming. Hoe kan navorming van verpleegkundigen in RVT s in de praktijk worden gerealiseerd? Vorming Hoe kan navorming van verpleegkundigen in RVT s in de praktijk worden gerealiseerd? 1 Inhoudstafel WAT VIND JE IN DIT DRAAIBOEK?... 3 INLEIDING... 4 1. WAT HOUDT VORMING IN?... 5 2. DOEL VAN DE

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement voor de bezoekende huisarts

Huishoudelijk reglement voor de bezoekende huisarts J.B. Dekeyserstraat 70 3090 Overijse Erk.nr. ROB ce 1397 RVT vzb 395 Tel: 02/686.05.60 Fax: 02/686.06.96 Huishoudelijk reglement voor de bezoekende huisarts Art. 1. Dit reglement regelt de praktische werkafspraken

Nadere informatie

MEDICATIEMANAGEMENT IN RVT s: KNELPUNTEN EN UITDAGINGEN

MEDICATIEMANAGEMENT IN RVT s: KNELPUNTEN EN UITDAGINGEN MEDICATIEMANAGEMENT IN RVT s: KNELPUNTEN EN UITDAGINGEN Dr. Apr. Veerle Foulon Onderzoekscentrum voor Farmaceutische Zorg en Farmaco-economie, K.U.Leuven Overzicht 1. Observaties PHEBE studie 2. Toelichting

Nadere informatie

Deze interne medische organisatie is terug te vinden in onderhavig reglement, opgemaakt door het OCMW Sint-Katelijne-Waver.

Deze interne medische organisatie is terug te vinden in onderhavig reglement, opgemaakt door het OCMW Sint-Katelijne-Waver. REGLEMENT VAN INWENDIGE ORDE VOOR HUISARTSEN Alle artsen die één of meer bewoners behandelen in Woonzorgcentrum Sint-Elisabeth (erkend ROB en RVT) dienen er zich ten aanzien van de beheerder, OCMW Sint-Katelijne-

Nadere informatie

Visie : Palliatieve zorgen

Visie : Palliatieve zorgen Indien op een gegeven ogenblik een curatieve therapie geen hulp meer brengt en de mens zich geconfronteerd ziet met het onvermijdelijke, wordt hij bevangen door angst en pijn. Het is moeilijk om dragen,

Nadere informatie

Algemeen Inwendige Ziekten. informatiebrochure

Algemeen Inwendige Ziekten. informatiebrochure Algemeen Inwendige Ziekten informatiebrochure 1 Inhoudstafel 1. Inleiding en verwelkoming 2. Voorstelling afdeling 3. Dagindeling en bezoekuren 4. Verpleegkundige verzorging 5. Medische opvolging 6. Meebrengen

Nadere informatie

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 01 JANUARI 2006 TOT 31 OKTOBER 2006 - COORDINATEN VAN DE GDT : GDT van

Nadere informatie

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.

Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U. NVFO 2009 Een conceptueel kader voor de implementatie van praktijkgericht onderzoek in de opleiding van studenten farmaceutische wetenschappen aan de K.U.Leuven V. Foulon, S. Simoens, G. Laekeman en P.

Nadere informatie

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007 BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007 COORDINATEN VAN DE GDT : GDT van de regio: oostende Adres :Hospitaalstraat

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

9. Farmaceutische zorg en farmaceutisch dossier

9. Farmaceutische zorg en farmaceutisch dossier INFO-FICHE - KB 2009 9. Farmaceutische zorg en farmaceutisch dossier 1. BEGRIP De farmaceutische zorg is sinds 1 mei 2006 door de wetgever erkend als een kerntaak van de apotheker: als geneesmiddelenexpert

Nadere informatie

3. Misbruik en verslaving. Inleiding. suggestievragen

3. Misbruik en verslaving. Inleiding. suggestievragen 3. Misbruik en verslaving Inleiding De goede samenwerking tussen de huisarts en de apotheker is essentieel bij de begeleiding van patiënten waarbij er blijk is van overmatig geneesmiddelengebruik. De aanpak

Nadere informatie

Aanwezig : Julien Bogaert, Herman De Backer, Rik Sagaert, Ingrid Vyvey, Silvie Vanhoutteghem, Jeroen Terryn en Ann De Bruyckere. 1 Verwelkoming...

Aanwezig : Julien Bogaert, Herman De Backer, Rik Sagaert, Ingrid Vyvey, Silvie Vanhoutteghem, Jeroen Terryn en Ann De Bruyckere. 1 Verwelkoming... Dagelijks Bestuur W.O.A.S. Verslag Datum vergadering : Betreft : Dagelijks bestuur W.O.A.S. 8 november 2010, Provinciehuis Boeverbos Brugge, 10.00 uur Onze ref.: P10/8/2/14/6 Verslaggever: Ann De Bruyckere

Nadere informatie

Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016

Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016 Handleiding Activiteitenmethodiek Maatschappelijke Zorg Periode 2, 2015-2016 KD Maatschappelijke Zorg Werkproces 2.3: Ondersteunt de cliënt bij dagbesteding. Je ondersteunt de cliënt bij het realiseren

Nadere informatie

Van hieruit opgestart (palliatieve zorgwerking, opdrachtverklaring, visie, kwaliteitswerking) Info-avond voor medewerkers, artsen, familie en

Van hieruit opgestart (palliatieve zorgwerking, opdrachtverklaring, visie, kwaliteitswerking) Info-avond voor medewerkers, artsen, familie en Van hieruit opgestart (palliatieve zorgwerking, opdrachtverklaring, visie, kwaliteitswerking) Info-avond voor medewerkers, artsen, familie en vrijwilligers sept 2009 Palliatief referente volgde de cursus

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE OVER OVERLEG APOTHEKERS-HUISARTSEN

RESULTATEN ENQUÊTE OVER OVERLEG APOTHEKERS-HUISARTSEN RESULTATEN ENQUÊTE OVER OVERLEG APOTHEKERS-HUISARTSEN Om na te gaan in welke mate de huisartsen en apothekers uit dezelfde wijk contact hebben en met elkaar overleggen, verstuurden de Apothekers van Brussel

Nadere informatie

Aanvraag tot aanpassing van de lijst. Koen De Smet, Eva D Haese, Frédéric Lecomte, Sigrid Mulier, Valérie Noblesse

Aanvraag tot aanpassing van de lijst. Koen De Smet, Eva D Haese, Frédéric Lecomte, Sigrid Mulier, Valérie Noblesse Aanvraag tot aanpassing van de lijst Koen De Smet, Eva D Haese, Frédéric Lecomte, Sigrid Mulier, Valérie Noblesse 1 Procedure tot aanpassing van lijst Procedure tot aanpassing van de lijst: Implantaten

Nadere informatie

2008-20092009. Opzet Organisatie Onderwerpen volgende lessen

2008-20092009. Opzet Organisatie Onderwerpen volgende lessen Farmaceutische zorg Farmanager Bejaardenzorg 2008-20092009 Opzet Organisatie Onderwerpen volgende lessen 1 Farmanager Bejaardenzorg 2008-20092009 Optimalisatie van de farmaceutische zorg door middel van

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING PALLIATIEVE ZORG

INTENTIEVERKLARING PALLIATIEVE ZORG INTENTIEVERKLARING PALLIATIEVE ZORG INLEIDING Het MB van 22 november 2001 bepaalt dat RVT s, Gemengde inrichtingen (RVT-ROB) en ROB s die ten minste sinds 1 juli 2001 het forfait C+ factureren middelen

Nadere informatie

Reglement van orde - bezoekende huisarts woonzorgcentrum Molenstee

Reglement van orde - bezoekende huisarts woonzorgcentrum Molenstee Departement Ouderenzorg Woonzorgcentrum Reglement van orde - bezoekende huisarts woonzorgcentrum Molenstee Inhoud 1. Tussen de ondergetekenden... 2 2. Algemene bepalingen... 2 3. Verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

Vroegtijdige zorgplanning VZP. WZC Sint Anna vzw Behoort tot GVO vzw (Gast Vrij Omgeven)

Vroegtijdige zorgplanning VZP. WZC Sint Anna vzw Behoort tot GVO vzw (Gast Vrij Omgeven) Vroegtijdige zorgplanning VZP WZC Sint Anna vzw Behoort tot GVO vzw (Gast Vrij Omgeven) Inleiding Gast Vrij Omgeven Ethiek binnen de dagelijkse zorg Stimul (bespreekbaar maken) Ethisch overleg Ieder zijn

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Gedurende de opleiding werken de studenten in de praktijk aan praktijkopdrachten. Een schooljaar

Nadere informatie

Artikel 1. Voor de toepassing van dit huishoudelijk reglement wordt verstaan onder het begrip:

Artikel 1. Voor de toepassing van dit huishoudelijk reglement wordt verstaan onder het begrip: Adviescommissie kunsten Huishoudelijk Reglement I. Algemene bepalingen Begrippen Artikel 1. Voor de toepassing van dit huishoudelijk reglement wordt verstaan onder het begrip: Kunstendecreet: het decreet

Nadere informatie

10/05/2012. Project evalueren studenten in het UZA. Hoe is dit gegroeid?? Wat is de achtergrond en het doel van evalueren

10/05/2012. Project evalueren studenten in het UZA. Hoe is dit gegroeid?? Wat is de achtergrond en het doel van evalueren Project evalueren studenten in het UZA Nancy Van Genechten Katrien Van den Sande Yvonne Gilissen Werkgroep mentoren en Hogescholen Hoe is dit gegroeid?? Mentorendag 2010 Hoe verder na vraag Mentoren hadden

Nadere informatie

DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING

DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING BEGELEIDER VOORBEREIDING OP DE VERWIJZING NAAR DE WERKWINKEL De begeleider gaat in gesprek met de klant om te horen waar hij werkt(e).

Nadere informatie

Initiatieven in het kader van transmurale zorgcontinuïteit tussen de 3 zorgsettings

Initiatieven in het kader van transmurale zorgcontinuïteit tussen de 3 zorgsettings Initiatieven in het kader van transmurale zorgcontinuïteit tussen de 3 zorgsettings Werkgroepen thuiszorg,wzc, az groeninge Hilde Segaert, Ludo Meersdom INHOUD 1 Inleiding 1) Probleemstelling/doelgroep

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Stuurgroep Zorgtrajecten

Stuurgroep Zorgtrajecten Aanwezig: Dr. Bossuyt Bart, Dr. Boumendil Areski, Dr. Crepel Thierry, Dr. Devriendt Ivan, Dr. Leenknegt John, Dr. Vanneste Luc, Van Den Moorter Eve (stagiair Dr. Boumendil) Verontschuldigd: Dr. Deleu Gilles,

Nadere informatie

ADVIES BETREFFENDE DE VERSTERKING VAN DE PALLIATIEVE FUNCTIE IN DE RUST- EN VERZORGINGSTEHUIZEN EN IN DE RUSTOORDEN VOOR BEJAARDEN

ADVIES BETREFFENDE DE VERSTERKING VAN DE PALLIATIEVE FUNCTIE IN DE RUST- EN VERZORGINGSTEHUIZEN EN IN DE RUSTOORDEN VOOR BEJAARDEN FOD VOLKSGEZONDHEID, Brussel, 12/11/2009 VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN NATIONALE RAAD VOOR DE ZIEKENHUISVOORZIENINGEN --------

Nadere informatie

VIDIS Virtual Integrated Drug Informa3on System

VIDIS Virtual Integrated Drug Informa3on System VIDIS Virtual Integrated Drug Informa3on System presenta.e Ronde Tafel egezondheid 2015 26.05.2015 Visie RIZIV Deze visienota betrea een elektronisch communica3esysteem voor het beheer van alle aspecten

Nadere informatie

Goedgekeurd: Filip Slosse Paraaf: (B.S. van 4-2-2011) Artikels 5, 8,11,12,13, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 29 1/2/3/4, 30,33, 41, 42

Goedgekeurd: Filip Slosse Paraaf: (B.S. van 4-2-2011) Artikels 5, 8,11,12,13, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 29 1/2/3/4, 30,33, 41, 42 khb 4.6.02 - versie 1 1/5 Beoordeeld: Jan De Bruyn Paraaf: Goedgekeurd: Filip Slosse Paraaf: Geldig vanaf: 01/01/2014 DOEL (B.S. van 4-2-2011) Artikels 5, 8,11,12,13, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 29 1/2/3/4,

Nadere informatie

ONTHAALBROCHURE GERIATRIE

ONTHAALBROCHURE GERIATRIE ONTHAALBROCHURE GERIATRIE AFDELING A2 C2 - Patiëntinformatie - INHOUDSOPGAVE Inleiding. 1 1. Voorstelling afdeling geriatrie. 2 1.1 Doelstelling van uw verblijf. 2 1.2 Multidisciplinair team. 2 2. Werking

Nadere informatie

BUE 2014 - Zelfevaluatie OL

BUE 2014 - Zelfevaluatie OL BUE 2014 - Zelfevaluatie OL Bottom-up Evaluatie: Kwaliteit van leidinggeven Je leidinggevende kwaliteiten Via deze vragenlijst kun je je mening geven over de wijze waarop je je leidinggevende rol hebt

Nadere informatie

werkbladen, telefoons en opnametoestel

werkbladen, telefoons en opnametoestel DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

1 Goedkeuring verslag vorige vergadering... 2 2 Algemene afspraken... 2 3 Volgende vergadering... 2 4 Actielijst... 2

1 Goedkeuring verslag vorige vergadering... 2 2 Algemene afspraken... 2 3 Volgende vergadering... 2 4 Actielijst... 2 Google Vergadering van 15 februari 2011 Aanwezig: Pieter-Jan Van Aeken Eric Stevens Steyn Slagmolen Cindy Jansen Mathi De Pauw Verontschuldigd: / Afwezig: / Voorzitter: Cindy Jansen Verslaggever: Pieter-Jan

Nadere informatie

2/19/2010. Agenda. Fa404 Medicatiebeleid Opzet en toetsing. Achtergrond. Achtergrond. Achtergrond. Aukje Mantel Blokcoördinator Fa404

2/19/2010. Agenda. Fa404 Medicatiebeleid Opzet en toetsing. Achtergrond. Achtergrond. Achtergrond. Aukje Mantel Blokcoördinator Fa404 Agenda Fa404 Medicatiebeleid Opzet en toetsing Aukje Mantel Blokcoördinator Fa404 informatie Doelstellingen Evaluatie mondelinge toetsing Discussie / conclusie Blauwdruk curriculum: Medicatiebeleid = kerntaak

Nadere informatie

Reglement Werving- en Selectiecommissie De Woningstichting. gevestigd te Wageningen

Reglement Werving- en Selectiecommissie De Woningstichting. gevestigd te Wageningen Reglement Werving- en Selectiecommissie De Woningstichting gevestigd te Wageningen 1 Artikel 1, Definities Stichting: de Woningstichting, gevestigd in de gemeente Wageningen. RvT: de Raad van Toezicht

Nadere informatie

Betreft de visie van de thuiszorgsector rond opname en ontslag management

Betreft de visie van de thuiszorgsector rond opname en ontslag management Aan Van ons kenmerk Gent, Partners SEL zorgregio Gent SEL Zorgregio Gent 10 januari Betreft de visie van de thuiszorgsector rond opname en ontslag management Beste, In het kader van de werkgroep zorg rond

Nadere informatie

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Palliatieve zorg V1.2008 PALLIATIEVE ZORG: TOELICHTING EN PRAKTISCHE RICHTLIJNEN 1 Inleiding In 2002 werden drie wetten met betrekking tot de zorg voor

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

Functie en competentieprofiel GEGRADUEERD VERPLEEGKUNDIGE

Functie en competentieprofiel GEGRADUEERD VERPLEEGKUNDIGE Functie en competentieprofiel GEGRADUEERD VERPLEEGKUNDIGE 1. Situering van de functie Naam van de functie Dienst Niveau Functionele loopbaan Evaluator procesbewaker Gegradueerd verpleegkundige Woonzorgcentrum

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie

Bij de intake de hulpvraag analyseren ; Regelmatige contacten (telefonisch en persoonlijk) met. De patiënt en zijn familie ervaart

Bij de intake de hulpvraag analyseren ; Regelmatige contacten (telefonisch en persoonlijk) met. De patiënt en zijn familie ervaart Kernresultaatgebied : 1. Optimaliseren van de levenskwaliteit van de palliatieve in zijn thuissituatie De ervaart de meest passende begeleiding op de meest passende plaats. Bij de intake de hulpvraag analyseren

Nadere informatie

Specificaties. Medewerker maatschappelijke zorg. Verdieping doelgroepen

Specificaties. Medewerker maatschappelijke zorg. Verdieping doelgroepen Specificaties Medewerker maatschappelijke zorg Titel Soort Werksituatie Verdieping doelgroepen Cursus Medewerkers maatschappelijke zorg zijn werkzaam in instellingen voor wonen, dagbesteding en vrije tijd

Nadere informatie

SAMENWERKINGSPROTOCOL:

SAMENWERKINGSPROTOCOL: 1 SAMENWERKINGSPROTOCOL AZ VESALIUS THUISZORG Inleiding Om tot een goede samenwerking te komen tussen AZ Vesalius en thuiszorg, daar waar het gaat om een zwaar zorgbehoevende patiënt die in de thuiszorg

Nadere informatie

MULTIDISCIPLINAIR PIJNCENTRUM

MULTIDISCIPLINAIR PIJNCENTRUM MULTIDISCIPLINAIR PIJNCENTRUM Dr. Ver Donck Dr. Gorissen Dr. Declerck Pijnpatroonanalyse Pijnkliniek werkloosheid PIJNLATJE Richtlijnen voor patiënten die komen voor pijnpatroonanalyse Mevrouw, mijnheer,

Nadere informatie

Inhoud Frequency 8 6 4 2 0 18,00 20,00 22,00 24,00 BMI 26,00 28,00 30,00 32,00 Gent, april 2010 Betreft: pedometer-project Geachte mijnheer, mevrouw Ondanks

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven Doel van de functiefamilie Aansturen van medewerkers en organiseren en superviseren van hun dagelijkse werkzaamheden teneinde een efficiënte en continue werking van het eigen team te garanderen en zodoende

Nadere informatie

Lerend Netwerk. Coachingavond Draaiboek Plan B. Case Caermerklooster Firma Denys NV. Proactief handelen

Lerend Netwerk. Coachingavond Draaiboek Plan B. Case Caermerklooster Firma Denys NV. Proactief handelen Lerend Netwerk Coachingavond Draaiboek Plan B Case Caermerklooster Firma Denys NV Proactief handelen 30 november 2010 1 Coachingsessie thema 3: Proactief handelen (Plan B) Structuur van de avond: Inleiding

Nadere informatie

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Team Mirror Handleiding - Jezelf online registreren Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Handleiding Jezelf online registreren In deze handleiding leiden we je als facilitator door

Nadere informatie

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1 INLEIDING Het Multidisciplinair Overleg (MDO) krijgt een steeds grotere rol binnen Ketenzorg, redenen hiervoor zijn:

Nadere informatie

SCHOOLEIGEN VISIE OP KWALITEITSVOLLE VAKGROEPWERKING

SCHOOLEIGEN VISIE OP KWALITEITSVOLLE VAKGROEPWERKING SCHOOLEIGEN VISIE OP KWALITEITSVOLLE VAKGROEPWERKING SCHOOLJAAR 2015-2016 1. Visie op kwaliteitsvolle vakgroepwerking Een school beschikt over voldoende beleidsvoerend vermogen als ze in staat is om zelfstandig

Nadere informatie

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus)

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) De Eerst Verantwoordelijke Verzorgende (EVV er) is onmisbaar in de zorg en u wilt uw EVV er de juiste kennis en vaardigheden meegeven.

Nadere informatie

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013 Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 212-21 In academiejaar 212-21 namen 5 mantelzorgers en 5 studenten 1 ste bachelor verpleegkunde (Howest, Brugge) deel aan het project Mantelluisten.

Nadere informatie

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN N. Gheerolfs/ L. Eeckhout/ T. De Man/ N. De Vleeschauwer 1 Examenproject semester 2 5TSO Argumenteren en debatteren Met deze bundel bereid je je

Nadere informatie

Draaiboek transmurale overdracht voor patiënten met medicatie intraveneus als behandeling in thuissituatie

Draaiboek transmurale overdracht voor patiënten met medicatie intraveneus als behandeling in thuissituatie Draaiboek transmurale overdracht voor patiënten met medicatie intraveneus als behandeling in thuissituatie Onderstaande beschrijving geeft weer op welke wijze patiënten die zijn opgenomen in het ziekenhuis,

Nadere informatie

Pijler 1 - beslissingsondersteuning

Pijler 1 - beslissingsondersteuning praktischer 1 Pijler 1 - beslissingsondersteuning Beschrijving - Aanreiken van evidence-based informatie en richtlijnen; - Informeren van zorgverstrekkers; - Expertisebevordering; - Praktijkondersteuning;

Nadere informatie

We stellen voor deze vragenlijst één maal per jaar te gebruiken.

We stellen voor deze vragenlijst één maal per jaar te gebruiken. Vragenlijst Lokaal Drugoverleg Inleiding Binnen de alcohol- en drugpreventiesector weten we dat een dynamisch lokaal drugoverleg een belangrijke basis en voorwaarde vormt om binnen de gemeente een werkbaar

Nadere informatie

Selectiereglement dossierbeheerder personeel

Selectiereglement dossierbeheerder personeel 1. Functiebeschrijving De dossierbeheerder maakt deel uit van de afdeling Personeel & Organisatie en werkt voor het personeelsbeheer en de loonadministratie nauw samen met de verantwoordelijke personeelsadministratie.

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Communicatieverantwoordelijke

Functiebeschrijving: Communicatieverantwoordelijke Functiebeschrijving: Communicatieverantwoordelijke Functiefamilie organisatie ondersteunende functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context

Nadere informatie

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN Evalueren om te evolueren Doe de test... Als je een werking wil evalueren, moet je een maatstaf hebben. Je moet weten wat een ideale werking kan zijn, om daaraan de eigen werking

Nadere informatie

Een verslag van coachende begeleidingsgesprekken met een klasgenoot over de leerdoelen en leerpunten tijdens de stage.

Een verslag van coachende begeleidingsgesprekken met een klasgenoot over de leerdoelen en leerpunten tijdens de stage. Specificaties Medewerker maatschappelijke zorg Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Coachend begeleiden en sociaal activeren Cursus Gehandicaptenzorg, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg,

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Werkt onder leiding van en rapporteert aan: directeur (WoonZorgCentrum) Geeft leiding aan: alle medewerkers van de dienst

Functiebeschrijving. Werkt onder leiding van en rapporteert aan: directeur (WoonZorgCentrum) Geeft leiding aan: alle medewerkers van de dienst Functie Graadnaam: deskundige Functienaam: deskundige animatie Functiefamilie: deskundig Functionele loopbaan: B1-B3 Afdeling: WoonZorgCentrum Dienst: animatie Subdienst: Code:FB.602.01 Doel van de entiteit

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. Functie: Zorgcoördinator. A. Functiebeschrijving. 1. Doel van de functie

FUNCTIEPROFIEL. Functie: Zorgcoördinator. A. Functiebeschrijving. 1. Doel van de functie FUNCTIEPROFIEL Functie: Zorgcoördinator A. Functiebeschrijving 1. Doel van de functie Hij/zij staat, samen met de leefgroepencoördinator, in voor de aansturing van een woonbuurt bestaande uit een aantal

Nadere informatie

Medicatiebeleid in WZC

Medicatiebeleid in WZC Medicatiebeleid in WZC Keynote speaker: Dr. Lore De Raeve Competentiepool Ouderenzorg Algemene Pharmaceutische Bond (APB) Deskundige Gezondheidsbeleid en Ouderenzorg Koninklijk Limburgs Apothekers Verbond

Nadere informatie

Resultaten van de studie naar casemanagement: de visie van huisartsen op casemanagement voor palliatieve zorg in de Westelijke Mijnstreek

Resultaten van de studie naar casemanagement: de visie van huisartsen op casemanagement voor palliatieve zorg in de Westelijke Mijnstreek Resultaten van de studie naar casemanagement: de visie van huisartsen op casemanagement voor palliatieve zorg in de Westelijke Mijnstreek Auteur: Cindy Rodigas, student Universiteit Maastricht In samenwerking

Nadere informatie

verpleegafdeling 5C oncologie - fysiotherapie

verpleegafdeling 5C oncologie - fysiotherapie verpleegafdeling 5C oncologie - fysiotherapie Geachte patiënt U (of een familielid/naaste) wordt opgenomen op de verpleegafdeling oncologie/fysiotherapie. Dit omdat uw gezondheidstoestand een tijdelijk

Nadere informatie

Onderhandelen en afspraken maken

Onderhandelen en afspraken maken OPDRACHTFORMULIER Onderhandelen en afspraken maken Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 3.1 Controle/audit

FUNCTIEFAMILIE 3.1 Controle/audit Doel van de functiefamilie Ter plaatse bij derden de naleving van reglementeringen, normen, ed controleren of interne audit uitvoeren hierover te rapporteren zodat de gepaste acties kunnen ondernomen worden

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Het werken aan en en de relatie daarvan met de voortgangsrapportage Gedurende de verdiepingsfase

Nadere informatie

Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap

Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap Doelstellingen Deze procedure strekt tot doel: Om de verschillende stappen van het begeleidingsgesprek nieuwe medicatie

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» SCSZG/11/134 BERAADSLAGING NR 11/088 VAN 18 OKTOBER 2011 MET BETREKKING TOT DE NOTA BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE BEWIJSMIDDELEN

Nadere informatie

Heusden-Destelbergen samen in zorg 17/01/2013

Heusden-Destelbergen samen in zorg 17/01/2013 Heusden-Destelbergen samen in zorg 17/01/2013 VERSLAG Aanwezigen (lijst in bijlage): 9 apothekers, 2 diëtisten, 4 diabeteseducatoren, 11 verpleegkundigen, 13 huisartsen, 2 kinesisten, 1 kinesist-podoloog,

Nadere informatie

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING 1 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Doelstellingen competenties Structuur en éénduidigheid Uniformiteit in formulering 2 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Generieke competenties

Nadere informatie

Achtergrondinformatie LOKK en LOKK-activiteiten

Achtergrondinformatie LOKK en LOKK-activiteiten Achtergrondinformatie voor de LOKKorganisator Achtergrondinformatie LOKK en LOKK-activiteiten Inhoud 1. Info over LOKK, peer review en gewone LOKK-activiteit... 2 2. Wie doet wat?... 2 3. LOKK-activiteit...

Nadere informatie

Eigen regie in de palliatieve fase

Eigen regie in de palliatieve fase Verwante begrippen Eigen regie in de palliatieve fase zelfmanagement Hanke Timmermans Opdracht film ZM Er volgt zo meteen een korte film van ca. 6 minuten, waarin zes mensen met een chronische ziekte aan

Nadere informatie

burchtstraat@kosh.be Naam:

burchtstraat@kosh.be Naam: Campus Burchtstraat Burchtstraat 14 2200 Herentals SEMINARIE: VERDIEPING VAN JE STUDIEKEUZE 014/21.23.83. burchtstraat@kosh.be Naam: Eerste deel: verder werken aan de opdracht van vorige week: opzoeken

Nadere informatie

16/02/2013. Op weg naar een betere transmurale zorg

16/02/2013. Op weg naar een betere transmurale zorg Op weg naar een betere transmurale zorg Balliu Kristof Wondzorgconsulent Brandwondencentrum Neder Over Heembeek Wondzorgcoördinator wondz.org Situering van een wondzorgspecialist in de thuiszorg. Als wondverpleegkundige

Nadere informatie

Specificaties. Medewerker maatschappelijke zorg. Titel: Muzisch-creatieve vorming deel 2

Specificaties. Medewerker maatschappelijke zorg. Titel: Muzisch-creatieve vorming deel 2 Specificaties Medewerker maatschappelijke zorg Titel: Muzisch-creatieve vorming deel 2 Soort: Werksituatie: Eindproduct: Niveau: 3 Training Muzisch-creatieve activiteiten kunnen op allerlei plaatsen in

Nadere informatie

Waarvoor dient dit attest? mytalent@work is in eerste instantie een (zelf)evaluatie-instrument dat feedback geeft over de vaardigheden van de jongere.

Waarvoor dient dit attest? mytalent@work is in eerste instantie een (zelf)evaluatie-instrument dat feedback geeft over de vaardigheden van de jongere. Waarvoor dient dit attest? mytalent@work is in eerste instantie een (zelf)evaluatie-instrument dat feedback geeft over de vaardigheden van de jongere. Als jongere (al dan niet aan het werk) kan je mytalent@work

Nadere informatie

Hallo, overlopen wij eens uw medicatieschema?

Hallo, overlopen wij eens uw medicatieschema? Hallo, overlopen wij eens uw medicatieschema? Medicatieanamnese door apotheekassistenten Mevr. Lily Thienpont Mevr. Stefanie Vangampelaere Prof. dr. Peter De Paepe 21 mei 2015 2015 Universitair Ziekenhuis

Nadere informatie

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten OPDRACHTFORMULIER Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent

Nadere informatie

Naam van de schoolexterne interventie: Arktos HERGO

Naam van de schoolexterne interventie: Arktos HERGO Naam van de schoolexterne : Arktos HERGO 1. Inhoud vd schoolexterne Algemeen kader 1 : Ontstaansgeschiedenis 2 Visie Een HERGO is een groepsoverleg waarin alle partijen betrokken bij een incident, samen

Nadere informatie

Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven?

Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven? Coördinatie Erfgoeddag p/a FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw T +32 (0)2 213 10 60 F +32 (0)2 213 10 99 E info@erfgoeddag.be W www.erfgoeddag.be Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven?

Nadere informatie

Samenwerkingsinitiatief. regio Tielt

Samenwerkingsinitiatief. regio Tielt 2011 Samenwerkingsinitiatief rookstop regio Tielt De huisartsenkring t Oost van West-Vlaanderen en het St. Andriesziekenhuis te Tielt slaan de handen in elkaar. De werking van het rookstopaanbod in de

Nadere informatie

AANDACHTSPUNTEN BIJ HET OPSTELLEN/ BIJWERKEN VAN EEN DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN BEWONER IN DE VOORZIENING

AANDACHTSPUNTEN BIJ HET OPSTELLEN/ BIJWERKEN VAN EEN DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN BEWONER IN DE VOORZIENING Verbondsinformatief Zorg na het overlijden - Bijlage 1 AANDACHTSPUNTEN BIJ HET OPSTELLEN/ BIJWERKEN VAN EEN DRAAIBOEK BIJ OVERLIJDEN VAN EEN BEWONER IN DE VOORZIENING Opmerkingen vooraf: - Het is belangrijk

Nadere informatie

WACHT NIET OP GROTE VERANDERINGEN MAAR BEGIN MET WAT WE VANDAAG ZELF REEDS KUNNEN DOEN

WACHT NIET OP GROTE VERANDERINGEN MAAR BEGIN MET WAT WE VANDAAG ZELF REEDS KUNNEN DOEN WACHT NIET OP GROTE VERANDERINGEN MAAR BEGIN MET WAT WE VANDAAG ZELF REEDS KUNNEN DOEN De beslechting van geschillen snel en op een begrijpelijke wijze een beslissing nemen een zekere graad van voorspelbaarheid

Nadere informatie

Informatiebrochure ParkinsonNet

Informatiebrochure ParkinsonNet Informatiebrochure ParkinsonNet voor Zorgverleners Het ParkinsonNet concept wordt ondersteund door: 2 De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Parkinson

Nadere informatie

FUNCTIE- EN COMPETENTIEPROFIEL VERPLEEGKUNDIGE

FUNCTIE- EN COMPETENTIEPROFIEL VERPLEEGKUNDIGE JUNI 2010 FUNCTIE- EN COMPETENTIEPROFIEL VERPLEEGKUNDIGE 1.1. DOEL VAN DE FUNCTIE De verpleegkundige is verantwoordelijk voor het uitvoeren van verpleegkundige taken en voor het ondersteunen van de totaalzorg

Nadere informatie

Introductiebrochure: Studenten Geriatrisch dagziekenhuis & Interne liaison.

Introductiebrochure: Studenten Geriatrisch dagziekenhuis & Interne liaison. Introductiebrochure: Studenten Geriatrisch dagziekenhuis & Interne liaison. 16 Sint-Franciskusziekenhuis www.sfz.be P. Paquaylaan 129 3550 Heusden-Zolder Tel.: 011 71 50 00 Fax.: 011 71 50 01 VOORWOORD

Nadere informatie

Toren van Babel & KLINISCHE INFORMATIESYSTEMEN. Netwerkdag Chronische Zorg 21 maart 2015

Toren van Babel & KLINISCHE INFORMATIESYSTEMEN. Netwerkdag Chronische Zorg 21 maart 2015 Toren van Babel & KLINISCHE INFORMATIESYSTEMEN Netwerkdag Chronische Zorg 21 maart 2015 Apr. Lieven Zwaenepoel Brabants Apothekers Forum Vlaams Apothekers Netwerk ICT Ondersteuning voor de 1 ste lijn Wat

Nadere informatie

7. Zorgtrajecten. Inleiding. suggestievragen

7. Zorgtrajecten. Inleiding. suggestievragen 7. Zorgtrajecten Inleiding Een zorgtraject beoogt een multidisciplinaire benadering van de chronisch zieke patiënt. De toepassing van een zorgtraject gaat echter gepaard met een aantal administratieve

Nadere informatie

SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE. De leden van het Auditcomité worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van twee jaar.

SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE. De leden van het Auditcomité worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van twee jaar. SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE I. SAMENSTELLING VAN HET AUDITCOMITÉ 1. Aantal leden - Duur van de mandaten Het Auditcomité telt minstens vier leden. De leden van het Auditcomité

Nadere informatie

Kwaliteitsproject Jaarlijkse medicatie-evaluatie

Kwaliteitsproject Jaarlijkse medicatie-evaluatie Kwaliteitsproject Jaarlijkse medicatie-evaluatie In het kader van de opleiding tot AVG. Sandra Pollers aios in Maasveld te Maastricht. Juni 2007 1 Inleiding Geneesmiddelen worden in principe voorgeschreven

Nadere informatie

Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia. Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan

Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia. Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan Boekje over de nieuwe orale anticoagulantia Wat u moet weten voor het veilig gebruik ervan GEGEVENS PATIËNT Naam Adres Tel HUISARTS Naam Adres Tel SPECIALIST Naam Ziekenhuis Tel ANTISTOLLINGSMEDICATIE

Nadere informatie

Raad voor Maatschappelijk Welzijn

Raad voor Maatschappelijk Welzijn Raad voor Maatschappelijk Welzijn Ontwerpbesluit Zitting van 30 april 2015 OCMW Maatschappelijke Integratie en Ontplooiing 20 2015_RMW_00289 Maatschappelijke hulpverlening aan residenten - Werkafspraken

Nadere informatie

Graag gedaan, in de regio! Pilotproject Maatschappelijke stage van de Stichting VMBO Zuidoost Brabant

Graag gedaan, in de regio! Pilotproject Maatschappelijke stage van de Stichting VMBO Zuidoost Brabant Graag gedaan, in de regio! Pilotproject Maatschappelijke stage van de Stichting VMBO Zuidoost Brabant Samenwerking en communicatie van de scholen met stagemakelaars, steunpunten, vrijwilligersorganisaties

Nadere informatie