Samenwerken met naastbetrokkenen bij situaties van dwang en drang

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenwerken met naastbetrokkenen bij situaties van dwang en drang"

Transcriptie

1 Bron: GGz Eindhoven heeft samen met familieleden een notitie geschreven over de rol van familieleden bij dwang & drang. Daarnaast zijn 10 aanbevelingen gedaan aan de hulpverlening. Samenwerken met naastbetrokkenen bij situaties van dwang en drang Familieleden willen vanuit hun betrokkenheid met hun familielid en vanuit hun ervaringskennis betrokken zijn bij dwangmaatregelen, die voor hun familielid aan de orde zijn. In Nederland is er een groeiende afkeer tegen het separeren van mensen. Een afkeer, die ook bij familieleden aanwezig is. Zij hebben het idee dat conflictsituaties vaak aan de basis liggen van separaties. Ook dat separatie een onterecht middel is om conflictsituaties op te lossen: gewoon door met elkaar te praten als volwaardige gesprekspartners. En te luisteren vooral. De werkelijkheid van een cliënt in crisis is vaak een andere dan die van de hulpverlener. Het vereist heel nauwkeurig luisteren om te begrijpen wat de cliënt te vertellen heeft. Neem zijn mening en ideeën serieus door je te verdiepen in zijn belevingswereld. Dat familieleden daarin de samenwerking wensen, vinden zij een vanzelfsprekendheid. Zij zijn het immers, die straks weer de zorg en de verantwoordelijkheid dragen voor het welzijn van hun naaste. Zij willen het beste voor hun naaste, die zij vaak vanaf de geboorte kennen, hem beter kennen dan wie ook en beter aanvoelen welke zorg op dat moment het meest helpend is. Een separatie is voor een cliënt en voor zijn familie vaak een traumatische gebeurtenis (1), (2). In het project Familie als Bondgenoot herinneren familieleden zich dergelijke situaties als de dag van gisteren. De gebeurtenis zelf heeft dikwijls al jaar voordien zich afgespeeld. Deze notitie is tot stand gekomen door samenwerking in een werkgroep van 5 familieleden en 2 GGZ professionals. In de notitie worden 2 fasen beschreven in situaties van Dwang en Drang: 1. de situatie, waarbij hulpverlener/ hulpverlening en cliënt en zijn familie elkaar vooraf niet kennen 2. de situatie, waarbij er de kans is geweest om een samenwerking tussen hulpverlener, cliënt en familie op te bouwen Het is belangrijk om fases te onderkennen in de opbouw van een relatie met de cliënt en diens familie om je te realiseren wat mogelijk is in een crisissituatie. De notitie wordt afgesloten met aanbevelingen. De aanbevelingen kunnen los van de notitie gelezen en gebruikt worden. De notitie geeft overwegingen en achtergronden weer en mogelijk ook handvatten ten aanzien van de aanbevelingen. 1. De situatie waarbij hulpverlener, cliënt en familie elkaar vooraf niet kennen Het eerste contact, dat een cliënt heeft met de hulpverlening is vaak een crisissituatie. Doorgaans is het niet de cliënt die hulp zoekt maar het familielid, die via huisarts of politie hulp inroept. Voor de gang naar de hulpverlening is in een gezin dan al veel gebeurd over 1

2 een langere periode. Vaak al enkele jaren. Familieleden hebben waardevolle informatie voor de hulpverlener over hun familielid. Cliënt en familie zijn op zo n moment voor de hulpverlener nieuw. Wederzijds vertrouwen kan er nog niet zijn. Er zal meer vertrouwen aanwezig zijn tussen cliënt en familie dan dat er vertrouwen is tegenover de hulpverlener. Sterker nog: ten opzichte van de hulpverlening zal dikwijls sprake zijn van wantrouwen. Voor vertrouwen en het opbouwen van een vertrouwensrelatie moet nog veel werk verzet worden. En belangrijk is om vanaf het allereerste contact daar een start mee te maken. Bij een crisissituatie waarbij een gedwongen opname wordt overwogen is samenwerking met familieleden erg belangrijk. De stem van een familielid kan het verschil uitmaken tussen een vrijwillige of een gedwongen opname. Een naastbetrokkene, die zegt, dat opname echt nodig is heeft vaak een dermate grote overtuigingskracht, dat een cliënt bereid is zich te laten opnemen (en behandelen). Hulpverleners moeten beseffen, dat hulpverlening, crisishulpverlening, gedwongen opname, opnameafdeling, separeerruimte voor cliënt en voor familie volkomen onbekende begrippen zijn. 1.1 Dwang in het kader van een gedwongen opname Bij een gedwongen opname via de weg van een Rechtelijke Machtiging (RM) is een beperkte kring van mensen bevoegd om aan de Officier van Justitie (OvJ) om een machtiging te verzoeken. Familieleden vormen de kern van deze groep. In de wet BOPZ wordt aan familieleden dus een forse positie toegekend in de gehele procedure. In tweede instantie is het de rechter, die (op verzoek van de OvJ) een voorlopige machtiging verleent om iemand in een psychiatrisch ziekenhuis te doen opnemen. De OvJ kan ook zelfstandig, bijvoorbeeld op signalen van anderen (lees: medewerkers van een crisisteam), een vordering instellen. De familieleden in de werkgroep vinden het doorgaans niet wenselijk, dat zij formeel aan de OvJ om een machtiging verzoeken voor hun familielid. Verhoudingen binnen een gezin kunnen blijvend verstoord raken doordat de cliënt zijn familie als verraders gaat zien en familie zich ook als verrader voelt van hun familielid. Familieleden hebben daarom een sterke voorkeur dat een crisisteam een procedure voor een RM start richting OvJ! In de BOPZ wordt familie vermeld als partij in de procedure van gedwongen opname. De rechter overlegt met familieleden. In de tekst van de wet wordt het als volgt geformuleerd: De rechter doet zich, zo mogelijk, voorlichten door: en vervolgens worden mensen genoemd onder wie ook familieleden. Familieleden vinden een gesprek met de rechter terecht maar ook belastend. Zowel voor henzelf als voor hun familielid. Wanneer de rechter met hen overlegt, stellen familieleden er prijs op, dat de rechter met de cliënt en met de familie los van elkaar spreekt. Een andere mogelijkheid is dat de familie vooraf een brief stuurt aan de rechter, waarin zij uiteenzetten waarom volgens hen een gedwongen opname van hun familielid nodig is. Informatie over de procedure bij gedwongen opname is belangrijk. De informatie, die zojuist beschtreven is, is aan familieleden doorgaans niet bekend. Zij verwachten, dat de hulpverlener bij een gedwongen opname aan familieleden (kort) uitlegt hoe een dergelijke procedure verloopt en wat van familieleden in het verloop van de procedure gevraagd wordt. En wat ieders rechten zijn, zeker ook die van hun familielid. De aanbevelingen, die hierboven beschreven staan zouden binnen GGzE richtlijnen kunnen zijn in de omgang met familieleden in situaties van gedwongen opname. De familieleden in de werkgroep benadrukken, dat familieleden zich goed moeten voorbereiden op een overleg met de officier van justitie. Maak als familielid een soort boodschappenlijstje waarop je belangrijke punten vooraf opschrijft. 2

3 1.2 Praktische tips Familie wil graag zien waar hun familielid terechtkomt. Dat hoeft maar een kort kijkje in te houden op de afdeling. Wanneer separatie dreigt wil familie graag vooraf een separatieruimte zien. Familieleden die voor de eerste keer in contact komen met de hulpverlening weten in het geheel niet wat een separeerruimte is. Zelfs familieleden in de werkgroep van wie hun familielid in de separeer verbleven heeft weten zelfs na jaren niet hoe een separeerruimte eruit ziet. Zij zijn zeer beperkt geïnformeerd over het bestaan van separeerruimtes en aan hen worden de ruimtes zelden getoond. Familieleden willen overleg over de eerste opvang van hun familielid ook wanneer separatie wordt overwogen. Familieleden hoeven niet bij een eventueel separeren op zich aanwezig te zijn. Soms moeten hulpverleners hen in bescherming nemen. Bij crisissituaties, al dan niet met opname, is het cruciaal om vanaf het allereerste moment samen te werken met naastbetrokkenen om op die manier de eerste stap te zetten in het opbouwen van een langerdurende samenwerkingsrelatie. 2. De situatie waarbij hulpverlener, cliënt en familie bekend zijn met elkaar Voor cliënten die al langere tijd in zorg zijn, is belangrijk in hoeverre met hem en zijn familie vertrouwen is opgebouwd. Vertrouwen is de basis van samenwerking. Familieleden verwachten dat initiatieven voor samenwerking uitgaan van de hulpverlener (Familie als Bondgenoot; focusgroepen familieleden). Wanneer de hulpverlener gedurende langere tijd geen initiatieven heeft genomen voor samenwerking, wordt het een moeilijke zaak om in crisissituaties wel een beroep te doen op familieleden. Samenwerking met familieleden moet vanaf dag 1 beginnen. Bijvoorbeeld door bij de eerste crisis een kopje koffie met hen te drinken of door gewoon te vragen hoe het met hen is. Samenwerking met familie en cliënt krijgt een verdieping door in de loop van de tijd met elkaar te spreken. En door in de loop van de tijd ieders mening en advies te vragen. Kortom door in de triade respectvol met elkaar om te gaan en goed naar elkaar te luisteren. Een goede samenwerkingsrelatie kan situaties van dwang en drang voorkomen. Van samenwerking in de triade gaat in brede zin een positieve invloed uit. Wanneer een samenwerkingsrelatie in de loop van de tijd niet is opgebouwd, dan weten we dat de hulpverlening een extra grote inspanning zal moeten leveren om deze alsnog op te bouwen. Wanneer enkel bij een crisissituatie een beroep wordt gedaan op familieleden, dan is daar niet veel van te verwachten. Zeker niet wanneer na de crisis geen vervolg wordt gegeven aan de samenwerking. In onderstaande tekst wordt de situatie beschreven waarbij de moeder wordt gevraagd om de hulpverlening te helpen bij het separeren van haar zoon. Na de separatie negeerde men haar. Men liet moeder over aan haar lot. Met andere woorden: wanneer de hulpverlening op een hectisch moment een beroep doet op een familielid, moet dat wel plaatsvinden in het kader van een algemene samenwerking. Op familieleden moet niet slechts op hectische momenten een beroep worden gedaan. 3. Faciliterende zaken: woonruimte en crisisplan Een rustige omgeving, een eigen kamer met toilet en douche verminderen de chaos en de onrust. Familieleden merken dat en zien hoe hun onrustige familielid gebaat is bij een rustige omgeving met minder stimuli van andere patiënten. 3

4 Signaleringsplan, crisisplan, noodplan, crisiskaart en triadekaart vinden familieleden uitstekende middelen. Via een signaleringsplan of crisisplan kan een cliënt aangeven welk familielid gebeld kan worden in geval van crisis. De manier waarop aan de crisiskaart vorm en inhoud wordt gegeven is belangrijk. Het invullen van de crisiskaart is geen doel op zich. Signaleringsplan, crisiskaart, noodplan, crisisplan en triadekaart moeten het resultaat zijn van een samenwerking tussen cliënt, hulpverlener, en familie. Een signaleringsplan kan een middel zijn om samenwerking vorm te geven. Het geeft familieleden rust dat er afspraken zijn gemaakt rond crisis. Familieleden wensen binnen de GGZ de triadekaart te implementeren. Ypsilon Nederland en diverse GGZ organisaties hebben de landelijke pilot bijna afgesloten. Nadeel op dit moment is, dat een aantal kaarten worden ingevoerd binnen GGz Eindhoven, die alle iets gemeenschappelijks hebben. Namelijk het voorkomen van een crisis (signaleringsplan), het omgaan met crisis (crisisplan, noodplan, crisiskaart) of het duidelijk uitwerken van de positie in de behandeling of begeleiding van familieleden (triadekaart). Bij elk van de kaarten is het mogelijk om iets te zeggen op welk familielid op moeilijke momenten een beroep kan worden gedaan. Elk plan of kaart moet deel uitmaken van het elektronisch patiëntendossier wil het in de praktijk een kans van slagen hebben. De werkgroepleden vrezen, dat er op dit moment sprake is van een doolhof aan kaarten, die hoognodig gesaneerd moeten worden en onderdeel uitmaken van het EPD. 4. De betekenis van het niet betrekken van naastbetrokkenen bij de behandeling In (..) beschrijft de zoon tien jaren na de crisissituatie, dat behandelaren niets met hem hadden kunnen beginnen wanneer zijn moeder het had laten afweten toen hij in de separeer verbleef:.. Als je moeder je in de steek laat, dan hadden hulpverleners niets met me kunnen beginnen. Ik was dan in iedereen het vertrouwen kwijtgeraakt.. In (..) wordt geschreven over vertrouwen dat naar voren komt wanneer familieleden bij de behandeling worden betrokken: Merel voelt zich minder geïsoleerd, niet in de steek gelaten nu haar familie op de meest moeilijke momenten erbij was. Niet betrekken van familieleden wordt door beide cliënten opgevat als in de steek worden gelaten. En in de steek gelaten worden door familieleden maakt dat vertrouwen verdwijnt, ook het vertrouwen in hulpverleners. Het niet samenwerken met familieleden keert zich op die manier als een boemerang tegen hulpverleners bij het opbouwen van een vertrouwensrelatie met de cliënt. 5. Separeren en separeerruimte onbekend bij familie Separeren en separeerruimte zijn zelfs voor familieleden van wie het familielid al lange tijd in zorg is geen bekende fenomenen. Tegelijkertijd hebben zij de indruk dat hulpverleners separatie een normale vorm van behandeling vinden en hun familielid soms ook. Dat is best vreemd, want familieleden zelf brengen een aaneenschakeling van traumatische ervaringen naar voren wanneer zij spreken over separatie van hun familielid. Enkele feiten: van de familieleden in de werkgroep is niemand ooit betrokken geweest bij het opstellen van een signaleringsplan; niemand van de familieleden is ooit gevraagd voor overleg voorafgaand of bij het begin van separatie van hun familielid; voordat hun familielid in de separeer werd opgenomen heeft geen familielid ooit een separeerruimte gezien; 4

5 familieleden hebben de indruk, dat hulpverleners zich schamen voor de separeer en er tegelijkertijd wel gebruik van maken; familieleden zien dat op moment van crisis kleine dingen voor hun familielid heel belangrijk kunnen zijn. Op een crisismoment waarop van alles van een cliënt wordt afgepakt, kan shag van levensbetekenis zijn of een glas drinken of een boterham. Separeren is voor familieleden en voor medecliënten erg beangstigend. Zij vatten separeren op als een straf. Separeren vindt in de ogen van familieleden vaak plaats bij conflicten. Die kunnen ook heel anders opgelost worden. Je kunt ook een time-out aangaan zowel voor de cliënt als voor de verpleging, om na afkoeling een moment later met elkaar in gesprek te gaan.separeren kan niet worden beschouwd als een standaardmogelijkheid bij behandeling. Separeren wordt als een afwijzing gezien van de cliënt. Daar valt iets aan te doen door bij de cliënt aanwezig te blijven en door met familie contact te zoeken en te praten. Ook zijn er best alternatieve ruimtes te bedenken anders dan een separeer-celruimte. Een ruimte, die prikkelarm is en waarin rust gevonden kan worden. 6. Rol van familieleden bij Dwang en Drang Wat kunnen familieleden doen bij (dreigende) situaties van dwang en drang? We noemen een aantal rollen: familieleden verstaan elkaar. In het tweede voorbeeld begrijpt moeder de achtergrond van de waan van haar dochter. Voor de hulpverlener was dat (nog) niet duidelijk. De familie kan op die manier de rol uitvoeren van vertaler van de cliënt naar de hulpverlener; familieleden voelen elkaar aan en kunnen op die manier support geven aan elkaar; familieleden horen bij elkaar. Wanneer op hen een beroep gedaan wordt zullen zij zelf aan kunnen geven wat zij op dat moment voor hun naaste kunnen betekenen. Er zijn familieleden, die hun naaste in de separeerruimte tot steun willen zijn. Er zijn familieleden, die een verblijf met hun naaste in de separeer niet verdragen; familieleden kunnen een rol spelen wanneer hun familielid na een separatie opnieuw zich weer op de afdeling begeeft; De familie is voor de cliënt een eerste houvast om niet in grote eenzaamheid weg te zakken. Amerikanen gebruiken hier de term connected, je verbonden voelen met jezelf of met de mensen om je heen; Mensen in de separeer zijn vaak vervreemd van zichzelf, van mensen om hen heen en van de gemeenschap waarin zij leven. Vereenzaamd, disconnected. Denken we aan het ervaringsverhaal van de cliënt die in de separeer met zijn handen de vloer aftastte en tot de slotsom kwam: dit is een vloer. Vervolgens hetzelfde deed met de wand en later met het plafond. Hij zocht verbinding met de wereld om hem heen, waarmee hij elke binding was verloren Familieleden, naastbetrokkenen vervullen een belangrijke rol voor de cliënt om zich verbonden te voelen met anderen: connected with others. Wanneer familieleden niet op bezoek komen voelen Merel en Rob zich in de steek gelaten Bijlage: 10 aanbevelingen aan de hulpverlening 5

6 Bijlage: Tien aanbevelingen aan de hulpverlening 1. Vraag informatie aan de familie en spreek met hen over de wijze van aanpak van de crisis en de gewenste bejegening van de cliënt. Nodig familie uit tot een familie-eigen inbreng. Een familie-eigen visie is iets anders dan het overnemen van de visie van de hulpverlening. 2. Informeer familieleden over de procedures bij (gedwongen) opname. Volg daarin de aanbevolen richtlijn. 3. Informeer naastbetrokkenen over de gang van zaken op de afdeling; laat hen de kamers zien en ook de separeer; houd een opnamegesprek samen of apart met naastbetrokkenen. 4. Voorkom separatie. Separatie is traumatisch voor de cliënt en voor de familie. 5. Ingeval een cliënt op dat moment het betrekken van familieleden afwijst, laat familieleden dan niet in de kou staan. Zij hebben recht op niet-cliëntgebonden, algemene informatie en ondersteuning voor zichzelf. 6. Neem het initiatief om vanaf het begin een samenwerkingsrelatie op te bouwen met naastbetrokkenen. In een goede samenwerkingsrelatie verwacht familie overleg bij dreiging van separatie en zeker wanneer separatie heeft plaatsgevonden. 7. Informeer familieleden over de psychiatrische stoornis van hun familielid en denk met hen mee hoe ermee om te gaan. 8. Toon respect voor cliënt en zijn familie en laat zien dat hun inbreng ertoe doet. 9. Betrek familieleden bij het opstellen van een signaleringsplan, noodplan en behandelplan. 10. Zoek als hulpverlener ook zelf steun want een separatie is dikwijls een uit de hand gelopen machtsconflict dat voorkomen kan worden. 6

7 Eindhoeven 12 juni 2009 Jos Pieters, Jan Hoogland, Ineke Nieuwenhuizen, Riet van Roozendaal, Roos Wilmes, Jenneke vd Plas, Henk Fox 7

Promens Care. Triadekaart. Triade. ouders/ naastbetrokkene

Promens Care. Triadekaart. Triade. ouders/ naastbetrokkene Promens Care Triadekaart Triade kaart CLiënT begeleider ouders/ naastbetrokkene De Triadekaart De cliënt: Mijn zus doet veel voor me. Meer dan ik nodig vind. Een nieuw begrip De begeleider: Uitstekend

Nadere informatie

Erkenning van de positie van naastbetrokkenen.

Erkenning van de positie van naastbetrokkenen. Familie als Bondgenoot, deel 2 'Gewone menselijkheid' mag nooit ontbreken Ervaringsverhalen van familieleden en patiënten vormen de basis van de scholing aan hulpverleners. Dat kon u lezen in het vorige

Nadere informatie

Regels rond een gedwongen opname

Regels rond een gedwongen opname Regels rond een gedwongen opname Een gedwongen opname is een ingrijpende maatregel. In Nederland vindt een gedwongen opname niet zomaar plaats: de burgemeester of de rechter beslist hierover. De burgemeester

Nadere informatie

Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding

Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf woonzorg en dagbesteding 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Wanneer wordt onvrijwillige zorg toegepast? 4 3. De wetgeving 5 3.1 Wet bijzondere

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Een deel van de mensen die kampen met ernstige en langdurige psychiatrische problemen heeft geen contact met de hulpverlening. Bij hen is geregeld sprake van acute nood. Desondanks

Nadere informatie

Uw klachten, onze zorg

Uw klachten, onze zorg Uw klachten, onze zorg INFORMATIE VOOR DE CLIËNT Onderdeel van Arkin Klachten? Wij horen graag van u. Blijven rondlopen met klachten lost niets op. Integendeel, het staat uw behandeling in de weg; niemand

Nadere informatie

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8 Stichting Pandora, februari 2003 1/8 GEDWONGEN OPNAME Stichting Pandora Stichting Pandora, februari 2003 2/8 Gedwongen opname Niemand wil tegen z'n zin in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomen. Dat

Nadere informatie

Introductie Wet BOPZ. Jacqueline Koster juni 2013

Introductie Wet BOPZ. Jacqueline Koster juni 2013 Introductie Wet BOPZ Jacqueline Koster juni 2013 Wet BOPZ In werking getreden in 1994 Doel: rechtsbescherming van onvrijwillig opgenomen cliënten Vormen van gedwongen opname In Bewaring Stelling (IBS)

Nadere informatie

Samen met u behandelafspraken maken

Samen met u behandelafspraken maken Samen met u behandelafspraken maken om een opname te voorkomen Voorwaardelijke machtiging Deze brochure geeft informatie over de voorwaardelijke machtiging voor poliklinische patiënten. Dit is een maatregel

Nadere informatie

Separeren: voltooid verleden tijd?

Separeren: voltooid verleden tijd? Onderzoeksresultaten van een non-separeerbeleid Annet Smit senior wetenschappelijk medewerker ProCES INHOUD ambitie de Gelderse Roos onderbouwing, thema s onderzoek : Cijfers Kwalitatieve gegevens : Ervaringen

Nadere informatie

# #$%#&#' ( &&)*++, (

# #$%#&#' ( &&)*++, ( # #$%#&#' ( &&)*++, ( " # $% % &'%% % ( ) * +$% # %, -.)/ - 0$'( 12 # ' """ Deze vragenlijst kun je gebruiken als je je wilt voorbereiden op het maken van een crisisplan. De vragenlijst kan jou helpen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 98 34 www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Inleiding Het standpunt van de cliënt ten opzichte van een opname Met deze folder

Nadere informatie

Gedwongen opname met een rechterlijke machtiging (RM)

Gedwongen opname met een rechterlijke machtiging (RM) Gedwongen opname met een rechterlijke machtiging (RM) Inhoud 1. Inleiding 4 2. Samenvatting 4 3. Verschillende soorten gedwongen opnamen 5 4. Voorwaarden voor een RM 5 5. Procedure 6 6. Duur 7 7. Gevolgen

Nadere informatie

Introductie Wet BOPZ Helga Saez, 24 september 2014

Introductie Wet BOPZ Helga Saez, 24 september 2014 Introductie Wet BOPZ Helga Saez, 24 september 2014 Wet BOPZ In werking getreden in 1994 Doel: rechtsbescherming van onvrijwillig opgenomen cliënten 1 Onderdelen Wet BOPZ (1) 1. Definities/begrippen 2.

Nadere informatie

Gedwongen opname. Informatie voor cliënten en betrokkenen

Gedwongen opname. Informatie voor cliënten en betrokkenen Gedwongen opname Informatie voor cliënten en betrokkenen Februari 2015 INHOUD 1. Inleiding blz 3 2. Gedwongen opname blz 4 3. Wanneer gedwongen opname? blz 5 4. Hoe verloopt de opname? blz 6 5. Hoe lang

Nadere informatie

Rechterlijke Machtigingen

Rechterlijke Machtigingen Rechterlijke Machtigingen Informatie voor patiënten Mondriaan Mondriaan voor geestelijke gezondheid Mondriaan Rechterlijke machtiging Colofon Tekst Concernstaf i.s.m. Bureau Communicatie Beeldmateriaal

Nadere informatie

Een crisiskaart omdat je het voor jezelf het beste weet

Een crisiskaart omdat je het voor jezelf het beste weet Crisiskaart Een crisiskaart omdat je het voor jezelf het beste weet Consulent Crisiskaart Nel van kempen Diane Hek Crisiskaart Wat is een crisiskaart: Een uitvouwbaar kaartje van bankpasformaat. Samenvatting

Nadere informatie

Gedwongen opname (BOPZ)

Gedwongen opname (BOPZ) PSYCHIATRIE Gedwongen opname (BOPZ) In Bewaring Stelling en Rechterlijke Machtiging Deze folder geeft algemene informatie over een gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis of op een psychiatrische

Nadere informatie

Opname in de kliniek. Hebben psychische problemen tot een crisis geleid en is een opname noodzakelijk? Cliënten >>

Opname in de kliniek. Hebben psychische problemen tot een crisis geleid en is een opname noodzakelijk? Cliënten >> GGzE centrum spoedeisende psychiatrie Opname in de kliniek Hebben psychische problemen tot een crisis geleid en is een opname noodzakelijk? Cliënten >> HEBBEN PSYCHISCHE PROBLEMEN TOT EEN CRISIS GELEID

Nadere informatie

High Care - Kastanjehof

High Care - Kastanjehof High Care - Kastanjehof Behandelprogramma Acute Psychiatrie High Care - Kastanjehof Behandelprogramma Acute Psychiatrie Inhoudsopgave Wat...Pagina Inleiding...2 Voor wie...3 Aanmelding...3 Behandelaanbod...3

Nadere informatie

Informatieboekje wet BOPZ

Informatieboekje wet BOPZ Informatieboekje wet BOPZ Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen Informatie over gedwongen opnames middels Rechterlijke Machtiging Inbewaringstelling en Middelen en Maatregelen Dit informatieboekje

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Inbewaringstelling. Mondriaan. Informatie voor patiënten. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Inbewaringstelling. Mondriaan. Informatie voor patiënten. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid Inbewaringstelling (IBS) Informatie voor patiënten Mondriaan Mondriaan voor geestelijke gezondheid Mondriaan Inbewaringstelling Colofon Tekst Concernstaf i.s.m. Bureau Communicatie Beeldmateriaal Pieter

Nadere informatie

Gedwongen opname, gedwongen behandeling en uw rechten. Informatie voor cliënten

Gedwongen opname, gedwongen behandeling en uw rechten. Informatie voor cliënten Gedwongen opname, gedwongen behandeling en uw rechten Informatie voor cliënten Inhoud 1 Gedwongen opname door inbewaringstelling 6 1.1 Wanneer kan ik een inbewaringstelling (ibs) krijgen? 6 1.2 Kan ik

Nadere informatie

Dwang(reductie) in de psychiatrie

Dwang(reductie) in de psychiatrie Dwang(reductie) in de psychiatrie Drs. Yolande Voskes Research Programme > Quality of Care Department of Medical Humanities Separatie: problematisch? Traumatische en emotionele ervaring Cliënten: angst,

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis

Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Rechten in de psychiatrie Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Inhoud 1. Wat is een klacht? pag 1 2. Wat kan ik doen als ik een klacht heb? pag 2 3. De klachtencommissie pag 2 4.

Nadere informatie

Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis

Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis Ouderen Een niet vrijwillige opname in het verpleeghuis Introductie Op dit moment is uw dementerend familielid in behandeling bij Mondriaan Ouderen van Mondriaan.

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Vragenlijst voor het opstellen van uw crisiskaart (Utrecht, 01-09-07)

Vragenlijst voor het opstellen van uw crisiskaart (Utrecht, 01-09-07) Vragenlijst voor het opstellen van uw crisiskaart (Utrecht, 01-09-07) Wilt u zo vriendelijk zijn op dit formulier alvast zoveel mogelijk zakelijke gegevens als namen, adressen, telefoonnummers, medicatie

Nadere informatie

Behandeling op de PAAZ Informatie voor familieleden en betrokkenen

Behandeling op de PAAZ Informatie voor familieleden en betrokkenen Behandeling op de PAAZ Informatie voor familieleden en betrokkenen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen Wat is de PAAZ? 1 Wanneer is behandeling op de PAAZ nodig? 1 Is de PAAZ een gesloten

Nadere informatie

VICTAS Klachten BOPZ

VICTAS Klachten BOPZ VICTAS Klachten BOPZ Utrecht, September 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een klacht? 2.1. Klachten over het verblijf op de afdeling B3 van Victas 2.2. BOPZ-klachten 3. De klachtencommissie 3.1. Hoe dien

Nadere informatie

Ontevreden? Laat het ons weten!

Ontevreden? Laat het ons weten! Ontevreden? Laat het ons weten! ten or patiën vo ie t a m or f n I rokkenen en naastbet haal h GGZ Friesland vindt het belangrijk goede zorg te verlenen en te luisteren naar uw wensen. Onvrede start vaak

Nadere informatie

Even voorstellen. 1e CONSTANTIJN HUYGENSSTRAAT INFORMATIE VOOR DE CLIËNT. Onderdeel van Arkin

Even voorstellen. 1e CONSTANTIJN HUYGENSSTRAAT INFORMATIE VOOR DE CLIËNT. Onderdeel van Arkin Even voorstellen 1e CONSTANTIJN HUYGENSSTRAAT INFORMATIE VOOR DE CLIËNT Onderdeel van Arkin Soms zit iemand zó in psychische nood, dat er met spoed hulp nodig is. De Mentrum kliniek aan de 1e Constantijn

Nadere informatie

Informatie over gedwongen opname

Informatie over gedwongen opname VICTAS Kop (met F11-toets naar volgende veld) Informatie over gedwongen opname Utrecht, September 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. De inbewaringstelling 2.1. Wat is een inbewaringstelling? 2.2. Wanneer kan

Nadere informatie

Familiebeleid Zorgen voor een ander, zorg voor uzelf

Familiebeleid Zorgen voor een ander, zorg voor uzelf Familiebeleid Zorgen voor een ander, zorg voor uzelf Vincent van Gogh voor geestelijke gezondheidszorg Contactgegevens voor familieleden / naasten Uw familielid of naaste is in behandeling op locatie Afdeling

Nadere informatie

Volgens de Wet Bopz zijn er diverse vormen van gedwongen opname of gedwongen behandeling:

Volgens de Wet Bopz zijn er diverse vormen van gedwongen opname of gedwongen behandeling: GEDWONGEN OPGENOMEN MET EEN RECHTERLIJKE MACHTIGING (RM) INHOUD Woord vooraf De Wet Bopz Wat is een rechterlijke machtiging (RM)? Wie mogen een RM aanvragen? Hoe gaat de aanvraag in zijn werk? Maximale

Nadere informatie

Ontevreden? Laat het ons weten!

Ontevreden? Laat het ons weten! Ontevreden? Laat het ons weten! nten or patië Informatie vo rokkenen en naastbet GGZ Friesland vindt het belangrijk goede zorg te verlenen en te luisteren naar uw wensen. Onvrede start vaak klein, maar

Nadere informatie

1 Aanleiding. 2 Melding. Conclusies Stappen Door wie? Voorwaarden. Laatste wijziging: 28-06-2010. Vindt familie / hulpverlener / omgeving

1 Aanleiding. 2 Melding. Conclusies Stappen Door wie? Voorwaarden. Laatste wijziging: 28-06-2010. Vindt familie / hulpverlener / omgeving Laatste wijziging: 28-06-2010 Procedure inbewaringstelling (ibs) machtiging voortzetting ibs Introductie E inbewaringstelling (ibs) is e spoedmaatregel om iemand bij onmiddellijk dreigd gevaar gedwong

Nadere informatie

Rechten in de psychiatrie Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis

Rechten in de psychiatrie Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis Rechten in de psychiatrie Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis 1. Verlof pag 1 2. Ontslag na een vrijwillige opname pag 2 3. Ontslag na een gedwongen opname pag 4 4. Voorwaardelijk ontslag

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier cliënten Bolwerk Zorggroep In te vullen door de cliënt (of wettelijk vertegenwoordiger) Pagina 1 van 6

Aanmeldingsformulier cliënten Bolwerk Zorggroep In te vullen door de cliënt (of wettelijk vertegenwoordiger) Pagina 1 van 6 Pagina 1 van 6 Uw persoonlijk gegevens 1 Geboortedatum.. Geslacht man vrouw Geboorteplaats Burgerlijke staat Ongehuwd/gehuwd/gescheiden/weduwe/weduwnaar/samenwonend/onbekend 2 Nationaliteit BSN-nummer

Nadere informatie

High & Intensive Care. Sandra Vos en Chris den Braber 18-03-2014

High & Intensive Care. Sandra Vos en Chris den Braber 18-03-2014 High & Intensive Care Sandra Vos en Chris den Braber 18-03-2014 3 jaar geleden 1. Economische crisis: In de ggz in nederland blijkt het aantal opnames in 10 jaar verdubbeld! Er moet bezuinigd worden op

Nadere informatie

De regelgeving met betrekking tot de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen

De regelgeving met betrekking tot de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen De regelgeving met betrekking tot de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen Paula Holtzer Paper Westerse Medische Basiskennis Qing Bai Academie Juni 2015 Samenvatting De Wet Bijzondere Opnemingen

Nadere informatie

Rechten in de psychiatrie Informatie over een gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis

Rechten in de psychiatrie Informatie over een gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis Rechten in de psychiatrie Informatie over een gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis Inhoud 1. De inbewaringstelling pag 2 2. De rechterlijke machtiging pag 4 3. Na de rechterlijke machtiging:

Nadere informatie

Opname op afdeling Argo en gedwongen opname. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers

Opname op afdeling Argo en gedwongen opname. Kinderen en Jeugdigen. Informatie voor ouders/verzorgers Opname op afdeling Argo en gedwongen opname Kinderen en Jeugdigen Informatie voor ouders/verzorgers Opname op afdeling Argo en gedwongen opname Inleiding In deze brochure geven wij u informatie over de

Nadere informatie

Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie

Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Maelsonstraat 1 1624 NP HOORN 088 65 65 010 www.ggz-nhn.nl/jeugd www.ggz-nhn.nl

Nadere informatie

Informatie voor cliënten. Opname met een voorlopige machtiging of machtiging voortgezet verblijf

Informatie voor cliënten. Opname met een voorlopige machtiging of machtiging voortgezet verblijf Informatie voor cliënten Opname met een voorlopige machtiging of machtiging voortgezet verblijf Inleiding Als u te maken krijgt met gedwongen opname bij GGZ ingeest, heeft u als cliënt verschillende rechten.

Nadere informatie

Rechten in de ggz Zelfbinding in de ggz

Rechten in de ggz Zelfbinding in de ggz Rechten in de ggz Zelfbinding in de ggz Inhoud 1 Zelfbinding pag 1 2 Zelfbindingsverklaring pag 1 3 Zelfbindingsmachtiging pag 3 4 Zelfbindingsverklaring gericht op behandeling pag 4 5 Klachten over zelfbinding

Nadere informatie

Naastbetrokkenen INFORMATIE VOOR NAASTBETROKKENEN VAN CLIËNTEN. Onderdeel van Arkin

Naastbetrokkenen INFORMATIE VOOR NAASTBETROKKENEN VAN CLIËNTEN. Onderdeel van Arkin Naastbetrokkenen INFORMATIE VOOR NAASTBETROKKENEN VAN CLIËNTEN Onderdeel van Arkin Informatie voor naastbetrokkenen van cliënten 1. Inleiding Als uw familielid of naaste psychiatrische en/of verslavingsproblemen

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. De Halte. Tijdelijke herstelplek in een huiselijke leefomgeving. Algemene informatie >>

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. De Halte. Tijdelijke herstelplek in een huiselijke leefomgeving. Algemene informatie >> Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen De Halte Tijdelijke herstelplek in een huiselijke leefomgeving Algemene informatie >> Gasten van De Halte kunnen zichzelf sterker maken met steun van

Nadere informatie

Klachtencommissie. Informatie over de klachtenregeling familie en naastbetrokkenen. www.ggz-nhn.nl

Klachtencommissie. Informatie over de klachtenregeling familie en naastbetrokkenen. www.ggz-nhn.nl Klachtencommissie Informatie over de klachtenregeling familie en naastbetrokkenen www.ggz-nhn.nl In deze brochure leest u wat u kunt doen als u klachten heeft. Deze brochure gaat specifiek over de klachtenregeling

Nadere informatie

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten;

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling. * Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen deel je leven Uitgave december 2015 Waarom

Nadere informatie

Conflict en aangifte. module 3. Sport, dienstverlening en veiligheid

Conflict en aangifte. module 3. Sport, dienstverlening en veiligheid Conflict en aangifte module 3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING...3 AANGIFTE DOEN...4 Hoe kan een aangifte worden gedaan?... 4 Wat gebeurt er met de aangifte?... 4 AMBTSHALVE VERVOLGBARE DELICTEN EN KLACHTDELICTEN...6

Nadere informatie

Welkom bij IrisZorg. Informatie voor cliënten

Welkom bij IrisZorg. Informatie voor cliënten Welkom bij IrisZorg Informatie voor cliënten IrisZorg is er voor u Het kan zijn dat uw leven anders loopt dan u wilt. Bijvoorbeeld door een verslaving of problemen op het gebied van wonen, werken en financiën.

Nadere informatie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Inhoud Afasie, wat is dat en hoe kunt u er mee om gaan? 5 Taalproblemen 6 Hoe ervaren afasiepatiënten de moeilijkheden zelf? 7 Hoe kunt u het beste omgaan

Nadere informatie

Over de Wet Bopz De inbewaringstelling (ibs) Wat is ibs? Eisen en procedures. Gevolgen en duur. Voortzetting ibs. Praktijk. Middelen voor de patiënt

Over de Wet Bopz De inbewaringstelling (ibs) Wat is ibs? Eisen en procedures. Gevolgen en duur. Voortzetting ibs. Praktijk. Middelen voor de patiënt Wat is ibs? Eisen en procedures Gevolgen en duur Over de Wet Bopz De inbewaringstelling (ibs) Voortzetting ibs Praktijk Middelen voor de patiënt Rechtspraak achterkant Voorwoord Met de serie brochures

Nadere informatie

Gedwongen opname. informatie voor cliënten

Gedwongen opname. informatie voor cliënten Gedwongen opname informatie voor cliënten Inhoud 1 Voorwoord 1 Hoe kunt u gedwongen opgenomen worden? 1 Inbewaringstelling (ibs) 3 Rechterlijke machtiging (rm) 7 Recht op een behandelplan 7 Schadevergoeding

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Scheiding en problemen van jeugdigen. Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Scheiding en problemen van jeugdigen Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming NVO, NVMW en NIP Inleiding Kinderen 1 van gescheiden 2 ouders 3 hebben het vaak niet makkelijk.

Nadere informatie

Informatie voor cliënten. Behandeling onder dwang

Informatie voor cliënten. Behandeling onder dwang Informatie voor cliënten Behandeling onder dwang Inleiding Als u tijdens uw opname te maken krijgt met gedwongen behandeling, heeft u als cliënt van GGZ ingeest verschillende rechten. In deze brochure

Nadere informatie

Dagbehandeling. SaRphatIStRaat. Onderdeel van Arkin

Dagbehandeling. SaRphatIStRaat. Onderdeel van Arkin Dagbehandeling SaRphatIStRaat Onderdeel van Arkin Ons doel is dat de cliënt een zelfstandiger, evenwichtiger en gezonder leven gaat leiden, of te voorkomen dat iemand verder achteruit gaat. Binnen de Dagbehandeling

Nadere informatie

Atlant en de Wet BOPZ*

Atlant en de Wet BOPZ* Atlant en de Wet BOPZ* Alleen als het echt niet anders kan visie wanneer wel, wanneer niet stappenplan klachten * Wet BOPZ - Wet Bijzondere Opname in een Psychiatrisch Ziekenhuis Atlant en de wet BOPZ

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 5 > Maakt u zich zorgen over een kind? 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen van Kinderbescherming

Nadere informatie

STICHTING SCHOLENGROEP PRIMATO

STICHTING SCHOLENGROEP PRIMATO STICHTING SCHOLENGROEP PRIMATO OPENBAAR PRIMAIR ONDERWIJS HENGELO OV. PROTOCOL AGRESSIE EN GEWELD (TUSSEN OUDERS EN SCHOOL) Indien er sprake is van een calamiteit in de zin van geweld op school kan het

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Klachtencommissie Let op!

Klachtencommissie Let op! klachten commissie U kunt bij HVO-Querido te maken krijgen met iets waarover u niet tevreden bent. Neem dan contact met ons op; meestal komen we er samen uit. Mocht dat niet het geval zijn, dan kunt u

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4 Zorg in vrijheid Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie Versie 4 Inleiding Vrijheid is voor de meeste mensen in Nederland een gegeven. Toch komt het in zorginstellingen

Nadere informatie

Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners

Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners Vrouw Moeder Kindcentrum In deze folder kun je lezen hoe het zit met jouw rechten en plichten in het ziekenhuis. Wie geeft bijvoorbeeld toestemming

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

Reacties van ouders. 105 Tips voor ouders

Reacties van ouders. 105 Tips voor ouders 8 TIPS VOOR OUDERS Ouders kost het vaak al moeite om het gedrag van een normale adolescent te begrijpen. Dus omgaan met een kind dat zichzelf verwondt, is dan zeker erg moeilijk en verwarrend. In eerste

Nadere informatie

Opname op de PAAZ. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Opname op de PAAZ. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Opname op de PAAZ U wordt opgenomen op de psychiatrische afdeling van Rijnstate. Deze afdeling wordt ook wel de PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis) genoemd. Deze folder heeft tot doel u

Nadere informatie

Begeleiding op maat in uw eigen omgeving

Begeleiding op maat in uw eigen omgeving Begeleiding op maat in uw eigen omgeving Verzorgingshuis De Bettekamp in Varsseveld Informatie voor cliënten en familie De zorg waar u zich het beste bij voelt Ouder worden is niet voor iedereen hetzelfde.

Nadere informatie

EIGEN REGIE IN CRISIS?

EIGEN REGIE IN CRISIS? EIGEN REGIE IN CRISIS? CLIËNTEN OVER DE ONDERZOEKSRUIMTE EN TIJDELIJKE OVERBRUGGINGSAFDELING VAN DE SPOEDEISENDE PSYCHIATRIE AMSTERDAM CLIËNTENBELANG AMSTERDAM AMSTERDAM, SEPTEMBER 2012 DRS. GEORGETTE

Nadere informatie

Protocol RM psychogeriatrie Gooi & Vechtstreek

Protocol RM psychogeriatrie Gooi & Vechtstreek Protocol RM psychogeriatrie Gooi & Vechtstreek Netwerk Dementie Gooi & Vechtstreek Januari 2013 INLEIDING Dit protocol is tot stand gekomen vanuit het Netwerk Dementie Gooi & Vechtstreek. De volgende personen

Nadere informatie

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling.

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling. De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling. * Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen deel je leven Uitgave april 2014 Waarom

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >>

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >> GGzE centrum psychotische stoornissen Act Zorg bij de eerste psychose Informatie voor cliënten >> Uw klachten de baas en het dagelijks leven weer oppakken GGzE centrum psychotische stoornissen geeft behandeling

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling Versie februari 2012 Je huilde Logisch, je was nog zo klein En wat kon je anders Wanneer er niemand voor je kon zijn? Ik heb het geprobeerd Maar ik was

Nadere informatie

Ontslag en verlof uit de afdeling psychiatrie

Ontslag en verlof uit de afdeling psychiatrie Ontslag en verlof uit de afdeling psychiatrie Gebaseerd op de gelijknamige brochure van de Stichting PVP Uitgave 2008 Inhoud Inleiding 2 Verlof 2 Ontslag na een vrijwillige opname 2 Ontslag na een gedwongen

Nadere informatie

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model Workshop: Familiegericht werken SOFA-model In de zorg staat de zorgvrager centraal, maar ook de familie is betrokken partij als iemand wordt opgenomen in het WZC. Om de zorg goed te laten verlopen, is

Nadere informatie

Uw rechtspositie. bij een voorwaardelijke machtiging FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: ARENDO SCHIPPER

Uw rechtspositie. bij een voorwaardelijke machtiging FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: ARENDO SCHIPPER Uw rechtspositie bij een voorwaardelijke machtiging FOTO: ARENDO SCHIPPER 2 U W R E C H T S P O S I T I E Inhoud P A G I N A 3 Inleiding 4 De voorwaardelijke machtiging 5 Het behandelingsplan (de voorwaarden)

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

U hoeft geen postzegel te plakken! Binnen vijf werkdagen na ontvangst van de brief nemen wij contact met u op.

U hoeft geen postzegel te plakken! Binnen vijf werkdagen na ontvangst van de brief nemen wij contact met u op. Maliebaan 87, 3581 CG Utrecht T 030 271 83 53, F 030 271 62 56 secretariaat@pvp.nl, www.pvp.nl Utrecht, 2015 Onderwerp: Informatiepakket Voorwaardelijke Machtiging Helpdesk PVP T 0900 4448888 helpdesk@pvp.nl

Nadere informatie

Mét familie gaat het beter

Mét familie gaat het beter Mét familie gaat het beter GGZ ingeest staat voor een gelijkwaardige samenwerking tussen patiënt, hulpverlener en u. In deze brochure leest u hoe we u als familielid, vriend of andere naaste van de patiënt

Nadere informatie

Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders

Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders Rechten van kinderen, jongeren en hun ouders De rechten van kinderen en jongeren die vrijwillig in behandeling zijn bij Accare, zijn vastgelegd in de Wet op

Nadere informatie

Informatiefolder voor cliënten: vrijwillig opgenomen Meer informatie: www.ggzwnb.nl

Informatiefolder voor cliënten: vrijwillig opgenomen Meer informatie: www.ggzwnb.nl VRIJWILLIG OPGENOMEN INHOUD Woord vooraf Wat betekent een vrijwillige opname? Welke rechten hebt u? Wat gebeurt er de eerste dagen? Kan een vrijwillige opname een gedwongen opname worden? Ontslag bij een

Nadere informatie

Verlof en ontslag FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: ARENDO SCHIPPER

Verlof en ontslag FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: WILLEM WOZNITZA FOTO: ARENDO SCHIPPER Verlof en ontslag FOTO: ARENDO SCHIPPER 2 V E R L O F E N O N T S L A G Inhoud P A G I N A 3 Inleiding 4 Verlof tijdens het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis 6 Ontslag na een vrijwillige opname

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

Familie als bondgenoot

Familie als bondgenoot Familie als bondgenoot Voorwoord Geen bloemen, maar een donatie voor het project Familie als Bondgenoot. Dat was de wens van Frans. In samenspraak met de familie Wittenberg werd besloten tot het maken

Nadere informatie

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren Leerstraf TACt Individueel Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf TACt Individueel volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze

Nadere informatie

Informatie voor cliënten. Gedwongen opname met inbewaringstelling (IBS)

Informatie voor cliënten. Gedwongen opname met inbewaringstelling (IBS) Informatie voor cliënten Gedwongen opname met inbewaringstelling (IBS) Inleiding Deze brochure geeft informatie over de rechten en plichten die u als cliënt van GGZ ingeest heeft wanneer u gedwongen bent

Nadere informatie

Interzorg en de wet Bopz

Interzorg en de wet Bopz Interzorg en de wet Bopz dicht bij jezelf Interzorg en de wet Bopz Interzorg Noord-Nederland heeft een aantal locaties met een afdeling voor cliënten met een psychogeriatrische aandoening (meestal dementie).

Nadere informatie

Het LPGGz plaatst echter ook een aantal belangrijke kanttekeningen bij het nu voorliggende visiestuk en doet voorstellen ter aanvulling.

Het LPGGz plaatst echter ook een aantal belangrijke kanttekeningen bij het nu voorliggende visiestuk en doet voorstellen ter aanvulling. Utrecht: 21 januari 2010 Betreft: Reactie LPGGz op visiedocument en normenkader IC ggz, 2 december 2009 GGz Nederland GGz Nederland heeft medio 2009 middels het opstellen van een visiedocument de ontwikkeling

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose

Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose Albert Schweitzer ziekenhuis april 2013 pavo 0633 Inleiding U bent onder controle bij de neuroloog, omdat er Multiple Sclerose (MS) bij u is

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Nieuwsbrief Familieraad Jaargang 3 nummer 2 september 2015

Nieuwsbrief Familieraad Jaargang 3 nummer 2 september 2015 Nieuwsbrief Familieraad Jaargang 3 nummer 2 september 2015 Familieraad als verbindende factor tussen cliënt, professional en familie Voor u ligt de nieuwsbrief van de Familieraad van GGZ Oost Brabant.

Nadere informatie