Inzendingen Opleidingsprijs 2015 (via bladwijzer komt u bij de betreffende ziekenhuizen)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inzendingen Opleidingsprijs 2015 (via bladwijzer komt u bij de betreffende ziekenhuizen)"

Transcriptie

1 Inzendingen Opleidingsprijs 2015 (via bladwijzer komt u bij de betreffende ziekenhuizen) Ziekenhuis Initiatief Contact adres Academisch Medisch Centrum (AMC), Amsterdam Peer to Peer Ziekenhuis Bronovo, Den Haag Twitter genomineerd Deventer Ziekenhuis, Deventer Efficient werken aan kenistoename Diakonessenhuis, Utrecht Kostenbesparing Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam AIOS als tutor van co-assistenten Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam Managementtrainee AIOS genomineerd Ziekenhuis Gelderse Vallei, Ede Observatie poli-stafleden door AIOS genomineerd Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden De Sterretjesbespreking Maasstad Ziekenhuis, Rotterdam ABCDE-trainingen van internist acute gnk Tweesteden Ziekenhuiste, Tilburg AIOS als voorzitter van het ochtendrapport VU Medisch Centrum, Amsterdam Mentorschap nieuwe stijl Catharina Z iekenhuis, Eindhoven Ochtendoverdracht nieuwe stijl als leermoment Radboud UMC, Nijmegen Interprofessioneel samenwerken Deventer Ziekenhuis, Deventer Niet meer moe van moe Flevoziekenhuis, Almere Wekelijks leerdoel bepalen HagaZiekenhuis, Den Haag Diagnostische Feedback: de kritische internist Gewonnen Westfries Gasthuis Artsenvisite maakt de dag Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden Epidemiologie onderwijs plus

2 Peer to Peer Onderwijs voor en door AIOS Het onderwijs van gelijken aan gelijken ( peer to peer ) is een bewezen effectieve en efficiënte methode van kennisoverdracht. 1, 2 Sinds ruim een jaar hebben wij een speciaal onderwijsmoment voor en door AIOS waarin de hele breedte van de Interne Geneeskunde de revue passeert. Dit gebeurt op basis van een indeling aan de hand van de onderwerpen zoals worden behandeld in de kennistoets. De ingedeelde voorbereidende AIOS zoekt achtergrondinformatie uit en zorgt voor interactie door middel van toets-vragen. De overige AIOS komen zonder voorbereiding en beantwoorden ter plekke de vragen De voordelen van de peer to peer op een rijtje: * Het allermooiste is dat dit onderwijs zorgt voor een hoger kennisniveau en motiveert tot zelfstudie * Door afwezigheid van staf is er veel interactie tussen de AIOS en is er ruimte om te sparren * AIOS durven onder elkaar laagdrempeliger gebrek aan kennis te tonen * Het is bevorderend voor een goede onderlinge samenwerking * Dit onderwijs heeft in minder dan een jaar (mede) geleid tot een duidelijke verbetering van onze kennistoetsresultaten Namens alle AIOS en Opleiders Interne Geneeskunde van het AMC Referenties 1. Zebrack,J.R., Anderson,R.C., & Torre,D. Enhancing EBM skills using goal setting and peer teaching. Med. Educ. 39, (2005). 2. Hansen,L.B. et al. Evaluation of an evidence-based peer teaching assessment program. Am. J. Pharm. Educ. 71, 45 (2007).

3 JNIV Opleidingsprijs 2015 Inzending Ziekenhuis Bronovo, Den Haag Bronovo Interne Geneeskunde Wat? Een besloten twitterkanaal voor arts-assistenten en specialisten Interne Geneeskunde uit het Bronovo Medische en niet-medische competenties: Waarom? Delen van interessante artikelen, opleidingsinformatie, nieuwsberichten en congresinfo Input van assistenten en specialisten met diverse aandachtsgebieden Zelf kiezen wanneer je welk artikel helemaal leest Regelmatig inspiratie voor referaat- en CATonderwerpen Tijdens congres/cursus: deel de conclusie! Interessante nieuwsberichten: Kosteneffectief? Gratis! Opleidingsinformatie:

4 Inzending voor JNIV-prijs Idee 1: Effectief en efficiënt werken aan kennistoename Als arts-assistenten interne van het Deventer Ziekenhuis besloten we na de kennistoets van waar we allemaal redelijk op hadden gescoord - dat we het in 2014 graag nóg beter wilden doen. Niet alleen omdat het gewoon goed voelt om hoog te scoren, maar vooral ook omdat die hogere score een uiting is van iets waar wij als jonge artsen nooit genoeg van kunnen hebben; meer kennis. Ons doel was om tot de top tien van Nederland te gaan behoren. Als self directed learners maakten wij een plan voor kennistoename, dat wij ook ten uitvoer brachten. Ten eerste werd de onderwijscommissie uitgebreid van twee naar drie personen. Zij voerden een aantal belangrijke wijzigingen door; het ochtend- en middagonderwijs werd langer van te voren ingepland, de specialisten (van de internisten tot en met de orthopeden aan toe) werden actiever betrokken bij het onderwijs en er wordt streng toegezien op doorgang van het onderwijs. Daarnaast werd het Medical Knowledge Self-assessement Program (MKSAP)-onderwijs ingevoerd. We bespreken elke maandagmiddag met alle arts-assistenten onder begeleiding van de desbetreffende specialist circa 10 vragen uit de reader. Inmiddels zijn de MSKAP-readers nefrologie, oncologie, endocrinologie en vasculaire geneeskunde de revue gepasseerd. Binnenkort starten we met de infectieziekten. Tot slot besloten we om met elkaar oude voortgangstoetsen te gaan bespreken. In de drie maanden voorafgaand aan de kennistoets werd elke dinsdagavond, voor wie er tijd en zin had bij één van de arts-assistenten thuis gegeten en gekennistoetst. Naast dat dit gewoon erg gezellig was, was het ook buitengewoon nuttig; bij bijna elke vraag bleken één of meerdere arts-assistenten in staat om aan de rest uit te leggen wat het goede antwoord was en waarom. Zo kwamen we er achter dat we ook een hoop van elkaar kunnen leren. De bovengenoemde resultaten hebben hun vruchten afgeworpen; in 2014 behaalden wij de vijfde plaats, gebaseerd op de kliniekgemiddelden, tegenover de 21e plaats in Wij hebben dus op een goedkope en relatief makkelijke manier een zeer relevant resultaat behaald; wij hebben onze kennis vergroot en dit is ook nog eens officieel vastgelegd. Idee 2: Niet meer moe van moe Tijdens evaluaties van de polikliniek stage viel het op dat arts-assistenten relatief vaak de patiënten met moeheid op de polikliniek kregen. Dat had te maken met de triage van nieuwe patiënten door de assistentes van de polikliniek, die gebeurde vooral op specialisme; de patiënt met hypertensie of nierproblemen werd bijvoorbeeld bij de nefroloog geplaatst, de patiënt met hyperprolactinemie bij de endocrinoloog en de patiënt met een M-proteine bij de hematoloog. Op die manier bleef er voor de arts-assistenten een kleine, algemene, restcategorie over, waarvan patiënten met moeheid het leeuwendeel vormden. Daar werden de arts-assistenten echter zelf een beetje moe van Op een gegeven moment worden dergelijke patiënten iets minder leerzaam en nemen ze als het ware de plaats in van andere, potentieel leerzamere patiënten. In goed overleg met de specialisten en de assistenten van de polikliniek is twee jaar geleden besloten om met een nieuw triagesysteem te gaan werken, waarvan het format is toegevoegd in de bijlage. Het idee erachter is heel simpel; het triagesysteem werkt zo, dat bijna alle soorten patiënten bij de arts-assistenten terecht kunnen komen. Daarnaast kunnen patiënten met algemene problemen ook bij alle specialisten op de polikliniek worden geplaatst. Sindsdien is de mix aan patiënten die de arts-assistenten op de polikliniek zien meer divers, en daardoor leerzamer geworden. Er is nog een ander voordeel verbonden aan het triagesyteem; als de arts-assistent en de supervisor op een gegeven moment besluiten dat de arts-assistent genoeg van een bepaald soort patiënt heeft gezien, dan kan in overleg met de poli-assistentes het triagesysteem daarop worden aangepast voor de duur dat de arts-assistent nog op de polikliniek werkt. Ook dit is een erg makkelijke, goedkope en relevante maatregel geweest, die er toe heeft geleid dat de arts-assistenten meer leren en met meer plezier hun werk doen.

5 Tabel I - Schema diagnose urgentie Interne/nefro/endo Trombose, embolie (bloedpropje) Via SEH (dienstdoende internist, V) ACUUT < 1-2 dagen Versie : 24 okt 2014 spoedplek Follow up trombose, embolie(bloedpropje) H, O, V, AIO, N, E URGENT < 1-2 weken Geen plek? Fax met verwijsbrief in bakje internist vd week Anemie (ernstig bloedtekort) AIO, H, V, O, E, N ELECTIEF - < 6 weken Bij betreffende internist/ specialisme Pneumonie Via SEH (dienstdoende internist), V Follow up pneumonie AIO, I, V, E, N, O, H Gewichtsverlies AIO, I, V, O, H, E, N Schema aanhouden tenzij verwijzend (huis)arts om urgentie verzoekt Koorts AIO, I, V, N, E, O, H Oedeem (dikke benen) Arteritis temporalis Bij voorkeur V, N, AIO Bij voorkeur AIO, V, N, I, E NIET bij H en O Bij urgentie : check eerst bij huisarts of patiënt naar SEH moet of op de poli een urgente afspraak moet hebben Nierziekte Hypertensie (hoge bloeddruk) Diabetes type 1 of zwangere met diabetes Bij voorkeur N, AIO Bij voorkeur N, AIO endocrinoloog (vlgs. endorooster) + V NIET bij H en O NIET bij H en O Niet bij H en O Bij urgentie via de huisarts : gebruik een spoedplek en als er geen spoedplek meer is dan verzoek aan verwijzend arts om verwijsbrief te faxen. Fax in postbakje internist van de week leggen. Diabetes type 2 (ouderdomsdiabetes) Uitsluitend AIO, E, V, N, I NIET bij H en O Moeheid AIO, O, H, V, I, E, N E = Endocrinologie (Gerding en Diekman) Gewichtstoename Hoog/laag natrium,kalium,etc. Uitsluitend AIO, E, V, N, I Bij voorkeur N, AIO NIET bij H en O NIET bij H en O N = Nefrologie (Zanen, Sluiter, Haring, Doorenbos en Vermeij) Schildklierziekte Uitsluitend AIO, V, I, E, N NIET bij H en O O = Oncologie (Imholz, Vervenne en Kessels) Osteoporose Overmatige beharing Bij voorkeur AIO, V, E, N, I Bij voorkeur AIO, E NIET bij H en O H = Hematologie (Wegman en Kessels Galactorroe Bij voorkeur AIO, E NIET bij H en O Hyperthyreoϊdie Uitsluitend bij AIO, E,V, N V = Vasculaire geneeskunde (Hajer) Knobbel in de schildklier Vitamine (B12) tekort Uitsluitend bij AIO, E, V, N AIO, V, E, N, O, H, I I = Infectiologie (Huugen) Groeihormonen Uitsluitend bij E AIO = arts-assistenten die op de poli werkzaam zijn Wegener Uitsluitend bij N Porphyrie Uitsluitend bij Vermeij

6 Tabel - Schema diagnose urgentie Hematologie en Oncologie Trombose, embolie (bloedpropje) Follow up trombose, embolie(bloedpropje) Verhoogde bloedingneiging Via SEH (dienstdoende internist), V H, O, V, AIOS, N, E Bij voorkeur H, AIOS ACUUT < 1-2 dagen URGENT < 1-2 weken Versie : sept 2014 spoedplek Geen plek? Fax met verwijsbrief in bakje internist vd week Anemie (ernstig bloedtekort) AIOS, H, V, O, N, E ELECTIEF - < 6 weken Bij betreffende internist/ specialisme Beenmergziekte Bij leukemie Leukemie spoed Uitsluitend H, AIOS NIET bij E en N Vergrote lymfeklieren Bij lymfoom spoed H,AIOS, O Schema aanhouden tenzij verwijzend (huis)arts om urgentie verzoekt Kwaadaardige ziekte Mammacarcinoom Uro-oncologie Hemato-oncologie Kessels, Imholz, O, H Vervenne, O, H Wegman, H, O NIET bij E en N NIET bij E en N NIET bij E en N Bij urgentie : check eerst bij huisarts of patiënt naar SEH moet of op de poli een urgente afspraak moet hebben Pneumonie Follow up pneumonie Gastro-entero-oncologie O, H NIET bij E en N Via SEH (dienstdoende internist), V AIOS, I, V, N, E, O, H Bij urgentie via huisarts : gebruik een spoedplek en als er geen spoedplek is dan verzoek aan verwijzend arts om verwijsbrief te faxen. Fax in postbakje internist van de week leggen. Gewichtsverlies AIOS, I, V, O, H, E, N Koorts AIOS, I, V, E, N, O, H H = Hematologie (Wegman en Kessels) Moeheid Vitamine (B12) tekort AIOS, O, H, V, I, E, N AIOS, V,E, N, O, H, I O = Oncologie (Imholz, Vervenne en Kessels) AIOS = arts-assistenten die op de poli werkzaam zijn E = Endocrinologie (Gerding en Diekman) N = Nefrologie (Zanen, Sluiter, Haring Doorenbos en Vermeij) V = Vasculaire geneeskunde (Hajer) I = Infectiologie (Huugen)

7 Beste jury, Graag willen wij, de AIOS interne geneeskunde van het Diakonessenhuis in Utrecht, het project kostenbesparing nomineren voor de JNIV opleidingsprijs. Geïnspireerd door het verstandig kiezen project hebben wij dit jaar het initiatief genomen om onze eigen inventarisatie te maken van waar wij kosteneffectiever kunnen gaan werken. Allereerst zijn wij begonnen met het verzamelen van de ideeën onder de arts-assistenten en staf waar men verwacht kosten te kunnen besparen en efficiënter te kunnen werken, uiteraard zonder af breuk te doen aan de kwaliteit. Vervolgens werd middels een digitale enquête het draagvlak van elk idee bepaald. De 5 meest gesteunde ideeën zijn hierna middels een Critical Appraised Topic presentatie beoordeeld op evidence van de doelmatigheid en veiligheid van het idee. De uitkomsten waren als volgt: 1. Intraveneuze antibiotica moet bij gelijke dekking, na 24 uur over worden gezet naar orale toediening als er geen gecompliceerd beloop wordt verwacht 2. Het plaatsen van een urine verblijfscatheter bij stabiele patiënten op de SEH die zelf nog kunnen plassen moeten worden vermeden 3. Het intraveneus toedienen van paracetamol in plaats van oraal of als zetpil, moet worden vermeden als daar geen indicatie voor is 4. Een buikoverzichtsfoto bij patiënten met buikpijn klachten moet worden vermeden tenzij specifieke vraagstelling (volvulus, nierstenen) 5. Prik op de afdeling in principe niet vaker dan tweemaal per week bloed, tenzij er een indicatie voor is 6. Het afnemen van een trombofiliepakket bij een patiënt met een eerste episode veneuze tromboembolie is niet zinvol 7. Bij standaard bepaling van de nierfunctie kan het ureum vaak achterwege worden gelaten Wij vinden dat met dit project de opleiding een positieve boost heeft gekregen doordat we mee hebben mogen denken over kosten in de zorg en hoe wij zelf onze bijdrage kunnen leveren aan kostenbeheersing. Het bezig zijn met dit project heeft ook meer inzicht gegeven in verandermanagement. Minder vanzelfsprekende competenties zoals reflecteren, organisatie, maatschappelijk handelen komen in de project goed naar voren. De eenvoud, de wetenschappelijke onderbouwing, de directe klinische implementatie en de mogelijkheid om diverse competenties te oefenen en om mee te denken over beleid en management maakt dit project geschikt voor de JNIV opleidingsprijs. Wij zijn enthousiast. Met vriendelijke groet, Namens alle AIOS interne geneeskunde uit het Diakonessenhuis, Doenja Hertog en Annemarleen Huismans

8 AIOS als tutor co-assistenten Indiener: AIOS en opleiders Erasmus MC; coördinator project Jorie Versmissen Beschrijving In het Erasmus MC zijn altijd vrij veel co-assistenten actief, ca 12 tegelijkertijd. Zij krijgen een schema waarbij ze meerdere weken op verschillende afdelingen actief zijn, bijvoorbeeld op de SEH, nefrologie of oncologie, maar ook afdelingen buiten het zicht van de opleiders van de interne geneeskunde zoals longgeneeskunde of MDL. De co-assistenten zijn opgedeeld in groepen van ca 5 die een tutor hebben waarmee ze wekelijks afspreken voor praktische zaken, bedside teaching en reflectie. Dit waren altijd twee specialisten. In 2013 hebben we besloten de AIOS meer actief bij het opleiden van de co-assistenten betrekken naast de directe dagelijkse begeleiding. Zo is er iedere dinsdagmiddag drie kwartier onderwijs van een AIOS aan de co-assistenten over een onderwerp van De Lijst van ziektebeelden die de co-assistent moet kennen. Daarnaast worden vanaf eind 2013 per groep co-assistenten ook twee AIOS ingedeeld als tutor. Naast het leerdoel opleiden voor de AIOS is er een groot voordeel voor de coassistent: de AIOS is laagdrempeliger bereikbaar en staat direct op de werkvloer. Ook voor de feedback en beoordeling van co-assistenten is het handiger om tussen AIOS onderling terug te koppelen. Aanvankelijk was het idee de AIOS en specialist samen de bijeenkomsten met de co-assistenten te laten bijwonen zodat de specialist direct feedback kan geven op het functioneren van de AIOS. In de praktijk bleek dat agenda-technisch vaak niet haalbaar en ook niet gewenst door de AIOS. Derhalve worden de wekelijkse bijeenkomsten nu onder de twee AIOS en twee specialisten verdeeld, waardoor de belasting voor de AIOS meevalt en voor de specialist wordt verminderd. De specialist geeft eenmalig feedback (KPB) tijdens bijvoorbeeld bedside teaching. Originaliteit: Wij zijn ons niet bewust dat een dergelijk systeem al bestaat, hoewel natuurlijk niet alle ziekenhuizen zulke grote groepen co-assistenten hebben. Toepasbaarheid, Dit principe is toepasbaar in ieder ziekenhuis om de kwaliteit van het co-schap te verbeteren en de AIOS te trainen in opleiden. Als er kleinere aantallen zijn zou je één op één begeleiding kunnen overwegen, meer als coach of buddy. Relevantie voor de AIOS Als AIOS moet je je ontwikkelen als arts, manager, opleider, enzovoorts. Dit project is een leuke manier om het opleiden, wat we ons hele leven zullen blijven doen, te trainen waarbij de co-assistenten hier ook direct voordeel van hebben. Kosteneffectiviteit Het is niet de bedoeling dat de AIOS de taak van de specialist overneemt, er zullen dus niet direct kosten bespaard worden. Wel worden problemen bij coasssistenten hopelijk eerder opgespoord en zullen de AIOS beter voorbereid aan hun opleidingstaak beginnen als ze klaar zijn. Supervisie van de AIOS tijdens bedside teaching combineert voor de specialist het opleiden van de coassistenten en van de AIOS in één onderwijsmoment.

9 Geachte JNIVbestuur Een goede arts moet meer kunnen dan zijn vak verstaan. Naast een medisch inhoudelijke opleiding zijn onze opleiders van mening dat onderwerpen als medisch management, financiën en leiderschap evenzogoed heel belangrijk zijn. Zij hebben het initiatief genomen om hun kennis, tijd en netwerk beschikbaar te stellen om ons een verdiepingstraject aan te bieden op deze gebieden. Daarom sturen wij, mede namens Prof.dr. Van Saase en Dr. Klein Nagelvoort, hierbij graag het opleidingsinitiatief Managementtrainee AIOS interne geneeskunde Erasmus MC in voor de opleidingsprijs Doelen: Verdieping kennis over leiderschap, organisatie & financiering van de zorg en medisch management Competenties professioneel handelen, maatschappelijk handelen en leiderschap behalen Handboek met literatuur samenstellen voor alle AIOS die geïnteresseerd zijn in bovenstaande onderwerpen Organisatie onderwijsavond met de belangrijkste leerpunten voor alle AIOS die hun kennis (en interesse) op dit vlak nog moeten ontwikkelen. Raamwerk neerzetten voor volgende leergang Van financieel controller tot Frans Weisglas Waar loopt de financieel controller van het Erasmus MC in de dagelijkse praktijk tegenaan? Hoe gaan de onderhandelingen met zorgverzekeraars er in de praktijk aan toe? Wat gebeurt er in de periferie t.a.v. de maatschappen, nu het fiscale regime per 1 januari a.s. wijzigt? Het is een selectie van vragen die aan bod kwamen tijdens avonden die wij dit (voor)jaar hebben georganiseerd voor de geïnteresseerde AIOS. Hiervoor worden experts op het gebied van leiderschap, financiering van de zorg en medisch management, afkomstig van zowel de academie als periferie, uitgenodigd om samen met ons het gesprek aan te gaan. Maar we verleggen onze blik ook graag, dus begin 2015 gaan we in discussie met oud Tweede Kamer voorzitter Frans Weisglas over leiderschap. Kleinschalig en interactief Geen massale bijeenkomsten met een monoloog van de spreker, maar juist het aangaan van de dialoog is ons uitgangspunt. Daarom bereiden we ons aan de hand van beschikbare literatuur grondig voor, en vinden de bijeenkomsten in kleine kring plaats. Juist het enthousiasme van de deelnemers, die zelf de onderwerpen aandragen, en het interactieve karakter zorgen voor veel discussie en gespreksstof, ook na afloop van de avonden. Toekomst Opgezet in het voorjaar van 2014, heeft ons initiatief inmiddels binnen het ziekenhuis al veel bekendheid gekregen. We hebben veel enthousiaste reacties ontvangen van mensen die graag in een vervolggroep hetzelfde traject willen doorlopen. We gaan dit plan dus ook voor toekomstige artsassistenten doorzetten en uitbreiden naar geïnteresseerde AIOS uit andere vakgebieden. De aftrap zal een onderwijsavond aan geïnteresseerde arts-assistenten zijn. Op deze manier dragen we de opgedane kennis over aan anderen en kunnen zij het stokje van ons overnemen.. Een leerzame, interactieve en noodzakelijke stage voor toekomstige dokters in de lead

10 JNIV Opleidingsprijs 2015 Ziekenhuis: Gelderse Vallei, Ede Inzenders: Dr. R.Heijligenberg, opleider; Drs. M.Wester, AIOS Interne Observatie poli-stafleden door AIOS In ons ziekenhuis worden poliklinisch werken en het verrichten van consultatief werk op de afdelingen gecombineerd in een poli-/consultenstage van 1 jaar. Nadat de AIOS twee maanden zelf poli heeft gedaan loopt hij/zij als observator 5 dagdelen mee met een staflid (dus in totaal met 5 stafleden). Het doel is om enerzijds de kunst af te kijken en anderzijds om kritisch te leren observeren. De AIOS geeft feedback aan het staflid over communicatie, organisatie en professionaliteit en daar kan het staflid dan ook zijn voordeel mee doen. Door deze observaties vroeg in de polistage te laten plaatsvinden, heeft de AIOS de gelegenheid om de opgedane indrukken en handigheden - voor zover deze nuttig, of juist onhandig zijn te verwerken in de eigen manier van werken. Omdat het weekrooster bij een fulltime werkende AIOS 4 dagdelen poli omvat, is er alle tijd en gelegenheid om dit initiatief ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen. Onderstaand observatieformulier wordt gebruikt om de observaties te documenteren Formulier observatie staflid door poli AIOS (5x gedurende polistage) Naam AIOS... Datum..Staflid Communicatie: dat zou ik ook zo willen doen : dat zou misschien anders kunnen : Samenwerken dat zou ik ook zo willen doen : dat zou misschien anders kunnen : Organisatie dat zou ik ook zo willen doen : dat zou misschien anders kunnen : Overig dat zou ik ook zo willen doen : dat zou misschien anders kunnen : Het belangrijkste wat ik van deze observatie geleerd heb:

11 De Sterretjesbespreking Afdeling Interne Geneeskunde, LUMC Achtergrond Bij de ochtendoverdracht wordt een interessante casus gepresenteerd van een jonge vrouw met koorts na een verblijf in de tropen, waarbij malaria en dengue al is uitgesloten. Er worden diverse differentiaal diagnoses geopperd, waarbij de opleider nog zegt: Koppel het nog even hier terug als er een diagnose wordt gesteld! Maar de diagnostiek duurt even en de uiteindelijke diagnose legionella pneumonie wordt nooit meer teruggekoppeld bij de overdracht.. Herkenbaar toch? En jammer, want zo worden er juist leuke leermomenten gemist! Want juist de milde verwardheid van deze vrouw blijkt een clue die tot de diagnose had kunnen leiden Daarom hebben wij de Sterretjesbespreking geïntroduceerd De praktijk Bij iedere interessante casus zonder diagnose die bij het ochtendrapport wordt gerapporteerd, wordt een sterretje achter de naam geplaatst. Deze lijst met sterretjes wordt eens in de twee weken doorgelopen door een supervisor of AIOS, waarbij er wordt gekeken of er interessante/opmerkelijke diagnoses zijn gesteld. De uiteindelijk te bespreken lijst wordt naar alle AIOS interne en internisten gestuurd. De bij de patiënt betrokken artsen weten dan dat hun patiënt zal worden besproken en kunnen indien nodig de bespreking nog even kort voorbereiden. De sterretjesbespreking vindt plaats aansluitend aan de ochtendoverdracht en duurt maximaal 15 minuten. De betrokken artsen noemen kort nog even de presentatie, het beloop en de uiteindelijke diagnose. Originaliteit Deze bespreking biedt een vaste structuur om de wens tot terugkoppeling van interessante casuïstiek te concretiseren Door een vast terugkoppelmoment wordt de overdracht zelf ook interessanter Toepasbaarheid: Eenvoudig toepasbaar en relevant voor alle specialismen die een gezamenlijk overdrachtsmoment hebben Voorwaarden: 1. Dagelijks registratie van interessante casuïstiek uit de dienst en de voorgaande dag. 2. Een coördinator die periodiek de bespreking organiseert 3. Aanwezigheid en korte voorbereiding door de betrokken artsen Relevantie voor de AIOS: 1. Er worden meer leermomenten uit de overdracht gehaald gebaseerd op casuïstiek (tevens een van de opleidingseisen) 2. Meer interactieve momenten tijdens de ochtendoverdracht door AIOS Kosteneffectiviteit: Zeer kosteneffectief. Er is geen extra geldinvestering nodig. Wel een tijdsinvestering van coördinator (supervisor/aios) en betrokken AIOS; maar dit is bescheiden ten opzicht van de leermomenten die eruit gehaald kun worden.

12 Inzending JNIV opleidingsprijs 2014 Arrgghhhhhh I am really feeling very VERY sick. Je bent met spoed bij een patiënt geroepen die met de ambulance is binnengebracht. Hij wordt aangesloten op de monitor, maar het valt je direct op dat hij blauwe lippen heeft. Saturatie blijkt inderdaad 78% en je geeft hem gelijk de volle mep zuurstof op de kap. Hij blijkt hypotensief, waarop je snel twee kolven geeft over twee venflons. Een snelle survey levert je verder op dat de CVD verhoogd is en dat hij een dik gespannen linkerbeen heeft. En de P pulmonale op de monitor lacht je tegemoet. De optelsom is snel gemaakt. Je belt voor een spoed CT om een longembolie aan te tonen. Op papier lijkt het simpel, in de praktijk is dat het helaas vaak niet. Daarom zijn wij als assistentengroep heel blij met ABCDE-trainingen van onze internist acute geneeskunde Hien van Leeuwen. Zij heeft voor ons een rijk assortiment aan uiteenlopende acute situaties. Het zijn veel voorkomende situaties, maar ook zeldzamere casussen die zij uit de praktijk heeft verzameld waarbij het haar als internist acute geneeskunde was opgevallen dat een assistent (in welke fase van de opleiding dan ook) nog veel van kan leren. Net echt - De situaties worden met een klein groepje van 5 assistenten en Hien zelf doorlopen volgens de ABCDE methode; de Simman uiteraard in de hoofdrol. Hien heeft alle klinische informatie zo gekoppeld aan de Simman dat er bijna sprake zou kunnen van een echte patient in een echte situatie. Alle bloeduitslagen, ECG s en radiologiebeelden zijn namelijk voorhanden. De vitale parameters worden realtime aangepast aan het medisch handelen, met zo een directe terugkoppeling van de interventie. Veilige leeromgeving - Hien begint elke sessie met de slogan Fouten maken mag en alles wat hier gebeurt blijft hier. Dit zorgt ervoor dat je als assistent ook daadwerkelijk datgene laat zien wat je in de praktijk zou doen. Achteraf wordt er gerichte feedback gegeven waardoor je absoluut leert van je fouten. Herhaling- Herhaling doet wonderen. De ABCDE trainingen worden wekelijks georganiseerd, waardoor je 2-3 keer per jaar als assistent kan deelnemen. Door de herhaling krijg je de ABCDE methode echt in de vingers. Hierdoor krijg je meer grip op acute situaties. Het leuke van herhaling is dat je als assistent ook direct elke keer vooruitgang ziet. Waardevol - Als assistentengroep vinden wij deze trainingen zeer waardevol. De leeropbrengst van de trainingen is enorm. Zeker als AIOS is het goed om de ABCDE methode in de vingers te houden tijdens de minder acute stages zoals poli en consulten. Bovendien is de training ook kosteneffectief; naast de tijdsinvestering van de deelnemers zijn de kosten beperkt. Wij zouden er voor willen pleiten dat dit initiatief navolging vindt in andere ziekenhuis. Maar tot die tijd. if you re in acute shit, bring Maassstad SEH a visit

13 De AIOS als voorzitter van het ochtendrapport!! Sinds enkele jaren is de voorzitter van het ochtendrapport een AIOS die op dat moment bezig is met de polikliniekstage. Dit zijn twee AIOS, die onderling verdelen wie welke dag het ochtendrapport voorzit.!! Het ochtendrapport start altijd met de radiologiebespreking. Daarna worden alle opgenomen patiënten besproken, waarbij twee patiënten geselecteerd worden die uitgebreid besproken worden. Hierna is er altijd een kort onderwijsmoment (zoals een PICO).!! De AIOS die het rapport voorzit is niet alleen verantwoordelijk voor het bewaken van de structuur en de tijd van de overdracht, maar stelt ook vragen die uitnodigen te reflecteren over zaken zoals twijfels over diagnostisch of therapeutisch handelen, het (samen) benoemen van een reële differentiaal diagnose, het onderscheiden van hoofd- en bijzaken en concretiseren van de probleemstelling.!! Met name bij de patiënten die uitgebreid besproken worden vervuld de voorzitter een grote rol. Hij tracht de aanwezigen in de zaal actief te betrekken, waarbij altijd de AIOS als eerste worden uitgenodigd worden te reageren. Supervisoren worden gevraagd relevante terminologie, interpretaties, denkprocessen of handelen te expliciteren. Dit leidt tot interessante discussies, en zorgt ervoor dat alle aanwezigen geprikkeld worden een aangezet worden tot het motiveren van keuzes.! De voorzitter tracht constructieve feedback te geven in een veilige omgeving.!! Veel competenties komen hierbij aan bod, zoals medisch handelen, communicatie, samenwerking en organisatie. Ook medisch leiderschap speelt hierbij een belangrijke rol, en wordt zo concreet be- en geoefend.! Daarnaast leidt deze manier van werken tot een open opleidingsklimaat, waarbij niemand schroomt een ander te vragen iets toe te lichten - ook buiten het ochtendrapport om.!! De AIOS wordt hierin begeleidt door de stagehouder van de polikliniekstage, deze of andere supervisoren beoordelen de AIOS aan de hand van KPB s.!! Opleidingsteam TweeSteden Ziekenhuis Tilburg!!

14 Mentorschap nieuwe stijl VUmc Context Al langere tijd bestond er binnen de interne geneeskunde van het VUmc een mentorsysteem, waarbij elke in het VUmc startende AIOS gekoppeld werd aan een collega die op dezelfde afdeling werkzaam is. Dit werd gedaan door de onderwijssecretaresse. Door recente ervaringen en gebeurtenissen bij jongerejaars collegae, hadden we echter het gevoel dat dit systeem in de huidige vorm niet goed genoeg functioneerde: er werd niet voldoende voldaan aan de behoefte van de jongerejaars. Daarnaast bestond de indruk dat ouderejaars die startten in het VUmc niet of nauwelijks gebruik maakten van dit systeem, mogelijk vanwege het ontbreken van de behoefte of vanwege een mentorsysteem binnen de differentiatie. Aanpassingen Derhalve werd een nieuw mentorsysteem geïmplementeerd: Alleen 1 e en 2 e jaars AIOS (interne geneeskunde / vooropleiding) worden nog gekoppeld aan een mentor. Deze mentor kan een 3 e t/m 6 e jaars AIOS interne geneeskunde zijn. Achterliggende gedachte is dat dit systeem de afstand tussen jongere- en ouderejaars verkleint, en dat de ouderejaars wellicht laagdrempeliger benaderbaar is bij problemen dan een supervisor. Deze ouderejaars kan daarnaast een signaalfunctie krijgen, om bij eventuele (echte) problemen zo nodig zelf contact op te nemen met supervisor/achterwacht. De mentoren worden niet meer automatisch gekoppeld zoals eerder het geval was, maar persoonlijk benaderd door de leden van de mentor commissie, die er ook op informele en laagdrempelige wijze op toezien dat beide partijen de in dit document genoemde verplichtingen nakomen. Verwachtingen Dit nieuwe systeem vraagt van beide kanten inspanningen. Er moet in eerste instantie maandelijks een mentorgesprek worden gehouden en vanzelfsprekend vaker wanneer nodig. Ook ad hoc even informeren hoe de week verloopt wordt zeer gestimuleerd, zeker om de signaalfunctie naar behoren te kunnen invullen. De jongerejaars kan in de eerste maanden definiëren waar eventuele problemen of knelpunten liggen, zodat daar specifieke aandacht voor kan komen. Dit kan bijvoorbeeld ook betekenen dat de mentor een keer gedurende een half uur meeloopt bij de visite of bij een familiegesprek aanwezig is. Het gaat dan met nadruk niet om de competentie kennis/inhoudelijk medisch handelen, maar om bijvoorbeeld communicatie, samenwerking, reflectie, professionaliteit. Dit nieuwe systeem kan bestaan naast andere op dit moment genomen initiatieven, zoals intervisie, vertrouwenspersoon en de begeleiding door jonge klaren binnen het VUmc. Evaluatie d.d. oktober 2014 Het nieuwe mentorsysteem is in mei 2014 in werking getreden, er zijn in totaal vijf 1 e jaars (drie ziekenhuisartsen, twee AIOS interne) gekoppeld. De eerste feedback is positief: de informele sfeer wordt gewaardeerd. De indruk bestaat dat dit mentorsysteem beter in staat zal zijn om problemen te signaleren en een meer betrokken houding vraagt van zowel de mentor als de nieuwe AIOS naar elkaar toe. Het animo binnen de groep om mentor te zijn is goed, niemand van de gevraagde personen heeft tot nu toe geweigerd omdat zij geen deel wilden nemen. In januari 2015 start wederom een AIOS interne geneeskunde, welke inmiddels ook weer gekoppeld is aan hogere jaars AIOS. Verdere evaluatie van het systeem zal volgen.

15 De ochtendoverdracht nieuwe stijl als leermoment voor meerdere competenties. Catharina Ziekenhuis Eindhoven Het doel van de ochtendoverdracht nieuwe stijl is enerzijds het verhogen van de efficiëntie waarmee interne patiënten worden overgedragen en anderzijds het vergroten van het leermoment voor coassistenten, assistenten interne geneeskunde en internisten. Dit onderdeel hebben we naar aanleiding van diverse evaluaties (zoals DIRECT, visitatie 2013, mening van assistenten en specialisten) opgepakt om te verbeteren. De overdracht van bijzonderheden of opgenomen patiënten wordt besproken door de dienstdoende assistent uit de nachtdienst en daarnaast voorgezeten door een (ouderejaars) AIOS Interne Geneeskunde. Hiermee kunnen beide assistenten werken aan hun competenties communicatie en maatschappelijk handelen (medisch leiderschap). Beide assistenten doen dit 1 week samen. Verloop van de overdracht 1. De dienstdoende assistent selecteert één interessante casus voor bespreking tijdens de ochtendoverdracht, en bespreekt deze kort voor met de voorzitter (plan van aanpak). 2. De dienstdoende assistent bespreekt bondig en efficiënt de overige patiënten van de dienst. In principe wordt hier door het publiek NIET op gereageerd, tenzij ernstig bezwaar/aanvullingen. 3. Na deze korte overdracht wordt vervolgens door zowel de dienstdoende assistent en de voorzitter de geselecteerde casus besproken, waarbij de dienstdoende assistent de casus voorlegt en de voorzitter vragen aan het publiek stelt m.b.t. het onderliggende ziektebeeld, diagnostiek en beleid. Dit gaat volgens een stapsgewijze manier op basis van ervaring van het publiek, waarbij begonnen wordt met de coassistenten en daarna de moeilijkheidsgraad verhoogd wordt voor de (jongere en oudere) assistenten, waarbij de internisten aanvullingen kunnen geven. 4. De voorzitter probeert één aspect aan te snijden. De focus kan hierbij liggen op de interpretatie van laboratorium, röntgenfoto s, of ecg, medicatie beleid (start/stop), het opstellen van een probleemlijst/differentiaal diagnose, of op het beleid, maar ook op basiskennis zoals ABCDE, anamnese en lichamelijk onderzoek, of zelfs pathofysiologische kennis. De voorzitter beantwoordt geen vragen, maar verdeelt enkel het woord tussen het publiek en de dienstdoende. 5. De voorzitter stelt vragen aan de zaal, en begint bij voorkeur bij de coassistenten, daarna (jonge) assistenten, oudere assistenten, en als laatste de internisten. De voorzitter wijst mensen bij naam aan om de vragen te beantwoorden, dus niet in het algemeen aan de zaal. Ook kan hij het antwoord van de eerste toetsen aan een 2 e of 3 e persoon. Uiteindelijk wordt het antwoord/beleid van de zaal vergeleken met het daadwerkelijk uitgevoerde beleid s nachts, hetgeen niet alleen een leermoment, maar ook kwaliteitsbewaking inhoudt. 6. Eén keer per week (woensdag) vindt er een KKB van zowel de dienstdoende assistent als de voorzitter plaats. De dienstdoende wordt beoordeeld op communicatie en medisch inhoudelijk correct voordragen. De voorzitter wordt beoordeeld op communicatie, tijdsbewaking en het voorzitten van een interactieve discussie,(maatschappelijk handelen). Evaluatie van de overdracht aug 2014: Geef een cijfer (1-10) voor de leerzaamheid van de overdracht: gemiddeld 7,50, SD 0,47

16 Graag willen wij de huisartsen consultatiestage Interprofessioneel samenwerken van het Radboudumc nomineren voor de JNIV opleidingsprijs Deze nieuwe stage bundelt de krachten van de 1 e en de 2 e lijns zorg voor patiënten en laat zien wat nieuwe technologie hierin kan betekenen. Daardoor sluit het aan bij het veranderende zorglandschap en de manier waarop wij als internisten in de toekomst steeds meer zullen gaan werken. Wat is het? De huisartsen consultatiestage is op 4 november 2014 van start gegaan. Huisartsen in opleiding kunnen via Zorgdomein (het faciliterende netwerkprogramma) om een (tele)consult vragen bij internisten in opleiding. Het formulier met de vraag, alsook met alle andere benodigde informatie over bijvoorbeeld voorgeschiedenis en medicatiegebruik, belandt in het elektronische postvak van de internisten in opleiding. Gedurende 1 jaar zullen per kwartaal 4 internisten i.o. (in het 4 e, 5 e of 6 e jaar van hun opleiding) verantwoordelijk zijn voor het zelfstandig beantwoorden van de consulten. Alle vragen mogen gesteld worden! Echter, afgesproken is wel dat vragen over problemen die acuut opgelost moeten worden, vragen over patiënten die sowieso al verwezen zouden worden en/of vragen over patiënten die nog onder behandeling zijn van internist/geriater in het Radboudumc of een ander ziekenhuis niet geschikt zijn. Een keer per twee weken zullen de gegeven adviezen nabesproken worden met een supervisor, tenzij de internist i.o. inschat dat eerdere supervisie noodzakelijk is. Door het gebruik van Zorgdomein/teleconsult is het mogelijk deze stage te integreren binnen je andere dagelijkse werkzaamheden. De afspraak is een vraag binnen 2 werkdagen te beantwoorden. Dit maakt het mogelijk voor de internist i.o. eerst bijvoorbeeld aanvullende informatie op te zoeken, alvorens te antwoorden via Zorgdomein of telefonisch contact op te nemen met de huisarts i.o.. Daarnaast zullen de AIOS huisartsgeneeskunde en interne geneeskunde een kijkje nemen in elkaars keuken door een dagdeel spreekuur bij te wonen. Uiteindelijk zal de internist i.o. niet alleen door de supervisor beoordeeld worden, maar ook door een huisarts i.o. en andersom. Wat is het doel? Binnen onze opleiding wordt nauwelijks aandacht besteedt aan de eerstelijns zorg, terwijl dit toch de sector is waar al onze patiënten vandaan komen en in principe ook weer naar terug keren. In de toekomst zal door verplaatsing van zorg deze interactie tussen 1 e en 2 e lijn ook steeds belangrijker worden. De stage biedt de kans aan de internist in opleiding meer inzicht te krijgen in de dagelijkse praktijk van de huisarts met daarbij behorende mogelijkheden en beperkingen. Dit draagt bij aan het verkleinen van de kloof tussen de eerste- en tweedelijns zorg en zo verbetering van de kwaliteit van transmurale zorg. Zoals duidelijk moge zijn biedt deze stage de kans om meerdere competenties te verwerven of deze verder uit te diepen. Een belangrijk aspect is daarnaast nog de kans om steeds meer verantwoordelijkheid te nemen voor het zelfstandig geven van advies aan de huisarts. Dit maakt de stap naar het functioneren als internist na de opleiding minder groot. Kortom: door de huisartsen consultatiestage Interprofessioneel Samenwerken wordt de internist klaargestoomd voor de toekomst! Een inspirerende middag tijdens de kick-off Interprofessioneel samenwerken 4/11/2014 Marvin Berrevoets, Anne Esselink, Simône Langenberg en Annelieke Willemsen namens alle AIOS interne geneeskunde van het Radboudumc

17 Van: Branger, Judith Verzonden: donderdag 6 november :50 Aan: Knape, Liselore; mail_niv_jniv Onderwerp: bijdrage JNIV opleidingsprjs 2015 door afdeling Interne, Flevoziekenhuis, Almere Geacht JNIV bestuur, Graag sturen wij onze bijdrage in voor de JNIV opleidingsprijs De vakgroep Interne Geneeskunde van het Flevoziekenhuis heeft een team van 15 artsassistenten bestaande uit AIOS interne geneeskunde, vooropleiders van andere disciplines, en ANIOS. Dit team van arts-assistenten werkt verdeeld over 6 zaalpraktijken: algemene interne geneeskunde, oncologie, nefrologie, MDL en 2 praktijken longziekten. Bij een recente evaluatie van de opleiding middel SetQ en Drect gaven de arts-assistenten aan vaker feedback te willen krijgen op een expliciet leerdoel. De huidige routine was dat er bij het 3-maandelijkse voorgangsgesprek een aantal leerdoelen werd afgesproken, en dat de arts-assistent altijd extra leerdoelen kon afspreken met zijn of haar supervisor. Deze laatste afspraak was echter in de praktijk te vrijblijvend en sneeuwde vaak onder in de drukte van de dag. Vandaar dat we samen met de arts-assistenten en de opleidersgroep (25 specialisten) het volgende model hebben ontwikkeld: Elke week wordt er per zaalpraktijk een leerdoel door de arts-assistent benoemd. Dit leerdoel wordt aan het begin van de week gekozen en op het white board in de artsenkamer genoteerd. Op elke artsenkamer hangt een lijst met leerdoelen gedestilleerd uit het landelijke opleidingsplan Interne Geneeskunde De leerdoelenlijst betreft alle competenties. Er kan een leerdoel uit deze lijst gekozen worden, maar eigen inbreng kan natuurlijk ook. De semi-arts en/of co-assistent die ook op deze praktijk werken hebben hetzelfde leerdoel. Met de supervisor wordt een evaluatie moment afgesproken, bv bij de grote visite of aan het eind van de week. Hieraan kan dan een korte klinische beoordeling (KKB) verbonden worden. De voordelen van deze manier van werken zijn groot: 1 het routinematig (wekelijks) vaststellen van een leerdoel verlaagt de drempel op het vragen/krijgen van expliciete feedback op een leerdoel aanzienlijk. 2 het noteren van het leerdoel op het white bord in de artsenkamer maakt het voor alle betrokkenen duidelijk wat het leerdoel is. Dit is ook praktisch als er meer supervisoren zijn (de supervisie wordt bij ons veelal door een duo gedaan) 3 doordat de co-assistent en de semi-arts zich verdiepen in het zelfde leerdoel ontstaat er veel makkelijker een levendige discussie over het leerdoel; de bespreking krijgt een sterk interactief karakter. Dit komt het leermoment ten goede. Daarnaast is het stellen van een leerdoel voor de hele praktijk te behappen voor de supervisor. Een separaat leerdoel voor arts-assistent, semi-arts en co-assistent is vaak behoorlijk tijdrovend. Ons model is toepasbaar voor alle arts-assistenten die zaalstage verrichten, en levert veel op voor de arts-assistent: in potentie 52 leerdoelen per jaar. De laagdrempeligheid van dit model werkt enthousiasmerend en stimuleert zelfstudie van alle betrokkenen. Er zijn geen extra kosten aan verbonden, want de feedback vindt plaats binnen de tijd die gereserveerd is voor supervisie.

18 Om bovengenoemde redenen denken we dat ons model ook van waarde kan zijn voor andere opleidingsklinieken. Graag willen we ons model toelichten op de LOIG dag op 22 januari Met vriendelijke groeten, mede namens de arts-assistenten en opleidersgroep Interne Geneeskunde van het Flevoziekenhuis, Judith Branger, internist/infectioloog en waarnemend opleider. Dr. J. Branger, internist-infectioloog Flevoziekenhuis Almere Tel fax Afwezig op woensdag

19 Diagnostische Feedback: de kritische internist Diagnostisch denken en handelen vormt 1 van de kerntaken van de internist. Het traject van presentatie van een patiënt met een bepaalde klacht tot aan het stellen van de juiste diagnose kent echter vele potentiële valkuilen. Uit onderzoek blijkt dan ook dat 15% van de opnamediagnoses uiteindelijk niet juist is. Tevens is bekend dat artsen in belangrijke mate hun eigen kwaliteiten overschatten, waar het het stellen van de juiste diagnose betreft. Een kritische internist is zich bewust van deze discrepantie tussen diagnostische fouten enerzijds en het in beperkte mate inzien hiervan anderzijds. Hoe leiden we een dergelijke kritische internist-in-spé hierin op? Inzicht in en evaluatie van eigen prestaties vormt een effectieve methode om iets te leren. In de huidige opleiding ontbreekt dit structurele inzicht in diagnostisch handelen. Na opnames van patienten, veelal in avond-, nacht- en weekenddiensten, is de betreffende arts-assistent veelal niet verder betrokken bij het vervolg en uiteindelijke ontslag. Bij het ochtendrapport worden, bij twijfel over de gestelde diagnose, suggesties gedaan voor nadere diagnostiek, maar over de uitkomst hiervan hoort niemand meer. Besprekingen waarin het diagnostisch traject aan bod komt hebben nu een casuïstiekgericht karakter, zoals de Probleem-Patient Bespreking en de, in helaas in deze context voorkomende, Obductie Bespreking. De meer alledaagse vraagstukken van diagnostiek komen hierin weinig aan bod en het betreft meestal een diagnostische dwaling van een ander. Hoe krijgen we dan inzicht in ons eigen diagnostisch handelen? Diagnostische Feedback geeft hier invulling aan, zoals hieronder in grote lijnen weergegeven. 1. Wekelijks word een lijst aangelegd (binnen het EPD) van alle opgenomen patiënten, met daarin de opname diagnoses (zoals vermeldt in de SEH-brief). 2. Wekelijks worden in dezelfde lijst de ontslagdiagnoses (zoals vermeldt in de ontslag-brief) geregistreerd. 3. De individuele AIOS krijgen maandelijks een overzicht van de door hen opgenomen patiënten, met opname- en ontslagdiagnosen. Hierin ziet een AIOS zijn diagnostische prestaties van die maand. 4. Bij patiënten met discrepantie tussen opname- en ontslagdiagnose: de AIOS voegt in zelfde bestand toe,wat de mogelijke verklaring is hiervoor (Vorm van cognitieve bias? Systeemfout? Anderszins?, dit aan de hand van lijst mogelijkheden met toelichting). 5. Bij voortgangsgesprekken wordt de diagnostische feedback opbrengst van de betreffende AIOS gezamenlijk bekeken en geëvalueerd. 6. In een maandelijkse Diagnostische Feedback bespreking wordt een specifieke vorm van diagnostisch falen met de vakgroep besproken: wat zijn hiervan de kenmerken, wanneer treedt het op, hoe te voorkomen? Geselecteerde casus uit het bestand kunnen als illustratie dienen. 7. In het kwaliteits-jaarverslag en bij Kwaliteitsvisitaties wordt een overzicht gegeven van de bevindingen van diagnostische feedback. Deze werkwijze levert feedback over het diagnostische traject op meerdere niveaus: - individueel (zelf-evaluatie maandelijkse lijst en voortgangsgesprekken) - Vakgroep/Maatschap (maandelijkse bespreking) - Ziekenhuis (Jaarverslag) - Wetenschappelijke Vereniging (Kwaliteitsvisitatie) 1

20 Uitvoering en Haalbaarheid Deze werkwijze is vernieuwend en richt zich op een voor een internist zeer relevant onderdeel van het werk. Hoewel de titel bij eerste lezing een pleonasme suggereert, heeft gestructureerde evaluatie van het diagnostische traject geen vaste plaats in de opleiding of in de dagelijkse routine. Tevens kunnen in deze context andere aspecten van diagnostiek aan bod komen, zoals kosteneffectiviteit, praktijkvariatie en klinische besliskunde. De praktische uitvoering kan deels (punt 1 t/m 3) door ondersteunend secretarieel personeel worden uitgevoerd (geschat 2 uur/week). De tijdinvestering van de individuele arts-assistenten en opleiders is eveneens beperkt (geschat 2 uur/maand). Deze inspanningen lijken ruimschoots op te wegen tegen de te verwachten winst aan kwaliteit van diagnostiek en hieruit voortvloeiende potentiële besparingen. Bij de nadere uitwerking en invoering van Diagnostische Feedback hebben de arts-assistenten uiteraard een grote rol. De Society to Improve Diagnosis in Medicine heeft een zeer informatieve website (www.improvediagnosis.org) met nuttige informatie, tot aan Clinical Reasoning Toolkits. Namens de AIOS en Opleidingsgroep van het HagaZiekenhuis, Maarten van Aken, internist, opleider 2

24-6-2015. Opbouw van de opleiding tot internist. Landelijke opleidingsplan Interne Geneeskunde 2011

24-6-2015. Opbouw van de opleiding tot internist. Landelijke opleidingsplan Interne Geneeskunde 2011 Opbouw van de opleiding tot internist Landelijk opleidingsplan regionaal opleiden Waar leg je wat vast? Prof. Dr. Jacqueline de Graaf, internist Opleider Interne Geneeskunde Opleidingsdirecteur Vervolgopleidingen

Nadere informatie

Training. Dienstoverdrachte. Estafette in het ziekenhuis. Optimaliseren Dienstoverdra. Competenties. Arts-assistenten

Training. Dienstoverdrachte. Estafette in het ziekenhuis. Optimaliseren Dienstoverdra. Competenties. Arts-assistenten Training Optimaliseren Dienstoverdra Training Competenties Dienstoverdrachte Arts-assistenten Estafette in het ziekenhuis Dienstoverdracht: training voor arts-assistenten Dienstoverdracht: training voor

Nadere informatie

Samen naar een individueel opleidingsplan. Anouk Straus

Samen naar een individueel opleidingsplan. Anouk Straus Samen naar een individueel opleidingsplan Anouk Straus Opzet workshop Theorie individueel opleidingsplan. Het individueel opleidingsplan in de praktijk Oefenen met IOP gesprek tussen aios en opleider Aan

Nadere informatie

Het individuele opleidingsplan (IOP)

Het individuele opleidingsplan (IOP) Het individuele opleidingsplan (IOP) Achtergrond Het Individueel Opleidings Plan (IOP) is een hulpmiddel om het leerproces van de aios te structureren en te vergemakkelijken. In een IOP wordt een beperkt

Nadere informatie

Kindergeneeskunde. Kinderartsen:

Kindergeneeskunde. Kinderartsen: Kindergeneeskunde De kinderafdeling omvat de volgende onderafdelingen: Isolatie (Boxen) Grote kinderen en Kleuters (Algemeen) Medium Care Neonatale Intensive Care Unit (NICU) Dagbehandeling Poli Kindergeneeskunde

Nadere informatie

Haeren, R. DBC/DOT kennis en verrichtingenregistratie in de opleiding tot specialist

Haeren, R. DBC/DOT kennis en verrichtingenregistratie in de opleiding tot specialist Haeren, R. DBC/DOT kennis en verrichtingenregistratie in de opleiding tot specialist SAMENVATTING 1) Hoe draagt het doelmatigheidsinitiatief bij aan het verbeteren van de kwaliteit van zorg op afdelings-

Nadere informatie

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2 Medisch Leiderschap Prof.dr. Margriet Schneider Loes Nissen, aios MDL Jessica Vogel, Bedrijfsleider MDL Judith Voogt, student geneeskunde, onderzoeker V & V Project CanBetter Patiëntveiligheid Doelmatigheid

Nadere informatie

Curfs, I. Efficiënte indeling voor patiëntcontroles op de polikliniek

Curfs, I. Efficiënte indeling voor patiëntcontroles op de polikliniek Curfs, I. Efficiënte indeling voor patiëntcontroles op de polikliniek SAMENVATTING 1) Hoe draagt het doelmatigheidsinitiatief bij aan het verbeteren van de kwaliteit van zorg op afdelings- en/of instellingsniveau?

Nadere informatie

De rol van de AIOS in patiëntveiligheid en kwaliteit: verwonder & verbeter

De rol van de AIOS in patiëntveiligheid en kwaliteit: verwonder & verbeter Workshop LOIG 22-01-2015 De rol van de AIOS in patiëntveiligheid en kwaliteit: verwonder & verbeter O.l.v: Dr. C. Konings, opleider Catharina ziekenhuis Eindhoven J. Voogt, PhD-student Universitair Medisch

Nadere informatie

AIOS en opleiders actief in opleiding HANNEKE FEITSMA: GYNAECOLOOG, OPLEIDER SUZANNE PEETERS: AIOS GYNAECOLOGIE TANJA VAN KEMPEN: ONDERWIJSKUNDIGE

AIOS en opleiders actief in opleiding HANNEKE FEITSMA: GYNAECOLOOG, OPLEIDER SUZANNE PEETERS: AIOS GYNAECOLOGIE TANJA VAN KEMPEN: ONDERWIJSKUNDIGE AIOS en opleiders actief in opleiding HANNEKE FEITSMA: GYNAECOLOOG, OPLEIDER SUZANNE PEETERS: AIOS GYNAECOLOGIE TANJA VAN KEMPEN: ONDERWIJSKUNDIGE Opleiden is veranderd Veilig klimaat, leren zwemmen, vlieguren

Nadere informatie

15-05-2014. Doelmatigheid van zorg - in opleiden -

15-05-2014. Doelmatigheid van zorg - in opleiden - Doelmatigheid van zorg - in opleiden - Doelmatigheid van zorg - in opleiden - Doel workshop: Inspiratie opdoen Zichtbaar maken hoe het thema doelmatigheid van zorg binnen de opleiding vormgegeven kan worden

Nadere informatie

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten Brengt medische en psychische kennis samen MedPsych Center (MPC) voor klinische patiënten 1. Welkom 3 2. Voor welke patiënten is de MPU bedoeld? 3 3. Wachtlijst

Nadere informatie

Leerplan profileringsstage kinderneurologie

Leerplan profileringsstage kinderneurologie Leerplan profileringsstage kinderneurologie Inleiding Tijdens de stage algemene kindergeneeskunde in het MMC krijg je de gelegenheid om je te verdiepen in neurologische stoornissen bij kinderen en in de

Nadere informatie

Senior coschap Interne Geneeskunde in het SEHOS op Curaçao

Senior coschap Interne Geneeskunde in het SEHOS op Curaçao St. Elisabeth Hospitaal (SEHOS), Willemstad Inleiding Het St. Elisabeth Hospitaal (SEHOS) te Curaçao is een middelgroot ziekenhuis met 430 bedden. Het ziekenhuis ligt nogal centraal in Willemstad, in de

Nadere informatie

Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde

Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde W. Tjon A Ten, kinderarts L. Niers, kinderarts en opleider kindergeneeskunde F. Halbertsma, kinderarts-neonatoloog en plv opleider

Nadere informatie

Format doelmatigheidsinitiatieven Verbetering aanvraagroute, uitvoering en planning tilt-tafeltesten

Format doelmatigheidsinitiatieven Verbetering aanvraagroute, uitvoering en planning tilt-tafeltesten Format doelmatigheidsinitiatieven Verbetering aanvraagroute, uitvoering en planning tilt-tafeltesten SAMENVATTING Het project betreft het verbeteren van de aanvraagroute, uitvoering en planning van tilt-tafeltesten

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp en triage

Spoedeisende Hulp en triage Spoedeisende Hulp en triage Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het Laurentius Ziekenhuis. Op de afdeling SEH komen dagelijks 40 tot 70 patiënten. Een kwart van deze personen wordt met de

Nadere informatie

De aios als supervisor:

De aios als supervisor: workshop De aios als supervisor: see one do one teach one Suzanne Wever Paetrick Netten Laima Nadery - Siddiqi Margriet Schneider Opzet Wat wilt u van ons? Wat willen wij van jullie: aios en opleiders?

Nadere informatie

ToP opleiding oktober 2014-2015

ToP opleiding oktober 2014-2015 -2015 Informatie voor belangstellenden uit het verzorgingsgebied van het Academisch Ziekenhuis Maastricht en het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven. Expertisecentrum Ontwikkelingsondersteuning Prematuren

Nadere informatie

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inleiding In het laatste jaar van de opleiding staan de semi-arts stage/oudste co-schap en de wetenschappelijke stage op het programma. Tijdens de semi-arts

Nadere informatie

Workshop. Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen. Donderdag 25 februari 2010

Workshop. Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen. Donderdag 25 februari 2010 Workshop Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen Donderdag 5 februari 010 Implementatie en visitatie Gaan hand in hand Wederzijdse beïnvloeding Wederzijdse stimulering

Nadere informatie

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment MBO en HBO studenten 3 de en 4 de jaars, HBO studenten verkorte opleiding en cursisten vervolgopleidingen Jeroen Bosch Ziekenhuis 1 Juni 2014, Jeroen

Nadere informatie

Juni 2015 Spaarne Gasthuis versie 6 1

Juni 2015 Spaarne Gasthuis versie 6 1 STAGE MEDISCH LEIDERSCHAP voor aios Titel Tags Ziekenhuis Locaties Specialisme Korte beschrijving stage Reactie aios Praktijkstage medisch leiderschap voor aios Medisch leiderschap, ziekenhuisorganisatie,

Nadere informatie

Praktijksituatie Activiteiten Wat moet je daarvoor kunnen Voorgeschreven medicatie complexe neurologische patiënt in kaart brengen op kosten

Praktijksituatie Activiteiten Wat moet je daarvoor kunnen Voorgeschreven medicatie complexe neurologische patiënt in kaart brengen op kosten Praktijksituatie Activiteiten Wat moet je daarvoor kunnen Voorgeschreven medicatie complexe neurologische patiënt in kaart brengen op kosten Bespreken van de medicatie met apotheker Kosten in kaart brengen

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen. Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis

Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen. Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis 2 3 Video registratie KPB Programma 1/ Waarom videoregistratie 2/ Juridische aspecten 3/

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Beter voorbereid met ontslag. Effectief communiceren tijdens het ontslaggesprek

Beter voorbereid met ontslag. Effectief communiceren tijdens het ontslaggesprek Beter voorbereid met ontslag Effectief communiceren tijdens het ontslaggesprek Programma Inleiding ontslaggesprek relevantie moeder - evaluatieproject Beter voorbereid met ontslag : resultaten voormeting

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

Leerplan profileringstage kinderneurologie

Leerplan profileringstage kinderneurologie Leerplan profileringstage kinderneurologie L. Bok, kinderarts Erfelijke en aangeboren afwijkingen en aandachtsgebied kinderneurologie Mw. L. Niers, algemeen kinderarts en opleider kindergeneeskunde F.

Nadere informatie

Afdeling Spoedeisende hulp (SEH) B54

Afdeling Spoedeisende hulp (SEH) B54 Afdeling Spoedeisende hulp (SEH) B54 Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Per jaar melden zich 28.000 mensen op de SEH voor een medische behandeling,

Nadere informatie

3/2/2016. Inhoud. Waarom EPA s? Wat zijn EPA s? Basis beroepsactiviteiten van de internist. EPA s en Competenties

3/2/2016. Inhoud. Waarom EPA s? Wat zijn EPA s? Basis beroepsactiviteiten van de internist. EPA s en Competenties sals handvat voor AIOS en opleidingsteams Inhoud 1. Waarom s? 2. Wat is een? Pilot gericht opleiden 3. Proces ontwikkeling IG 4. Opzet Pilot gericht opleiden Maart t/m september 2016 1 2 Waarom s? Theorie

Nadere informatie

Leer meer van de dagelijkse praktijk. KBA s als handvat voor aios en opleiders

Leer meer van de dagelijkse praktijk. KBA s als handvat voor aios en opleiders Leer meer van de dagelijkse praktijk KBA s als handvat voor aios en opleiders disclosure belangen sprekers: geen (potentiële) belangenverstrengeling Structuur Huisartsopleiding Opleidingspraktijk 4 dagen

Nadere informatie

Inventarisatie 2012.3 De coassistent in het buitenland

Inventarisatie 2012.3 De coassistent in het buitenland Inventarisatie 2012.3 De coassistent in het buitenland Inleiding Veel coassistenten maken gebruik van de mogelijkheid om in het buitenland een deel van de master te doen, zoals de wetenschappelijke stage

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Medische verantwoordelijkheid en werkwijze van een AOA. 25 maart 2010 Marko Wentzel, zorgmanager AOA Erik Kapteijns, longarts en medisch manager AOA

Medische verantwoordelijkheid en werkwijze van een AOA. 25 maart 2010 Marko Wentzel, zorgmanager AOA Erik Kapteijns, longarts en medisch manager AOA Medische verantwoordelijkheid en werkwijze van een AOA 25 maart 2010 Marko Wentzel, zorgmanager AOA Erik Kapteijns, longarts en medisch manager AOA Rode Kruis Ziekenhuis Middelgroot perifeer ziekenhuis

Nadere informatie

Lokaal opleidingsplan Neurologie GHZ

Lokaal opleidingsplan Neurologie GHZ 1 Lokaal opleidingsplan Neurologie GHZ Inhoud Inleiding... 3 Inhoud en structuur van de opleiding... 3 Aandachtsgebieden neurologie GHZ... 3 Stagewerkplaatsen... 4 Kliniek... 4 Consulten/SEH... 4 TIA/CTS

Nadere informatie

Revalidatiegeneeskunde

Revalidatiegeneeskunde Revalidatiegeneeskunde Dedicated schakeljaar Inleiding Ben jij geïnteresseerd in het bewegingsapparaat en zenuwstelsel en wil je samen met een team van professionals bezig zijn om patiënten weer zo zelfstandig

Nadere informatie

Bijlagen. bij. Lokaal Opleidingsplan Cardiologie. Atrium Medisch Centrum Heerlen

Bijlagen. bij. Lokaal Opleidingsplan Cardiologie. Atrium Medisch Centrum Heerlen Bijlagen bij Lokaal Opleidingsplan Cardiologie Atrium Medisch Centrum Heerlen 2011 1 Bijlagen Inlegbladen Portofolio Zelftesten 2 Inlegbladen Portofolio: Voorbeeld CV Aandachtspunten introductiegesprek

Nadere informatie

Beoordeling en feedback door supervisoren van de communicatieve competentie van aios

Beoordeling en feedback door supervisoren van de communicatieve competentie van aios Beoordeling en feedback door supervisoren van de communicatieve competentie van aios Jan Wouda Harry van de Wiel Wenckebach Instituut Universitair Medisch Centrum Groningen Waarom nodig? communicatie is

Nadere informatie

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies Dedicated Schakeljaar Vitale Functies 1. Inleiding Het schakeljaar vormt de verbinding tussen de studie geneeskunde en de vervolgopleidingen. De student leert te functioneren op het niveau van een beginnende

Nadere informatie

Duo avond 20 april 2015. Hartfalen van ziekte tot zorg, we hebben elkaar nodig

Duo avond 20 april 2015. Hartfalen van ziekte tot zorg, we hebben elkaar nodig Duo avond 20 april 2015 Hartfalen van ziekte tot zorg, we hebben elkaar nodig Doel hartfalenpolikliniek Intensieve begeleiding Instructie en begripsvorming Optitreren van medicatie Coördinatie van zorg

Nadere informatie

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals FOCUS ON THE FUTURE Je bent een HR professional met veel ambitie en je wilt succesvol(ler) zijn. Je bent gericht op de nieuwste HR ontwikkelingen en nieuwsgierig naar hoe andere HR professionals zaken

Nadere informatie

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding

Wetenschappelijke vorming in de huisartsopleiding Versiedatum: 0-0-06 Pagina van 5 De wetenschappelijke onderbouwing van het huisartsgeneeskundig handelen vormt een belangrijke leidraad voor de huisarts. Deze moet een wetenschappelijke onderbouwing kunnen

Nadere informatie

Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1

Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1 Opleiden in de klinische praktijk Paul Brand Kinderarts Amalia kinderafdeling Isala klinieken Zwolle Hoogleraar klinisch onderwijs UMC Groningen 1 Leerdoelen Aan het einde van deze middag: Kent u de principes

Nadere informatie

Praktijkvoorbeelden opleiden in algemene competenties

Praktijkvoorbeelden opleiden in algemene competenties Praktijkvoorbeelden opleiden in algemene competenties Kennis en wetenschap Maatschappelijk handelen Praktijkvoorbeelden opleiden in algemene competenties MMV-CanBetter (zie www.knmg.nl/modernisering) verzamelt

Nadere informatie

Workshop Verzuimmanagement Verzuimverschil in 1 dag

Workshop Verzuimmanagement Verzuimverschil in 1 dag Workshop Verzuimmanagement Verzuimverschil in 1 dag 2014 Verzuimland Vermelde prijzen zijn gebaseerd op het prijsniveau van 2014 Verzuimmanagement De workshop Verzuimmanagement is een ééndaagse workshop

Nadere informatie

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. versie november 2014. Spoedeisende hulp

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. versie november 2014. Spoedeisende hulp Spoedeisende hulp AIOS Inwerken versie november 2014 Contract voor: In dienst per: Uit dienst per: 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren 1 januari xxxx 31 december xxxx OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam

Nadere informatie

Specifieke adviezen. Wondverzorging / hechting / pleister: Douche en bad beleid: Activiteiten: Eten: Diversen:

Specifieke adviezen. Wondverzorging / hechting / pleister: Douche en bad beleid: Activiteiten: Eten: Diversen: Ontslag wat nu? Uw kind gaat weer naar huis nadat het opgenomen is geweest op de kinderafdeling. Het is van belang dat u de eerste dagen thuis extra goed op uw kind let. Deze folder geeft u enkele adviezen.

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Blokfluitlaan 19 7577 LB Oldenzaal

Blokfluitlaan 19 7577 LB Oldenzaal Blokfluitlaan 19 7577 LB Oldenzaal Kort en overzichtelijk Dan zullen wij hier nog even wat nummers voor u op een rijtje zetten. Hr. F.P. Greeven 0541 627 030 Mw. Y.J. Schilthuis 0541 627 040 Receptenlijn

Nadere informatie

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor:

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor: Inleiding Patiënten worden in het ziekenhuis regelmatig door meerdere medisch specialisten tegelijk behandeld. In het verleden is verschillende malen geconstateerd dat de onderlinge verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Individueel opleidingsplan (IOP) M.S. (Marieke) van Schelven

Individueel opleidingsplan (IOP) M.S. (Marieke) van Schelven Individueel opleidingsplan (IOP) M.S. (Marieke) van Schelven Opzet workshop Theorie individueel opleidingsplan Werken met het individueel opleidingsplan Aan de slag! Terugkoppeling en afronding 15 december

Nadere informatie

De opleidingen tot medisch specialist

De opleidingen tot medisch specialist Intervisie voor aios verbetert communicatie, samenwerking en professionaliteit De vergeten competenties Chris B.T. Rietmeijer, huisarts-supervisor/coach Marcel Soesan, internist, Slotervaartziekenhuis,

Nadere informatie

OPLEIDINGSPLAN VOOR DE STAGE ZIEKENHUISPSYCHIATRIE ONZE LIEVE VROUWE GASTHUIS, AMSTERDAM

OPLEIDINGSPLAN VOOR DE STAGE ZIEKENHUISPSYCHIATRIE ONZE LIEVE VROUWE GASTHUIS, AMSTERDAM OPLEIDINGSPLAN VOOR DE STAGE ZIEKENHUISPSYCHIATRIE ONZE LIEVE VROUWE GASTHUIS, AMSTERDAM Versie 3.0 Auteurs: Jeroen Lijmer, psychiater en plaatsvervangend opleider Tjeerd van Benthem, psychiater en opleider

Nadere informatie

Polikliniek Cardiologie en Thoraxchirurgie

Polikliniek Cardiologie en Thoraxchirurgie Centrumlocatie U heeft van uw arts een verwijzing gekregen voor de cardioloog. De cardioloog onderzoekt en behandelt patiënten onder andere op de polikliniek Cardiologie. Waarschijnlijk is u hierover al

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Programma van toetsing Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we een nieuw programma van toetsing ontworpen. We zijn afgestapt van

Nadere informatie

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties?

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? LOGO-congres 15 juni 2012 Onderwijsvernieuwing met Ambitie en Passie WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? Theo Bouman & Valerie Hoogendoorn Opleidingsinstituut PPO Groningen 1 Doel Feeling te krijgen

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

NFU-project Dedicated Schakeljaar. prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager)

NFU-project Dedicated Schakeljaar. prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager) NFU-project Dedicated Schakeljaar prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager) Programma - Inleiding Prof. dr. Jan Borleffs - Presentatie door duo opleider

Nadere informatie

Naar een Landelijk Opleidingsplan Huisartsgeneeskunde

Naar een Landelijk Opleidingsplan Huisartsgeneeskunde Naar een Landelijk Opleidingsplan Huisartsgeneeskunde Thema Korte Episode Zorg Colofon Expertgroep Korte Episode Zorg Prof. Dr. Patrick Bindels (voorzitter), hoogleraar huisartsgeneeskunde Drs. Marjolein

Nadere informatie

Zorg voor de hivseropositieve

Zorg voor de hivseropositieve Zorg voor de hivseropositieve patiënt Het Radboudumc is één van de 27 hiv-behandelcentra in Nederland. Hier werkt een team van zorgverleners dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van

Nadere informatie

ToP opleiding april 2014 Informatie voor cursisten

ToP opleiding april 2014 Informatie voor cursisten ToP opleiding april 2014 Informatie voor cursisten Expertisecentrum Ontwikkelingsondersteuning Prematuren (EOP-nl) Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Afdeling Revalidatie A-01, 386-1 Postbus 22660 1100

Nadere informatie

Toelichting oprichting en inhoudelijk jaarplan Transmuraal Platform BovenIJ, OLVG, SLAZ (BOS) Januari 2014

Toelichting oprichting en inhoudelijk jaarplan Transmuraal Platform BovenIJ, OLVG, SLAZ (BOS) Januari 2014 Transmuraal Platform BOS Toelichting oprichting en inhoudelijk jaarplan Transmuraal Platform BovenIJ, OLVG, SLAZ (BOS) Januari 2014 Het Transmuraal Platform BOS is de structuur om transmurale afspraken

Nadere informatie

Projectinformatie Code Z. Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis

Projectinformatie Code Z. Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis Projectinformatie Code Z Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis December 2014 Inleiding In regio Haaglanden zijn vanuit de Stichting Transmurale Zorg Den

Nadere informatie

OSTEOPOROSE Informatie voor patiënten

OSTEOPOROSE Informatie voor patiënten OSTEOPOROSE Informatie voor patiënten Diagnostiek van osteoporose en het verbeteren van de therapietrouw bij patiënten met osteoporose na een recente fractuur Wat als u nog vragen heeft? Mocht u na het

Nadere informatie

Rapportage Weergave journaalregels in de ZorgDomein verwijsbrief

Rapportage Weergave journaalregels in de ZorgDomein verwijsbrief Rapportage Weergave journaalregels in de ZorgDomein verwijsbrief September 2013 Pieter Langers Laurens Pronk ZorgDomein, 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 Aanleiding... 3 Doel onderzoek... 3 Werkwijze

Nadere informatie

Modernisering vervolgopleiding Informatie & TIPS voor aios

Modernisering vervolgopleiding Informatie & TIPS voor aios Modernisering vervolgopleiding Informatie & TIPS voor aios introductie CanMEDS, portfolio, KPB s; als aios krijg je er mee te maken. Tussen nu en 2015 worden de medische vervolgopleidingen competentiegericht.

Nadere informatie

Multi source feedback voor de aios

Multi source feedback voor de aios Multi source feedback voor de aios Multi source feedback voor de aios Voor artsen in opleiding tot specialist (aios) is het belangrijk dat zij kennis van het specialisme verwerven, specialistische vaardigheden

Nadere informatie

Dit onderzoeksrapport is opgesteld door: Sinds februari 2015 is dit:

Dit onderzoeksrapport is opgesteld door: Sinds februari 2015 is dit: Dit onderzoeksrapport is opgesteld door: Sinds februari 2015 is dit: Inventarisatie Seksuele Intimidatie 2014 Emily Boersma Gijsje Snijders Sanne Wubbels Inleiding In 2005 maakte het Nederlands Tijdschrift

Nadere informatie

Als huiswerk voor de tweede bijeenkomst moeten de cursisten oefening 03.2 & 03.3 maken

Als huiswerk voor de tweede bijeenkomst moeten de cursisten oefening 03.2 & 03.3 maken Bijeenkomst 1 De trainer stelt zichzelf voor en geeft een korte toelichting over de inhoud en het doel van de training. Licht de afspraken en regels toe die gelden voor deelname. Neemt hier de tijd voor,

Nadere informatie

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten UMC St Radboud bouwt gespecialiseerde MS-zorg af De afdeling Neurologie van het UMC St Radboud heeft besloten om de gespecialiseerde MS-zorg die we de afgelopen jaren boden af te gaan bouwen. MS zal geen

Nadere informatie

Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen. Stevie Tan, oogarts VUmc

Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen. Stevie Tan, oogarts VUmc Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen Stevie Tan, oogarts VUmc Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen Registreren Statusvoering Gestructureerd of vrije tekst Terugwillen

Nadere informatie

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK Ida Wijsman Ida Wijsman, Diabetesverpleegkundige en coördinator zorg Gelre Ziekenhuizen, locatie Zutphen Een analyse methode Het komende anderhalf uur. Het motto! Een analyse

Nadere informatie

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg 2016-2018 De master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg De zorg heeft initiatiefnemers en leiders in kwaliteit en veiligheid van zorg nodig.

Nadere informatie

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V.

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Programma van toetsing tot september 2015 Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding Voor studenten die zijn begonnen met het curriculum voor september 2015 is het oude

Nadere informatie

Serviceconcept. Presentatie. Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam

Serviceconcept. Presentatie. Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam Serviceconcept ZORGVISIE PERSBERICHT 17 maart 2010 Het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) in Amsterdam is een van de eerste ziekenhuizen in Nederland die met grote regelmaat mysteryguests gaat inzetten

Nadere informatie

1 Leren op de werkplek

1 Leren op de werkplek 1 Leren op de werkplek Wat is leren op de werkplek? Om dit te verduidelijken onderscheiden we in dit hoofdstuk twee vormen van leren: formeel en informeel leren. Ook laten we zien welke vormen van leren

Nadere informatie

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Marieke Perry, huisartsonderzoeker Kenniscentrum Geriatrie, UMC St Radboud, Nijmegen september 2007 t/m september 2008 Achtergrond Door de toenemende vergrijzing gaat

Nadere informatie

Audit HOVUmc voorjaar 2013

Audit HOVUmc voorjaar 2013 Audit HOVUmc voorjaar 2013 Samenvatting resultaten en beleidsvoornemens Barend van Duin, huisarts/onderwijscoördinator; september 2013 Inleiding: In 2012 zijn de tot dat jaar los van elkaar bestaande kwaliteitsystemen

Nadere informatie

52 responses in 260 results

52 responses in 260 results Van: Secretariaat Vrouw&Zorg Onderwerp: Evaluatie CTG Scholingsdag --3 Datum: 3 februari 4 9:5:45 GMT+: EVALUATIE CTG scholingsdag -3 No data to display. Huidige functie 5 responses

Nadere informatie

Predialyse Polikliniek

Predialyse Polikliniek Predialyse Polikliniek H15.012-01 Inleiding Van uw behandelend arts heeft u te horen gekregen dat uw nieren minder goed werken. De arts heeft u daarom doorgestuurd naar de Predialyse Polikliniek. In deze

Nadere informatie

Keuzestage Ziekenhuispsychiatrie. Delta Zorgboulevard. informatie voor aios

Keuzestage Ziekenhuispsychiatrie. Delta Zorgboulevard. informatie voor aios Keuzestage Ziekenhuispsychiatrie Delta Zorgboulevard informatie voor aios Verdiepingsstage Ziekenhuispsychiatrie Delta Zorgboulevard De verdiepingsstage Ziekenhuispsychiatrie is een stage met een gevarieerd

Nadere informatie

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. Spoedeisende hulp

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. Spoedeisende hulp Spoedeisende hulp AIOS Inwerken Contract voor: In dienst per: Uit dienst per: 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren 1 januari xxxx 31 december xxxx OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam T (020) 5999111

Nadere informatie

PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER. PM Academie

PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER. PM Academie PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER PM Academie PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER Na een succesvol voorjaarsprogramma,

Nadere informatie

De lerende Overblijf Medewerker

De lerende Overblijf Medewerker Whitepaper tussenschoolse opvang Overblijf Academie Maart 2014 Inleiding Deze whitepaper is bedoeld voor schoolleiders, directies en besturen in het primair onderwijs in Nederland die willen weten hoe

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

Chirurgie. Informatie over de afdeling Heelkunde. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Informatie over de afdeling Heelkunde. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Informatie over de afdeling Heelkunde Informatie over de afdeling Heelkunde Wie kunt u aan uw bed verwachten Inleiding Tijdens uw verblijf op de afdeling Heelkunde zult u

Nadere informatie

Transmurale zorgbrug

Transmurale zorgbrug Transmurale zorgbrug 13 februari 2014 Geriatriedagen 2014 Renate Agterhof, verpleegkundig specialist Spaarne Ziekenhuis Marina Tol, onderzoekscoördinator AMC Programma Aanleiding, ontwikkeling en stand

Nadere informatie

3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg

3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg 3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg 12 maart, 9 april en 7 mei 2014 Locatie: Broederplein 39, 3703 CD Zeist Nascholing voor professionals in de gezondheidszorg Georganiseerd

Nadere informatie

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Onderdeel van 4 sessies om Iedere patiënt altijd veilig op uw afdeling waar te maken 17 april 2012 19 juni 2012 25 september

Nadere informatie

Toetsregeling Professionaliteit

Toetsregeling Professionaliteit Toetsregeling Professionaliteit Bacheloropleidingen Geneeskunde en Biomedische Wetenschappen Radboudumc Propedeuse Deze regeling is van kracht vanaf 31 augustus 2015. 1) Begripsbepaling Professionaliteit

Nadere informatie

Visitatie van de opleiding informatie voor aios

Visitatie van de opleiding informatie voor aios Visitatie van de opleiding informatie voor aios introductie Visitatie van de opleiding: informatie voor aios Kwaliteit staat bij de medische vervolgopleidingen hoog in het vaandel. Om de kwaliteit te bewaken

Nadere informatie

Onderscheid door Kwaliteit

Onderscheid door Kwaliteit Onderscheid door Kwaliteit 2010 Algemeen Binnen de intensieve overeenkomst fysiotherapie 2010 verwachten wij van u 1, en de fysiotherapeuten vallend onder uw overeenkomst, een succesvol afgeronde toets

Nadere informatie

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Met onderstaande handreiking wil OPF aangesloten ondernemingspensioenfondsen helpen bij het organiseren van de zelfevaluatie van het functioneren

Nadere informatie

Orthopedie. Biopsie onder narcose

Orthopedie. Biopsie onder narcose Orthopedie Biopsie onder narcose Orthopedie Bij u of uw kind is een gezwel gevonden in een bot, of in het weefsel dat om het bot heen ligt. Om deze aandoening verder te onderzoeken, moet er een stukje

Nadere informatie

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten MES-6 / 2 14 A6 A6 Informatie voor en over Coassistenten A5 A5 A4 A4 Informatie voor en over Coassistenten Medisch Spectrum Twente Medisch Spectrum Twente (MST) behoort tot de grootste niet-academische

Nadere informatie