SIGNALEN OVER FALEN SUGGESTIES VOOR SLAGEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SIGNALEN OVER FALEN SUGGESTIES VOOR SLAGEN"

Transcriptie

1 SIGNALEN OVER FALEN SUGGESTIES VOOR SLAGEN HET HRO-INITIATIEF Bijeenkomst Herman de Bruine 11 oktober 2010 Peter Noordhoek Jos Tjon PROGRAMMA Introductie Voorbeelden en hoofdlijnen HRO-benadering Diverse casusposities met discussie Afronding, lessons learned en oproep Einde borrel en broodjes 1

2 DOEL Kennis delen over hoog betrouwbaar organiseren Informeren over uitkomsten lopende onderzoeken en jullie reflectie daarop horen Input voor promotie-onderzoek Jullie hulp bij het versterken van de empirische basis en het zo mogelijk opstarten van nieuwe trajecten Jullie het idee geven dat HRO een relevante nieuwe benadering is voor zowel risico-denken als kwaliteitszorg TE BELANGRIJK OM TE MOGEN FALEN 2

3 FALEN I LOVE PARADE DUISBURG 24 JULI FALEN II STRANDRELLEN IN HOEK VAN HOLLAND DANCEFESTIVAL VERONICA SUNSET GROOVES, 22 AUGUSTUS

4 WAT ER GEBEURDE I uur: De Algemeen Commandant besluit contact te zoeken met de districtschef van een ander district die de eigen districtschef 'horizontaal' vervangt. Deze districtschef heeft ruime ervaring met grootschalig optreden en ordeverstoringen. De waarnemend districtschef hoort van de komst van hooligans, maar ook van een bezoekersaantal dat groter is dan op basis van de vergunning werd verwacht. De Algemeen Commandant meldt dat hij voldoende man personeel ter beschikking heeft, onder wie de Regionale Ondersteunings Groep. Vervolgens wordt een aantal alternatieven doorgenomen, waaronder de rol en taak van de beveiliging, de muziekkeuze, het oproepen van het videoteam, de beschikbaarheid van voldoende ambulances en het al dan niet beëindigen van het evenement. De Algemeen Commandant en de districtschef komen tot de conclusie dat ME-inzet, gezien het tijdstip, eigenlijk geen optie meer is, maar dat die ook niet functioneel is gelet op de duisternis en het rulle zand. De ME zou nog kunnen dienen ter bescherming van collega's, maar niet langer preventief. De Algemeen Commandant besluit daarop geen ME op te roepen. WAT ER GEBEURDE II uur: De Chef van Dienst Directe Hulpverlening heeft gedurende de avond op momenten meegeluisterd met het portofoonverkeer rond Veronica Sunset Grooves. Hij maakt zich zorgen en heeft telefonisch contact met het plaatsvervangend Hoofd Wijkpolitie en vertelt hem over de mogelijkheid van extra capaciteit in de vorm van de avonddienst van het district. Het plaatsvervangend Hoofd Wijkpolitie koppelt dit terug aan de Algemeen Commandant en Operationeel Commandant. De reactie van de Algemeen Commandant is voorzichtig, dit omdat er voldoende capaciteit in het district moet zijn in verband met mogelijke inzet. De Chef van Dienst Directe Hulpverlening belt met collega's in de districten Noord en West. Zij zijn direct bereid capaciteit vast te houden uit de avonddienst uur: De organisator oordeelt rond uur dat het relatief rustig is. Hij heeft contact met de politieliaison en vraagt hem hoe het gaat. Op dat moment is ook zijn oordeel dat het wat rustiger is en dat het relatief goed gaat. Zij constateren dat het einde van het feest gehaald zal worden uur. Vele incidenten. Verlamming transport 4

5 WAT ER GEBEURDE III: ERNSTIGE ONGEREGELDHEDEN uur ernstige rellen, waarschuwingsschoten en gerichte schoten HOOG BETROUWBAAR ORGANISEREN Vragenstellen wordt gestimuleerd Helemaal niet van toepassing 2 In zekere mate van toepassing 3 Volledig van toepassing 5

6 WAAR KOMT HET VANDAAN EEN VOLGENDE STAP IN HET RISICODENKEN Risico als absoluut gegeven Risico als statistisch gegeven Risico als acceptatiegraad Risico als uitkomst gedrag 6

7 ONDERZOEK WAAR HET GOED GAAT EIGENAARDIGE VAN HRO S Enerzijds ordelijk en systematisch, anderzijds ruimte voor improvisatie een bijzondere vorm van gehoorzaamheid 7

8 KENMERKEN VAN HRO S vakmanschap, discipline/ compliance, vertrouwd leiderschap, heldere en uitvoerig gestandaardiseerde leidraden, gedifferentieerde besluitvormingsstructuren Routine, Structuur en Orde risicomanagement HET BIJZONDERE VAN HRO S Het routineuze, ordelijke en betrouwbare dat HRO s cultiveren, is tegelijkertijd gevaarlijk doordat fouten zich in het systeem kunnen nestelen en op een gegeven moment naar boven kunnen komen met ernstige gevolgen. Besluitvormingsprocessen lijken meer op vuilnisvaten dan op mechanische systemen (Weick 1998) Dus alles van de vorige sheet maar: Aangevuld met opmerkzaamheid: Zwakke signalen opvangen en Schade beperken (Weick & Sutcliffe 2007) 8

9 WEICK & SUTCLIFFE Opmerkzaam managen, samengevat in 5 kernbegrippen/ principes: Gerichtheid op verstoringen Terughoudendheid t.o.v. simplificeren Betrokkenheid bij het uitvoerende proces Toewijding aan veerkracht Respect voor expertise GERICHTHEID OP VERSTORINGEN Niet richten op succes maar op falen (tegennatuurlijk) We zijn gericht op succes Groepscohesie: voordeel en nadeel Geen nieuws is slecht nieuws 9

10 TERUGHOUDENDHEID T.O.V. SIMPLIFICEREN We begrijpen het wel Verwachtingen helpen ons de wereld te vereenvoudigen en besluiten te nemen en beperken ons Nodig: rijk gevarieerd beeld van de werkelijkheid Een leeg olievat bestaat niet GEVOELIGHEID UITVOERENDE PROCES Wees goed op de hoogte wat er in het hier en nu van de uitvoering gebeurt. Zorg dat mensen zich uitspreken. Check of je het goed begrepen hebt. Stevig reageren op kleine verstoringen, voor ze grote gevolgen hebben Gezien vanaf de maan zijn we allemaal even groot 10

11 TOEWIJDING AAN VEERKRACHT Geen systeem is perfect, niet alles is te voorzien Zorg voor improvisatie capaciteit vanuit kennis waar het om gaat Bricolage: (ned) knutselwerk the construction or creation of a work from a diverse range of things which happen to be available RESPECTEREN DESKUNDIGHEID De baas kan niet alles weten Gebruik bij besluiten de aanwezige expertise en ervaring Flexibiliseer besluitvormingsstructuren 11

12 VRAGEN EN ANTWOORDEN ACTIEVRAGENLIJST Gericht op bewustwording Ongenuanceerde antwoorden (ja/ nee of niet/ enigszins/ volledig) Kan ongemakkelijke gevoelens creëren Uitkomsten in vier kleuren groen = goed op weg geel = aandachtspunten rood = actie paars = urgent 12

13 GEVALIDEERDE VRAGENLIJST Negen vragen op 7 puntsschaal Gevalideerd op VS verpleegkundigen Verband: hogere score op schaal, minder fouten en incidenten Meet opmerkzaamheid binnen team (niet direct de rol leidinggevende) CASUS: UITVAARTORGANISATIE 13

14 KENMERKEN VAN HRO S vakmanschap, discipline/ compliance, vertrouwd leiderschap, heldere en uitvoerig gestandaardiseerde leidraden, gedifferentieerde besluitvormingsstructuren Routine, Structuur en Orde risicomanagement Maar: Kleine oorzaken, grote gevolgen WAT HEEFT EEN UITVAARTORGANISATIE MET HRO TE MAKEN De ring in de oven Verkeerde naam op een kist Het belang van goede en heldere afspraken De checklist die ritualiseert Als het niet zo lekker loopt met de familie, beroep ik me op de regels 14

15 INTERVENTIES/ AANGRIJPINGSPUNTEN Uitvaartleiders ondersteunen om directer zicht op de uitvoering te krijgen Opmerkzaamheid/professionaliteit bij chauffeurs expliciteren (gerichtheid) Assertiviteit (bv chauffeurs) verhogen; vgl verpleegkundigen en artsen, wie ben ik dat ik dat mag zeggen (terughoudendheid) En: de uitvaartleider zou het ook allemaal moeten zien (waan van de centraliteit) Betrokkenheid gastvrouwen bij de organisatie verhogen (gevoeligheid) BASIS: SURVEY FEEDBACK Actievragenlijst: bewustwording Ongenuanceerde antwoorden (oneens/ eens of niet/ enigszins/ volledig) Kan ongemakkelijke gevoelens creëren (Weick & Sutcliffe 2001, 2007) Gevalideerde vragenlijst: vergelijking Genuanceerde antwoorden Hogere score betekende minder fouten bij verpleegkundigen (Vogus en Sutcliffe, 2007) 15

16 ** VERSCHILLENDE BEELDEN 16

17 TERZIJDE Tov de vijf kernprocessen van Weick en Sutcliffe is bewaren/ onderzoeken toegevoegd. Met name auteurs uit Resilience Engineering (Woods, Hollnagel, Dekker) wijzen er op dat het niet bijstellen van aannames op basis van nieuwe bevindingen een gebrek aan veerkracht kan veroorzaken. Bewaren en onderzoeken onthoud en laat los Doe en denk na. 1. Wat waren we van plan te doen? 2. Wat heeft er werkelijk plaatsgevonden? 3. Waarom heeft het zo plaatsgevonden? 4. Wat gaan we de volgende keer doen? Leg vast en pas aan wat nodig is. 17

18 CASUS: BEVEILIGING MUSEUM WAT HEBBEN BEVEILIGERS MET HRO TE MAKEN De meeste fouten/ incidenten ontstaan als het rustig is. Hoe houden we ze scherp? Hoe leren van iets dat lang geleden is gebeurd, en wellicht zelfs in een andere organisatie. Hoe opmerkzaam te blijven: leren van elke afwijking van het verwachte Regels, maar ze zijn nooit volledig, hanteren naar de geest niet naar de letter 18

19 VERSCHILLENDE BEELDEN 19

20 BEELD EN INTERVENTIES BEELD: Score vergelijkbaar met zelfstandig opererende adviseurs (hoger was gewenst) INTERVENTIES: Goed en actief luisteren door de leidinggevenden, uitnodigen tot alternatieven (gerichtheid en terughoudendheid) Ga het gesprek aan over eigen ontwikkeling, gebruik elkaars deskundigheid (veerkracht, respecteren) Beter toerusten, betekent meer zien, interessanter werk (undercover training) (veerkracht) Het belang van briefings en met name debriefings (bewaren) Verleid mensen tot het geven van slecht nieuws (gerichtheid) ONDERLIGGEND 20

21 BASIS AANNAMES Betrouwbaarheid = het gebrek aan ongewenste, ongeanticipeerde en onverklaarbare variatie in de uitvoering (Hollnagel 1997) Realiteit = condities waaronder een dienst of product worden geleverd kunnen fluctueren of (sterk) afwijken van verwachtingen. Fluctuaties dus niet altijd te voorzien: betrouwbaarheid is gediend met een beredeneerde afwijking om ongewenste consequenties tegen te gaan (naar Weick, Sutcliffe & Obstfeld 1999) EPISODISCHE VS CONTINUE VERANDERING Organisaties zijn onbeweeglijk; verandering komt weinig voor, is opzettelijk en discontinu Veranderingen via unfreeze transition freeze Change agent veroorzaakt verandering Proces gericht op doorbreken onbeweeglijkheid en centrale hefbomen Verandering door nieuwe systemen; spreek anders, nieuwe schema s/ helden, coördinatie en commitment Organisaties zijn steeds in beweging, organiseren zichzelf; verandering is constant, ontwikkelend en cumulatief Veranderingen via freeze rebalance unfreeze Change agent richt verandering door betekenissen te veranderen Proces gericht op het herkennen, doorzichtig maken en herdefiniëren van bestaande patronen Verandering door opzettelijke interventies in de marge, betekenissen veranderen, opheffen blokkades voor leren en improvisatie Weick & Quinn (1999) 21

22 unfreeze transition freeze unfreeze rebalance freeze EPISODISCH CONTINUE VERANDERING Urgentiebesef vestigen Leidende coalitie vormen Visie en strategie ontwikkelen Verandering communiceren Breed draagvlak creëren Korte termijn successen genereren. Verbeteringen consolideren en meer verandering tot stand brengen Nieuwe benaderingen in de organisatiecultuur verankeren (naar Kotter, 1996) TD en BU bestaande (belangrijke) problemen en oplossingen(richtingen) in kaart brengen (foto) Betekenis geven (TD en BU) en toetsen op de foto (waarden) Bepalen (on)wenselijkheden, mogelijkheden Laten zien waar het (al) werkt Stoppen waar het niet werkt Ontwikkelingen laten gaan (naar Weick & Quinn, 1999) Betrouwbaarheid uit structuur Omgeving input organisatie structuren, plannen, Instructies, systemen output Omgeving oppikken selecteren vasthouden loslaten Betrouwbaarheid uit processen 22

23 STRUCTUUR NODIG? Structuren = faciliteit/ gelegenheid om te interacteren, kennis vast te houden en gemeenschappelijkheid te produceren. een noodzakelijke maar onvoldoende voorwaarde Proces = mechanisme om betrouwbaarheid/ effectiviteit (kwaliteit?) te borgen. Maar een structuur aanpassen lijkt veel makkelijker dan een proces aanpassen! Gedrag in een crisis wordt bepaald door het in normale situaties geleerde (overlearned behaviour) (Weick 2009, p. 190) BESPREEKBAAR MAKEN 23

24 (ENIGE) KWESTIES Verschil tussen de wereld zoals bedacht/ gepland en werkelijk (Dekker 2006) Regels waar mogelijk uitschrijven en ruimte voor een deskundig oordeel laten (LaPorte 1991) Betrouwbaarheid is niet (compleet) te vangen in procedures, training en kaders (Rochlin 1999) Eerst doen dan denken? Handelen zonder compleet (rationeel) beeld (Weick en Sutcliffe 2007) Tegelijkertijd centralisatie en decentralisatie (Weick en Sutcliffe 2007) Speciale vorm van gehoorzaamheid (Rochlin 1991) 24

25 WAT WE VRAGEN EN BIEDEN Vraag 1: geef ons commentaar Per mail na afloop In de (LinkedIn) groep Het HRO-initiatief Op slideshare Bod 1: Uitnodigingen volgende bijeenkomsten Terugkoppeling uit onderzoek(en) Op de hoogte blijven congres Meedoen in boek / promotie WAT WE VRAGEN EN BIEDEN Vraag 2: geef ons kansen de empirische basis te vergroten Kijk voor uw team en/of organisatie of toepassing van de methode past Bij voorkeur meer dan 1 team om vergelijking mogelijk te maken Bod 2: Uitwerking en verwerking vragenlijst Terugkoppeling vragenlijst aan opdrachtgever Terugkoppeling vragenlijst aan team (met begeleiding) 25

26 TOT SLOT Aandacht: Accent ligt op de meting Begeleiding vraagt aandacht Er komt nog aan: Congres Vertaling boek Weick Artikel: o.a. Sigma Beschikbaar: opname colleges, syllabi Promotie? Dank voor aanwezigheid en feedback Volgende bijeenkomst: januari

Kleine succesjes bepalen het grote succes. HRO bij de Politie

Kleine succesjes bepalen het grote succes. HRO bij de Politie Kleine succesjes bepalen het grote succes HRO bij de Politie Plaats van BOB Korpsleiding Bureau Orde en Bewakingsdiensten Handhaving en toezicht Fysieke bewaking 3 Het proces aan het Paleis Ontvangen Insluiten

Nadere informatie

Door het glazen plafond

Door het glazen plafond Door het glazen plafond HRO-denken als aanvulling op kwaliteits- en risicodenken Bijdrage aan de HRO conferentie 2013 Werken aan HRO in de praktijk 31 januari 201313:30 14:30 Peter Noordhoek www.northedge.nl

Nadere informatie

Hoe ontwikkel ik een HRO teamcultuur?

Hoe ontwikkel ik een HRO teamcultuur? Hoe ontwikkel ik een HRO teamcultuur? Xaf Utberg DHV Robert Taen Apollo13 consult De doorbraak van het grote zwijgen HRO conferentie 15 november 2011 Xaf Utberg DHV www.dhv.com APOLLO 13 consult Robert

Nadere informatie

High Reliability Organization HRO. dr. ir. Martin van Staveren MBA adviseur

High Reliability Organization HRO. dr. ir. Martin van Staveren MBA adviseur High Reliability Organization HRO dr. ir. Martin van Staveren MBA adviseur Aanleiding: een recensie High Reliablity Organizations WELKOM NORMAL ACCIDENT THEORY Charles Perrow: Accidents are Normal High

Nadere informatie

Werken aan veerkracht: een 8 daags HRO trainingsprogramma

Werken aan veerkracht: een 8 daags HRO trainingsprogramma If you do not change direction, you may end up where you are heading. Lao Tzu Werken aan veerkracht: een 8 daags HRO trainingsprogramma Leren en Actie in één programma Het grote verschil tussen de driedaagse

Nadere informatie

Hoog Betrouwbaar Infrastructuur Failure is not an option

Hoog Betrouwbaar Infrastructuur Failure is not an option Hoog Betrouwbaar Infrastructuur Failure is not an option INHOUDSOPGAVE Voorstelronde De RWS organisatie - wat voor werken voeren we uit - nadruk op techniek..maar - mensen doen het teamwaarden poster/agenda

Nadere informatie

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken?

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken? Intervisie Wat is het? Intervisie is een manier om met collega's of vakgenoten te leren van vragen en problemen uit de dagelijkse werkpraktijk. Tijdens de bijeenkomst brengen deelnemers vraagstukken in,

Nadere informatie

Theorie U Otto Scharmer

Theorie U Otto Scharmer Theorie U Otto Scharmer 1 Vijf niveaus van verandering 2 De 7 stappen in de U-curve 3 Luisteren en je aandacht verschuiven (de linkerkant van de U) 4 ONZE AANDACHT VERSCHUIVEN AFDALEN IN DE U-CURVE - gemeenschappelijke

Nadere informatie

Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen

Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen Nurse Academy lustrumcongres 2014 Leren van je eigen mores Spreken over waarden en normen met verpleegkundigen Amersfoort, 17 november 2014 Jos de Munnink, gespreksleider moreel beraad GGNet Contact: j.demunnink@ggnet.nl

Nadere informatie

Leidinggeven aan co-creërend veranderen

Leidinggeven aan co-creërend veranderen Leidinggeven aan co-creërend veranderen Jaarcongres Verandermanagement 2015 Prof. dr. André Wierdsma Focus: Leadership Entrepreneurship S t e w a r d s h i p Opbouw bijdrage 1. Uitdaging organisaties 2.

Nadere informatie

Lean management in Zorg Succesvol door passie, volharding en ambacht

Lean management in Zorg Succesvol door passie, volharding en ambacht Lean management in Zorg Succesvol door passie, volharding en ambacht Executive Leergang Lean in de Zorg, Breukelen, 3 december 2013 Prof.dr.ing. Jacques Reijniers MBA 2 De hoofdlijnen van de bijdrage Introductie:

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

Collectieve scherpte Hoe organiseer je dat?

Collectieve scherpte Hoe organiseer je dat? Collectieve scherpte Hoe organiseer je dat? WELKOM Robert Taen Apollo 13 consult VeiligeLeverancier.nl Workshop niveau 4/5 cultuur 8 maart 2016 Collectieve scherpte! Hoe organiseer je dat? WELKOM Workshop

Nadere informatie

Creeër test awareness in een grote organisatie: een cultuur wijziging Jeroen Rosink

Creeër test awareness in een grote organisatie: een cultuur wijziging Jeroen Rosink Creeër test awareness in een grote organisatie: een cultuur wijziging Jeroen Rosink Picture of presenter Jeroen Rosink Test Manager ITD Europe Over DAF Productie 2011: LF: 9500 CF/XF: 42.300 Marktaandeel:

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering Boek: John P. Kotter, 1998 ISBN-13: 9789052612317 ISBN-10: 9052612315 Samenvatting: Involve Inhoudsopgave Algemeen...2 De drijvende kracht achter geslaagde verandering...2 Stap

Nadere informatie

FAST CLOSE IMPROVED. Het belang van leiderschap en management bij een succesvolle fast close implementatie. Kennisbijeenkomst 24 September 2009

FAST CLOSE IMPROVED. Het belang van leiderschap en management bij een succesvolle fast close implementatie. Kennisbijeenkomst 24 September 2009 FAST CLOSE IMPROVED Het belang van leiderschap en management bij een succesvolle fast close implementatie Kennisbijeenkomst 24 September 2009 Agenda Introductie Fast Close een definitie Ontwikkelingen

Nadere informatie

Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP

Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP Drs. Rix M. Hof MBA Management consultant Thesis 2003 over MSP Auteur De kleine MSP MSP, verandermanagement en veranderkunde Stelling: MSP als programma management

Nadere informatie

voor veiligheid & zelfredzaamheid Evenement & Veiligheid

voor veiligheid & zelfredzaamheid Evenement & Veiligheid voor veiligheid & zelfredzaamheid Evenement & Veiligheid Openbare Orde en Veiligheid bij grootschalige publieksevenementen: Octaaf Advies helpt! Sinds de rellen bij Hoek van Holland in 2009, waarbij een

Nadere informatie

De Trektocht. Samenhang der dingen beelden van het leiderschapstraject van Rabobank Noordenveld West Groningen

De Trektocht. Samenhang der dingen beelden van het leiderschapstraject van Rabobank Noordenveld West Groningen De Trektocht Samenhang der dingen beelden van het leiderschapstraject van Rabobank Noordenveld West Groningen t.b.v. 24-uurs sessie op 12 en 13 juni 2014 Waarom dit traject Primair doel: Verbeteren, vernieuwen

Nadere informatie

OBSERVATIEFOCUS Oordeel observator

OBSERVATIEFOCUS Oordeel observator OBSERVATIEFOCUS Oordeel observator. Structuur gesprek 6. Specifieke modellen. Non-verbale. Informeren. Emoties hanteren. Verbale Geef een globaal oordeel over elke dimensie op een -puntenschaal waarbij

Nadere informatie

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Voorbeeldprogramma - 1 Voorbeeldprogramma Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Hier vindt u een voorbeeldprogramma voor een werksessie/trainingsmodule communicatiekalender Factor C, met een

Nadere informatie

Risico- en Crisismanagement in de voedingstuinbouw. 25 september 2014 Nicolette Quaedvlieg

Risico- en Crisismanagement in de voedingstuinbouw. 25 september 2014 Nicolette Quaedvlieg Risico- en Crisismanagement in de voedingstuinbouw 25 september 2014 Nicolette Quaedvlieg Van crisiscommunicatie naar crisismanagement Lessen geleerd uit o.a. de crisis rond Moerdijkbrand en EHEC in 2011.

Nadere informatie

Hoog betrouwbaar organiseren

Hoog betrouwbaar organiseren Hoog betrouwbaar organiseren Er is het laatste decennium veel geïnvesteerd in risicomanagement en kwaliteitssystemen om organisaties betrouwbaarder te maken, maar het rendement is zelden zo hoog als vooraf

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering De essenties uit het gelijknamige boek van John P. Kotter Acht fases in het proces van veranderen 1. Urgentiebesef vestigen. 2. Leidende coalitie vormen. 3. Visie en strategie

Nadere informatie

EmployabilityDriver. Waarom een strategische discussie over employability beleid?

EmployabilityDriver. Waarom een strategische discussie over employability beleid? EmployabilityDriver Waarom een strategische discussie over employability beleid? We weten al een tijd dat door vergrijzing en ontgroening de druk op de arbeidsmarkt toeneemt. Het wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

Assetmanagement& Samenwerking. W.Wessels 17 februari 2016

Assetmanagement& Samenwerking. W.Wessels 17 februari 2016 Assetmanagement& Samenwerking W.Wessels 17 februari 2016 Wim Wessels, Even voorstellen Technisch Manager Industrie&Infrastructuur Opdrachtgever Aannemer Project Management Asset Management Ontwerpen, Bouwen,

Nadere informatie

Evaluatieverslag mindfulnesstraining

Evaluatieverslag mindfulnesstraining marijke markus spaarnestraat 37 2314 tm leiden Evaluatieverslag mindfulnesstraining 06 29288479 marijke.markus@freeler.nl www.inzichtinzicht.nl kvk 28109401 btw NL 079.44.295.B01 postbank 4898261 14 oktober

Nadere informatie

Succes met samenwerken

Succes met samenwerken Succes met samenwerken Aanpak verhogen veiligheidscultuur bij Monique van Assen Erik van Berge Henegouwen Wiet Nieuwenhuis Agenda Wat doet? ImpulsProgramma Veiligheid Samenwerkingen Discussie 2 RWS ONGECLASSIFICEERD

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Studiedag Integrale Veiligheid in Musea Anton Geurtsen 12 december 2013 Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart D.Bindinga Inspecteur BBLV 1. Introductie

Nadere informatie

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Congres 2012 inkoop+beleid=meerwaarde Datum: 7 juni 2012 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

PROEFVERSIE VIPD. Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 19/11/ IPDK

PROEFVERSIE VIPD. Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 19/11/ IPDK VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 2013 IPDK Inhoudsopgave 360 Graden Analyse Deel 1. Inleiding 360 Graden Analyse Deel 2. Competentieprofiel Deel 3. Resultatenoverzicht Deel

Nadere informatie

Intervisie. 1. Wat is intervisie? 2. Wanneer en waarom intervisie? 3. Voor wie? 4. Wat levert het op? 5. Methodiek 6. De rol van de begeleider

Intervisie. 1. Wat is intervisie? 2. Wanneer en waarom intervisie? 3. Voor wie? 4. Wat levert het op? 5. Methodiek 6. De rol van de begeleider Intervisie 1. Wat is intervisie? 2. Wanneer en waarom intervisie? 3. Voor wie? 4. Wat levert het op? 5. Methodiek 6. De rol van de begeleider 1. Wat is intervisie? Intervisie laat zich kort omschrijven

Nadere informatie

TMA Talentenanalyse. Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids. Sara Berger 15 april 2013

TMA Talentenanalyse. Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids. Sara Berger 15 april 2013 TMA Talentenanalyse Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids Sara Berger 15 april 2013 Frans Halslaan 30 3931 LJ Woudenberg T 033-2867930 I www.kat-haros.nl E info@kat-haros.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Organisatiecultuur en Werkdruk. Presentatie 4 november 2014 Margo van Eijck

Organisatiecultuur en Werkdruk. Presentatie 4 november 2014 Margo van Eijck Organisatiecultuur en Werkdruk Presentatie 4 november 2014 Margo van Eijck Visie op werkdruk HET Werkinhoud Werkcontext Regelmogelijkheden werkstress IK Individuele factoren Buffers Organisatiecultuur

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Vragenlijst leerstijlen (model van Kolb/Juch)

Vragenlijst leerstijlen (model van Kolb/Juch) pag.: 1 van 6 Vragenlijst leerstijlen (model van Kolb/Juch) Bron: www.fractal.org/bewustzijns-besturings-model/vragenlijsten/vragenlijst-leerstijlen.htm Auteur: onbekend Een leerstijl is de manier waarop

Nadere informatie

Veiligheid en risico in OVV perspectief. Prof.dr.ir. Marjolein van Asselt Raadslid

Veiligheid en risico in OVV perspectief. Prof.dr.ir. Marjolein van Asselt Raadslid Veiligheid en risico in OVV perspectief Prof.dr.ir. Marjolein van Asselt Raadslid 1 2 Centrale vraag Hoe kun je HRO beoordelen en evalueren? Hoe gaat de Onderzoeksraad in zijn onderzoeken om met HRO/veerkracht?

Nadere informatie

Competentiemeter Zelfsturing

Competentiemeter Zelfsturing Competentiemeter Zelfsturing Met het invullen van deze vragenlijst krijg je een beeld van je eigen bekwaamheden als zelfstuurder. Deze vragenlijst is in de eerste plaats bedoeld voor zelfanalyse. Je kunt

Nadere informatie

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, april 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl

Nadere informatie

Werken aan randvoorwaarden om als schoolteam tot succesvol informatiegebruik te komen.

Werken aan randvoorwaarden om als schoolteam tot succesvol informatiegebruik te komen. 1 Werken aan randvoorwaarden om als schoolteam tot succesvol informatiegebruik te komen. Van zelfreflectie naar actie Jan Vanhoof & Kristin Vanlommel Kristin.vanlommel@uantwerpen.be Jan.vanhoof@uantwerpen.be

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Communicatieworkshops

Communicatieworkshops Communicatieworkshops De invulling van de zorg en de dienstverlening aan cliënten verandert en daarmee veranderen ook de taken van de begeleider en verzorgende: Van zorg in ondersteuning Van aanbodgestuurd

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35 Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1 Visie op leidinggeven... 13 1.1. Beïnvloeding van de organisatiecultuur... 13 1.2. Organisatiecultuur en organisatieklimaat... 15 1.3. Noodzaak van cultuuromslag... 16

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen AC-Kruidtuin - Food Safety Center Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel Tel.: 02 211 82 11 www.favv.be Verantwoordelijke uitgever: Herman Diricks Februari

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Liefdevol kraken zetten in vastgeroeste patronen. Maak het verschil!

Liefdevol kraken zetten in vastgeroeste patronen. Maak het verschil! Liefdevol kraken zetten in vastgeroeste patronen Maak het verschil! Doel Masterclass Kraak je eigen waarheden en daarmee de vastgezette patronen in je organisatie Contracteer en organiseer de condities

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM OPGAVE Tijdens het werken aan binnenstedelijke opgaven merken wij een grote betrokkenheid van inwoners en ondernemers. Zij spreken vaak vol passie over hun stad en komen met

Nadere informatie

Strafrechtketen Versterkt en Versnelt Borging en kennisdeling. Is dat anders bij insiders dan bij toeschouwers?

Strafrechtketen Versterkt en Versnelt Borging en kennisdeling. Is dat anders bij insiders dan bij toeschouwers? Strafrechtketen Versterkt en Versnelt Borging en kennisdeling Vraagje Hoe praat men over LEAN? Is dat anders bij insiders dan bij toeschouwers? Hoe is de verhouding insiders toeschouwers? 2 1 3 Wat

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Hoe tevreden zijn de medewerkers met en hoe betrokken zijn zij bij de organisatie en welke verbeterpunten ziet men voor de toekomst? Wat is medewerkerstevredenheid

Nadere informatie

Het Nieuwe Leidinggeven of: Hoe krijg je managers in beweging Case ABN AMRO

Het Nieuwe Leidinggeven of: Hoe krijg je managers in beweging Case ABN AMRO NEUTRAAL Het Nieuwe Leidinggeven of: Hoe krijg je managers in beweging Case ABN AMRO Angela Hagen-Verdooren ABN AMRO Susan Smulders Moneypenny Consulting & Training 19 november 2013 1 Even voorstellen

Nadere informatie

DE BEZIELDE ORGANISATIE Quick scan. thechangecollective.nl info@thechangecollective.nl +31202613954

DE BEZIELDE ORGANISATIE Quick scan. thechangecollective.nl info@thechangecollective.nl +31202613954 DE BEZIELDE ORGANISATIE Quick scan thechangecollective.nl info@thechangecollective.nl +31202613954 Waarom de quick scan? Snelle analyse van eigen organisatie Vernieuwend inzicht in de oplossing voor een

Nadere informatie

Competentiefeedback Rapport

Competentiefeedback Rapport GITP Datum Beoordelen en Ontwikkelen > 13 07 2007 www.gitp.nl Competentiefeedback Rapport Deelnemer Voorbeeldpersoon Profiel Bedrijfsleider Project Voorbeeld Competentie Feedback NLD Invullers Zelf 3 *

Nadere informatie

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Cursusdag 1 09:30 uur Kennismaking We starten deze module een kennismaking. We inventariseren de verwachtingen van alle deelnemers. U krijgt een toelichting

Nadere informatie

Rapportage ontwikkelassessment [NAAM KANDIDAAT]

Rapportage ontwikkelassessment [NAAM KANDIDAAT] Rapportage ontwikkelassessment Uitgevoerd door : Voor: [NAAM ORGANISATIE] 1 van 5 Rapport Ontwikkelassessment [NAAM ORGANISATIE] Persoonlijk en vertrouwelijk Naam : Functie : Doelstelling : Ontwikkelassessment

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

CONFLICTCOACHING BIJ TEAMS Over vastlopen en weer vlottrekken

CONFLICTCOACHING BIJ TEAMS Over vastlopen en weer vlottrekken CONFLICTCOACHING BIJ TEAMS Over vastlopen en weer vlottrekken Training voor professionals die op effectieve wijze conflicten in teams willen begeleiden. Conflictcoaching bij teams Introductie Vastlopende

Nadere informatie

E-book. 5 werkvormen voor een krachtig actieplan. Mastering Change

E-book. 5 werkvormen voor een krachtig actieplan. Mastering Change E-book 5 werkvormen voor een krachtig actieplan Mastering Change 5 werkvormen voor een krachtig actieplan Door Stefan op de Woerd en Jochem Aubel Het is een grote uitdaging voor veel trainers is om ervoor

Nadere informatie

Modelleren en meten team resilience. Niek Steijger, Dolf van der Beek, Johan van der Vorm, Raphaël Gallis

Modelleren en meten team resilience. Niek Steijger, Dolf van der Beek, Johan van der Vorm, Raphaël Gallis Modelleren en meten team resilience Niek Steijger, Dolf van der Beek, Johan van der Vorm, Raphaël Gallis 2 Rode draad 1. Wat is resilience? 2. Relevantie in de energiesector 3. Literatuuronderzoek: conceptueel

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Managen versus leidinggeven... 13 1.1 Management... 13 1.2 Leiding geven... 13 1.3 Competenties en taakaspecten van de leidinggevende... 16 1.4 Samenvattend... 16 Hoofdstuk

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Het verschíl maken vanuit Inzicht & Systemisch overzicht!

Het verschíl maken vanuit Inzicht & Systemisch overzicht! Thales HR-dag 24 september 2015 Het verschíl maken vanuit Inzicht & Systemisch overzicht! De oplossing vind je nooit op het niveau van het probleem zelf Waar of Niet Waar? De kracht van systemische (organisatie)

Nadere informatie

Roestvrij: culturele organisaties

Roestvrij: culturele organisaties Roestvrij: culturele organisaties Rita van Dijk www.wending.nl Cultuur Dialoog 12 maart 2012 Zoektocht naar wat mensen en groepen beweegt Een suggestie.. ISBN 978-90-13-09705-4 Er was eens Een manager

Nadere informatie

Antreum RAPPORT PF. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT PF. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT PF Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Persoonlijke flexibiliteit is uw vermogen om met grote uitdagingen en veranderingen

Nadere informatie

OCAI. veelgestelde vragen

OCAI. veelgestelde vragen OCAI veelgestelde vragen OCAI, veelgestelde vragen OCAI online Vrouwenlaan 106 8017 HS Zwolle 038-2301503 www.ocai-online.nl OCAI online, september 2008 3 [ Over de uitslag Hoe kan het dat mijn collega

Nadere informatie

Het Albert Schweitzer ziekenhuis op weg naar HRO? Moed en lef maken het verschil

Het Albert Schweitzer ziekenhuis op weg naar HRO? Moed en lef maken het verschil 23 januari 2014, HRO Conferentie 2014 Het Albert Schweitzer ziekenhuis op weg naar HRO? Moed en lef maken het verschil John Taks, Raad van Bestuur Indeling Het ASz Het ziekenhuis is anders HRO Casus Betrouwbaarheid

Nadere informatie

Themadag Beveiliging & ICT Trends, dilemma s & toekomst

Themadag Beveiliging & ICT Trends, dilemma s & toekomst Themadag Beveiliging & ICT Trends, dilemma s & toekomst Zoetermeer, Erik de Vries CPP DutchRisk bv Programma Erik de Vries CPP Security trends, dilemma s, prakkjkcase DGC lid prakkjkcase Discussie 12.45

Nadere informatie

Zorg zelf voor beter Omgaan met probleemgedrag - een lessenmodule. sessie 1

Zorg zelf voor beter Omgaan met probleemgedrag - een lessenmodule. sessie 1 Zorg zelf voor beter Omgaan met probleemgedrag - een lessenmodule sessie 1 Doelstellingen lessenmodule Weten hoe je beter kunt omgaan met probleemgedrag van bewoners/cliënten Gezamenlijk met het team de

Nadere informatie

Continu verbeteren. Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Continu verbeteren. Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Continu verbeteren Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Coaching Kata Cultuur en gedragsverandering zijn de sleutels tot succesvolle Lean initiatieven

Nadere informatie

Veranderkracht. Doelen / werkwijze. Een genuanceerd beeld van de veranderkracht van jouw team.

Veranderkracht. Doelen / werkwijze. Een genuanceerd beeld van de veranderkracht van jouw team. Test naam Readiness scan Veranderen Datum 10-4-2013 Ingevuld door Peter Jansen Ingevuld voor Peter Jansen Team Testteam Context Studie: werk- of projectgroepen (PGO) Veranderkracht Een genuanceerd beeld

Nadere informatie

mber 2012 Denkt u bij Black Belts nog steeds aan Oosterse vechtsporten?

mber 2012 Denkt u bij Black Belts nog steeds aan Oosterse vechtsporten? SHELL 241 P&T septe mber 2012 Denkt u bij Black Belts nog steeds aan Oosterse vechtsporten? OPENING EN PROGRAMMA 15:30 uur Ontvangst met hapje & drankje 16:00 uur Opening 16:10 uur Korte introductie Lean

Nadere informatie

Hoe kan het dat mijn collega van dezelfde afdeling een ander OCAI-profiel van onze organisatie krijgt?

Hoe kan het dat mijn collega van dezelfde afdeling een ander OCAI-profiel van onze organisatie krijgt? Veelgestelde vragen Over de uitslag Hoe kan het dat mijn collega van dezelfde afdeling een ander OCAI-profiel van onze organisatie krijgt? De test meet hoe u de werkcultuur beoordeelt in uw organisatie.

Nadere informatie

Bijlage 1: Draaiboek workshop inbedding gedragscode korte versie

Bijlage 1: Draaiboek workshop inbedding gedragscode korte versie Bijlage 1: Draaiboek workshop inbedding gedragscode korte versie Doel Werkvorm Tijd Materialen Inleiding Het managen van de verwachtingen over de workshop Deel 1: Presentatie + filmpje Creëren van draagvlak

Nadere informatie

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden zeker gedeeltelijk niet 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Voor discussies heb ik geen tijd, ík beslis. Medewerkers met goede voorstellen

Nadere informatie

Checklist voor interviews en workshops

Checklist voor interviews en workshops 1 Bijlage 6 Checklist voor interviews en workshops Hoe komen we aan de nodige informatie over de vast te leggen processen en procedures? In deze bijlage beschrijven we waar informatie aanwezig is en hoe

Nadere informatie

Specialist Development Leergang: KOERS

Specialist Development Leergang: KOERS Specialist Development leergang KOERS Pagina 1 van 7 Specialist Development Leergang: KOERS "The future belongs to those who see possibilities before they become obvious." De Specialist Development Leergang

Nadere informatie

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren Professioneel adviseren In deze zesdaagse opleiding krijg je de kans om in een veilige omgeving de eigen sterkere en zwakkere kanten te onderkennen en te werken aan je ontwikkelpunten als consultant. Je

Nadere informatie

Communiceren met ouders. Silke Jansen Orthopedagoog Gezin en Gedrag REC 4 Vierland

Communiceren met ouders. Silke Jansen Orthopedagoog Gezin en Gedrag REC 4 Vierland Communiceren met ouders Silke Jansen Orthopedagoog Gezin en Gedrag REC 4 Vierland Inhoud van de workshop 1. Kind binnen systeem 2. School en ouders gelijkwaardig? 3. Richtlijnen bij oudercontacten 4.

Nadere informatie

Teamperformance volgens Drexler en Sibbet

Teamperformance volgens Drexler en Sibbet Teamperformance volgens Drexler en Sibbet De Amerikanen Alan Drexler en David Sibbet hebben een even transparant als overzichtelijk model ontwikkeld over wat een groep tot een excellent team maakt. Het

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling wat werkt wel, wat werkt niet

Leiderschapsontwikkeling wat werkt wel, wat werkt niet Leiderschapsontwikkeling wat werkt wel, wat werkt niet Programma Opening Presentatie & Interactieve oefening Pauze Worldcafé, in gesprek over leiderschap Terugkoppeling Samenvatting: Wat werkt wel en Wat

Nadere informatie

19. Reflectie op de zeven leerfuncties

19. Reflectie op de zeven leerfuncties 19. Reflectie op de zeven leerfuncties Wat is het? Wil een organisatie kennisproductief zijn, dan heeft zij een leerplan nodig: een corporate curriculum dat de organisatie helpt kennis te genereren, te

Nadere informatie

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren.

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. FEEDBACK WAT IS FEEDBACK EIGENLIJK? Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. Hiermee is feedback een belangrijk middel

Nadere informatie

Gespreksleidraad. Werkstress. Informatieboekje

Gespreksleidraad. Werkstress. Informatieboekje Gespreksleidraad Werkstress Informatieboekje Inleiding in opdracht van Stress, een goed gesprek helpt Stress, soms is het handig. Stress houdt je scherp voor korte piekmomenten en in acuut bedreigende

Nadere informatie

Stichting Vrienden van Paulus

Stichting Vrienden van Paulus Verslag rondetafelgesprek mogelijke opvang vluchtelingen 23 februari 2016 23 februari 2016 kwamen in de avond verschillende individuele insprekers, belangenvertegenwoordigers en professionals van onder

Nadere informatie

Deck of Needs. De snelste manier om de 'juiste' woorden te vinden

Deck of Needs. De snelste manier om de 'juiste' woorden te vinden Deck of Needs De snelste manier om de 'juiste' woorden te vinden Het Deck of Needs is ontwikkeld door Drs. Hugo A. Roele, schrijver van het Book of Needs en mede-oprichter van www.kommunikasie.org. a-1

Nadere informatie

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast?

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? An Lievrouw psycholoog Oncologisch Centrum UZ Gent Stellingen 2 We moeten de patiënt zover krijgen dat hij zijn stoma aanvaardt. Ja Ik

Nadere informatie

Inge Andersen Hogeschool Utrecht Seminarium voor Orthopedagogiek

Inge Andersen Hogeschool Utrecht Seminarium voor Orthopedagogiek Inge Andersen Hogeschool Utrecht Seminarium voor Orthopedagogiek Wat verstaan we daaronder? SOK-congres 2 december 2016 1 De ruimte die mensen hebben om alleen of samen met anderen invloed uit te oefenen

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Stoffenmanager en Stoffenbeleid, Stoffencultuur, V&G-cultuur? Niek Steijger TNO

Stoffenmanager en Stoffenbeleid, Stoffencultuur, V&G-cultuur? Niek Steijger TNO Stoffenmanager en Stoffenbeleid, Stoffencultuur, V&G-cultuur? Niek Steijger TNO Haalbaarheidsstudie: onderzoeksvragen 1. Hoe is de organisatorische inbedding van het STM-instrument vorm te geven? 2. Is

Nadere informatie

Adviesgesprek Van contact naar contract

Adviesgesprek Van contact naar contract Adviesgesprek Van contact naar contract Het doel van het eerste adviesgesprek is het om het eens te worden over de vraag van de opdrachtgever en over de werkwijze van de adviseur. Het resultaat is een

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding 9. Werkkader Beïnvloeden van het proces van kwaliteitsmanagement 23. Kader interventieplan 25

INHOUD. Inleiding 9. Werkkader Beïnvloeden van het proces van kwaliteitsmanagement 23. Kader interventieplan 25 INHOUD Inleiding 9 Werkkader Beïnvloeden van het proces van kwaliteitsmanagement 23 Kader interventieplan 25 Werkdocument 1 Aandacht voor betekenisgeving van het veranderingsproces 27 1 Betekenisgeving/betekenis

Nadere informatie

Netwerk- en studiedag De blik van buiten. Workshop Leiderschap in Veranderen

Netwerk- en studiedag De blik van buiten. Workshop Leiderschap in Veranderen Netwerk- en studiedag De blik van buiten Workshop Leiderschap in Veranderen Er zit meer wijsheid in Verwondering dan in Verbijstering drs. Maaike Arends Leiderschap in Veranderen Het vermogen om bij mensen

Nadere informatie

Beïnvloeden van processen Hoe je vanuit de inhoud actief grip krijgt op processen

Beïnvloeden van processen Hoe je vanuit de inhoud actief grip krijgt op processen Beïnvloeden van processen Hoe je vanuit de inhoud actief grip krijgt op processen Aanleiding Procesmanagement is voor medewerkers van Grontmij een steeds belangrijker onderdeel van het werk geworden. Dit

Nadere informatie