DE OOGST VAN ANDERHALF JAAR BESTUURSTAFEL DECENTRALE OVERHEDEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE OOGST VAN ANDERHALF JAAR BESTUURSTAFEL DECENTRALE OVERHEDEN"

Transcriptie

1 DE OOGST VAN ANDERHALF JAAR BESTUURSTAFEL DECENTRALE OVERHEDEN

2 Inhoudsopgave

3 1 Voorwoord 2 Het concept Bestuurstafel 3 Betekenis van de oogst 4 De doorbraken 4.1 Leveranciers Manifest Open Standaarden 4.2 Impuls voor StUF: de belangrijkste open standaard voor decentrale overheden 4.3 Open en closed in win win : - een gedragen visie op hoe open en gesloten samen kunnen gaan - een afwegingsmodel bij keuze van software 4.4 ODF: nut en noodzaak versiebeheer 4.5 Marktplaats hergebruik 4.6 De Rotterdamse TerugMeld Faciliteit (RTMF) voor hergebruik 4.7 Een nieuw beheermodel voor Flamingo, de open source geoviewer 4.8 Doorbraken in verkennende fase - de kansen en mogelijkheden van een open source M-GBA - een standaard als impuls voor ecosysteem rondom een zaaksysteem - van overheidspoort naar burgerpoort 4.9 Doorbraken die na een eerste verkenning afvielen - een referentiematrix - een reële implementatie - platformonafhankelijkheid 5 Nawoord 6 Bijlagen 6.1 Feiten bestuurstafel 6.2 Lijst van deelnemers 6.3 De realistische realisatie 6.4 Het ecosysteem van open source software

4 1. Voorwoord

5 Technisch ogende onderwerpen als open source software en open standaarden bereiken niet zondermeer het bureau van bestuurders. Via de bestuurstafel decentrale overheden is een platform ontstaan dat bottom-up vraagstukken rondom de praktijk van het NOiV-beleid verkent en dat wil werken aan doorbraken. Op 30 november 2009 kwam een groep van zo n vijftig bestuurders en inhoudelijk betrokkenen bij elkaar om de eerste doorbraken te verkennen. Dit was een levendige bijeenkomst met een stevig debat tussen voor- en tegenstanders van open source software. Dit debat was de reden om in een werkgroep de aspecten van open source software grondig te verkennen en te onderzoeken. Net zoals de andere deelnemers van de werkgroep beleefde ik veel plezier aan deze intensieve verkenning! Het leveranciersmanifest is ook zo n doorbraak met veel positieve energie. In een tijdsbestek van krap twee maanden werd overeenstemming bereikt tussen een groep van leveranciers en gemeenten. Dat kon zo snel omdat de groep open gemeenten al voorwerk had gedaan èn omdat een van de leveranciers zeer voortvarend de leiding op zich nam om dit voor elkaar te krijgen. Met gepaste trots werd op 20 januari 2010 aan de toenmalig staatssecretaris Frank Heemskerk het leveranciersmanifest open standaarden gepresenteerd. Hergebruik is ook een belangrijk thema van de bestuurstafel decentrale overheid. Niet alleen de marktplaats hergebruik van NOiV werd tot doorbraak bestempeld, ook een initiatief van de gemeente Rotterdam en Flamingo van het IPO worden gevolgd en ondersteund is het jaar waarin door het programmabureau NOiV gestarte initiatieven door anderen worden overgenomen en doorgezet. Ik ben dan ook verheugd dat KING de bestuurstafel decentrale overheden wil adopteren en continueren en ik draag het voorzitterschap van de bestuurstafel graag over aan Tof Thissen, directeur van KING. Ik kijk terug op zes inspirerende bijeenkomsten met tien doorbraken als resultaat en ik bedank alle deelnemers, want zonder hun enthousiasme en inzet zou er geen doorbraak tot stand zijn gekomen! Erik Gerritsen, Ambassadeur Open Standaarden en Open Source Software Deze publicatie gaat over doorbraken, de betekenis ervan en hoe deze tot stand komen. De opzet van de bestuurstafel decentrale overheden is zo succesvol gebleken dat dit concept ook is geïntroduceerd in de zorgsector. Daar zijn inmiddels drie bestuurstafels georganiseerd. Dit leidde allereerst tot verbinding tussen zorgaanbieders, leveranciers en overheid. Werkgroepen uit die bestuurstafels zijn met twee concrete doorbraken aan de slag: hergebruik van open source maatwerk in de zorg en het faciliteren van een standaardisatieproces leidend tot eenduidige semantiek zorgsector-breed. Leeswijzer Hoofdstuk 2 gaat over de bestuurstafel terwijl hoofdstuk 3 de doorbraken in een bestuurlijke context zet. Hoofdstuk 4 belicht per doorbraak de verschillende aspecten daarvan. Na het nawoord, hoofdstuk 5, volgen een aantal bijlagen waaronder de deelnemerslijst. 3

6 2. Het concept bestuurstafel 4

7 Ineke Schop, programmamanager NOiV zegt over de bestuurstafel: De bestuurstafel blijkt een vitale aanpak te zijn om tot doorbraken van betekenis te komen. Vele bottom up initiatieven kunnen het verschil maken als het om de moderne dienstverlenende overheid gaat, zo blijkt telkens weer Doel bestuurstafel De bestuurstafel is een instrument om beleid te laten landen waar het moet landen door dit beleid te verbinden met voor de doelgroep herkenbare en belangrijke onderwerpen. Om dat beleid om te zetten in beoogde actie is de samenstelling van de groep belangrijk. Als er voldoende belangen en invalshoeken rond de tafel zitten kan het gaan leven. In dit geval ging het erom om het bewustzijn van het NOiV beleid bij bestuurders te vergroten zodat zij er op gaan sturen. De formule van de bestuurstafel De essentie van het concept van de bestuurstafel is om iets proberen te bereiken in situaties waarin niemand op basis van hiërarchie de gewenste veranderingen te weeg kan brengen. Vertaald naar het actieplan NOiV: het kabinet wil dat overheden meer gebruik gaan maken van open standaarden en open source software maar de overheden hebben hun eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van de mate waarin en de manier en het tempo waarop. Op basis van hun eigen afwegingen geven zij invulling aan het door het kabinet voorgestane beleid. De bestuurstafel start met het uitnodigen van een relevante groep personen. Een deel van deelnemers is direct uitgenodigd en een ander deel indirect via koepel- en brancheorganisaties, open en transparant. Na deze stap is het de vraag: komen ze? En ook heel belangrijk: blijven ze komen? Immers deelnemers kunnen aan- en afhaken in het proces. Met circa 120 deelnemers (bestuurders en inhoudelijk deskundigen) bleek het onderwerp voldoende boeiend om erbij te willen zijn en actief mee te blijven doen. Voor de eerste bijeenkomst had het programmabureau zes onderwerpen kort uitgewerkt als voorzet voor de discussie over doorbraken. Na de eerste bijeenkomst gingen zes werkgroepen aan de slag met de uitwerking. Doorbraken ontstaan als er een coalition of the willing kan worden gevormd èn door persoonlijke inzet van mensen om aan de doorbraak te willen werken. Rondom het thema open source software en open standaarden blijken er voldoende initiatieven te zijn zoals in deze publicatie is te lezen. Drie andere cruciale elementen van de bestuurstafel zijn: De belofte dat de doorbraken (de oogst van de bestuurstafel) periodiek aan een relevant en hooggeplaatst persoon kunnen worden gepresenteerd. Staatssecretaris Heemskerk was zeer betrokken bij het actieplan NOiV en het plan was om twee keer per jaar de oogst te presenteren en erover in gesprek te gaan. Met de val van het kabinet veranderde de situatie maar desondanks ging de bestuurstafel door en blijven er nieuwe doorbraken komen. Begeleiding van het proces rondom de bestuurstafel door een kleine staf, een rol die het programmabureau NOiV invulde. Continu oog voor nieuwe doorbraken, het aanjagen van de voortgang van de doorbraken en het leveren van inhoudelijke ondersteuning blijken randvoorwaardelijk. Verschillende visies en opvattingen mogen er zijn en worden niet als een probleem of belemmering gezien. Sterker, ze kunnen het onderwerp reliëf geven wanneer het constructieve gesprek erover wordt gevoerd. 5

8 Wilma Willems, projectmanager bestuurstafel zegt de bestuurstafel: Het is een krachtig instrument omdat het dwingt om abstracte of moeilijk beet te pakken onderwerpen concreet te maken in de dagelijkse praktijk. Het is inspirerend om relevante doorbraken op te sporen en het uitzicht op het gesprek met de bewindspersoon houd je scherp op de resultaten. 6

9 7

10 3. Betekenis van de oogst

11 Politieke drive Open standaarden en open source software hebben sinds 2002 (motie Vendrik) veel politieke aandacht. Dit resulteerde in het actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV) dat het kabinet in 2007 vaststelde. Aan het programmabureau NOiV de uitdaging om uitvoering daarvan te stimuleren. Van emotie naar verzakelijking, van fabels naar feiten en van onbekendheid naar bekendheid en draagvlak voor het thema open bij bestuurders en management. Het draait immers om herkenning en erkenning van de strategische waarde van dit beleid in de context van de overheden. De bestuurstafel levert hieraan een bijdrage juist door de praktische en resultaatgerichte benadering. Modernisering overheid Bij de modernisering van de overheid wordt vaak concreet gedacht aan een betere gegevensuitwisseling zodat de dienstverlening aan de burger verbetert, maatschappelijke vraagstukken beter kunnen worden aangepakt, de efficiency toeneemt en de administratieve lasten en kosten afnemen. Hier wordt op verschillende manieren aan gewerkt. Ook de implementatie van het actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV) draagt bij aan het realiseren van deze doelen. Via het stimuleren van samenwerking in ketens (interoperabiliteit), een vermindering van de afhankelijkheid van software leveranciers en meer innovatie. Deze doelen staan centraal in het actieplan NOiV. Bestuurstafel en doorbraken Hoe nu de verbinding te concretiseren tussen de doelen van het actieplan en de dagelijkse praktijk van bestuurders en management? Uit een reeks van bijeenkomsten van een groep gedreven bestuurders van overheden en bedrijven (de bestuurstafels) blijkt veel enthousiasme om samen vraagstukken rondom de concretisering van dit beleidsthema te verkennen. Om vervolgens samen oplossingen (doorbraken) te realiseren en deze oogst met de verantwoordelijke bewindspersoon te bespreken. Er worden steeds nieuwe doorbraken aangedragen om te agenderen voor verkenning: een rijdende trein! Doorbraak 1: leveranciersmanifest open standaarden Wanneer leveranciers die pakketsoftware ontwikkelen massaal de stap zetten om hun software op open standaarden te baseren wordt de gegevensuitwisseling binnen en tussen organisaties een stuk eenvoudiger. Tevens krijgen overheden meer keuzevrijheid. De eerste doorbraak van de bestuurstafel decentrale overheden was de ontwikkeling van het leveranciersmanifest open standaarden. Leveranciers en overheden werkten bij de tot standkoming intensief samen. Leveranciers kunnen zich positief onderscheiden door zich aan het manifest te verbinden en naarmate meer overheden belang hechten aan een ondertekend manifest neemt het effect toe. De betekenis van dit manifest is groot voor met name de decentrale overheden. Juist de dominante leveranciers in dit segment verbinden zich aan dit manifest. Deze leveranciers willen daarnaast nog wel een stap verder door samen met overheden een volgende standaard met impact aan te pakken. In paragraaf 4.1 wordt deze doorbraak uitgebreid behandeld. 9

12 28 leveranciers conformeren zich expliciet aan het toepassen van open standaarden, werken aan platformonafhan kelijkheid en laten via de website zien op welke manier ze dat doen. Belangrijke waarden als transparantie, controleerbaarheid en beheersbaarheid krijgen invulling doordat gecertificeer de auditors de software van leveranciers mogen beoordelen. Digitale duurzaamheid krijgt meer inhoud nu de leveranciers tegen redelijke condities het hergebruik van data die via software van leverancier tot stand is gekomen en de archivering van digitale gegevens faciliteren. 9 gemeenten, 6 samenwerkingsverbanden, de VNG en KING steunen dit manifest. Doorbraak 2: Impuls StUF: de belangrijkste open standaard voor decentrale overheden Het verwezenlijken van de doelstellingen van de e-overheid betekent intensieve samenwerking tussen overheidsorganisaties in de diverse ketens. Gemeenten werken in dit verband aan hun informatievoorziening met GEMMA als bestemmingsplan en StUF als uitwisselstandaard. De verkenning van de doorbraak startte met de globale gedachte dat (grootschalig) hergebruik van op StUF gebaseerde koppelingen tussen informatiesystemen financieel voordeel kan opleveren en bijdraagt aan een versnelling van de implementatie van StUF en daardoor een verbetering van de dienstverlening. Echter, gemeenten verschillen qua werkprocessen en applicatie-landschap waardoor (te)veel koppelingen specifiek op maat moeten worden gemaakt en de herbruikbaarheid beperkt blijft. Dat zou anders kunnen (en moeten) en een grote werkgroep formeerde zich rondom dit thema. Toch vorderde deze doorbraak langzamer dan beoogd. De les hieruit is dat het opheffen van deze verschillen alleen lukt als op de korte termijn voordelen zijn te behalen én wanneer meer partijen dezelfde prioriteiten hebben. Geen opzienbarende les maar tussen het breed onderkennen van het belang van deze doorbraak en feitelijke concretisering zat precies die zoektocht om juiste mix te vinden! De doorbraak focust nu op het actuele thema van gemeenten zaakgericht werken en de bijbehorende gegevens- en dossiersuitwisseling tussen de verschillende systemen. Gemeenten, KING en leveranciers werken samen de inhoudelijke specificaties uit zodat de leveranciers deze kunnen inbouwen in hun software. Om nu de kwaliteit van de inbouw te kunnen testen en de acceptatie door de gemeenten te vereenvoudigen laat KING geautomatiseerde testsoftware ontwikkelen. Een doorbraak met impact: toegenomen herbruikbaarheid van StUF koppelingen in het domein van zaakgericht werken; toenemende kwaliteit van software voor koppelingen als gevolg van testvoorzieningen; testvoorzieningen als een opmaat naar een formele vorm van keuren/certificeren van StUF implementaties. In paragraaf 4.2 wordt deze doorbraak uitgebreid behandeld. Doorbraak 3: een gedragen visie op hoe open en gesloten samen kunnen gaan Met een pittige discussie over bij gelijke geschiktheid heeft open source software de voorkeur startte de eerste bijeenkomst. Aangezien open en gesloten software naast elkaar blijven bestaan leek het zinvol na te gaan of het mogelijk is om van het elkaar bestrijden naar wederzijds respect voor de verschillende businessmodellen te gaan. Een werkgroep heeft alle aspecten van open source software verkend en dat leidde tot de onderstaande gedachtelijn: 10

13 Bij gelijke geschiktheid heeft open source software de voorkeur betekent niet dat open source moet maar wel dat het een eerlijke kans moet krijgen. Bij goed functioneel aanbesteden krijgt het ook deze kans. Sinds 2002 zijn volwaardige en krachtige open source alternatieven beschikbaar gekomen die (deel)markten competitiever maken. Deze verandering in (deel)markten zou gezien kunnen worden als het bewijs van het succes van het kabinetsbeleid. Open source software is niet meer weg te denken en in de economie is het een factor van belang geworden. Ook hergebruik van software krijgt verankering bij de overheid. In sommige deelmarkten heeft open source software een stevige positie en is de markt competitief. Dit leidt tot de vraag of voor sommige deelmarkten het moment is aangebroken om van een brede inmenging naar gerichte inmenging voor het opheffen van marktimperfectie te gaan. Te denken is om inmenging nu los te laten voor ontwikkel- en beheersoftware en contentmanagementsystemen. Dit zou jaarlijks opnieuw bekeken kunnen worden. Veel ICT-oplossingen en dienstverlening komt tot stand met open source software. Dit geeft een impuls aan innovatie en dat mag gewaardeerd worden. Het toepassen van open source software is geen doel op zich maar door het een eerlijke kans te geven komt het in een zakelijk perspectief. Juist deze verzakelijking van open source software bevordert een level playing field en innovatie. Van samenwerking en hergebruik gaat een standaardiserende werking van uit (standaardisatie met een grote S ). Verdere standaardisatie en samenwerking gaan hand in hand en door vraagbundeling komt een sterkere inkoopmacht van overheden in zicht met respect voor publiek private samenwerking en de bestaande ecosystemen. De betekenis van de accentverschuiving naar vraagbundeling en verzakelijking versterkt het opdrachtgeverschap en standaardisatie met grote S en is een impuls voor gebruik van open standaarden en open source software in zakelijke context. In paragraaf 4.3 wordt deze doorbraak uitgebreid behandeld. Doorbraak 4: ODF: nut en noodzaak versiebeheer Bij onduidelijkheid over versies van een standaard komen overheden in de wachtstand en stagneert de adoptie. De gemeente Gouda wil graag Open Document Format (ODF) als standaard bestandsformaat gebruiken voor haar kantoorapplicaties. En omdat de gemeente niet wilde wachten nam zij het initiatief tot de oprichting van een ODF gebruikersgroep voor overheden. Deze gebruikersgroep: biedt ondersteuning aan andere overheden praat via OpenDocSociety mee in het internationale overleg over de ODF standaard diende versie 1.2 van de ODF standaard in bij het College voor Standaardisatie als update van de standaard op de pas-toe-ofleg-uit-lijst wil een impuls geven aan de implementatie door plugfesten te organiseren voor het testen van de compatibiliteit voor back- en midoffice applicaties Deze doorbraak is een belangrijke stap in het adoptieproces van ODF en zoals algemeen bekend: dat is tot op heden een lange en moeilijke weg! In paragraaf 4.4 wordt deze doorbraak uitgebreid behandeld. Doorbraak 5: Marktplaats hergebruik met casuïstiek (doorbraak 6 en 7) Hergebruik is een van de peilers van het actieplan NOiV. Hergebruik is intussen verankerd in de recent vastgestelde I-strategie Rijk; hergebruik is merkbaar een belangrijk thema voor decentrale overheden. Omdat er behoefte is aan praktijkervaringen bestempelde de bestuurstafel het initiatief van de marktplaats hergebruik van het programmabureau NOiV tot een doorbraak. Deze markt- 11

14 plaats hergebruik is een plek waar aanbod en vraag elkaar kunnen vinden. Het programmabureau begeleidt initiatieven tot hergebruik en jaagt deze aan om zo best practices van hergebruik te ontwikkelen en ervaringen te delen. De binnengemeentelijke terugmeldvoorziening van Rotterdam is een van twee casussen waar de bestuurstafel zich aan verbond. Met KING, een aantal gemeenten en ministeries wordt uitgewerkt hoe de oplossing die Rotterdam liet ontwikkelen breed gebruikt kan worden. Te ontdekken in deze casus is onder meer hoe leveranciers aan te haken om te voorkomen dat Rotterdam in de leveranciersrol terecht komt en of dit concept kan uitgroeien tot een bibliotheek met terugmeldservices. In de tweede casus staat de ontwikkeling van een - bij de overheid passend - beheermodel centraal voor een open source project van het IPO (InterProvinciaalOverleg). Het huidige beheermodel van de succesvolle geo-viewer van IPO voldoet niet langer. De paragrafen 4.5, 4.6 en 4.7 gaan dieper in op deze doorbraak. Drie doorbraken in de fase van verkenning: Ook een open source toepassing voor het decentrale deel van M-GBA? Stimulans voor nieuwe bedrijvigheid (ecosysteem) rondom zaaksystemen? Van overheidspoort naar burgerpoort een persoonlijk digitaal domein -? Doorbraak 8: Ook een open source toepassing voor het decentrale deel van M-GBA? De modernisering van de Gemeentelijke Basis Administratie (programma mgba) bevat een centraal en decentraal deel conform de bestuurlijke verantwoordelijkheid tussen gemeenten en rijk. Het ministerie van BZK laat de centrale kern van het burgerzakensysteem ontwikkelen met de toepassing van open source als uitgangspunt. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de verwerving van het decentrale deel. De te verkennen doorbraak is of het interessant is om ook een open source oplossing voor het decentrale deel van mgba te ontwikkelen en of er gemeenten zijn die dit willen gaan trekken? Doorbraak 9: Stimulans voor nieuwe bedrijvigheid (ecosysteem) rondom zaaksystemen? Rondom het zaaksysteem van GovUnited ontwikkelt zich een ecosysteem. Verschillende organisaties en bedrijven ontwikkelen toepassingen die functionaliteit toevoegen aan dit zaaksysteem. Een voorbeeld is dat een gemeente de meldingen van platform VerbeterdeBuurt ook kan verwerken. De ontwikkeling van dergelijke applicaties (innovatie) kan een vlucht nemen wanneer de markt wordt uitgebreid van het aantal gemeenten dat GovUnited bedient tot alle (decentrale) overheden. Tevens krijgt het gebruik van vrij beschikbare (open) data hiermee een stimulans. Maar zover is het nog niet, want randvoorwaardelijk voor een dergelijke ontwikkeling is een standaard in de vorm van een set van standaard koppelvlakken. Een groepje van gemeenten en leveranciers waren enthousiast en denken hier op door. Doorbraak 10: Van overheidspoort naar burgerpoort een persoonlijk digitaal domein? Een concept waarbij burgers niet meer een veelvoud van allemaal mijn overheden hebben maar voortaan de relatie met de overheid kunnen onderhouden vanuit één eigen domein, waar overheden (en iedereen die een burger daartoe toestaat) gewaarmerkte informatie in kunnen plaatsen. Door naast de data ook applicaties aan te bieden kunnen overheden en organisaties de burger helpen 12

15 controle, overzicht en inzicht over en in zijn gegevens te krijgen. Klinkt als een veelbelovend concept, maar of het een doorbraak kan worden is nog de vraag: op de eerstvolgende bestuurstafel wordt het besproken. 13

16 4. De doorbraken

17 Achtereenvolgens worden de doorbraken belicht vanuit de inhoud, denklijnen en het proces van tot standkoming Leveranciers Manifest Open Standaarden De groep open gemeenten heeft met ondersteuning van het programmabureau NOiV, het initiatief genomen om een manifest voor leveranciers te ontwikkelen. Hiermee maken zij aan de markt duidelijk wat zij belangrijk vinden. De in 2006 geformuleerde uitgangspunten in het manifest van open overheden zijn vertaald naar wat deze voor leveranciers betekenen. Een eerste verkenning van het concept leveranciersmanifest d.d. 23 november 2009 met leveranciers, actief op de gemeentemarkt, leerde dat deze leveranciers positief staan tegenover een dergelijk manifest specifiek voor open standaarden c.q. interoperabiliteit. Tijdens die bijeenkomst is ook het idee opgevat om dit manifest als een doorbraak in te brengen bij de bestuurstafel en zo werd op 30 november - de eerste bijeenkomst van de bestuurstafel - de volgende doorbraak geformuleerd: een manifest voor leveranciers met commitment voor het toepassen van open standaarden. De werkgroep, met Harrie Gooskens (directeur PinkRoccade) als voorzitter, ging voortvarend aan de slag. Met vereende krachten is gewerkt aan het leveranciersmanifest met als resultaat dat er op 20 januari 2010 een manifest mét draagvlak lag, klaar om te ondertekenen. Staatssecretaris Frank Heemskerk was erg verheugd over dit initiatief omdat het een voorbeeld is van hoe beleid een praktische toepassing krijgt. Door ondertekening van het manifest verbinden leveranciers zich aan de realisatie van interoperabiliteit, transparantie, controleerbaarheid, beheersbaarheid en digitale duurzaamheid. Via de websites van de leveranciers is volgbaar hoe de leveranciers die het manifest ondertekenen, inhoud geven aan de realisatie van het manifest. Dit maakt het concreet en hanteerbaar. Per 18 februari 2011 hebben 28 leveranciers het leveranciersmanifest open standaarden ondertekend en hebben hun website op dit punt op orde. Vooral de ondertekening van dit manifest door pakketleveranciers heeft grote betekenis: zij verbinden zich immers aan een investering in de implementatie van open standaarden in hun software en zijn aanspreekbaar op het toepassen van het NOiV-beleid. De intentie om dit manifest te waarderen bij opdrachtverstrekking werd uitgesproken door de op 20 januari 2010 aanwezigen: de gemeenten Rotterdam, Den Haag, Gouda, Nieuwegein, Amsterdam, Enschede, Hilversum, Leeuwarden, Pijnacker-Nootdorp, Nunspeet. Het samenwerkingsverband Drechtsteden, de Gebruikersvereniging PinkRoccade, GovUnited, D!mpact en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Het programmabureau NOiV checkt steekproefsgewijs aanbestedingen op het toepassen van het NOiV-beleid en ziet steeds vaker dat het ondertekend hebben van het leveranciersmanifest meeweegt bij de gunning tijdens het verwervingsproces. En dat geldt niet alleen voor de overheden die de intentie kenbaar hebben gemaakt! Hoe nu verder? De bekendheid van het manifest kan nog verder verbeteren. Hoe meer overheden het leveranciersmanifest gebruiken bij hun aanbestedingen hoe meer leveranciers het zullen onder tekenen en er acties aan verbinden! De bal ligt bij de overheden, maar wie blijft dit aanjagen? Meer leveranciers kunnen de leveranciersmanifest ondertekenen en er naar handelen. Het leveranciersmanifest open standaarden is toe aan de next step die enerzijds zou kunnen bestaan uit een handleiding leveranciersmanifest voor overheden bij de interactie met leveranciers en anderzijds een aanpak voor de verdere ontwikkeling van de open standaarden. Beide vervolgstappen vergen 15

18 nieuwe energie en die lijkt er wel te zijn! De werkgroep van het manifest is weer bereid een rol te spelen. Om echt verder te komen met deze beweging is brede betrokkenheid nodig. Niet alleen leveranciers en individuele gemeenten maar ook gebrui- kersverenigingen, de VGS en de VIAG en de centrale overheden. Wordt vervolgd! Harrie Gooskens over het leveranciersmanifest: Het leveranciersmanifest Open Standaarden was een succesvolle doorbraak van NOiV. Wij ervaren dat vooral gemeenten hieraan aandacht besteden in hun communicatie met leveranciers voorafgaand aan het contracteren van nieuwe bedrijfssoftware voor front-, mid- en backoffice doeleinden. Dat is een goede ontwikkeling die navolging verdient van de overige gemeenten en van andere overheden. Met name het eenduidig commitment van alle centrale overheden aan StUF vinden gemeenten van cruciaal belang. Een sterke verbetering van dat commitment maakt het manifest nog krachtiger. Verder ben ik van mening dat met name de open standaarden met een lokaal Nederlands karakter moeten worden doorontwikkeld. De bedrijfssoftware pakketten van leveranciers moeten immers voortdurend inspelen op nieuwe ICT-ontwikkelingen en behoeften in het openbaar bestuur. Anno 2011 worden die nieuwe ontwikkelingen en behoeften nog niet allemaal ondersteund met open standaarden. Ik denk dan aan ICT-ontwikkelingen als SaaS, Cloud Computing en de apps voor nieuwe devices die in de komende jaren ook doordringen in de publieke sector. Misschien wat later dan in de private sector, maar ook overheden houden deze ontwikkelingen niet buiten de deur. Sander Rispens (Gemeente Leeuwarden) over het leveranciersmanifest: De totstandkoming van het Leveranciersmanifest was vooral een groot succes omdat we een brug tussen open en gesloten leveranciers konden slaan rondom het belang van open standaarden. Het onderwerp verdient ook nu onverkort de aandacht. Begin bij naleving van het Manifest, goed voorbeeld doet volgen. De volgende leveranciers ondertekenden het leveranciersmanifest open standaarden (stand per 1 maart 2011) Interaction Next PinkRoccade Local Government Atos Origin AT Computing MIT Office Green Valley Circle Software SIMgroep Centric IT Solutions NedGraphics Exxellence Group BCT FilterWorks O3Spaces 16

19 Decos Differs PerfectView OpenSesame ICT Planconsult B.V. Daadkracht Vicrea Solutions BV Kodision B.V. Capgemini B3Partners IDgis IsraPunt BV Opensapiens ESRI Nederland Verdonck, Klooster & Associates Kern leveranciersmanifest open standaarden Ter bevordering van de interoperabiliteit van software producten zal de leverancier bij de (door)ontwikkeling van nieuwe softwareproducten zich zoveel mogelijk conformeren aan de open standaarden en zal op zijn website inzichtelijk zijn hoe hieraan wordt voldaan. Ook het gebruik van meerdere hardware platforms, operating systemen en internet browsers wordt mogelijk gemaakt. Ter bevordering van de transparantie, controleerbaarheid en beheersbaarheid van de door leverancier ontwikkelde software kunnen gecertificeerde auditors de software beoordelen op de juiste werking overeenkomstig wet- en regelgeving en voorschriften op het gebied van informatiebe- veiliging en privacy en de kwalitatieve toetsing van het gebruik van open standaarden door middel van moderne technieken. Ter bevordering van de digitale duurzaamheid zal leverancier tegen redelijke condities het hergebruik van data die via software van leverancier tot stand is gekomen en de archivering van digitale gegevens faciliteren. 4.2 Impuls voor StUF: de belangrijkste open standaard voor decentrale overheden Het verwezenlijken van de doelstellingen van de e-overheid betekent intensieve samenwerking tussen overheidsorganisaties in de diverse ketens. Een aanzienlijke toename van het uitwisselen van informatie tussen en binnen overheidsorganisaties is het gevolg en afspraken en standaarden om interoperabiliteit te realiseren zijn daarvoor onontbeerlijk. De Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) is zo n set aan afspraken op hoog, abstract niveau. De GEMeentelijke Model Architectuur (GEMMA) is hier een verdere uitwerking van en is toegespitst op het gemeentelijke domein. Eén van de bouwstenen van GEMMA is het Standaard Uitwisselings Formaat (StUF). StUF (Standaard Uitwisselings Formaat) is een open (keten)standaard voor (web)servicegeoriënteerde informatie-uitwisseling binnen het gemeentelijke domein en de aanpalende ketens. Veel gemeenten zijn bezig om de informatievoorziening klaar te maken voor de toekomst. Hierbij wordt GEMMA als bestemmingsplan en StUF als uitwisselstandaard gehanteerd. StUF is een uitgebreide (en daardoor complexe) set van bericht- en servicesspecificaties waarbij veel partijen (EGEM/KING, leveranciers, gemeenten en overheidsorganisaties) een bijdrage hebben geleverd aan het tot stand komen van de standaard. In de praktijk is gebleken dat de implementatie van deze complexe 17

20 standaard in sommige gevallen tot problemen leidde. Het bleek dat er verschillende dialecten (leverancierspecifieke implementaties) waren ontstaan die tot spraakverwarring leidde. Koppelingen functioneerden daarom niet of de ingebruikname van software duurde lang. De verkenning van de doorbraak startte met de globale gedachte dat (grootschalig) hergebruik van op StUF gebaseerde koppelingen tussen informatiesystemen financieel voordeel kan opleveren en bijdraagt aan een versnelling van de implementatie van StUF en daardoor een verbetering van de dienstverlening. Bij de verkenning is naar voren gekomen dat een aantal verschillende aspecten een rol spelen bij geconstateerde problemen. Eén van die problemen is de interpretatieverschillen die mogelijk waren bij de implementatie van StUF. Met de komst van versie 3.x is dit (grotendeels) verholpen. De StUF standaard definiëert de inhoud en de wijze van uitwisseling, maar niet het werkproces en niet de specifieke systemen. Het werkproces en de applicatiecontext bepalen welke aanvullende ontwerpkeuzes gemaakt (moeten) worden bij de implementatie van StUF in de software. Omdat gemeenten qua werkprocessen en applicatielandschap verschillen moeten (te)veel koppelingen specifiek op maat worden gemaakt en blijft de herbruikbaarheid beperkt. Dat zou anders kunnen (en moeten) en de werkgroep, aangevoerd door Math Muijres (CIO Drechtsteden) ging daarmee aan de slag. Tijdens het overleg met de Staatssecretaris begin 2010 werd het eerste tussenresultaat van de doorbraak impuls StUF op de volgende manier toegelicht: Er is veel ontworpen en bedacht maar het proces van implementeren van StUF stokt. We hebben met StUF een uitgebreide, maar complexe, gereedschapskist die we door het ontwikkelen van standaard bouwtekeningen willen vereenvoudigen. Dit houdt in dat in bepaalde gevallen gemeenten haar processen moet standaardiseren. Deze doorbraak beoogt om voor vijf processen een standaardimplementatie te ontwikkelen: van standaardisatie van het werkproces via het (gezamenlijk) laten ontwikkelen van een technische koppeling (software) tot een opstelling waarin de werking van de geïmplementeerde standaard wordt vastgesteld. Gestart wordt met de uitwerking van vijf processen. De kracht zit in de focus op een beperkt aantal processen maar wel het gehele proces. De implementatie start bij de leden van de projectgroep. Hier is duidelijk een coaliton of the willing gevormd met veel draagvlak, zo luidde de conclusie begin KING (net van start) verklaarde zich bereid om in de projectgroep te participeren. Hoewel het afgelopen jaar de waan van de dag regelmatig won van de realisatie van deze doorbraak werd toch ook voortgang geboekt. Zo werd in september de volgende opbrengst gemeld. KING biedt inzicht én overzicht door de bestaande en verwachte softwareproducten waarin de StUF standaard is ingebouwd in kaart te brengen: meer dan 30 leveranciers zijn actief met StUF en in 65 softwarepakketten is of wordt StUF ingebouwd en dat was meer dan verwacht. Op basis van een verkenning van acht probleemstellingen (zie kader) bleken er vier geschikt om uit te werken; de overige vier worden al in andere trajecten opgepakt: besloten is dit proces niet te verstoren. Een meer methodische bevinding is dat het beweging geeft wanneer er een wettelijke basis is, een landelijke voorziening wordt ontwikkeld of een ministerie regie neemt. De notie dat er aanvullende context over een bepaald proces 18

Open en closed source software in een win win model. een intensieve verkenning!

Open en closed source software in een win win model. een intensieve verkenning! Open en closed source software in een win win model een intensieve verkenning! Probleemstelling Open en closed source software hebben beiden bestaansrecht en daarom is de vraag hoe met respect voor de

Nadere informatie

Open en closed source software in een win win model. Een doorbraak

Open en closed source software in een win win model. Een doorbraak Open en closed source software in een win win model Een doorbraak Probleemstelling Open en closed source software hebben beiden bestaansrecht en daarom is de vraag hoe met respect voor de verschillende

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers ADDENDUM: betreffende het implementeren en gebruiken van de standaard Zaak en Document services incl. MijnOverheid / Lopende Zaken. (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE

Nadere informatie

Verslag eerste bestuurderstafel Heemskerk d.d. 20 januari 2010

Verslag eerste bestuurderstafel Heemskerk d.d. 20 januari 2010 Verslag eerste bestuurderstafel Heemskerk d.d. 20 januari 2010 Locatie en tijdstip: Ministerie van Economische Zaken, den Haag 9.30 uur 10.30 uur. Aanwezig: het overzicht van deelnemers staat onderaan

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.2 Datum: 9 januari 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Slimmer organiseren door samenwerken Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Wenkend perspectief Conglomeraat/federatie van SSC (regionaal/functioneel) SSC in Cloud Samen innovaties oppakken

Nadere informatie

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers

ADDENDUM. Regie- en Zaakservices 1.0. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Leveranciers. tussen KING en Leveranciers ADDENDUM Regie- en Zaakservices 1.0 tussen KING en Leveranciers Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Leveranciers Versie: 1.5 Datum: 08 oktober 2015 ADDENDUM: Regie- en Zaakservices INLEIDING EN

Nadere informatie

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in?

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Vereniging van Nederlandse Gemeenten Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Peter Klaver Jeroen Schuuring 12 november 2015 Meer informatie via de KING website https://www.kinggemeenten.nl/

Nadere informatie

Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur)

Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Doelen actieplan Doelstelling Actieplan Nederland Open in Verbinding Verbetering van interoperabiliteit Vermindering van leveranciersafhankelijkheid

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

35 op weg na ar doorbr aken

35 op weg na ar doorbr aken 3 Op weg naar doorbraken Wilma Willems 1 Voormalig gemeentesecretaris van de gemeente Amsterdam, Erik Gerritsen, ambassadeur voor het actieplan noiv, is de bedenker en trekker van wat intussen bekend staat

Nadere informatie

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING Uitgangspunten KING e-dienstverlening E-bouwstenen geen doel op zich;

Nadere informatie

ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0

ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0 ADDENDUM: Documentcreatie services 1.0 Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers Inleiding In veel processen binnen de gemeente worden reeds

Nadere informatie

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software, 25-2-2010 blz. 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 HET PROGRAMMA NOIV... 3 TOEPASSING

Nadere informatie

Open voorkeur in de ICT inkoop en aanbestedingsstrategie. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur)

Open voorkeur in de ICT inkoop en aanbestedingsstrategie. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Open voorkeur in de ICT inkoop en aanbestedingsstrategie Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Doelen actieplan Doelstelling Actieplan Nederland Open in Verbinding Verbetering van interoperabiliteit Vermindering

Nadere informatie

Nieuwe aanpak StUF van informatiemodel naar eindproduct standaarden. Peter Klaver, KING Expertgroep StUF 21 oktober 2015, La Vie, Utrecht

Nieuwe aanpak StUF van informatiemodel naar eindproduct standaarden. Peter Klaver, KING Expertgroep StUF 21 oktober 2015, La Vie, Utrecht Nieuwe aanpak StUF van informatiemodel naar eindproduct standaarden Peter Klaver, KING Expertgroep StUF 21 oktober 2015, La Vie, Utrecht Inhoud Grootschalige implementatie Impact Strategieën Inventarisatieronde

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Releaseplan RGBZ. Inleiding. Afhankelijkheden

Releaseplan RGBZ. Inleiding. Afhankelijkheden Releaseplan RGBZ Inleiding Het RGBZ bestaat sinds 2010 en is de opvolger van het GFO-zaken uit 2004. Op basis van RGBZ 1.0 is StUF-ZKN 3.10 gemaakt. De combinatie RGBZ/StUF-ZKN is een essentieel onderdeel

Nadere informatie

Grootschalige Implementatie Digitale Standaarden (GIDS) RSGB 3.x / StUF BG 3.20 RGBZ 2.x / StUF ZKN 3.20

Grootschalige Implementatie Digitale Standaarden (GIDS) RSGB 3.x / StUF BG 3.20 RGBZ 2.x / StUF ZKN 3.20 Grootschalige Implementatie Digitale Standaarden (GIDS) RSGB 3.x / StUF BG 3.20 RGBZ 2.x / StUF ZKN 3.20 Peter Klaver, KING Regiegroep GBS (Gegevens- en Bericht Standaarden) 7 oktober 2015, La Vie, Utrecht

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie 1 Open standaarden in de context van het plateaumodel De

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0. Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers

ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0. Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0 Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers 1. Inhoud 1. Inhoud 2 2. Inleiding 3 3. Toepassingsgebied 4 4.

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie.

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie. ADDENDUM Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Ministerie van Veiligheid en Justitie & Leveranciers Versie: 1.0 Datum: 25 april 2014 Plaats: Den Haag

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten

Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten Onderstaande wensen, eisen en teksten hebben tot doel de leveranciersonafhankelijkheid, flexibiliteit en interoperabiliteit te bevorderen

Nadere informatie

Implementatie strategieën RSGB 3.x / StUF BG 3.20 RGBZ 2.x / StUF ZKN 3.20

Implementatie strategieën RSGB 3.x / StUF BG 3.20 RGBZ 2.x / StUF ZKN 3.20 Implementatie strategieën RSGB 3.x / StUF BG 3.20 RGBZ 2.x / StUF ZKN 3.20 Peter Klaver, KING Regiegroep GBS (Gegevens- en Bericht Standaarden) 2 april, La Vie, Utrecht Inhoud Reikwijdte implementatie

Nadere informatie

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal!

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal! Verklaring vastgesteld bij gelegenheid van het Bestuurlijk Overleg van Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen over de realisatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid

Nadere informatie

ADDENDUM: Pre-fill e-formulieren

ADDENDUM: Pre-fill e-formulieren ADDENDUM: Pre-fill e-formulieren services (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE GEMEENTEN & GERUIKERSVERENIGINGEN / SAMENWERKINGSVERANDEN & LEVERANCIERS ) Kwaliteitsinstituut

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Wat verwachten burgers van een compacte lokale overheid? VlaVirGem en KING bouwen samen aan een compacte overheid!

Wat verwachten burgers van een compacte lokale overheid? VlaVirGem en KING bouwen samen aan een compacte overheid! Wat verwachten burgers van een compacte lokale overheid? VlaVirGem en KING bouwen samen aan een compacte overheid! Johan van der Waal, Strategisch adviseur KING Operatie NUP en V-ICT-OR OSLO Film Dienstverlening

Nadere informatie

'1e Expertmeeting OSOSS - sector Zorg'

'1e Expertmeeting OSOSS - sector Zorg' '1e Expertmeeting OSOSS - sector Zorg' open standaarden en open source software in de zorg 2 december 2009 Regardz Zilveren Toren Amsterdam drs. Nanja Appel / drs. Mike Kortekaas Introductie 'OSOSS in

Nadere informatie

Allévo. Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat!

Allévo. Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat! Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat! In 2012 heeft Allévo met behulp van Involvit haar twee websites én het intranet vervangen. Daarnaast heeft Allévo ook de eerste verkennende

Nadere informatie

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken Forum Standaardisatie & Open Standaarden Standaard samenwerken Betere elektronische dienstverlening, lagere administratieve lasten, transparantere en efficiëntere overheid. Dat kan alleen door samen te

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

FS 141216.5D. FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI.

FS 141216.5D. FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI. FS 141216.5D FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI Advies Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de OSI open source licenties

Nadere informatie

Werken onder architectuur in Alphen

Werken onder architectuur in Alphen Werken onder architectuur in Alphen Dominique Omes, Alphen aan den Rijn Marnix van Welie, M&I/Partners VIAG congres, 1 december 2009 Agenda Wat is een architectuur Waarom een architectuur Terugblik in

Nadere informatie

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit Presentatie NOIV congres, 24 maart 2011 Jaap Dekker CIO-office Rotterdamse TerugMeld Faciliteit 2 Agenda Waarom dit verhaal? Digimelding (voorheen TerugMeld Faciliteit). Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Nadere informatie

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein.

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. tussen KING en Leveranciers van gemeentelijke softwareproducten Inhoud

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: VAN INSCHRIJFSYSTEEM NAAR ONDERWIJS 2.0

Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: VAN INSCHRIJFSYSTEEM NAAR ONDERWIJS 2.0 Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: VAN INSCHRIJFSYSTEEM NAAR ONDERWIJS 2.0 MINISYMPOSIA Ter introductie / 2 Op 22 maart 2010 organiseerde M&I/Partners een minisymposium

Nadere informatie

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING Architectuur Bodemplaat Basisgemeente Basisgemeente geeft samenwerking inhoud, vorm en richting Convergeren op proces en inhoud

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

Consultatieadvies verwijdering NTA 9040 van de lijst met open standaarden

Consultatieadvies verwijdering NTA 9040 van de lijst met open standaarden Forum Standaardisatie Consultatieadvies verwijdering NTA 9040 van de lijst met open standaarden 16 februari 2016 Pagina 1 van 5 INLEIDING Aanleiding voor deze notitie Op 30 november 2015 heeft het ministerie

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Whitepaper. One language, one source, one truth

Whitepaper. One language, one source, one truth Whitepaper One language, one source, one truth Contact Voor meer informatie of een demo kunt u contact opnemen met John Vermolen of Bas de Graaf: 06-53943650 / 06-53289168 Postbus 79075, 1070 NC Amsterdam

Nadere informatie

Convenant. Samenwerkingsovereenkomst Stichting VERA en gebruikersverenigingen, samenwerkingsverbanden en leveranciers

Convenant. Samenwerkingsovereenkomst Stichting VERA en gebruikersverenigingen, samenwerkingsverbanden en leveranciers Convenant Samenwerkingsovereenkomst Stichting VERA en gebruikersverenigingen, samenwerkingsverbanden en leveranciers Versie: 1.0 Datum: 07-02-2014 Status: Definitief Stichting VERA, 20134 http://www.stichting-vera.nl

Nadere informatie

Voorstel technische aansluiting CORV

Voorstel technische aansluiting CORV Voorstel technische aansluiting CORV Aan: Van: Onderwerp: AO Jeugd Werkgroep informatiemanagement 3D Holland Rijnland Aansluiting CORV Inleiding In het nieuwe jeugdstelsel moeten gemeenten en justitiële

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst 'voorbereiding bestuurstafel Heemskerk' d.d. 30 november 2009

Verslag bijeenkomst 'voorbereiding bestuurstafel Heemskerk' d.d. 30 november 2009 Verslag bijeenkomst 'voorbereiding bestuurstafel Heemskerk' d.d. 30 november 2009 Locatie en tijdstip: Karel V, Utrecht, 17.00 uur 20.00 uur. Aanwezig: het overzicht van deelnemers is opgenomen in bijjlage

Nadere informatie

ICT helpt de gemeente presteren. Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering

ICT helpt de gemeente presteren. Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering beter ICT helpt de gemeente presteren Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering Moet mee! - 90% huishoudens heeft snel internet - 10,4 miljoen smartphones -9 miljoen mobieltjes -2013: 4 miljard

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

KING leveranciersmiddag. 22 maart 2013, Bart Geerdink

KING leveranciersmiddag. 22 maart 2013, Bart Geerdink KING leveranciersmiddag 22 maart 2013, Bart Geerdink Agenda 13.15-14.00 Plenaire opening Welkom en opening Generieke voorzieningen: cloudstrategie gemeenten 14.15-15.15 Deelsessies, ronde 1 Gemeenten en

Nadere informatie

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Rob Evelo Programmamanager i-nup Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Visie op dienstverlening: samen doen Overheden werken vanuit

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Operatie BRP Jaargang 2014, nummer 3, 1 april 2014 Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Onderwerpen waarover de stuurgroep heeft gesproken De stuurgroep heeft op 27 maart

Nadere informatie

Roadmap BIM Loket. Versie 7, 1 december 2015. 1.1 Inleiding

Roadmap BIM Loket. Versie 7, 1 december 2015. 1.1 Inleiding Roadmap BIM Loket Versie 7, 1 december 2015 1.1 Inleiding Eind april 2015 is de Stichting BIM Loket opgericht. Afgelopen maanden is de organisatie ingericht en opgestart. Mede op verzoek vanuit de BIR

Nadere informatie

Stuurgroep open standaarden Datum: 22 augustus 2012 Versie 1.0

Stuurgroep open standaarden Datum: 22 augustus 2012 Versie 1.0 FS 39-09-05A Forum Standaardisatie Wilhelmina v Pruisenweg 52 2595 AN Den Haag Postbus 96810 2509 EJ Den Haag www.forumstandaardisatie.nl FORUM STANDAARDISATIE FS 39-09-05A Agendapunt: 5. lijsten open

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil Vastgoedinformatiesystemen Thijs van der Spil Wat je wilt voorkomen is een systeem dat niet kan wat je nodig hebt dat veel te duur is in aanschaf of exploitatie dat niet kan meegroeien met je organisatie

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst 'voorbereiding bestuurstafel Heemskerk' d.d. 11 januari 2010

Verslag bijeenkomst 'voorbereiding bestuurstafel Heemskerk' d.d. 11 januari 2010 Verslag bijeenkomst 'voorbereiding bestuurstafel Heemskerk' d.d. 11 januari 2010 Locatie en tijdstip: Business Centre Nieuwegein 17.00 uur 20.00 uur. Aanwezig: het overzicht van deelnemers is in bijlage

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Innovatie in Dienstverlening!

Innovatie in Dienstverlening! Innovatie in Dienstverlening! Op weg naar de uitvoeringsagenda 2020 Donderdag 27 juni 2013, Q2 Nijmegen Herijking visie op dienstverlening 2005: Antwoord gezamenlijke stip op horizon 2015 gemeenten en

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Aanscherpen en doorontwikkelen compliancy (eisen)

Aanscherpen en doorontwikkelen compliancy (eisen) Aanscherpen en doorontwikkelen compliancy (eisen) Agenda Hoe staat het ervoor met compliancy? (door)ontwikkeling compliancy Compliancy monitor Compliancy bewaking Maatregelen Ontwikkelingen StUF Testplatform

Nadere informatie

Wie A zegt moet ook B zeggen

Wie A zegt moet ook B zeggen Forum standaardisatie Wie A zegt moet ook B zeggen Nico Westpalm van Hoorn Voorzitter Forum Standaardisatie 18 maart 2010 AGENDA 1.Wie a zegt. 2.Voorbeeld Rotterdamse haven 3.Forum en College standaardisatie

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Resultaatgericht werken

Resultaatgericht werken Resultaatgericht werken Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 De afsprakencyclus...4 Stap 1. De voorbereidingsfase...4 Stap 2. Het planningsgesprek...5 Stap 3. Het voortgangsgesprek...5 Stap 4. Het waarderingsgesprek...5

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Flamingo, een open source geo viewer. De doorbraak: een nieuw beheermodel

Flamingo, een open source geo viewer. De doorbraak: een nieuw beheermodel Flamingo, een open source geo viewer De doorbraak: een nieuw beheermodel Flamingo Flamingo is eenvoudig door gebruikers zelf te configureren. Flamingo is veelzijdig in het bieden van eenvoudige toegang

Nadere informatie

Realisatielijn OpenDWR Versie: 0.9 Status: concept ter consultatie

Realisatielijn OpenDWR Versie: 0.9 Status: concept ter consultatie Programma DWR Contactpersonen Jan Arnoud ten Cate Stephan Wildeboer infodwr@rijksoverheid.nl Consultatie Realisatielijn OpenDWR Versie: 0.9 Status: concept ter consultatie Datum 3 februari 2010 1. Inleiding

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Toelichting op College advies met bijlagen

Toelichting op College advies met bijlagen Toelichting op College advies met bijlagen Al in november 2007 heeft het College Standaardisatie besloten dat besluiten van het College bindend zijn voor organisaties die lid zijn van het College, ook

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1. Advies departementale actieprogramma s vermindering administratieve lasten 2002

01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1. Advies departementale actieprogramma s vermindering administratieve lasten 2002 Aan de Minister van Economische Zaken Mevrouw A. Jorritsma-Lebbink Postbus 20101 2500 EC Den Haag Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1 Onderwerp Advies departementale

Nadere informatie

Tweede Voortgangsrapportage Nederland Open in Verbinding. 1. Voortgang en effecten actieplan

Tweede Voortgangsrapportage Nederland Open in Verbinding. 1. Voortgang en effecten actieplan Tweede Voortgangsrapportage Nederland Open in Verbinding 1. Voortgang en effecten actieplan De monitor toont aan dat doelstellingen ten aanzien van de houding en verankering in het beleid grotendeels behaald

Nadere informatie

Naast de beeldwijzer is er ook een communicatiewijzer en een schrijfwijzer voor communicatie over het i-nup.

Naast de beeldwijzer is er ook een communicatiewijzer en een schrijfwijzer voor communicatie over het i-nup. BEELDWIJZER e-overheid Doel en opbouw Deze beeldwijzer is bedoeld voor alle partijen die direct betrokken zijn bij de communicatie naar de diverse stakeholders van de implementatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Regionale Visie en Programma. 11 november 2010

Regionale Visie en Programma. 11 november 2010 Regionale Visie en Programma Dienstverlening in relatie tot IP&A 11 november 2010 De aanleiding van de visie Programma De Andere Overheid (Balkenende II) Doel efficiënter en beter laten werken overheid

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

BABVI/U201200460 Lbr. 12/034

BABVI/U201200460 Lbr. 12/034 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Verlenging reactietermijn ledenraadpleging aanbesteding Burgerzakenmodules uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201200460

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie