Mensen Maken Het Verschil 40 jaar Nederland-Vietnam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mensen Maken Het Verschil 40 jaar Nederland-Vietnam"

Transcriptie

1 01

2

3 Inhoudsopgave Woord vooraf 07 Een mozaïek op een dijk in Amsterdam Nguyen Thu Thuy 09 Een beetje een rolmodel Alfons van Gulick 11 Masterplan voor de Mekongdelta Dao Xuan Hoc 13 Zilver voor zijde Hoang Anh Tuan 15 Niet te beleefd, wel respectvol Thomas Hooft 17 We nemen het stokje over Tran Thi Ha Lan en Tran Thi Lan Ha 19 Volg je passie Duong Khac Linh 21 Op eigen kracht Jan Somers 23 Gezondheidszorg in een vrije markt Pham Manh Hung 25 Als familie Nguyen Quang Kim 27 Nieuwe dingen ontdekken Dang Thi Cam Ha 29 Het is niet alleen business Luu Van Tan 31 Bewust maken en mobiliseren Do Van Nguyet 33 We spreken dezelfde taal Een vredig gevoel Ik heb nogal wat zien veranderen Het leven beter maken Win-win situatie Vuong Dinh Lam Nguyen Anh Tuyet Jaap Brands Dao Tuyet Mai Le Quang Minh

4 Woord vooraf In 2013 is het 40 jaar geleden dat Vietnam en Nederland diplomatieke betrekkingen met elkaar aangingen. Dit vormde de aanleiding om een boek uit te geven met verhalen van Vietnamezen en Nederlanders die in de afgelopen 40 jaar de bilaterale betrekkingen een gezicht hebben gegeven. Zij geven een gezicht aan de brede en uitstekende samenwerking die beide landen hebben opgebouwd op politiek, economisch, academisch en sociaal-cultureel vlak. Een samenwerking die in lijn met de snelle economische groei van Vietnam de afgelopen decennia zich snel heeft ontwikkeld. Inmiddels is Nederland uitgegroeid tot één van de grootste Europese investeerders in en handelspartners van Vietnam. De fascinerende ontwikkeling van Vietnam, met de blik gericht op een betere toekomst, zijn jonge bevolking en unieke positie als toegangspoort tot de Chinese en Zuidoost-Aziatische markten, maken het land tot een aantrekkelijke bestemming voor handel en investeringen. Daarnaast hebben Vietnamezen en Nederlanders eenzelfde instelling: pragmatisch, zakelijk en gericht op partnerschap. Een partnerschap dat op veel terreinen voor de hand ligt doordat Nederland een uitstekende reputatie heeft op terreinen waarvoor Vietnam grote belangstelling heeft. Beide landen liggen aan kusten met een strategische positie in de regio, waardoor transport, logistiek en de maritieme industrie van groot belang zijn. Beide landen liggen in delta s die daarom innovatief moeten omgaan met de kansen en uitdagingen van water en klimaatverandering. Beide landen zijn grote landbouwproducenten en exporteurs, waarbij hoogwaardige Nederlandse kennis en technologie de Vietnamese landbouwproductie kunnen versterken en verduurzamen. Maar ook op andere terreinen, zoals energie en chemie, hebben beide landen elkaar veel te bieden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de betrekkingen tussen onze landen steeds hechter zijn geworden. Onze relatie gebaseerd op ontwikkelingssamenwerking heeft plaatsgemaakt voor een relatie die zich richt op het ondersteunen van duurzame handel en investeringen. Dat doen wij door kansen te identificeren voor Nederlandse en Vietnamese bedrijven en door bij te dragen aan een gezond investeringsklimaat. Tegen de achtergrond van deze ontwikkelingen hebben de personen die geïnterviewd zijn voor dit boek persoonlijk invulling gegeven aan de goede banden tussen beide landen. De inspirerende verhalen van de geïnterviewde personen maakten het samenstellen van dit boek een groot genoegen. Onze dank gaat uit naar hen die hieraan hebben bijgedragen. Allereerst naar Robert Verschuren voor het optekenen van de bijzondere verhalen en naar fotograaf Tran Huy Chien voor het maken van de portretten. Samen hebben zij een rondreis door Vietnam gemaakt om iedereen persoonlijk te ontmoeten voor het optekenen van hun verhaal en het nemen van hun foto. Professor John Kleinen, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, was betrokken in de advisering ter voorbereiding van de samenstelling van dit boek. Zijn adviezen en zijn kennis van de historie van de bilaterale betrekkingen zijn zeer waardevol geweest. De heer Phan Phuong Nam ontwierp zowel het logo voor de viering van 40 jaar diplomatieke betrekkingen als de lay-out van dit boek en de heer Cao Xuan Tu vertaalde alle teksten in het Vietnamees. Tot slot gaat onze bijzondere dank gaat uit naar de 18 personen die bereid zijn geweest hun verhalen met ons te delen. Zij zijn daarmee allen op hun eigen manier het gezicht van een bijzondere vriendschap. Mensen maken inderdaad het verschil. Hanoi, januari 2013 Ambassadeur Joop Scheffers Ho Chi Minh City, januari 2013 Consul-Generaal Simon van der Burg 07

5 Een mozaïek op een dijk in Amsterdam Ik zat bij de eerste lichting studenten aan de Hanoi-Amsterdam School. In 1989 kreeg ik mijn diploma. Veel wisten we toen niet van Nederland, maar we kenden de naam van de man die het initiatief tot de school had genomen: burgemeester Samkalden. Het was van begin af aan dé topschool in Vietnam en dat is het nog steeds. Ex-studenten leveren een waardevolle bijdrage aan onze samenleving. Wat mijzelf betreft: op school tekende ik al portretten van leerlingen en ik ben uiteindelijk kunstenaar geworden. Ik voel me nog steeds nauw bij de school betrokken; nu is mijn zoon een van de geluksvogels die er is toegelaten. Als ex-studenten zijn we trots op onze school. Toen de gemeente in 2010 de naam wilde veranderen, kwam er veel protest. Het is Hanoi-Amsterdam School gebleven en er is nog steeds een bijzondere band met Nederland. In 2011 ontmoetten Prins Willem Alexander en Prinses Máxima leraren en oud-studenten. Ik ben nu een project gestart om samen met de leerlingen de school te decoreren. Openbare kunst, dat is mijn manier om aan de maatschappij te geven. Ik droom ervan om nog eens een project te doen in het land van Van Gogh en Vermeer. Een groot mozaïek op een dijk in Amsterdam, dat lijkt me geweldig. Nguyen Thu Thuy ontwerpt en realiseert openbare kunstprojecten, veelal in samenwerking met internationale kunstenaars. Haar meter lange mozaïek op de dijk langs de Rode Rivier in Hanoi is het grootste muurmozaïek ter wereld en staat in het Guinness Book of World Records. 09

6 Een beetje een rolmodel Ik ben in 1996 naar Vietnam gekomen om een koffie joint venture op te zetten. De eerste op dat gebied met een buitenlands bedrijf. Ik keek eens wat om me heen en zag een nieuw product dat in opkomst was: peper. Toen heb ik in Binh Duong een fabriek voor de verwerking van peper opgestart. Later kwamen daar andere producten bij en nu verwerken we alle mogelijke specerijen voor een wereldwijde afzetmarkt. We halen onze grondstoffen uit meerdere Aziatische landen en ik kan de verschillende culturen dus redelijk vergelijken. Met Vietnamezen is het het makkelijkst samenwerken. Ze staan open voor nieuwe ideeën, zijn leergierig en doelgericht. Er wordt een vijfjarenplan ontwikkeld en dat wordt dan ook uitgevoerd. Met een energie en een dynamiek die voortkomt uit het gevoel dat ze iets in te halen hebben. Toen we hier begonnen werd er nauwelijks peper verbouwd, nu is Vietnam de grootste exporteur ter wereld. Ik ben jarenlang voorzitter geweest van de Netherlands-Vietnam Chamber of Commerce en ik weet dat ik mijn mening over dit land met anderen deel. Nederland is een beetje een rolmodel hier, denk aan zaken als waterbeheersing en landbouw. Dat schept goede kansen voor economische samenwerking. Niet alleen voor grote ondernemingen, maar ook voor het midden-en klein bedrijf. Ik hoop dat de Nederlandse overheid, ondanks alle bezuinigingen, deze ontwikkeling blijft steunen. Alfons van Gulick is algemeen directeur van Nedspice, een groep bedrijven met als activiteit de verwerking van specerijen. Nedspice heeft productiebedrijven in Vietnam en India. 11

7 Masterplan voor de Mekongdelta Nederland lijkt op de Mekongdelta. Even plat, ongeveer evenveel inwoners en voortdurend bedreigd door het water. Alleen heeft Nederland nog meer moeilijkheden moeten overwinnen, want grote delen van het land liggen onder zeeniveau. De Nederlanders zijn voor ons dan ook de logische partners in een gigantisch project dat nu in ontwikkeling is: het masterplan voor de Mekongdelta met het oog op de klimaatverandering. Ik leer veel van de manier waarop ze werken. Hier zijn we gewend vijf of tien jaar vooruit te plannen en voor elke sector apart. Dit masterplan combineert alle socio-economische factoren en richt zich op de verre toekomst, wat in mijn ogen onmisbaar is voor een duurzame ontwikkeling. Vanaf 1998 sponsort Nederland de Coastal Engineering Department van onze universiteit. Ook als vice-minister heb ik regelmatig met Nederlanders samengewerkt. En door de jaren heen heb ik veel vrienden gemaakt. Ik ben onlangs voorzitter geworden van de Vietnam-Netherlands Friendship and Cooperation Association. In die rol zal ik mijn best doen om de samenwerking tussen onze landen te bevorderen. Ik neem mijn Nederlandse vrienden graag mee naar mijn dorp in de Rode rivierdelta. Een typisch Vietnamees dorp, met een kerk, een pagode en een gemeenschapshuis. Zo maken ze ook kennis met de mooie kant van een traditioneler ingestelde samenleving. Dao Xuan Hoc was rector van de Water Resources University in Hanoi, vice-minister van Landbouw en Rurale Ontwikkeling en vice-voorzitter van het Nationale Comité voor Klimaatverandering. Nu is hij hoogleraar. 13

8 Zilver voor zijde 40 jaar diplomatieke betrekkingen? Zeg maar gerust 400 jaar. Ik doceer geschiedenis en specialiseer me in de Vietnamees-Nederlandse betrekkingen in de 17e en 18e eeuw. Ik heb van 2002 tot 2006 in Leiden gestudeerd in een trainingsprogramma voor Aziatische en Afrikaanse universiteitsdocenten uit landen waar de VOC actief was. TANAP heette dat programma: Towards a New Age of Partnership. Die vijf jaar in Nederland waren de mooiste van mijn leven. Begin twintig ben je op een leeftijd waarin je voor alles open staat en ik heb van mijn verblijf genoten. Veel sightseeing en elke dag voetballen. Maar vooral hard gewerkt. Ik heb zelfs Nederlands geleerd. Dat wil zeggen 17e-eeuws Nederlands. Dat hadden we nodig om de VOC-archieven te kunnen bestuderen. Nuttig werk, want daarin zijn een hoop feiten over Vietnam te vinden die hier onbekend zijn. Ik heb, dankzij mijn studie, een nieuwe bladzijde kunnen schrijven in het boek van de Vietnamese geschiedenis. Vergeleken met vroeger is de relatie tussen onze landen enorm gegroeid. De VOC kwam voor de winst. Voor onze zijde. De diplomatie stond in dienst van de handel. Nu beschouwen we elkaar als vrienden en hebben we relaties op vele terreinen. Ik ervaar een bijzondere band tussen Nederland en Vietnam. Die is sterk geworden in de jaren van het embargo, maar heeft zijn wortels in een ver verleden. Hoang Anh Tuan is lector geschiedenis en directeur van het International Graduate Program aan de Universiteit voor Sociale en Menswetenschappen in Hanoi. Zijn dissertatie Silver for Silk is een standaardwerk over de Nederlands-Vietnamese relaties tussen 1637 en

9 Niet te beleefd, wel respectvol Ik heb heel Azië afgereisd om een geschikte plek te vinden voor bloementeelt. In 1993 kwam ik naar Dalat en ik wist dat ik die plek had gevonden. We zijn heel positief ontvangen, er waren nauwelijks obstakels om een bedrijf op te zetten. Vietnamezen houden van bloemen, we hadden het voordeel van een bekend en gewaardeerd product. Nu zijn we de grootste snijbloemenproducent in Zuid-Oost Azië, met een export van 80 miljoen snijbloemen per jaar, voornamelijk naar landen als Australië en Japan. Tegelijk met ons bedrijf heeft de hele Dalat regio zich sterk ontwikkeld. Nu staan er meer dan 2000 hectaren kassen. De kleinere lokale kwekers realiseren een steeds hogere kwaliteit en opbrengst. Om hier te slagen moet je de wet en de cultuur kennen. Open praten, niet te beleefd zijn, wel respectvol. Dan merk je dat de overheid toegankelijk is en serieus naar vragen en problemen kijkt. Vietnamezen zijn voor mij topwerkers, met verantwoordelijkheidsgevoel en ambitie. Je kunt hier makkelijk dingen overdragen. Er zitten nu meer Vietnamezen in onze board of directors dan Nederlanders. En het hoge percentage werkende vrouwen, dat is een grote kracht van de Vietnamese economie. Wij willen voorop blijven lopen in hoogtechnologische bloementeelt, daarom steken we veel aandacht in de training van onze mensen. Als ik alles over moest doen zou ik weer naar Dalat komen. Ik word altijd blij als ik van het vliegveld kom en hier het terrein weer oprij. Ik heb op heel wat plaatsen gewoond, maar dat gevoel heb ik nergens anders ter wereld gehad. Thomas Hooft is de oprichter en algemeen directeur van Dalat Hasfarm, een productiebedrijf van snijbloemen en stekmateriaal, met 2000 medewerkers en een wereldwijde export. 17

10 We nemen het stokje over Ha Lan: Onze moeder wist niet dat ze een tweeling kreeg. Ze had een zware bevalling. Lan Ha: Ze heeft ons later verteld dat er een paar dagen na onze geboorte een gezelschap buitenlanders op bezoek kwam met bloemen. Pas toen we in 1999 van de universiteit kwamen en samen solliciteerden bij MCNV, hoorden we dat deze organisatie het ziekenhuis heeft gebouwd waar wij als eerste baby s geboren waren. Ha Lan: Dat was in die tijd een geweldig geschenk voor de mensen. Quang Tri lag in de gedemilitariseerde zone; de streek was totaal verwoest en behoorde tot de armste in het land. Lan Ha: Wij waren de eerste Vietnamese MCNV-medewerkers hier. Nu nemen Vietnamezen het stokje steeds meer over. We hebben alle kansen gekregen om ons te ontwikkelen. We hebben allebei een jaar in Nederland gestudeerd. Ha Lan: Daar rijden zelfs de professoren op een fiets. Lan Ha: En in de zomer is de dag langer dan de nacht, maar de zon is geen echte zon. Ha Lan: Er blijft een hoop te doen voor organisaties als MCNV. De economische ontwikkelingen maken veel mensen kwetsbaarder. De traditionele uitgebreide familie staat onder druk. We krijgen te maken met nieuwe problemen als ouderenzorg en geestelijke problemen. Lan Ha: We voelen ons gelukkig en trots dat we met MCNV iets voor de kwetsbare mensen in onze samenleving kunnen doen. Tran Thi Ha Lan en Tran Thi Lan Ha zijn stafmedewerkers van het Medisch Comité Nederland Vietnam (MCNV), een hulporganisatie die al sinds 1968 actief is. Ha Lan is project officer, Lan Ha financial officer. 19

11 Volg je passie Ik ben als baby naar Nederland gekomen en opgegroeid als Nederlander. Zes jaar geleden kwam ik terug in Vietnam. Met mijn diploma compositie en productie van de Hogeschool van de Kunsten in Hilversum op zak. Voor ik het wist was ik hier muziek aan het componeren en produceren voor bekende artiesten. Ik heb het geluk gehad dat ik altijd de juiste mensen ben tegengekomen. De muziekindustrie in Vietnam heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld. Vooral de technologische kant. Dankzij mijn opleiding heb ik daar een bijdrage aan kunnen leveren. Het zou mooi zijn als we Nederlandse leraren hierheen konden halen, zodat meer jongeren de kans krijgen het vak te leren. Samen met anderen ben ik aan het kijken of we dit voor elkaar kunnen krijgen. Ik ben me steeds meer Vietnamees gaan voelen. Het eten, het weer, het straatleven, ik ga elke dag met een vakantiegevoel naar mijn werk. Maar met Kerst ga ik naar mijn familie in Nederland. Wat ik mis hier, dat zijn de seizoenen. Voor een artiest geeft elk seizoen andere inspiratie. Heel lekker om thuis muziek te schrijven als het koud is en regent. En het Nederlandse junkfood, kroketten, frikadellen, dat is het beste in de wereld. Muziek brengt mensen samen. Het maakt niet uit waar je vandaan komt. Ik ben nu aan het schrijven voor Koreaanse artiesten. En dit jaar ga ik naar Los Angeles. Dat blijft de ultieme droom van elke artiest en songwriter. Volg je passie, dat is wat ik tegen iedereen wil zeggen. Duong Khac Linh is producer/songwriter bij Soul Entertainment in HCMC. 21

12 Op eigen kracht Toen ik hier pas begon, kreeg ik de indruk dat de werkers net deden alsof ze werkten en dat de regering net deed alsof ze betaalden. Er werd confectie voor de Russische markt gemaakt, spul dat je in Nederland nog niet kon weggeven. Pas later ben ik gaan inzien hoe snel Vietnamezen leren. Zij hebben het in de vingers. De mensen hier hebben zich door een ontzettend moeilijke tijd heengeslagen en hun levenspeil op hun eigen kracht enorm verbeterd. Ik kwam in Je mocht toen als buitenlander alleen in het Rex hotel wonen. Ik heb machines gekocht en een confectiefabriekje aan de loop gebracht. Voor elk overhemd van een dollar betaalde de regering mij vijftig cent terug voor de machines. In 1993 heb ik de eerste hal van mijn huidige bedrijf gebouwd in een gehuurd rijstveld. Ik wilde de fabriek naar de werkers brengen in plaats van de werkers naar de stad. Nu staan er vier grote productiehallen en werken er mensen, die voornamelijk hoge kwaliteit werkkleding voor de export maken. Het wordt overigens steeds moeilijker om aan personeel voor een confectiefabriek te komen. Ouders stimuleren hun kinderen om zo n hoog mogelijke opleiding te volgen. Ik zie vooral nog mogelijkheden langs de kust, vissersplaatsen waar veel werkloosheid is en nauwelijks industrie. Ik woon hier nu 25 jaar. Vietnam is goed voor me geweest. Ik heb een Vietnamese vrouw-zij is de CEO van het bedrijf-en twee opgroeiende kinderen. Het liefst zijn wij op onze boerderij buiten Hanoi. Jan Somers is oprichter en bestuursvoorzitter van Venture International, een confectiebedrijf met vestigingen in Vietnam en Laos. 23

13 Gezondheidszorg in een vrije markt Ik heb in 1983 in Nederland gestudeerd. Als deelnemer aan het Vietnam Holland Project van het Vietnamese ministerie van Onderwijs en de Universiteit van Amsterdam. Mijn werkterrein als onderzoeker was epidemiologie, lepra met name. In samenwerking met Nederlandse wetenschappers heb ik in dat jaar het eerste moderne leerboek over immunologie voor Vietnamese studenten kunnen schrijven. Toen ik terugkwam begon ik hieruit les te geven en ik werd voorzitter van de immunologie afdeling van de Hanoi Medical University. Dat ene jaar in Nederland heeft mij sterk beïnvloed. Ik heb er veel ziekenhuizen bezocht, ook als patiënt helaas, voor een oogoperatie, en ik sloeg steil achterover van het hoge niveau van de gezondheidszorg. Een andere indruk die me is bijgebleven is dat Nederlanders elke vierkante centimeter van het land gebruiken. En de ontvoering van Heineken, dat weet ik nog goed. Het losgeld werd gevonden in de bossen vlakbij waar ik woonde. Vorig jaar ben ik teruggegaan, met mijn familie. Ik heb hen meegenomen naar de Keukenhof en de windmolens natuurlijk. Een ding waar Nederland ons vandaag de dag goed mee zou kunnen helpen is het managen van de gezondheidssector in een vrije markt. In Vietnam willen wij naar een systeem waarin goede zorg voor iedereen toegankelijk is. Dat is een basisvoorwaarde voor een menselijke samenleving. Maar wij hebben geen ervaring met het managen van de gezondheidszorg als marktmechanisme. Nederland heeft een goed systeem, daar willen wij graag van leren. Pham Manh Hung is president van de Vietnam Medical Association en voormalig vice-minister van Gezondheid. 25

14 Als familie De Technische Universiteit Delft is onze belangrijkste internationale partner; we hebben al meer dan tien jaar een nauwe band. Met steun van de TU hebben wij onze Coastal Engineering Department kunnen opzetten, de hele staf is in Delft getraind. Nu zijn we een nieuw groot project gestart, het NICHE project. We gaan samen drie masterprogramma s ontwikkelen. Door dit project willen we de belangrijkste universiteit op ons gebied in Vietnam worden. Met dank aan Nederlandse subsidie en-wat belangrijker is-nederlandse kennis op het gebied van waterbeheersing. Ik heb zelf mijn opleiding gehad in Japan, maar mijn dochter gaat binnenkort waarschijnlijk in Den Haag studeren. Japanners en Nederlanders, dat zijn internationaal gezien de mensen waar ik het prettigst mee kan werken. Wat me opviel in Nederland: veel professoren waar ik mee sprak hebben ons al tijdens de oorlog gesteund. Toen ze zelf nog student waren. Er is veel sympathie voor Vietnam in Nederland. En omgekeerd heeft Nederland een goed imago in Vietnam. Dat is veelbelovend voor onze toekomstige samenwerking. Hoe verder we ons ontwikkelen, hoe minder ontwikkelingshulp we kunnen verwachten natuurlijk. Dan zal er een gelijkwaardige samenwerking groeien waarvan we beiden evenveel profijt hebben. Voor mijzelf en onze universiteit hoop ik dat de relatie met onze Nederlandse partners heel lang mag duren. We werken samen als vrienden. Als familieleden zelfs. En familie is erg belangrijk in het leven van een Vietnamees. Nguyen Quang Kim is rector van de Water Resources University in Hanoi. 27

15 Nieuwe dingen ontdekken Toen ik bij DSM in Geleen was, vroeg ik wat de tekst op de gevel van het laboratorium betekende. En weet je wat? Het is de vertaling van een Vietnamees gezegde: Als je de vrucht eet, herinner je dan wie de boom heeft geplant. Dat is een heel toepasselijk motto voor het R&D programma waar mijn instituut samen met Nederlandse universiteiten en bedrijven aan werkt. Bio-based economy, het ontwikkelen van een duurzame economie gebaseerd op biomassa, planten dus. Uit biomassa kan brandstof worden gewonnen, dat is algemeen bekend. Maar biomassa kan ook worden afgebroken tot chemische bouwstenen voor een groot aantal andere producten. Het is een onuitputtelijke bron, die zich steeds vernieuwt. Onze joint venture is dan ook een project van wereldbelang, waaraan toponderzoekers uit Nederland en Vietnam samenwerken. Onze landen vullen elkaar goed aan. Nederland heeft een technologische voorsprong, Vietnam een enorme biodiversiteit. Ik voel me goed tussen mijn Nederlandse collega s. Ze zijn open, eerlijk, vriendelijk. Wetenschappers onder elkaar, we werken samen en we lachen samen. Ik was met een groep Nederlanders in een restaurant in Danang en ze wilden allemaal vissaus proberen. Kom daar bij de meeste buitenlanders maar eens mee aanzetten. Wij willen nieuwe dingen ontdekken, hè. Niet alleen in ons vak, maar op elk gebied. Zo zitten wetenschappers nou eenmaal in elkaar. Dang Thi Cam Ha is als onderzoekster verbonden aan VAST (Vietnam Academy of Science and Technology). In het verleden ontwikkelde zij onder meer methoden om Agent Orange besmetting op te ruimen en watervervuiling door olie te bestrijden. 29

16 Het is niet alleen business In Vietnam zie je overal rijstvelden, in Nederland groene weiden met zwart-witte koeien. Dat geeft wel zo n beetje aan wat mijn werk inhoudt. Nederland is een zuivelland, hier is de productie en consumptie van melk een gebied dat nog ontwikkeld moet worden. Wij consumeren 15 kilo zuivel per persoon per jaar, tegen Nederlanders 200. Ik werk bij FrieslandCampina sinds ze naar Vietnam kwamen, in Van begin af aan hebben we lokale productie gestimuleerd en dat is mijn werkgebied. Een gebied met toekomst: vergeleken met andere boerenbedrijven heeft een melkveehouder een geldmachine. Elke dag opbrengst, de melkprijs is heel stabiel en de veestapel een groeiend bezit. Ik leid ons programma om de boeren te ondersteunen. Stap voor stap bouwen we samen aan de kwaliteit en een hogere opbrengst. Wist je dat onze koeien nu meer dan 80% Holstein-Friesland bloed hebben? Ik heb veel geleerd van mijn Nederlandse collega s. Over discipline en kwaliteitsdenken bijvoorbeeld. Onmisbaar in ons vak. Aan de andere kant leren ze ook van ons. Vooral als we na werktijd met een drankje over ons leven en onze families praten. Hoe de mensen hier denken bijvoorbeeld en hoe zij hun brood verdienen. Daar lopen Vietnamezen niet zo mee te koop en zeker niet met nieuwe kennissen. Elke keer als ik op pad ga en boerenbedrijven bezoek zie ik veranderingen. Hogere productkwaliteit, dus een hoger inkomen, nieuwe investeringen, betere leefomstandigheden. Het is niet alleen business wat we hier doen. Voor mij is het meer. Luu Van Tan is Diary Development Manager bij FrieslandCampina Vietnam. In deze functie is hij verantwoordelijk voor het voorlichtingsprogramma voor zuivelboeren, kwaliteitsbewaking en het distributienetwerk van meer dan Vietnamese melkveebedrijven. 31

17 Bewust maken en mobiliseren Vietnamezen zijn vooral geïnteresseerd in economische ontwikkeling. Dat is heel goed te begrijpen, maar ik hoop dat er ook meer aandacht komt voor het milieu. Dat is waar wij bij Live & Learn aan werken. Ik zie het niet als vechten tegen windmolens. Vietnam is een land van jongeren. We willen de jeugd bewust maken en mobiliseren, zodat denken in duurzame oplossingen een onderdeel van de levensstijl wordt. En niet alleen iets waar non-gouvernementele organisaties zich mee bezig houden. Ik heb van 2003 tot 2005 in Wageningen gestudeerd. Mijn onderwerp was de economie van plattelandsontwikkeling. Die twee jaar heeft grote invloed op me gehad. Ik kon er met gelijkgestemden praten over de dingen die mij aan het hart gaan. Organische producten bijvoorbeeld, dat is hier meer een hobby van de rijken; in Nederland liggen de winkels er vol mee. En de manier waarop Nederlanders discussiëren. Ze lokken je graag uit de tent. Je moet goed je standpunt kunnen vertolken. Ik heb er een hoop vrienden aan overgehouden, we netwerken nog steeds. Voor NESO (Netherlands Education Support Office) maak ik een praatje met jongeren die in Nederland gaan studeren. Ik vertel ze over mijn ervaringen, zodat ze een beetje voorbereid zijn. Op politiek gebied gebeuren er in Vietnam goede dingen. Met een enthousiaste jonge generatie, die opgroeit met technologische kennis en informatie, kunnen we nu een stap verder gaan in de opbouw van een gezondere samenleving. Do Van Nguyet is oprichtster en directeur van Live & Learn for Environment and Community, een Vietnamese non-gouvernementele organisatie. Ze bouwt netwerken van jonge mensen die zich inzetten voor het milieu en voor goed bestuur. 33

18 We spreken dezelfde taal Toen ik voor het eerst in Rotterdam was keek ik mijn ogen uit. Hoe de containers in de haven werden getransporteerd. Helemaal automatisch, met één man aan de knoppen. Dat zullen we op een dag ook in Vietnam hebben, dacht ik toen. Een van mijn belangrijkste projecten op de Vietnam Maritime Administration was de bouw van vier zoek-en reddingsschepen door Damen Shipyards. Met een flinke Nederlandse subsidie. Aan dit succesvolle project hebben elk jaar veel zeelieden hun leven te danken. Ik ben er een aantal keren voor naar Nederland geweest en vond de contacten altijd plezierig en gemakkelijk. Er liggen hele oceanen tussen ons, maar als het over zeevaart gaat spreken we dezelfde taal. De samenwerking tussen onze twee waterlanden is voor ons allebei interessant. In Vietnam zijn er goede mogelijkheden voor Nederlandse ondernemingen. Zo heb ik zelf een rol mogen spelen in de joint venture tussen Damen en Song Cam Scheepswerf in Haiphong. En er worden grote havenprojecten ontwikkeld, waarbij Nederlandse expertise uitstekend van pas komt. In de toekomst zullen we volwaardige partners zijn op maritiem gebied. Maar ondertussen kunnen we over zeevaart en havenmanagement nog wat van Nederland leren. Ik ben dan ook erg blij met de samenwerking tussen onze universiteiten en zou graag zien dat meer Vietnamese studenten de kans krijgen in Nederland te studeren. Vuong Dinh Lam was van 2004 tot 2010 algemeen directeur van de Vietnam Maritime Administration en verantwoordelijk voor de gehele maritieme sector in Vietnam. 35

19 Een vredig gevoel Als je bij Shell werkt heb je natuurlijk veel Nederlandse en Engelse collega s. Met Nederlanders bouw je gemakkelijk een relatie op. Zij zijn eenvoudig, informeel, vriendelijk. Bij Shell Vietnam ben ik verantwoordelijk voor New Business en overheidsrelaties. Wat mij in mijn werk bijzonder aantrekt is de nadruk op duurzame ontwikkeling en de wil om iets te betekenen voor lokale gemeenschappen. De Shell Eco-Marathon bijvoorbeeld, waarin we wereldwijd studenten uitdagen om voertuigen te bouwen die zo ver mogelijk komen op zo weinig mogelijk brandstof. Onze beurzen voor postacademische studies in Nederland en Engeland. Programma s om mensen bewuster te maken op het gebied van verkeersveiligheid. Of de management training voor stafleden van de World Heritage Site Ha Long Bay: heel verschillende projecten, maar allemaal vanuit de visie dat we de wereld een stukje beter kunnen maken voor toekomstige generaties. We werken hierbij nauw samen met de Vietnamese overheid en organisaties als UNESCO en Earthwatch. Want samenwerking staat aan de basis van elk succes. Daarom ben ik ook blij met de actieve ondersteuning door de Nederlandse ambassade. Een levendig zakenverkeer tussen onze landen is even aantrekkelijk voor Nederlandse als voor Vietnamese bedrijven. Ik kom regelmatig in Nederland. Ik voel me er altijd heel vredig. Nederlandse mensen kijken zo vriendelijk in openbare ruimten. En al die fietsen met boodschappenmandjes, dat doet me denken aan het oude vertrouwde Vietnam. Nguyen Anh Tuyet is Business Development & Government Relations Manager bij Shell Vietnam. 37

20 Ik heb nogal wat zien veranderen Ik nam de mensen van de ambassade weleens mee naar de aardappelvelden. Kwamen ze ook nog eens buiten Hanoi, want dat mocht normaal niet. Ja, het waren andere tijden toen ik hier begon. Ik was er al heel vroeg bij, in Ik kwam voor het Komitee Wetenschap en Techniek, een solidariteitsbeweging uit 1971, om een fabriek voor de reparatie van landbouwmachines te bouwen. Ik vond het allemaal zo gek gaan in dit land, ik wilde zien hoe het zich zou ontwikkelen. Ik ben gebleven. En ik ben in de loop der jaren veel verschillende uitdagingen aangegaan. Aardappelen geteeld in de Rode rivierdelta, bosbouw, honing, fruit, visteelt. Tegenwoordig exporteer ik thee en kruiden. Zo n 600 kleine boeren verdienen daar een deel van hun inkomen aan. Ik heb nogal wat zien veranderen. Toen ik kwam draaide het om hulpverlening, al werd er vaak niet goed over de opvolging van die hulp nagedacht. Nu groeit er een ipad generatie op. Vietnamezen zijn, net als Nederlanders, praktisch ingestelde mensen; ze pikken heel snel kennis op. Ons comité is nu af aan het bouwen, we worden oud. De fondsen die we nog hebben gaan naar opleidingsprojecten. Onder andere een project tussen de TU Delft en de Hanoi University of Technology, om jonge architecten te leren energiezuiniger te bouwen. Vietnam heeft me persoonlijk veel gebracht. Bevrediging in mijn werk, een aardige familie, en ik heb veel geleerd. Jaap Brands is medeoprichter van het Comité Wetenschap en Techniek en eigenaar van Vi Vang Company, exporteur van organische en fair trade producten. 39

21 Het leven beter maken Nederlanders zijn groot, maar dat wil niet zeggen dat ze anderen klein maken. Dit zei ik tegen nieuwe medewerkers die zich overrompeld voelden als ze voor het eerst met Nederlandse collega s te maken kregen. Nu kijken we er anders tegenaan, maar toen we hier begonnen, in 1995, moesten we alles leren. Wat wisten we van moderne productietechnologie, van marketing? Wat me aansprak is dat Nederlanders ook van ons wilden leren. Als het op praktische oplossingen aankwam luisterden ze goed naar ons. Unilever was de eerste fast moving consumer goods multinational die naar Vietnam kwam. We zijn groot geworden omdat in alles wat we doen de mens centraal staat. Vietnamezen zijn altijd bezig hun leven beter te maken en verzorgende producten zijn een van de eerste dingen waar je aan denkt. Wat we gemeen hebben, Vietnamezen en Nederlanders? Dingen als doelgerichtheid, hartstocht voor je werk en de principes waar je voor staat. En we houden allebei van zakendoen. Als je eenmaal een gezamenlijke agenda hebt, vallen alle verschillen weg. Ik hou nu zelfs van Nederlandse kaas, al ben ik van Hanoi en dus niet zo avontuurlijk als het op eten aankomt. Als economische partners vullen we elkaar goed aan. In business en technologie kunnen we nog wat van Nederland leren en voor Nederland is Vietnam een groeiende markt met een jonge bevolking die vooruit wil op elk gebied. Ik ben blij dat ik daar door mijn werk een heel klein stukje aan bij kan dragen. Dao Tuyet Mai was lid van het team dat de komst van Unilever naar Vietnam voorbereidde. Nu is zij, als vice-president, verantwoordelijk voor strategic business development bij Unilever Vietnam. 41

22 Win-win situatie In 1983 ging ik voor een jaar naar Wageningen. Ik heb er mijn master gehaald. Daarna ben ik vele malen terug geweest in Nederland. Ik was een van de eerste studenten die naar het Westen gingen; in die dagen hadden we meer contacten met het Oostblok. Mijn studierichting was water resources management en waar kun je daar beter voor zijn dan in Nederland? De eerste dag kreeg ik geld voor mijn levensonderhoud van de secretaresse. Ik was niet onder de indruk: bankbiljetten met vogels en bloemen, dat kon nooit veel zijn. Tot ik zag wat ik er in de supermarkt voor kon kopen. Wat voelde ik me rijk. In die tijd was alles in Vietnam nog gerantsoeneerd, kregen we twee flesjes bier voor Nieuwjaar. Nu kijken Vietnamese studenten niet meer vreemd op als ze in het buitenland komen, maar in die dagen was het een schok. Een grote kracht van Nederlandse universiteiten is de gemengde cultuur, de internationale programma s. Het belangrijkste dat ik er geleerd heb is teamwork. Over de dingen discussiëren en tot een consensus komen. Dat heeft me veel gebracht in mijn latere carrière. We werken nog steeds nauw met Wageningen en andere Nederlandse partners samen. Op het moment loopt er een project over klimaatverandering en water management. Studentenuitwisseling is een win-win situatie; onze studenten behoren altijd tot de besten en dragen bij aan de kwaliteit van het onderzoek. Le Quang Minh was 30 jaar rector van de Universiteit van Can Tho. Tegenwoordig is hij als vice-president verantwoordelijk voor internationale relaties bij de Vietnam National University in HCMC. 43

Vietnam biedt kansen voor Hoogeveense ondernemers. Doet u mee? Handelsreis naar Vietnam 25 tot en met 31 maart 2017

Vietnam biedt kansen voor Hoogeveense ondernemers. Doet u mee? Handelsreis naar Vietnam 25 tot en met 31 maart 2017 Vietnam biedt kansen voor Hoogeveense ondernemers. Doet u mee? Handelsreis naar Vietnam 25 tot en met 31 maart 2017 Wat heeft Vietnam u te bieden? Vietnam biedt veel kansen voor u als ondernemer. Het

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Verteld door Schulp en Tuffer

Verteld door Schulp en Tuffer Verteld door Schulp en Tuffer Het allereerste kerstfeest Het allereerste kerstfeest Verteld door Schulp en Tuffer Vertaald en bewerkt door Maria en Koos Stenger Getekend door Etienne Morel en Doug Calder

Nadere informatie

Trots op hun oogst IK KWEEK MIJN GROENTEN LIEVER ZELF. MOESTUIN / Vijf tuiniers over schoffelen, zaaien, oogsten en genieten.

Trots op hun oogst IK KWEEK MIJN GROENTEN LIEVER ZELF. MOESTUIN / Vijf tuiniers over schoffelen, zaaien, oogsten en genieten. 112 12 JULI 2014 ELSEVIER Trots op hun oogst MOESTUIN / Vijf tuiniers over schoffelen, zaaien, oogsten en genieten. Liza Karsemeijer Foto s René van der Hulst IK KWEEK MIJN GROENTEN LIEVER ZELF JOHN VAN

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak 26-03-2015 Toespraak van de staatssecretaris Dijksma (EZ) bij het Groentecongres op 26 maart 2015 in het World Trade Centrum in Rotterdam.

Nadere informatie

AVANS HOGESCHOOL. Nies Rijnders Manager of Centre of Expertise for Sustainable Business

AVANS HOGESCHOOL. Nies Rijnders Manager of Centre of Expertise for Sustainable Business Economische opgave Internationalisering - Kennis: wat gebeurt daar? - Verzoek van het bedrijfsleven uit de Osse Haven: logistieke hub - Internationale bedrijven naar Oss - Platform om andere partijen te

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Naam: Werken voor geld

Naam: Werken voor geld Naam: Werken voor geld Dat niet alle Nederlanders koeien melken en kaas maken voor hun werk wist je waarschijnlijk al. Maar wat doen Nederlanders nog meer en wat maakt Nederland zo bijzonder om in te werken?

Nadere informatie

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013 www.kidpartners.nl KIDmail 25 Januari 2013 Allereerst willen wij jou een stralend 2013 wensen met de onderstaande doodle. Je kunt zelf invullen waar jouw ster het komend jaar gaat stralen. We hebben het

Nadere informatie

Hoe gaat het met je studie?

Hoe gaat het met je studie? 195 195 HOOFDSTUK 12 Hoe gaat het met je studie? WOORDEN 1 Kies uit: onvoldoende controleren gymnastiek mening huiswerk 1 Heb je je al gemaakt? 2 Ik was op school niet zo goed in. Ik vond sport niet leuk.

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent.

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent Zo! Goedemorgen of goedemiddag, wat is t? Ik moet zo de koeien weer melken, dus... Excuus, dat ik wat stink. Ik heb het zo

Nadere informatie

Ronald van Peperstraate. Voormalig algemeen directeur, Joulz

Ronald van Peperstraate. Voormalig algemeen directeur, Joulz Ronald van Peperstraate Voormalig algemeen directeur, Joulz Het leiden van een groot bedrijf Ik kom zelf uit de bouwsector. Hier werd ik aangesteld om van Joulz een aannemersbedrijf te maken. Maar ik wilde

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS kok boer vader ondernemer IK BEN VADER, KOK, BOER EN ONDERNEMER. Het verhaal dat ik vandaag ga vertellen: Ik ben, kok, boer en ondernemer. JEUGD KEUZES, KEUZES, KEUZES. ACHTERGROND:

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

Dames en heren, Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen.

Dames en heren, Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dames en heren, Ik sta hier vandaag

Nadere informatie

Toespraak. Toespraak staatssecretaris Van Rijn bij EUconferentie. Dames en heren,

Toespraak. Toespraak staatssecretaris Van Rijn bij EUconferentie. Dames en heren, Toespraak Toespraak staatssecretaris Van Rijn bij EUconferentie over dementie 9 mei 2016 Dames en heren, Kijk om u heen. U ziet portretten van mensen met dementie. Ze zijn gemaakt door de kunstenaar Herman

Nadere informatie

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Het ontstaan van koken... 3 De eerste ontdekking... 3 Het eerste beetje koken... 3 De ontwikkelingen... 3 Kok worden...

Nadere informatie

Nieuwsbrief maart TET 2013 is weer voorbij

Nieuwsbrief maart TET 2013 is weer voorbij Nieuwsbrief maart 2013 - TET 2013 is weer voorbij 2013 het jaar van de slang Het belangrijkste feest in Vietnam, Tết Nguyên Đán, oftewel het Vietnamees Nieuwjaar is al weer een aantal weken voorbij. Vietnam

Nadere informatie

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak Willem Braak Maandag 15 oktober start Opleidingscentrum Granbeeuw met een fundraiser voor een nieuw initiatief: Vrienden van Opleidingscentrum Granbeeuw. Het bedrijfsleven zal benaderd en aangemoedigd

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Wat was voor jou de belangrijkste reden om aan dit project mee te werken?

Wat was voor jou de belangrijkste reden om aan dit project mee te werken? Carpe Diem! Afgelopen december vertrokken vijf Nederlandse dames naar het prachtige Zuid-Afrika om hier mee te werken aan een summerschool in een township in Hermanus. Dit is een project van People4Change,

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Op uitwisseling in Japan: een studieverslag

Op uitwisseling in Japan: een studieverslag Op uitwisseling in Japan: een studieverslag door: Martijn Huisman (311382) makaveli_mh@hotmail.com 'Studeren in het buitenland opent letterlijk je blik op de wereld' Annegien Tegelaar-Prins. Ik heb Annegien

Nadere informatie

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal" Dordrecht 1945

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal Dordrecht 1945 JAN STEVENS Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 r JAN STEVENS 4 Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 voor Minke « Die lentemorgen, vroeg - ben ik door de boomgaard gegaan en het was of

Nadere informatie

Unieke kennissamenwerking Nederlandse groene onderwijskolom in Vietnam. www.freshstudio.vn

Unieke kennissamenwerking Nederlandse groene onderwijskolom in Vietnam. www.freshstudio.vn Unieke kennissamenwerking Nederlandse groene onderwijskolom in Vietnam s, graphics and text) is the property of Fresh Studio and as such is Any unauthorised reproduction or copying of this design featured

Nadere informatie

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine,

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine, Een rondje regio... Ko-Kalf Nou kan ik wel een hele Blonde d Aquitaine, maar daar zit je ook niet middag blijven praten over op te wachten! Een plek waar het zo rustig is, als in de stal van boerenbedrijf

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 5 6

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 5 6 Ik ben de Klomp De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Naam en telefoon. Kraus, Ronald 9402 Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Kraus, Ronald 9402 Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Handelsreis naar Vietnam Datum 15-09-2015 Naam en telefoon Kraus, Ronald 9402 Afdeling SLWE Portefeuillehouder Buijs-Glaudemans, Wobine Wat adviseer je te besluiten? 1. Deelname van Oss aan een

Nadere informatie

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549.

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549. Over is de oudste zoon van de machtige keizer Karel V. Karel is geboren in Gent en is regelmatig in de Nederlanden. is geboren in Spanje en groeit daar op. Zijn vader ziet hij maar weinig, die is altijd

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl

Meer informatie en bestellingen: www.dynamicfood.nl / info@dynamicfood.nl Dit essay is gepubliceerd in het boek Dynamic Food (2013). Dynamic Food is een reizend platform dat onderzoek doet naar en informatie verzamelt over de relatie tussen stad en platteland. In 2050 zal 75%

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

Infofiche 1. Eten: vroeger en nu. Doelstellingen

Infofiche 1. Eten: vroeger en nu. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen zien in dat het voedingsaanbod en de voedingsgewoonten sterk zijn veranderd in de loop van de geschiedenis. De leerlingen kunnen een verband leggen tussen de toenemende

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Ouderen - De Klantsegmenten

Ouderen - De Klantsegmenten Ouderen - De Klantsegmenten 1. Tom The Nestor - De Conservatieve 2. Emma The Escapist - De Genieter 3. Martha The Explorer - De Ontdekker Houding Behouden / Verzorgen Bezitten / Verwennen Ontplooien /

Nadere informatie

meest geweldige beslissing de basis van je hele business speels avontuur

meest geweldige beslissing de basis van je hele business speels avontuur Proficiat! Dit is de meest geweldige beslissing die je kon nemen om jouw business te doen uitgroeien van een zaadje (lees: passie) naar een tuin vol bloemen (lees : fulltime inkomen). Echt waar. Dit wordt

Nadere informatie

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! 3.5.1. Verkenning van het verhaal " #

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! 3.5.1. Verkenning van het verhaal  # 3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren 1 3.5.1. Verkenning van het verhaal "# $$ %& " # 1 H. BERGHMANS & G. EVRARD, Bijbelverhalen in beeld, het leven van Jezus, Altoria Averbode, 1999. ' 3.5.2. Uitdieping

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2010

Nieuwsbrief oktober 2010 Nieuwsbrief oktober 2010 Hans-Victor Selder, voorzitter KoD op bezoek in MATH Tijdens mijn verblijf in zuid-oost Azie vaan 5 augustus t/m 25 september 2010, heb ik van 15 20 september een bezoek gebracht

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen!

Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen! Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen! Maar om nog eerlijker te zijn, gisteren zag ik er heel

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Rotary in Nederland. Een wereldwijd netwerk van betrokken vrijwilligers

Rotary in Nederland. Een wereldwijd netwerk van betrokken vrijwilligers Maandbrief Januari Rotary Awareness-Month. Rotary in Nederland Een wereldwijd netwerk van betrokken vrijwilligers Rotary International District 1610 Beste Rotarians, Allereerst wens ik u allen een goed

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Koffie en Carbon in Mexico

Koffie en Carbon in Mexico Koffie en Carbon in Mexico Project voorstel van Solidaridad Oktober 2016 Uit de studie die Hesselink heeft laten uitvoeren door Ecofys, blijkt dat de CO2-voetafdruk van koffie voor 14% bij de plantage

Nadere informatie

Maak van je Passie je Bedrijf

Maak van je Passie je Bedrijf - Stappenplan - Sheila van den Bosch www.maakvanjepassiejebedrijf.nl Inleiding Ondernemen geeft je de vrijheid om zelf te bepalen wat je doet, hoe je dat doet, waar je dat doet en voor welke klanten je

Nadere informatie

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar)

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) BELLA (II) 02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) In 2007 kwam je voor het eerst lessen op onze hondenschool. Je had als pup eerder getraind op een andere school maar moest daar stoppen vanwege ED operaties aan

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Kees Smit, Centre for International Cooperation, VU Aemro Bizuneh Bahir Dar University

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

ID 343 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) Pedagogische Wetenschappen.

ID 343 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) Pedagogische Wetenschappen. ID 33 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Pedagogische Wetenschappen optie: Land (bestemming) Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen.

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 103 103 HOOFDSTUK 7 Wat gaan we doen? WOORDEN 1 Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 2 Op 22 november zijn we 25 jaar

Nadere informatie

Steun in de rug voor studenten

Steun in de rug voor studenten Steun in de rug voor studenten Het Leids Universiteits Fonds (LUF) zet zich sinds 1890 in voor de bloei van de Universiteit Leiden, met subsidies voor wetenschappers en studenten. Eén van de fondsen waarmee

Nadere informatie

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier

Veilig Nederland. Uw veiligheidsleverancier Veilig Nederland Uw veiligheidsleverancier Woord vooraf Onderweg naar huis lastig worden gevallen op straat? s Ochtends, als u naar uw werk gaat, erachter komen dat uw auto is gestolen? U en uw gezin levend

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 1 Je ouders zijn ook maar mensen 11 2 Eerst ruzies, nu ook nog de scheiding 21 3 Dit is niet eerlijk! 31 4 Wat cijfers ons leren 41 5 En toen veranderde mijn wereld 51 6 Bij wie

Nadere informatie

Zo licht als een veertje, zweeft ze door de straten. Gedragen door de wind en uitgevaagd door zijn tranen. Sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden, ze

Zo licht als een veertje, zweeft ze door de straten. Gedragen door de wind en uitgevaagd door zijn tranen. Sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden, ze Moeder Natuur Zo licht als een veertje, zweeft ze door de straten. Gedragen door de wind en uitgevaagd door zijn tranen. Sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden, ze laat ze smelten op haar tong. Ze is als

Nadere informatie

Een goed leven voor.

Een goed leven voor. Een goed leven voor. Juultje Holla - Perspectief - maart 2013 Als onderdeel van het ZonMW project Zeggenschap en Inclusie Met dank aan Rob, die mij hierbij enorm geholpen heeft. Een goed leven voor. Een

Nadere informatie

Interactief - augustus 2014

Interactief - augustus 2014 La Paz, 30-09-2014 Beste lezer, Allereerst de hartelijke groeten van de hoge hoogten van het regiokantoor van ICCO/Kerk in Actie in La Paz, Bolivia. Hierbij ontvangt u het halfjaarlijkse verslag van de

Nadere informatie

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincie Utrecht. Iedereen die in Utrecht

Nadere informatie

Prins Carlos de Bourbon de Parme

Prins Carlos de Bourbon de Parme Prins Carlos de Bourbon de Parme Prins Carlos de Bourbon de Parme is directeur van INSID, Institute for Sustainable Innovation & Development. Een onafhankelijke stichting die als doel heeft het versnellen

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Vietnamese en Thaise markt interessant voor Nederlands fruit. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Vietnamese en Thaise markt interessant voor Nederlands fruit. In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Vietnamese en Thaise markt interessant voor Nederlands fruit In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Vietnamese en Thaise markt interessant voor Nederlands fruit De Russische boycot van landbouwproducten

Nadere informatie

worden. Het gaat immers in dit leven niet om wat je hebt, het gaat om wat je doet.

worden. Het gaat immers in dit leven niet om wat je hebt, het gaat om wat je doet. Voor oma. Het gaat in dit leven niet om wat je hebt. Het gaat in dit leven om wat je doet. Het gaat om de keuzes die je maakt. Open je hart voor de ander, want je bent, omdat wij samen zijn. In de winter

Nadere informatie

Hoi allemaal, Groetjes, Kim

Hoi allemaal, Groetjes, Kim Even voorstellen Ik heet Harjon van den Poll, ben 38 jaar, getrouwd en vader van twee kinderen. Ik ben creatief, ondernemend, sociaal en sportief. Mijn passie is om mensen te laten ervaren wat ze willen

Nadere informatie

Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren.

Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren. Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren. Tijdens een eendaagse workshop gaan de trainers van Kerling Consulting en de Hong Kong Kamer van Koophandel dieper in op de verwachtingen

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Op een gure februaridag worden wij, de stagiare M. Eshuis en ik, warm onthaald door de heer en mevrouw Havik.

Op een gure februaridag worden wij, de stagiare M. Eshuis en ik, warm onthaald door de heer en mevrouw Havik. Slager Cees Havik Op een gure februaridag worden wij, de stagiare M. Eshuis en ik, warm onthaald door de heer en mevrouw Havik. Zij dreven hun slagerij "Havik" op de Zuiddijk nr. 186 in Zaandam. Op een

Nadere informatie

Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap

Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap Augustus 2015 Het meeste wetenschappelijk onderzoek wordt betaald door de overheid uit publieke middelen. De gevolgen van wetenschappelijke kennis voor de samenleving

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Doorzetten: is het leren van geduld om te blijven proberen. Moed hebben om niet op te geven.

Doorzetten: is het leren van geduld om te blijven proberen. Moed hebben om niet op te geven. 1 KARAKTER DOELSTELLING Kiezen voor Doorzetten Doorzetten: is het leren van geduld om te blijven proberen. Moed hebben om niet op te geven. Het doel is de kracht en de noodzaak om veel fouten te maken

Nadere informatie