docenten handleiding CP06 Lezen en spelen OGODH6-V1.1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "docenten handleiding CP06 Lezen en spelen OGODH6-V1.1"

Transcriptie

1 docenten handleiding CP06 Lezen en spelen OGODH6-V1.1

2 Lezen en spelen CP06 Waar gaat het over? Introductie In deze praktijksituatie gaat het over educatieve activiteiten voor en door kinderen: voorlezen, zelf boekjes lezen, samen boekjes en cd-roms uitzoeken in de bibliotheek, spelletjes doen. Centraal in de situatie staat de bibliotheek. De inburgeraar / ouder moet zichzelf en zijn/haar kind lid kunnen inschrijven als lid van de bibliotheek. Hij/zij moet met het kind boeken kunnen zoeken en lenen, vragen kunnen stellen aan de bibliotheekmedewerker over onder andere de regels in de bibliotheek. Een tweede onderdeel deze praktijksituatie is dat de ouder moet kunnen praten met andere ouders over het spelen van de kinderen. Men moet kunnen vertellen over wat het eigen kind graag doet als het binnen speelt. Dus wat voor spelletjes het speelt, naar welke tv-programma s het graag kijkt en welke boeken het leest. De algemene doelstellingen van deze CP zijn de volgende: De kandidaat kan op adequate wijze gebruik maken van de bibliotheek. De kandidaat kan met anderen praten over binnen spelen van de kinderen. De praktijksituatie kent twee cruciale handelingen met bijbehorende doelstellingen: CH1: Gebruikmaken van de bibliotheek 1. De kandidaat weet hoe zij zichzelf en/of haar kind kan inschrijven bij de bibliotheek. 2. De kandidaat kan informatie begrijpen over de regels en de gang van zaken bij de bibliotheek. 3. De kandidaat kan een bibliotheekpasje herkennen en lezen wiens pasje het is. 4. De kandidaat kan mededelingen op het prikbord van de bibliotheek lezen. 5. De kandidaat kan folders van de bibliotheek lezen (openingstijden, kosten, gang van zaken). 6. De kandidaat kan een bepaald boek vinden in de kast (alfabet). 7. De kandidaat kan bibliotheekinformatie op de rug van boeken lezen (leesniveau, pictogrammen voor genres etc.). 8. De kandidaat kan een inschrijfformulier van de bibliotheek invullen. CH2: In gesprek met andere ouders over het binnen spelen van de kinderen 1. De kandidaat kan een gesprek voeren over spelletjes, boekjes en tv-programma s waar haar kind mee speelt of naar kijkt. Bewijzen De cursist verzamelt voor deze CP in het portfolio een bewijs voor de volgende twee situaties: - Ik gebruik de bibliotheek. Ik kan informatie vragen bij de bibliotheek. - Ik praat met andere ouders over het binnen spelen van de kinderen. Als bewijs bij deze CP kunnen gelden: - Een kopie van een bibliotheekkaart. - Een ingevuld bewijsformulier gesprekken n.a.v. gevoerde gesprekken met een medewerker van de bibliotheek en met andere ouders. - Een verslag van een gesprek met een andere ouder over het spelen van de kinderen. KNS Er is bij deze praktijksituatie geen koppeling met een KNS-doel. 1

3 Aandachtspunten De bibliotheek is voor een ieder, oud of jong, hoog- of laaggeletterd, Nederlands- of anderstalig, een bron voor ontwikkeling en een centrum voor educatie. Je kunt er in het Nederlands of in een andere taal boeken en kranten lezen. Anderstaligen kunnen oefenen achter de TaalPC met programma s als IJsbreker, Nieuwe Buren, Netnieuws en nog veel meer. Je kunt je oriënteren op de maatschappij met Eerste Hulp bij Nederland en het Virtuele Inburgeringsloket. De openbare bibliotheek is hoogstwaarschijnlijk de meest inburgeringsvriendelijke instantie en misschien wel de meest inburgeringsvriendelijke plek in het land. Inburgering en informatie over de Nederlandse taal en maatschappij hoort bij de informatiefunctie van de openbare bibliotheek. Dit past in de doelstelling van Leven Lang Leren, een noodzaak in de samenleving voor ontwikkeling en participatie. Wat de praktijkopdrachten betreft kan men goed aansluiten bij activiteiten die door de bibliotheken zelf georganiseerd worden, zoals kennismakingsbezoeken. Specifieke punten: - Kinderen tot 19 jaar kunnen een gratis abonnement krijgen op de bibliotheek krijgen. Ook wie een stadspas heeft kan kosteloos lid worden van de bibliotheek. Veel allochtone ouders weten dit niet. - Belangrijk is dat men weet dat er een maximum is aan het aantal te lenen boeken per keer én een boete bij te laat terugbrengen of zoek maken! - Een belangrijke boodschap voor de doelgroep is: lezen met je kind is heel belangrijk voor zijn/haar taalontwikkeling. Als het kind thuis een andere taal dan Nederlands hoort en spreekt (met de ouders), dan is het belangrijk dat er extra aandacht is voor het vergroten van de woordenschat in het Nederlands. In de hogere klassen van de basisschool is een grotere woordenschat nodig om de zaakvakken (aardrijkskunde, geschiedenis, rekenen, biologie) te kunnen volgen. - Het is voor de taalontwikkeling niet alleen maar nodig dat er wordt voorgelezen en gelezen. Als de ouder dat (nog) niet zo goed kan in het Nederlands, dan is het ook mogelijk om platenboeken te lezen met het kind. Daarbij kan het kind dan zelf ook vertellen wat het ziet. Op de peuterspeelzaal /het kinderdagverblijf of de school worden ook boeken gebruikt. Het is slim om diezelfde boeken ook weer bij de bibliotheek te lenen (vooral voor jonge kinderen), zodat zij het verhaal al kennen en kunnen herhalen. Dus de juf of leidster vragen welke boeken zij voorlezen, samen kijken met de kinderen, is nuttig. - Je kunt een bibliotheekmedewerker vragen welke boeken geschikt zijn voor je kind. En ook waar deze boeken staan. Zij kunnen je helpen met wat je zoekt. - Ook samen naar kinderprogramma s op de televisie kijken en daarbij woorden en zinnen herhalen (of daarna) is ook heel goed voor de vergroting van de woordenschat. Er zijn al programma s voor heel kleine kinderen, waarin aandacht wordt besteed aan heel belangrijke basisbegrippen (tegenstellingen, vorm, maat, tellen, kleuren etc.). Dat zijn ook voor de ouder heel nuttige woorden om te oefenen, als de eigen taalvaardigheid in het Nederlands nog erg laag is. Voordeel van de programma s voor kleine kinderen is dat het tempo van het taalaanbod erg laag ligt en altijd wordt geïllustreerd. Knelpunten: - Veel moeders uit de doelgroep kunnen niet goed lezen, ook niet in de eigen taal. - Nederlandse ouders vinden het doorgaans gewoon om spelletjes te doen met kinderen. Men weet ook dat het voor de cognitieve ontwikkeling van het kind belangrijk is om spelletjes te doen. En ook voor het leren samenwerken, samen met anderen iets doen. In de voorschoolse periode leren kinderen een heleboel zaken, die zij op de basisschool nodig hebben. Spelletjes als memory, puzzels maken, galgje, pim-pam-pet, ganzenborden enzovoorts; het zijn allemaal 2

4 spelletjes met een leerzaam element en helpen het kind elementair studievaardig te maken. Meer weten? Tal van materialen vindt u in de door de bibliotheken gemaakte Toolkit Inburgering. Zie: Raadpleeg voor de activiteiten die door de bibliotheken zelf georganiseerd worden, bijvoorbeeld de site van de bibliotheek in uw woonplaats en de folders. Voor Amsterdam is er bijvoorbeeld de folder Inburgering en laaggeletterdheid. De Educatieve Televisie biedt veel programma s voor ouders op het gebied van educatieve activiteiten. Twee voorbeelden: Boek en Bieb Dit programma speelt in de bibliotheek. Het geeft u informatie over de bibliotheek en over lezen en voorlezen. In iedere aflevering krijgt u een boekentip. Het programma geeft antwoord op praktische vragen als: 'Hoe word je lid van de bieb?' 'Hoe kun je een boek lenen?' en: 'Wat kun je allemaal lenen? De voorleesvogel Een programma over voorlezen aan kinderen van nul tot zes jaar. De voorleesvogel is een programma van 8 korte afleveringen om mensen te stimuleren om voor te lezen voor hun kinderen en om naar de Bibliotheek te gaan. In 'De Voorleesvogel' wordt ingegaan op vragen als: Waarom is voorlezen goed voor kinderen? Met welke leeftijd kun je beginnen met voorlezen? Kun je baby s al voorlezen? Zie: 3

5 Lessuggesties De film Het filmpje gaat over Hadi en zijn moeder Yasmin. Hadi heeft een lievelingsboek, een plaatjesboek over dieren dat hij dag en nacht wil lezen. Ter voorbereiding op de film kunt u de cursisten laten nadenken en vertellen over hun eigen ervaringen in relatie tot het onderwerp van de film. Bespreek de volgende vragen: - Leest u uw kind voor? - Welke boeken heeft u thuis? - Bent u lid van de bibliotheek? - Houdt uw kind van spelletjes? - Hebben jullie thuis spelletjes? Zo ja, welke? U kunt het groepsgesprek klassikaal houden of het met gevorderden in subgroepjes laten uitvoeren. 1 e ronde filmkijken Laat de cursisten naar de film kijken met de volgende kijkvraag. Zet hem op het bord en bespreek hem na. Wat wil Hadi de hele tijd (dag en nacht) doen? In het plaatjesboek kijken. Geef eventueel ook als verkennende globale vraag: Op welke plaatsen speelt het verhaal? Let op: twee plaatsen zijn niet goed. - In Hadi s slaapkamer. - Op de peuterspeelzaal. - Op de basisschool. - Buiten op een speelplaatsje. - Binnen bij zijn vriendje thuis. - In de bibliotheek. 2 e ronde filmkijken Laat de cursisten naar de film kijken met de volgende kijkvraag in gedachten. Zet hem op het bord en bespreek hem na. Welke spelletjes en activiteiten ziet u in de film? Kruis aan. Let op: twee zijn er niet goed. - voorlezen - memoryspel - buitenspelen - voetballen - tekenen 3 e ronde filmkijken Nadat de cursisten de film twee maal hebben bekeken, kunt u in een derde kijkronde dieper op de inhoud ingaan. Geef een kijkvraag mee. Ga na het kijken in een groepsgesprek verder in op een van de volgende onderwerpen: 1. Lievelingen. Kijkvraag: Yasmin zit met Aisha op een bankje. Wat wil Yasmin doen met het boek over dieren? Ze wil het boek verstoppen. Vragen voor het gesprek: - Begrijpt u dat Yasmin er moe van wordt, van steeds hetzelfde boek voorlezen? - Heeft uw kind ook een lievelingsboek of een lievelingsspeeltje? - Hoe zou het komen dat kinderen steeds weer uit hetzelfde boek voorgelezen willen worden? 4

6 2. Spelen van jongens en meisjes. Kijkvraag: Wat zegt Aisha over spelen van meisjes en jongens in Marokko? Meisjes koken met zand, gras en water, enzovoort. Jongens zijn wild, willen winnen, enzovoort. Vragen voor het gesprek: - Is dat altijd en overal zo dat jongens anders zijn dan meisjes? - Hoe komt dat? Door de natuur (het zit in het kind zelf)? Door de opvoeding (ouders, school, andere kinderen)? 3. Het belang van speelgoed en spelletjes. Kijkvraag: Op de peuterspeelzaal. Wat zegt de leidster over memory en kinderen? Kunnen ze het wel? Kinderen zijn er heel goed in, beter dan grote mensen. Stellingen voor een groepgesprek. - Spelletjes en ander speelgoed zijn belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. - Teveel speelgoed is niet goed voor de ontwikkeling van kinderen. Als kinderen zelf hun speelgoed maken, denk bijvoorbeeld aan wat Aisha vertelt over zand en gras, zijn ze veel actiever en creatiever (NB: creatief als nieuw woord introduceren). 5

7 De praktijk De volgende lessuggesties zijn voorbereidende opdrachten bij de praktijkopdrachten. De eerste lessuggestie kunt u al gebruiken voordat de cursisten zijn begonnen met de e-learning. 1. Groepsgesprek: Naar de bibliotheek (bij praktijkopdracht 1) Beginners & Ter introductie op de praktijkopdracht houdt u een Gevorderden groepsgesprek over het thema: naar de bibliotheek. Door middel van vragen activeert u de voorkennis en woordenschat van cursisten. Mogelijke vragen zijn: Waar is bij u in de buurt een bibliotheek? Bent u lid? Is uw kind lid? Feedback Maak ook een woordweb op het bord rond bibliotheek. Laat de cursisten eventueel de woordenlijst bekijken en woorden uitzoeken. Geef in dit gesprek niet systematisch feedback op spreekvaardigheid of uitspraak; het uitwisselen van kennis over het thema staat centraal. 2. Lezen: Folders van de bibliotheek en rollenspel(bij praktijkopdracht 2 en 3) Beginners & Vraag de cursisten waar zij informatie kunnen zoeken Gevorderden over de bibliotheek. Laat de cursisten in duo s werken. Koppel beginners aan gevorderden. Laat cursisten werken met een informatiefolder van PO1 of laat ze de site van een bibliotheek in hun woonplaats opzoeken. Laat ze vragen opstellen voor een informatiegesprek (=voorbereiding op PO3). Vervolgens gaan ze de vragen in een rollenspel aan elkaar stellen. Loop rond om hen hierbij te helpen. Feedback Benodigdheden & organisatie: Informatiefolders van bibliotheek Computers met internetverbinding Hulpkaarten 1, 2 en 3 Geef direct feedback op uitspraak en intonatie. Duidelijkheid in uitspraak en spreekvaardigheid staan centraal. Zoekend en verwerkend lezen staan in deze opdracht centraal. Geef alleen hierop feedback. Als cursisten woorden uit de folders of van de website niet kennen, raad ze dan aan woorden op de zoeken in de woordenlijst of in het NT2-pocketwoordenboek. 3. Vragen stellen: Praten met andere ouders (bij praktijkopdracht 5*) Beginners & Oefen met de cursisten cruciale zinnen die zij nodig Gevorderden hebben om met andere ouders te praten over binnenspelen. Schrijf vragen op het bord. Gebruik ook de vragen op Hulpkaart 1: Informatie vragen aan iemand die u kent. Zet een streep onder de lettergreep die de klemtoon heeft. Lees een zin voor en vraag de cursisten de zin na te zeggen. Ga zo verder met de volgende zinnen. 6

8 Voorbeeldzinnen: Wat voor spelletjes vindt jouw kind leuk? Wat vindt jouw kind leuk om te doen? Maak groepjes van 3. Een cursist stelt de vragen. Een cursist geeft antwoord. En de derde (gevorderde) cursist noteert kort de antwoorden op de vragen. Loop rond en geef feedback op uitspraak en intonatie. Vraag aan de cursisten die antwoorden genoteerd hebben om een kort mondeling verslag. Feedback Benodigdheden & organisatie: Whiteboard en stiften Hulpkaart 1 Geef direct feedback op uitspraak en intonatie. Uitspraak en spreekvaardigheid staan centraal. 4. Schrijven. Oefenen met goede zinnen maken met omdat, als en toen Beginners Geef beginners een voorbeeldzin: Ik moest boete betalen, omdat ik te laat was. Leg de volgorde van de bijzin uit. Laat ze vervolgens zinnen afmaken met omdat. Ik word lid van de bibliotheek, omdat et cetera. U kunt een ander beginnersgroepje zinnen met als en toen laten maken. Gevorderden Geef gevorderden de opdrachten veel zinnen te maken met toen, als en omdat. bespreek eerst kort hoe zo n zin eruit ziet. Feedback Geef vooral feedback op de woordvolgorde. leg het zo nodig nog eens uit. Wijs ze ook op de grammaticaoefeningen in de e-learning. 7

9 Suggesties ter evaluatie praktijkopdrachten Bij deze CP horen vijf praktijkopdrachten. Praktijkopdracht 1 en 2 zijn een voorbereiding op praktijkopdracht 3*, 4* en 5* die bewijzen opleveren voor het examenportfolio van de cursist. Ter evaluatie van de praktijkopdrachten kunt u gebruikmaken van de volgende lessuggesties: Evaluatie praktijkopdracht 1 en 2 Evaluatie praktijkopdracht 3 Terugblik: Informatie over de bibliotheek Laat de cursisten eerst individueel de vragen die ze in hun voorbereiding gesteld hebben bekijken. Is er antwoord op gekomen? Hebben ze voldoende informatie gekregen over de bibliotheek? Weten ze hoe ze lid kunnen worden? Kijk dan terug met de hele groep. Schrijf nog niet beantwoorde vragen op het bord. Laat de cursisten elkaar antwoord geven met behulp van de verzamelde informatie. Rollenspel: Lid worden van de bibliotheek Laat de cursisten eerst individueel bekijken wat ze bij praktijkopdracht 3 ingevuld hebben. Weten ze hoe ze lid kunnen worden? En is het gelukt om lid te worden? Hoe ging het gesprek? Wat ging goed, wat was moeilijk? Loop langs bij de beginners en de verlegen cursisten en kijk of er problemen zijn die in de groep besproken kunnen worden. Bijvoorbeeld: de ander praat te snel. Schrijf dat probleem op het bord. Laat gevorderden en durvers advies geven. Wijs nog eens op de hulpkaarten. Laat cursisten in tweetallen oefenen met het inschrijvingsgesprek in de bibliotheek. Laat het gesprek uitspelen voor de groep. Benodigdheden: Gebruik eventueel het gesprek uit bijlage CP6: 1: Oefengesprek Inschrijven bij de bibliotheek Evaluatie praktijkopdracht 4*. Evaluatie praktijkopdracht 5*. Gesprek: Welke boeken kies jij? Blik eerst even individueel terug, vervolgens in kleine groepjes. Laat cursisten bij elkaar kijken naar welke boeken voor de kinderen ze gezocht hebben, laat ze elkaar tips en adviezen geven over boeken. Geef feedback op de begrijpelijkheid van het verhaal van de cursisten. Noteer belangrijke, nieuwe woorden op het bord. Laat de woorden noteren in een woordenschrift. Voer tot slot een groepsgesprek over kinderboeken. Terugblik: Gesprek over spelen Laat de cursisten eerst individueel de vragen die ze in hun voorbereiding gesteld hebben bekijken. Is er antwoord op gekomen? Hebben ze voldoende informatie gekregen? Bespreek vervolgens hoe het gesprek ging. Geef tips. Wijs nog eens op de hulpkaarten. Inventariseer met de gehele groep welke nieuwe informatie over spelen en spelletjes belangrijk is. Voer tot slot een groepsgesprek over binnen- en buitenspelen, televisiekijken en computeren. 8

10 Ter inspiratie De volgende lessuggesties kunt u gebruiken als extra oefening, herhaling of afsluiting van deze CP: Naar de bibliotheek Laat de deelnemers klassikaal in twee groepen en vervolgens in tweetallen oefenen met het volgende gesprekje. Vul het aan met zinnen die u en de cursisten zelf bedenken. Geef feedback op de verstaanbaarheid (ritme, klemtoon en zinsintonatie). A Ga je mee, ga je mee? Naar de bibliotheek? B Goed idee, goed idee, naar de bibliotheek! A Leen je boeken, leen je boeken, Bij de bibliotheek? B Heel veel boeken, heel veel boeken leen ik bij de bibliotheek. A Ben jij wel lid, ben jij wel lid van de bibliotheek? B Nee, lid ben ik niet, lid ben ik niet van de bibliotheek! A En je leent zoveel boeken, zoveel boeken, bij de bibliotheek?? B Maar m n kind is wel lid, m n kind is wel lid, van de bibliotheek! Lid worden Laat de deelnemers klassikaal in twee groepen en vervolgens in tweetallen oefenen met het volgende gesprekje. Vul het aan met zinnen die u en de cursisten zelf bedenken. Geef feedback op de verstaanbaarheid (ritme, klemtoon en zinsintonatie). Ik wil graag lid worden! Als u lid wilt worden, heb ik een legitimatie nodig. Kan ik deze boeken lenen? Als u lid bent, kunt deze boeken lenen. Kan ik deze boeken langer lenen? Als u de boeken langer wilt lenen, kunt u ze verlengen. Kan ik deze boeken later terugbrengen? Als je de boeken te laat terugbrengt, krijg je boete. Gek op lezen Laat de deelnemers klassikaal in twee groepen en vervolgens in tweetallen oefenen met het volgende gesprekje. Vul het aan met zinnen die u en de cursisten zelf bedenken. Geef feedback op de verstaanbaarheid (ritme, klemtoon en zinsintonatie). Mijn kind houdt van lezen. Daar is hij gek op. En jouw kind, waar houdt hij van? Mijn kind houdt van puzzelen. Daar is hij gek op. En jouw dochter, waar houdt zij van? 9

11 Mijn dochter houdt van lezen. Daar is zij gek op. En jouw kind, waar houdt zij van? Zij houdt van lekker niets doen! Formulieren invullen U kunt met uw cursisten op het internet zoeken of men digitaal kan inschrijven bij de bibliotheek in uw woonplaats. U kunt de cursisten ook laten oefenen met een papieren formulier zoals in Bijlage CP 6: 2: Inschrijfformulier bibliotheek Spellen en alfabetisch ordenen Studievaardigheid Zoek met de cursisten een leuk alfabet met animatie op internet. Bijvoorbeeld: zie ook Bijlage CP 6: 3. Oefenen met het alfabet 10

12 handleiding bijlage CP06 Lezen en spelen OGODH6-V1.1

13 Lezen en spelen CP06 Inhoudsopgave bijlagen Bijlage 6a: Inschrijfformulier bibliotheek 2

14 Bijlage 6a: Inschrijfformulier bibliotheek U kunt met uw cursisten op het internet zoeken of men digitaal kan inschrijven bij de bibliotheek in uw woonplaats. U kunt ook oefenen met dit papieren formulier hieronder. Inschrijfformulier nieuwe leden bibliotheek Achternaam Voornaam / voorletters Voorvoegsels Straatnaam Huisnummer Postcode + woonplaats Geboortedatum Telefoon / fax Man / Vrouw* Soort abonnement: Standaard / Jeugd* Korting: Geen / Stadspas / CJP* Plaats en Handtekening * Doorhalen wat niet van toepassing is.

docenten handleiding CP02 Solliciteren WZDH2-V1.1

docenten handleiding CP02 Solliciteren WZDH2-V1.1 docenten handleiding CP02 Solliciteren WZDH2-V1.1 Solliciteren CP02 WZ Waar gaat het over? Introductie Deze CP gaat over solliciteren. De kandidate maakt kennis met vastomlijnde sollicitatieprocedures

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP15 het functioneringsgesprek. dh15-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP15 het functioneringsgesprek. dh15-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP15 het functioneringsgesprek dh15-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Het functioneringsgesprek CP15 Waar gaat het over?

Nadere informatie

docenten handleiding CP07 Gas, water, elektriciteit en telefoon BSDH7-V1.0

docenten handleiding CP07 Gas, water, elektriciteit en telefoon BSDH7-V1.0 docenten handleiding CP07 Gas, water, elektriciteit en telefoon BSDH7-V1.0 Gas, water, elektriciteit en telefoon CP07 Waar gaat het over? Introductie In de CP Gas, water, elektriciteit en telefoon leert

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP11 Op zoek naar werk. dh11-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP11 Op zoek naar werk. dh11-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP11 Op zoek naar werk dh11-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Op zoek naar werk CP11 Waar gaat het over? Introductie In

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP20 klantencontacten. dh20-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP20 klantencontacten. dh20-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP20 klantencontacten dh20-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Techniek Klantcontacten CP20 Waar gaat het over? Introductie

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 19. Samen naar de bibliotheek

Thema Kinderen en school. Lesbrief 19. Samen naar de bibliotheek Thema Kinderen en school. Lesbrief 19. Samen naar de bibliotheek Taban gaat met zijn dochter voor het eerst naar de bibliotheek. Hij schrijft haar in bij de bibliotheek. Dan laat Soumiya aan Taban en Ama

Nadere informatie

docenten handleiding CP09 OnderwijS BSDH9-V1.0

docenten handleiding CP09 OnderwijS BSDH9-V1.0 docenten handleiding CP09 OnderwijS BSDH9-V1.0 Onderwijs CP09 Waar gaat het over? Introductie Praktijksituatie 9 is Onderwijs. De 3 handelingssituaties die worden onderscheiden, zijn: zich oriënteren op

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 19. Samen naar de bibliotheek

Thema Kinderen en school. Lesbrief 19. Samen naar de bibliotheek www.edusom.nl Thema Kinderen en school. Lesbrief 19. Samen naar de bibliotheek Taban gaat met zijn dochter voor het eerst naar de bibliotheek. Hij schrijft haar in bij de bibliotheek. Daarna laat Soumiya

Nadere informatie

Docentenhandleiding CP29 WERKINSTRUCTIES BEGRIJPEN. dh29-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding CP29 WERKINSTRUCTIES BEGRIJPEN. dh29-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP29 WERKINSTRUCTIES BEGRIJPEN dh29-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Handel en Dienstverlening Werkinstructies begrijpen

Nadere informatie

Docentenhandleiding CP27 OMGAAN MET ARBOVOORSCHRIFTEN. dh27-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding CP27 OMGAAN MET ARBOVOORSCHRIFTEN. dh27-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP27 OMGAAN MET ARBOVOORSCHRIFTEN dh27-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Handel en Dienstverlening Arbo-voorschriften CP27

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP21 rapporteren. dh21-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP21 rapporteren. dh21-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP21 rapporteren dh21-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Techniek Rapporteren CP21 Waar gaat het over? Introductie Deze praktijksituatie

Nadere informatie

dat ik bij de bibliotheek boeken en tijdschriften kan lezen en ook mee naar huis kan nemen.

dat ik bij de bibliotheek boeken en tijdschriften kan lezen en ook mee naar huis kan nemen. CP6 Lezen en spelen In Nederland is in bijna elke stad en elk dorp een bibliotheek. U kunt daar naar toe om boeken en tijdschriften te lezen met uw kind. U kunt ook boeken, cd s en dvd s lenen, voor uzelf

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP32 Omgaan met arbovoorschriften. dh32-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP32 Omgaan met arbovoorschriften. dh32-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP32 Omgaan met arbovoorschriften dh32-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Zorg en Welzijn Omgaan met arbo-voorschriften CP32

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP10 Nabuurschap. dh10-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP10 Nabuurschap. dh10-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP10 Nabuurschap dh10-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Nabuurschap CP10 Waar gaat het over? Introductie Deze CP gaat over

Nadere informatie

OGO, module 6: Lezen en spelen.

OGO, module 6: Lezen en spelen. 6 Lezen en spelen KleurRijker Deze module gaat over Lezen en spelen. Je kunt je kind inschrijven bij de bibliotheek. Je kunt boeken vinden in de bibliotheek. Je kunt lezen over activiteiten in de bibliotheek.

Nadere informatie

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken.

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Weekschema maken Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Leer en oefen: Neem samen me de docent/assistent het fotoboek de

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

docenten handleiding CP04 Bankzaken BSDH4-V1.0

docenten handleiding CP04 Bankzaken BSDH4-V1.0 docenten handleiding CP04 Bankzaken BSDH4-V1.0 Bankzaken CP04 Waar gaat het over? Introductie In de praktijksituatie over Bankzaken oefenen cursisten met het openen en blokkeren van een rekening, met geld

Nadere informatie

dat ouders vaak afspraken maken om hun kinderen bij elkaar thuis te laten spelen.

dat ouders vaak afspraken maken om hun kinderen bij elkaar thuis te laten spelen. CP7 Vrije tijd In Nederland zijn veel kinderen lid van een sportclub of een andere club zoals bijvoorbeeld een knutselclu Maar het is ook heel gewoon dat kinderen na schooltijd bij elkaar thuis spelen.

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

De Voorleesvogel voor ouders en kleuters. Draaiboek voor de leerkracht

De Voorleesvogel voor ouders en kleuters. Draaiboek voor de leerkracht De Voorleesvogel voor ouders en kleuters Draaiboek voor de leerkracht 1 Openbare Bibliotheek Amsterdam Team Educatie 020-5230786 / 780 g.vanderbijl@oba.nl 2 Inhoud In het kort... 4 Een planning... 6 1.

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

werkbladen thema 7 DE BASISSCHOOL

werkbladen thema 7 DE BASISSCHOOL werkbladen thema 7 DE BASISSCHOOL 7.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken 1 2 3 Badria vindt Nederlands moeilijk. De juf komt op huisbezoek.

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Route 2, 12 16 jaar vmbo basis

Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Route 2, 12 16 jaar vmbo basis Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Route 2, 12 16 jaar vmbo basis Voorbeeld van een leerling Faysal is 12 jaar en komt uit Syrië. Hij heeft de afgelopen 3 jaar geen onderwijs

Nadere informatie

Handleiding Vervolgmodule OGO- Extra materiaal na Taalsituaties 3-6-9

Handleiding Vervolgmodule OGO- Extra materiaal na Taalsituaties 3-6-9 Handleiding Vervolgmodule OGO- Extra materiaal na Taalsituaties 3-6-9 Extra materiaal na de Taalsituaties, Vervolgmodule OGO Algemeen In Extra materiaal na de Taalsituaties wordt de leerstof uit drie voorgaande

Nadere informatie

Praktijkopdrachten. Burgerschap. pob-v1.1. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Praktijkopdrachten. Burgerschap. pob-v1.1. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved en Burgerschap pob-v1.1 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Inhoudsopgave Inleiding 5 CP01 Wijzigingen doorgeven aan de gemeente 6 Praktijkopdracht

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP12 Solliciteren. dh12-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP12 Solliciteren. dh12-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP12 Solliciteren dh12-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Solliciteren CP12 Waar gaat het over? Introductie Deze CP gaat

Nadere informatie

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af.

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af. Intro Met de docent Wat ga je doen in dit hoofdstuk? 1 Herhalen: je gaat herhalen wat je hebt geleerd in hoofdstuk 7, 8 en 9. 2 Toepassen: je gaat wat je hebt geleerd gebruiken in een situatie over werk.

Nadere informatie

Groeten. Wie groet je? Hoe laat? Welke woorden gebruik je?

Groeten. Wie groet je? Hoe laat? Welke woorden gebruik je? Groeten Je gaat deze week heel veel mensen groeten. Schrijf op wie je groet, hoe laat het is en wat je zegt. Groeten Tijden/morgen/middag/avond Het schrijven van de woorden Wie groet je? Hoe laat? Welke

Nadere informatie

CP3. Naar de basisschool

CP3. Naar de basisschool CP Naar de basisschool In Nederland gaan de meeste kinderen als ze vier jaar zijn, naar de basisschool. Vanaf hun vijfde jaar zijn kinderen leerplichtig. Dan moeten ze naar school. In deze cruciale praktijksituatie

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Sport & spel Een mondelinge instructie begrijpen Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een mondelinge instructie begrijpen Thema: Sport & spel Leerstijlvariant:

Nadere informatie

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal Introductie Deze lesmodule is geschreven voor een project van 5 bijeenkomsten van elk 60 minuten, waarvan de laatste bijeenkomst het werkelijke Voorleesontbijt is. Het aantal, de duur en inhoud van de

Nadere informatie

Werk Algemeen. Versie 1.0 INBURGEREN. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Werk Algemeen. Versie 1.0 INBURGEREN. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved en Werk Algemeen Versie 1.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Inhoudsopgave Inleiding 4 CP11 Op zoek naar werk 5 Praktijkopdracht 1* CH01 Informatie

Nadere informatie

Workshop Oriëntatie op Nederlands voor taalvrijwilligers

Workshop Oriëntatie op Nederlands voor taalvrijwilligers Workshop Oriëntatie op Nederlands voor taalvrijwilligers 12 januari 2016 Lidy Zijlmans Senior medewerker Nederlands voor anderstaligen https://www.doneereenlesboek.nl/ Programma workshop 1. Inventarisatie

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II Inhoud Pagina 1. Inleiding Tips bij het maken van het Staatsexamen Programma I I 3 Oefeningen met voorbeeldexamens Programma II

Nadere informatie

Werk Algemeen. Versie 1.0 DEMO INBURGEREN. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Werk Algemeen. Versie 1.0 DEMO INBURGEREN. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved en Werk Algemeen Versie 1.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Op zoek naar werk CP11 Overzicht van praktijkopdrachten Praktijkopdracht 1 Zoek informatie

Nadere informatie

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak.

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. 2 juli 2014 KBS De Hoeksteen 11QH Olmendreef 100 3137 CR Vlaardingen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Hoe maak

Nadere informatie

taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga

taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga Verbeter je Nederlands! Wil jij ook beter Nederlands leren? Ga dan naar de bibliotheek in De Cultuurfabriek.

Nadere informatie

CP9. In gesprek over de toekomst

CP9. In gesprek over de toekomst CP9 In gesprek over de toekomst Na het voortgezet onderwijs kiest uw kind welk vak hij wil gaan leren en welke opleiding hij wil gaan volgen. Hij maakt een beroepskeuze. Een decaan of studiebegeleider

Nadere informatie

Model. Portfolio OGO

Model. Portfolio OGO Bijlage 8, deel 1 algemeen, bij artikel 3.5, eerste lid, van de Regeling inburgering Model Portfolio OGO Handleiding bij het maken van een portfolio U gaat een portfolio maken. In deze handleiding kunt

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 30. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden uit les 27, 28 en 29. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van:

Nadere informatie

de voorleesvogel Kennismakingsbezoek Alfabetisering d e v o o r l e e s v o g e l Versie 1.0 Datum juni 2006 Auteur Judith Pietersma

de voorleesvogel Kennismakingsbezoek Alfabetisering d e v o o r l e e s v o g e l Versie 1.0 Datum juni 2006 Auteur Judith Pietersma Kennismakingsbezoek Alfabetisering de voorleesvogel Kennismakingsbezoek Alfabetisering Versie 1.0 Datum juni 2006 Auteur Judith Pietersma Telefoonnummer 010-281 62 40 Pagina 1 van 14 Kennismakingsbezoek

Nadere informatie

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1. Wat kijk je graag op tv? 2. Wat is je lievelingsfilm? 3. Wat doe je op internet? 4. Welke games speel je? 5. Waar praat je over op facebook, twitter, enzo? 6. Wat doe

Nadere informatie

Inleiding. De Bijt In iconen. Moeilijk. Gevorderd. Makkelijk. Start. Criteria activiteiten. Evaluatie. Inhoud van dit pakket. Vragen.

Inleiding. De Bijt In iconen. Moeilijk. Gevorderd. Makkelijk. Start. Criteria activiteiten. Evaluatie. Inhoud van dit pakket. Vragen. Inleiding In Antwerpen volgen jaarlijks zo n 18.000 anderstaligen een cursus Nederlands. Ze leren de taal in de klas, maar een taal leren rendeert pas echt door ze veel te oefenen, ook buiten de klascontext.

Nadere informatie

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding De huiswerkgids 3 2. Hoe maak en leer je huiswerk? 4 3. Het leren van woorden (spelling/engels) 5 4. Het leren van topografie

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet. Het voordoen (modelen) van het schrijven van

Nadere informatie

voor Maatschappelijk Werkers en Ouderconsulenten

voor Maatschappelijk Werkers en Ouderconsulenten voor Maatschappelijk Werkers en Ouderconsulenten Maatschappelijk werkers en ouderconsulenten kunnen aan de hand van TOLK praten met je kind!: Ouders bewust maken van het belang van veel praten. Ouders

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken www.edusom.nl Opstartlessen Les 1. Kennismaken Wat leert u in deze les? Uzelf voorstellen Kennismaken Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag en DWI Amsterdam HET GESPREK

Nadere informatie

Model Portfolio Maatschappelijke Participatie

Model Portfolio Maatschappelijke Participatie Model Portfolio Maatschappelijke Participatie Handleiding bij het maken van een portfolio U gaat een portfolio maken. In deze handleiding kunt u antwoord vinden op de volgende vragen: Inhoud Een portfolio

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP03 Aangifte doen bij de politie. dh3-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP03 Aangifte doen bij de politie. dh3-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP03 Aangifte doen bij de politie dh3-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Aangifte doen bij de politie CP03 Waar gaat het

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

In de klas aan verstaanbaarheid werken

In de klas aan verstaanbaarheid werken In de klas aan verstaanbaarheid werken Spreek Beter I. Hoe kunnen we in de klas effectief aan de verstaanbaarheid werken? Vraag u als docent eens af hoe het eigenlijk gesteld is met de verstaanbaarheid

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang Thema Kinderen en school. Demet TV Lesbrief 9. De kinderopvang zoekt opvang voor haar kind. belt naar een kinderdagverblijf. Is er plaats? Is de peuterspeelzaal misschien een oplossing? Gaat inschrijven

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 2. Peuters 3. Schoolteam 7. Tarieven 8. Bijlage: Inschrijfformulieren Titeloverzicht Centrale Prentenboek

Inhoudsopgave. Voorwoord 2. Peuters 3. Schoolteam 7. Tarieven 8. Bijlage: Inschrijfformulieren Titeloverzicht Centrale Prentenboek Inhoudsopgave Voorwoord 2 Peuters 3 Schoolteam 7 Tarieven 8 Bijlage: Inschrijfformulieren Titeloverzicht Centrale Prentenboek 1 Voorwoord Wie Peuters Nationale Voorleesdagen Het Voorleesontbijt vormt de

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd vanaf 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Aanmelden vooreen cursus Ik meld me aan voor een (wijk)activiteit, bijvoorbeeld een cursus, feest of bijeenkomst.

Aanmelden vooreen cursus Ik meld me aan voor een (wijk)activiteit, bijvoorbeeld een cursus, feest of bijeenkomst. DOCENTENHANDLEIDING Les 13 Gezondheidsbevordering gezond afvallen Taal en inburgering Deze les behandelt onderdelen van taalverwerving en woordenschat rondom het thema gezondheid - afvallen. De les heeft

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 20. Op het schoolplein

Thema Kinderen en school. Lesbrief 20. Op het schoolplein Thema Kinderen en school. Lesbrief 20. Op het schoolplein brengt zijn dochter Ama naar school. Hij praat met een moeder van een ander kind op het schoolplein. De moeder heet. Waar werkt? Wat leert u in

Nadere informatie

Lesbrief 4 van groep 3, 4, 5

Lesbrief 4 van groep 3, 4, 5 Lesbrief 4 van groep 3, 4, 5 Groep 3 Lezen We zijn bezig met kern 9. Het thema is: Hoe kan dat? Het ankerverhaal gaat over Daan. Daan is een uitvinder. Als Tasja op bezoek komt, is hij net bezig met het

Nadere informatie

Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les

Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Voorbeeld van een leerling Dawoud is een jongen van 17 jaar. Hij komt uit een dorp in Afghanistan. Hij is samen met zijn moeder en zus naar

Nadere informatie

WERKEN MET HET WOORDENBOEK. Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik

WERKEN MET HET WOORDENBOEK. Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik WERKEN MET HET WOORDENBOEK Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik Amsterdam, februari 2006 Charlotte Berghuijs Bart Bossers Ruud Stumpel INHOUD Instructie voor de docent 3 Vaardigheden en doelen

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Voor de lessen Nederlands, PSO en LOB. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om een ouderbijeenkomst te organiseren over ouderbetrokkenheid en

Nadere informatie

CP15. functioneringsgesprek

CP15. functioneringsgesprek CP5 functioneringsgesprek In Nederland voert de leidinggevende een of meer keren per jaar een functioneringsgesprek met de werknemer over het werk. Dit gesprek gaat over wat wel en niet goed gaat in het

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 23. Veilig verkeer Wat leert u in deze les? Hoe kinderen veilig kunnen spelen op straat Praten met de buren over de buurt en het verkeer Woorden met een

Nadere informatie

Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Route 1, 12-16 jaar praktijkschool vso

Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Route 1, 12-16 jaar praktijkschool vso Streefniveaus NT2 Voorbeelden, kenmerken en inkijkjes in de les Route 1, 12-16 jaar praktijkschool vso Voorbeeld van een leerling Mesfin is een jongen van 13 jaar en komt uit een dorp in Eritrea. Tot ongeveer

Nadere informatie

Model. Portfolio. Werk

Model. Portfolio. Werk Bijlage 8 Model portfolio Werk deel 2 specifiek, bij artikel 3.5, eerste lid, van de Regeling inburgering Model Portfolio Werk (behorend bij de portfolio route: alleen bewijzen verzamelen) Handleiding

Nadere informatie

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd 6.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken Badria wordt vandaag 5 jaar. Jan koopt een boek voor Badria.

Nadere informatie

docenten handleiding CP03 AAngifte doen bij de politie BSDH3-V1.0

docenten handleiding CP03 AAngifte doen bij de politie BSDH3-V1.0 docenten handleiding CP03 AAngifte doen bij de politie BSDH3-V1.0 Aangifte doen bij de politie CP03 Waar gaat het over? Deze CP Aangifte doen bij de politie gaat over de thema s diefstal, inbraak, verlies

Nadere informatie

werkbladen thema 8 DE gemeente

werkbladen thema 8 DE gemeente werkbladen thema 8 DE gemeente 8.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken 1 2 3 Tarik wil een rijbewijs aanvragen. Zoera weet waar het gemeentehuis

Nadere informatie

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2:

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4 Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Leerlingen raken vertrouwd met het presenteren voor een groep Leerlingen raken vertrouwd

Nadere informatie

Basis O. Basis Observatieformulier

Basis O. Basis Observatieformulier Basis O Basis Observatieformulier Gegevens kind Voornaam: Achternaam: Geboortedatum: Geslacht jongen / meisje Geboorteland kind: Kind woont bij vader en moeder / vader / moeder / anders Aantal kinderen:

Nadere informatie

Onderwerpen. Wat kun je meenemen?

Onderwerpen. Wat kun je meenemen? Werk zoeken Dit thema gaat over werk zoeken in Amersfoort en omgeving. Onderwerpen Vacatures zoeken Het UWV-werkbedrijf Uitzendbureaus Netwerken Stap 1 Introductie Wat kun je meenemen? printfoto nr.47

Nadere informatie

Hoe maak ik... Naam: Groep:

Hoe maak ik... Naam: Groep: Hoe maak ik... Naam: Groep: Inleiding Een spreekbeurt houden is niet niets! Je moet daar heel wat voor kunnen. Wat dacht je van: Goed kunnen lezen Goed kunnen begrijpen wat je leest Goed dingen kunnen

Nadere informatie

Tijdsplanning werkstuk groep 5

Tijdsplanning werkstuk groep 5 Naam: Groep 5 Tijdsplanning werkstuk groep 5 Wat wanneer Aan de juf het onderwerp van maandag 21 januari 2013 mijn werkstuk doorgeven inleveren opdracht 1 maandag 28 januari 2013 inleveren opdracht 2 donderdag

Nadere informatie

Je kunt zoeken naar werk dat bij je past. Je kunt praten met een medewerker van een uitzendbureau. Je kunt informatie vragen over vacatures.

Je kunt zoeken naar werk dat bij je past. Je kunt praten met een medewerker van een uitzendbureau. Je kunt informatie vragen over vacatures. 1 Op zoek naar werk KleurRijker Deze module gaat over Op zoek naar werk. Je kunt zoeken naar werk dat bij je past. Je kunt praten met een medewerker van een uitzendbureau. Je kunt informatie vragen over

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Les 7. Naar het uitzendbureau.

Thema Op zoek naar werk. Les 7. Naar het uitzendbureau. http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Les 7. Naar het uitzendbureau. Wat leert u in deze les? Een gesprek bij het uitzendbureau begrijpen. Hoe je je kunt inschrijven bij het uitzendbureau. Wat u

Nadere informatie

Thema Op het werk. Les 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl

Thema Op het werk. Les 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl www.edusom.nl Thema Op het werk. Les 16. Herhaling thema Dit is een herhalingsles. U heeft vier gesprekken van Kofi gelezen. In deze gesprekken was Kofi op zijn werk. U heeft in les 12, 13, 14 en 15 veel

Nadere informatie

WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang

WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek

Nadere informatie

Al doende leren Een module voor trainers

Al doende leren Een module voor trainers Al doende leren Een module voor trainers Bijlagen: Powerpoint Een module voor trainers Handouts: Stappenplan internetgebruik (De Strategiekaart) Print van Powerpoint prestaties geld Parktijkopdrachten

Nadere informatie

DEMO. Voornaam. Achternaam. Geboortedatum. Gezinssamenstelling. Plaats in kinderrij. Levensbeschouwing. Nationaliteit ouders. In Nederland sinds

DEMO. Voornaam. Achternaam. Geboortedatum. Gezinssamenstelling. Plaats in kinderrij. Levensbeschouwing. Nationaliteit ouders. In Nederland sinds BASIS observatieformulier PEUTERPRAAT GEGEVENS KIND Voornaam Achternaam Geboortedatum Geslacht Jongen/Meisje Gezinssamenstelling Plaats in kinderrij Levensbeschouwing Nationaliteit ouders In Nederland

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Les 28. Geld lenen Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren met een bank over geld lenen. Woorden en zinnen gebruiken die gaan over het

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) week 11-12 maart 2012 - hardop-denktekst schrijven B Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet.

Nadere informatie

Films kijken op internet: verboden of niet?

Films kijken op internet: verboden of niet? Les over auteursrecht tekst niveau A Films kijken op internet: verboden of niet? Veel mensen kijken graag naar films. Jij ook? Als je zin hebt om een film te zien, kun je natuurlijk naar de bioscoop gaan.

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren

Aflevering 2: Solliciteren Aflevering 2: Solliciteren Vragen vooraf: Heb je wel eens gewerkt in je land van herkomst? Hoe heb je die baan gevonden? Heb je wel eens in Nederland naar werk gezocht? Hoe heb je dat gedaan? Hoofditem

Nadere informatie

CP16. ziek- en betermelden

CP16. ziek- en betermelden CP16 ziek- en betermelden Bent u ziek? Kunt u daarom niet werken? Geef het dan door aan uw baas. Dat is normaal in Nederland. Als u wat langer ziek bent, maakt u een afspraak met de bedrijfsarts. Als u

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

EE P6 n huis huren/ verhuizen

EE P6 n huis huren/ verhuizen CP6 Een huis huren/ verhuizen In Nederland kunt u een huis huren of een huis kopen. In cruciale praktijksituatie 6 oefent u met het kiezen en huren van een huis en met het doorgeven van uw verhuizing.

Nadere informatie

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK VOORBESPREKING Een kinderreglement Kinderen laten nadenken over de rechten van het kind. Verzamel samen met de kinderen materiaal uit de media waarin kinderen betrokken

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie