Docentenhandleiding bij de les De Zeehond

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Docentenhandleiding bij de les De Zeehond"

Transcriptie

1 Docentenhandleiding bij de les De Zeehond 1. Inleiding 2. Inhoud 3. Doelgroep 4. Lesduur en lesopbouw 5. Voorbereidingen voor de docent 6. Kennis en vaardigheden 7. Benodigde software 8. Het verhaal van De Zeehond 1. Inleiding Deze onderwijsapplicatie gaat over een Groninger tjalk, De Zeehond. Dit schip is op 3 mei 1886 vergaan. Het werd in 1967 aangetroffen in oostelijk Flevoland en in 1972 opgegraven. Bij het wrak, dat in goede staat verkeerde, werd een complete inventaris aangetroffen. Onderzoekers hebben het een aantal jaren geleden bestudeerd. Het schip staat nu op het buitenterrein van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Lelystad. De voorwerpen uit de tjalk die in deze les aan bod komen, zijn opgenomen in het Nationaal Scheepsarcheologisch Depot. Dit depot is ondergebracht bij de Rijksdienst in Lelystad. Een bezoek met uw klas aan het wrak en het depot is een aardige voorbereiding of afsluiting van deze les. 2. Inhoud De applicatie bestaat uit drie verhalen die het best lineair gevolgd kunnen worden. De leerlingen gaan stap voor stap door het programma. Het verhaal gaat over de dag waarop De Zeehond schipbreuk lijdt. Drie overlevenden, Annegien (de vrouw van de schipper), Hylke (de knecht) en Willem (de schipper) vertellen wat er op die dag gebeurd is. Interactieve opdrachten wisselen het verhaal af. Door opdrachten en verhaal krijgen de leerlingen inzicht in het leven aan boord van een binnenvaartschip aan het einde van de negentiende eeuw. De les besteedt ook aandacht aan transport, handel, industrie en vermaak uit deze periode. De leerlingen kunnen zich verplaatsen in de drie verhalenvertellers en krijgen beter inzicht in de continuïteit en ontwikkeling van 1900 tot nu. De leerlingen doorlopen het programma zelfstandig op de computer. In het eerste scherm staat wat de leerling moet doen, zoals: Klik op Annegien om het eerste verhaal te beginnen. Menu Als de leerling op het menu linksboven klikt, klapt dit open. De drie hoofden van Annegien, Hylke en Willem verschijnen dan en op de menubalk is te zien wie het verhaal vertelt. Dit hoofdje kan naar rechts en links bewogen worden zodat ergens anders in het verhaal begonnen kan worden. Op deze manier kan de leerling een opdracht herhalen. Om naar een volgend verhaal te gaan, klikt de leerling op een van de andere hoofden. Print verhaal Een verkorte versie van het verhaal van De Zeehond kan worden uitgeprint. De printknop vindt u aan het einde van het programma. Het verhaal staat ook onderaan deze handleiding. 3. Doelgroep

2 De les is geschikt voor klas 1 en 2 van het vmbo, domein Mens- en Maatschappijvakken. Door de speelse opbouw is de les ook geschikt voor groep 7 en 8 van het primair onderwijs. Hij sluit aan bij het canonvenster Verzet tegen kinderarbeid. 4. Lesduur en lesopbouw De les bestaat uit drie verhalen. Verhaal 1. Annegien Annegien vertelt wat er 's ochtends aan boord van het schip gebeurt. Zij laat zien hoe het leven van een schippersvrouw eruit ziet en hoe een huishouding aan boord toeging. Duur: 30 minuten Verhaal 2. Hylke Hylke vertelt wat er 's middags aan boord van het schip gaande is. Hij is als het ware een stagiair op het schip en dus herkenbaar voor de leerlingen. We zien wat zijn taken zijn en wat hij in zijn vrije tijd doet. Duur:15 minuten Verhaal 3. Willem Willem vertelt over het einde van de middag. Hij maakt melding van het reilen en zeilen op een tjalk en van de rampzalige storm. Duur:15 minuten De verhalen kunnen afzonderlijk worden doorlopen. Het is aan te raden om met Annegien te beginnen en met Willem te eindigen. Als de leerlingen niet klaar zijn aan het einde van het lesuur, kunnen zij een volgende keer daar beginnen waar ze de vorige keer zijn opgehouden (zie Menu). Een aardigheidje aan het einde van het programma betreft het uitprinten van het rijnschipperspatent met de naam en leeftijd van de leerling. NB: dit is alleen mogelijk als de leerling het verhaal van Willem heeft doorlopen. Er is geen toets verbonden aan het lesprogramma. 5. Voorbereidingen voor de docent De applicatie is uitsluitend via internet te gebruiken. Controleert u dus van tevoren of uw internetverbinding werkt. U hoeft verder geen bijzondere voorbereidingen te treffen voor het programma. Het is echter wel aan te raden de les zelf te bekijken, voordat de leerlingen er mee aan de slag gaan. Ook is het verstandig te controleren of op de computers waarmee u werkt de Flashplugin is geïnstalleerd (zie punt 7 van deze handleiding). Mocht u een voorbereidende les aan het programma willen wijden, dan kunt u specifiek ingaan op de volgende punten. Binnenvaart Het feit dat in een tijd van opkomende industrialisatie en het toenemende gebruik van stoom ook traditionele vormen van vervoer, blijven voortbestaan. Negentiende eeuw versus nu. Voorbeelden: o vrije tijd vroeger - nu o rolpatronen o werktijden o vrouwen- en kinderarbeid

3 o sociale mobiliteit Of: o tjalk rijnaak en/of vrachtwagen/trein o strijkbout met kooltjes elektrische strijkbout o wastobbe - wasmachine Scheepvaart en risico's: ongevallen, brand, schipbreuk Archeologie, in het bijzonder scheepsarcheologie. Voor meer informatie over archeologie verwijzen wij u naar de website van Archeos: 6. Kennis en vaardigheden A. Kennis In een tijd van opkomende industrialisatie en het toenemende gebruik van stoom in de negentiende eeuw blijven ook traditionele vormen van vervoer en kinderarbeid voortbestaan. B. Vaardigheden 1. - bepalen welke soort historische informatie nodig is - geschikte informatiebronnen inventariseren - bronnen en bronfragmenten selecteren, lettend op bruikbaarheid, betrouwbaarheid en representativiteit - gebruikmaken van verschillende typen historisch bronnenmateriaal, mondeling, schriftelijk, audivisueel gebruik kunnen maken van informatie- en communicatietechnologie bij de bestudering van historische gebeurtenissen, verschijnselen, ontwikkelingen en personen - geautomatiseerde zoeksystemen in bibliotheken, mediatheken en - telecommunicatieprogramma s gebruiken - eenvoudige geautomatiseerde gegevensbestanden raadplegen - gegevens bewerken met behulp van eenvoudige tekstverwerkings-, rekenen spreadsheet programma s - eenvoudige simulatieprogramma s gebruiken. 7. Benodigde software en tips Voor het volgen van deze onderwijsapplicatie heeft u de Flashplugin nodig. Mocht de plugin niet zijn geïnstalleerd op uw computer dan kunt u deze gratis downloaden via Een link naar deze site verschijnt automatisch als u het programma start en de Flashplugin niet geïnstalleerd is. De applicatie kan het best bekeken worden op een schermresolutie van 800x600 of hoger. Het is raadzaam Internet Explorer 5 of hoger te gebruiken. Gebruik de F11-toets om het beeldschermvullend te maken. Op die manier komen de animaties mooi tot hun recht. 8. Het verhaal van De Zeehond

4 De ramp met De Zeehond Het is 3 mei Een prachtige voorjaarsdag. De zon schijnt. Annegien en Willem, de twee trotse eigenaren van hun schip De Zeehond zijn aan het werk. Geen wolkje aan de lucht, een beetje wind, een prima dagje om te varen. De Zeehond is een tjalk. Een paar jaar voordat dit verhaal zich afspeelt, is deze prachtige tjalk op een scheepswerf in Groningen gemaakt. Toen de tjalk klaar was en het schip van de werf in het water gleed, zei iemand: 'Het lijkt wel een zeehond', en sindsdien heet het schip zo. De vader van Annegien is eigenaar van die Groningse scheepswerf. Daar heeft hij De Zeehond speciaal voor Annegien laten maken. Zo konden Annegien en haar man Willem hun geld gaan verdienen. Want met hun tjalk vervoerden ze vracht. Die vracht kon bijvoorbeeld bestaan uit stenen of turf. Ze voeren over de Zuiderzee, over rivieren en kanalen. Ze leerden alle waterwegen van Nederland kennen. Maar ook buiten Nederland. Soms trokken ze een heel stuk, via de rivier de Rijn, Duitsland in. Hierdoor kwamen hun drie kinderen op heel verschillende plaatsen ter wereld: Albertus werd in het Friese Franeker geboren, zoon Harm in het Duitse Ruhrort en de derde zoon, Machiel, zag het levenslicht in Nijmegen. En op de bewuste dag van dit verhaal, 3 mei 1886, is Annegien in volle verwachting van haar vierde kindje. Naast dit gezin is er ook een knecht aan boord: Hylke, 14 jaar oud. Later wil hij ook vast en zeker schipper worden, zo mooi vindt hij het vak. Annegien en Willem, blij met hun schip en tevreden met hun werk, zijn op deze middag in mei ook weer flink in de weer. De Zeehond ligt dieper in het water dan normaal, want de lading bestaat uit stenen. Die hebben ze net gehaald uit Groningen. En ze moeten naar Amsterdam. Al een paar dagen zijn ze onderweg. Het heeft al die tijd flink geregend, maar nu ziet de lucht er heel helderblauw uit. Als er regen dreigt te komen, dekt Willem meestal de luiken af,.om te voorkomen dat het regenwater in het ruim loopt. Door het water zou het schip veel te zwaar worden en misschien wel zinken. Maar op die dag schijnt een prachtige voorjaarszon, er zijn veel vogels in de lucht, de zeilen staan bol in de wind en, zoals gezegd, de lucht is strak blauw. Ineens slaat het weer om. De ene minuut schijnt de zon nog, de minuut daarop vormen zich grote, pikzwarte wolken aan de hemel. De wind wakkert plotseling aan. 'Zo sterk heb ik het nog nooit meegemaakt', bromt Willem. Hij heeft zijn zin nog niet uitgesproken of het water komt met bakken uit de hemel. 'Hylke, Hylke', roept hij. Hij heeft de knecht dringend nodig om de lading af te dekken, maar blijkbaar hoort Hylke hem niet. 'Waar is die slome?', schreeuwt hij naar Annegien, die bezorgd haar hoofd uit het woonruim steekt. Zij kan Willem echt niet helpen, haar buik is zó bol, ze kan nauwelijks meer overeind. Willem kan de helmstok, waarmee hij het schip op koers houdt, niet loslaten. Hij weet dat dit deel van de Zuiderzee heel ondiep is. Eén verkeerde beweging en je zit vast in het slib. Ondertussen begint het water in het schip te stromen. De kinderen, die bescherming zoeken in het woonruim, beginnen te krijsen. Ze zijn heus wel wat gewend, maar niet dat ze binnen enkele minuten geheel doorweekt raken. 'Gien! Roep Hylke, snel! gilt Willem nu. 'Hij zal in het vooronder zitten!'. Dat is inderdaad de plek waar de knecht zit. Ineens hoort Hylke zijn baas Willem: 'Kom als de wiedeweerga de luiken afdekken'. Hij schiet omhoog, het dek op. Hij weet meteen wat hem te doen staat. Maar terwijl hij de luiken probeert af te dekken met de kleden, slaan de touwen door de harde wind steeds uit zijn handen. Eindelijk

5 heeft hij één kant van het kleed vastzitten. Ach nee, het raakt weer los! 'Ga pompen Hylke, laat dat kleed maar, POMPEN!!! brult Willem. Alsof hij de stenen het water hoort opzuigen, zo klinkt het in Willems hoofd. Het schip zakt dieper en dieper. Willem neemt het risico de goede koers kwijt te raken door de helmstok los te laten. Hij ziet Annegien uitglijden en Hylke raakt volkomen in paniek. 'De sloep dan maar', denkt Willem. 'Onze enige redding is nog de sloep'. 'Haal de kinderen', roept hij tegen zijn vrouw. Het schip is zinkende. De sloep moet hen van de verdrinkingsdood redden. Want op Hylke na kan niemand zwemmen. Zo redt Willem zijn vrouw, zijn kinderen en de knecht. Het schip zakt langzaam onder water. Met groot verdriet verlaten ze hun tjalk, hun eigen mooie Zeehond die, op een paar drijfbare spullen na, geheel onder water verdwijnt en alleen nog maar een paar luchtbellen omhoog laat komen. Later vertelde Hylke hoe het eindigde met Willem en Annegien: Nou, dat was het dan! De Zeehond pleite en het gezin ook, naar Amsterdam. Daar ging Willem werken in een suikerfabriek. Ze hadden het heel wat minder goed dan op hun schip. Het enige wat ze aten was roggebrood! Willem nam wel eens wat suiker mee van de fabriek. En dan uitkijken dat je het niet van je brood blaast, want geld voor boter was er niet. Annegien baarde na de schipbreuk haar kindje. Daarna kwamen er nog eens vier. In 1895 overleed ze. Willem hertrouwde met een weduwe die ook al vier kinderen had. In totaal twaalf kinderen! En wat ging ik doen? lk had inmiddels zeebenen gekregen, het water pakte mij niemand meer af. De binnenvaart op De Zeehond was leuk hoor, maar ik koos voor het weide sop: met vrachtschepen helemaal naar Indië! 'n Mooi vak. Misschien krijg je ook nog eens de kans om op zo'n boot te gaan werken. Succes dan maar en tot ziens, ahoi!

Docentenhandleiding Maastrichts Aardewerk voor Geheugen van Nederland

Docentenhandleiding Maastrichts Aardewerk voor Geheugen van Nederland Docentenhandleiding Maastrichts Aardewerk voor Geheugen van Nederland 1. Inleiding 2. Inhoud 3. Doelgroep 4. Lesduur en lesopbouw 5. Voorbereiding voor de docent 6. Benodigde software 7. Bibliografie 8.

Nadere informatie

Examentraining klas 4 mavo

Examentraining klas 4 mavo Examentraining klas 4 mavo Historische vaardigheden Maken van een examen 100 minuten Bespreken examen Overige vragen m.socrative.com Room number: 65459 Vul je naam in Maak de quiz - Historische personen

Nadere informatie

Storm in het bos. Storm in het bos. Isabel Versteeg Storm in het bos

Storm in het bos. Storm in het bos. Isabel Versteeg Storm in het bos Zwijsen Zwijsen Ties woont in het bos, met mama en de rest van de groep. Op een dag gaat het hard stormen. Bomen zwaaien heen en weer. En takken vallen op de grond. Ties slaat op de vlucht. Maar hij raakt

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer redders langs de kust Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT Muitgeverij marmer Schoolreis Ed Koopman / KNRM Enkhuizen / Donderdagmiddag 15:34 uur DE DRIEËNDERTIG KINDEREN

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B2 nr. 3)

Luisteren: muziek (B2 nr. 3) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Werkblad Mijn huis staat in...

Werkblad Mijn huis staat in... Werkblad Mijn huis staat in... Mijn huis staat in: Ga naar kaart.cc. Je ziet twee kaarten. In de menubalk bovenin vul je rechts je woonplaats in. Kies in het linkervak de Bonnebladen 1901-1925. Kies in

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Kinderen zullen zich graag herkennen in de grappige kleine Bever. En wie wil er niet zo n lieve, grote Beer als vriend?

Kinderen zullen zich graag herkennen in de grappige kleine Bever. En wie wil er niet zo n lieve, grote Beer als vriend? Achttien knusse voorleesverhalen over de vriendschap tussen Beer en Bever. Ideaal om voor te lezen voor het slapengaan: met humor en soms een beetje filosofisch. Beer en Bever zien elkaar elke dag. Beer

Nadere informatie

Werken met TeamViewer (snel support)

Werken met TeamViewer (snel support) 1 DOWNLOADEN/OPSTARTEN VAN TEAMVIEWER Mocht het voorkomen dat er meer support nodig is, dan kan er van de Fruitmasters website een bestand worden gedownload waarmee iemand van Servicedesk op afstand tijdelijk

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Welkom bij de Gastouderacademie! (handleiding voor gastouders)

Welkom bij de Gastouderacademie! (handleiding voor gastouders) Welkom bij de Gastouderacademie! (handleiding voor gastouders) De persoonlijke inloggegevens die u via het gastouderbureau heeft ontvangen geven toegang tot alle leermodules van de Gastouderacademie. Het

Nadere informatie

Het rommelt nog even om het huisje en dan is het weer stil. Aardedonker en doodstil.

Het rommelt nog even om het huisje en dan is het weer stil. Aardedonker en doodstil. 1. Yoni staat in de keuken voor het aanrecht, met haar handen in het sop. De afwas, dat is haar taak. Een van haar taken, eigenlijk. Alle borden, kopjes, schalen, messen en pannen van de hele dag dompelt

Nadere informatie

Sjaak de Scheepshond. Lees dit verhaal eerst voor in de klas. Daarna kunnen uw kinderen in het Maritiem Museum op zoek naar vriendjes voor Sjaak.

Sjaak de Scheepshond. Lees dit verhaal eerst voor in de klas. Daarna kunnen uw kinderen in het Maritiem Museum op zoek naar vriendjes voor Sjaak. Sjaak de Scheepshond Voorleestekst bij de powerpointpresentatie Download de ppt van Sjaak via www.maritiemmuseum.nl, klik op educatie, klik op onderwijsprogramma s, klik op Sjaak de Scheepshond Lees dit

Nadere informatie

LANG LEVE RO DE LINIE? ME. Docentenhandleiding VERBODEN KRINGEN

LANG LEVE RO DE LINIE? ME. Docentenhandleiding VERBODEN KRINGEN LNG LEVE RO DE LINIE? ME Docentenhandleiding W Lesdoelen LNG LEVE - Leerlingen kunnen beschrijven hoe de Nieuwe Hollandse Waterlinie in de praktijk werkte vlak voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. -

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

Overdenking 21 juni 2015 Velserbroek - Ds. Mirjam Vermeij

Overdenking 21 juni 2015 Velserbroek - Ds. Mirjam Vermeij Overdenking 21 juni 2015 Velserbroek - Ds. Mirjam Vermeij Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus, Wie is hij toch, dat zelfs de wind en het meer hem gehoorzamen. Wie is hij toch? Die vraag klinkt

Nadere informatie

Jongens van schippers werkten en leerden aan boord het vak van schipper. Steffen, Jan en Harm Davids

Jongens van schippers werkten en leerden aan boord het vak van schipper. Steffen, Jan en Harm Davids Jongens van schippers werkten en leerden aan boord het vak van schipper Steffen, Jan en Harm Davids Schipperskinderen werden aan boord geboren en voeren mee tot ze volwassen waren en er aan boord geen

Nadere informatie

Welkom bij E-school Kinderopvang (handleiding voor pedagogisch medewerkers)

Welkom bij E-school Kinderopvang (handleiding voor pedagogisch medewerkers) Welkom bij E-school Kinderopvang (handleiding voor pedagogisch medewerkers) De persoonlijke inloggegevens die je, via de kinderopvangorganisatie waar je werkt, hebt ontvangen geven toegang tot alle leermodules

Nadere informatie

Handleiding Externe Werkplek Atlant. Colofon

Handleiding Externe Werkplek Atlant. Colofon Handleiding Externe Werkplek Atlant Colofon Scribent: Jeroen Coonen Documenteigenaar: ICT Manager Bestemd voor: Geheel Atlant Zorggroep Datum besluit: 17-11-2014 Evaluatiedatum: 30-11-2016 Versie: 1.3

Nadere informatie

Het Stadskanaal, bevaren door houten en ijzeren schepen

Het Stadskanaal, bevaren door houten en ijzeren schepen Het Stadskanaal, bevaren door houten en ijzeren schepen Het laatste stuk onontgonnen gebied in het zuid-oosten van de provincie Groningen was niet in handen van de provincie maar van de stad Groningen.

Nadere informatie

Robinson Crusoe. Daniel Defoe

Robinson Crusoe. Daniel Defoe Robinson Crusoe Robinson Crusoe maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus

Nadere informatie

Google Drive: uw bestanden openen en ordenen

Google Drive: uw bestanden openen en ordenen Google Drive: uw bestanden openen en ordenen Gebruik Google Drive om vanaf elke gewenste locatie uw bestanden, mappen, Google-documenten, Google-spreadsheets en Google-presentaties op te slaan en te openen.

Nadere informatie

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier.

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. AKTE I Scène 1 In een Afrikaans dorpje staan wat hutjes en zijn de mensen bezig met alledaagse dingen: er wordt water gehaald, eten gemaakt, kinderen spelen buiten...

Nadere informatie

Sinterklaas en de pieten

Sinterklaas en de pieten Sinterklaas en de pieten Pieten! In de rij. Alle pakjes moeten voor 5 december ingepakt zijn, dus aan de slag. Hallo pieten. Hallo Sinterklaas. Lekker speculaas aan het bakken? Ja, Sinterklaas. Mag ik

Nadere informatie

O-KAARTJES EXP 8B.indd 1 20-06-2005 10:56:1

O-KAARTJES EXP 8B.indd 1 20-06-2005 10:56:1 O-KAARTJES EXP 8B.indd 1 20-06-2005 10:56:1 1 Schachten (Bovenkant van het bouwmodel. Je kunt niet alles zien) In het begin konden we de vuursteen zo uit het bos halen. Je hoefde maar even te graven en

Nadere informatie

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen Les 1: Kinderarbeid Les 1: Kinderarbeid Het fenomeen kinderarbeid Kinderarbeid bestaat al net zolang als de mensheid bestaat. In de prehistorie gingen kinderen vaak mee op jacht of hielpen ze bij het verzamelen

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite

Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite Waar gaat dit over? Handleiding voor het maken van je eigen webpagina op de schoolsite Hier leer je hoe je een eigen webpagina kunt maken op de site van de school. Op deze webpagina kun je vertellen wie

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Om een of andere reden zijn ze daar allebei heel tevreden

Om een of andere reden zijn ze daar allebei heel tevreden Tweelingen Anna en Thijs wonen in de Verlegenstraat. Zo heet hun straat niet echt. Ze is vernoemd naar een Franse schilder. Fer. Léger staat er op het straatnaambordje. Maar als je de naam hardop uitspreekt

Nadere informatie

Het instellen van Internet Explorer 6 zodat alle cookies geaccepteerd worden (tijdelijk)

Het instellen van Internet Explorer 6 zodat alle cookies geaccepteerd worden (tijdelijk) Mocht u problemen hebben met het inloggen op de site, en heeft u onlangs Internet Explorer 6 geïnstalleerd (of Windows XP waar Internet Explorer 6 bij hoort), of wilt u voor het eerst inloggen op deze

Nadere informatie

DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding

DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding Door : Priscilla de Kock Joey Larioza Wesley van Vliet Cursus: Minor, Tweede Wereldoorlog Educatie Docent:

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B2 nr. 4)

Luisteren: muziek (B2 nr. 4) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Na een paar weken is de marionet eindelijk klaar. Vol trots neemt Bas hem mee naar school. In de

Na een paar weken is de marionet eindelijk klaar. Vol trots neemt Bas hem mee naar school. In de Pino, jij bent b van mij "Hé Bas, ga je mee voetballen? We hebben jou al een paar dagen gemist op ons voetbalpleintje." Roy staat met zijn voetbal in de werkplaats van Bas zijn vader, waar Bas bij de werkbank

Nadere informatie

ze er iets gewichtigs mee wil aangeven, al is het nooit duidelijk haar schouders reikte, is nagenoeg gehalveerd. Een simpele

ze er iets gewichtigs mee wil aangeven, al is het nooit duidelijk haar schouders reikte, is nagenoeg gehalveerd. Een simpele En, wat vind je? Hoe bedoel je, wat vind ik? Mijn haar. Kijk nou even. Mark kijkt op van zijn scherm. Yvonne staat in de deuropening van de woonkamer, een bakje yoghurt in haar hand. Ze beweegt niet. Ze

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie

Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie Leer authentiek bloggen en trek meer klanten aan Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie Backhuijs Communicatie 1 Les 3: Opbouw blog Les

Nadere informatie

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn 2013

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn 2013 Opdracht 2: Een zorgboerderij voor Angela Tijdsplanning: 6 lesuren Inleiding: Angela is een jongedame van 24 jaar, met een licht verstandelijke beperking. Ze woont nog thuis bij haar ouders in Nijverdal.

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

Handleiding Externe Werkplek Atlant

Handleiding Externe Werkplek Atlant Handleiding Externe Werkplek Atlant Colofon Scribent Dhr. J.E.F. Coonen Documenteigenaar Manager ICT Bestemd voor Geheel Atlant Zorggroep Versie 1.2 Doc datum 04 juni 2014 Inleiding Deze handleiding beschrijft

Nadere informatie

Help, hij doet het niet

Help, hij doet het niet Help, hij doet het niet Studiewijzers en agenda-items zijn niet te plaatsen. Magister vraagt om inlognaam maar er gebeurt niets. Schoolmail van de leerlingen doet het niet. Je bent aangemeld en je komt

Nadere informatie

Korte handleiding TypeWorld 1

Korte handleiding TypeWorld 1 Korte handleiding TypeWorld 1 WELKOM BIJ TYPEWORLD KORTE HANDLEIDING VOOR LEERLINGEN Lees dit document goed door om meer te weten te komen over TypeWorld en vergeet niet bij Meer informatie te kijken als

Nadere informatie

Stappenplan voor een onderzoek

Stappenplan voor een onderzoek Stappenplan voor een onderzoek Stap 1: Onderwerp * A) Kies een onderwerp Denk bij het kiezen van een onderwerp aan de volgende punten: - vind ik het onderwerp interessant - zijn er genoeg bronnen over

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

HANDLEIDING Online personeel en salaris

HANDLEIDING Online personeel en salaris HANDLEIDING Online personeel en salaris Inloggen op loket.nl Via https://online.loket.nl/vsp.prd.loket.new/ kunt u inloggen op de online applicatie van loket.nl. U komt op het onderstaande inlogscherm.

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

ROTZOOIEN MET WATER. Docentenhandleiding WATER ALS WAPEN

ROTZOOIEN MET WATER. Docentenhandleiding WATER ALS WAPEN E ROTZOOIEN MET Docentenhandleiding N N Lesdoelen - Leerlingen weten dat Nederland verschillende waterhoogtes heeft en dat je gemalen, dijken en sluizen nodig hebt om het water te kunnen managen. - Leerlingen

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

Handleiding NZa-portaal. voor zorgaanbieders

Handleiding NZa-portaal. voor zorgaanbieders Handleiding NZa-portaal voor zorgaanbieders Versie 1, 30 maart 2011 Inhoud 1. Starten 3 2. Algemene zorgaanbiederspagina 5 3. Download NZa-bestanden 6 4. Individuele zorgaanbiederspagina 7 5. Downloaden

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

INLOGGEN Vul gebruikersnaam en wachtwoord in, en klik op log in.

INLOGGEN Vul gebruikersnaam en wachtwoord in, en klik op log in. Snel starten met Testweb PSL als coördinator WAAR? Je vindt Testweb PSL op de volgende website: www.testweb.bsl.nl Je kunt inloggen in het groene vak aan de rechterkant: Direct inloggen Testweb PSL INLOGGEN

Nadere informatie

De zeereizen van Tristan

De zeereizen van Tristan De zeereizen van Tristan Van Bretagne naar Cornwall (ontvoerd door Noren) Van Cornwall naar Bretagne (om koning van Bretagne te worden) Van Bretagne naar Cornwall (om koning Mark te helpen) Van Cornwall

Nadere informatie

Terminal Services. Document: Terminal Services T.b.v. relatie: Isaeus Auteur: Martin Waltmans Versie: 2.3 Datum: 20-3-2007 KB nummer: 100010

Terminal Services. Document: Terminal Services T.b.v. relatie: Isaeus Auteur: Martin Waltmans Versie: 2.3 Datum: 20-3-2007 KB nummer: 100010 Terminal Services Dit document beschrijft hoe op afstand kan worden ingelogd op een Terminal Server. Lees dit document zorgvuldig, voordat u voor het eerst hiervan gebruik maakt! Isaeus Solutions Tel:

Nadere informatie

Er verschijnt een overzicht van de twintig eilanden. De introductiefilm en veelgestelde vragen zijn hier te vinden.

Er verschijnt een overzicht van de twintig eilanden. De introductiefilm en veelgestelde vragen zijn hier te vinden. Gebruiksaanwijzing pagina 1 WELKOM BIJ TYPEWORLD KORTE HANDLEIDING Je leert bij NHI-Opleidingen typen: oefenen doe je in TYPEWORLD. Lees dit document goed door om meer te weten te komen over TypeWorld

Nadere informatie

Google Drive: uw bestanden openen en organiseren

Google Drive: uw bestanden openen en organiseren Google Drive: uw bestanden openen en organiseren Met Google Drive kunt u bestanden, mappen en Google documenten opslaan en openen, waar u ook bent. Wanneer u een bestand op internet, uw computer of een

Nadere informatie

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1 Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1 branden Iets dat door vuur kapot en op gaat. de brandweer Een plek waar mensen werken die branden blussen. Ze dragen dikke pakken en rijden in rode brandweerauto

Nadere informatie

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra.

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. AKTE I Scène 1 Op een open grasvlakte in Afrika zijn dieren aan het grazen. Een zebra, twee antilopen,

Nadere informatie

Handleiding groep 5/6 Alles over veilig gedrag rondom het spoor

Handleiding groep 5/6 Alles over veilig gedrag rondom het spoor Handleiding groep 5/6 Alles over veilig gedrag rondom het spoor ALGEMENE INLEIDING VOOR GROEP 5 T/M 8 Aanleiding Kinderen die in de buurt van een spoor spelen, scholieren die nog even snel tussen gesloten

Nadere informatie

Belangrijke data. Ma. 8 t/m zo. 14 december: Digitaal intekenen oudergesprekken gr. 8

Belangrijke data. Ma. 8 t/m zo. 14 december: Digitaal intekenen oudergesprekken gr. 8 WEEKBULLETIN 14 Jaargang 34 05-12-2014 jenaplanschool de Lanteerne www.delanteerne.nl directie@delanteerne.nl 024-3734191 Belangrijke data Ma. 8 t/m zo. 14 december: Digitaal intekenen oudergesprekken

Nadere informatie

Leiden - Roelofarendsveen. Handleiding Magister

Leiden - Roelofarendsveen. Handleiding Magister Leiden - Roelofarendsveen Handleiding Magister Inhoud Handleiding Magister Bonaventuracollege Leiden Roelofarendsveen.... 3 Toegang tot de site.... 4 Het vandaag scherm.... 5 Agenda... 6 Cijfers... 7 Aanwezigheid...

Nadere informatie

Canonvensters Michiel de Ruyter

Canonvensters Michiel de Ruyter ARGUS CLOU GESCHIEDENIS LESSUGGESTIE GROEP 8 Canonvensters Michiel de Ruyter Michiel Adriaanszoon de Ruyter werd op 23 maart 1607 geboren in Vlissingen. Zijn ouders waren niet rijk. Michiel was een stout

Nadere informatie

Volledige teksten behorende bij de MIniShanti-CD van TCM

Volledige teksten behorende bij de MIniShanti-CD van TCM Volledige teksten behorende bij de MIniShanti-CD van TCM Berend Botje Berend Botje ging uit varen Met zijn scheepje naar Zuid-Laren De weg was recht, de weg was krom Nooit kwam Berend Botje weerom Eén

Nadere informatie

Handleiding Magister 6 voor ouders

Handleiding Magister 6 voor ouders Handleiding Magister 6 voor ouders Handleiding Magister 6 Pagina 1 Inleiding Het Merletcollege gebruikt voor haar leerlingen- en cijferadministratie het software pakket Magister. Hiervan is ook een webversie

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Liturgie bij de Jeugddienst op zondagochtend 12 juni 2016

Liturgie bij de Jeugddienst op zondagochtend 12 juni 2016 Liturgie bij de Jeugddienst op zondagochtend 12 juni 2016 Samenzang: Kom aan boord (cd Kom aan boord ) Voor de zieken voor de armen, voor de mensen met verdriet. Voor het kind dat blijft proberen, maar

Nadere informatie

In de middag gingen we naar het Martiniziekenhuis, dit is mijn terrein. Omdat Daan op de kinderafdeling heeft gelegen ken ik daar mensen.

In de middag gingen we naar het Martiniziekenhuis, dit is mijn terrein. Omdat Daan op de kinderafdeling heeft gelegen ken ik daar mensen. Folders uitdelen Ik begin aan mijzelf te twijfelen, ben ik echt wel goed bezig. Ben ik echt wel toe aan andere ouders helpen. Zo overtuigd dat ik het aankon, zo erg is dat naar beneden gehaald omdat ik

Nadere informatie

Wijchense Molen. Lesbrief

Wijchense Molen. Lesbrief Wijchense Molen Lesbrief Lesbrief de Wijchense Molen Inleiding In het kader van het bezoek aan Wijchense Molen is deze lessenserie ontwikkeld. Tijdens het project maken de leerlingen kennis met de molen

Nadere informatie

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster 14-1: Waar ben je geboren Waar ben je geboren, waar kom je vandaan Waar is het begonnen, waar is het ontstaan Waar ken jij de weg zelfs met je ogen dicht Waar ben je geboren, waar zag jij het licht Iedereen

Nadere informatie

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW ZAND BOVEN WATER Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer spullen reizen via Rotterdam. Sinds 2008 wordt hard gewerkt om de haven uit te breiden.

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Snel starten met Testweb PSL-b als Leerkracht

Snel starten met Testweb PSL-b als Leerkracht Snel starten met Testweb PSL-b als Leerkracht WAAR? Je vindt Testweb PSL op de volgende website: www.testweb.bsl.nl Je kunt inloggen in het groene vak aan de rechterkant: Direct inloggen Testweb PSL INLOGGEN

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Money Matters. Docentenhandleiding

Money Matters. Docentenhandleiding Money Matters Docentenhandleiding Money Matters Money Matters is een simulatiegame waarin jongeren ervaren wat de gevolgen zijn van keuzes die zij maken tussen 15 en 30 jaar. Ze moeten in staat zijn volledig

Nadere informatie

Handleiding Magister 5.0 voor ouders en leerlingen

Handleiding Magister 5.0 voor ouders en leerlingen Handleiding Magister 5.0 voor ouders en leerlingen Versie 1.0 door dgw @ Parcival College Groningen Inleiding Het Parcival College Groningen gebruikt voor haar leerlingen- en cijferadministratie het software

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst

Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Handleiding voor de digitale les Internet in 2025 Kinderen tekenen de toekomst Een digitale les voor groep 6, 7 en 8 van het primair onderwijs waarbij leerlingen nadenken over innovatieve toepassingen

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

Versie: Aanpasser, 20 juli 2011. Handleiding Selfservice

Versie: Aanpasser, 20 juli 2011. Handleiding Selfservice Versie: Aanpasser, 20 juli 2011 Handleiding Selfservice Inhoudsopgave 1. Algemene uitleg menu 2 2. Evenement aanpassen 3 2.1 Basisgegevens 5 2.2 Rubricering 5 2.3 Foto, video en persbericht toevoegen 2.3.1.

Nadere informatie

Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken)

Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken) Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken) Doek achter de tafel Even kijken hoor. U en jullie hebben er al naar kunnen kijken, maar ik nog niet. Nu wil ik het goed zien. Ja, zo

Nadere informatie

Handleiding Magister 5.6 voor ouders

Handleiding Magister 5.6 voor ouders Handleiding Magister 5.6 voor ouders Inleiding Het Merletcollege gebruikt voor haar leerlingen- en cijferadministratie het software pakket Magister. Hiervan is ook een webversie beschikbaar waarmee ouders

Nadere informatie

8. Accenten en Trema's

8. Accenten en Trema's 8. Accenten en Trema's In deze module leert u letters met een accent of trema op uw scherm te krijgen. Eén mogelijkheid heeft u al gezien in Module 4 van de Basiscursus 1: het woord fout typen en het dan

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

5. Diavoorstellingseffecten

5. Diavoorstellingseffecten 5. Diavoorstellingseffecten Zoals u in de voorgaande modules heeft kunnen zien, is de overgang tussen opeenvolgende dia s in een presentatie steeds hetzelfde: de oude dia verdwijnt en de nieuwe dia komt

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 3. Maskers en uitsneden PP

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 3. Maskers en uitsneden PP OPDRACHTKAART PP-03-03-01 Voorkennis: Photoshop 1: Introductie Photoshop afgerond Photoshop 2: Selecteren, verplaatsen en roteren afgerond Intro: In deze opdracht leer je werken met gereedschap om delen

Nadere informatie

Proeftuinexamens Linked Data 3.0 Handleiding voor docent en leerling

Proeftuinexamens Linked Data 3.0 Handleiding voor docent en leerling Proeftuinexamens Linked Data 3.0 Handleiding voor docent en leerling Ondersteuning Voor ondersteuning of vragen over inloggen of de applicatie kun je contact opnemen met de Servicedesk van Kennisnet. Telefoonnummer

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JONA EN DE GROTE VIS

Bijbel voor Kinderen. presenteert JONA EN DE GROTE VIS Bijbel voor Kinderen presenteert JONA EN DE GROTE VIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer Voor jou Verhalen van mantelzorgers Anne-Rose Hermer 6 Inleiding In dit boek maak je kennis met Martine, Koos en Sara. Ze zijn alledrie in een andere fase van hun leven. Maar één ding is hetzelfde voor

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JEZUS IN DE STORM

Bijbel voor Kinderen. presenteert JEZUS IN DE STORM Bijbel voor Kinderen presenteert JEZUS IN DE STORM Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Er moet iets zijn als we inslapen we gingen liggen en sliepen in

Er moet iets zijn als we inslapen we gingen liggen en sliepen in Kopland is het passende pseudoniem van Van den Hoofdakker. Hij was naast dichter en schrijver ook psychiater. Voor zijn dichterlijk werk heeft hij vele prijzen gehad. Hij schreef volgens Herman de Coninck,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Kunnen we je ergens mee helpen? Inhoudsopgave 2 Voorwoord 3

Inhoudsopgave. Kunnen we je ergens mee helpen? Inhoudsopgave 2 Voorwoord 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Voorwoord 3 1.0 Voordat je begint 4 1.1 Browserinstellingen 5 1.2 Beeldscherminstellingen 6 1.3 Pop-up blokkering 6 8 2.0 Starten met loket.nl 8 2.1 Inloggen in loket.nl 10

Nadere informatie

Boris van Norren TI1A. Reflectieverslag. Boris van Norren 0835560 TI1A

Boris van Norren TI1A. Reflectieverslag. Boris van Norren 0835560 TI1A Reflectieverslag Boris van Norren 0835560 1 Inhoudsopgave Zelfreflectie week 1... 3 Zelfreflectie week 2... 4 Zelfreflectie week 3... 5 Zelfreflectie week 4... 6 Zelfreflectie week 5... 7 Zelfreflectie

Nadere informatie

Schotland reis e verslag. Onderweg ging het werk natuurlijk gewoon door, ook Adrie was onverstoorbaar bezig in de spoelkeuken.

Schotland reis e verslag. Onderweg ging het werk natuurlijk gewoon door, ook Adrie was onverstoorbaar bezig in de spoelkeuken. Schotland reis 2011 2 e verslag Zondag 15 mei om 10.00 uur was het dan weer zover de bus met gasten arriveerde precies op tijd en vertrokken we weer richting het eiland Arran waar de golfers en wandelaars

Nadere informatie

OneDrive voor bedrijven en scholen

OneDrive voor bedrijven en scholen OneDrive voor bedrijven en scholen V1.0 26 juni 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Eerste aanmelding... 3 Aanmaken van een nieuwe folder... 4 Toevoegen van een document.... 5 1. Het documenten aanmaken

Nadere informatie