Communicatie bij veranderingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Communicatie bij veranderingen"

Transcriptie

1 Hugo Marynissen Communicatie bij veranderingen Elke organisatie en elk bedrijf krijgen eerder vroeg dan laat met veranderingen te maken. Bedrijfsprocessen worden vernieuwd, TQM (total quality management) wordt ingevoerd om de organisatie te stroomlijnen, het management voert herstructureringen door of afdelingen worden gesloten. Als communicatieprofessionals zijn we er net op die momenten voor beducht om de juiste boodschap bij de juiste doelgroep te krijgen, omdat we ervan overtuigd zijn dat een weloverwogen, duidelijke boodschap in dergelijke omstandigheden essentieel is. Maar klopt dat wel? Is communicatie bij veranderingen louter het overbrengen van correcte boodschappen? En kan communicatie helpen bij veranderingsprojecten? Voor change management is al heel wat papier gesneuveld. Wie op Amazon. com kijkt, vindt boeken over het thema. Als u elke dag één boek zou lezen, zaterdagen en zondagen inbegrepen, dan komt dat neer op 130 jaar lectuur. Er zou naar schatting elke zes uur ergens ter wereld iemand een wetenschappelijk artikel over het onderwerp publiceren. Opvallend daarbij is dat het gros van Zelden of nooit wordt in wetenschappelijke werken de hoevraag over communicatie beantwoord. al die publicaties gaat over de technische aanpak van veranderingen. Of anders gesteld: hoe voer ik in acht stappen een succesvolle verandering door in mijn organisatie? (Wie daar echt in gelooft, kan het best Leading Change van John P. Kotter lezen.) Ook al heb ik maar een fractie van alle literatuur over veranderingsmanagement gelezen, toch valt het me op dat in bijna alle werken alleen de waaromvraag over communicatie beantwoord wordt en zelden of nooit de hoevraag. Overal lezen we dat de juiste communicatiestrategie bijzonder waardevol en zelfs essentieel is. Communicatie verduidelijkt het waarom van een veranderingsproject, geeft achtergrondinformatie, zorgt ervoor dat medewerkers zich engageren. Helemaal mee eens! Maar welke communicatie, welke middelen, op welk moment en naar welke doelgroepen? Op die pertinente vragen geven de meest erudiete wetenschappers nauwelijks een antwoord. Misschien moeten we, voor we het over communicatie bij veranderingen hebben, eerst maar eens kijken wat er aan de basis van veranderingen bij organisaties ligt. Alles is verandering! Eigenlijk is niets zo natuurlijk als verandering. Kijken we maar naar de wisseling van de seizoenen en onze eigen kleine en grote veranderingen: kinderen worden groot, volwassenen worden oud, en bijna dagelijks leren we nieuwe dingen bij, die ons een andere of veranderde blik op de wereld gunnen. Toch hebben we het er moeilijk mee als we onze vertrouwde handelingen of onze veilige omgeving van de ene op de andere dag moeten loslaten. Als we dat naar het bedrijfsleven vertalen, zien we dat veranderingen zich opdringen als we competitief willen blijven, of als we aan de vraag van de markt of de aandeelhouders tegemoet willen komen. Telkens wordt daarbij een directie voor een probleem geplaatst. Keith Grint, professor aan de Saïd Business School van de universiteit van Oxford, stelt dat er drie soorten problemen aan de basis van elk veranderingsproject liggen: een kritisch (critical), een tam (tame) of een gemeen (wicked) probleem. Elk probleem vraagt een eigen managementstijl én manier van communicatie om het op te lossen. Een kritisch probleem, zoals een felle brand, vraagt om bevelvoering. Een tam probleem lost u op door een pure managementstijl toe te passen. Met andere woorden, u kent het probleem, u hebt het al eens opgelost en u lost het nogmaals volgens dezelfde methodologie op. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan het sluiten van een fabriek of het invoeren van een nieuw computerprogramma dat de facturatie in een bedrijf beheert. De moeilijkste problemen zijn echter de gemene of kwaadaardige problemen. Die lost u niet zo gemakkelijk op. Of hebt u misschien een concreet actieplan om de opwarming van de COMMUNICATOR 7

2 COMMUNICATOR aarde een halt toe te roepen of om obesitas de wereld uit te helpen? Ook heel wat veranderingsprojecten vallen onder de noemer wicked problems. Er is geen pasklaar antwoord voor en de enige manier om die gemene problemen op te lossen is door efficiënt leiderschap waarbij 80 % van alle problemen tijdens een veranderingsproces is van sociologische of psychologische aard vragen worden gesteld en medewerkers ertoe worden aangemoedigd om mee na te denken over een mogelijke oplossing, en waarbij vooraf niet kan worden gezegd waar alles uiteindelijk toe zal leiden. Als we nu naar veranderingen in organisaties kijken, zien we dat het merendeel Vertel over de noodzaak van die veranderingsprocessen zich in de laatste categorie bevinden. Dat niet iedereen gelukkig is met dat soort problemen, laat staan met de inspanning om antwoorden en oplossingen te zoeken, dat kunnen we met de ogen dicht al zien aankomen. Dat is de reden (een van de redenen?) waarom veranderingen bij ons weerstand oproepen. Volgens Herman Van den Broeck van de Vlerick Leuven Gent Management School is 80 % van alle problemen tijdens een veranderingsproces van sociologische of psychologische aard. We geven niet graag onze gewoonten op als we er niet meer dan honderd procent zeker van zijn dat de nieuwe gewoonten beter zullen zijn of dat we er ons voordeel mee zullen doen. Bovendien heeft het woord verandering in een bedrijfscultuur een negatieve en zelfs stigmatiserende connotatie. Wie de boodschap krijgt dat hij moet veranderen, vraagt zich meteen af of er voordien dan verkeerd werd gehandeld. Het is dan ook niet verwonderlijk dat bij de mededeling van een directie dat er een veranderingsproject wordt ingevoerd, er onmiddellijk zowel individuele als collectieve defensiemechanismen de kop op steken. Bovendien wordt er over zulke change projects vaak erg klunzig gecommuniceerd. Een directie of managementteam zit soms maanden lang te brainstormen over een aangepaste strategie of de implementatie van nieuwe procedures, en dan komt ze op een blauwe maandag even op vijftien minuten meedelen wat er staat te gebeuren. Uiteraard heeft de communicatiedienst die boodschap zorgvuldig voorbereid, inclusief een flashy PowerPointpresentatie, een hippe videopresentatie en onbegrijpelijke maar wel indrukwekkende flowcharts. Maar is het realistisch om te geloven dat de werknemers in die uiterst korte tijd meteen mee zijn? In hun boek Heart of Change beschrijven John Kotter en Dan Cohen enkele cases van bedrijven en organisaties die door een drastische verandering zijn gegaan. Volgens Kotter en Cohen zijn de meest succesvolle veranderingsprojecten die waarbij duidelijk en heel breed in de organisatie over de noodzaak van verandering wordt gecommuniceerd. Vertel de medewerkers over mogelijke crises die hen wachten als er niets ondernomen wordt. Maar spreek meteen ook over opportuniteiten die het bedrijf zou missen als alles bij het oude blijft. Op die manier kan communicatie wezenlijk bijdragen aan veranderingen in een organisatie. Want, zo zeggen Kotter en Cohen, zonder de motivatie en een doorgedreven samenwerking van alle medewerkers kan er nooit sprake zijn van een geslaagd veranderingsproces. Het lijkt allemaal eenvoudig, maar in de praktijk gebeurt het zelden. Kotter onderzocht de voorbije tien jaar meer dan honderd bedrijven, zowel in de Verenigde Staten als daarbuiten, zowel multinationals als kleine ondernemingen. Hij komt daarbij tot de vaststelling dat in meer dan 50 % van die bedrijven het veranderingsproces mislukt omdat van bij het begin niet duidelijk over de noodzaak van verandering gecommuniceerd wordt. Zo beschrijven de auteurs het verhaal van een CEO die vrijwillig de verliezen in de boekhouding liet oplopen tot een historisch hoogtepunt. Uiteraard zorgde dat ervoor dat de druk op het beursaandeel enorm toenam. Alsof dat nog niet voldoende was, organiseerde de directie een klantentevredenheidsenquête, terwijl ze goed wist dat de resultaten daarvan beschamend zouden zijn. Hierdoor werd het voor iedereen in de organisatie plots heel erg duidelijk dat er dringend iets moest worden ondernomen. Het is een drastische en risicovolle aanpak, maar een die blijkbaar wel werkt. Communicatie oude stijl De vraag welke communicatieacties een veranderingsproces moeten ondersteunen, is dus heel terecht. Het antwoord daarop is niet zo eenvoudig en verre van wetenschappelijk onderzocht of bewezen. Toch wil ik graag enkele nieuwe denkpistes in de communicatiewetenschap aanstippen, die mogelijkerwijs antwoorden aanreiken. Tot een flink eind in de twintigste eeuw (en zelfs nog tot op vandaag!) baseerden de meeste communicatieafdelingen van bedrijven zich op het klassieke communicatiemodel van Shannon en Weaver, dat van 1949 dateert. Beide wiskundigen waren actief als ingenieur bij Bell Telephone. Hun onderzoek focuste op het verbeteren van de transmissie van informatie via de telefoon. Daarbij hanteerden ze een model dat aantoonde hoe een bron informatie produceert, die vervolgens codeert en naar een 8

3 IBM en Rabobank brengen op de homepages van hun site niet alleen productinformatie maar vertellen ook een verhaal dat op het eerste gezicht weinig te maken heeft met hardware of bankzaken. ontvanger verstuurt en hoe die informatie, voor ze haar bestemming bereikt, opnieuw gedecodeerd wordt. Daarbij was het voor Shannon en Weaver van het allergrootste belang dat die informatie zo zuiver en helder mogelijk de ontvanger bereikt. Sindsdien hebben verschillende andere communicatiewetenschappers hun theorieën gebaseerd op die van Shannon en Weaver. Ze vertrekken uiteindelijk allemaal vanuit het idee dat communicatie het management en zijn doelstellingen ondersteunt. Het was de communicatieverantwoordelijke er vooral om te doen dat de juiste boodschappen uitgestuurd werden en iedereen de correcte informatie ontving. Het is pas aan het eind van de twintigste eeuw dat de rol van communicatie in een bedrijf werd bekeken vanuit een strategisch oogpunt in plaats van een instrument ten dienste van de directie. Wetenschappers zoals Argenti, Bruhn, Cornelissen, Grunnig en Van Riel vertrekken van de visie dat naast het doorgeven van informatie aan externe en interne doelgroepen, bedrijfscommunicatie in eerste instantie een facilitatorfunctie te vervullen heeft. Zij baseren zich op het idee dat communicatie samenwerking vergt. Communicatie is dus een vertrouwensproces dat verschillende stakeholders motiveert en hen tot een gedeelde verstandhouding en een collectieve betrokkenheid brengt. Met die visie werd de communicatieafdeling plotsklaps verheven tot een managementfunctie in de organisatie. Want wie over vertrouwen, stakeholders en collectieve betrokkenheid praat, moet van meer domeinen kaas gegeten hebben. Een diepgaand gesprek Plotseling werden communicatie- theorieën interessant voor sociologen, businessanalisten, antropologen en psychologen. Zij bekeken een bedrijf als een sociaal collectief, dat geproduceerd, gereproduceerd en veranderd wordt door de voortdurende interpreteerbare en doelstellinggerichte communicatieacties van zijn leden (Mumby & Clair, 1997). Dat leidde tot de perceptie dat er in een organisatie meer nodig is om te communiceren dan alleen het personeelsblad of het intranet. Communicatie is dus veeleer een diepgaand gesprek, ook wel discourse genoemd, en geen eenrichtingsverkeer. Dat betekent uiteraard niet dat bedrijven en organisaties alleen bij de gratie van communicatie bestaan, maar communicatie kan wel het bedrijf zin geven. Of om het met de woorden van Deirdre Bodens te zeggen: Het is door telefoongesprekken, meetings, planningssessies, verkoopsgesprekken en vlugge mededelingen bij het koffieapparaat dat mensen elkaar informeren, amuseren, roddelen, overzien, nadenken, instructies geven, herzien, debatteren, contesteren en uiteindelijk momenten en mythes creëren die na verloop van tijd de organisatie werkelijk vormgeven. Het is net die benadering die moderne communicatiewetenschappers ertoe aanzet om verder na te denken over de term discourse en de praktische invulling ervan in een organisatie. Zonder in de valstrik van indoctrinatie of spinning te verglijden, gaat men nog een stap verder door te stellen dat communicatie een strategie moet zijn die gebaseerd is op een verhaal, een bundeling van vertellingen die verschillende facetten van een organisatie toont en als het ware een gids voor actiegericht ondernemen is. Storytelling is momenteel dan ook hot! Harvard Business Review communicator 9

4 communicator Walk the talk In foute communicatie bij veranderingsprojecten onderscheiden Kotter en Cohen drie patronen. In het eerste geval ontwikkelt een managementteam een bijzonder goede en geloofwaardige visie over het waarom van het veranderingsproces. Vervolgens wordt over die visie maar op één enkel moment gecommuniceerd tijdens een plenaire sessie, die verder aangevuld wordt met een mailberichtje waarin nogmaals alle punten op een rij worden gezet. Samen is dat goed voor 0,0001 % van de jaarlijkse interne commu nicatie! In het tweede voorbeeld zien we dat de directie van een onderneming aanzienlijk wat tijd spendeert aan het geven van speeches voor het eigen personeel, maar dat die doelgroep na afloop het nog altijd niet volledig begrepen heeft. Dat is overigens niet zo verwonderlijk als je weet dat speeches slechts 0,0005 % van de jaarlijkse interne communicatie uitmaken. In het derde foute communicatiepatroon zien we dat er wel bijzonder veel tijd en energie gaat naar zowel speeches als nieuwsbrieven, intranetmededelingen en berichten ad valvas, maar dat er in het gedrag van het seniormanagementteam (of toch een deel ervan dat geregeld contact met het personeel heeft) niets verandert. Het resultaat is dat het cynisme bij het personeel toeneemt en het vertrouwen in de communicatie daalt. Communicatie is dus meer dan alleen woorden. Het zijn vooral de juiste verhalen die in concrete daden omgezet worden, die het sterkst zijn. Walk the talk is daarvoor een toepasselijke uitdrukking. Niets ondermijnt veranderingsprojecten meer dan het gedrag van leiders dat niet in overeenstemming is met datgene wat ze verkondigen! bracht er de voorbije jaren verschillende artikelen over. Ook verschillende grote bedrijven hebben die manier van communiceren (her)ontdekt. Zo brengen bijvoorbeeld IBM en Rabobank op de homepages van hun sites meer dan alleen productinformatie (www.ibm.com/us/en/ en Ze vertellen een verhaal dat op het eerste gezicht weinig te maken heeft met hardware of bankzaken. Communicatie bij veranderingen De orthodoxe communicatieprincipes, gebaseerd op de theorieën van Shannon en Weaver, vertrekken vanuit het idee dat communicatie stabiliteit, routine en orde moet garanderen. Vanuit die visie is een verandering in een organisatie iets exceptioneels dat net zoals een project planmatig aangepakt en uitgevoerd moet worden. Volgens de nieuwe inzichten rond de discoursetheorie kan er gesteld worden dat veranderingen behoren tot de normale dingen des levens in een organisatie, en communicatie maakt daar een integraal deel van uit. Een recente studie van Hartmut Hübner van de Britse universiteit van Salford geeft enkele sleutelmomenten van communicatie bij veranderingsprojecten aan. Volgens Hübner zijn er tijdens een veranderingsproject drie cruciale fases waarin discourse als communicatiemiddel een belangrijke rol speelt: 1. bij de initiatie van een veranderingsproject; 2. bij de implementatie van het veranderingsproces; 3. bij het samenvatten en vertalen van de percepties die tijdens de verschillende facetten van een veranderingsproces leven. Initiatie Precies omdat de meeste veranderingsprojecten zich aandienen als een wicked problem waarvoor geen eenduidig antwoord bestaat, is het van cruciaal belang om zo snel mogelijk verschillende partijen in de organisatie te betrekken bij de zoektocht naar een gepaste oplossing. Om die betrokkenheid te creëren, bestaan er verschillende mogelijkheden: het organiseren van brainstormsessies, scenarioplanning als uitgangsbasis voor een gesprek over de toekomst van de organisatie, workshops, incentives enzovoort. Belangrijk bij die fase is dat de noodzaak van verandering aan alle lagen van de organisatie duidelijk gemaakt wordt en dat tegelijk de verschillende niveaus betrokken worden bij het mee op zoek gaan naar een oplossing. Het is immers zo dat niet alleen op directieniveau de wijsheid over een productieproces of een managementplan aanwezig is. Ook in de organisatie zijn heel wat kennis en praktische ervaring voorhanden die bij dergelijke veranderingsprojecten van pas kunnen komen. Implementatie Bij de implementatie van een veranderingsproject moet bijzondere aandacht gaan naar de communicatie over datgene wat er wel en niet gaat veranderen. Niets zorgt voor grotere ontevredenheid dan het gerucht dat plotseling alles omgegooid zal worden. Maak in uw communicatie duidelijk dat zeker niet alles zal veranderen en beklemtoon wat er beslist bij het oude blijft. Bij de invoering van een veranderingsproject zijn er ook veel vragen naar de duur van het veranderingsprogramma. Medewerkers willen voorbereid zijn: zal een verandering maar een paar maanden duren (bijvoorbeeld de invoering van nieuwe machines of software) of gaat het om een continu veranderingsprogramma. Tot slot moet er in deze fase ruimte zijn voor gesprekken over medewerking aan en betrokkenheid bij het veranderingsprogramma: hoe kan ik als individu in een organisatie mijn steentje bijdragen aan het welslagen van dit project? Perceptie Heel vaak doen er zich in ons dagelijkse werk veranderingen voor die we moeiteloos oppikken en zelfs niet als verandering ervaren omdat 10

5 ze zo klein of weinig ingrijpend zijn. Voorbeelden daarvan zijn legio: een collega verhuist naar een ander kantoor, een relatie verandert van gsm-nummer, in het bedrijfsrestaurant worden nu ook vegetarische maaltijden aangeboden, enzovoort. Andere, vaak meer diepgaande veranderingen die een impact hebben op ons werk, roepen tijdens het veranderingsproces vragen op over het verloop van het project. Vragen als zitten we nog op schema? en zijn we nog altijd goed bezig? behoren tot de dagelijkse discussies van werk- nodig waren om alles in goede banen te leiden. Gelukkig zijn we intussen geëvolueerd naar de perceptie dat communicatie constructief en performant moet zijn en zodoende mee aan de basis moet liggen van de veranderende realiteit in een organisatie. communicator nemers. Ook vragen over het succes Discourse of een goed en diepgaand Literatuurverwijzingen van het veranderingsproject zijn vaak gesprek dat in een organisatie of be- Boden, D. (1994). The business of talk: Organizations in action. Cambridge: Polity Press. Grint, K. (2005). Problems, problems, problems: The social construction of leadership. Human Relations, Vol. 58, London: Sage. Hübner, H. (2007). The communicating company. Towards an alternative theory of corporate communication. Heidelberg: Physica. Kotter, J.P. (1996). Leading change. Boston: Harvard business school. (Kotter, J.P. (2004). Leiderschap bij verandering. Schoonhoven: Academic Services.) Kotter, J.P. & Cohen, D.S. (2002). The heart of change. Real-Life stories of how people change their organizations. Boston: Harvard business school. Mumby, D.K. & Clair, R.P. (1997). Organizational discourse. in T.A. van Dijk (Ed.), Discourse as social interaction (Vol. 2, pp ). London: Sage. Van den Broeck, H. & Mestdag, S. (2002). Organisaties op scherp, hoe slimme managers veranderingen aansturen. Tielt: Lannoo. pertinent: zijn we nu echt productiever, groter, sterker... geworden? Het is de taak van de communicatieafdeling om die vragen te monitoren, levendig te houden en vooral met antwoorden te voeden. Conclusie Een goede veertig jaar geleden werd een geslaagde verandering gezien als het resultaat van een leider die zijn troepen begeleidt naar een betere toekomst. Daarbij bestond de communicatie louter uit het doorgeven van boodschappen en informatie die drijf gevoerd en gevolgd wordt door de communicatiedienst, lijkt dus de meest aangewezen manier om te communiceren bij veranderingen. de auteur Hugo Marynissen is redactielid van Ad Rem en managing partner van ProgressiveMedia. Hij volgt momenteel een Executive Master Change Management aan de HEC (Parijs) en de Saïd Business School (Oxford University). De kunst om gehoord te worden Frederik Vercaempst SPREKER Hoe komt het toch dat de ene spreker er schijnbaar moeiteloos in slaagt de aandacht van zijn publiek te trekken en dat andere sprekers het daar veel moeilijker mee hebben? Sommigen schrijven dat effect toe aan het altijd enigmatische fenomeen charisma, wat zich in de praktijk nogal dikwijls vertaalt in good looks. Die stelling doet het talent en de kunde van veel communicatie-experts oneer aan. De kunst bestaat er veeleer in om uw toehoorders te begrijpen, hun emotionele toestand in te schatten of simpelweg te begrijpen wat ze op dat moment verlangen. In tijden van overcommunicatie lijkt het bijna ondoenbaar om de aandacht te krijgen die u denkt te verdienen. Mensen worden immers overstelpt met impulsen en boodschappen, en dreigen continu verdwaald te lopen. Toch moet een goed afgewogen boodschap die op het juiste moment en via het juiste medium wordt verspreid, de gewenste aandacht kunnen trekken. Ook op momenten dat uw publiek iets minder ontvankelijk lijkt, zijn er middelen voorhanden die dat kunnen verhelpen. Enkele tips: 1. Mensen luisteren beter als ze niet weten welke beslissing ze moeten nemen. Ga daarom op zoek naar 11

Discourse als communicatiemiddel bij veranderingen

Discourse als communicatiemiddel bij veranderingen Discourse als communicatiemiddel bij veranderingen Elke organisatie of bedrijf krijgt eerder vroeg dan laat met veranderingen te maken. Bedrijfsprocessen worden vernieuwd; TQM (Total Quality Management)

Nadere informatie

Communiceren bij veranderingen de rol van de middelmanager

Communiceren bij veranderingen de rol van de middelmanager Communiceren bij veranderingen de rol van de middelmanager Dat communiceren bij veranderingen cruciaal is, daar zijn heel wat managers het over eens. Maar vaak leiden de inspanningen die organisaties doen

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen

Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen Het Belgische communicatieadviesbureau Corporate Creative Strategies (www.ccstrategies.be), dat zich toelegt op corporate communicatie,

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering De essenties uit het gelijknamige boek van John P. Kotter Acht fases in het proces van veranderen 1. Urgentiebesef vestigen. 2. Leidende coalitie vormen. 3. Visie en strategie

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Hoe verandering managen? 1

Hoe verandering managen? 1 Hoe verandering managen? 1 Veranderingsprocessen zijn cruciaal voor het voorbestaan van elke organisatie maar zijn tegelijk zeer moeilijk te organiseren gezien de mens van nature uit geneigd is zich tegen

Nadere informatie

Unfold your potential

Unfold your potential Unfold your potential Meet & Greet 2011 Leadership en veranderingsbereidheid Katelijne Rotsaert Move! Wat is change? Change is a function of external dynamics and internal capabilities and, significantly,

Nadere informatie

Communicatiemodel. Communicatieniveaus

Communicatiemodel. Communicatieniveaus Download #06 Een fantastisch communicatiemodel trainingmodule Communicatiemodel Mensen uiten hun gevoelens op verschillende manieren. De een laat meteen zien hoe hij zich voelt bij een situatie, terwijl

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

De eindgebruiker binnen een IT-project WiiFM - What s in it for me?

De eindgebruiker binnen een IT-project WiiFM - What s in it for me? Global Services I IT-eindgebruikersopleiding Uw organisatie is er klaar voor: de IT-afdeling heeft alles tot in de puntjes voorbereid, de software is klaar, de implementatie kan beginnen Heeft u er al

Nadere informatie

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1)

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1) (1) Inspirerend leiderschap van bestuurders en directeuren vraagt om meer aandacht voor hun verander- en verbetercapaciteit. In dit eerste deel (van twee) staat een belangrijke component hiervan centraal:

Nadere informatie

DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING

DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING DE STAKEHOLDERS IN DE OMGEVING ( uit boek Reputatie onder Druk van Frank Peters) Stakeholders zijn personen of instituties die een belang hebben bij de organisatie en omgekeerd. Het bouwen van relaties

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Puur Professioneel. Inspireert eeuwig. Draagt bij aan groei

Puur Professioneel. Inspireert eeuwig. Draagt bij aan groei Puur Professioneel Inspireert eeuwig Draagt bij aan groei verhaal In 2009 heeft gezondheids- en communicatie wetenschapper Mariëlle F. Houben - Vaessen de stap gezet een eigen bedrijf te starten. Met nagenoeg

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix?

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Enkele quotes die we de afgelopen jaren te horen kregen op directiecomités en bij verschillende communicatiedepartementen:

Nadere informatie

De wetenschap achter sociale media Door: Wim Elving

De wetenschap achter sociale media Door: Wim Elving De wetenschap achter sociale media Door: Wim Elving De wetenschap achter sociale media veronderstelt dat er een heel nieuw gebied van wetenschap is ontstaan als gevolg van sociale media. Dat is een onjuiste

Nadere informatie

The speed of Trust. MasterClass - Seminarie

The speed of Trust. MasterClass - Seminarie MasterClass - Seminarie Na vader Stephen R. Covey was het in juni 2008 de beurt aan de Zoon Covey (ook een Stephen maar dan M.R. Covey). Stephen M.R. Covey (zoon van Stephen R. Covey, auteur van De zeven

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

COMMUNICATIE: Dat kan effectiever!

COMMUNICATIE: Dat kan effectiever! COMMUNICATIE: Dat kan effectiever! Of het nu gaat om een organisatie met een in- of externe communicatiebehoefte, of een nieuw project, het begint allemaal met het in beeld brengen van je stakehols. Wat

Nadere informatie

Verandermanagement: gids voor succes

Verandermanagement: gids voor succes Verandermanagement: gids voor succes De enige constante is verandering. Misschien een cliché als een huis, maar we weten dat het klopt. We worden altijd en overal omringd door verandering en vaak is het

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak?

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 19 februari 2014 Auteur: Marieke Gaus & Marvin

Nadere informatie

Rapportage Lifetime Relatie

Rapportage Lifetime Relatie Naam lead Rapportage Lifetime Relatie Het Bedrijfsprofiel Bedrijfsnaam: Website: Adres: Telefoon: Branche: Internationaal : Bedrijfsgrootte: Social media: Over de organisatie: De Contactpersoon Contactpersoon:

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

MULTICHANNEL, TREND OF EVOLUTIE?

MULTICHANNEL, TREND OF EVOLUTIE? MULTICHANNEL, TREND OF EVOLUTIE? MULTICHANNEL, TREND OF EVOLUTIE? Ik ben hier. En u? De klant is god. En god is overal. Maar is uw bedrijf dat ook? Want terwijl u braaf naast de telefoon wacht tot de klant

Nadere informatie

Uw bedrijf in beeld. Uw bedrijf in beeld versie 3.1 Pagina 1

Uw bedrijf in beeld. Uw bedrijf in beeld versie 3.1 Pagina 1 Uw bedrijf in beeld De manier waarop en de vorm waarin uw bedrijf zich presenteert, bepaalt in grote mate de beeldvorming van het bedrijf bij uw huidige en toekomstige relaties en klanten. Dit geldt voor

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

CleanLease International Business principles: onze normen en waarden

CleanLease International Business principles: onze normen en waarden Versie definitief Datum, 21 december 2011 CleanLease International Business principles: onze normen en waarden Inhoud 1 Inleiding CleanLease normen en waarden 2 Normen en waarden: medewerkers 3 Normen

Nadere informatie

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT 1 COMPETENTIEFICHE C1-C3 EN C4-C5 LEIDINGGEVEND HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT INTERN FORMULIER WZC IMMACULATA OCMW EDEGEM Leiding geven Op gestructureerde wijze prestaties opvolgen zowel op kwantitatief als

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 13 september 2012 Cubox Businessplatform

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 13 september 2012 Cubox Businessplatform Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 13 september 2012 Cubox Businessplatform Het COS regionaal kennis- en expertisecentrum op het gebied van: internationale samenwerking; duurzame ontwikkeling; een

Nadere informatie

Werkende H R-praktijken: helder, hart én hard

Werkende H R-praktijken: helder, hart én hard 10 oktober 2008 HUMAN RESOURCE MANAGEMENT, de postuniversitaire vorming van de Universiteit Hasselt voor managers en consultants, organiseert naar aanleiding van haar 25 jarig bestaan een J u b i l e u

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Verandermanagement & Leadership De Post HBO opleiding Verandermanagement & leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

16 / 11 / 2015 BRUSSELS

16 / 11 / 2015 BRUSSELS BELGIAN PR SUMMIT 16 / 11 / BRUSSELS Hosted by SPONSORINGSVOORSTEL BELGIAN PR SUMMIT Tweejaarlijks evenement georganiseerd door BPRCA en 3C De vakverenigingen BPRCA en 3C hebben beslist om de krachten

Nadere informatie

Informatie over EthicsPoint

Informatie over EthicsPoint Informatie over EthicsPoint Melden algemeen Beveiliging en vertrouwelijkheid van meldingen Tips en beste praktijken Informatie over EthicsPoint Wat is EthicsPoint? EthicsPoint is een uitgebreid en vertrouwelijk

Nadere informatie

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor Inspirerende s Webcare met Voxtron en Engagor Webcare met Voxtron en Engagor Facebook, Twitter, blogs en fora: voor de consument zijn het nieuwe kanalen om over een bedrijf te praten en om producten en

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

7-stappen plan voor een duurzaam Work Life Balance beleid

7-stappen plan voor een duurzaam Work Life Balance beleid Work-Life-Balance programma s moeten deel uitmaken van het algemeen HR-beleid. Wetgeving inzake veiligheid en gezondheid en kan een basis bieden bij het opstellen van een programma. Om te kunnen voldoen

Nadere informatie

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014 Herfst 2014 Waarom is het realiseren van de strategie vaak zo lastig? Het ontwikkelen van een goede strategie is al niet eenvoudig, laat staan de realisatie ervan Het blijkt in de praktijk dat veel organisaties

Nadere informatie

Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging

Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging De gezondheidszorg is continue in beweging, de afgelopen jaren is er veel veranderd en dat zal de komende jaren zeker zo blijven. De marktwerking,

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler CommTalks 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen Concept & samenstelling Betteke van Ruler Alignment 2.0: de reis van de betrokken medewerker Bea Aarnoutse 100 High potentials die bewust

Nadere informatie

Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz

Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz Op 5 januari 2011 woedde een enorme brand in een chemisch bedrijf in Moerdijk en een grote rookwolk trok over de regio.

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken tweedaagse training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken

Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken tweedaagse training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken tweedaagse training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken Stel dat we aan het begin van een strategietraject nu eens niet zouden zeggen: 'ik hoop dat we het

Nadere informatie

Voordelen. Waarom gebruiken? Context

Voordelen. Waarom gebruiken? Context Standpunt en invloed van de stakeholders Standpunt en invloed van de stakeholders Samengevat De analyse van de stakeholders geef je een beter beeld van de spelers die bij het project betrokken zijn en

Nadere informatie

Personeel rekruteren in KMO s

Personeel rekruteren in KMO s Verkoop uw bedrijf bij de sollicitant www.stepstone.be Inleiding In een klein bedrijf is er vaak geen specifieke personeelsmanager en heeft de ondernemer niet altijd de kennis, de mogelijkheden, de ervaring

Nadere informatie

PROces management. To manage is to work the process, to lead is to own the process. Obstacles are just nature s way of showing us what we can do.

PROces management. To manage is to work the process, to lead is to own the process. Obstacles are just nature s way of showing us what we can do. PROces management To manage is to work the process, to lead is to own the process. Obstacles are just nature s way of showing us what we can do. Proces management betre. het richten, inrichten en verrichten

Nadere informatie

Rapportage. De Kracht van Communicatie. DirectResearch in samenwerking met Logeion Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon

Rapportage. De Kracht van Communicatie. DirectResearch in samenwerking met Logeion Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Rapportage De Kracht van Communicatie DirectResearch in samenwerking met Logeion Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies Resultaten van het onderzoek 5 De

Nadere informatie

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager 1 Executive Leadership Foundation - ELF 2005-2011 Dit materiaal mag vrij gebruikt worden, mits netjes de bron wordt vermeld Lastige dingen

Nadere informatie

Leiderschap is alleen leuk als er nog iets te leiden valt

Leiderschap is alleen leuk als er nog iets te leiden valt Leiderschap is alleen leuk als er nog iets te leiden valt LEADERSHIP CHALLENGE 2012 14, 15, 16 september de Nudge Leadership Challenge is een samenwerking van met deelnemers van onder andere Een beetje

Nadere informatie

Beheer van veranderingen

Beheer van veranderingen Beheer van veranderingen Katlijn Perneel Afdeling Beleidsondersteuning Cipal dv Agenda Beheer van veranderingen Hoe aanpakken 2-1 Beheer van veranderingen Strategie en verandering hoezo? Directies denken

Nadere informatie

BeCube = B. Merkstrategie

BeCube = B. Merkstrategie BeCube, brand & communications BeCube = B 3 Oftewel: wees tot de derde macht. Tijd, ruimte en kansen laten zich afdwingen. Verleg grenzen Er is altijd een oplossing. Altijd een stap meer. Merkstrategie

Nadere informatie

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management White Paper - Ervaringsgericht leren de praktijk als leermeester Leren is belangrijk. Voor individuen én voor organisaties en het één is voorwaarde voor het ander. Geen wonder dus dat leren en de effectiviteit

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering Boek: John P. Kotter, 1998 ISBN-13: 9789052612317 ISBN-10: 9052612315 Samenvatting: Involve Inhoudsopgave Algemeen...2 De drijvende kracht achter geslaagde verandering...2 Stap

Nadere informatie

Waarom is een nieuw tijdschrift nodig?

Waarom is een nieuw tijdschrift nodig? Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. De gegevens naar buiten brengen - een nieuw online wetenschappelijk

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 8 De situatie van leidinggevenden bij veranderingen

Inhoud. Voorwoord 8 De situatie van leidinggevenden bij veranderingen Inhoud Voorwoord 8 De situatie van leidinggevenden bij veranderingen 1. De vloedgolf van veranderingen 13 Zo komt het dat er steeds meer veranderingen zijn in steeds kortere periodes 2. De emotionele achtbaan

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan.

Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan. merkpaspoort Welkom bij Brand instinct! In dit merkpaspoort leggen we uit wie wij zijn, wat we beloven, waarom wij doen wat we doen en waar wij voor staan. Dit paspoort is voor iedereen die op een of andere

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Fusie en overname communicatie CHECKLIST COMMUNICATIE BIJ FUSIE & OVERNAME

Fusie en overname communicatie CHECKLIST COMMUNICATIE BIJ FUSIE & OVERNAME Fusie en overname communicatie CHECKLIST COMMUNICATIE BIJ FUSIE & OVERNAME Introductie fusie & overname communicatie 70% van de fusies en overnames ontstaan vanuit strategische samenwerkingsoverwegingen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Rooster 9. Docenten 9. Opleidingskosten 10

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Rooster 9. Docenten 9. Opleidingskosten 10 Inhoudsopgave Inleiding 4 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Rooster 9 Docenten 9 Opleidingskosten 10 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82

Nadere informatie

Whitepaper ERP Vreemde ogen

Whitepaper ERP Vreemde ogen Whitepaper ERP Vreemde ogen Citrien Procesconsult Braamweg 77 3768 CE SOEST T 06 14 27 19 97 W www.roaldvanderheide.nl E info@roaldvanderheide.nl Vraagstelling Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

VERTROUWEN & VERANTWOORDELIJKHEID WIM VANDERSTRAETEN

VERTROUWEN & VERANTWOORDELIJKHEID WIM VANDERSTRAETEN VERTROUWEN & VERANTWOORDELIJKHEID WIM VANDERSTRAETEN VAN WAAR KOMT VERTROUWEN? De EU markt (economisch): groei staat onder druk Voor het eerst sinds jaren Oorzaken? Opvoeding? Opleiding? Economie? Waarom?

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Over EthicsPoint. Over EthicsPoint Meldingen algemeen Veiligheid en vertrouwelijkheid van meldingen Tips en beste praktijken

Over EthicsPoint. Over EthicsPoint Meldingen algemeen Veiligheid en vertrouwelijkheid van meldingen Tips en beste praktijken Over EthicsPoint Meldingen algemeen Veiligheid en vertrouwelijkheid van meldingen Tips en beste praktijken Over EthicsPoint Wat is EthicsPoint? EthicsPoint is een uitvoerig en vertrouwelijk meldingsinstrument

Nadere informatie

VAN HIGH POTENTIALS NAAR HIGH CONTRIBUTORS

VAN HIGH POTENTIALS NAAR HIGH CONTRIBUTORS VAN HIGH POTENTIALS NAAR HIGH CONTRIBUTORS Het gebeurt vaak dat veelbelovende krachten de hoge verwachtingen niet inlossen. Soms gaan zij weg nog vooraleer zij een reële bijdrage hebben geleverd. Talentbeheer

Nadere informatie

Unfold your potential Value Driven Leadership

Unfold your potential Value Driven Leadership Unfold your potential Value Driven Leadership Mirya Pollmann Katelijne Rotsaert Meet & Greet 2011 Waarom werken organisaties met waarden? Enkele voorbeelden uit de literatuur: Personeelsprestaties gaan

Nadere informatie

Voorwaarden die verandering in een organisatie bevorderen.

Voorwaarden die verandering in een organisatie bevorderen. De servicekwaliteit van uw restaurant of hotel verbeteren betekent starten met een veranderingsproces Prof. Em. Dr. W. Faché Klantentevredenheid is voor elke onderneming van fundamenteel belang. Immers

Nadere informatie

Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken tweedaagse training

Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken tweedaagse training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken tweedaagse training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken Stel dat we aan het begin van een strategietraject nu eens niet zouden zeggen: 'ik hoop dat we het

Nadere informatie

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp.

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp. Whitepaper Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK W E www.implementatie-erp.nl info@opdic.nl Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

ACTIES. OndernemingScan. Een objectieve kijk. voor groei. vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode. de methode om toegevoegde waarde te genereren

ACTIES. OndernemingScan. Een objectieve kijk. voor groei. vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode. de methode om toegevoegde waarde te genereren OndernemingScan Een objectieve kijk vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode de methode om toegevoegde waarde te genereren ACTIES voor groei 1 De OndernemingScan, onderdeel van de Ervaringsgerichte Groei

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Uitkomsten NBA ledenenquête. Toon aan de top. Binnen bedrijven en accountantskantoren

Uitkomsten NBA ledenenquête. Toon aan de top. Binnen bedrijven en accountantskantoren Uitkomsten NBA ledenenquête Toon aan de top Binnen bedrijven en accountantskantoren November 2012 Status Deze publicatie is samengesteld voor leden en dient ter ondersteuning van de praktijk. De publicatie

Nadere informatie

Over Dingerdis Customer Care

Over Dingerdis Customer Care Ronald Dingerdis Over Dingerdis Customer Care Met onze oplossingen en het VW-POLCA systeem* kunt u de verwachtingen van uw klanten overtreffen en de werkdruk in de organisatie verminderen. Wij bieden trainingen,

Nadere informatie

Novell Corporate Headquarters > > > Tel: Toll-free: www.novell.com

Novell Corporate Headquarters > > > Tel: Toll-free: www.novell.com > > > De wereld wordt elke dag ingewikkelder. Ondernemers staan onder een ongekende druk die veel verder gaat dan de gebruikelijke onzekerheid waar ze aan gewend zijn. Wat staat de verschillende markten

Nadere informatie

Het HR Masterplan bij de RKW Anne Bertrand, Bart Lachaert en Maryline Vergouts

Het HR Masterplan bij de RKW Anne Bertrand, Bart Lachaert en Maryline Vergouts GOEDE PRAKTIJK/BONNE PRATIQUE Het HR Masterplan bij de RKW Anne Bertrand, Bart Lachaert en Maryline Vergouts CONTEXT 1999: 844 VTE s (theoretisch) 2002 (bestuursovereenkomst): 795 VTE s (922 hoofden )

Nadere informatie