Disneyfication. Iris Visser. Academie Minerva Hanze Hogeschool Groningen Communicatie Vormgeving Time Based Media. Begeleiding: Frederiek Bennema

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Disneyfication. Iris Visser. Academie Minerva Hanze Hogeschool Groningen Communicatie Vormgeving Time Based Media. Begeleiding: Frederiek Bennema"

Transcriptie

1

2 Disneyfication Iris Visser Academie Minerva Hanze Hogeschool Groningen Communicatie Vormgeving Time Based Media Begeleiding: Frederiek Bennema Groningen, september 2010

3 Inhoudsopgave Introductie p De Walt Disney Company: Het geheim van hun succes p Het ontstaan en de ontwikkeling van de Walt Disney p. 3 Company 1.2 De visie van de Walt Disney Company p Het sprookje: Waar komen Disney s sprookjes vandaan? p De geschiedenis van het sprookje p De Disneyfication van het sprookje p Disneyfication: Wat is de Disney ideologie? p De archetypische rolverdeling van de personages p De ideologie van het blanke Amerika tegenover p. 34 verschillende rassen en culturen 4. Beeldvorming: Wat is de invloed van Disneyfication op de p. 39 Westerse maatschappij? 4.1 Disneyfication in de huidige beeldcultuur p Mijn Disneyfication p. 41 Conclusie p. 45 Voetnoten p. 47 Bronnen p. 51 Illustraties p. 55

4 Introductie Disney; iedereen heeft hier zo zijn eigen associaties bij. Want wie is er nou niet in aanraking gekomen met een van Disney s creaties? Net als mijn ouders ben ook ik opgegroeid met de wondere wereld die Disney heet. Een mooie ideaalwereld waarin het belangrijkste doel is om je eigen happily ever after te bereiken. Het Disney ideaal is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. In de verschillende media wordt het Disney ideaal bewust of onbewust gebruikt. Deze toepassing van het Disney ideaal wordt Disneyfication genoemd. bruikelijk waren. De Disneyfilms passen binnen wat in die periode en cultuur als verantwoord en waardevol werd beschouwd. En tot slot zal ik het Disney ideaal in deze tijd laten zien aan de hand van een aantal voorbeelden in verschillende media, waaronder mijn eigen afstudeerproject. Maar wat houdt het Disney ideaal precies in? Waar is dit gedachtegoed begonnen? En hoe is Disney s ideaal één geworden met het ideaal van onze (Westerse) maatschappij? In mijn scriptie probeer ik een antwoord te geven op deze vragen. Aan de hand van de geschiedenis van de Walt Disney Company wordt duidelijk hoe ze de top van de entertainment wereld hebben bereikt en daar nog steeds een van de grootsten zijn. Met deze achtergrond informatie krijg je een beeld van de tijd en de destijds heersende opvattingen waarin het Disney ideaal is ontstaan. Het Disney ideaal is goed terug te vinden in de klassieke sprookjes die Disney heeft verfilmd. Uit de geschiedenis van sprookjes blijken de overeenkomsten die ze hebben met Disney s beroemde animatie klassiekers, maar ook hoe Disney daarvan zijn eigen interpretatie heeft gemaakt. Ik heb gekozen voor zes sprookjes, die de inspiratie zijn geweest voor Disney s belangrijkste animatiespeelfilms en deze vergeleken met de Disney versie. Dit voorbeeld van Disneyfication laat een aantal belangrijke elementen zien van het Disney ideaal. Om het Disney ideaal nog beter te begrijpen zal ik aan de hand van voorbeelden uit de films een aantal kernelementen naar voren halen. Deze elementen hebben betrekking tot de personages in Disney s films. Hier is een duidelijk verband te leggen met de maatschappelijke standpunten die in die tijd ge- 1 2

5 1. De Walt Disney Company: Het geheim van hun succes 1.1 Het ontstaan en de ontwikkeling van de Walt Disney Company De Walt Disney Company is een wereldwijd icoon geworden dankzij een aantal factoren. Om dit succesverhaal en de gevolgen daarvan te begrijpen geef ik een overzicht van het ontstaan van de Walt Disney Company. Het ontstaan van Walt Disney s carrière Walt Disney, geboren op 5 december 1901, begon zijn carrière als animator in de jaren twintig. Op basis van de door Walt en zijn vrienden geproduceerde populaire cartoons Laugh-O-Gram s begonnen zij een gelijknamige animatiestudio. Ambitieus als ze waren, begonnen ze meteen aan een nieuw concept dat animatie met live-action combineerde: Alice s Wonderland. 1 Dankzij deze geldrovende poging eindigde de studio in een faillissement. 2 In 1923 besloot Walt opnieuw een animatie studio op te zetten, dit keer met zijn broer Roy. Deze in Hollywood gelegen studio, The Disney Brothers Studio genaamd, was het begin van wat later The Walt Disney Company zou gaan heten. Met succes maakten zij een vervolg op de Alice s Wonderland serie, de Alice Comedies genaamd, die door de Wrinkler Studio s werd gedistribueerd. 3 Na het einde van de Alice serie in 1927 begonnen de broers in opdracht van de Wrinkler Studio s en Universal Pictures met een nieuwe serie Oswald The Lucky Rabbit, de voorloper van Mickey Mouse. Echter in 1928, toen Walt wilde onderhandelen met de Wrinkler Studio s over het budget, kwam hij erachter dat het budget, ondanks Oswald s succes, verlaagd zou worden. De Winkler Studio s had de meeste animators van de Disney Studio s onder contract staan en dreigde daarmee een eigen animatie studio te beginnen als Walt niet akkoord zou gaan met zijn eisen. Walt liet Oswald The Lucky Rabbit voor wat het was en vertrok samen met zijn broer Roy en animator Ub Iwerks, die deze eis niet wilden opvolgen. Als 3 antwoord creëerden zij, door Oswald s uiterlijk een beetje aan te passen, Mickey Mouse, het personage dat Oswald zou vervangen. 4 Het begin van succes De eerste Mickey animatie Steamboat Willie kwam in november 1928 uit. Deze animatie staat officieus bekend als Mickey s debuut terwijl dit eigenlijk de derde Mickey animatie was. Dit kwam mede doordat Walt nog iets extra s wilde toevoegen voor een grotere impact: geluid. Steamboat Willie was de eerste animatie waarbij geluid synchroon liep met het beeld. Overtuigd van deze door zichzelf aangepaste techniek richtte hij zich vol overgave op animaties met geluid, ook wel talkies genoemd. Zo behaalde hij een groot voordeel op het merendeel van de animatiestudio s die zich nog bezighielden met animaties zonder geluid. 5 Het vervolg op Mickey s succes was een serie muzikale animaties: de Silly Symphonies. Binnen deze animaties werd flink geëxperimenteerd. Dit kwam mede door de enorme groei van de studio die vooral vanaf 1929 plaatsvond. Zo ontstond bijvoorbeeld Flowers And Trees. De in 1932 uitgekomen Silly Symphonie was de eerste commerciële animatie volledig in kleur. Deze prijzige kleurentest van Disney en Technicolor mondde uit in een exclusief contract waardoor Disney twee jaar lang als enige het recht had deze nieuwste Technicolor techniek te gebruiken. Alle volgende Silly Symphonies, in totaal zijn dit er 76, werden vanaf nu volledig in kleur gemaakt waardoor de serie in korte tijd net zo populair werd als de Mickey animaties. 6 Baanbrekende ontwikkelingen In 1934 ontstonden er bij Walt ideeën over het maken van een animatiespeelfilm. In tegenstelling tot de korte animaties viel hiermee een hogere opbrengst te behalen. Daarnaast was er een grotere ontwikkeling mogelijk binnen de inhoud en vorm. Het door Walt gekozen verhaal Snowwhite and the Seven Dwarfs (Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen) kwam in drie jaar 4

6 tijd al experimenterend tot stand. Dankzij de toepassing van de rotoscopie techniek bewogen de geanimeerde hoofdpersonen veel natuurlijker. 7 Ook werd er een breder papier formaat ingevoerd waardoor het mogelijk was om bijvoorbeeld alle zeven dwergen in beeld te hebben. Daarnaast werd er een multiplane camera ontwikkeld waarmee meer diepte gecreëerd werd. 8 Al met al was Sneeuwwitje een baanbrekend experiment dat in 1937 met een Oscar bekroond werd. 9 Na Snowwhite volgden er vele animatie speelfilms zoals Pinocchio ( 40), Fantasia ( 40), Dumbo ( 41) en Bambi ( 42). Dankzij deze grote productie werd er een nieuwe Disney Studio gebouwd in Ondanks het succes van de Disney Company werden ook zij geteisterd door de komst van de Tweede Wereld Oorlog. Als gevolg van de ontstane economische crisis ging het personeel van de Disney Company staken; ze wilden een vakbond. Terwijl heel Hollywood vakbonden had, wilde de animatiewereld en vooral Walt hier niets van weten. Daarnaast werd een gedeelte van de Disney studio gebruikt door de luchtmacht in Hierdoor ontstond het idee om propaganda animaties voor de regering en het leger te maken. 10 Aangezien er tijdens deze oorlogsjaren in Europa geen markt was voor Disney s animaties, besloot het bedrijf zich te richten op Zuid-Amerika. Zo ontstonden de animaties Saludos Amigos en The Three Caballeros; beiden bestaan uit een serie kortere animaties. Deze relatief goedkope vorm van animatiespeelfilm werd na de oorlog nog drie keer met weinig succes toegepast. 11 Aan het einde van de jaren veertig begon Walt zich meer te richten op liveaction films. Zo ontstond het idee voor de True-Life Adventures, een serie korte documentaires over wilde dieren in hun natuurlijke omgeving. In 1949 ontving de eerste documentaire van de serie, Seal Island, een Oscar voor beste korte film. 12 Toch bleef animatie een grote voorkeur behouden. In 1950 bereikte Cinderella (Assepoester), de eerste animatiespeelfilm sinds 1942, de theaters. De film was erg succesvol en haalde daarmee de Disney Company grotendeels uit hun schulden. 13 De volgende soortgelijke animatiespeelfilm, Sleeping Beauty (Doornroosje), was beduidend minder populair. Deze film, die in 1959 uit-kwam, had zes jaar 5 gekost om te produceren. Naast Sleeping Beauty was Walt namelijk bezig met verschillende live-action films en met het ontwerp voor Disneyland. Van man tot icoon In 1952 richtte Walt de organisatie WED op die zich zou gaan richten op de bouw van het themapark. Ter commerciële ondersteuning van Disneyland sloot Walt een contract met het tv-station ABC. Hij zou een serie genaamd Disneyland presenteren in ruil voor financiële steun en reclame voor zijn themapark. In 1955 werd Disneyland onder het oog van dertigduizend bezoekers en miljoenen tv-kijkers geopend. Succesvol als Disneyland was, toch had Walt nog iets groter in zijn hoofd: The EPCOT Center. In 1966 maakte hij zijn ideeën bekend over de creatie van deze ideale stad. Datzelfde jaar echter overleed hij aan longkanker. Het EPCOT Center is er uiteindelijk in de vorm van een volgend Disney themapark wel gekomen. Walt Disney s laatste animatiespeelfilm was Jungle Book, deze is zonder hem afgemaakt en in 1967 uitgekomen. 14 De Disney Renaissance Na Walt Disney s overlijden was het lastig een goede vervangende leider voor het bedrijf te vinden. De animatiespeelfilms die uitkwamen werden niet zo goed ontvangen en een aantal werknemers verlieten het bedrijf. Vanaf 1984 begon het bedrijf met Roy E. Disney, de zoon van Walt s broer Roy, als leidinggevende op de animatieafdeling en Michael Eisner en Frank Wells aan de top, weer beter te lopen. 15 Met een aantal nieuwe aanwinsten in hun team begon de Disney Company aan de animatiespeelfilm The Little Mermaid (De Kleine Zeemeermin). In 1989 kwam de film uit en werd het grote succes waar de Disney Company op gewacht had sinds The Little Mermaid was de laatste animatiespeelfilm die op de oude manier gemaakt werd door middel van handgetekende cellen. 16 Het CAPS-systeem nam het vanaf hier over Hierdoor kon sneller worden gewerkt. De eerste animatiespeelfilm die volledig gebruik maakte van het geperfectioneerde CAPS-systeem was Beauty and the Beast (Belle en het Beest). Met dit systeem werd het mogelijk complexere scènes te maken. Naast de technische kwaliteitsverhoging speelde de muziek een grote rol; muziek beslaat een derde van deze film. Beauty and the Beast ontving twee Oscars voor 6

7 de muziek. Daarnaast was het de allereerste keer dat een animatiespeelfilm genomineerd werd in de categorie Beste Film. 19 De volgende succesvolle animatiespeelfilm werd Aladdin. In de in 1992 uitgebrachte animatiespeelfilm speelde vooral kleur een grote rol. Alle kleuren hadden een symbolische lading en werden voor het eerst in een kleurenscript uitgewerkt. 20 De Walt Disney Company Van de eerste animatie in kleur tot het eerste themapark Disneyland - Walt Disney, de man die in het begin van de jaren twintig begon als cartoonist, is uitgegroeid tot een wereldwijd icoon. De Walt Disney Company heeft Walt Disney s visie voortgezet en is nog steeds een van de grootste entertainment bedrijven van de wereld. Het succes van de Walt Disney Company is, zoals ik eerder al aangaf, het gevolg van een aantal factoren. Ten eerste speelt de tijd waarin Walt Disney leefde een grote rol. In de jaren twintig viel er nog veel te ontdekken op technologisch en artistiek gebied. Ten tweede is zijn carrière een typisch voorbeeld van The American Dream: Walt Disney is op eigen kracht van een normale hardwerkende man uitgegroeid tot multimiljonair. Dit ideaalbeeld slaat niet alleen aan bij de massa in Amerika, maar over de hele wereld. Ten derde verloor Walt Disney zijn doelgroep (de hele familie, oftewel de massa) nooit uit het oog maar speelde daar juist met zijn commerciële en artistieke visie op in. 7

8 1.2 De visie van de Walt Disney Company Walt Disney s doel was entertainment te maken waar zijn hele familie van kon genieten. Zijn entertainment pakte niet alleen zijn familie maar de hele wereld in. Dankzij zijn succesvolle visie werd Walt Disney een wereldwijd icoon. Maar wat hield zijn visie nou precies in? En hoe is die visie veranderd na Walt Disney s dood? Door te kijken naar de inspiratie van Disneys animatiespeelfilms, wil ik de ideologie die ten grondslag ligt aan het werk van Disney onderzoeken. Investeren De belangrijkste doelstelling van ieder bedrijf is winst maken. Dat gold ook voor de Walt Disney Company. Rond het einde van de jaren twintig ontving Walt vijftig dollar per week voor zijn eerste Mickey animaties en kon daarmee zijn carrière net staande houden. Vanaf de succesvolle jaren dertig ging de winst fors omhoog. In 1935 behaalde de Disney Company een totale winst van 35 miljoen dollar. 21 Tegenwoordig is de Disney Company één van de meest winstgevende entertainment bedrijven ter wereld. In 2009 behaalde de Disney Company, ondanks de economische crisis, een winst van 36,1 miljard dollar. 22 Walt Disney investeerde het geld dat hij verdiende voornamelijk in de ontwikkeling van zijn bedrijf. Wanneer een bepaald format succes behaalde, ging hij verder met een volgend vernieuwend format. 23 Daarbij richtte hij zich op een combinatie van entertainment en educatie. Combineren Entertainment was en is de uiteindelijke drijfveer van de Disney Company. Walt Disney s doel was ervaringen te maken waar zijn hele familie van kon genieten. Toch blijft educatie, ontstaan vanuit Walt Disney s eigen nieuwsgierigheid, erg belangrijk binnen de Disney producties. Naast de educatie van artistieke en technologische ontwikkelingen, speelt de educatie vanuit het (Christelijke) moraal een grote rol. Goed overwint het kwaad iedere keer door middel van (Christelijke) waarden als deugdzaamheid en naastenliefde. 24 Het door de Disney Company gecreëerde ideaalbeeld vindt nog steeds gretig aftrek binnen de maatschappij. Onder andere door middel van slogans als Everything You Ever Imagined and More en Dreams come true verspreidt de Disney Company deze visie over de hele wereld. 25 En met succes want iedereen wil toch een happy en-ding? 9 10

9 2. Het sprookje: Waar komen Disney s sprookjes vandaan? 2.1 De geschiedenis van het sprookje Sprookjes zijn van grote invloed geweest op Disney s animaties. Veel Disney animaties zijn gebaseerd op sprookjes. Hij maakte daar zijn eigen versie van, waarin zijn beeld van een ideale maatschappij en moraliteit tot uitdrukking kwam. In de komende hoofdstukken ga ik verder in op zes van Disney s belangrijkste animatiespeelfilms, nl.: * Snowwhite and the Seven Dwarfs (Sneeuwwitje, 1937) * Cinderella (Assepoester, 1950) * Sleeping Beauty (Doornroosje, 1959) * The Little Mermaid (De Kleine Zeemeermin, 1989) * Beauty and the Beast (Belle en het Beest, 1991) * Aladdin (Aladdin, 1992) Deze op sprookjes gebaseerde films zijn nog steeds erg populair vanwege de menselijke hoofdpersonages waar velen zich in kunnen herkennen. Volgens Justyna Deszcz zijn de Disney versies van sprookjes zelfs zo populair dat ze tegenwoordig vaak als het oorspronkelijke sprookje worden aangezien. it [Disney] has started to overshadow the literary fairytale, which in practice means that for many it [Disney] is now equivalent to the entire genre. 26 Maar waar komen sprookjes eigenlijk vandaan? Wat zijn de oorspronkelijke sprookjes achter deze Disney klassiekers? Waarin verschillen Disney s versies van het origineel en hoe werkt dit door in het ideaalbeeld dat Disneyfication aan onze maatschappij heeft toegevoegd? De oorsprong van sprookjes is niet in een specifieke tijd of plaats te plaatsen. Sprookjes werden oorspronkelijk als volksverhalen mondeling aan elkaar overgedragen en zijn terug te vinden over de hele wereld. Het sprookje heeft dan ook veel overeenkomsten met bijvoorbeeld mythen, sagen en legendes. Volgens de Dikke van Dale is een sprookje een; eenvoudig verhaal waarin bovennatuurlijke wezens optreden, dieren of dingen kunnen spreken enz. 27 Sprookjes worden tegenwoordig gezien als verhalen voor kinderen. Toch waren sprookjes oorspronkelijk bedoeld als vermaak voor volwassenen. Met name in de lagere bevolkingsklasse waren sprookjes erg populair. Het was het entertainment van toen. Hoewel sprookjes waarschijnlijk teruggaan tot in de Middeleeuwen werden ze pas echt bekend vanaf de 17e eeuw. Vanaf die tijd werden sprookjes vastgelegd op papier door bijvoorbeeld Charles Perrault (eind 17e eeuw), de gebroeders Grimm (begin tot midden 19e eeuw) en Hans Christian Andersen (midden tot eind 19e eeuw). 28 Tot die tijd werden sprookjes mondeling verspreid en waren er dus vele variaties bekend. Veel mensen vinden het dan ook jammer dat sprookjes werden opgeschreven. Daarmee ging namelijk een grote verscheidenheid verloren. Er was nog maar één versie die steeds hetzelfde werd voorgelezen in tegenstelling tot de vele verschillende vertelde versies. Toch zijn er nog steeds vele variaties bekend van de verschillende sprookjes. Verspreid over de wereld zijn er volgens Roger Sale toch nog (met name culturele) verschillen te ontdekken. Comparative folklorists occupied themselves for years uncovering the characters, events, and motifs that appear, often with only slight changes, in tales told in India, Japan, France, Germany, and Ireland. Ofcourse each people gave the stories different twists and emphases, and most also developed distinctively native or local tales De functie van het sprookje bleef echter overal hetzelfde. Sprookjes waren het middel om levenslessen over te brengen. Sprookjes waren erg populair 12

10 2.2 De Disneyfication van het sprookje en hadden daarmee een groot bereik. Door middel van het moraliserende karakter van sprookjes werd het volk geleerd wat goed en fout was. Sprookjes zeggen dan ook veel over de tijd waarin ze zijn ontstaan of aangepast en opgeschreven. Disneys sprookjes hebben deze oorspronkelijke functie van sprookjes overgenomen. Animatie was tijdens Disney s opkomst een populaire manier om een groot publiek te bereiken en daar maakte Disney goed gebruik van. De levenslessen volgens Disney en de toen heersende normen en waarden zijn verwerkt in de vele Disney sprookjes. In de komende paragraaf zal ik de verschillen laten zien tussen het oorspronkelijke sprookje en Disney s aangepaste versie. Wat zijn de oorspronkelijke sprookjes waarop de zes bovengenoemde Disney films zijn gebaseerd? En wat zeggen de verschillen tussen de oorspronkelijke sprookjes en de versies van Disney over de Disney ideologie? Aan de hand van voorbeelden uit de oorspronkelijke tekst en de Disney versie zal ik de verschillen laten zien. Wat met name opvalt is de vaak gruwelijke of ingewikkelde aard van de oorspronkelijke sprookjes die Disney omtovert tot begrijpelijke, romantische verhalen voor het hele gezin. In het derde hoofdstuk zal ik de Disney ideologie die hier duidelijk wordt inhoudelijk proberen uit te legen. In veel van de oorspronkelijke sprookjes worden geen namen gegeven aan de personages, in dat geval neem ik de Disney namen over

11 Snowwhite and the Seven Dwarfs (1937) Schneewittchen (19e eeuw, gebroeders Grimm) De verzamelde sprookjes van de gebroeders Grimm staan er om bekend erg gruwelijk te zijn. Dit is ook het geval met het sprookje Sneeuwwitje. Disney heeft dan ook veel elementen aangepast of weggelaten om het verhaal geschikt te maken voor het hele gezin. In Grimms versie sterft Sneeuwwitjes moeder kort na Sneeuwwitjes geboorte, waarna de slechte Stiefmoeder in beeld komt. In Disney s Sneeuwwitjes is de slechte Stiefmoeder Sneeuwwitjes enige familielid. Ook komt er in bijna geen enkel Disney sprookje een geboorte voor. De Jager die van de Stiefmoeder, oftewel de Koningin de opdracht kreeg Sneeuwwitje te vermoorden, redt in Disney s versie Sneeuwwitjes leven door haar te adviseren weg te rennen. In Grimm s versie stelt Sneeuwwitje deze actie zelf voor. In Grimms versie ziet een Prins Sneeuwwitje in haar glazen kist liggen en vraagt de Dwergen of hij haar mee mag nemen; hij kan niet meer zonder haar. Tijdens de tocht naar zijn paleis struikelen de bedienden die de kist dragen over een boomstronk en zorgen ervoor dat het stukje appel in Sneeuwwitjes keel los schiet. Na een korte uitleg stemt Sneeuwwitje in met het aanzoek van de Prins. Op die trouwerij verschijnt ook Sneeuwwitjes Stiefmoeder. Maar de Stiefmoeder komt op een gruwelijke wijze aan haar eind; ze moet op gloeiend hete, ijzeren schoenen dansen tot ze sterft. Disney s versie eindigt wat minder gruwelijk. Na Sneeuwwitjes dood volgt een achtervolging van de Koningin door de Dwergen waarna ze van de rotsen valt. Sneeuwwitje wordt weer tot leven gekust door de Prins waarna ze vertrekken richting het kasteel van de Prins. Sneeuwwitje en de Prins hebben elkaar overigens aan het begin van de film al een keer ontmoet. 30 Disney s huis van de Dwergen is bij Sneeuwwitjes aankomst erg smerig. Het eerste wat ze doet na haar zware tocht is met alle dieren vrolijk het huis schoonmaken. In Grimms versie komt ze moe en hongerig van haar tocht aan in het huis van de Dwergen. Dit huis is schoon en er staat eten en drinken op tafel. Wanneer de Dwergen Sneeuwwitje in hun bed ontdekken, laten ze haar slapen tot de volgende ochtend. Ze stellen voor dat Sneeuwwitje mag blijven als ze het huis schoonhoudt en het eten klaarmaakt. Daarnaast tonen ze bezorgdheid voor Sneeuwwitje met betrekking tot de slechte Koningin. In Disney s versie neemt Sneeuwwitje uit zichzelf de moederrol op zich en gedragen de Dwergen zich juist als kinderen. Grimms Koningin heeft drie pogingen nodig om Sneeuwwitje te doden. De eerste keer verkoopt ze een korset aan Sneeuwwitje waarmee ze haar zo strak insnoert dat ze geen adem meer krijgt. De tweede keer verkoopt ze Sneeuwwitje een vergiftigde kam. Beide keren wordt Sneeuwwitje gered door de Dwergen. De derde keer is de poging die in Disney s versie wordt verbeeld: de vergifigde appel. In beide versies maken de Dwergen een glazen kist waar Sneeuwwitje in komt te liggen

12 Cinderella (1950) Cendrillon (1697, Charles Perrault) Het sprookje Assepoester kent vele varianten. Een bekende Duitse versie is Asschenputtel van de gebroeders Grimm. Deze versie is net als Sneeuwwitje een stuk gruwelijker dan andere varianten van het sprookje. Zo snijden de Stiefzusters beiden een deel van hun eigen voet af om in het glazen muiltje te passen. Een iets rooskleurigere versie is van de Franse schrijver Charles Perrault. Hij beschrijft in zijn sprookjes graag de mode van het toenmalige Franse hof. De vele romantische, illustratieve beschrijvingen van Perrault gaven Disney dan ook een goed voorbeeld om uit te werken in (onder andere) Assepoester. Nadat duidelijk is dat Assepoester het meisje is waarmee de Prins zal trouwen, verschijnt de goede fee nogmaals in Perraults versie. Zo kan Assepoester de Prins weer beeldschoon onder ogen komen. Assepoester vergeeft haar Stiefzussen en zorgt er zelfs voor dat ze hun eigen appartementen krijgen en beiden een edelman trouwen. In Disney s versie wordt de nare stieffamilie vergeten en leven alleen Assepoester en haar Prins nog lang en gelukkig. 31 Assepoesters vader leeft in Perraults versie gewoon nog en ook haar overleden moeder wordt kort genoemd. In tegenstelling tot Disney s versie waarbij haar moeder niet genoemd wordt en haar vader aan het begin van de film overlijdt. Assepoesters vader hertrouwt, net als in de Disney versie, met een nare vrouw. In Perraults versie blijft de vader leven, maar hij wordt vrijwel niet meer genoemd. Assepoester wordt slecht behandeld door haar Stiefmoeder en twee Stiefzussen en moet het huishouden doen, zo ook in Disney s versie. Perraults Assepoester durft niet te klagen bij haar vader, terwijl Disney s Assepoester juist alle taken vrolijk op zich neemt. Wanneer de Stiefmoeder en Stiefzussen vertrokken zijn naar het koninklijk bal, verschijnt er in beide versies een Goede Fee aan de huilende Assepoester. De pompoen wordt ook in beide versies veranderd in een koets en de dieren in bediendes. Het glazen muiltje is daarentegen volgens sommigen niet helemaal correct vertaald van Perraults Franse versie naar het Engels. De vertaling van vair (bont) werd aangezien voor verre (glas). Zo kennen we in Disney s versie het beroemde glazen muiltje. In Perraults versie zijn er twee koninklijke ballen, waar Assepoester bij het tweede bal haar schoen verliest. In Perraults versie wordt Assepoester echter niet tegengehouden door haar Stiefmoeder en Stiefzussen om het schoentje te passen, zoals in Disney s versie wel het geval is

13 Sleeping Beauty (1959) La Belle au Bois dormant (1697, Charles Perrault) Alhoewel Charles Perrault vaak wat romantische sprookjes heeft geschreven, komen er in zijn Doornroosje toch een aantal eigenaardigheden voor. Dit hield Disney echter niet tegen deze versie te animeren. Charles Perraults Doornroosje is erg lang en heeft meerdere verhaallijnen. Disney gebruikt dan ook niet het hele sprookje, maar heeft meerdere elementen samengevoegd en andere weggelaten. In beide versies willen de Koning en Koningin erg graag een kind. Na lang wensen en hopen krijgen ze een dochter. In Disney s versie wordt zij Aurora genoemd, beter bekend in het Nederlands als Doornroosje. Er wordt een groot feest gehouden: een doopfeest in Perraults versie. In Disney s versie zijn er drie Goede Feeën, die ieder een magisch cadeau zullen geven aan de Prinses. In Perraults versie bestaan er zeven Goede Feeën die allen gevraagd zijn als peetmoeder van het jonge Prinsesje te fungeren. Er wordt een groot feest gegeven ter ere van de Goede Feeën. Tijdens dit feest verschijnt er echter een oude Fee die men vergeten was uit te nodigen. Ze was al vijftig jaar niet meer gezien en dus vergeten. Zes van de Goede Feeën geven ieder een cadeau ter perfectionering van de Prinses. De Oude Fee vervloekt de Prinses; ze zal zich prikken aan een spinnewiel en overlijden aan de wond. In Disney s versie is het geen Fee, maar de slechte Tovenares Maleficent die deze vloek uitspreekt wanneer ze het feest komt verstoren. Er is dan nog één fee over om de vloek te verzachten. In beide versies zal ze niet overlijden maar in slaap vallen. in het hele paleis honderd jaar zullen slapen; zo is ze niet alleen als ze wakker wordt. In Disney s versie worden ook Doornroosjes ouders in slaap getoverd. Het bos wat om het paleis ontstaat in Perraults versie, is bedoeld als bescherming van Doornroosje. Bij Disney is dit een obstakel gecreëerd door Maleficent tegen de reddende Prins. Perraults Prins komt precies honderd jaar na het incident langs het paleis waar Doornroosje ligt te slapen. Bij hem laten de doornstruiken hem gewoon door. Ook wordt Doornroosje gewoon wakker wanneer de Prins aan haar bed verschijnt terwijl ze in Disneys versie wakker wordt gekust na zijn overwinning op Maleficent. Het stel trouwt meteen in beide versies. Disney s Doornroosje eindigt na deze trouwerij. In Perraults versie komt hier echter nog een heel verhaal achteraan. Doornroosje en haar Prins krijgen twee kinderen Ochtend en Dag genaamd. Maar de Moeder van de Prins is een Oger die graag mensen eet. Dus wanneer de Prins van huis is, beveelt ze een voor een de kinderen en daarna Doornroosje klaar te laten maken om op te eten. Eén voor één worden ze gered en in huis genomen door de bedienden. Daar komt de Moeder van de Prins achter en ze wil hen doden. Gelukkig komt de Prins net op tijd thuis om zijn vrouw en kinderen te redden. De Prins vermoordt zijn Moeder waarna Doornroosje en haar gezin nog lang en gelukkig leven. 32 Spinnewielen worden verboden in beide versies van het koninkrijk. In Disney versie wordt Doornroosje meegenomen naar het bos. Daar zal ze tot haar zestiende worden opgevoed door de drie Goede Feeën; dan zal de betovering eindelijk verbroken zijn. Ze wordt echter misleid door Maleficent en prikt alsnog haar vinger aan een spinnewiel. In Perraults versie wordt Doornroosje gewoon opgevoed in haar ouderlijk paleis en prikt ze zich aan een verscholen spinnewiel wanneer haar ouders van huis zijn. Een van de Goede Feeën zorgt ervoor dat ook haar bedienden 19 20

14 The Little Mermaid (1989) Den lill havfrue (1837, Hans Christian Andersen) Het sprookje De Kleine Zeemeermin van Hans Christian Andersen is erg gedetailleerd en beeldend geschreven. Dat is dan is ook een reden geweest voor Disney om dit sprookje te animeren. Het originele verhaal van Andersen is door Disney wel weer behoorlijk verzacht. Diep in de zee leeft een Koning met zijn zes Dochters, net als in Disney s versie. In Andersens versie heeft de Koning echter ook nog een oude Moeder die voor het huishouden zorgt. Zij is ook degene die de moederrol op zich neemt en de Prinsessen verhalen verteld van de mensenwereld. Vanaf hun 15e verjaardag mogen de meermin Prinsessen de mensenwereld bekijken. In Disney s versie is de mensenwereld taboe en is het verboden om zelfs maar boven water te komen. De jongste, in Disney s versie Ariel genaamd, is helemaal gek op alles wat met mensen te maken heeft. Ze verzamelt alles wat ze maar kan vinden in de zee en vraagt hier uitleg over bij haar vriend de Zeemeeuw. In Andersens versie hoort ze iedere Zus na hun 15e verjaardag uit over de mensenwereld. Op haar 15e verjaardag mag Ariel eindelijk de mensenwereld bekijken. Net als in Disney s versie ziet ze een schip met daarop een prachtige Prins waar ze meteen verliefd op wordt. Maar dan komt er een storm waardoor het schip tot zinken wordt gebracht. Ariel redt de Prins van verdrinking en brengt hem naar de oever. In Disney s versie wordt Ariel gezien door de Prins en blijft hij dromen over het meisje dat hem gered heeft. In Andersens versie blijft ze in zee toekijken hoe hij door andere meisjes wordt gevonden; de Prins heeft Ariel niet gezien. Bij Andersen vertelt Ariels Oma haar dat meermensen 300 jaar leven en daarna veranderen in zeeschuim. Mensen daarentegen hebben een eeuwige ziel. In beide versies wil Ariel erg graag een mens worden. In Andersens versie verteld Ariels Oma haar dat dit onmogelijk is; alleen wanneer een ander zoveel van je houdt en met je zou willen trouwen, dan pas zou je een ziel kunnen krijgen. 21 In beide versies wil ze zo graag veranderd worden in een mens en zoekt ze hulp bij de slechte Zeeheks. De zeeheks wil Ariel wel in een mens veranderen in ruil voor haar stem. In Andersens versie zit hier nog een addertje onder het gras; de verandering zal ongelofelijk pijnlijk zijn. Daarnaast voelt iedere stap die ze zal zetten aan alsof ze op messen loopt. In Disney s versie wordt er niet gerept over pijn, maar zit er wel een tijdslimiet aan de betovering. Ariel mag haar benen alleen houden als de Prins haar binnen drie dagen kust. In Disney s versie betovert de Zeeheks de Prins en probeert zelf met hem te trouwen. Ariel houdt haar tegen, maar is te laat en ze verandert weer in een zeemeermin. Uiteindelijk doodt de Prins de Zeeheks en wordt Ariel door haar vader weer veranderd in een mens. Ariel en haar Prins trouwen en varen weg op een boot. Andersens versie is iets ingewikkelder. De Prins vindt de aangespoelde Ariel met haar prachtige benen op het strand. Ariel wordt opgenomen in zijn kasteel en ze worden goede vrienden. Ariel heeft goede hoop dat ze zullen trouwen totdat de Prins haar verteld over het enige meisje waar hij ooit van zou kunnen houden. Hij denkt dat dit het meisje is die hem gered heeft. Het meisje blijkt de Prinses van een buurkoninkrijk te zijn en ze trouwen. Die ochtend, zo luidde de betovering, zou Ariel veranderen in zeeschuim. Haar Zussen bieden haar echter nog een uitweg. Van de Zeeheks kregen ze in ruil voor hun mooie, lange haar een dolk. Ariel moet met de dolk het hart van de Prins uitsnijden, dan krijgt ze zijn ziel. Ariel kan het echter niet en dus veranderd ze in zeeschuim. Maar dan wordt ze omringd door allerlei wezens. Dit zijn de Dochters van de Lucht en ze zeggen dat Ariel een van hen is geworden. Als Ariel 300 jaar goed werk verricht, zal ook zij een eeuwige ziel krijgen, net als een mens

15 Beauty and the Beast (1991) La Belle et la Bête (1756, Jeanne-Marie Le Prince de Beaumont) Het sprookje Belle en het Beest is in meerdere varianten terug te vinden. Disney s Belle en het Beest is gebaseerd op de versie van Jeanne-Marie le Prince de Beaumont. Deze ingewikkelde versie werd door Disney flink versimpeld. De vader van Belle komt voor in beide versies. Al is de vader van Disney s Belle (Maurice) een uitvinder en die van Beaumont een koopman. Beaumonts Maurice heeft drie zoons en drie dochters, waarvan Belle de jongste en de mooiste is. Disney s Maurice heeft slechts één dochter: de mooie, leesgrage Belle die droomt van een leven buiten het saaie dorp. Beaumonts Belle is minder avontuurlijk maar heeft vele hobby s; naast lezen houdt ze ook van zingen, spinnen en het spelen van de harp. Wanneer Beaumonts Maurice zijn rijkdom verliest, moet iedereen zijn steentje bijdragen. Belle neemt hierop het huishouden voor haar rekening terwijl haar zussen liggen te luieren. Op een dag moet Maurice op reis en vraagt zijn dochters wat hij voor ze zal meebrengen. De twee oudste dochters willen rijkdommen, Belle is echter tevreden met een roos. Ook Disney s Maurice moet op een dag op reis. In beide versies verdwaalt hij en komt terecht bij een groot kasteel. Maar terwijl bij Disney Maurice gevangen wordt genomen, wordt Beaumonts Maurice juist goed verzorgd door het Beest. Pas wanneer hij een roos plukt na alle goede zorgen wordt het Beest kwaad. Beaumonts Maurice krijgt een tijdslimiet opgelegd van drie maanden, waarin één van zijn dochters zijn plaats mag innemen. Maurice bedenkt dat hij op deze manier in ieder geval nog afscheid kan nemen van zijn kinderen en stemt hiermee in. Disney s Maurice krijgt geen keuze maar wordt opgesloten in de kerker waar hij wordt gevonden door Belle. Er bestaat in Disney s versie echter nog een personage die graag met Belle wil trouwen: Gaston. Uit jaloezie zet hij het dorp tegen het Beest op en met zijn allen bestormen ze zijn kasteel. In Beaumonts versie zijn het de zussen die Belle proberen te misleiden. Door haar langer te laten blijven, proberen ze het Beest zo kwaad te maken dat hij Belle vermoordt. Dit heeft echter niet het gewenste effect; het Beest is bijna gestorven van eenzaamheid zonder Belle. Gelukkig beseft Belle net op tijd dat ze wel met het Beest wil trouwen en verbreekt daarmee de betovering. Het Beest verandert in een prachtige prins en Belle en haar Prins trouwen, terwijl Belles zussen in standbeelden worden veranderd. In Disney s versie komt Belle net op tijd terug om het Beest te redden van de moordlustige Gaston. Wanneer het Beest bijna sterft aan zijn wonden, zegt Belle van hem te houden. Het Beest verandert ook hier in een prins, waarna Belle en haar Prins trouwen. Nog een verschil tussen de twee verhalen is de magie van het kasteel. In Beaumonts versie is het kasteel betoverd; het zorgt ervoor dat alles wat je wenst meteen gebeurt. In Disney s versie wordt het kasteel gerund door het in meubelstukken getoverde personeel. De verbreking van de betovering zorgt ervoor dat ook het personeel weer terug verandert in mensen. 34 In beide versies neemt Belle de plaats van haar vader in bij het Beest. Beaumonts Beest vraagt Belle iedere dag ten huwelijk en wordt iedere dag weer afgewezen. In beide versies heeft Belle het uiteindelijk erg naar haar zin bij het Beest, maar toch mist ze haar familie. Beaumonts Beest geeft Belle een week om haar familie te bezoeken. Disney s Beest laat haar helemaal vrij

16 Aladdin (1992) Aladdin and the magic lamp (1710, Antoine Galland) Aladdin is een sprookje dat werd beschreven door Antoine Galland in zijn oosterse sprookjesboek Duizend en een nacht. Er bestaan twijfels over de authenticiteit van het verhaal Aladdin. Alle verhalen van het boek zijn namelijk terug te vinden in andere bronnen met uitzondering van Aladdin. Er wordt dan ook gedacht dat Antoine Galland dit verhaal zelf heeft geschreven. Hoe dan ook, Antoine Gallands Aladdin was de inspiratie voor Disney s Aladdin. In Disney s versie is Aladdin een straatrat; een wees die steelt om te overleven. Hij is helemaal alleen, met uitzondering van zijn apenvriend Abu. Hoewel hij op straat een crimineel leven leidt, heeft hij een hart van goud. Dit is in Gallands versie wat anders. Aladdins vader overlijdt vanwege zijn zorgen om de luie Aladdin. Op een dag zegt een man Aladdins oom te zijn. De oom is een Afrikaanse Tovenaar en neemt Aladdin mee de bergen in. Daar vertelt hij Aladdin over een schat die onder de grond ligt. Aladdin krijgt een ring van de Tovenaar die hem zal helpen en gaat op zoek in de grot. Wanneer Aladdin terugkomt met de schat (de lamp) blijkt de Tovenaar hem te hebben misleid. De Tovenaar sluit Aladdin op in de grot en vertrekt (zonder schat) terug naar Afrika. Per toeval wrijft Aladdin over de ring en er verschijnt plots een gedaante: de Slaaf van de Ring. Aladdin wenst zich thuis en laat zich daar op een feestmaal trakteren door de Slaaf van de Ring. Aladdin en zijn moeder ontdekken bij toeval de magie van de lamp; er verschijnt een Geest die hen rijkdom bezorgt zodat ze jaren niet hoeven te werken. Op een dag vangt Aladdin stiekem een glimp op van de Prinses die aan het baden is. Hij wordt op slag verliefd en smeekt zijn moeder de Sultan te vragen om haar hand. De Grootvizier van de Sultan wil dat zijn eigen zoon met de prinses trouwt en adviseert de sultan nog drie maanden te wachten. In Disney s versie worden de Afrikaanse Tovenaar en de Grootvizier van de Sultan samengevoegd tot één personage: Jafar. Hij is de grootvizier van de Sultan en tegelijkertijd een tovenaar. Het is Jafar die Aladdin meeneemt naar de grot en hem vertelt over de schat. Ook hier wordt Aladdin misleid en opgesloten in de grot. Hij wordt uit de grot gered door de Geest van de 25 Lamp. Deze Geest biedt Aladdin echter een maximum van drie wensen in tegenstelling tot Gallands Geest. Een ander verschil is dat Disney s Aladdin de Prinses (Jasmine) ook echt ontmoet. Ze weten echter lange tijd niet van elkaar wie ze werkelijk zijn; Aladdin komt er pas later achter dat Jasmine een prinses is. Daarnaast is het Jafar zelf die met Jasmine wil trouwen in tegenstelling tot de zoon van de Grootvizier in Gallands versie. In Gallands versie kreeg Aladdins moeder twee maanden na haar afspraak met de Sultan te horen, dat de prinses getrouwd was met de zoon van de Grootvizier. Woedend als Aladdin was, riep hij de hulp in van de Geest van de Lamp. Hij liet het pasgetrouwde stel in hun bed bij Aladdin in huis zetten. Dit herhaalde hij meerdere nachten, tot op een keer de zoon van de Grootvizier besloot te scheiden van de Prinses. Drie maanden na de eerste ontmoeting met de Sultan, vertelde de Sultan aan Aladdins moeder de prijs voor zijn dochter te verhogen. Aladdin verscheen met nog meer rijkdommen dan afgesproken aan de Sultan en liet een groot paleis bouwen voor de Prinses. Eenmaal getrouwd, rijk en gelukkig verschijnt de Afrikaanse Tovenaar weer. Wanneer Aladdin op reis is, bemachtigt de Tovenaar met een list de magische Lamp. Hij laat het paleis en de Prinses naar Afrika verplaatsen door de Geest en probeert de Prinses met hem te laten trouwen. Met behulp van de Slaaf van de Ring vindt Aladdin zijn paleis en Prinses. Hij wint de Lamp terug door de Tovenaar te vergiftigen. Het paleis wordt weer op zijn originele plaats gezet en Aladdin en zijn Prinses leven samen nog lang en gelukkig. Disney s happy ending is iets anders. Ten eerste laat hij zichzelf in een prins veranderen door de Geest. Als Prins Ali vraagt hij de Sultan om de hand van zijn dochter. Na wat kleine obstakels stemt Jasmine ermee in om met hem te trouwen. Jafar gooit echter roet in het eten en betovert de Sultan. Daarnaast krijgt Jafar de magische Lamp te pakken. Op aanraden van Aladdin wenst Jafar dat hij in een Geest wordt veranderd, waardoor hij nog machtiger zou worden. Jafar krijgt er als Geest echter ook een lamp bij. Dit betekend dat Jafar in zijn Lamp verdwijnt en Aladdin en zijn Prinses trouwen en nog lang en gelukkig leven

17 De Disney versie Zoals je ziet zijn de Disney animatiespeelfilms geïnspireerd op de oorspronkelijke sprookjes, maar zijn er veel elementen aangepast, verwijderd of toegevoegd. Vaak blijven er in Disney s versie slechts enkele hoofdpersonages over van het oorspronkelijke sprookje. De belangrijkste personages in Disney s sprookjes zijn: de Held, de Heldin, de Slechterik en de Helpers. Op deze manier blijft de verhaallijn zo begrijpelijk mogelijk. De levenslessen worden aangepast aan het Disney ideaal, waarbij het goede altijd het kwaad overwint. Daarnaast worden alle gruwelijk- en onvolkomenheden uit de oorspronkelijke sprookjes weggefilterd, voor het optimale, romantische Disney effect. Maar wat is het Disney effect? En wat zeggen deze aanpassingen ons over de Disney ideologie? 27 28

18 3. Disneyfication: Wat is de Disney ideologie? Veel mensen zeggen een diepere boodschap te herkennen in de films van Walt Disney. Zo zijn er hele discussies te vinden op internetforums, over onder andere verborgen seksuele boodschappen in verschillende Disney animaties. 36 Walt Disney heeft altijd ontkend diepere boodschappen in zijn animatiespeelfilms te verwerken. We make the pictures and let the professors tell us what they mean. seerd en verwerkt in een nieuw systeem. Alle sprookjes zijn volgens hem te herleiden tot een basispatroon, waarin een aantal elementen elkaar meestal in een vaste volgorde opvolgen. 38 Op een soortgelijke manier zal ik aan de hand van een aantal steeds weer herhalende elementen de betekenis en de invloed van Disneyfication duidelijk proberen te maken. Hierbij kijk ik voornamelijk naar de personages. Toch valt er in zijn werk een, al dan niet impliciete, boodschap te ontdekken volgens Brenda Ayres: Evidence of religious, racial, and gender biases in Disney s busness dealings and creative production attests to the man s political ivolvement. He knew how to use the power gained from his studios to Disneyfy others, that is, to impose his own values on those within his power. 37 Deze Disneyfication laat ik zien, door een aantal kenmerkende en herhalende elementen te analyseren binnen de zes eerder genoemde films. Analyse systemen Er is een aantal systemen ontwikkeld ter ondersteuning van de analyse van sprookjes. Dankzij deze systemen kunnen er duidelijke patronen zichtbaar worden gemaakt binnen de sprookjes. In 1910 publiceerde Antti Aarne een systeem, waarmee sprookjes gecategoriseerd konden worden. Dit systeem werd vertaald en uitgebreid door Stith Thompson, waarmee in 1961 het Aarne-Thompson systeem is ontstaan. Het Aarne-Thompson systeem omvat 2500 verschillende verhaallijnen van sprookjes over de hele wereld. Dit systeem is tot de dag van vandaag erg belangrijk en wordt nog steeds veel gebruikt binnen bijvoorbeeld de narratologie en semiotiek met betrekking tot sprookjes. Een reactie op het Aarne-Thompson systeem ontstond in Rusland. In 1928 publiceerde Vladimir Propp De Morfologie van het Toversprookje. In zijn boek behandelt hij meer dan honderd (Russische) sprookjes, die hij heeft geanaly

19 3.1 De archetypische rolverdeling van de personages De Disney Company richt zich met al zijn producten op het ideale gezin. Dit is niet zo gek als je bedenkt dat ten tijde van Disney s opkomst het gezin de hoeksteen van de samenleving was. Het gezin volgens het Disney ideaal is een conservatief, blank, heteroseksueel stel uit de middenklasse, die hun kinderen volgens deze waarden opvoedt. Dit ideaalbeeld van het gezin past erg binnen de toenmalige maatschappij. Het is dan ook niet verrassend dat Disney dit ideale gezin en de vele personages hierbinnen afbeeldt als het goede voorbeeld. 39 De man en de vrouw hadden toentertijd beiden duidelijk hun eigen rol binnen het gezin. In de Disney animatiespeelfilms spelen de hoofdpersonages dan ook vaak verscheidene (figuurlijke) rollen die binnen het gezin bestaan, zoals: de rol van het kind, de ouder en de echtgeno(o)t(e). Vele vrouwelijke protagonisten binnen Disney animatiespeelfilms nemen vaak de rol van het onschuldige en naïeve meisje, de zorgzame moeder maar ook van de deugdzame huisvrouw aan. Ook deze stereotypen passen erg in de tijdgeest van toen. De rol van het Kind De hoofdpersonages zie je bijna nooit als kind maar meestal als tieners die kindgedrag vertonen, met name aan het begin van de film. Sneeuwwitje (Snowwhite and the Seven Dwarfs) is bijvoorbeeld het naïeve en onschuldige kind, dat zingt en danst met de dieren uit het bos. Daarentegen is Ariel (Little Mermaid) juist het nieuwsgierige en opstandige kind, dat de schatten van de mensenwereld verzamelt tegen de wil van haar vader in. De rol van de Ouder Daarnaast krijgen de hoofdpersonages na hun onvermijdelijke huwelijk aan het einde van het verhaal nooit kinderen. De ouderrol van de hoofdpersonages is dan ook meer de eigenschap die de ouder zou moeten hebben volgens het gezinsideaal: zorgzaamheid. Zo zorgt Belle (Beauty and the Beast) voor haar stuntelige uitvindervader en vervangt ze uiteindelijk zijn plaats als gevangene in het kasteel van het Beest. Ook Assepoester (Cinderella) neemt de rol van moeder aan door de zorg voor haar stiefmoeder en zussen, naast de zorg voor alle dieren binnen het huishouden, op zich te nemen. 31 De rol van de biologische ouders binnen de Disneyfilms is echter meestal niet volgens het ideale gezin. Zo ontbreken er vaak een of meerdere biologische ouders. Sneeuwwitjes en Assepoesters ouders zijn aan het begin de film al overleden, Doornroosjes (Sleeping Beauty) ouders verschijnen alleen kort aan het begin en einde van de film, Ariel heeft alleen een strenge vader, Belle moet het doen met haar klunzige vader, Aladdin heeft geen ouders en Jasmine in dezelfde film heeft alleen haar niet al te slimme vader. In de Disney films is het gebroken gezin dan ook vaak een terugkerend thema, met het uiteindelijke happy ending waarin het gezin herenigd of juist gesticht wordt. De rol van de Moeder De moederrol komt in drie verschillende vormen naar voren in Disneyfilms: 1) De biologische moeder houdt zich afzijdig of is totaal afwezig, zoals te zien is in Doornroosje, Belle en het Beest en Aladdin. 2) De moederrol wordt overgenomen door de slechte stiefmoeder, zoals te zien is in Sneeuwwitje en Assepoester. 3) Het vrouwelijke hoofdpersonage naast de protagonist is geen familie, maar een slechterik, zoals te zien is bij De kleine Zeermeermin. 40 De vrouwen die in de films verschijnen als stiefmoeder of als slechterik, zijn vaak machtige vrouwen die niet binnen de traditionele waarden van het ideale gezin vallen. Naast deze slechte varianten van de vrouw komen ook een aantal goede voorbij, zoals de goede fee in Assepoester of de drie goede feeën in Doornroosje. Deze vrouwen zijn echter geen moederfiguren, maar vallen buiten het gezin; het zijn op zichzelf staande personages. De rol van de Vader Het valt op dat ook de biologische vader in de verschillende Disneyfilms vaak overleden, afwezig of incapabel is. Dit zou te maken kunnen hebben met Walt Disney s eigen achtergrond. Zo werd hij door zijn vader geslagen en werden Walt en zijn broers gedwongen onbetaald voor hun vader te werken. Door deze voorgeschiedenis en het feit dat er geen geboortecertificaat van Walt te vinden was, had Walt lange tijd het idee geadopteerd te zijn. Of Walts persoonlijke geschiedenis invloed heeft gehad op de verhaallijnen van de animaties, kan niet met zekerheid gezegd worden. Feit blijft echter dat het thema 32

20 3.2 De ideologie van het blanke Amerika tegenover verschillende rassen en culturen van het gebroken gezin dat geheeld moet worden vaak centraal staat binnen de Disneyfilms. 41 De rol van de Man en de Vrouw De mannelijke hoofdrolspelers hebben meestal een kleinere rol in Disneyfilms dan de vrouwelijke. Zo is de naamloze prins in Sneeuwwitje slechts een minuut aan het begin en twee minuten aan het einde van de in totaal tachtig minuten durende film te zien. 42 Ook in Assepoester, Doornroosje, de Kleine Zeemeermin en Belle en het Beest is het steeds de vrouw die de grootste rol heeft. Allemaal zijn het beeldschone vrouwen volgens het Disney ideaal: deugdzaam, bescheiden, onschuldig en zorgzaam. Hoe ideaal deze vrouwen ook zijn, toch dromen ze van een beter leven en wachten ze tot de ware liefde hen helpt te ontsnappen aan het dagelijkse bestaan. Want alhoewel de man een kleine rol heeft in de Disneyfilms, toch is deze zeer bepalend voor het verhaal. Uiteindelijk is het altijd de man die de dromen waar maakt en zorgt voor het happy ending. Zo wordt Sneeuwwitje bijvoorbeeld weer tot leven gekust door de Prins, waarna ze samen nog lang en gelukkig leven en wordt Ariel (de Kleine Zeemeermin) met de rest van de wereld van de ondergang gered door Prins Eric, waneer hij de Zeeheks Ursula dood steekt. Door middel van deze duidelijke rollenstructuur in zijn animatiespeelfilms probeert Disney zijn ideaalbeeld van de man en de vrouw over te brengen aan de massa. Zoals ik eerder al aangaf richt Walt Disney zich met zijn films op het blanke gezin. Rassenscheiding was in die tijd een normale zaak, met name in Amerika, waar de rassenscheiding pas in 1964 werd afgeschaft. Aangezien Walt Disney blank was, laten zijn films dan ook veelal een blanke wereld zien waarin blanke hoofdpersonages nog lang en gelukkig leven. Disney s kijk op verschillende rassen en culturen is dan ook simpelweg terug te vinden in het kleurgebruik. Volgens Dorothy L. Hurley worden de kleuren zwart en wit in Disney s films niet alleen als kleur gebruikt maar ook als symbool. The Disney film versions of these [original] same texts reveal indisputable evidence of White privileging and a binary color symbolism that associates white with goodness and black with evil. 43 Hierbij moet je denken aan de kleuren van belangrijke elementen in de films zoals de omgeving, belangrijke voorwerpen en kleding en uiteraard de huidskleur. Dit symbolische kleurgebruik zal ik aan de hand van voorbeelden uit Disney s films laten zien

Voorlezen en liedjes

Voorlezen en liedjes Kleine Huppel wil altijd zijn zin 9789044707854 Kleine Huppel leert opruimen 9789044729252 Kleine Huppel leert goede manieren 9789044705294 Kleine Huppel en de babysit Kleine Huppel op de boerderij 9789044705300

Nadere informatie

Eigen onderzoek, lab, Hoe hebben sprookjes en fantasieverhalen invloed op de mentale ontwikkeling van een kind?

Eigen onderzoek, lab, Hoe hebben sprookjes en fantasieverhalen invloed op de mentale ontwikkeling van een kind? Eigen onderzoek, lab, Hoe hebben sprookjes en fantasieverhalen invloed op de mentale ontwikkeling van een kind? Hoe kwam ik bij het onderwerp? Ik was aan het zoeken naar een onderwerp en transformatie

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Educatief schoolreisprogramma voor de bovenbouw Tijdens het schoolreisje

Educatief schoolreisprogramma voor de bovenbouw Tijdens het schoolreisje Educatief schoolreisprogramma voor de bovenbouw Tijdens het schoolreisje Sprookjesspeurtocht In het Efteling Sprookjesbos Sprookjes laten je lachen, en dromen. Sneeuwwitje, de dwergen en Doornroosje. Laten

Nadere informatie

KJV 2011-2012 (GROEP 1) De slimme kat / Ayano Imai (door Caroline Verbruggen)

KJV 2011-2012 (GROEP 1) De slimme kat / Ayano Imai (door Caroline Verbruggen) KJV 2011-2012 (GROEP 1) De slimme kat / Ayano Imai (door Caroline Verbruggen) Auteursinfo (zie ook www.villakakelbont.be) Ayano Imai werd in 1980 geboren in Londen en bracht haar jeugd door in de Verenigde

Nadere informatie

PRINSESSEN KAPSELS. Leuke opsteekkapsels voor meisjes. Maite Jaspers

PRINSESSEN KAPSELS. Leuke opsteekkapsels voor meisjes. Maite Jaspers PRINSESSEN KAPSELS Leuke opsteekkapsels voor meisjes Maite Jaspers LIEVE PRINSES, hopelijk vind je dit prinsessenboek even leuk als ik en ben je ook gek van alle knotsgekke, prachtige kapsels. Vraag maar

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Lesbrief. Romeo en Julia. Een vertelvoorstelling van Niels Brandaan Cotterink

Lesbrief. Romeo en Julia. Een vertelvoorstelling van Niels Brandaan Cotterink Lesbrief Romeo en Julia Een vertelvoorstelling van Niels Brandaan Cotterink Over de voorstelling De vertelvoorstelling Romeo en Julia is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van William Shakespeare.

Nadere informatie

De soldaten maken een geluid dat aansluit bij de muziek die ze maakten.

De soldaten maken een geluid dat aansluit bij de muziek die ze maakten. Scène 6 SOLDATEN UIT KRETA De soldaten komen op, ze maken muziek. Ze hebben een leider: de Strateeg. De Atheners verzamelen zich, waaronder de zeven meisjes en zes jongens die uitgekozen worden als offer

Nadere informatie

De Dans van de Kraanvogel

De Dans van de Kraanvogel Lang geleden in China De Dans van de Kraanvogel Lesbrief Primair Onderwijs 1 Beste leerkracht, De kinderen gaan naar de voorstelling De Dans van de Kraanvogel, een prachtig sprookje uit China. Wang, een

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER Bijbel voor Kinderen presenteert JACOB DE BEDRIEGER Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Gegevens van het boek

Gegevens van het boek Gegevens van het boek Titel: Het gouden ei Schrijver: Tim Krabbé Gelezen: 33e druk. 1e druk, 1984, Amsterdam, uitgeverij Bakker (nu Prometheus). Er staat geen motto in het boek. In het boek staan geen

Nadere informatie

Op weg naar het beloofde land

Op weg naar het beloofde land Op weg naar het beloofde land Een bordspel voor Pasen, te maken in de veertigdagentijd. Het maken van het spel: Teken op elke dag van de veertigdagentijd een plaatje bij een vak en kleur dit. Je krijgt

Nadere informatie

Paasmorgen 2014: Wees niet bang!! Lezingen: Gen.2:2,3 en Gen.1:1-5 en Matt.28:1-10

Paasmorgen 2014: Wees niet bang!! Lezingen: Gen.2:2,3 en Gen.1:1-5 en Matt.28:1-10 1 Paasmorgen 2014: Wees niet bang!! Lezingen: Gen.2:2,3 en Gen.1:1-5 en Matt.28:1-10 Een goede traditie is het om op de vroege paasmorgen het licht tegemoet te lopen: opstaan in het nacht en de zon op

Nadere informatie

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545 Over Willem Willem krijgt op 11-jarige leeftijd door het overlijden van een neef een grote erfenis. Daar hoort ook bij dat hij verhuist van zijn ouders in de naar de grote stad. Daar wordt hij opgevoed

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren.

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren. Joweria Shadia, 11 jaar oud Ik ontmoette Joweria in augustus 2010 bij de organisatie Katwe Youth Development Association of te wel KAYDA, een partner organisatie van het programma Kinderen in de Knel van

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding.

Paasviering 2014. Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Welkom Vandaag sluiten we het project Schatzoekers af en vieren we het feest van de opstanding. Gebed (groep 6) Lieve God, we zijn hier bij elkaar gekomen om Pasen te vieren het feest van de opstanding

Nadere informatie

Lied van de maand 2014-2015

Lied van de maand 2014-2015 Sept. God die alles maakte God die alles maakte de lucht en t zonlicht blij de hemel zee en aarde zorgt ook voor mij God die t gras gemaakt heeft de bloemen in de wei de bomen, vruchten, vogels zorgt ook

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Met toeters en bellen

Met toeters en bellen Carnaval Met toeters en bellen Spreken Wat gebeurt er allemaal op deze afbeelding? Heb jij je wel eens verkleed voor carnaval? Werd je toen herkend? Hoe hebben de mensen op deze foto zich verkleed? Heeft

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

DE WIJZE KONING SALOMO

DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO

Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Bijbel voor Kinderen presenteert DE WIJZE KONING SALOMO Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan?

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Genesis 2:8-10 8 Ook plantte de HEERE God een hof in Eden, in het oosten, en Hij plaatste daar de mens, die Hij gevormd had. 9 En de HEERE

Nadere informatie

QUIZ. Tip! Speel de quiz klassikaal op het digitale schoolbord!

QUIZ. Tip! Speel de quiz klassikaal op het digitale schoolbord! QUIZ Tip! Speel de quiz klassikaal op het digitale schoolbord! Spelregels Wijs een jurylid aan: die bepaalt wie antwoord mag geven en houdt de stand bij. Wijs een vragensteller aan: die stelt de vraag

Nadere informatie

Je kan dit ook als individuele schriftelijke opdracht geven voor de kinderen het verhaal lezen.

Je kan dit ook als individuele schriftelijke opdracht geven voor de kinderen het verhaal lezen. Lestip 'Help! Help!' Over het boek Gevaar zit niet altijd waar je het verwacht. En redders in nood zijn niet altijd mannelijke helden. En niet alle sprookjes eindigen met een ridder die de prinses trouwt.

Nadere informatie

Sinterklaas. Lees het verhaal en beantwoord de vragen.

Sinterklaas. Lees het verhaal en beantwoord de vragen. Sinterklaas Lees het verhaal en beantwoord de vragen. Sinterklaas is geboren aan het begin van de vierde eeuw. Hij is dus ongeveer 1700 jaar oud. Hij komt uit Myra, dat is een plaats in wat tegenwoordig

Nadere informatie

Bron: De sprookjes van Grimm; volledige uitgave, vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984.

Bron: De sprookjes van Grimm; volledige uitgave, vertaald door M.M. de Vries-Vogel. Unieboek BV - Van Holkema & Warendorf, Weesp, 1984. Bontepels Er was eens een koning en die had een vrouw met gouden haar. Ze was zo mooi, dat haar gelijke nergens te vinden was. Toen werd zij ziek en daar ze voelde, dat ze weldra sterven ging, riep ze

Nadere informatie

In 2016 In dit jaar van de oorlog, ik zit in Motala, de kleine stad die niet TV wordt uitgezonden geluid van de salon, zou ik Znntha helemaal leeg,

In 2016 In dit jaar van de oorlog, ik zit in Motala, de kleine stad die niet TV wordt uitgezonden geluid van de salon, zou ik Znntha helemaal leeg, Dat is de vraag We zijn nu in 2016 De Chinezen noemde het jaar de namen van dieren, het Jaar van de Draak, Jaar van de Rat, Jaar van de Os, in python, in het paard... En riep de Syriërs laatste vijf Oawamanm

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Jeugdschrijfster Floortje Zwigtman in Brugge

Jeugdschrijfster Floortje Zwigtman in Brugge Jeugdschrijfster Floortje Zwigtman in Brugge Jeugdauteurs uit Vlaanderen en Nederland komen vertellen voor het Out! holebi film- en literatuurfestival van Jong & HiB, over hun eigen werk en dat van anderen.

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm,

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm, Prins Floris In de tuin van het paleis loopt een jongen. Een bruine jongen met zwarte krullen. Floris heet hij, en hij is een prins. De vader van Floris is de koning van Spanje. Rijk is hij, heel rijk.

Nadere informatie

Filmverslag Nederlands Pay It Forward

Filmverslag Nederlands Pay It Forward Werkstuk Scholieren.com Filmverslag Nederlands Pay It Forward Someone A Basis Titel: Pay it forward. Regisseur: Mimi Leder. Personen: Trevor is de hoofdpersoon, maar Arlene en Eugene zijn ook heel belangrijk.

Nadere informatie

Sjoerd Kuyper & Marije Tolman DE GROTE ROBIN

Sjoerd Kuyper & Marije Tolman DE GROTE ROBIN Sjoerd Kuyper & Marije Tolman DE GROTE ROBIN isbn 9789047704379 Prijs: van 19,95 voor 15,95 Actienummer 902-04487 Wie kent hem niet? Robin, de kleuter over wie Sjoerd Kuyper de mooiste verhalen schreef.

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Robinson Crusoe. Daniel Defoe

Robinson Crusoe. Daniel Defoe Robinson Crusoe Robinson Crusoe maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951.

10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. 10. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. 5. Bijbel, Lucas 15. Vertaling L. ten Kate. Vertaling NBG/BBG, Haarlem/Brussel 1951. Lucas 15 Vertaling L. ten Kate

Nadere informatie

ANIMATIE. Onderzoeksverslag Project Conceptipedia. Joost Noordink & Michael Hofhuis EKT1VA

ANIMATIE. Onderzoeksverslag Project Conceptipedia. Joost Noordink & Michael Hofhuis EKT1VA ANIMATIE Onderzoeksverslag Project Conceptipedia Joost Noordink & Michael Hofhuis EKT1VA ANIMATIE Onderzoeksverslag Project Conceptipedia Periode Cluster Naam Klas Datum Woorden Kwartiel 2 Conceptipedia

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Kindersprookjestocht. Ontdek de Efteling nog beter met deze Sprookjestocht. Laat je verrassen door de vele wonderlijke sprookjes!

Kindersprookjestocht. Ontdek de Efteling nog beter met deze Sprookjestocht. Laat je verrassen door de vele wonderlijke sprookjes! Kindersprookjestocht Ontdek de Efteling nog beter met deze Sprookjestocht Laat je verrassen door de vele wonderlijke sprookjes! Naam: Marerijk Tijdens deze sprookjestocht kom je wonderlijke verhalen en

Nadere informatie

Mijn leven geschreven

Mijn leven geschreven Mijn leven geschreven Biedt ondersteuning bij het op papier zetten van uw eigen levensverhaal. Zo blijven uw eigen verhalen bewaard voor uw naasten. woord vooraf 1 Woord vooraf In ieder mens schuilt een

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal" Dordrecht 1945

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal Dordrecht 1945 JAN STEVENS Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 r JAN STEVENS 4 Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 voor Minke « Die lentemorgen, vroeg - ben ik door de boomgaard gegaan en het was of

Nadere informatie

DAVID DE HERDERSJONGEN

DAVID DE HERDERSJONGEN Bijbel voor Kinderen presenteert DAVID DE HERDERSJONGEN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

DE ZENDINGSREIZEN VAN PAULUS

DE ZENDINGSREIZEN VAN PAULUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE ZENDINGSREIZEN VAN PAULUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert VEERTIG JAREN LANG

Bijbel voor Kinderen. presenteert VEERTIG JAREN LANG Bijbel voor Kinderen presenteert VEERTIG JAREN LANG Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie:

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie: 1. Beschrijvingsopdracht: Motivatie: Ik heb dit boek gelezen, omdat ik een deel van de film had gezien en nieuwsgierig was naar de rest van het verhaal. Ik was eerst begonnen aan het boek Karakter van

Nadere informatie

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts.

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. Thema 5 Les 1: De angst: Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. De schrik: Als iemand ineens achter je staat, dan schrik je. Je bent dan ineens

Nadere informatie

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier.

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. AKTE I Scène 1 In een Afrikaans dorpje staan wat hutjes en zijn de mensen bezig met alledaagse dingen: er wordt water gehaald, eten gemaakt, kinderen spelen buiten...

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING KNUFFEL OP ZEE. Figurentheater Propop vzw

LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING KNUFFEL OP ZEE. Figurentheater Propop vzw LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING KNUFFEL OP ZEE Figurentheater Propop vzw Figurentheater Propop en De Poppenzaal Steenweg op oosthoven 114 2300 Turnhout - België Tel : 014.423322 Email : info@propop.be Website

Nadere informatie

De sprookjesdialogen van groep 3

De sprookjesdialogen van groep 3 De sprookjesdialogen van groep 3 In groep 3 kregen de kinderen, samen of in een tweetal, de opdracht om een dialoog tussen sprookjesgfiguren te schrijven, waarna ze een schilderij maakten bij hun dialoog.

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

BSO VAKANTIEPROGRAMMA

BSO VAKANTIEPROGRAMMA 1 BSO VAKANTIEPROGRAMMA 2 Sprookjes bestaan op de Wereldplek Er was eens een prins die zin kreeg in vakantie. Hij zweefde heel de wereld rond totdat hij terecht kwam in Rijswijk. Hij zag daar een plek,

Nadere informatie

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis.

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis. 1e Statie: Jezus wordt ter dood veroordeeld. De eerste plaats waar Jezus stil stond op de kruisweg, was het paleis van de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus. De joodse leiders wilden Jezus uit de weg ruimen.

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

De avonturen van Endora deel 1. Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia

De avonturen van Endora deel 1. Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia De avonturen van Endora deel 1 Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia Eerste druk, oktober 2012 2012 Rosemarie Donkersloot Illustraties verhaaltjes 1, 2, 3, 5: Ramona

Nadere informatie

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen WEEK 18 1 Weekoverweging E C C E H O M O Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen in de ontplooiing worden mensen twee om door geestelijke

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

VAN. kunsttijdschrift voor kinderen van 6 tot 106 DISNEY

VAN. kunsttijdschrift voor kinderen van 6 tot 106 DISNEY VAN kunsttijdschrift voor kinderen van 6 tot 106 DISNEY Dada is een uitgave van Plint Postbus 164 5600 AD Eindhoven tel: 040-245 40 01 fax: 040-246 52 73 hallo@plint.nl www.plint.nl issn: 1382 60 34 isbn:

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Een nieuwe generatie Disney-schurken

Een nieuwe generatie Disney-schurken 17 SEPTEMBER 2015 TV Een nieuwe generatie Disney-schurken 19 fden nog lang Door Menno Woudt - En ze lee ookje. Maar hoe en gelukkig. Zo eindigt elk spr echt verder? gaan al die verhalen eigenlijk scendants

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Ga niet naar de hel. Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel. PIT www.divinerevelations.info/dutch

Ga niet naar de hel. Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel. PIT www.divinerevelations.info/dutch Ga niet naar de hel Een jonge Koreaanse artiest meegenomen naar de hel PIT www.divinerevelations.info/dutch In 2009 werd een jonge artieste, die een nachtbidstond bijwoonden, bezocht door Jezus Christus.

Nadere informatie

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte.

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte. De droom Hassan droomt dat het sneeuwt. De sneeuw dwarrelt in het donker. Hij valt niet naar beneden, want er is geen beneden. En er is geen boven. Hij valt niet van de hemel naar de aarde, want er is

Nadere informatie

De prinsen toren. De prinsessen toren

De prinsen toren. De prinsessen toren De prinsessen toren De prinsen toren 9 Negi Tinus 10 Hoog in de prinsessentoren woont prinses Negi. In haar kroon schitteren 9 rode edelstenen. De prinses gaat maar weinig naar beneden, want dan moet ze

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

Groningen Matthias Sulin K3a

Groningen Matthias Sulin K3a Groningen Matthias Sulin K3a Van onze school (Cs Vincent Van Gogh Salland) Zijn er ongeveer 60 leerlingen en docenten mee geweest naar een activiteit in Groningen genaamd De Rode Loper. Er waren Nederlandse

Nadere informatie

Enkele vragen aan Kristin Harmel

Enkele vragen aan Kristin Harmel Enkele vragen aan Kristin Harmel Waar gaat Zolang er sterren aan de hemel staan over? Zolang er sterren aan de hemel staan gaat over Hope McKenna- Smith, eigenaresse van een bakkerij in Cape Cod. Ze komt

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549.

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549. Over is de oudste zoon van de machtige keizer Karel V. Karel is geboren in Gent en is regelmatig in de Nederlanden. is geboren in Spanje en groeit daar op. Zijn vader ziet hij maar weinig, die is altijd

Nadere informatie

Een Valentijn krantje Geen idee van wie, maar wel voor wie!

Een Valentijn krantje Geen idee van wie, maar wel voor wie! Datum: 14-02-2013 Een Valentijn krantje Geen idee van wie, maar wel voor wie! Eerste hulp bij liefdeslooplijn Mocht het van toepassing zijn Anders leuk om weg te geven Wie dit heeft geschreven? Geen idee,

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

Schrijven opdracht 3 Kyra Willekes & Joanna Siccama - GAR1-D 22-03-2015

Schrijven opdracht 3 Kyra Willekes & Joanna Siccama - GAR1-D 22-03-2015 Schrijven opdracht 3 Kyra Willekes & Joanna Siccama - GAR1-D 22-03-2015 Gameplay in het kort (zie ook opdracht 2): - puzzel platformer runner atmosferisch fantasy - 2 delen: in nacht (tutorial) -> zoeken

Nadere informatie

Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken)

Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken) Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken) Dag en nacht waakt ze. Haar handen kennen geen rust. Haar ogen gaan rond en zien wat gezien moet worden. Haar oren zijn gespitst en horen wat gehoord

Nadere informatie

KONING DAVID (DEEL 2)

KONING DAVID (DEEL 2) Online Bijbel voor kinderen presenteert KONING DAVID (DEEL 2) Geschreven door Edward Hughes Illustraties door Janie Forest and Lazarus Aangepast door Lyn Doerksen Alle Bijbelcitaten zijn afkomstig uit

Nadere informatie