STUDIE 70 OPLEIDINGSPROFIEL. animatie(film)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STUDIE 70 OPLEIDINGSPROFIEL. animatie(film)"

Transcriptie

1 STUDIE 70 OPLEIDINGSPROFIEL animatie(film)

2 OPLEIDINGSPROFIEL animatie(film) sector : audiovisuele productie studiegebied : audiovisuele en beeldende kunst opleiding : audiovisuele kunst optie : animatie Sectorcommissie Hogeschoolonderwijs van de Vlaamse Onderwijsraad D/1998/6356/9 De leden van de sectorcommissie zijn inhoudelijk verantwoordelijk voor het opleidingsprofiel. De Vlor heeft enkel ingestaan voor een uniforme en toegankelijke lay-out

3 INHOUD OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE I N H O U D HOOFDRUBRIEK 1: INLEIDING Identificatie van het opleidingsprofiel Opdracht Ontwikkelingsproces Legitimatie 1 HOOFDRUBRIEK 2: SITUERING VAN DE OPTIE C.Q. OPLEIDING Gegevens uit de beroepenwereld Beroepenstructuur Geraadpleegde beroepsprofielen Visie Gegevens uit de onderwijswereld Algemene situatieschets Studiegebied, opleidingen en opties Aanverwante studiegebieden, opties Diploma s Recente evoluties in het aantal uitgereikte diploma s voor de optie Informatie over gelijkaardige opleidingen in het buitenland Geografische spreiding van de beroepsactiviteiten in Vlaanderen Geografische spreiding van het opleidingsaanbod in Vlaanderen Overzicht infrastructuur Kwantitatieve beschrijving van het totaal aantal studenten in de optie Kwantitatieve beschrijving van de eerstejaarsstudenten van de optie Reële studieduur Inhoudelijke profilering van de opleiding in binnen- en buitenland Verantwoording van de optie c.q. opleiding Historiek Animatiefilm in het audiovisueel onderwijs Differentiatie Scholen, 4 doelstellingen 14 HOOFDRUBRIEK 3: HET OPLEIDINGSPROFIEL Exacte benaming van de optie c.q. opleiding Globale omschrijving van de optie c.q. opleiding Het beroepsgericht opleidingsprofiel Bijeenbrengen van de relevante beroepsprofielen Functioneel geheel en basiscompetenties Aanvullende gegevens met betrekking tot de optie c.q. opleiding 18

4 INHOUD OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 3.4 Sleutelkwalificaties De kern van het opleidingsprofiel Verwantschap met andere opleidingen Persoonsvorming Conclusie Tewerkstelling en doorstroming Op het vlak van de opleidingshiaten 21 HOOFDRUBRIEK 4: MEDEWERKERS 22 BIJLAGE 23 Bijlage 1: Studieprogramma van de 4 hogescholen: Sint-Lukas Brussel, Optie animatie (film), KHLim Genk, Hogeschool Gent, Hogeschool Rits, Brussel

5 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 1 HOOFDRUBRIEK 1: INLEIDING 1.1 Identificatie van het opleidingsprofiel Studiegebied: Opleiding: audiovisuele en beeldende kunst audiovisuele kunst, optie animatie. 1.2 Ontwikkelen opleidingsprofiel VLOR -Sectorcommissie opleidingsprofielen audiovisuele productie. 1.3 Ontwikkelingsproces Op basis van het beroepsprofiel audiovisuele kunsten, waarbij een evenwicht werd gezocht tussen de professionele toepassingsmogelijkheden (studiomodel versus artistieke auteurfilm, éénmansrealisatie versus toegepaste of publicitaire toepassingen). 1.4 Legitimatie Vlaamse Onderwijsraad. Raad voor het Hoger Onderwijs.

6 2 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE HOOFDRUBRIEK 2: SITUERING VAN DE OPTIE C.Q. OPLEIDING 2.1 Gegevens uit de beroepenwereld Beroepenstructuur Facilitaire omgeving A.V-productie in functie van industrie - communicatie, televisie, publicitaire en mediatoepassingen - generieken, grafieken, simulaties,.... Voornamelijk ondersteunende aanwending van het medium animatiefilm. Beroepen Creative director, consultant, designer, 2-D operator, 3-D operator, verantwoordelijke AV communicatie, compositor. Studiomodel Animatiefilmstudio's die series, langspeelfilms en/of geanimeerde commercials produceren. Het medium wordt hier als autonoom communicatiemiddel gehanteerd, maar is voornamelijk naar commerciële exploitatie geprofileerd. De intrede van digitale technieken heeft in dit model een aantal significante verschuivingen in beroepskwalificaties teweeggebracht: kleurders, traceerders, inkters,... verdwenen bijna volledig en maakten plaats voor beeldscherm-operateurs: de ambachtelijk ingekleurde en getraceerde triacetaatfolie behoort weldra tot de verleden tijd. Ook de cinematografische schakel wordt vervangen door digitale "compositing" systemen, waarbij de samengestelde virtuele beelden op cinematografische film worden gescand of naar digitale (Beta-D, CD-V) en analoge (BETA SP) dragers gestuurd. Beroepen Producent, uitvoerend producent, realisator, studioleider, storyboard artist, lay-out man, designer, art-director, bewegingsregisseur, character animator, special effects animator, key-animator, assistant animator, background artist, clean-up artist, inbetweener, camera operator, assistant camera operator, composer, colorist, title designer, 3-D modeler, 3- Animator, monteur/cutter. Artistieke kortfilm of auteurfilm Deze professionele context wordt getypeerd door een uitgesproken artistiek geprofileerde relatie vorm/inhoud. Artistieke produkties worden in eerste instantie op filmfestivals (al dan niet competitief) vertoond. In tweede instantie anticipeert het cinefiele circuit, televisiestations en eventueel internationale distributeurs op dit type van animatiefilms. De bedrijfscultuur rond de auteurfilm is kleinschaliger en meer op vernieuwing dan op commercie ingesteld. Deze schaal impliceert dikwijls 'clustering' van verschillende kwalificaties (vb. auteur = regisseur én storyboardartist én art-director én monteur). Het studiomodel en de artistieke auteurfilm groeien meer en meer naar een synergie: kwalitatief hoogstaande, commerciële series ("Duckman", The Simpsons",...) staan qua vormgeving en filmtaal dicht(er) bij de artistieke film. Deze studio's doen regelmatig beroep op mensen uit de artistieke animatiefilm.

7 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 3 Beroepen Uitvoerend producent, realisator/auteur, animator, cameraman, color artists, background artist, monteur. Aanverwante beroepen (Deel uitmakend van een mogelijk beroepsprofiel beeldend kunstenaar). Kunstenaar, illustrator, striptekenaar, beeldschermkunstenaar, grafische toepassingen (publiciteit), art director (publiciteit). Beroepen in het onderwijs Gekoppeld aan de specialisatie (mits behalen van Getuigschrift Pedagogische bekwaamheid of lerarenopleiding c.q. aggregatie) Leraar audiovisuele vorming, plastische opvoeding, animatie (niveaus: K.S.O 2 en 3 graad, A.S.O en T.S.O en Deeltijds Kunstonderwijs). Assistent, praktijklector, Docent of hoogleraar, artistieke en of technische vakken in het Hoger Onderwijs van een of twee cycli, opleidingsgebied audiovisuele kunst en evt. beeldende kunst. (géén lerarenopleiding vereist) Geraadpleegde beroepsprofielen Visie Audiovisuele kunst. (Een beroepsprofiel beeldende kunst was niet voorhanden, een uitgediept B.P animatiefilm was wenselijk) Animatiefilm wordt gekwalificeerd als audiovisueel onderwijs. Er blijft evenwel - naar expressievormen, beeldtaal en basisvaardigheden - een duidelijke relatie tot de beeldende kunst. Naast een 'showreel' van filmisch werk, worden kandidaten voor studiovacatures, dikwijls onderworpen aan een tekenproef (naar waarneming en naar levend model) Tekenen (als communicatie- of expressiemiddel) blijft een wezenlijk onderdeel van het beroep. De vier opleidingen aan de Hogescholen hebben elk een specifieke opleidingsklemtoon maar onderkennen elk de noodzaak van dit opleidingsonderdeel. Op vlak van dramaturgie, scenario, taal en technologie (dragers -film, video en nieuwe media, opname beeld en geluid, postproductie en vertoning) is de kwalificatie "audiovisuele kunst" te verantwoorden.

8 4 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 2.2 Gegevens uit de onderwijswereld Algemene situatieschets Hoger kunstonderwijs van academisch niveau in twee cycli, Studiegebied audiovisuele en beeldende kunst, opleiding audiovisuele kunst, optie animatie (film) Studiegebied, opleidingen en opties Aan vier hogescholen wordt een opleiding animatie aangeboden: K.H. Limburg, H.S Sint-Lucas Brussel, H.S. Erasmus en H.S Gent. K.H. Limburg en Hogeschool Sint-Lucas behoren tot het Katholieke net, Erasmus en H.S Gent zijn autonome hogescholen Aanverwante studiegebieden, opties Informatie over gelijkaardige opleidingen in het binnenland (franstalig) ENSAV, atelier de LA CAMBRE (Brussel) (Opgericht omstreeks 1970 door Gaston Roch). Een animatiefilmopleiding die vanaf het prille begin als A5/A1 of Lange Type werd ingeschaald. Na een strenge toelatingsproef worden een vijftiental kandidaten toegelaten tot het eerste jaar die, vanaf de eerste maanden, geconfronteerd worden met de praktijk van het filmmaken. Groepsdynamiek is één van de belangrijkste uitgangspunten in de pedagogische benadering. Studenten leren vooral van elkaar, werken voortdurend samen en deze teamgeest versterkt de sociale interactie. Het atelier de production de La Cambre geniet van een jaarlijkse toelage van Cultuur, bovenop de onderwijsfinanciering. Deze toelage wordt gebruikt voor de afwerking, promotie en distributie van de studentenfilms. De films van "La Cambre" zijn nadrukkelijk aanwezig op de internationale filmfestivals en worden regelmatig bekroond. De opties Medium : Film en video aan de Hogescholen. Aan de Stedelijke Academies voor Beeldende Kunst van Gent en Sint-Niklaas bestaat er een deeltijdse kunstopleiding animatiefilm. Eerstgenoemde is vooral gericht naar kinderen/jongeren. De opleiding in Sint-Niklaas oriënteert zich vooral naar (jonge) volwassenen Diploma's Meester in de audiovisuele kunst, optie animatie Recente evoluties in het aantal uitgereikte diploma's (Meester A.V. kunst, optie animatie of HOKT animatie) Instelling of Hogeschool Niveau van het getuigschrift of diploma H.S GENT (KASK) (15) HKO 2 kunstfilm en fotografie, optie animatiefilm (14) HKO 2 kunstfilm en fotografie, optie animatiefilm (5) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie (12) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie (7) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie Erasmus Hogeschool Brussel (RITS) (6 ) HOKT, specialisatie animatiefilm (2) HOKT, specialisatie animatiefilm (7) HOKT, specialisatie animatiefilm (1) HOKT, specialisatie animatiefilm

9 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE (9) HOKT, specialisatie animatiefilm Katholieke Hogeschool Limburg (ABK) (1) HKO 2 Visuele communicatie, optie animatiefilm (-) HKO 2 Visuele communicatie, optie animatiefilm (-) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie (-) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie (3) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie Sint-Lucas Hogeschool Brussel (ABK) (1) H.O - 2 cycli, meester audiovisuele kunst, art. optie animatie Informatie over gelijkaardige opleidingen in het buitenland Royal College of Art -London (opgericht in 1837, De "animation course" is sinds 1985, een z.g. 'post graduate' studie van 2 jaar opgericht door Bob Godfrey en Richard Taylor). Slechts een tiental hooggetalenteerde kandidaten worden elk jaar toegelaten. Dit prestigieuze instituut heeft een benijdenswaardige reputatie op het vlak van de artistieke korte animatiefilm. Diploma: Master of Arts (RCA). Shinard Institute, California Institute of Arts (CALarts). Dit is een faculteit van de U.C.L.A (University of California and Los Angeles). Twee animatiefilmopleidingen; "Film graphics" en "Animation". De eerste is een experimentele en vrij kunstzinnig geprofileerde optie, de tweede is een specialistische opleiding voor animators. Walt Disney studio's rekruteert echter uit beide disciplines. Diploma: Master of Fine Arts C.F.T Gobelins, Parijs. Een nijverheidsopleiding met - naargelang de gekozen specialiteit een verschillende studieomvang en - duur. Een creatief/technische beroepsopleiding met weinig artistieke pretenties. Deze studierichting wordt voor een groot deel gesteund door de industrie. Die 'stuurt' de pedagogische werking in een strak beroepsgeoriënteerd programma. Afgestudeerden uit dit instituut zijn voornamelijk uitvoerders, maar de doorstroming van hun afgestudeerden is virtueel 100%. Diploma: Bachalaureat. Gesammthochschule Kassel. Een multi-sectoriële universiteit met uiteenlopende studiemogelijkheden. Hier kunnen studenten "Visuelle Kommunikation" opteren voor het keuzeatelier animatiefilm. Uniek: De studenten worden geconsulteerd over de aanstelling van hun docent. Tot 1995 was dit de heer Paul Driessen (een eminente Nederlandse animatiefilmer die vooral voor het National Filmboard of Canada werkte). Michael Dudok de Wit (opnieuw een Nederlander) werd in 1995 Driessens opvolger. Academy Award winnaar Thomas Stelmach ("La Balance") realiseerde zijn Oscar winnende animatiefilm aan deze hogeschool. Diploma: Universitair. In Moskou vermelden we drie animatiefilmopleidingen: SHAR studio's (tweejarige opleiding) o.l.v. Fedor Kithruk en Y.Norsthein (sinds 4/93). Pilot studio's. Beiden zijn animatiefilmstudio's waar naast productie eveneens vormingscellen zijn ondergebracht. Deze instellingen leveren geen diploma's, maar voorzien in een degelijke professionele vorming. VGIK instituut voor cinematografie, (beter bekend als de 'Eisenstein filmschool) optie animatiefilm onder leiding van Professor Stanislav Sokolov, decaan. Eén van de oudste filmscholen in de wereld en één van de meest gerenommeerde.

10 6 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE Hogeschool Katholieke Leergangen- Tilburg, Academie voor Beeldende Vorming, opleiding "kunstenaar-docent kunsteducatie" in de filmanimatie. Hier ligt de klemtoon op kunsteducatie, animatiefilm is een specialisatie. Slechts één docent (Gerrit van Dijk) en een aantal werkplaatsleiders (technische assistenten) begeleiden de studenten. Op één vaste weekdag werken de studenten in de 'werkplaats' met de docent. De infrastructuur is ontoereikend maar interessant voor studenten uit deze optie is het samenwerkingsverband met het NIAF (Nederlands Instituut voor Animatiefilm). Deze postacademische vorming biedt aan studenten en jonge afgestudeerden, een professioneel platform om te experimenteren. Diploma: Kunstenaar -Docent kunsteducatie. Op een debat over animatiefilm en onderwijs dat gehouden werd tijdens het Holland Animation Festival in november 1996 werd dit onderwijsmodel getoetst aan de Vlaamse situatie. De conclusies van deze discussie werd overgemaakt aan de Nederlandse Minister van Onderwijs en bewijzen eens te meer dat ons onderwijssysteem niet het slechtste is. Het Nederlands Instituut voor animatiefilm is een vereniging in Tilburg die elk jaar faciliteiten en begeleiding biedt aan jonge afgestudeerde animatiefilmmakers. In workshopverband worden hier animatiefilms gerealiseerd. (bronvermelding: catalogus Holland Animation Festival 1996, prospectus Royal College of Art 1996, brochure van NIAF, brochure SHAR) Geografische spreiding van de beroepsactiviteiten in Vlaanderen Noot De traditie van animatiestudio s in Vlaanderen - Brussel inclusief - heeft een nefaste wending meegemaakt in het midden van de jaren tachtig. Internationaal gerenommeerde studio's als BELVISION, PEN FILM en GRAPHOUI gingen ofwel in vereffening of dienden zich te herprofileren naar andere (lees) kleinschaligere toepassingen. De resterende klassieke studio-animatie wordt door onze afgestudeerden in vele gevallen beoefend op freelance basis of in kleine bedrijven als Mad Dogs (Lochristi), Bal Gehakt (Brugge), Graphics and animation, Animaniax (Antwerpen), Lightbox, Fenix Animation (Gent). Deze kleine studio's werken meestal in onderaanneming voor de grotere buitenlandse studio's. Grotere productiecellen als Kid cartoons, S.O.I.L, M. Levie, L.B.O Woluwe, Kladaradatsch, Pix and Motion en TRIX, (Brussel), Stichting Raoul Servais, GRID production en Virtual Image (Gent),Atelier 5 en Imagination and Motion (Antwerpen) hebben een goed gevuld productieschema maar bieden slechts aan relatief kleine equipes continuïteit in opdrachten. Met name de facilitaire bedrijven trekken meer en meer afgestudeerden aan. We stellen vast dat de Belgische animatiestudio's vooral werken met freelancers, terwijl de facilitaire bedrijven naast freelance overeenkomsten overwegend contracten in ondergeschikt dienstverband aanbieden. Omroepen BRTn, VTM en VT4 stellen afgestudeerden te werk in voornamelijk grafische diensten (paintbox applicaties, 3-D omgeving) en dienst jeugd (BRTn). De regionale zenders bieden eveneens mogelijkheden voor onze afgestudeerden. Grotere "bedrijven" (multinationals, overheidsinstellingen, universiteiten en hogescholen) rekruteren sporadisch mediaspecialisten voor interne en externe communicatie. Hoewel niet totaal te verwaarlozen, zijn dit soort jobs van secundair belang.

11 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 7 Het is dan ook logisch dat een aantal afgestudeerden - m.n. de studioanimatoren - naar het buitenland trekken. In de aangrenzende landen noteren we o.a. 352 Luxemburg, Hahn Film Berlin, France Animation, Walt Disney Productions, Gaumont -Parijs, Richard Purdum, Klactoveesedstene, Zoo lane productions, Universal, Don Bluth en Warner (Groot Brittanië). Gaan we verder dan de E.G, ontdekken we o.a. PIXAR, Clasky Csupo -San Francisco en Walt Disney Studio's (Orlando en Los Angeles) Geografische spreiding van het opleidingsaanbod in Vlaanderen Brabant: Brussel Erasmus Hogeschool Brussel, departement audiovisuele kunst -Rits (voorheen Hoger Rijksinstituut voor Toneel en Cultuurspreiding) Sint-Lucas Hogeschool Brussel, departement architectuur en audiovisuele en beeldende kunst. Oost-Vlaanderen: Gent Hogeschool Gent, departement architectuur, audiovisuele en beeldende kunst (voorheen Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, K.A.S.K) Limburg: Genk Katholieke Hogeschool Limburg, Departement audiovisuele en beeldende kunst (voorheen Stedelijk Hoger Instituut voor Visuele Communicatie en Vormgeving) Overzicht infrastructuur Hogeschool Gent, departement architectuur, beeldende en audiovisuele kunst (KASK), optie animatie Opname beeld 2 Crass H-16mm animatiecamera s (rostrum), uitgerust met mogelijkheden tot backlight, rotoscopie en bi-pack 2 Bolex H-16mm animatiecamera s (rostrum) met elektromechanische sturing 2 Bolex H-16 mm camera s voor ruimtelijke toepassingen, waarvan één uitgerust met steppenmotor en twee Manfrotto statieven. Kern en Angenieux objectieven (1 Mitchell en 2 Crass 16 mm camera voor reserveonderdelen). Via samenwerkingsverbanden staan gratis ter beschikking van de finaliteitstudenten: 1 Crass 35MM rostrum met mogelijkheid tot multi-plane, 1 Neilsson Hordell- Oxberry 35 mm rostrum, 2 EOS super VHS beeld-per-beeld S-VHS units. (materiaal en studio s ter beschikking gesteld door de Stichting Raoul Servais, Veerkaai 2 te 9000 Gent.) Licht Ianiro Red Head 800 W lampenset (4) en Manfrotto statieven (4) met luchtvering voor ruimtelijke toepassingen. DEDO lampenset (4) voor tabletop, 2 digitale Minolta belichtingsmeters (spot, opvallend en reflecterend) Klank Tascam 32 kanaals mengconsole, geautomatiseerde sturing, Tascam DAT, Tascam cassettedeck, Tascam CD player, Revox en TEAC 1/4 inch recorders, Otari 16 sporen (1 inch) recorder, NAGRA 4-2 field-recorder. JBL monitoring speakers (regie), Tanoy 15inch speakers (weergave), digitale soundprocessors, filters en effect racks.

12 8 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE AKAI Hard disc recorder, 4 perfectone perforacks voor mixage, 2 Bulk erasers, Beyer, Senheiser en AKG microfoons met diverse karakteristieken. 2 dubbelbandprojectoren (Eiki en Bauer) waarvan één voor synchroon sonorisatie. Montage 3 Steenbeck, 6 plateau montagetafels waarvan één 16-35mm compatibel, 1 Steenbeck 4 plateau montagetafel. 3 Acmade synchoonvisioneuses. Bovendien staan gratis ter beschikking: 1 Steenbeck 4 plateau 35 MM montagetafel en 1 Oldelft Cinemonta 16mm flatbed montagetafel.(materiaal en studio s ter beschikking gesteld door de Raoul Servais Stichting, Veerkaai 2 te 9000 Gent.). Betacam en super VHS montagefaciliteiten en (extra) Steebeck montagetafels (16 en S16) zijn beschikbaar in onderlinge afspraak met de optie Medium-Film. Computers 3 Amiga ( ) linetest computers uitgerust met TAKE TWO software 1 Silicon Graphics Indigo workstation incl. Jaz drive met Wavefront Software voor 3-D toepassingen 2 Amiga computers voor klankautomatisatie Katholieke Hogeschool Limburg, departement audiovisuele en beeldende kunst Opname beeld 2 Bolex 16mm camera s waarvan 1 met elektrische motor voor rostrumopnames 1 Bolex 16 (niet reflex) voor tests 1 Bolex H16 met elektrische motor voor ruimtelijke toepassingen dolly statief Montage en klank (Gemeenschappelijk gebruik van een aantal faciliteiten met optie medium) tafel voor negatief montage, 4 kanaals synchroonblok moviscoop visioneuse 1 Steenbeck 6 plateau (16mm/35mm) Videomontage SVHS AG4700 incl. Monitor audiomengtafel 4 in, 2 uit CD speler Computers 2 en 3D animatie computers 3 Amiga Amiga Amiga MB 1PC Pentium 133 mhz, 32 MB RAM 26 harddisk Lightwave 3 D 5.0 software Zipdrive 100 MB 2 Amiga 1200 line test computers met TAKE 2 software met video digitizer Erasmus Hogeschool Brussel, departement Dramatische en audiovisuele kunst (Rits) Opname beeld 1.Crass rostrum 16 mm 1 Digitale rostrum/video betacam

13 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 9 1 opnamesysteem 3D U-matic 1 opnamesysteem 3 D- digitaal 3 Bolex camera's met steppenmotor voor ruimtelijke toepassingen 15 computers 2D en 3D animatie 2 Amiga linetest computers 3 Dedo lampensets voor tabletop Montage en sonorisatie faciliteiten gemeenschappelijk met optie medium Hogeschool Sint-Lucas, departement audiovisuele en beeldende Kunst Opname beeld 10 Amiga 1200 computers voor 2 en 3-D toepassingen 5 Amiga 4000 computers voor 2-3 D toepassingen 1 Non-linear editor, Digitaal en broadcastkwaliteit 1 Ikegami Betacam SP camera voor beeld per beeld opname 1 Sony Hi-8 camera voor beeld per beeld opname, ruimtelijke toepassingen 1 V-Lab motion editor voor Hi-8 Klank Soundcraft spirit 4 kanaals console MIDI aansluiting en externe microfoons- Montage en sonorisatie faciliteiten gemeenschappelijk met optie medium Kwantitatieve beschrijving van het totaal aantal studenten in de optie Erasmus, Rits K.H. Limburg St-Lucas Brussel H.S Gent, K.A.S.K 1996/ / totaal Populatie (per 1 december) Hogeschool Gent, departement architectuur, audiovisuele en beeldende kunst -optie animatie 1e 2e 1e meestergraagraad 2e meester- totaal kandidatuur kandidatuur 1992/ (HKO2 ) (HKO 2 ) / / / / Hogeschool Sint-Lucas Brussel, optie animatie 1992/1993 1e kandidatuur 2e kandidatuur 1e meestergraad 2e meestergraad 1993/ / / totaal 1996/ (Noot: de optie animatie is slechts in 1993 autonoom geworden, voorheen was dit een keuzeatelier )

14 10 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE Erasmus Hogeschool -Rits, optie animatie 1e kandidatuur 2e kandidatuur 1e meestergraad 2e meestergraad totaal 1992/1993 HOKT HOKT HOKT HOKT: /1994 HOKT HOKT HOKT HOKT: /1995 HOKT HOKT HOKT HOKT: / HOKT HOKT / (Noot; de optie animatie kaderde voor het HOBU decreet in een korte type of één cyclus opleiding) Katholieke Hogeschool Limburg, departement audiovisuele en beeldende kunst, optie animatie 1e 2e 1e meestergraagraad 2e meester- totaal kandidatuur kandidatuur 1992/ / / / / Gegevens met betrekking tot tewerkstelling Hogeschool Sint-Lucas: niet relevant, slechts één afgestudeerde uit deze optie Katholieke Hogeschool Limburg: geen recente gegevens beschikbaar Erasmus Hogeschool Brussel (Rits):geen recente gegevens beschikbaar Hogeschool Gent (KASK): op 53 afgestudeerden: 28 tewerkgesteld in het medium waarvan 9 (!) in het buitenland. 11 actief in aanverwante beroepen (illustratie, strip, grafisch ontwerp), onderwijs (4), 4 werklozen, 5 actief buiten de sector (verkoop, tertiaire sector,...), 1 afgestudeerde studeert verder (voortgezette opleiding) Kwantitatieve beschrijving van de eerstejaarsstudenten van de optie Instroom hogeschool Gent departement academie Inschrijvingsjaar ASO: 6 KSO:14 TSO: 2 B.SO::2 CENTR/1 M/20 V/5 1974:5 1973:6 1972:6 1971:5 1970:2 1969:2 1968:1 aantal hoger onderwijs provincie 25 2 WV:9 OV:8 A:6 B;2 WAL:1 NL:0 Vanaf opgenomen in het H.O van 2 cycli Secundair geslacht Geboortejaar Inschrijvingsjaar ASO: 12 KSO:12 TSO: 4 B.SO:2 CENTR/ ASO: 10 KSO:9 secundair geslacht Geboortejaar M/22 V/9 M/20 V/3 1975:6 1974: :6 1972:1 1971:3 1970:2 1969:1 1976:2 1975:6 aantal hoger onderwijs (1voltooid) HKO;12 HTO: UNIV:2 provincie WV:6 OV:8 A:10 B:1 L:1 NED.:4 WV:8 OV:7

15 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 11 Inschrijvingsjaar TSO: 2 B.SO: ASO: 8 KSO:18 TSO: 1 B.SO:2 N.O: ASO: 10 KSO:15 TSO: 1 B.SO:3 M/24 V/7 M/25 V/5 1974:8 1973:4 1972:1 1971:1 1969:1 1977:5 1976:8 1975:4 1974:4 1973:1 1972:2 1971:3 1970:3 1978: :6 1976:5 1975:4 1974:1 1973:1 1972:1 1970:1 aantal hoger onderwijs HKO:7 HTO:1 (1voltooid) UNIV:3 HKO:10 (4voltooid) 30 9 UNIV:2 HKO:7 (2voltooid) provincie A:6 B:1 WAL;1 NED.:1 WV:11 OV:8 A:7 WAL;1 NED.:3 WV:5 OV:9 A:8 B:5 L;2 NED.: Instroom hogeschool Sint-Lucas Brussel, optie animatie secundair geslacht Geboortejaar Inschrijvingsjaar ASO:3 TSO;2 KSO:1 Andere: ASO:2 TSO:5 KSO:4 Andere: ASO;12 TSO:10 KSO:10 andere: ASO:5 TSO:2 KSO:8 andere: 1 Secundair geslacht Geboortejaar M/6 V/1 M/11 V/1 M/24 V/2 M/15 V/1 1967:1 1969;1 1970:1 1973:1 1975:3 1971:1 1973:1 1973:6 1975:2 1976:2 1971;1 1973:2 1974:4 1975:4 1976:8 1977:7 1972;1 1974:2 1975:6 1976;2 1977:3 1978:2 aantal hoger onderwijs provincie 7 3 B 3 A 2 l 1 OV B 7 A 4 L B 14 A 9 L 1 WV B 8 A 3 L 1 WV 1 OV Instroom Katholieke Hogeschool Limburg, Departement ABK, optie animatie Inschrijvingsjaar secundair geslacht geboortejaar ASO:2 TSO:2 KSO;1 andere: buitenl. M/6 1971:2 1972:2 1973:1 1974:3 aantal hoger onderwijs Provincie 6 L:5 Ned: ASO:5 TSO:5 KSO:1 M: :1 1973:2 1974:8 12 L:9 A:2 Ned:1

16 12 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE Inschrijvingsjaar secundair geslacht geboortejaar gym:1 1975:1 aantal hoger onderwijs Provincie ASO:7 TSO:4 KSO;2 M:11 V:2 1971:1 1973:1 1974:4 1975:3 1976:4 13 L:8 A:3 B:1 Ned: ASO:8 TSO:2 KSO;4 M:10 V:4 1974;2 1975:4 1976:3 1977:5 14 L:10 A:2 B:1 Ned.: ASO:12 TSO:2 KSO:4 vwo (nl):1 M/17 V/3 1973:1 1975:2 1976:4 1977:6 1978:7 20 geen info L:14 A:2 B:2 Ned:1 Duitsl: Instroom Erasmushogeschool, Brussel, departement audiovisuele kunst (Rits), optie animatie Inschrijvingsjaar ASO;4 TSO;3 KSO:4 andere ASO:5 TSO:2 KSO:1 andere Secundair geslacht Geboortejaar M:14 V:4 M:16 V:1 1977:5 1976: :2 1973:1 1978:5 1977:7 1976:3 1975;1 1972:1 Noot: vanaf opgenomen in het H.O van twee cycli aantal hoger onderwijs provincie 18 7 B:8 OV:3 A:5 L: OV:5 A:4 B:7 L:1 Toelichting bij en De opleiding animatie(film) aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunst (K.A.S.K) behoorde tot het Hoger Kunstonderwijs van de tweede graad (vierjarige opleiding). In het academiejaar werden hier de eerste z.g. HOLT diploma's uitgereikt. De Animatie(film)opleiding aan het RITS was tot , een korte typeopleiding. Als autonome optie bestaat animatie aan de Sint-Lucas slechts drie jaar, voordien was animatiefilm een keuze-atelier verbonden aan de optie "vrije grafiek". De optie animatie aan de K.H.L Gent behoorde eveneens tot het Hoger Kunstonderwijs van de tweede graad. Vermeldenswaard is hier dat de animatiefilm deel uitmaakte van afdeling "visuele communicatie en vormgeving". Alle eerstejaarsstudenten "visuele communicatie" doorliepen het eerste jaar gezamenlijk en opteerden na het eerste jaar voor respectievelijk fotografie, grafische vormgeving of animatiefilm Reële studieduur Vier jaar (voltijdse opleiding): 2 kandidaturen, 2 jaren meestergraad.

17 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE Inhoudelijke profilering van de opleiding in binnen- en buitenland Vanuit de historiek van de respectievelijke instellingen is er sprake van een duidelijke profilering en diversiteit in benadering. De buitenlandse opleidingen werd reeds toegelicht in We noteren volgende karakteristieken m.b.t. de binnenlandse opleidingen: Katholieke Hogeschool Genk - ABK: Toegepaste animatiefilm, informatief en commercieel. Katholieke Hogeschool Sint-Lucas- ABK: artistiek/experimentele animatie (al dan niet in functie van documentaire en fictiefilm) Erasmus Hogeschool- RITS: Klassieke animatie met (technologische)accenten in computeranimatie Hogeschool Gent - K.A.S.K: Artistieke animatiefilm ENSAV -Atelier de La Cambre: Artistieke animatiefilm 2.3 Verantwoording van de optie c.q. opleiding Historiek Animatiefilmopleidingen zijn een vrij recent onderdeel van het voortgezet (hoger) onderwijs. Voor 1960 behoorde de professionele vorming in Europa tot het exclusieve domein van de studio's. De komst van televisie en het tekort aan specialisten maakte schoolse opleidingen noodzakelijk. De vorming in de studio's verliep traag en strak afgelijnd: de huisstijl bepaalde de ontwikkeling van haar werknemers. Promotie verliep traag en "tien jaar tussentekenen" om te kunnen doorstromen naar een job als animator was niet uitzonderlijk. De schoolse vorming heeft dit trage proces alleszins versneld. Op wereldvlak heeft België een benijdenswaardige reputatie op het vlak van animatiefilm dankzij pioniers als Raoul Servais en Ray Goossens (toevallig twee grote 'katalysatoren' in de opleidingen). Het is dan ook niet verwonderlijk dat ons land een pioniersfunctie vervulde in animatiefilmonderwijs. Deze uitstraling zorgde ervoor dat veel buitenlandse studenten in Vlaanderen kwamen studeren... Buitenlandse instituten deden hier inspiratie op en zo verschenen de eerste opleidingsclonen'. De artistieke en commerciële animatiefilm floreerde en studio's als Belvision, Pen Film,... groeiden mee. De Belgische animatiefilm'industrie' heeft op internationaal vlak- helaas- flink aan impact ingeboet na het verdwijnen van diezelfde grote studio's in het midden van de jaren tachtig. De know-how echter niet: en dit heeft naar analogie aan andere bedrijfstakken een 'braindrain' in de hand gewerkt: topanimators 'vluchtten' naar het buitenland. De media boom aan het eind van de jaren tachtig, bracht evenwel andere alternatieven: onder de vorm van facilitaire bedrijven, productiehuizen en kleinere studio's Animatiefilm in het audiovisueel onderwijs Animatiefilm is het facet van de filmkunst waarbij de beeld per beeld techniek wordt toegepast (in tegenstelling tot de live action cinematografie waar de gangbare continue beeldsequenties -24,25 beelden per seconde (of 60 beelden per seconde in IMAX) zijn. Dit stop-motionconcept laat een ver doorgedreven manipulatie toe van onderwerpen en heeft met name in de SFX (trucage of Special effects films) een nadrukkelijke invloed gehad. Dit verklaart het toenemend aantal animatiefilmers

18 14 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE die ingeschakeld worden als storyboard-artist in live-action film. De belangrijkste toepassingsgebieden blijven de tekenfilm (artistieke kortfilm, langspeelfilm voor kinderen, tv specials, series, publicitaire toepassingen, generieken, didactische films de computergegenereerde film, object- en poppenanimatie) Differentiatie Algemeen kan men stellen dat animatiefilmers er een andere werkwijze op na houden in vergelijking met hun collega's in live action film, dit verklaart een aantal verschuivingen in velden. Op sociaal dynamisch vlak een grotere zelfstandigheid van de medewerker(s) in de uitvoering van hun taken teamwork is minder 'geconcentreerd' dan op een filmset of in een T.V.-studio de algemene conversatietoon ligt enkele decibels lager en communicatie is samengesteld uit non-verbale (tekeningen, bewegingen) en verbale expressie. Op psychomotorisch vlak plastische invloedsferen dikwijls nadrukkelijker aanwezig dan 'filmtechnische' of dramatische acteursregie: de animator regisseert "mentaal" en vertaalt dit naar animatie. fysieke inspanningen zijn eerder uitzonderlijk minder extreme arbeidssituaties (locaties met temperatuurschommelingen, etc.) tekenen en vormgeven is belangrijk een vér doorgedreven voorbereiding (pre-productie): het storyboard biedt een accuraat beeld van de eindmontage. Op cognitief vlak een meer analytisch/synthetische benadering van de notie beweging: gevoel voor overdrijving. strakker denken in "aantal tekeningen per seconde" en de consequenties hiervan op productioneel niveau Scholen, 4 doelstellingen De vier opleidingen spelen elk vanuit hun eigen benadering en historiek, in op de eigenheid en de rijkdom van het medium. Twee opties hebben "toegepast" karakter (Rits en KHLimburg), Sint-Lucas en H.S Gent -KA.S.K zijn eerder artistiek geprofileerd. Een actuele doorsnede van de benaderingen: - RITS: klassieke commerciële cartoonanimatie met klemtoon op computertoepassingen: De kwaliteit en de 'ziel' van de beweging is één van de belangrijkste opleidingsdoelstellingen. De optie anticipeert op het toenemende belang van de computer als werkstation. - Sint-Lucas, Brussel: Artistiek/experimentele animatie. Opdrachten en afstudeer-projecten manifesteren zich momenteel als korte éénmansrealisaties (dikwijls in functie van mediatoepassingen). Het ligt in de 'missie' om deze optie te laten ontwikkelen naar het artistieke context van de kunsthogeschool Sint- Lucas. - KHLimburg, ABK: toegepaste animatiefilm in functie van generieken, commercials, informatieve films: De opdrachtgever staat hier centraal. Het medium wordt aangewend als communicatieplatform en niet zo zeer als doel 'an sich'. - KASK: artistieke auteursfilm klemtoon op vormelijk/inhoudelijk onderzoek van het medium, in permanente interactie met haar voornaamste invloedsferen: de beeldende en dramatische kunsten.

19 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE 15 HOOFDRUBRIEK 3: HET OPLEIDINGSPROFIEL 3.1 Exacte benaming van de optie c.q. opleiding Basisopleiding audiovisuele kunst, optie Animatie Voorstel: gezien de spraakverwarring, pleit de werkgroep voor de titulatuur 'Animatiefilm' i.p.v. 'animatie'. 3.2 Globale omschrijving van de optie c.q. opleiding Het doel van de opleiding animatiefilm is in eerste instantie een grondige studie mogelijk te maken van het medium (beeld per beeld cinematografie of animatiefilm). Rits en KHL streven vanuit hun opleidingsfilosofie (toegepast) naar betrekkelijk functionele definitie van het medium: géén van de vier hogescholen biedt echter een zuiver beroepsgeoriënteerde opleiding, maar voorziet wel in een basisstudie die bij de respectievelijke studenten een proces of mechanisme in beweging brengt waarin het individu c.q. de student op basis van persoonlijke kwaliteiten vlot kan doorstromen naar zijn plaats in het werkveld en/of de kunstwereld. De media evolueren zo snel dat 'permanent' leren - ook na het behalen van het diploma - aangewezen blijft. De 'tools' in het opleidingsproces dienen bij benadering de professionele situatie te weerspiegelen. Die 'tools' zijn van secundair belang in de artistieke opleidingsfilosofie van H.S Gent (KASK). Ook Sint-Lucas relativeert sterk actuele standaarden of normen uit de beeldindustrie. Met andere woorden wat vandaag actueel is (BETA SP, Super VHS) kan morgen reeds verouderd zijn: technologische mogelijkheden dienen zinvol en 'gedoseerd' te worden toegepast. Deze vorm van eigenzinnig onderwijs laat zich dan niet graag dicteren wat de beeldindustrie "eist" en is eerder terughoudend wat betreft innovaties of normen waarvan de relevantie op termijn in vraag kan gesteld worden. Indien de nijverheid aandringt om "software pakket X op configuratie Y" te voorzien in het opleidingsprogramma, is het niet ondenkbaar dat deze programmatuur reeds voorbijgestreefd is vooraleer de studiecyclus voltooid is. Dit soort 'kort-op-de-bal' spel behoort tot het terrein van de naschoolse of buitenschoolse vorming. Bovendien meent de werkgroep dat het de taak is van met name het 2 cycli onderwijs, eerder naar vernieuwing te streven dan naar normbevestiging. Op het creatieve vlak vormen onze studenten een investering in de toekomst; zij spelen in op de ontwikkeling van het medium, eerder dan vaste waarden te bevestigen. We zoeken kritische studenten die permanent de media (op vormelijk, inhoudelijk en ethisch vlak) in vraag stellen, hun eigen rol in het gebeuren toetsen en in het proces ook kansen te krijgen om te falen! Meer nuancering dringt zich op naar de relatie opleidingsprofiel en verantwoording naar de arbeidsmarkt. Het HOBU decreet spreekt eveneens van het luik "projectmatig onderzoek". Naar kunstopleidingen laat zich dit vertalen tot: artistiek pragmatisme en nonconformisme.

20 16 OPLEIDINGSPROFIEL ANIMATIE Integratie van "state of the art" technologie in het kader van de opleiding Binnen de opleiding is de begeleiding (sturing) van het mentale proces belangrijker dan het gebruik van de nieuwste technologie. Technologie die een permanente bijscholing vergt en slechts een middel is voor een inhoud. De opleiding biedt een brede onderbouw die kan uitwaaieren naar verschillende specialisaties. Hoe elementairder de middelen, hoe essentiëler men dient te werken en hoe minder men zich kan wegsteken achter de (schijn)virtuositeit inherent aan de nieuwe technologie. We opteren m.a.w. voor een basis die de mogelijkheid biedt tot flexibiliteit binnen de uiteindelijke professionele arbeidssituatie. Bovendien blijft 'High End' technologie evenwel van een haast elitaire prijsstellig (in tegenstelling tot tendenzen in het consumers marktsegment). De integratie van met name de nieuwe media in onze audiovisuele opleidingen, is enkel haalbaar indien de industrie ons tegemoet komt met 'endorsements', 'product support' of 'educational discounts' Naar analogie aan sommige Britse en Franse initiatieven - dient de industrie zeker gesensibiliseerd te worden om input te verzekeren en zal de werkgroep een dergelijke samenwerking toe juichen. 3.3 Het beroepsgericht opleidingsprofiel Bijeenbrengen van relevante beroepsprofielen De realisator De realisator (in het studiomodel) werkt in samenwerking met scenarist(en) en storyboard artist(s) aan ideeën die aan de basis liggen van het audiovisueel product (de serie, de pilootaflevering, de langspeler, de tv special of de commercial). In samenspraak met de uitvoerende producent zal de realisator onderzoeken waar het budget bepaalde beperkingen of mogelijkheden oplegt aan het eindresultaat: limited of full animation, multiplane opnames, kleurcomplexiteit of eenvoud, het aantal personages en nevenpersonages, effecten, de gehanteerde techniek (cut-out, plasticine, cellofaan,...). Hij superviseert het realisatieproces van stemcasting tot montage, van ontwerp tot labo-afwerking, van productiebriefing tot merchandising en is artistiek eindverantwoordelijke van het audiovisueel product. Hij stuurt zijn medewerkers naar een homogene stijl waarbij het budget in verhouding blijft tot het gewenste eindresultaat: een animatiefilm die voor buitenstaanders van a tot z door één persoon is gemaakt De animator(studiomodel) Is de globale benaming voor bewegingsexperts (tekenaars of ruimtelijke animators) die verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van de beweging. We maken in grote projecten (langspelers, ambitieuze series of tv specials) onderscheid tussen: Directing animators (bewegingsregisseurs) die het concept van de beweging in functie van het eindresultaat uitwerken. Character animators (hoofdanimators) die naargelang persoonlijke kwaliteiten, één of meerdere karakters of personages 'tot leven wekken'. Als mentaal acteur

STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL. nautische wetenschappen

STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL. nautische wetenschappen STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL nautische wetenschappen OPLEIDINGSPROFIEL nautische wetenschappen studiegebied : industriële wetenschappen & technologie basisopleiding : 1C nautische wetenschappen (opleiding

Nadere informatie

STUDIE 162 OPLEIDINGSPROFIEL

STUDIE 162 OPLEIDINGSPROFIEL STUDIE 162 OPLEIDINGSPROFIEL audiovisuele kunst, medium OPLEIDINGSPROFIEL audiovisuele kunst, medium studiegebied : audiovisuele en beeldende kunst opleiding : audiovisuele kunst optie : medium sector

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO

PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO ACADEMIEJAAR 2015-2016 samenstelling en redactie Manu Roegiers, Ilona Terkessidis, Lotte Thora en Helena Winderickx verantwoordelijke uitgever Ilona Terkessidis,

Nadere informatie

Toelating en selectie Selectiecriteria Elke afstudeerrichting hanteert bij de selectie de volgende concrete criteria:

Toelating en selectie Selectiecriteria Elke afstudeerrichting hanteert bij de selectie de volgende concrete criteria: Toelating en selectie Selectiecriteria Elke afstudeerrichting hanteert bij de selectie de volgende concrete criteria: Regie Documentaire Weet in een door de student zelf gemaakte film al basaal te boeien

Nadere informatie

KLIK OM TE NAVIGEREN PRODUCTIE 4 GRAFISCHE ELEMENTEN 4 RIGGING 4 ANIMEREN 4 RENDEREN 5 BACKUP 5

KLIK OM TE NAVIGEREN PRODUCTIE 4 GRAFISCHE ELEMENTEN 4 RIGGING 4 ANIMEREN 4 RENDEREN 5 BACKUP 5 PRODUCTIE PROCES Wij vinden het bij Infilmer Studios belangrijk dat de klant een goed inzicht heeft in het proces. Daarom zullen we je bij elk onderdeel van de productie een overzicht geven van de processen

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

CREATIEBEURZEN PARTNER VAN DE AUDIOVISUELE AUTEUR. SABAM_BEURZEN_A5_11_03F_Mise en page 1 4/10/11 14:55 Page1

CREATIEBEURZEN PARTNER VAN DE AUDIOVISUELE AUTEUR. SABAM_BEURZEN_A5_11_03F_Mise en page 1 4/10/11 14:55 Page1 SABAM_BEURZEN_A5_11_03F_Mise en page 1 4/10/11 14:55 Page1 PARTNER VAN DE AUDIOVISUELE AUTEUR CREATIEBEURZEN foto s Fotolia, Istock BELGISCHE VERENIGING VAN AUTEURS COMPONISTEN EN UITGEVERS - SABAM CVBA

Nadere informatie

3 academische bachelor- en masteropleidingen. 3 instellingen in de Associatie K.U.Leuven. in de Beeldende Kunsten

3 academische bachelor- en masteropleidingen. 3 instellingen in de Associatie K.U.Leuven. in de Beeldende Kunsten studiegebied studiegebied O P L E I D I N G E N I N A S S O C I A T I E K. U. L. 3 instellingen in de Associatie K.U.Leuven 3 academische bachelor- en masteropleidingen Sint-Lucas Beeldende Kunst Gent

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs Starten in het secundair onderwijs Een overzicht Inleiding Structuur van het secundair onderwijs Wat verandert er in de toekomst? PAUZE Verhalen van kinderen Een goede schoolkeuze Waarmee rekening houden?

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zitting 2008-2009 25 maart 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet 5571 OND 2 AMENDEMENT Nr. 1 Artikel 7 In a), tweede

Nadere informatie

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Onderzoek naar de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt Alle schoolverlaters van 2013 worden 1 jaar lang gevolgd (tot en met juni 2014) Succes wordt

Nadere informatie

ARTES, DE BESTE KEUZE VOOR DE AUTEURS BEURZEN AUDIOVISUELE SECTOR

ARTES, DE BESTE KEUZE VOOR DE AUTEURS BEURZEN AUDIOVISUELE SECTOR ARTES, DE BESTE KEUZE VOOR DE AUTEURS BEURZEN AUDIOVISUELE SECTOR OKTOBER 2013 WOORD VOORAF Film, televisie, dvd, multimedia, video on demand, internet..., allemaal communicatiemiddelen waarmee audiovisuele

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Competenties Regisseur. Competenties film en televisie

Competenties Regisseur. Competenties film en televisie Competenties Regisseur Competenties film en televisie De competenties van het opleidingsprofiel Film en TV zijn verdeeld in drie domeinen: - artistiek competentiedomein - vaktechnisch competentiedomein

Nadere informatie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Academiejaar 2008-2009 Programmagids Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Opleidingsonderdeel Groep Stp Semester Deeltijds (OO)Filosofie - ethiek - recht 7.0 2 (OA) Filosofie 2.0 2 1282008 2 6 Opleidingsonderdeel

Nadere informatie

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Eind januari bracht het Platform Onderwijs2032 het eindadvies uit met hun visie op toekomstgericht onderwijs. Het rapport bevat veel bruikbare ideeën en aandacht

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Visualize your ideas KTA BRUGGE. Nieuw! Apps + Web

Visualize your ideas KTA BRUGGE. Nieuw! Apps + Web Visualize your ideas Nieuw! Apps + Web KTA BRUGGE een specialisatie van de 2e en de 3e graad KSO Beeldende en Architecturale Kunsten, Toegepaste Beeldende Kunsten Ben je gefascineerd door de wereld van

Nadere informatie

Atelier Film-&Videokunst

Atelier Film-&Videokunst Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen Gemeenschapsonderwijs SGR 1 Antigon Deeltijds Kunstonderwijs Atelier Film-&Videokunst academiejaar 2015-2016 De lessen gaan door in het campus Academie,

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Intake. Audiovisuele productie. D te Nuijl, communicatie adviezen film en tv producties

Intake. Audiovisuele productie. D te Nuijl, communicatie adviezen film en tv producties Intake Audiovisuele productie D te Nuijl, communicatie adviezen film en tv producties 1 Productietraject van een AV - programma Fase 1 algemene fase 1 Opdrachtgever komt met een; Idee - research Doelstelling

Nadere informatie

STUDIE 153 OPLEIDINGSPROFIEL. Automechanica

STUDIE 153 OPLEIDINGSPROFIEL. Automechanica STUDIE 153 OPLEIDINGSPROFIEL Automechanica OPLEIDINGSPROFIEL Automechanica studiegebied : industriële wetenschappen en opleiding optie sector technologie : mechanica : automechanica : metaal-elektriciteit-kunststoffen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

ONS STUDIEAANBOD. 1ste graad A

ONS STUDIEAANBOD. 1ste graad A ONS STUDIEAANBOD 1ste graad A 1ste jaar A met keuze Latijn / economie - wetenschappelijk werk / taalverrijking 2de jaar A met optie Latijn / moderne wetenschappen / artistieke vorming 2de graad ASO met

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

STUDIE 46 OPLEIDINGSPROFIEL. elektromechanica algemeen

STUDIE 46 OPLEIDINGSPROFIEL. elektromechanica algemeen STUDIE 46 OPLEIDINGSPROFIEL elektromechanica algemeen bedrijfsmechanisatie elektromechanisatie klimatisatie medische instrumentatie meet- en regeltechniek onderhoudstechnieken OPLEIDINGSPROFIEL elektromechanica

Nadere informatie

TOEKOMST VOOR JOBS ACHTER DE MODESCHERMEN? ABSOLUUT!

TOEKOMST VOOR JOBS ACHTER DE MODESCHERMEN? ABSOLUUT! TOEKOMST VOOR JOBS ACHTER DE MODESCHERMEN? ABSOLUUT! 1. VASTSTELLINGEN Januari 2008: Fashionate about creativity : kwantitatief gebrek aan gekwalificeerd personeel (patronenmaker - modellenstikster) Verwarring

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Schoolcultuur: een inleiding

Schoolcultuur: een inleiding Schoolcultuur: een inleiding De Academie voor Beeldende Kunsten in Aalst is de plaats bij uitstek waar je in een programma van voltijds secundair onderwijs een opleiding in de beeldende kunsten krijgt.

Nadere informatie

INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen. 3 BaKO 2015-2016

INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen. 3 BaKO 2015-2016 INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen 3 BaKO 2015-2016 Overzicht 1. Alternatieve stage/ Over de grenzen Wat is dit? Het competentieprofiel Mogelijkheden alternatieve stage Mogelijkheden over de grenzen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003 Academiejaar 2003-2004 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN

ANTWOORD. Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN Hoger onderwijs Werkstudenten Onder

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE LKCA-conferentie, Utrecht, 24 november 2014 Lode Vermeersch, Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Kim Tintel contact: lode.vermeersch@kuleuven.be

Nadere informatie

Technisch onderwijs West-Vlaanderen Werkt 3, 2009

Technisch onderwijs West-Vlaanderen Werkt 3, 2009 West-Vlaanderen Werkt 3, 2009 in West-Vlaanderen dr. Marie Van Looveren sociaaleconomisch beleid, WES Jongeren uit het gewone secundair onderwijs kunnen na de eerste graad kiezen voor één van de volgende

Nadere informatie

STUDIE 75 BEROEPSPROFIEL. audiovisueel kunstenaar

STUDIE 75 BEROEPSPROFIEL. audiovisueel kunstenaar STUDIE 75 BEROEPSPROFIEL audiovisueel kunstenaar BEROEPSPROFIEL audiovisueel kunstenaar (m/v) sector : audiovisuele productie studiegebied : audiovisuele en beeldende kunst opleiding : audiovisuele kunst

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

< A r tfac tor y > Enter. de wereld van de. - Spor t s- digitale kunst en media. Locatie Wijdschildlaan voor atheneum, havo en mavo

< A r tfac tor y > Enter. de wereld van de. - Spor t s- digitale kunst en media. Locatie Wijdschildlaan voor atheneum, havo en mavo < A r tfac tor y > N a a s t e e n s t e r k b a s i s p a k ke t, t i j d vo o r t a l e n t! Enter de wereld van de digitale kunst en media Locatie Wijdschildlaan voor atheneum, havo en mavo Fa s t L

Nadere informatie

STUDIE 159 BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL. Textielontwerper

STUDIE 159 BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL. Textielontwerper STUDIE 159 BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL Textielontwerper BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL Textielontwerper sector: textiel Sectorcommissie beroepsopleidingsprofielen Textiel van de Vlaamse Onderwijsraad D/2000/6356/29

Nadere informatie

LESSENTABELLEN 2014-2015. INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be

LESSENTABELLEN 2014-2015. INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be LESSENTABELLEN 2014-2015 INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be J.B. GUINARDSTRAAT 23, 9000 GENT Tel. 09 223 04 68 - Fax 09 269 00 88 www.viso.be

Nadere informatie

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Jaarplan GESCHIEDENIS Algemene doelstellingen Eerder gericht op kennis en inzicht 6 A1 A2 A3 A4 A5 Kunnen hanteren van een vakspecifiek begrippenkader en concepten, nodig om zich van het verleden een wetenschappelijk

Nadere informatie

2014/2015. Koninklijk Conservatorium Antwerpen. specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans

2014/2015. Koninklijk Conservatorium Antwerpen. specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Academiejaar 2014/2015 Koninklijk Conservatorium Antwerpen specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Koninklijk Conservatorium Antwerpen specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Wil je na

Nadere informatie

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14 14 HOGESCHOOL-UNIVERSITEIT BRUSSEL Stormstraat 2, 1000 Brussel T 02 210 12 11, F 02 217 64 64, E info@hubrussel.be http://www.hubrussel.be 14A Studiegebied Economie en management Campus Stormstraat Stormstraat

Nadere informatie

TONEELACADEMIE MAASTRICHT. start vanaf 1 oktober 2012 met een POST-ACADEMISCHE OPLEIDING THEATERDOCENT

TONEELACADEMIE MAASTRICHT. start vanaf 1 oktober 2012 met een POST-ACADEMISCHE OPLEIDING THEATERDOCENT TONEELACADEMIE MAASTRICHT start vanaf 1 oktober 2012 met een POST-ACADEMISCHE OPLEIDING THEATERDOCENT inschrijvingen mogelijk tot 15 september 2012 Er is veel interesse voor deze opleiding. De plaatsen

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten BASISONDERWIJS Leerlingen HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten A Hoger beroepsonderwijs 1 cursisten HBO5 verpleegkunde (1) 3 inschrijvingen in de specifieke lerarenopleiding van het volwassenenonderwijs

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO Vlaamse Onderwijsraad Afdeling ASO Leuvenseplein 4 24 maart 2000 1000 Brussel ASO/RLE/ADV/001 Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO 1 Situering Sedert 1993 bestudeert

Nadere informatie

TONEELACADEMIE MAASTRICHT

TONEELACADEMIE MAASTRICHT TONEELACADEMIE MAASTRICHT POST-ACADEMISCHE OPLEIDING THEATERDOCENT Als je al een bachelor acteren, regisseren of performen hebt, dan kan je in deze postacademische opleiding van één jaar je docentenbevoegdheid

Nadere informatie

2. Uit welke sectoren waren de werknemers afkomstig (procentueel) die opleidingscheques aanvroegen, respectievelijk in 2003, 2004, 2005, 2006?

2. Uit welke sectoren waren de werknemers afkomstig (procentueel) die opleidingscheques aanvroegen, respectievelijk in 2003, 2004, 2005, 2006? VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDER- WIJS EN VORMING Vraag nr. 95 van 7 februari 2007 van HILDE CREVITS

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27)

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27) ~ 1 ~ Functionele taalvaardigheid/ tekstgeletterdheid Eindtermen (P)AV voor 2 de graad SO 3 de graad SO 3 de jaar 3 de graad SO DBSO niveau 2 de graad DBSO niveau 3 de graad DBSO niveau 3 de jaar 3 de

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX Leerlingen BSO Slaagkansen hoger

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Persoonlijke gegevens. Els De Cauwer. Oeverstraat 86, 9140 Temse (03) 771 60 08 - (0476) 433 777. edctje@hotmail.

Curriculum Vitae. Persoonlijke gegevens. Els De Cauwer. Oeverstraat 86, 9140 Temse (03) 771 60 08 - (0476) 433 777. edctje@hotmail. Curriculum Vitae Persoonlijke gegevens Els De Cauwer Oeverstraat 86, 9140 Temse (03) 771 60 08 - (0476) 433 777 edctje@hotmail.com 6 december 1972 te St. Niklaas Belg Rijbewijs B (1996), eigen wagen Specialisatiejaar

Nadere informatie

LESSENTABELLEN 2015-2016. INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be

LESSENTABELLEN 2015-2016. INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be LESSENTABELLEN 2015-2016 INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be J.B. GUINARDSTRAAT 23, 9000 GENT Tel. 09 223 04 68 - Fax 09 269 00 88 www.viso.be

Nadere informatie

STUDIE 112 OPLEIDINGSPROFIEL. industrieel ingenieur textiel

STUDIE 112 OPLEIDINGSPROFIEL. industrieel ingenieur textiel STUDIE 112 OPLEIDINGSPROFIEL industrieel ingenieur textiel OPLEIDINGSPROFIEL industrieel ingenieur textiel studiegebied basisopleiding graad : industriële wetenschappen & technologie : tweede cyclus textiel

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Tax Relief Creative Industry UK

Tax Relief Creative Industry UK Tax Relief Creative Industry UK Vanaf voorjaar 2013 in UK Uitbreiding Tax Credit voor film naar tv drama/comedy, animatie en games Medio 2012 sector geconsulteerd Invoering o.m. afhankelijk van goedkeuring

Nadere informatie

STUDIE 67 OPLEIDINGSPROFIEL. landbouw en biotechnologie (1C)

STUDIE 67 OPLEIDINGSPROFIEL. landbouw en biotechnologie (1C) STUDIE 67 OPLEIDINGSPROFIEL landbouw en biotechnologie (1C) OPLEIDINGSPROFIEL landbouw & biotechnologie (1C) sector studiegebied opleiding beroep : land- en tuinbouw : biotechniek : kandidaat industrieel

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2009-2010 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

STUDIE 49 BEROEPSPROFIEL. plastisch kunstenaar (m/v)

STUDIE 49 BEROEPSPROFIEL. plastisch kunstenaar (m/v) STUDIE 49 BEROEPSPROFIEL plastisch kunstenaar (m/v) BEROEPSPROFIEL plastisch kunstenaar (m/v) met opties grafisch ontwerper reclameontwerper artdirector tetielontwerper grafisch redacteur opmaker illustrator

Nadere informatie

Artistiek-pedagogisch project dé Academie Ieper

Artistiek-pedagogisch project dé Academie Ieper Artistiek-pedagogisch project dé Academie Ieper A. Voorstelling 1. Situering van de academie in het dko-landschap De afdelingen beeldende kunst, muziek en woord behoren tot het groter geheel van dé Academie,

Nadere informatie

BIJLAGE 1: Beeldende Kunst. bij de omzendbrief 'bekwaamheidsbewijzen deeltijds kunstonderwijs: wijzigingen met ingang van 1 september 2006'

BIJLAGE 1: Beeldende Kunst. bij de omzendbrief 'bekwaamheidsbewijzen deeltijds kunstonderwijs: wijzigingen met ingang van 1 september 2006' BIJLAGE 1: Beeldende Kunst bij de omzendbrief 'sbewijzen deeltijds kunstonderwijs: wijzigingen met ingang van 1 september 2006' BIJLAGE I LAGERE GRAAD, DKO BEELDENDE KUNST, KV : algemeen beeldende vorming

Nadere informatie

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten VVKSO STAF/DOC/15/42 CODIS/DOC/15/05 2015-02-25 Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten en voorstellen 1 Bedenkingen 1.1 Finaliteit VKS finaliteit onderwijs Het eenzijdig

Nadere informatie

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Algemene Raad 20 december 2012 AR-AR-ADV-010 Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99

Nadere informatie

STUDIE 160 OPLEIDINGSPROFIEL. Opleiding elektriciteit Optie elektriciteit

STUDIE 160 OPLEIDINGSPROFIEL. Opleiding elektriciteit Optie elektriciteit STUDIE 160 OPLEIDINGSPROFIEL Opleiding elektriciteit Optie elektriciteit OPLEIDINGSPROFIEL elektriciteit studiegebied : industriële wetenschappen en technologie opleiding : elektriciteit optie : elektricteit

Nadere informatie

LESSENTABELLEN 2013-2014. INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be

LESSENTABELLEN 2013-2014. INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be LESSENTABELLEN 2013-2014 INDUSTRIEWEG 230, 9030 MARIAKERKE (GENT) Tel. 09 216 36 36 - Fax 09 216 36 37 www.viso.be - info@viso.be J.B. GUINARDSTRAAT 23, 9000 GENT Tel. 09 223 04 68 - Fax 09 269 00 88 www.viso.be

Nadere informatie

Au# Au#Talent Nederland Paul Vermeer & David Pronk 9 & 10 december 2014 Malle in België

Au# Au#Talent Nederland Paul Vermeer & David Pronk 9 & 10 december 2014 Malle in België Au# Au#Talent Nederland Paul Vermeer & David Pronk 9 & 10 december 2014 Malle in België Agenda & Aandachtspunten Presenta#e Au#Talent You Tube & Slides Medewerkers / Au#Talenten Presenta#e David Workshop

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen

Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen INHOUDSOPGAVE 1.0 INLEIDING... 3 2.0 UITGANGSPUNTEN ONDERZOEK EN DEFINITIE MUZIKALE EN BEELDENDE VORMING... 3 2.1 UITGANGSPUNTEN... 3 2.2 DEFINITIE

Nadere informatie

Analyse competenties knelpuntberoepen

Analyse competenties knelpuntberoepen Analyse competenties knelpuntberoepen Onderzoek in 2014 uitgevoerd door wes research & strategy in opdracht van Euregio Scheldemond 4 Inhoud presentatie Doel Methodologie Selectie knelpuntberoepen Vergelijking

Nadere informatie

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 1 2 Inhoud info-avond 1. Hervorming secundair onderwijs 2. Huidige structuur secundair onderwijs 3. Hoe kiezen? 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 4. Inschrijven 5. Waar vind ik verdere informatie?

Nadere informatie

Bijlage 1. Diplomavoorwaarden (koppeling diploma - administratief niveau)

Bijlage 1. Diplomavoorwaarden (koppeling diploma - administratief niveau) Bijlage 1. Diplomavoorwaarden (koppeling diploma - administratief niveau) 1. De volgende diploma's en getuigschriften worden, naargelang van het administratieve niveau, in aanmerking genomen voor aanwerving:

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs CLB Brugge(n) Sint Maartensbilk 2, 8000 Brugge Tel. 050 440 220 Starten in het secundair onderwijs 1 Wie zijn wij? 2 Waarvoor kan je bij het CLB terecht? zich goed voelen Josefien is erg nerveus bij toetsen.

Nadere informatie

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie Programma WERKSTUDENTEN fase 1 Introductieweek september 2016

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie Programma WERKSTUDENTEN fase 1 Introductieweek september 2016 Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie Programma WERKSTUDENTEN fase 1 Introductieweek september 2016 Instructies opdracht OPO Professioneel Handelen 1 Instapmodules Inschrijven voor de instapmodules

Nadere informatie

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA PEDAGOGISCHE FICHE Laatst gewijzigd op: 27/Mar/09 ORGANISATIE: ECUADORGALLERY METHODIEK: CREATIEVE SCHILDEREN 1. Algemene info Adres: Bretagnestraat 25, 17 1200 Brussel Tel: 027704310-0494486164 Fax: /

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5 Mediavormgeving Inhoudsopgave Wat doet een mediavormgever? - Waar werkt een mediavormgever - Welke taken verricht een mediavormgever? - Welke eigenschappen heeft een mediavormgever Typering beroepengroep

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Raad Levenslang en Levensbreed Leren 28 april 2015 RLLL-RLLL-ADV-14-15-005 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus

Nadere informatie

Het Vlaamse kwalificatieraamwerk. Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon

Het Vlaamse kwalificatieraamwerk. Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon Het Vlaamse kwalificatieraamwerk Internationaal seminarie 30 november 2009 Rita Dunon Inhoud Doelstellingen Raamwerk Niveaudescriptoren Kwalificaties Ontwikkelproces Ervaringen Uitdagingen Doelstellingen

Nadere informatie

1 Vacature. 2 Kandidaatstelling. 3 Functieprofiel

1 Vacature. 2 Kandidaatstelling. 3 Functieprofiel Vacature Pedagogisch directeur 3 de graad bso (organisatiehulp verzorging) School voor mens & samenleving Kortrijk (m/v) in de katholieke scholengroep RHIZO 1 Vacature De katholieke scholengroep RHIZO

Nadere informatie

Talen en wetenschappen

Talen en wetenschappen Talen en Grieks- Industriële Latijn-moderne talen Latijn- Moderne talen-wiskunde Wetenschappen-wiskunde Techniek- Studieaanbod derde graad 1 Grieks Aardrijkskunde 1 2 Esthetica 1 0 Grieks 4 4 Biologie 2 1

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Onderwijskwalificaties niveau 1-5 11 mei 2009 Rita Dunon en Kaat Huylebroeck Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Onderwijskwalificaties Een onderwijskwalificatie is:

Nadere informatie

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS STUDIEPROGRAMMA S VAN HET HOGER ONDERWIJS Je krijgt het studieprogramma van een opleiding (=studie) aan een universiteit en aan een hogeschool. In de tabellen zie je alle opleidingsonderdelen (= vakken,

Nadere informatie

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie!

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie! Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie! Programma fase 1 Introductieweek voor werkstudenten Instructies opdracht OPO Professioneel Handelen 1 Vrijblijvend programma Inschrijven voor module statistiek

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie