voortgezet onderwijs Klas 1 t/m 2 (en 3 vmbo) Romeinen in Brabant docentenhandleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "voortgezet onderwijs Klas 1 t/m 2 (en 3 vmbo) Romeinen in Brabant docentenhandleiding"

Transcriptie

1 voortgezet onderwijs Klas 1 t/m 2 (en 3 vmbo) Romeinen in Brabant docentenhandleiding

2 Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Romeinen in Brabant 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in de klas 11 Bijlage 1 Museumregels 13 Bijlage 2 Brief voor begeleiders 14 Bijlage 3 Praktische informatie 15 Museumles: Romeinen in Brabant Wanneer: schooljaar Aantal leerlingen: max 32* Tijd: 90 min. Kosten: 90,- Lesmateriaal: gratis Toegang begeleiders: gratis Reserveren: hetnoordbrabantsmuseum.nl/onderwijs/ * Voor een groep van 16 leerlingen of minder geldt een tarief van 45,-. Welkom Bedankt voor uw interesse in Het Noordbrabants Museum. Deze docentenhandleiding bevat alle informatie die u nodig heeft om uw leerlingen voor te bereiden op het museumbezoek en om op school met het onderwerp aan de slag te kunnen gaan. Vanzelfsprekend stemmen wij waar mogelijk de inhoud van de museumles af op het niveau en de wensen van de groep. Wij vragen u om ervoor te zorgen dat de leerlingen zich houden aan de museumregels: Je mag wel: jassen en tassen afgeven bij de garderobe, met potlood schrijven, foto s maken en kijken met je ogen. Je mag niet: schreeuwen, aanraken, rennen, leunen, eten, met je telefoon spelen of muziek luisteren. Mocht u na het lezen van deze handleiding nog vragen hebben, neem dan rechtstreeks contact op met de afdeling educatie via het telefoonnummer (073) Wij verheugen ons op uw komst en hopen dat wij binnenkort nog meer leerlingen van uw school mogen verwelkomen. Het Noordbrabants Museum Afdeling Educatie Verwersstraat 41 Postbus BA s-hertogenbosch Telefoon: (073) website: hetnoordbrabantsmuseum.nl Het Noordbrabants Museum 2013 Fotografie: Marc Bolsius, Peter Cox en Joep Jacobs in opdracht van Het Noordbrabants Museum Ons team museumdocenten & rondleiders staat voor u klaar! 2 3

3 De Museumles: Romeinen in Brabant De inrichting van de Romeinenzaal is speciaal gericht op het onderwijs. De objecten zijn thematisch gepresenteerd, waardoor ze direct aansluiten bij de paragrafen in de geschiedenisboeken van de leerlingen. De drie thema s zijn: Soldaten aan de grens, Thuis in Romeins Brabant en De wereld van de goden. De museumles De museumles bestaat uit drie delen elk voorzien van lesmateriaal: Een voorbereidende les in de klas Een bezoek aan het museum: de Romeinenzaal en het Medialab Een verwerkende les in de klas Kijken, doen en tonen In het vernieuwde Noordbrabants Museum heeft educatie voor scholen een belangrijke plaats gekregen. In onze twee nieuwe educatieve ruimtes kunnen de leerlingen tijdens de museumlessen namelijk ook zelf aan de slag. Uitgangspunt voor de museumlessen is: ontdekken door te kijken, te doen en te tonen. Lesdoelen De leerlingen maken kennis met lokaal cultureel erfgoed en kunnen historische bronnen onderzoeken en interpreteren. In het Medialab verbeelden de leerlingen de drie thema s van het Romeinse verleden van Brabant in een eigen animatiefilm. De leerlingen kunnen het begrip romanisering uitleggen en toepassen in relatie tot de geschiedenis van Brabant. In de museumzalen kijken leerlingen naar kunstwerken en historische voorwerpen. Filmpjes, animaties en projecties geven uitleg in beeld. In de educatieve ruimtes, het Medialab of het Spetterlab, gaan de leerlingen zelf aan de slag. Ze maken een eigen, creatieve vertaling van wat ze in de museumzalen hebben gezien. Aan het einde van de museumles tonen de leerlingen elkaar hun creaties en praten over hun ontdekkingen. Het werk van de leerlingen wordt in het museum op beeldschermen aan alle andere bezoekers getoond. Tonen gebeurt ook via de website en social media. Werk gemaakt in Het Noordbrabants Museum is terug te zien: op schermen in het museum, zichtbaar voor alle bezoekers op het YouTube kanaal leerlingen kunnen hun werk vanaf YouTube delen op hun eigen sociale media in een expositie op school 4 Kerndoelen De museumles draagt bij aan het vergroten van de kennis en vaardigheden van de leerlingen voor wat betreft: Kerndoelen geschiedenis: 37 Tijdvakken: Tijd van jagers en boeren, Tijd van de Grieken en Romeinen 40 Historische bronnen & eigen cultuurhistorische omgeving 46 Verdeling van welvaart & armoede Kerndoelen Kunst en Cultuur: 48 Zelf onderzoeken & toepassen 49 Eigen werk presenteren 50 Kijken & luisteren 51 Verslag doen 52 Reflecteren Kenmerkende aspecten: Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen De verspreiding van de Grieks-Romeinse cultuur en de confrontatie met de Germaanse cultuur 5

4 Werkblad 1 Dit werkblad activeert de voorkennis van de leerlingen. Er zijn drie thema s: Soldaten aan de grens, De wereld van de goden en Thuis in Romeins Brabant. Bij elk thema hoort een deelvraag. Verdeel de klas in drie groepen. Elke groep verdiept zich in één van de drie thema s. Voorbereiding in de klas Hoe meer de leerlingen voorafgaand aan het museumbezoek weten over de Romeinen, hoe meer de objecten in het museum tot hun verbeelding spreken. Vertel de leerlingen daarom over de komst van de Romeinen naar het Brabantse land en de invloed die zij hadden op de oorspronkelijke bewoners. Romanisering In ons land hebben de Romeinen hun meest indrukwekkende sporen nagelaten langs de grens van het Romeinse Rijk. Langs de Limes bouwden ze wachttorens en castella. Tal van vondsten uit Noord-Brabantse bodem bewijzen dat de invloed van de Romeinen veel verder ging. Het begrip romanisering vormt dan ook de rode draad van het museumbezoek. Het is handig als de leerlingen het begrip al kennen en kunnen toepassen. Uw eigen geschiedenismethode en lesmateriaal biedt hiervoor zeker mogelijkheden. Daarnaast kunt u gebruik maken van onze inleidende opdrachten en onderstaande lestips. Werkblad 2 De leerlingen koppelen tekstvakken en stripplaatjes over de Romeinen aan elkaar. De tekenopdracht leent zich goed voor zelfstandig werken of een huiswerkopdracht. De leerlingen zoeken informatie over één thema en maken op basis van deze informatie vervolgens een tekening. In het museum gaan ze dit thema verder onderzoeken. Romeinse leskist Ter voorbereiding op het museumbezoek kunt u de Romeinen de klas in halen. Een kist vol (replica s van) voorwerpen die in Brabant in de Romeinse tijd werden gebruikt, laat leerlingen met behulp van kant-en-klare werkbladen kennis maken met het thema Romeinen. U kunt de leskist gratis reserveren bij de afdeling Educatie. Filmpjes Romeinen in ons land Websites: De Romeinse Limes Blikken op Brabant Boeken: Jan Ploeger, Het lage huis Gerard Sonnemans, Jurgen Pigmans en Theo Cuijpers Blikken op Brabant, hoofdstuk: Aan de rand van het Rijk Danker Jan Oreel en Henk Wittenberg, Brabant, De geschiedenis in strip 6 7

5 In het museum Aankomst (10 min.) De docent meldt zich -zonder de leerlingen- aan de balie, bij de ingang van het museum. De leerlingen worden ontvangen door de museumdocenten. Bij goed weer blijven ze buiten op het voorplein, anders verzamelen ze bij het trefpunt. De klas wordt in twee groepen verdeeld. De leerlingen geven hun jassen en tassen af bij de garderobe/rolcontainer, die gaat op slot. De leerlingen krijgen zo nodig werkbladen, een klembord en een potlood om mee te schrijven. Begeleidende ouders en docenten krijgen een keycord waarmee zij gratis toegang tot het museum hebben. Groep 1 gaat eerst kijken op zaal, groep 2 gaat eerst doen in de educatieve ruimte. Het museumbezoek Het is belangrijk dat u met de leerlingen bespreekt wat zij in het museum kunnen verwachten, zodat zij niet voor verrassingen komen te staan. Vertel de leerlingen daarom goed hoe de dag waarop ze het museum bezoeken eruitziet. Hoe gaan ze naar het museum toe, wat gaan ze in het museum doen en hoe komen ze weer terug op school. Opdrachten en schrijfbenodigd heden ontvangt u in het museum. Groepsindeling In het museum wordt de klas gesplitst in twee groepen. Als u de groepsindeling al op school aan de leerlingen bekend maakt, voorkomt u onrust en vertraging tijdens het museumbezoek. Kijken (35 min.) In de Romeinenzaal onderzoeken de leerlingen Romeinse archeologische vondsten uit Brabantse bodem. De Romeinenzaal is onderverdeeld in drie thema s: Soldaten aan de grens, Thuis in Romeins Brabant en De wereld van de goden. De museumdocent geeft een algemene introductie. Vervolgens verdelen de leerlingen zich over de drie thema s, die zij aan de hand van opdrachten één voor één aan een nader onderzoek onderwerpen. De opdrachten worden ter plekke uitgedeeld door de museumdocent. De museumdocent bewaakt de rode draad van het geheel en sluit het gedeelte in de Romeinenzaal gezamenlijk af. Museumregels Bespreek vooraf met de leerlingen wat er wel en niet mag in het museum. Je mag wel: jassen en tassen afgeven bij de garderobe, met potlood schrijven, foto s maken en kijken met je ogen. Je mag niet: schreeuwen, aanraken, rennen, leunen, eten, met je telefoon spelen of muziek luisteren. U kunt hiervoor gebruik maken van: de animatie op bijlage 1: De Museumregels. Begeleiding Toegang voor begeleidende ouders of docenten is gratis. Ook voor begeleidende ouders en collega s is het belangrijk te weten wat er in het museum van hen verwacht wordt. In de Brief voor begeleiders vinden zij alle benodigde informatie (zie bijlage 2). Wisselen ( 5 min.) Halverwege het bezoek wisselen de leerlingen van activiteit. Groep 1 gaat nu Doen en groep 2 gaat nu Kijken. 8 9

6 Verwerking in de klas Voor een effectieve leeropbrengst is het van groot belang dat het museumbezoek niet op zichzelf staat. Een verwerking van het geleerde in de klas verankert de indrukken uit het museum. Werkstuk U kunt de leerlingen in drietallen een werkstuk laten maken, waarbij de drie thema s worden verdeeld over het drietal. Elke leerling beschrijft zijn eigen thema en de inleiding en de conclusie schrijven de leerlingen gezamenlijk. De vragen op werkblad 1 vormen de hoofd- en deelvragen. De inhoud en omvang van het werkstuk bepaalt u uiteraard zelf. Vraag bijvoorbeeld om alle begrippen uit de relevante paragrafen van het schoolboek in het werkstuk te gebruiken. Doen (35 min.) In het Medialab maken de leerlingen zelf een animatiefilmpje van Romeinse Playmobil figuren. De filmpjes gaan over dezelfde thema s die de leerlingen in de Romeinenzaal en in de voorbereidende lessen tegenkomen. Vervolgens bekijken de leerlingen elkaars animaties. Ze wisselen ervaringen uit en leren van elkaar. Als er echte kunstwerken tussen zitten, worden de animaties voor alle bezoekers van het museum tentoongesteld op schermen aan de buitenwand van het Medialab. Zo kunnen alle bezoekers van het museum zich laten inspireren door de creativiteit van de leerlingen. Vertrek (5 min.) Als alles is opgeruimd en ingeleverd, verzamelen de leerlingen bij goed weer buiten op het voorplein en bij slecht weer in de centrale as. Eén voor één halen de groepjes hun jassen en tassen uit de container en verlaten het museum. Groep 1 Groep 2 kijken doen Aankomst doen kijken Werkblad 1 Met behulp van dit werkblad ontwerpen de leerlingen een korte presentatie bij hun animatiefilm. In de presentatie vertellen ze waar de animatiefilm over gaat en wat je er van leert over de Romeinen. YouTube Werk gemaakt in het Medialab staat een week na het bezoek op youtube: De leerlingen kunnen de filmpjes delen via sociale media. 10 Vertrek 11

7 Werkblad 2 Met dit werkblad evalueert u de museumles met de leerlingen. De leerlingen gaan klassikaal of in groepjes met elkaar in gesprek om het bezoek als geheel te evalueren. Hoe was het? Wat vonden ze mooi? Wat was er moeilijk? Wat hebben ze geleerd? Uw feedback ontvangen wij graag via Op basis van de ervaringen van u en uw leerlingen blijven wij onze educatieve programma s verbeteren. Bekijk de filmpjes Bekijk de video s gezamenlijk. Bespreek de verschillen tussen de video s. Zitten er verschillen tussen de video s van leerlingen die eerst zijn gaan kijken in de Romeinenzaal en de leerlingen die meteen aan de slag zijn gegaan? Welke verschillen zijn dat dan? En hoe kun je dat verklaren? Welke van de filmpjes is erg goed? Wat is er dan goed aan? Hoe zouden de andere filmpjes verbeterd kunnen worden? Werk van leerlingen in het museum Wij zijn altijd benieuwd naar wat uw leerlingen maken naar aanleiding van het museumbezoek. Download, scan in of fotografeer werk van leerlingen en mail het naar Als er echte kunstwerken tussen zitten, krijgen deze mogelijk een plaatsje op de Toonwand in het museum. (Door ze naar ons op te sturen geeft u toestemming tot publicatie.) Bijlage 1: De Museumregels Je mag niet: Waarom: Je mag wel: 1 schreeuwen omdat andere bezoekers geen last van jou mogen hebben 2 rennen en leunen omdat je niet per ongeluk iets wilt omstoten 3 met je telefoon spelen of muziek luisteren 4 met je jas en tas naar binnen 5 eten in het museum omdat je goed moet opletten om te leren om te voorkomen dat een dief stiekem iets in zijn jas of tas stopt omdat we geen muizen in het museum willen zachtjes praten staan, zitten en rustig lopen foto s maken zonder flits jassen en tassen afgeven bij de garderobe naar het restaurant of naar buiten gaan als je iets wilt eten of drinken 6 met pen schrijven in het museum omdat een inktvlek moeilijk schoon te krijgen is met potlood schrijven 7 dingen aanraken omdat veel dingen erg bijzonder zijn en snel kapot gaan kijken met je ogen 12 13

8 Bijlage 2: Brief voor begeleiders Beste begeleider, Als museum zijn wij dankbaar dat u wilt helpen om leerlingen een leuke en leerzame dag te bezorgen. Bij aankomst krijgt u een keycord met het opschrift schoolbezoek. Hiermee is de entree voor u vanzelfsprekend gratis. De volledige museumles duurt 90 minuten. Adresgegevens en andere praktische informatie vindt u op de achterzijde van deze brief. Romeinen in Brabant In de Romeinenzaal bestuderen de leerlingen verschillende objecten, maquettes en animaties. De zaal is verdeeld in drie thema s: Soldaten aan de grens, Thuis in Romeins Brabant en De wereld van de goden. In het Medialab verbeelden de leerlingen één van de drie thema s op een creatieve manier. Ze maken zelf animatiefilmpjes over de Romeinen in Brabant. De animatie ontstaat door een snelle opeenvolging van foto s die de leerlingen zelf maken. Met behulp van kleine figuren en objecten vertalen de leerlingen een thema uit de zaal naar hun eigen belevingswereld. Wat wordt er van u verwacht? Als begeleider zorgt u er samen met de groepsleerkracht voor dat de leerlingen zich rustig gedragen. De veiligheid van de collectie mag door de leerlingen niet in gevaar worden gebracht. Wij verwachten dat u de leerlingen aanspreekt op het naleven van de museumregels. Het is de bedoeling dat u bij de leerlingen blijft en er op toeziet dat er niemand verdwaalt. Uw enthousiasme is mede bepalend voor de beleving van de leerlingen. Als u laat merken dat u iets niet mooi vindt, nemen de leerlingen al snel uw mening over, zonder eerst zelf goed te kijken of na te denken. Als u positief bent over wat u ziet, zullen de kinderen daar hun eigen mening over willen vormen. Wij vertrouwen erop dat deze dag mede dankzij u een succes wordt! Museumregels: Je mag wel: jassen en tassen afgeven bij de garderobe, met potlood schrijven en kijken met je ogen Je mag niet: schreeuwen, aanraken, rennen, leunen, eten, met je telefoon spelen of muziek luisteren Bijlage 3: Praktische informatie Het Noordbrabants Museum Verwersstraat 41 Postbus BA s-hertogenbosch 1 Ingang Het Noordbrabants Museum 2 Schoolbussen stoppen over het algemeen op de Hekellaan, ter hoogte van het Nachtegaalslaantje. Aan de overzijde kunt u parkeren voor 2,- per uur. Vandaar is het vijf minuten lopen naar het museum. 3 Voor 2,20 per uur kunt u naast het museum parkeren in parkeergarage de Wolvenhoek, adres Wolvenhoek Stadsbussen stoppen onder meer op de Parade. U kunt ook parkeren op het Transferium Pettelaarpark, Pettelaarpark 59 (staat niet op de plattegrond). De bus brengt u in tien minuten naar de Parade. De wachttijd tussen de bussen kan 20 minuten bedragen. U betaalt voor maximaal vier personen 2 euro Vanaf station s-hertogenbsoch is het 15 tot 20 minuten lopen. Station 3 Waterstraat Zuidwal Verwersstraat 1 Het Noordbrabants Museum Parade 4 Sint Jan Pettelaarseweg 2 Bethaniëstraat Hekellaan Met vriendelijke groet, Tim Veldhuis Medewerker educatie A2 - Transferium 14 15

9

Primair Onderwijs Groep 5 t/m 8. Romeinen in Brabant. docentenhandleiding

Primair Onderwijs Groep 5 t/m 8. Romeinen in Brabant. docentenhandleiding Primair Onderwijs Groep 5 t/m 8 Romeinen in Brabant docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Romeinen in Brabant 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Rondleider gezocht 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 4 Middeleeuwse stad docentenhandleiding

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 4 Middeleeuwse stad docentenhandleiding voortgezet onderwijs klas 3 t/m 4 Middeleeuwse stad docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Middeleeuwse stad 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in de

Nadere informatie

primair onderwijs groep 3 t/m 6 Hoe maak je echte kunst? docentenhandleiding

primair onderwijs groep 3 t/m 6 Hoe maak je echte kunst? docentenhandleiding primair onderwijs groep 3 t/m 6 Hoe maak je echte kunst? docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Hoe maak je echte kunst? 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking

Nadere informatie

primair onderwijs groep 4 t/m 6 Seizoenen in beeld docentenhandleiding

primair onderwijs groep 4 t/m 6 Seizoenen in beeld docentenhandleiding primair onderwijs groep 4 t/m 6 Seizoenen in beeld docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Seizoenen in beeld 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in de

Nadere informatie

primair onderwijs groep 2 t/m 4 Huisje voor de hond docentenhandleiding

primair onderwijs groep 2 t/m 4 Huisje voor de hond docentenhandleiding primair onderwijs groep 2 t/m 4 Huisje voor de hond docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Huisje voor de hond 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

primair onderwijs groep 1 t/m 2 Bloemen en kriebelbeestjes docentenhandleiding

primair onderwijs groep 1 t/m 2 Bloemen en kriebelbeestjes docentenhandleiding primair onderwijs groep 1 t/m 2 Bloemen en kriebelbeestjes docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Bloemen en kriebelbeestjes 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9

Nadere informatie

Docentenhandleiding Buitenspel

Docentenhandleiding Buitenspel Docentenhandleiding Buitenspel Museumles bij de tentoonstelling De heksen van Bruegel (19 september 2015 t/m 31 januari 2016) Museum Catharijneconvent Utrecht Museum Catharijneconvent, 2015 Inleiding U

Nadere informatie

Welkom thuis, Jheronimus! primair onderwijs & voortgezet onderwijs. Jheronimus Bosch. docentenhandleiding

Welkom thuis, Jheronimus! primair onderwijs & voortgezet onderwijs. Jheronimus Bosch. docentenhandleiding primair onderwijs & voortgezet onderwijs Welkom thuis, Jheronimus! Jheronimus Bosch docentenhandleiding Inhoud Inleiding bij Jheronimus Bosch 3 Tentoonstelling Jheronimus Bosch 4 Wie was Jheronimus Bosch?

Nadere informatie

VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2013 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis Zelfstandig bezoek groep 3-4 Kunnen de leerlingen de overeenkomsten en verschillen ontdekken met het heden? Wat is er zo bijzonder dat het voor altijd in het museum moet worden bewaard? En wat vinden de

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

BOEKINGSVOORWAARDEN VOORTGEZET ONDERWIJS

BOEKINGSVOORWAARDEN VOORTGEZET ONDERWIJS BOEKINGSVOORWAARDEN VOORTGEZET ONDERWIJS Educatieve projecten Het Airborne Museum Hartenstein biedt educatieve projecten aan voor diverse schoolniveaus. Uw groep wordt door een educatie medewerker van

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Educatieprogramma Sprekende Portretten Wouter van Riessen, zelfportret met luchtbel, aankoop 2000 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum.... p. 3 Algemene

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten In deze handleiding vindt u informatie over het project Museum voor Kleine Kunsten. Dit project bestaat uit de volgende onderdelen;

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Ik bied. Voortgezet Onderwijs Alle niveaus

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Ik bied. Voortgezet Onderwijs Alle niveaus Docentenhandleiding Educatieprogramma Ik bied Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum p. 3 Algemene doelstelling programma p. 3 Aansluiting bij kerndoelen p. 3-4 Programma Ik Bied.

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

Museumles Tureluurtje. Docentenhandleiding

Museumles Tureluurtje. Docentenhandleiding Museumles Tureluurtje Docentenhandleiding September 2014 Inhoud De museumles in het kort... 3 Voorbereiding in de klas... 3 In het museum... 3 Afsluiting in de klas... 3 De museumles uitgewerkt... 4 Introductieles

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet

Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Lesbrief voor po groep 5 tot en met 8 Introductie Deze lesbrief bereidt u en uw leerlingen voor op een bezoek aan Museum de Fundatie, Paleis aan de Blijmarkt in

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 2 de KunstKabinetles 2.8 Zet ze eens anders neer klassikaal gekregen en uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 2 de KunstKabinetles 2.8 Zet ze eens anders neer klassikaal gekregen en uitgevoerd. De barones Groep 2 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 2 de KunstKabinet 2.8 Zet ze eens anders neer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Ze hebben geleerd over de Gouden Eeuw

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem Docentenhandleiding Openbaar Vervoer Museum Doetinchem versie 1.0 6 februari 2007 Inhoud docentenhandleiding 1. Inleiding 2. Doelen en subdoelen 3. De rol van de docent in het museum 4. De doelgroepen

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie Museumles groep 1-2 Overgisteren De leerkracht heeft een koffer gevonden, zomaar op straat. Ze besluiten de koffer open te maken om te kijken wat er in zit. Samen komen ze er achter dat de koffer van een

Nadere informatie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie Museumles groep 1-2 Overgisteren De leerkracht heeft een koffer gevonden, zomaar op straat. Ze besluiten de koffer open te maken om te kijken wat er in zit. Samen komen ze er achter dat de koffer van een

Nadere informatie

Te veel, te rijk, te weinig. Waterpark Lankheet

Te veel, te rijk, te weinig. Waterpark Lankheet Waterpark Lankheet Erfgoed/NME project voor groep 8 Handleiding leerkracht Opdrachtgever: Waterpark Lankheet en Commissie Culturele Vorming Haaksbergen Bronmateriaal: Waterpark Lankheet/Historische Kring

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4 Docentenhandleiding Nijvere Neeltje groep 3-4 1 Inhoud 1. Over deze lesbrief p. 2 2. Over het Zaans Museum p. 3 3. Praktische informatie p. 4 3.1 Verloop van het programma p. 4 3.2 Bereikbaarheid p. 4

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

Projectinformatie. Onverwachte ontmoetingen. Groep 7-8 Beeldend keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie. Onverwachte ontmoetingen. Groep 7-8 Beeldend keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie Onverwachte ontmoetingen Groep 7-8 Beeldend keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Onverwachte ontmoetingen waaraan uw school binnenkort

Nadere informatie

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma // dat BeWaRen We! docenten // // handleiding Introductie Het museum Museum De Lakenhal, het stedelijk museum van Leiden, dankt zijn naam aan de voormalige Laecken-halle uit 1640, waar ooit het beroemde

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT 1 Voorwoord Het programma Ontmoet kunst van het Stedelijk Museum is onderdeel van Stad en Taal. Binnen Stad en Taal hebben verschillende musea met

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs

Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs Inleiding De Canon van Flevoland is ontwikkeld door Nieuw Land. In zestien vensters toont het de culturele en historische geschiedenis

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand aan deze museumles hebben de leerlingen de KunstKabinetles 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand aan deze museumles hebben de leerlingen de KunstKabinetles 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Verzamelingen Groep 4 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand aan deze museum hebben de leerlingen de KunstKabinet 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Leerlingen hebben geleerd over

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Gouden Bronnen

DOCENTENHANDLEIDING. Gouden Bronnen DOCENTENHANDLEIDING Gouden Bronnen Gouden Bronnen Amsterdam Museum KORTE INFORMATIE Onderwerp: De Gouden Eeuw Doelgroep: Onderbouw voortgezet onderwijs Vakgebieden: Mens & Maatschappij Kunst en Cultuur

Nadere informatie

Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen

Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen Inhoudsopgave INLEIDING... 3 1 DE LESPAKKETTEN IN HET KORT... 3 2 DE OPBOUW VAN DE LESSEN... 4 3 ACHTEGRONDINFORMATIE

Nadere informatie

Docentenhandleiding Cultuurmenules. Haags Historisch Museum. Help de grote Den Haag Man Groennie Gele

Docentenhandleiding Cultuurmenules. Haags Historisch Museum. Help de grote Den Haag Man Groennie Gele Docentenhandleiding Cultuurmenules Haags Historisch Museum Help de grote Den Haag Man Groennie Gele 1 Beste Leerkracht, Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen van groep 3 het Haags Historisch Museum. De

Nadere informatie

- 1 - Docentenhandleiding

- 1 - Docentenhandleiding - 1 - Docentenhandleiding KORTE INFORMATIE: Onderwerp: Leven in een weeshuis Doelgroep: Groep 3-4 Vakgebieden: Oriëntatie op jezelf en de wereld Taal Omvang: Les in de klas - ca. 45 min Bezoek Amsterdam

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd De Vlaardingencultuur leven in de steentijd INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LES 1... 4 LES 2... 5 LES 3... 7 OPDRACHTEN... 8-12 2 Inleiding Voor u ligt de docentenhandleiding van het lespakket over de Vlaardingencultuur.

Nadere informatie

Projectinformatie DIGITAL PLAYGROUND ANIMATIEWORKSHOP. Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs

Projectinformatie DIGITAL PLAYGROUND ANIMATIEWORKSHOP. Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs Projectinformatie DIGITAL PLAYGROUND ANIMATIEWORKSHOP Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs BESTE DOCENT Graag informeren wij u over het project DP Animatie waaraan uw school binnenkort mee doet.

Nadere informatie

Zeker weten?! Lesmateriaal, 1-2 havo/vwo Docentenhandleiding. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO

Zeker weten?! Lesmateriaal, 1-2 havo/vwo Docentenhandleiding. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Zeker weten?! Lesmateriaal, 1-2 havo/vwo Docentenhandleiding Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Science Center NEMO Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam 020 531 31 18 www.e-nemo.nl boekingsbureau@e-nemo.nl

Nadere informatie

RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN BASIS ONDERWIJS 2016 2017

RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN BASIS ONDERWIJS 2016 2017 RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN BASIS ONDERWIJS 2016 2017 BESTE LEERKRACHT, Komend schooljaar kunt u weer terecht in het Rijksmuseum van Oudheden voor een onvergetelijke museumles. In deze brochure vindt u informatie

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Beste leerkracht van groep 6,

Beste leerkracht van groep 6, Beste leerkracht van groep 6, Binnenkort brengt u met uw klas, in het kader van Cultuurmenu, een bezoek aan museum Beelden aan Zee. Om uw bezoek aan het museum zo goed mogelijk te kunnen voorbereiden sturen

Nadere informatie

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO EINDEXAMENRONDLEIDING Eindexamenrondleiding geschiedenis Amsterdam museum Korte informatie Onderwerp: Historische

Nadere informatie

Handleiding Echt gebeurd!

Handleiding Echt gebeurd! Handleiding Echt gebeurd! Inhoud 1. Introductie Pag. 1 2. Echt gebeurd! lessen Pag. 1 3. Kerndoelen Pag. 2 4. Excursies, lezingen en workshops Pag. 3 5. De website Pag. 4 7. Pag. 5 1. Introductie Welkom

Nadere informatie

Heb jij je dosis surrealisme al gehad?

Heb jij je dosis surrealisme al gehad? Heb jij je dosis surrealisme al gehad? DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt

Nadere informatie

STOOM, MACHINES EN ARBEIDERS

STOOM, MACHINES EN ARBEIDERS ERFGOEDEDUCATIE Het zinvol beleven van het erfgoed is een centraal begrip in de didactiek voor erfgoededucatie. Het werken met het erfgoed wordt gestuurd door het stellen van betekenisvolle vragen. De

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

Projectinformatie DE DONKERE KAMER. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie DE DONKERE KAMER. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie DE DONKERE KAMER Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project De Donkere Kamer waaraan uw school binnenkort mee doet. In dit

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Museum & School Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu. Geachte mevrouw/mijnheer,

Docentenhandleiding. Museum & School Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu. Geachte mevrouw/mijnheer, Docentenhandleiding Museum & School Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu Geachte mevrouw/mijnheer, Voor u ligt hier de docentenhandeling bij het lesprogramma "Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu". In deze

Nadere informatie

welkom in de volksbuurt

welkom in de volksbuurt Handleiding voor de leerkracht Lespakket groep 7 en 8 welkom in de volksbuurt Lespakket groep 7 en 8 Handleiding voor de leerkracht welkom in de volksbuurt Inhoud Introductie 3 Voorwoord Inleiding Het

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum onder andere

Nadere informatie

Wie gaat dat betalen? LESPROGRAMMA: Klas 1 en 2 VMBO / MBO. Ontdek de waarde van Nederland. Belasting & Douane Museum

Wie gaat dat betalen? LESPROGRAMMA: Klas 1 en 2 VMBO / MBO. Ontdek de waarde van Nederland. Belasting & Douane Museum Ontdek de waarde van Nederland Belasting & Douane Museum LESPROGRAMMA: Wie gaat dat betalen? Klas 1 en 2 VMBO / MBO Bestemd voor leraren Klas 1 en 2 VMBO / MBO Wie gaat dat betalen? Geschikt voor klassen

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Lesbrief ter voorbereiding van bezoek aan Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs middenbouw groep 3-5 Inhoud lespakket:

Nadere informatie

Handleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8

Handleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 Handleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 1. Inleiding 2. Doelgroep, doelstelling, kerndoelen 3. Opzet lesmateriaal 4. Lessen Les 1: Feest! Weet wat je viert Les 2: Feestdagen ontdekken

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 - schooljaar 2013-2014

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 - schooljaar 2013-2014 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 - schooljaar 2013-2014 Inleiding De welbekende museumlessen krijgen een nieuwe aanpak. Het museumbezoek staat niet langer op zichzelf, maar wordt onderdeel

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS

VOORTGEZET ONDERWIJS VOORTGEZET ONDERWIJS STEDELIJK MUSEUM ALKMAAR Stedelijk Museum Alkmaar is hét geheugen van de stad Alkmaar en een vertrekpunt voor iedereen die de geschiedenis en kunst van Alkmaar en omgeving wil beleven

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Met een kunstenaarsblik Groep 8 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinet 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Ze hebben daarbij o.a. kennis

Nadere informatie

historischcentrumoverijssel

historischcentrumoverijssel Met de klas... Educatief aanbod voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs Eikenstraat 20 8021 WX Zwolle T 038 426 63 00 twitter: @HCOverijssel educatie@.nl volg ons! Met de klas... Educatie bij het

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING

MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING Korte informatie Onderwerp: Hoe maak je een expositie? Doelgroep: Onderbouw vmbo Vakgebieden: CKV Beeldende vorming Geschiedenis / Mens & Maatschappij Omvang: Voorbereidende

Nadere informatie

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8 Behorend bij de tentoonstelling Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN 23 november 2012-19 mei 2013 Inhoudsopgave 1. Tijdelijke tentoonstelling Anton Heyboer De Haarlemse

Nadere informatie

Lesbrief Het is de Max op Ketnet

Lesbrief Het is de Max op Ketnet 1 Lesbrief Het is de Max op Ketnet Doel van de lesbrief Deze lesbrief is voor docenten in het basisonderwijs en biedt een leidraad om leerlingen aan te sturen bij het gebruiken van het lesmateriaal Het

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Rachel van der Pijl P14EhvADT De Springplank. Eindhoven

Nadere informatie

Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius. Lesbrief

Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius. Lesbrief Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius Lesbrief Lesbrief Onder onze voeten U gaat met uw klas een bezoek brengen aan Min40Celsius, aan de hand van deze lesbrief kunt het bezoek (kort) voorbereiden.

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Dilia Couwenberg P14EhvADT t Startblok Eindhoven Mentor

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie.

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie. DOCENTENHANDLEIDING Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie. Niveau Het adviseert om dit programma aan te bieden aan de niveaus A0 tot en met A2. Informatie en reserveren Het programma kan tot

Nadere informatie

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO COMBINATIERONDLEIDING GESCHIEDENIS Protestants of katholiek in de Republiek Museum Ons Lieve Heer op Solder & de Oude kerk

Nadere informatie

Projectinformatie ANIMATIES IN DE KLAS. Groep 7,8 Nieuwe media keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie ANIMATIES IN DE KLAS. Groep 7,8 Nieuwe media keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie ANIMATIES IN DE KLAS Groep 7,8 Nieuwe media keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Animaties in de klas waaraan uw school binnenkort mee

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Beestenboel

Docentenhandleiding. Beestenboel Docentenhandleiding Beestenboel Inhoud 1 Inleiding Beestenboel 2 a. Educatief programma 2 b. Leerdoelen 2 c. Doelgroep 2 d. Tijd 2 e. Indeling programma 3 f. Kosten 3 g. Praktische informatie 3 2 Voorbereidende

Nadere informatie

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht Drents Archief Het meisje met de hoepel Groep 2 Thema-overzicht Thema-overzicht Het meisje met de hoepel Groep 2 Drents Archief Kern van het thema Een beeld vertelt een verhaal. Om het verhaal te kunnen

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Ondernemerschap, Creativiteit, Burgerschap en Vrijdenken.

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Ondernemerschap, Creativiteit, Burgerschap en Vrijdenken. DOCENTENHANDLEIDING Programma over de thema s Ondernemerschap, Creativiteit, Burgerschap en Vrijdenken. Niveau Het adviseert om dit programma aan te bieden aan de niveaus B2 en hoger. Informatie en reserveren

Nadere informatie

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief.

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief. Kijkwijzer beeldaspecten Groep 7 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 7 de KunstKabinetsen 7.10 Complementaire kleuren en 7.14 Vogel of kikvors? in groepjes of klassikaal

Nadere informatie

Jeroen Bosch ontdekkers en hervormers regenten en vorsten. pruiken en revoluties. Ontvangsthal. Garderobe links af

Jeroen Bosch ontdekkers en hervormers regenten en vorsten. pruiken en revoluties. Ontvangsthal. Garderobe links af Zelfstandig bezoek Tijdvakken tour geschiedenis Tijd van jagers en boeren Grieken en Romeinen monniken en ridders steden en staten Jeroen Bosch ontdekkers en hervormers regenten en vorsten pruiken en revoluties

Nadere informatie

BOEKINGSVOORWAARDEN AIRBORNE MUSEUM

BOEKINGSVOORWAARDEN AIRBORNE MUSEUM BOEKINGSVOORWAARDEN AIRBORNE MUSEUM Uw reservering Dank u voor uw reservering voor een bezoek aan het Airborne Museum Hartenstein. Adres: Utrechtseweg 232, 6862 AZ Oosterbeek. Telefoon: 026 3337710. In

Nadere informatie

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 1 Beste docent, Kom met je klas naar het Joods Cultureel Kwartier. Maak kennis met het joodse leven, de geschiedenis en de traditie in het Joods Historisch

Nadere informatie

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Welk gebied heb je gekozen? Het gekozen thema voor horizon verbreden is Zuid-Afrika. Ik ben zelf 4 keer in Zuid-Afrika geweest voor vrijwilligerswerk en ga

Nadere informatie

Wonder-boven-wonder: Wonderkamers. Lees- en verteltekst groep 8

Wonder-boven-wonder: Wonderkamers. Lees- en verteltekst groep 8 Wonder-boven-wonder: Wonderkamers Lees- en verteltekst groep 8 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Ooit gedacht dat je je in een museum kunt verkleden als hoepelrokdame of markies? Dat je op de computer

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

Educatief aanbod 2015-2016 Kasteel het Nijenhuis Basisonderwijs

Educatief aanbod 2015-2016 Kasteel het Nijenhuis Basisonderwijs Educatief aanbod 2015-2016 Kasteel het Nijenhuis Basisonderwijs Museum de Fundatie Sinds juni 2005 vormt het Paleis aan de Blijmarkt in Zwolle met Kasteel het Nijenhuis in Heino samen Museum de Fundatie.

Nadere informatie

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6 Een blik op Zilver Lespakket voor groep 5/6 Voorwoord Deze handleiding hoort bij de museumles een blik op Zilver van het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven voor groep 5 en 6 van het basisonderwijs. De

Nadere informatie

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO. docentenhandleiding

Migratie. Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO. docentenhandleiding Migratie Ik vertrek - Zij vertrokken 2 HAVO\VWO docentenhandleiding Colofon Deze lessen zijn gemaakt in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Realisatie: Codename Future: www.codenamefuture.nl

Nadere informatie

Maak > test > verbeter

Maak > test > verbeter Maak > test > verbeter Lesmateriaal, groep 5-6 Leerkrachtenhandleiding Dit lesmateriaal is voor gebruik in NEMO Science Center NEMO Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam 020 531 31 18 www.e-nemo.nl boekingsbureau@e-nemo.nl

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH. BiermanHenketarchitecten

MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH. BiermanHenketarchitecten 2013 MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH BiermanHenketarchitecten Ontwerp 2005-2008 Oplevering 2012 Opening 24 mei 2013 Architect Bierman Henket architecten Opdrachtgever Provincie Noord-Brabant (Het Noordbrabants

Nadere informatie

Docentenhandleiding voortgezet onderwijs

Docentenhandleiding voortgezet onderwijs Docentenhandleiding voortgezet onderwijs Wonderkamers in een notendop Wonderkamers is een permanente interactieve tentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag waarin leerlingen zelf van alles kunnen

Nadere informatie

Docentenhandleiding bij

Docentenhandleiding bij Docentenhandleiding bij Werkblad 4 Veiligheid in en rond de tunnel 1. Praktische uitleg Samenhang Deze docentenhandleiding hoort bij het werkblad veiligheid in en rond de tunnel. Het werkblad veiligheid

Nadere informatie