Presenteren met Powerpoint in de les

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Presenteren met Powerpoint in de les"

Transcriptie

1 PROVINCIALE HANDELSSCHOOL HASSELT ICT Presenteren met Powerpoint in de les Samengesteld door: Christ Bosmans ict-coördinator

2 Inhoudsopgave Inleiding...3 Doelen...4 Opdracht...4 Criteria educatieve PowerPoint presentatie...4 Inhoud...4 Opbouw...4 Vormgeving...5 Stappenplan...5 Een PowerPoint presentatie maken...6 Aanmaken van een presentatie...6 Dia s aanmaken en vullen...7 Plaatjes invoegen...9 Illustraties...9 Plaatjesbestanden...10 Tekenen op je presentatie...11 Opmaak van je presentatie...12 Achtergrond, kleurencombinaties en versiersels...12 Animaties om de presentatie levendiger te maken...14 Ordenen en administreren van je presentatie...15 Dia s bekijken in de presentatieweergave...16 Het opslaan van een presentatie...16 Het afdrukken van een presentatie...17 Tips voor het presenteren...19 Voorbereiding presentatie...19 Tijdens het presenteren...19 Presenteren met de data-projector ( beamer )...19 Presenteren in het algemeen...20 Tips voor opdrachten aan leerlingen...21 Gebruik van Powerpoint in onderwijs...22 Gebruiksmogelijkheden van het programma PowerPoint...22 Gebruik van visuele elementen in presentaties...24 Kies een vorm die de inhoud ondersteunt...24 Maak functioneel gebruik van visualisaties...25 Animaties: stapsgewijs opbouwen van figuren...25 Powerpoint en activerend onderwijs...26 Valkuilen en tips bij het gebruik van Powerpoint...27 Hoe presentatievaardigheden evalueren?...30 Sneltoetsen...31 Presenteren in de les 2

3 Inleiding Wil je dat je leerlingen geboeid naar je blijven luisteren wanneer je een presentatie geeft, dan maak je grotere kans als je ze ook visueel en auditief weet te prikkelen. Vroeger had je daarvoor allerlei middelen ter beschikking, zoals de overheadprojector, de cassetterecorder en de video. Tegenwoordig kun je ook een elektronische presentatie maken met het computerprogramma PowerPoint en daarmee je verhaal ondersteunen. Met PowerPoint kun je mooie dia s maken met de belangrijkste informatie uit je verhaal en kun je deze informatie illustreren met materiaal uit verschillende mediabronnen. Aantrekkelijk voor leerlingen, maar ook voor jezelf. Heb je eenmaal zo n presentatie gemaakt, dan kun je hem het volgend jaar weer gebruiken. Ook kun je de presentatie vrij gemakkelijk op het World Wide Web (laten) zetten. Leerlingen kunnen zo achteraf de presentatie raadplegen. Om de presentatie te kunnen vertonen, heb je een computer met een dataprojector nodig (ook wel met het Engelse woord beamer aangeduid). In deze cursus zul je leren een educatieve PowerPoint in elkaar te zetten. Dat wil zeggen een PowerPoint presentatie die onderdeel uitmaakt van een les. In deze handleiding zul je criteria vinden waaraan zo n educatieve PowerPoint zou moeten voldoen. Verder vind je er allerlei aanwijzingen in hoe je zo n presentatie technisch in elkaar zet. Tenslotte zul je allerlei tips aangereikt krijgen hoe je zo n presentatie kunt geven in de klas. Want met het maken van zo n PowerPoint ben je er nog niet. In deze cursus is helaas te weinig tijd om het geven van zo n presentatie te beoordelen. Je raden je wel ten zeerste aan om de educatieve PowerPoint die je zult maken ook in je klas uit te proberen! Over het programma PowerPoint het volgende: PowerPoint is onderdeel van de Office Suite van Microsoft, waar ook Word en Excel deel van uit maken. Dat betekent dat de bediening van PowerPoint sterk lijkt op die programma s en dat er veel onderling kan worden uitgewisseld. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk een tabel uit Word, of een grafiek uit Excel op een PowerPoint dia op te nemen. Ook is veel functionaliteit gemeenschappelijk. De spellingscontrole uit Word werkt ook in PowerPoint. De dingen die in PowerPoint net zo gaan als in Word, zoals openen en opslaan van bestanden, en knippen, kopiëren en plakken behandelen we niet in deze handleiding. We veronderstellen die dingen bekend. Van alle officeprogramma s is PowerPoint misschien nog wel het eenvoudigst te bedienen. (Deze handleiding is geschreven voor PowerPoint 2000, maar kan ook prima voor PowerPoint 97 en Powerpoint XP gebruikt worden.) Presenteren in de les 3

4 Doelen Aan het eind van deze cursus: Kun je een educatieve PowerPoint presentatie maken Weet je een aantal zaken waar je op moet letten bij het houden van een educatieve PowerPoint presentatie Kun je presentatievaardigheden van de leerlingen evalueren Opdracht Maak een korte educatieve PowerPoint presentatie die onderdeel uitmaakt van een les binnen jouw vakgebied (minimaal 8 dia s). Zet deze presentatie op met behulp van deze handleiding. In de volgende hoofdstukken vind je een stappenplan en aanwijzingen hoe je zo n presentatie in elkaar zet (o.a. hoe je dia s aanmaakt, illustraties kunt invoegen en de opmaak van je presentatie kunt verfraaien.) Verder vind je hieronder de didactische criteria waaraan een educatieve PowerPoint presentatie zou moeten voldoen. Stel je hiervan in kennis voordat je de presentatie gaat bouwen. Bij een aantal alinea s kom je dit handje tegen. Die wijzen naar tips en mogelijkheden die iets verder gaan. Je kunt ze overslaan, maar het advies is ze wel eens uit te proberen. Criteria educatieve PowerPoint presentatie Inhoud Het onderwerp van de presentatie is relevant binnen je vakgebied en de presentatie is een onderdeel binnen een les. Opbouw Je presentatie heeft een heldere structuur: is opgebouwd uit een inleidend gedeelte, een kern en een afsluitend gedeelte. In de inleiding geef je aan wat de doelstelling is van je presentatie en geef je een overzicht van de punten die je gaat behandelen. De verschillende onderdelen van je presentatie staan in een logische volgorde (bijvoorbeeld gerangschikt op thema of in chronologische volgorde. En bij het presenteren van een onderzoek ligt een methodische opzet weer voor de hand) Presenteren in de les 4

5 In de afsluiting geef je een samenvatting van hetgeen er in de presentatie is behandeld (wat wilde je aantonen, welke aspecten waren te onderscheiden en tot welke conclusies ben je gekomen) Vormgeving Tekst is goed leesbaar: voldoende grote letters, goed leesbaar lettertype, kleur letters en achtergrond Beeldmateriaal (zoals illustraties en grafieken) is goed zichtbaar De informatie per dia is overzichtelijk: niet te veel informatie op een dia De hoeveelheid dia s is beperkt Je presentatie is aantrekkelijk doordat tekst wordt afgewisseld met beeldmateriaal De vormgeving van je presentatie (zoals het gebruik van beeldmateriaal/geluiden/diaovergangen) is functioneel (voegt iets toe aan en leidt niet af van de inhoud) Stappenplan STAP 1: Brainstormen over het onderwerp Bedenk wat je wilt vertellen aan je leerlingen, noteer trefwoorden, bedenk hoe je dit ordent in hoofdstukjes met kernachtige titels, bedenk of er plaatjes bij kunnen, zoek zo nodig eerst even op internet. STAP 2: PowerPoint presentatie maken Maak een presentatie aan. Vul de dia s met kernwoorden. Orden je dia s op een logische manier. Sla de presentatie op en bekijk de presentatie tussendoor in de presentatieweergave. STAP 3: De presentatie verfraaien Maak je presentatie aantrekkelijker door illustraties toe te voegen, de opmaak te veranderen, en eventueel animaties en dia-overgangen in te stellen. Belangrijk is dat de vormgeving functioneel blijft!. In de training zul je toekomen aan deze eerste drie stappen. We raden je sterk aan om Stap 4 en 5 zelf te oefenen voordat je een presentatie in de klas geeft. STAP 4: Voorbereiden op de presentatie Zie: Tips voor het presenteren Voorbereiding presentatie STAP 5: De presentatie houden Zie: Tips voor het presenteren Tijdens het presenteren Presenteren in de les 5

6 Een PowerPoint presentatie maken Aanmaken van een presentatie Normale weergave Diasorteerweergave Diavoorstelling PowerPoint opstarten en kiezen 'Nieuwe presentatie maken' Presenteren in de les 6

7 Kies voor de optie Lege presentatie openen. Bij een volgende keer kun je andere opties van 'Nieuwe presentatie maken' uitproberen: 'Wizard auto-inhoud starten PowerPoint helpt je bij het ontwerpen van je presentatie. Deze zijn voornamelijk gericht is op het bedrijfsleven, bijv.bedrijfsplan, aankondiging, productoverzicht Sjabloon openen Je kiest bij het begin al voor een bepaalde opmaak. Deze kun je later altijd nog wijzigen. 'Lege presentatie openen' Je stelt de keuze voor de opmaak nog even uit en begint met een schone lei. Kies de eerste keer voor deze optie. Dia s aanmaken en vullen Na lege presentatie openen kom je in een scherm Nieuwe dia waarin staat: Kies een Indeling Presenteren in de les 7

8 Er zijn verschillende vaste indelingen (opmaakmodellen) voor dia s gegeven, zoals: Titeldia Opsomming Twee kolommen Tabel Tekst en grafiek Grafiek Illustratie Kies een indeling (bijvoorbeeld 'titel' of 'opsomming') en klik op OK. Schrijf nu je eigen tekst in het bovenste titelvakje en in het ondertitel vakje. Hier zie je de al aangekondigde: Klik hier om doe dat. Wanneer je een nieuwe dia wilt hebben, dan ga je naar de menubalk en kies je Invoegen Nieuwe dia. Je komt dan weer in het scherm met de auto-indelingen en kunt een standaard indeling voor je 2e dia kiezen. Je kunt nieuwe tekst schrijven, maar ook knippen, kopiëren en plakken uit andere Windows-programma s zoals Word. Als je dia s wilt maken volgens het sjabloon van de opsommingslijst, kun je ook de outliner gebruiken aan de linkerkant. Door daar tekst te typen en met tab en shift-tab het niveau van de opsomming te veranderen maakt PowerPoint automatisch nieuwe dia s aan. Later kun je de opmaak van de dia nog wijzigen en illustraties aan de gemaakte dia s toevoegen. Onderaan de dia s kun je notities intikken. Die kun je later afdrukken samen met de dia s. Handig om bij de hand te houden bij de presentatie. Presenteren in de les 8

9 Plaatjes invoegen Een plaatje maakt het praatje. In PowerPoint kun je verschillende soorten figuren in je presentaties opnemen. Alles gaat via de menuoptie: Invoegen Figuur Illustraties Twee soorten figuren worden het meest gebruikt: illustraties (ook wel Clip- Art genoemd) en plaatjes uit bestanden. Voor een illustratie kies je Invoegen Figuur Illustratie. Je kunt nu kiezen uit de met PowerPoint meegeleverde collectie plaatjes. Probeer dit zelf. Als het plaatje op de dia staat (meestal prominent in het midden) kun je het verplaatsen door te slepen met de muis (knop indrukken en vasthouden, het plaatje bewegen naar de plaats waar je het wilt hebben en loslaten). Door te slepen aan een van de hoeken kun je de grootte aanpassen. Als je verbinding hebt met het internet is het leuk om eens op Clips Online te klikken. Je komt dan op een site van Microsoft waar je uit duizenden plaatjes kunt kiezen. Als je ze download komen ze vervolgens in je eigen illustratielijstje te staan. Presenteren in de les 9

10 Als je een grote illustratie in beeld wilt hebben kun je het best bij het invoegen van een nieuwe dia direct al voor een 'indeling met illustratie' kiezen. Je klikt dan op het illustratie-deel en je kunt je illustratie invoegen. Plaatjesbestanden In veel gevallen heb je plaatjes zelf gemaakt (b.v. een ingescande foto), of ergens gevonden op het Web (zie hieronder). Als je het plaatjesbestand op je computer hebt staan kun je kiezen voor: Invoegen Figuur Uit Bestand... Selecteer vervolgens het bestand en het plaatje wordt op de dia geplaatst. Weer kun je het verplaatsen en vergroten/verkleinen. Je kunt ook figuren uit het World Wide Web importeren. Als een mooi plaatje ziet kun je het opslaan. Ga dan met de muis op het plaatje staan en klik op de rechter muisknop. Kies Save image as of iets soortgelijks en kies waar je het wilt opslaan. Je figuur wordt nu bewaard op jouw computer en je kunt het invoegen in PowerPoint zoals hierboven weergegeven. Ook knippen en plakken werkt: klik rechts op het plaatje, kies Kopiëren (Copy) en plak het plaatje op je dia. Plaatjes van vensters op je scherm kun je gemakkelijk knippen en plakken. Zorg dat hetvenster bovenaan ligt. Druk tegelijkertijd op ALT en PrtScrn. Kies Bewerken Plakken en het venster staat in PowerPoint. Op deze manier zijn overigens ook de afbeeldingen van PowerPoint ingevoegd in deze handleiding. Presenteren in de les 10

11 Tekenen op je presentatie Je kunt op alle dia s tekenen. Voor grotere tekeningen is de opmaak alleen titel het meest geschikt. Onder de titel maak je dan je tekening. Onderin PowerPoint zie je een knoppenbalk met daarop termen als tekenen, Autovormen, en kleuren en lijnen. Met behulp van die balk kun je een tekening maken op een dia. Klik bijvoorbeeld op het rechthoekje en teken met de muis in de dia een rechthoek. Op dezelfde manier kun je een ellips en lijnen en pijlen tekenen. Ideaal voor schema s. In een figuur kun je tekst typen: klik op de figuur en begin te typen. Door op de pijltjes naast de verfpot, de kwast of de gekleurde letter te klikken kun je de kleuren aanpassen. Onder AutoVormen vind je nog veel meer vormen die je op de tekening kunt invoegen: sterren, spreekwolkjes, etc. In al die vormen kun je tekst typen, Mijn favoriete autovormen zijn de verbindingslijnen. Daarmee kun je een lijn trekken tussen twee andere vormen. Als je daarna de vorm verplaatst verandert de verbindingslijn automatisch mee! Presenteren in de les 11

12 Opmaak van je presentatie Achtergrond, kleurencombinaties en versiersels De saaie witte achtergrond is meestal niet wat je wilt. Wit is bovendien voor presentaties met de data-projector ( beamer ) niet de meest geschikte achtergrondkleur: ongerechtigheden op het scherm en in de data-projector vallen meteen op en kunnen storend werken. PowerPoint kent het concept van ontwerpsjabloon. Daarmee bepaal je in een keer de achtergrond, de lettertypen en een aantal standaard kleuren van je presentatie. PowerPoint heeft een aantal standaard ontwerpsjablonen. Je kunt ze ook zelf maken. Als je je presentatie af hebt qua tekst en plaatjes, kun je het beste eerst je presentatie opslaan voordat je met de opmaak bezig gaat. Zo heb je in ieder geval de tekst van je presentatie veilig gesteld. Als je wilt experimenteren met het ontwerp van je presentatie en de achtergrondkleuren heb je altijd nog je ruwe tekst en kun je altijd opnieuw beginnen en voor een andere achtergrond etc. kiezen. Ontwerp toepassen (PowerPoint maakt je dia s op volgens een bepaald ontwerpsjabloon. Ga naar de menubalk, kies Opmaak Ontwerpsjabloon toepassen en kies je ontwerp. Let op: wanneer je eenmaal een ontwerp gekozen hebt, moet je altijd een ontwerp blijven gebruiken.je kunt dan niet meer voor een kale lay-out kiezen. Je kunt wel van ontwerp veranderen.) kale dia dia met ontwerpsjabloon Presenteren in de les 12

13 Kleurencombinaties kiezen Je bepaalt zelf een kleurencombinatie. Ga naar de menubalk en kies Opmaak Kleurencombinatie dia. Voor beide mogelijkheden geldt echter dat je ook elf de standaard ontwerpen en kleurencombinaties kunt wijzigen. (Opmaak Kleurencombinatie Aangepast... en bij Opmaak Achtergrond). Presenteren in de les 13

14 Animaties om de presentatie levendiger te maken Wanneer je een dia-voorstelling op de computer geeft, heb je veel mogelijkheden om je presentatie in te richten. Je kunt kiezen hoe je bepaalde gedeelten op het scherm wilt laten komen (bijvoorbeeld stapsgewijs of als een typemachine). Ook overgangen kunnen ingesteld worden en ook wanneer je een volgende dia wilt laten zien (met de muisklik of automatisch na x seconden!). Al deze mogelijkheden vind je onder Diavoorstelling Diaovergang en onder Dia-voorstelling Vooraf ingestelde animatie. Experimenteer ook eens met de overgangen tussen de dia's. Ga daarvoor naar de diasorteerder en ga op de eerste dia staan met je muis. Kies Diavoorstelling Dia overgang. Je krijgt nu een klein venstertje waarin je de overgang kunt regelen. Kies een overgang uit (bijv. splitsen horizontaal) en klik op 'overal toepassen'. Nu kun je via 'Diavoorstelling' bekijken hoe de overgangen eruit zien. Experimenteer daarna met de verschillende soorten animaties. Ga daarvoor weer naar de diasorteerder en selecteer eerst alle dia's (Kies Bewerken Alles selecteren). Kies dan voor Dia-voorstelling Vooraf ingestelde animatie. Maak een keuze uit een van de getoonde mogelijkheden. En bekijk daarna je presentatie via 'Diavoorstelling'. Pas op voor een kermis van verschillende animatietechnieken! Presenteren in de les 14

15 Ordenen en administreren van je presentatie Onder het menu Beeld zitten handige opties waarmee je een goed overzicht krijgt van je presentatie en waarmee je de volgorde van je dia's kunt bepalen. Ook kun je via de kleine knopjes links onderin kun je voor deze overzichten kiezen. Allereerst de diasorteerder, als hulpmiddel voor het ordenen van je dia s. In de diasorteerder zie je miniatuur afbeeldingen van je dia s. Door te slepen kun je de volgorde van je dia s nog aanpassen. Ook kun je eventueel dia s uit een andere presentatie in de diasorteerder slepen! Een andere belangrijke functie van de diasorteerder is dat je sommige operaties op alle dia s tegelijk wilt doen, bijvoorbeeld het vaststellen van de overgang. In de diasorteerder kun je alle dia s selecteren (Druk op Ctrl+A) en vervolgens het overgangseffect kiezen. Kijk in de presentatieweergave hoe dat er uit gaat zien. Presenteren in de les 15

16 Dia s bekijken in de presentatieweergave Voordat je de presentatie gaat geven, is het goed om op je eigen computer te kijken hoe je presentatie eruit gaat zien als je hem met een data-projector zou geven. Bekijk daarom van tevoren je presentatie in de presentatieweergave. Dat gaat als volgt: Ga naar de eerste dia (je kunt via Page Up en Page Down navigeren tussen je dia s). Met een (linker) muisklik kun ga je naar de volgende dia. Ook met de pijltjestoetsen kun je naar de vorige en volgende dia. Zo ziet je presentatie er uit als hij geprojecteerd wordt met een data-projector. Via de ESC-toets kom je terug in PowerPoint. Druk op het kleine projectieschermpje linksonder in je beeld. Je eerste dia wordt nu beeldvullend weergegeven. Het opslaan van een presentatie Wanneer je voor de eerste keer je presentatie wilt opslaan, krijg je het Opslaan als (Save as) venster te zien. Omdat dit venster grotendeels gelijk is aan alle andere vensters voor het opslaan van documenten, zullen we het venster niet uitgebreid behandelen. Eén onderdeel vraagt echter wel om enige toelichting. PowerPoint biedt namelijk de mogelijkheid om je document op verschillende manieren op te slaan. Naast het opslaan voor een oudere versie van PowerPoint, zijn er twee methoden die belangrijk zijn met betrekking tot het houden van een presentatie. Allereerst kun je de presentatie gewoon opslaan. Kies hiervoor de optie Presentatie (Presentation). Het bestand krijgt dan een ppt - extensie. Om het bestand als een presentatie te openen, dien je PowerPoint op te starten en het bestand te openen. Vervolgens kies je de juiste diaweergave knop links onder in je scherm. De tweede mogelijkheid lijkt omslachtig, maar is het niet. Je slaat de presentatie op als een pps-bestand, met de optie PowerPoint-voorstelling (PowerPoint show). Nu is je bestand direct een voorstelling. Wanneer je de presentatie wilt houden, hoef je slechts in de Verkenner het bestand twee Presenteren in de les 16

17 keer aan te klikken om de presentatie te starten. Je kunt ook eenvoudigweg een snelkoppeling naar het bestand op het bureaublad maken. Hiermee voorkom je dat het programma PowerPoint wordt opgestart, en je in de periode voorafgaand aan je presentatie allerlei overbodige handelingen moet verrichten. Het afdrukken van een presentatie Via het menu Beeld kun je ook de notitiepagina s bekijken. Als je onder je dia s aantekeningen hebt gemaakt zie je die hier, steeds op een pagina met de bijbehorende dia. Ga naar de menubalk, kies Bestand Afdrukken... Het venster Afdrukken verschijnt. Presenteren in de les 17

18 Kies hier wat je wilt afdrukken: de dia s (gebruik je meestal om er transparanten van te maken. hand-out (2, 3 of 6 dia s per pagina), voor je publiek notitiepagina, voor je eigen aantekeningen om bij de hand te houden tijdens de presentatie. Het is handig om voor de handouts meerdere dia's per pagina af te drukken. Dan spaar je papier en geef je je publiek een overzicht van jouw presentatie op een beperkt aantal pagina's. Presenteren in de les 18

19 Tips voor het presenteren Voorbereiding presentatie Als je de presentatie geeft op een plek waar je dat nog niet eerder gedaan hebt, check dan altijd of er een data-projector is, of je de presentatie moet opsturen, moet meenemen op diskette of dat je je eigen notebook mee moet nemen. Dat laatste is aan te bevelen, omdat je dan zeker weet dat je alles hebt. Oefen je presentatie het liefst met de data-projector een keertje van tevoren. Maak notitiepagina s voor jezelf. Hierop kun je de tekst die je uit wilt spreken, toevoegen aan de dia s (zie hierboven). Zorg voor handouts voor je publiek, zodat mensen tijdens je verhaal niet (veel) hoeven te schrijven (zie hierboven) Zorg dat je voorbereid bent op het onverwachte (bijvoorbeeld dat je alternatieven (op papier of in de powerpoint) hebt als je bv. een link naar een website hebt gemaakt, die opeens niet wil verschijnen (netwerk is down) Tijdens het presenteren Presenteren met de data-projector ( beamer ) De data-projector ( beamer ) sluit je aan op de monitoruitgang van de PC of het notebook. Je start vervolgens de presentatieweergave en de eerste dia verschijnt beeldvullend op het projectiescherm. Je kunt ervoor kiezen je presentatie met je muis of met je toetsenbord te besturen. De belangrijkste acties op een rijtje: Muis: Klik links Klik rechts Wiel Toetsenbord: Pijltjestoetsen PageUp -PageDown ESC Z Volgende dia Brengt een menu met mogelijke acties als vorige dia, stoppen, tekenen. Als je een wielmuis hebt kun je met het scrollwiel voor en achteruit. Vorige/Volgende dia Vorige/Volgende dia Presentatie stoppen Zwart scherm Presenteren in de les 19

20 Verder is het belangrijk dat je je positie goed kiest. Let daarbij op de volgende dingen: Ga zo staan dat je je publiek goed aan kan kijken Waar heb je de data-projector staan en sta je niet in de lichtstraal? Heb je goed uitzicht op je presentatie, op het scherm of op een monitor? Zorg als het even kan voor een computer die voor je staat waarop jij de presentatie kunt volgen. Dan hoef je niet steeds om te kijken. Kun je de muis goed en snel bedienen? (muismat & lessenaar). Een draadloze muis is erg handig, zodat je niet steeds achter de computer hoeft te staan. Zorg ervoor dat je de dia s niet gaat oplezen, maar zorg voor aanvullende tekst en voorbeelden bij de dia (als spiekbrief kun je notitiepagina s maken bij je dia s: aan de dia s kun je de tekst toevoegen die je erbij uit wilt spreken of steekwoorden voor je verhaal) Hou zelf op papier het overzicht van je presentatie bij de hand, dan word je niet verrast door een dia die je even vergeten was (notitiepagina ook handig voor!) Geef je publiek genoeg tijd om de dia s te bekijken en las daarvoor stiltes in Ga er niet zonder meer vanuit dat illustraties voor zich spreken en licht deze dus toe Laat een illustratie alleen zien wanneer die je verhaal ondersteunt. Laat hem anders weer verdwijnen. Als je tijdens de presentatie op Z drukt (of op B als je een Engelse versie gebruikt) wordt het scherm zwart. Handig als je even de aandacht niet op het scherm gericht wil hebben. Nog een keer Z of B brengt de dia terug. Wanneer je niet de beschikking hebt over een data-projector, kun je de dia s ook afdrukken (zwart-wit/kleur) en op sheet kopiëren en tonen met de overheadprojector. Een ander alternatief is de presentatie op het kleine scherm van je computer te geven. Presenteren in het algemeen Ten slotte nog een aantal punten waar je bij elke presentatie op moet letten (of je die nu met of zonder PowerPoint geeft): Zorg voor een relevante inhoud en maak duidelijk wat nut / relevantie/toepassing van het onderwerp is. Zorg dat het verhaal dat je bij je presentatie wilt geven een heldere structuur heeft Zorg dat je je publiek boeit. Daarvoor kun je verschillende middelen gebruiken. Presenteren in de les 20

21 Voorbeelden: o Luister je verhaal op met voorbeelden, vergelijkingen, mooie toepasselijke citaten, anekdotes en de nodige humor o Toon duidelijk je eigen interesse voor het onderwerp o Sluit aan bij de ervarings- en belevingswereld van je publiek (bijv.: gebruik taal die begrijpelijk is voor je publiek) Zorg voor herhaling van belangrijke punten in je verhaal zodat die je publiek bijblijven. Zorg ook dat de rode draad door je verhaal steeds duidelijk is. Houd je aan de tijd die er voor de presentatie gegeven is en geef niet te veel informatie Let bij het spreken op de volgende dingen: o Spreek met een aangenaam en goed verstaanbaar volume o Spreek in een goed te volgen tempo o Articuleer goed o Spreek met een wisselende intonatie (levendig/ geen monotone stem) Let bij je houding/positie op het volgende: o Kies ervoor om te staan of te zitten, maar wissel niet voortdurend van houding tijdens je presentatie. Dat oogt onrustig. o Zorg dat je materialen op orde zijn en in de buurt liggen. Op die manier wordt o de aandacht niet onnodig afgeleid door gerommel met spullen o Zorg dat je niet met je handen staat te wiebelen. Je kunt iets. Tips voor opdrachten aan leerlingen Als het goed is, heb je met het geven van een PowerPoint presentatie ook leerlingen op een idee gebracht. Wanneer zij worden gevraagd voor de klas een verhaal te houden, kunnen ze dit goed ondersteunen met een PowerPoint presentatie. De praktische opdracht leent zich hier bijvoorbeeld erg goed voor. Een aantal voorbeelden: Je kunt leerlingen een spreekbeurt laten ondersteunen met een PowerPoint presentatie Je kunt groepjes leerlingen hoofdstukken uit een boek/examenbundel laten presenteren voor de klas m.b.v. PowerPoint. Met het uitprinten van al die presentaties, geef je de klas ook direct een handige samenvatting in handen. Een opdracht bij Geschiedenis: leerlingen krijgen de opdracht foute vraagstellingen te analyseren en bij een verbeterde vraagstelling goede deelvragen te formuleren. Daarvoor moeten ze ook literatuur raadplegen. Deze vragen presenteren ze m.b.v. PowerPoint en de opdracht is daarbij ook drie verschillende geraadpleegde bronnen te laten zien (bijvoorbeeld: tekst uit boek, beeld, en grafiek) Presenteren in de les 21

22 Gebruik van Powerpoint in onderwijs Gebruiksmogelijkheden van het programma PowerPoint Maken van presentatiemateriaal Powerpoint wordt vooral gebruikt voor het ondersteunen van de voordracht van een spreker. Een Powerpointpresentatie kan op verschillende manieren vertoond worden: er kunnen transparanten gemaakt voor de overheadprojector en de presentatie kan vertoond worden met behulp van een computer en beamer. In het laatste geval kan gebruik gemaakt van alle mogelijkheden van computerpresentaties, zoals gebruik van overgangseffecten, animaties (het stap voor stap opbouwen van een dia ), combinaties met beeld en geluid. Presentatiemateriaal wordt meestal gebruikt om de les, uiteenzetting inzichtelijk te maken voor studenten. Het presentatiemateriaal bevat dezelfde leerstof die mondeling wordt gepresenteerd, meestal in de vorm van een overzicht van de kernpunten. Meestal bevat zo n presentatie geen nieuwe informatie. Het presentatiemateriaal fungeert als hulpmiddel voor de spreker om de structuur van het verhaal vast te houden en helpt studenten om de lijn van de les te blijven volgen, waardoor ze de informatie beter kunnen plaatsen en zich deze uiteindelijk ook beter zullen herinneren. Belangrijk is dat de dia s alleen kernpunten weergeven, als er teveel informatie vertoond wordt leidt dat studenten juist af van de hoofdpunten. Bovendien draagt een gestage stroom dia s met tekstuele opsommingen weinig bij aan het vasthouden van de aandacht. Houdt het gebruik gedoseerd en probeer ook functionele visuele elementen op te nemen. Behalve het ondersteunen van de structuur van een les, kan een Powerpointpresentatie ook gebruikt worden om extra informatie aan te bieden. U kunt in Powerpoint heel gemakkelijk figuren opnemen, maar ook geluids- en videofragmenten. Dit vergroot uw mogelijkheden om informatie over te dragen enorm. Er zijn tenslotte veel onderwerpen die veel duidelijker overkomen als u ze kunt laten zien en horen dan wanneer u het alleen moet hebben van beschrijvingen. Presenteren in de les 22

23 Hulpmiddel bij het voorbereiden van uw les Tijdens het voorbereiden van uw les moet u de leerstof selecteren en ordenen. Een handig hulpmiddel hierbij is de overzichts-weergave waarin u de tekst van al uw dia s onder elkaar ziet. In deze overzichtsweergave kunt u snel tekst intypen, de volgorde van dia s veranderen, etc. U kunt sprekers notities maken bij uw dia s. Tijdens de voorstelling zijn deze aantekeningen niet te zien voor studenten, u kunt ze voor uzelf uitprinten. Als u later dezelfde voordracht nog eens moet houden is het handig dat uw notities en dia s bij elkaar opgeslagen zijn. Uw presentatie beschikbaar maken voor studenten: als hand-out of via Internet Powerpoint biedt de mogelijkheid om hand-outs af te drukken. Dit kan op verschillende manieren: zes dia s op een pagina of drie dia s zodat er meer ruimte is voor het maken van aantekeningen. Studenten vinden het vaak prettig om de dia s op papier te hebben. Studenten die anders de neiging zouden hebben om hele sheets over te schrijven, kunnen nu rustiger luisteren. Dit voordeel is het grootst wanneer studenten de hand-outs tijdens de uiteenzetting hebben, zodat ze er hun eigen aantekeningen bij kunnen maken. Een andere manier om uw presentatiemateriaal beschikbaar kunt maken voor uw studenten is door deze via Internet aan te bieden, bijvoorbeeld in een digitale leeromgeving. Als u zorgt dat uw presentatie enkele dagen vóór de cursus beschikbaar is, kunnen studenten zelf de sheets uitprinten. U kunt uw presentatie ook na afloop van de bijeenkomst op Internet plaatsen, studenten kunnen deze dan als naslagwerk nog eens rustig bekijken. Bedenk hierbij wel dat presentaties zelden voldoende informatie bevatten om zonder toelichting begrijpelijk te zijn. Meer dia s opnemen dan in een les te behandelen zijn, met de bedoeling dat studenten de overgebleven dia s dan maar zelf moeten bekijken zal in de meeste gevallen zinloos zijn. Of u uw presentatie nu print voor studenten of via Internet beschikbaar maakt, zorg altijd dat de presentatie ook achteraf herkenbaar is: vermeld de naam van de cursus, naam van de docent, onderwerp en datum. Overigens kunt u Powerpointpresentaties op twee manieren op Internet aanbieden. Als uw studenten beschikken over een computer waarop het programma Powerpoint is geïnstalleerd, kunt u het als downloadable Powerpointbestand aanbieden. Studenten kunnen dit zelf op hun computer afspelen en afdrukken. Voor studenten die geen Powerpoint op hun computer hebben maar wel een Internetbrowser, kunt u uw presentatie converteren naar HTML. U maakt er dan webpagina s van die studenten met hun browser Presenteren in de les 23

Presenteren met PowerPoint

Presenteren met PowerPoint Presenteren met PowerPoint Wouter van Joolingen Judith Janssen Marc Kropman Versie 1.0 september 2000 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM Instituut voor de lerarenopleiding Inhoudsopgave Inleiding... 1 Doelen...

Nadere informatie

PowerPoint XP voor Academische Vaardigheden

PowerPoint XP voor Academische Vaardigheden PowerPoint XP voor Academische Vaardigheden De handleiding is gebaseerd op de handleiding van lerarenopleiding van de UvA. Versie 2.1 september 2004 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM Faculteit der Geesteswetenschappen

Nadere informatie

Een eerste kennismaking

Een eerste kennismaking 27-2-2006 1 W erkstukken m a ken m et Po w erpo int Een eerste kennismaking PowerPoint is het presentatieprogramma van Microsoft waarmee we informatie, d.m.v. dia s, op een duidelijke manier kunnen presenteren.

Nadere informatie

Een eenvoudige PowerPoint presentatie maken: Een stappenplan

Een eenvoudige PowerPoint presentatie maken: Een stappenplan Een eenvoudige PowerPoint presentatie maken: Een stappenplan Je moet een PowerPoint (PPT) presentatie maken en je hebt geen idee hoe je eraan moet beginnen. Geen nood! Met dit stappenplan helpen we je

Nadere informatie

Powerpoint. Inleiding

Powerpoint. Inleiding Powerpoint Inleiding PowerPoint is een programma waarmee je op een handige manier presentaties kunt maken. Je kunt bijvoorbeeld tekst combineren met beeld en geluid en dit in de vorm van een serie dia

Nadere informatie

Microsoft PowerPoint Basics Hoe maak je een presentatie in Microsoft PowerPoint 2010? Handleiding voor kinderen

Microsoft PowerPoint Basics Hoe maak je een presentatie in Microsoft PowerPoint 2010? Handleiding voor kinderen Als je weet wat er komt, wat inhoud betreft, kijken bij maken van een spreekbeurt, kunnen we praten over jouw PowerPoint presentatie. Je hebt in de klas de basis handelingen op de computer al geleerd zoals:

Nadere informatie

Hoe moet je een prachtige presentatie maken?

Hoe moet je een prachtige presentatie maken? Hoe moet je een prachtige presentatie maken? www.meestermichael.nl Geef de presentatie een titel. Klik dit vak aan om jouw presentatie een ondertitel te geven. Hier kun je je presentatie een titel geven

Nadere informatie

1 Een presentatie bekijken

1 Een presentatie bekijken 1 Een presentatie bekijken PowerPoint is een programma om presentaties te maken. In dit hoofdstuk leer je om een bestaande presentatie te bekijken. Ook maak je enkele wijzigingen in een bestaande presentatie.

Nadere informatie

Cursus Powerpoint 2003

Cursus Powerpoint 2003 1a. Een presentatie opzetten Cursus Powerpoint 2003 Open Powerpoint en klik linksboven op Bestand en vervolgens op Nieuw. Rechts opent zich het menuscherm Nieuwe presentatie met daarin diverse opties om

Nadere informatie

File: M.Peters / Powerpoint 1

File: M.Peters / Powerpoint 1 PowerPoint 2003. File: M.Peters / Powerpoint 1 Een PowerPoint presentatie maken. Met behulp van een diapresentatie kun je een groep mensen informatie geven over een bepaald onderwerp of product. Een voorbeeld:

Nadere informatie

Verschillen met PowerPoint 2007

Verschillen met PowerPoint 2007 1 Verschillen met PowerPoint 2007 In dit bestand krijg je een overzicht van de verschillen met versie 2007 van PowerPoint. Zie je in het boek iets wat op jouw computer niet kan, kijk dan hier om te zien

Nadere informatie

Deel 1: PowerPoint Basis

Deel 1: PowerPoint Basis Deel 1: PowerPoint Basis De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 1 PowerPoint Basis

Nadere informatie

Microsoft Office 2003

Microsoft Office 2003 Computer Basis boek Microsoft Office 2003 Word, Excel en PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 7 Voorwoord 15 Deel 1 Werken in Office 2003 17 Deel 2 Word 2003 43 Deel 3 Excel 2003 117 Deel 4 PowerPoint

Nadere informatie

P O W E R P O I N T - onderdeel van Microsoft Office 2000 pakket (nl) De Windows versies van Powerpoint kunnen onderling afwijken

P O W E R P O I N T - onderdeel van Microsoft Office 2000 pakket (nl) De Windows versies van Powerpoint kunnen onderling afwijken P O W E R P O I N T - onderdeel van Microsoft Office 000 pakket (nl) De Windows versies van Powerpoint kunnen onderling afwijken DEEL I De zes basisstappen Met het programma Powerpoint kun je zelf een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 7 Voordat je begint... 8 Wat heb je nodig?... 9 Voor ouders, verzorgers en leraren... 10

Inhoudsopgave. Voorwoord... 7 Voordat je begint... 8 Wat heb je nodig?... 9 Voor ouders, verzorgers en leraren... 10 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Voordat je begint... 8 Wat heb je nodig?... 9 Voor ouders, verzorgers en leraren... 10 1. Je spreekbeurt voorbereiden 11 1.1 Een onderwerp kiezen... 12 1.2 Informatie verzamelen...

Nadere informatie

Microsoft Powerpoint 2010 STAPPENPLANNEN

Microsoft Powerpoint 2010 STAPPENPLANNEN Microsoft Powerpoint 2010 STAPPENPLANNEN STAP 1: MICROSOFT POWERPOINT 2010 STARTEN... 2 STAP 2: EEN BEGINDIA MAKEN... 2 STAP 3: EEN AFBEELDING TOEVOEGEN (LOCATIE VRIJ TE BEPALEN)... 3 STAP 4: ACHTERGRONDKLEUR

Nadere informatie

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office PowerPoint Basis PowerPoint openen 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office Klik op Microsoft PowerPoint 2010 Wacht nu tot het programma volledig is opgestart.

Nadere informatie

Handleiding bij de workshop Animatie in Microsoft PowerPoint Hoe maak je een animatie in Microsoft PowerPoint 2010? Handleiding voor kinderen

Handleiding bij de workshop Animatie in Microsoft PowerPoint Hoe maak je een animatie in Microsoft PowerPoint 2010? Handleiding voor kinderen Vorige keer hebben wij gesproken over het maken van een PowerPoint presentatie. Deze keer beginnen wij met de herhaling van de basis handelingen op de computer zoals: iets op je scherm aanwijzen iets op

Nadere informatie

PowerPoint 2010: rondleiding (deel 1)

PowerPoint 2010: rondleiding (deel 1) PowerPoint 2010: rondleiding (deel 1) Met PowerPoint kan men voorstellingen maken door middel van dia's die zijn gevuld met teksten, afbeeldingen, films, grafieken en geluiden. PowerPoint is een uitstekend

Nadere informatie

1. Kennismaken met Impress

1. Kennismaken met Impress 1. Kennismaken met Impress In deze module leert u: 1 Wat Impress is; 2 Impress starten; 3 Een nieuwe presentatie maken; 4 Instellingen van Impress wijzigen; 5 Opslaan en openen. 1 Wat is Impress? OpenOffice.org

Nadere informatie

presentatie maken in PowerPoint

presentatie maken in PowerPoint presentatie maken in PowerPoint basisvaardigheden ICT - bovenbouw basisonderwijs groep 6 tot en met 8 basiscursus PowerPoint Waar vind ik PowerPoint: start / alle programma s Klik om een titel te maken:

Nadere informatie

INHOUD POWERPOINT 2007

INHOUD POWERPOINT 2007 INHOUD POWERPOINT 2007 1 Introductie...1 1.1 Programma starten...1 1.1.1 Manier 1...1 1.1.2 Manier 2...1 1.2 Schermopbouw...1 1.3 Het lint...2 1.3.1 Het tabblad Start...2 1.3.2 Het tabblad Invoegen...2

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in PowerPoint 2010 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2011 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in PowerPoint 2010 van Hannie van

Nadere informatie

Deel 5: PowerPoint Scannend

Deel 5: PowerPoint Scannend Deel 5: PowerPoint Scannend De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 5 PowerPoint

Nadere informatie

9. Een fotoalbum maken

9. Een fotoalbum maken 323 9. Een fotoalbum maken PowerPoint is een programma waarmee u presentaties kunt maken. Een presentatie bestaat uit dia s. Deze dia s kunt u op een computerscherm bekijken, of met een beamer op een scherm

Nadere informatie

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn 2013

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn 2013 Opdracht 2: Een zorgboerderij voor Angela Tijdsplanning: 6 lesuren Inleiding: Angela is een jongedame van 24 jaar, met een licht verstandelijke beperking. Ze woont nog thuis bij haar ouders in Nijverdal.

Nadere informatie

PowerPoint: Presenteer je passie

PowerPoint: Presenteer je passie PowerPoint: Presenteer je passie pagina 1 2 3 4 5 6 totale cursus Wie aan PowerPoint denkt, denkt meestal aan een bedrijfspresentatie of een handleiding bij een referaat. Maar ook hobbyisten kunnen het

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 De website bij het boek 8 Introductie Visual Steps 8 Meer over andere Office 2010 -programma s

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 De website bij het boek 8 Introductie Visual Steps 8 Meer over andere Office 2010 -programma s Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 De website bij het boek... 8 Introductie Visual Steps... 8 Meer over andere Office 2010-programma s... 8 Wat heeft u nodig?... 9 Bonushoofdstuk... 9 Toets

Nadere informatie

HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN

HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Bas van Gestel, 16 januari 2005 Wat is MS Powerpoint? MS Powerpoint is een programma waarmee je digitale diavoorstellingen kunt maken, inclusief

Nadere informatie

Informatie gebruik Digi Bord

Informatie gebruik Digi Bord Informatie gebruik Digi Bord Aan de slag Schakel de pc en de beamer aan en het bord is te gebruiken. Het bord hoeft u niet apart aan te zetten. De pen is nu alleen te gebruiken als muis. Beamer De beamer

Nadere informatie

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn leerjaar 3

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn leerjaar 3 Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn leerjaar 3 Opdracht PowerPoint maken over voeding en meer bewegen voor ouderen Individueel, 150 minuten Inleiding: Gezonde voeding is voor iedereen belangrijk,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 7 Voordat je begint... 8 Wat heb je nodig?... 9 Voor ouders, verzorgers en leraren... 10

Inhoudsopgave. Voorwoord... 7 Voordat je begint... 8 Wat heb je nodig?... 9 Voor ouders, verzorgers en leraren... 10 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Voordat je begint... 8 Wat heb je nodig?... 9 Voor ouders, verzorgers en leraren... 10 1. Je spreekbeurt voorbereiden 11 1.1 Een onderwerp kiezen... 12 1.2 Informatie verzamelen...

Nadere informatie

5. Diavoorstellingseffecten

5. Diavoorstellingseffecten 5. Diavoorstellingseffecten Zoals u in de voorgaande modules heeft kunnen zien, is de overgang tussen opeenvolgende dia s in een presentatie steeds hetzelfde: de oude dia verdwijnt en de nieuwe dia komt

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Uw voorkennis 9 Hoe werkt u met dit boek?

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Uw voorkennis 9 Hoe werkt u met dit boek? Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 De website bij het boek... 11 Bonushoofdstukken...

Nadere informatie

VOORBLAD MAKEN. voorblad maken invoegen voorblad (achtergrond + indeling + afbeelding) Dit is de eenvoudigste optie.

VOORBLAD MAKEN. voorblad maken invoegen voorblad (achtergrond + indeling + afbeelding) Dit is de eenvoudigste optie. VOORBLAD MAKEN Een voorblad maken is een afronding voor je boek. Meestal begin je dan ook met het schrijven van je boek en wacht je met het voorblad als laatste (de slagroom op je toetje). Op een voorblad

Nadere informatie

Mini Word-cursus. Paginanummers. Opmaakprofielen. Inhoudsopgave

Mini Word-cursus. Paginanummers. Opmaakprofielen. Inhoudsopgave Mini Word-cursus Paginanummers Opmaakprofielen Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Paginanummering 4 Kopteksten en voetteksten 5 Opmaakprofielen 6 Opmaakprofielen toepassen 6 Opmaakprofielen

Nadere informatie

6. Uitvoer. 6.1 Een presentatie afdrukken

6. Uitvoer. 6.1 Een presentatie afdrukken 6. Uitvoer In de meeste gevallen zult u een presentatie af willen spelen op een computerscherm of, met behulp van een beamer, op een groot projectiescherm. In sommige gevallen is het echter handig om de

Nadere informatie

Een korte handleiding door Frederic Rayen

Een korte handleiding door Frederic Rayen Een korte handleiding door Frederic Rayen Van installeren tot het gebruik P a g i n a 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe AbiWord version 2.8.6 installeren?... 4 Schermonderdelen... 5 Uitleg bij elke werkbalk...

Nadere informatie

Basistechnieken Microsoft Excel in 15 minuten

Basistechnieken Microsoft Excel in 15 minuten Basistechnieken Microsoft Excel in 15 minuten Microsoft Excel is een rekenprogramma. Je kan het echter ook heel goed gebruiken voor het maken van overzichten, grafieken, planningen, lijsten en scenario's.

Nadere informatie

MODULE 6: Presentaties met PowerPoint 2002

MODULE 6: Presentaties met PowerPoint 2002 MODULE 6: Presentaties met PowerPoint 2002 Het is verstandig om de bestanden op te slaan op de server en op diskette Als je klaar bent, teken je de taken af op de lijst Afdrukken dien je te bewaren! WEEK

Nadere informatie

Audio en video. Oefening 4B

Audio en video. Oefening 4B Audio en video In deze oefening voeg je een videoen een audiobestand toe aan een aftiteling van een film. Voor audio en video zijn slechts enkele basisfuncties beschikbaar zoals 'start', 'stop' en 'herhaal'.

Nadere informatie

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker De tekstverwerker De tekstverwerker is een module die u bij het vullen van uw website veel zult gebruiken. Naast de module tekst maken onder andere de modules Aankondigingen en Events ook gebruik van de

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Inhoud Inleiding... 2 1. Image Manager hoofdscherm...3 1.1 Onderdelen van het venster...3 1.2 Het scherm veranderen...3 1.2.1

Nadere informatie

Voorbereidingen voordat je alles in een presentatie zet.

Voorbereidingen voordat je alles in een presentatie zet. Een sprekend boek maken in Powerpoint. Inleiding Een sprekend boek kan een goed hulpmiddel zijn bij de taalverwerving van jonge kinderen. Denk aan luisteroefeningen, de herbeleving van een excursie en

Nadere informatie

Hoofdstuk 21: Diaovergangen en animaties

Hoofdstuk 21: Diaovergangen en animaties Hoofdstuk 21: Diaovergangen en animaties 21.0 Inleiding Als ze op de juiste manier gebruikt worden, kunnen animaties je presentaties duidelijker, interessanter en, waar dat aangewezen is, plezieriger maken.

Nadere informatie

Microsoft PowerPoint is een programma om presentaties en diavoorstellingen te maken.

Microsoft PowerPoint is een programma om presentaties en diavoorstellingen te maken. POWERPOINT WAT IS POWERPOINT Microsoft PowerPoint is een programma om presentaties en diavoorstellingen te maken. WAAROM POWERPOINT Het wordt gebruikt om mensen te informeren en animeren door middel van

Nadere informatie

SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT

SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT Computervaardigheden Gebruik muis K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 bewegen met de muis slepen met de muis (L-muisknop ingedrukt houden) enkel klikken met L-muisknop

Nadere informatie

Een PowerPoint-presentatie op twee monitoren (Gedeeltelijk overgenomen van de website van Microsoft)

Een PowerPoint-presentatie op twee monitoren (Gedeeltelijk overgenomen van de website van Microsoft) 1. Weergeven van een PowerPoint-presentatie op twee monitoren? Met behulp van Liturgie hebben wij een presentatie aangemaakt van Psalm 150:1 en 2. 2. Weergeven van een PowerPoint-presentatie op twee monitoren?

Nadere informatie

Aanmaken en gebruiken van een PowerPoint-model (Gedeeltelijk overgenomen van de website van Microsoft)

Aanmaken en gebruiken van een PowerPoint-model (Gedeeltelijk overgenomen van de website van Microsoft) 1. Welke stappen moeten er precies worden uitgevoerd om een sjabloon te maken? U opent een nieuwe, lege presentatie (knop Nieuw, werkbalk Standaard). Ga eerst naar de modelweergave via het menu Beeld.

Nadere informatie

EBUILDER HANDLEIDING. De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl. info@exed.nl EXED CMS UITLEG

EBUILDER HANDLEIDING. De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl. info@exed.nl EXED CMS UITLEG EBUILDER HANDLEIDING De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl info@exed.nl 1 INHOUDSOPGAVE Inleiding Een korte introductie over het Ebuilder» Navigatie» Snelnavigatie Pagina s Hier vind

Nadere informatie

Je ziet het ontwerpscherm voor je. Ontwerpen is actief en dat zie je aan de linkeronderkant van je scherm net boven de taakbalk.

Je ziet het ontwerpscherm voor je. Ontwerpen is actief en dat zie je aan de linkeronderkant van je scherm net boven de taakbalk. Inhoudsopgave frontpage 2003... 2 een thema gebruiken... 4 afbeeldingen op de pagina zetten... 5 knoppen maken... 8 knoppen maken in linkerframe... 10 een tabel maken... 12 opdrachten... 14 een fotopagina

Nadere informatie

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen.

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. MS PowerPoint Les 2 Sjablonen (Templates) Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. In PowerPoint beschikken we over honderden

Nadere informatie

26. Dia-overgangen en animaties

26. Dia-overgangen en animaties 689 26. Dia-overgangen en animaties Uw presentatie wordt levendiger als u een paar speciale effecten toepast die PowerPoint te bieden heeft. U kunt bijvoorbeeld dia-overgangen aanbrengen. Een dia-overgang

Nadere informatie

POWERPOINT 2003. Module 6 ECDL

POWERPOINT 2003. Module 6 ECDL POWERPOINT 2003 Module 6 ECDL PowerPoint 2003 Inhoud Inhoud 1 Introductie Microsoft PowerPoint 1 2 Vanuit een lege presentatie starten 25 3 Een presentatie aankleden 49 4 Diaontwerp en overgangen 57 5

Nadere informatie

De tekst staat nu aan de linkerkant. De tekst staat nu aan de rechterkant. De tekst staat nu in het midden.

De tekst staat nu aan de linkerkant. De tekst staat nu aan de rechterkant. De tekst staat nu in het midden. 1. Uitlijnen Uitlijnen: De manier waarop een regel wordt getoond. Dit kan op vier verschillende manieren. We geven hieronder vier voorbeelden. A. Links uitlijnen De tekst staat nu aan de linkerkant. B.

Nadere informatie

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher De inhoud van Muismedia websites wordt ingevoerd en gewijzigd met behulp van een zogenaamd Content Management Systeem (CMS): de ContentPublisher.

Nadere informatie

1. Open het programma KompoZer Het grote witte vlak is een nog lege webpagina. Deze gaan we nu van inhoud voorzien.

1. Open het programma KompoZer Het grote witte vlak is een nog lege webpagina. Deze gaan we nu van inhoud voorzien. Minicursus KompoZer In deze cursus ga je leren werken met het computerprogramma KompoZer. Stapsgewijs maak je een voorbeeldsite. Daarna kun je alles wat je geleerd hebt gebruiken om je eigen website te

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET MAKEN VAN EEN DIGITAAL PRENTENBOEK 1. POWERPOINT STARTEN

HANDLEIDING VOOR HET MAKEN VAN EEN DIGITAAL PRENTENBOEK 1. POWERPOINT STARTEN HANDLEIDING VOOR HET MAKEN VAN EEN DIGITAAL PRENTENBOEK 1. POWERPOINT STARTEN 1. Open het programma Microsoft Office PowerPoint door op start te klikken. Klik op alle programma s, vervolgens klik je op

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 7d: Elektronisch presenteren: PowerPoint 2003. AL7d. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 7d: Elektronisch presenteren: PowerPoint 2003. AL7d. Jos Gils Erik Goossens Info-books AL7d Toegepaste Informatica Deel 7d: Elektronisch presenteren: PowerPoint 2003 Jos Gils Erik Goossens Hoofdstuk 4 Een presentatie uitvoeren 4.1 Probleemstelling Wanneer je de inhoud van een

Nadere informatie

Vragen opmaken in de editor

Vragen opmaken in de editor Vragen opmaken in de editor De tekstvakken van WTMaak zijn in versie 5.0 opgebouwd volgens de HTML5-methode. Hiermee kunt u direct zien wat u invoegt of opmaakt, de zogenaamde WYSIWYG methode (What You

Nadere informatie

- ict leerlijnen Springplank Heusden-Zolder -

- ict leerlijnen Springplank Heusden-Zolder - Elementaire leerstof Aanvullende leerstof 1. Een positieve houding tegenover ict aannemen 1.1 Beseffen dat ict mogelijkheden en beperkingen heeft. 1.2 Apparatuur met zorg behandelen. De bedieningsvoorschriften

Nadere informatie

ICT ICT 01. Voordat je begint met het maken van een tekst. moet je weten wat het toetsenbord kan. J.P.Siebelink. Office 2003

ICT ICT 01. Voordat je begint met het maken van een tekst. moet je weten wat het toetsenbord kan. J.P.Siebelink. Office 2003 ICT J.P.Siebelink Office 2003 ICT 01 Voordat je begint met het maken van een tekst moet je weten wat het toetsenbord kan Wat ga je doen? Door deze kaarten allemaal te maken weet je zeker dat je goed genoeg

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. Interactieve multimedia

Cursus Onderwijs en ICT. Interactieve multimedia Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 2, deel 17 (versie 1.0 NL 18-12-2010) Interactieve multimedia door Serge de Beer Inleiding Foto s, video en geluid zijn allemaal prachtige media om mee te leren. Maar nog

Nadere informatie

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren Inleiding Voor u ziet u de handleiding van TYPO3 van Wijngaarden AutomatiseringsGroep. De handleiding geeft u antwoord geeft op de meest voorkomende vragen. U krijgt inzicht in het toevoegen van pagina

Nadere informatie

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 2010

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Verschillende versies... 11 Uw voorkennis... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 De volgorde van lezen...

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Uw voorkennis... 11 De volgorde van lezen... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 Website... 13 Toets

Nadere informatie

PowerPoint 1:... 5:... 2:... 6:... 3:... 7:... 4:... 8:...

PowerPoint 1:... 5:... 2:... 6:... 3:... 7:... 4:... 8:... 1 1 De werkomgeving PowerPoint 2 3 8 4 7 Opdracht: vul de schermonderdelen aan. 6 5 1:... 5:... 2:... 6:... 3:... 7:... 4:... 8:... Thema s in PowerPoint Om je PowerPoint een snelle en leuke lay-out te

Nadere informatie

Handleiding Website beheersysteem

Handleiding Website beheersysteem Handleiding Website beheersysteem Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Inloggen...4 3. De startpagina...5 3.1. Startpagina menu...5 3.2. Bovenbalk...6 4. Menu en Pagina's...7 4.1. Een nieuwe pagina toevoegen...8

Nadere informatie

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007 Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007 1. Raster en hulplijnen Klik met rechter muisknop in een lege dia Klik in het afrolmenu op Raster en hulplijnen en stel onderstaande eigenschappen in 2.

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 1, deel 10 (versie 1.0 NL 19-5-2010) digitaal leermateriaal maken door Serge de Beer Inleiding Tot nu toe hebben we in deze cursus al een aantal mogelijkheden gezien voor

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding PowerPoint 2013

www.dubbelklik.nu Handleiding PowerPoint 2013 www.dubbelklik.nu Handleiding PowerPoint 2013 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Klikpuzzel - PP 2007 & 2010

Klikpuzzel - PP 2007 & 2010 Klikpuzzel - PP 2007 & 2010 Voor PP 2010 : Volg alle punten die in het zwart staan. Deze gelden zowel voor PP 2007 als voor 2010. Enkel als er iets verschillend is voor PP 2010 zet ik dit het blauw. 1.

Nadere informatie

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010 Het Wepsysteem Het Wepsysteem is een content management systeem, een systeem om zonder veel kennis van html of andere internettalen een website te onderhouden en uit te breiden. Met het Content Management

Nadere informatie

Het nieuwe PowerPoint

Het nieuwe PowerPoint PowerPoint is hét universele presentatieprogramma dat wereldwijd in het bedrijfsleven, op school, in verenigingen enzovoort gebruikt wordt. Hoewel de software zich vrij eenvoudig laat bedienen, zijn er

Nadere informatie

Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak

Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak Disclaimer: Ik ben niet verbonden aan Shakespeak of het bedrijf dat Shakespeak produceert. Deze handleiding is geschreven op basis van mijn eigen ervaringen

Nadere informatie

Sneltoetsen in apps, Windows 10

Sneltoetsen in apps, Windows 10 Sneltoetsen in apps, Windows 10 W016 Categorie Toets Handeling Voor instellingen Windows-logotoets Instellingen openen Voor instellingen +I Voor instellingen Backspace Teruggaan naar de startpagina van

Nadere informatie

PowerPoint 2010: rondleiding (deel 2)

PowerPoint 2010: rondleiding (deel 2) PowerPoint 2010: rondleiding (deel 2) Afbeeldingen en multimedia Afbeeldingen Afbeeldingen toevoegen uit illustratie Men kan een afbeelding uit het taakvenster illustraties opnemen als men een dia-indeling

Nadere informatie

196 CEWE *)zie einde les

196 CEWE *)zie einde les www.sencomp.nl 196 CEWE *)zie einde les laatst gewijzigd 29 oktober 2012 Uw keuze voor het maken van een fotoboek met CEWE. Deze cursus bestaat uit 5 delen.indien u gekozen heeft voor Hema lees Hemafotoboek

Nadere informatie

PDF XCHANGE EDITOR Waarom PDF XHCANGE Editor?

PDF XCHANGE EDITOR Waarom PDF XHCANGE Editor? PDF XCHANGE EDITOR PDF XHCANGE editor is een programma om PDF bestanden te lezen en te bewerken. Deze handleiding is geschreven voor versie 5.5 van PDF XCHANGE editor. Als je een andere versie gebruikt

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-21 Muistechnieken... 1-21 Windows Verkenner... 1-22

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-21 Muistechnieken... 1-21 Windows Verkenner... 1-22 Inhoudsopgave Module 1 Basisvaardigheden Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-7 Lint... 1-7 Backstage... 1-10 Knopafbeeldingen in het lint... 1-13 Werkbalk Snelle toegang... 1-14 Scherminfo... 1-14 Miniwerkbalk...

Nadere informatie

12. Presenteren met Impress

12. Presenteren met Impress 341 12. Presenteren met Impress Een moderne presentatie kunt u op verschillende manieren bekijken: - met een beamer op een projectiescherm of -wand; - als dia op een beeldscherm; - op een televisie; -

Nadere informatie

SpITs. Sneltoetsen. Toetsen voor het werken met documenten Nieuw document aanmaken. Tekst, opmaak specifieke elementen zoeken

SpITs. Sneltoetsen. Toetsen voor het werken met documenten Nieuw document aanmaken. Tekst, opmaak specifieke elementen zoeken Sneltoetsen Bewerking Toetsen Toetsen voor het werken met documenten Nieuw document aanmaken CTRL + N Document openen CTRL + O Document sluiten CTRL + W Document splitsen ALT + CTRL + S Document opslaan

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 3 Sneltoetsen Excel voor windows... 4. Sneltoetsen Excel voor MAC... 6. Functietoetsen... 6

Inhoudsopgave. Voorwoord... 3 Sneltoetsen Excel voor windows... 4. Sneltoetsen Excel voor MAC... 6. Functietoetsen... 6 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Sneltoetsen Excel voor windows... 4 Sneltoetsen Excel voor MAC... 6 Functietoetsen... 6 Navigeren en schuiven in een blad of werkmap... 6 Afdrukvoorbeelden bekijken en afdrukken...

Nadere informatie

Migreren naar Access 2010

Migreren naar Access 2010 In deze handleiding Het uiterlijk van Microsoft Access 2010 verschilt aanzienlijk van Access 2003. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u niet te veel tijd hoeft te besteden aan het leren werken

Nadere informatie

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2010

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2010 Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2010 Belangrijk!!! De 2 animaties "Samenvouwen" en "Uittrekken", die nodig zijn om het boek te maken, ontbreken in de versie PP 2010. Daarom is het nodig dat

Nadere informatie

Leer- en Doegids: Een nieuwe presentatie in Power Point 2007 DEEL III: VAN GEANIMEERDE PRESENTATIE tot

Leer- en Doegids: Een nieuwe presentatie in Power Point 2007 DEEL III: VAN GEANIMEERDE PRESENTATIE tot Leer- en Doegids: Een nieuwe presentatie in Power Point 2007 DEEL III: VAN GEANIMEERDE PRESENTATIE tot DIAVOORSTELLING Prof. W.Leirman We openen opnieuw Power Point, ofwel via Start > ofwel via Start >

Nadere informatie

Sneltoetsen. 1. Inleiding

Sneltoetsen. 1. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie

Basiskennis van PowerPoint

Basiskennis van PowerPoint Basiskennis van PowerPoint Pow erpoint is een krachtige toepassing voor presentaties. Om Pow erpoint echter zo doeltreffend mogelijk te kunnen gebruiken, hebt u eerst enige basiskennis nodig. In deze zelfstudie

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 13

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 13 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 De volgorde van lezen... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 Website... 11 Toets uw

Nadere informatie

Deel 7: PowerPoint. Presentaties gemakkelijker maken

Deel 7: PowerPoint. Presentaties gemakkelijker maken Deel 7: PowerPoint Presentaties gemakkelijker maken De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen

Nadere informatie

www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat

www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat laatst gewijzigd 27 oktober 2012 Uw keuze voor het maken van een fotoboek met software van Kruidvat. Deze cursus bestaat uit 5 delen. Deel 1 Foto's voor uw fotoboek

Nadere informatie

Aanvullend bestand Mooie presentaties en spreekbeurten maken in PowerPoint

Aanvullend bestand Mooie presentaties en spreekbeurten maken in PowerPoint 1 Aanvullend bestand Mooie presentaties en spreekbeurten maken in PowerPoint In dit bestand vind je verschillen met Mooie presentaties en spreekbeurten maken in PowerPoint en PowerPoint 2016. Als je Windows

Nadere informatie

Snel een begin maken met Front-Page voor een eigen website. blad 1

Snel een begin maken met Front-Page voor een eigen website. blad 1 Snel een begin maken met Front-Page voor een eigen website. blad 1 Je gaat zelf een eenvoudige web site maken en zult deze eerst op papier moeten ontwerpen. Je maak een met daaronder sub-pagina s en eventueel

Nadere informatie

Deel 1 Werken in Office 2007 15. Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45. Deel 3 Aan de slag met Excel 2007 131

Deel 1 Werken in Office 2007 15. Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45. Deel 3 Aan de slag met Excel 2007 131 Computer Basis boek Office 2007 Word, Excel & PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 5 Voorwoord 13 Deel 1 Werken in Office 2007 15 Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45 Deel 3 Aan de slag met Excel 2007

Nadere informatie

E.M. van Nieuwaal. Frontpage 2003. Jouw vak op het leerlingenweb. Copyright 2008. http://cursus.anguillanova.nl

E.M. van Nieuwaal. Frontpage 2003. Jouw vak op het leerlingenweb. Copyright 2008. http://cursus.anguillanova.nl Frontpage 2003 Jouw vak op het leerlingenweb E.M. van Nieuwaal Copyright 2008 http://cursus.anguillanova.nl Inleiding... 3 1. Ontwerp een sitemap... 4 2. Index.htm... 4 3. Nieuwe pagina s maken... 7 4.

Nadere informatie

Inhoud Basiscursus PowerPoint 2010 NL-NL

Inhoud Basiscursus PowerPoint 2010 NL-NL Inhoud Basiscursus PowerPoint 2010 NL-NL Hoofdstuk 1 Nieuw in PowerPoint... 1-7 Office knop... 1-7 Lint... 1-8 Knopafbeeldingen in het lint... 1-12 Werkbalk Snelle toegang... 1-12 Scherminfo... 1-13 Miniwerkbalk...

Nadere informatie

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd Introductie Deze handleiding heeft tot doel een eenvoudige stap voor stap handleiding te zijn voor eindgebruikers van CMS Made Simple

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: SmartArt voor bedrijfsgrafieken

Hoofdstuk 6: SmartArt voor bedrijfsgrafieken Hoofdstuk 6: SmartArt voor bedrijfsgrafieken 6.0 Introductie Verwar SmartArt niet met de gelijknamige WordArt. Waar WordArt je tekst laat afbeelden, met behulp van een grote verscheidenheid van verschillende

Nadere informatie