Jaarverslag. Samen sterk voor later - -

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag. Samen sterk voor later - -"

Transcriptie

1 Jaarverslag Samen sterk voor later - - -

2

3 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Jaarverslag 2014 Jaarverslag

4

5 Met een extra papiertje op zak, verbeter je je kansen op de arbeidsmarkt. Je kunt nog zo veel ervaring hebben, werkgevers willen toch een diploma zien. En ik vind het ook gewoon leuk om een cursus te doen. Je steekt er altijd wat van op. Eric Pietersen Leeftijd: 41 jaar Cursus: basisopleiding glazenwasser Jaarverslag

6 6 BPF Schoonmaak

7 Inhoudsopgave Woord van het bestuur 9 Belangrijke cijfers 10 Organisatie 14 Verslag van het bestuur Communicatie Financieel beleid Beleggingen Risicobeheer Veranderingen in de regels Pensioenbeheer Goed pensioenfondsbestuur Vooruitblik Verslag van de auditcommissie Oordeel van het verantwoordings orgaan 37 Jaarrekening Balans per 31 december Staat van baten en lasten over Kasstroomoverzicht over Algemene toelichting 47 Toelichting op de balans 55 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen 78 Toelichting op de staat van baten en lasten 78 Vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening door het bestuur 85 Overige gegevens 88 Statutaire regeling voor de bestemming van het saldo van baten en lasten 88 Actuariële verklaring 89 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 90 Jaarverslag

8 Voorwoord 8 BPF Schoonmaak

9 Sector in ontwikkeling In dit jaarverslag vertellen we u hoe het ging in Ook leest u hier verhalen van mensen die werken in de schoonmaakbranche. Dit zijn allemaal mensen die een opleiding volgen. Of al een diploma hebben gehaald. Wist u dat er veel opleidingen zijn voor schoonmakers en glazenwassers? BPF Schoonmaak vindt het belangrijk dat u zich blijft ontwikkelen. Dat is niet alleen goed voor uw werk. Maar ook voor uzelf. De mensen die werken voor het pensioenfonds, volgen ook vaak een opleiding. Zo kunnen zij hun werk goed blijven doen. Want de pensioensector blijft veranderen. In 2014 is er veel veranderd. Er is nu bijvoorbeeld een nieuwe wet. Daardoor is ons bestuur veranderd. Het bestuur bestaat nu uit twee delen. We hebben een niet-uitvoerend bestuur en een uitvoerend bestuur. Ieder heeft zijn eigen taken en gezamenlijk nemen we besluiten. Met de economie ging het in 2014 wat beter. Toch hebben we nog te weinig geld. Dat komt doordat de rente laag is. We moeten meer geld hebben om nu en later alle pensioenen te kunnen uitbetalen. Ieder jaar wordt alles duurder: boodschappen, elektriciteit, huur. Voor hetzelfde geld kun je minder kopen. Dat noemen we inflatie. Eind 2014 hadden we genoeg geld om de pensioenen in 2015 voor een deel mee te laten groeien met de inflatie. De pensioenen zijn met 0,31 procent verhoogd. Wij weten dat pensioen ingewikkeld is. En dat veel mensen er vragen over hebben. Daarom proberen wij alles zo goed mogelijk uit te leggen. In 2014 hebben wij de Pensioenkrant verbeterd en is onze website vernieuwd. Ook sturen we u een kaart als u jarig bent. Mensen bellen ons nu vaker en er komen meer mensen op onze website. De komende jaren zal er nog meer veranderen in de pensioensector. Bij BPF Schoonmaak blijven we leren. Zodat we uw pensioen zo goed mogelijk kunnen regelen. En u daarover kunnen informeren. Zo staan we samen sterk voor later. Het bestuur Jaarverslag

10 Belangrijke cijfers (bedragen in duizenden euro s) Hiernaast ziet u de belangrijkste cijfers van BPF Schoonmaak. U ziet hoe het ging in 2014, maar ook hoe het ging in de jaren daarvoor. Aantal werkgevers en werknemers Aantal aangesloten werkgevers in jaar Aantal aangesloten werkgevers einde jaar Aantal actieve deelnemers in jaar Aantal actieve deelnemers einde jaar Aantal gewezen deelnemers einde jaar Aantal pensioengerechtigden (einde jaar) Ouderdomspensioen Partnerpensioen Wezenpensioen Arbeidsongeschiktheidspensioen Prepensioen Opbouwpercentage per dienstjaar Ouderdomspensioen 1,67 1,75 2,05 2,05 2,05 10 BPF Schoonmaak

11 Premie (als percentage van de pensioengrondslag) Ouderdomspensioen 20,75% 21,0% 21,0% 18,5% 17,7% Overgangsregeling 1,3% 0,9% 0,9% 0,9% 1,7% Pensioenuitvoering Feitelijke premie Kostendekkende premie Gedempte premie Uitkeringen Pensioenuitvoeringskosten Beleggingen Belegd vermogen Opbrengst beleggingen / Beleggingskosten Beleggingsrendement (in procenten) 10,1% 2,4% 10,0% 2,6% 6,6% 1 De opbrengst beleggingen onder aftrek van kosten vermogensbeheer is Jaarverslag

12 Belangrijke cijfers Beleggingsrendement, incl. risicoafdekking (in procenten) 25,5% -/- 2,1 % 12,4% 10,7% 13,1% Beleggingsrendement benchmark (in procenten) 9,5% 2,1% 10,1% 2,1% 6,6% Z-score 0,43 0,25 -/- 0,04 0,40 0,01 Performancetoets 2 0,47 1,74 0,76 0,16 0,00 Vermogen, verplichtingen en solvabiliteit Pensioenvermogen Pensioenverplichtingen Stichtingskapitaal en reserves Vereist eigen vermogen Reservetekort of overschot -/ / / / / Vervangende interest (RTS) verplichtingen (in procenten) 2,1% 2,9% 2,6% 2,8% 3,4% Duration verplichtingen Aanwezige dekkingsgraad (in procenten) 108,9% 106,2% 103,2% 98,7% 107,7% Vereiste dekkingsgraad (in procenten) 112,3% 110,9% 111,1% 111,4% 111,3% Reële dekkingsgraad (in procenten) 69,1% 65,8% 60,9% 53,6% 62,2% 2 Vanaf 2014 is het zogenaamde vrijheidsbesluit van 1,28 (correctiefactor) niet langer van toepassing. De performancetoets kan als gehaald worden beschouwd indien deze hoger is dan -1,28. De vergelijkende cijfers zijn nog bepaald inclusief de correctiefactor van 1,28. Aanpassing (opgebouwde) pensioenen Toeslag actieven (in procenten) 0,31% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% Toeslag inactieven (in procenten) 0,31% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 12 BPF Schoonmaak

13 Jaarverslag

14 Organisatie Afbeelding 1 Opbouw BPF Schoonmaak Adviescommissie bezwaarschriften en vrijstellingsbesluiten Geschillencommissie BPF Schoonmaak Bestuur Niet-uitvoerend bestuur: Dagelijks bestuur Uitvoerend bestuur Auditcommissie Verantwoordingsorgaan Wat is BPF Schoonmaak? Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf (BPF Schoonmaak) bestaat sinds 4 januari 1968 en is gevestigd in Utrecht. Het fonds is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel in Utrecht onder nummer Het fonds is aangesloten bij de Pensioenfederatie. De Pensioenfederatie is de belangenorganisatie voor alle pensioenfondsen in Nederland. Wat doet BPF Schoonmaak? BPF Schoonmaak wil een pensioen uitkeren aan iedereen die is aangesloten. Dat zijn onze deelnemers en gepensioneerden. Deelnemers zijn: werknemers die pensioen opbouwen bij BPF Schoonmaak (ex-)werknemers die eerder pensioen opbouwden bij BPF Schoonmaak van ons. Dat noemen we partnerpensioen of wezenpensioen. En kunt u niet meer werken, omdat u arbeidsongeschikt bent? Dan bouwt u bij ons misschien pensioen op zonder premie te betalen. Organisaties die samenwerken in BPF Schoonmaak BPF Schoonmaak heeft een bestuur en een verantwoordingsorgaan. De mensen in het bestuur en het verantwoordingsorgaan vertegenwoordigen de werkgevers, werknemers en gepensioneerden. Zij komen uit de volgende organisaties: namens de werkgevers: Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten (OSB) namens de werknemers: FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen één bestuurslid vertegenwoordigt de gepensioneerden Commissie Vermogensbeheer Extern adviseur Vermogensbeheer Commissie Pensioenbeheer Commissie Communicatie Bindend advies Oordeel (Verantwoordingsorgaan) /Toezicht (Auditcommissie) Advies Gepensioneerden zijn mensen die een uitkering van het fonds ontvangen. Bent u aangesloten bij BPF Schoonmaak? Dan betalen u en uw werkgever premie voor uw pensioen. Wij beheren en beleggen dit geld. Met de opbrengst betalen wij pensioenen. Dat is niet alleen ouderdomspensioen. Als u komt te overlijden, krijgen uw partner en kinderen misschien pensioen Nieuw bestuursmodel Op 1 juli 2014 is het bestuursmodel van het fonds veranderd. Dit is gedaan omdat de wet werd veranderd. Het bestuur bestaat nu uit twee delen. Het eerste deel is het niet-uitvoerend bestuur. Het andere deel is het uitvoerend bestuur. Het totale bestuur neemt de beslissingen. Het niet-uitvoerend bestuur controleert wat het uitvoerend bestuur doet. En bekijkt of de manier 14 BPF Schoonmaak

15 waarop alles verloopt juist is en beter kan. De twee delen zijn samen verantwoordelijk voor het pensioenfonds. Het uitvoerend bestuur bestaat uit twee onafhankelijke bestuurders. Het niet-uitvoerend bestuur bestaat uit zes vertegenwoordigers en een onafhankelijk voorzitter. Drie vertegenwoordigen de werkgevers, twee de deelnemers en één de gepensioneerden. De niet-uitvoerend bestuurders controleren samen of alles juist verloopt. Op afbeelding 1 (links) ziet u hoe het bestuur van BPF Schoonmaak nu in elkaar zit. Wie zaten er in 2014 in het bestuur? Bestuur Bestuursleden worden benoemd voor vier jaar. Die periode kan het bestuur twee keer verlengen met vier jaar. Het is niet de bedoeling dat bestuursleden allemaal tegelijk aftreden. Dat doen ze om de beurt. Nieuwe bestuursleden Per 1 september 2014 is werknemersvoorzitter M. Martens in een andere sector gaan werken. De heer D. Muusers is hem opgevolgd als bestuurslid. Per 1 januari 2015 is werkgeversvoorzitter J. Koen afgetreden. Mevrouw E. von Weiler is zijn opvolger als werkgeversbestuurslid. Sinds 1 januari 2014 zit de heer R. Sprenkels als werkgeversvertegenwoordiger in het bestuur. Het bestuur krijgt hulp van commissies. Dat zijn: de commissie Vermogensbeheer de commissie Pensioenbeheer de commissie Communicatie Andere commissies en groepen zijn: het verantwoordingsorgaan de auditcommissie de geschillencommissie BPF Schoonmaak werkt samen met: APG Rechtenbeheer N.V. voor de pensioenadministratie, -communicatie en bestuursondersteuning Syntrus Achmea Vermogensbeheer B.V. voor het vermogens beheer Northern Trust Global Services Limited voor de beleggings administratie Het Nederlands Compliance Instituut als compliance officer Towers Watson Netherlands N.V. als certificerend actuaris Deloitte Accountants B.V. voor de controle van het jaarwerk Niet-uitvoerend bestuur Functie in bestuur Sinds Tot Namens Harrie Penders Onafhankelijk voorzitter Hans Koen Werkgeversvoorzitter OSB Mari Martens Werknemersvoorzitter FNV Bondgenoten Thérèse Schets * Bestuurslid Pensioengerechtigden Evelyne Simons ** Bestuurslid OSB Ruud Sprenkels Bestuurslid OSB Daan Muusers Bestuurslid FNV Bondgenoten Harm Roeten Bestuurslid CNV Vakmensen Esther von Weiler Aspirant-bestuurslid OSB Uitvoerend bestuur Functie in bestuur Sinds Tot Namens Gijs Vermeulen Uitvoerend bestuurslid OSB, FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen Elly Kwakkelstein Uitvoerend bestuurslid OSB, FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen * Thérèse Schets is beoogd werknemersvoorzitter en lid dagelijks bestuur vanaf , namens de mensen die pensioen krijgen. ** Evelyne Simons is beoogd werkgeversvoorzitter en lid dagelijks bestuur vanaf , namens OSB. Jaarverslag

16 Organisatie Wat doen de bestuurscommissies? Commissie Communicatie De commissie Communicatie adviseert het bestuur hoe BPF Schoonmaak pensioenzaken het best kan uitleggen. De commissie maakt daarvoor plannen: één voor de korte termijn en één voor de lange termijn. In het hoofdstuk Communicatie op pagina 21 leest u wat de commissie Communicatie in 2014 heeft gedaan. Commissieleden Evelyne Simons (voorzitter) Thérèse Schets Esther von Weiler (aspirant-lid) Elly Kwakkelstein Commissie Vermogensbeheer De commissie Vermogensbeheer adviseert het bestuur hoe ze het geld het best kunnen beleggen. In het hoofdstuk Beleggingen op pagina 25 leest u wat de commissie Vermogensbeheer in 2014 heeft gedaan. Commissieleden Thérèse Schets (voorzitter) Hans Koen Ruud Sprenkels Gijs Vermeulen Marion Verheul (onafhankelijk beleggingsadviseur) Commissie Pensioenbeheer De commissie Pensioenbeheer houdt in de gaten of uw gespaarde pensioen goed wordt vastgelegd. En of het goed wordt uitgekeerd wanneer dat mag. Ook adviseert de commissie het bestuur over nieuwe plannen en persoonlijke zaken. In het hoofdstuk Pensioenbeheer op pagina 33 leest u wat de commissie Pensioenbeheer in 2014 heeft gedaan. Commissieleden Mari Martens (voorzitter tot ) Esther von Weiler Daan Muusers (beoogd vanaf ) Gijs Vermeulen Elly Kwakkelstein Evelyne Simons Harm Roeten (voorzitter vanaf ) Welke organen heeft het fonds nog meer? Verantwoordingsorgaan Het verantwoordingsorgaan is op 1 juli 2014 vernieuwd. Er zitten vier vertegenwoordigers van de werknemers in, één vertegenwoordiger van de gepensioneerden en één vertegenwoordiger van de werkgevers. Zij adviseren het bestuur. Het bestuur vertelt aan het verantwoordingsorgaan wat het bestuur doet, hoe het dat doet en waarom. Het verantwoordingsorgaan mag hierover zijn mening geven. Deze mening staat altijd in het jaarverslag. Daar staat ook de reactie van het bestuur op deze mening. Dit leest u op pagina 37. Leden verantwoordingsorgaan (vanaf 1 juli) Eef Collignon, voorzitter, namens OSB Marion Blok-Kok, namens FNV Bondgenoten Hans Molle, namens FNV Bondgenoten Hans van Schoor, namens CNV Vakmensen Trudy Schriemer, namens ANBO Herman Smeets, namens FNV Bondgenoten 16 BPF Schoonmaak

17 Auditcommissie De auditcommissie houdt in de gaten of het risicomanagement goed is geregeld. En de commissie houdt de planning en de controle van het jaarverslag en de jaarrekening in de gaten. Verder kijkt de commissie of het niet-uitvoerend bestuur het uitvoerend bestuur goed controleert. En of de bestuursleden zich aan de gedragscode houden. Commissieleden Ivo Frielink Steffie de Vries Harrie Penders Evelyne Simons (aspirant-lid) Thérèse Schets Hans Koen Geschillencommissie Het kan zijn dat u het niet eens bent met een besluit dat het bestuur in uw situatie heeft genomen. Dat noemen wij een geschil. U kunt dan vertellen waarover u het niet eens bent en waarom niet. U gaat dan in beroep bij de geschillencommissie. In 2014 is twee keer de hulp ingeroepen van de geschillencommissie. Commissieleden Jeroen van den Beld, onafhankelijk voorzitter Hermien Dautzenberg Ahsna Kamta Carolien Wilms-aan t Goor, plaatsvervangend lid Werkgroepen Zijn er belangrijke onderwerpen die extra tijd kosten? Dan maakt het bestuur een werkgroep. In 2014 waren dat de werkgroep Jaarverslag, de werkgroep Integraal Risicomanagement (IRM) en de werkgroep Governance. De werkgroep Jaarverslag kijkt mee bij het maken van het jaarverslag. De werkgroep IRM houdt zich bezig met risico s die het bestuur loopt. De werkgroep Governance adviseert het bestuur over de organisatie van het fonds. In 2013 en 2014 bereidde deze werkgroep het fonds voor op veranderende regels. Jaarverslag

18

19 Ik heb collega s van verschillende nationaliteiten. Dan is het belangrijk dat iedereen Nederlands spreekt. Een cursus kost veel tijd. Maar als je wat nieuws wilt leren, moet je er iets voor doen. Alleen dan kom je verder. Naam: Mohamed Lhkorf Leeftijd: 48 jaar Cursus: Nederlands als tweede taal Jaarverslag

20 Verslag van het bestuur 20 BPF Schoonmaak

21 Verslag van het bestuur 1. Communicatie In 2013 waren we al begonnen met het verbeteren van de communicatie. In 2014 hebben we dit doorgezet. De Pensioenkrant en onze website zijn bijvoorbeeld vernieuwd. En we versturen nu verjaardagskaarten. We zien dat deze vernieuwingen werken. Mensen bellen ons vaker en er komen meer mensen op onze website. Wij proberen alles zo duidelijk mogelijk aan u uit te leggen. Maar we leren dit het best als we van u horen wat u van onze communicatie vindt. Daarom doen we soms onderzoek. Dan vragen we u bijvoorbeeld wat u van de Pensioenkrant vindt of van onze brieven. Op onze website kunt u ons vertellen wat u van de website vindt. Zo leren wij iedere dag. Wat we al goed doen en wat we nog beter moeten doen. Pensioenkrant In 2013 hebben wij de Pensioenkrant vernieuwd. We denken dat deze nieuwe opzet beter te lezen en beter te begrijpen is. In de Pensioenkrant laten we graag deelnemers aan het woord. Zodat zij kunnen vertellen waarom ze pensioen belangrijk vinden. Dat kan u misschien helpen. Aan sommige lezers hebben we gevraagd wat zij van de nieuwe Pensioenkrant vinden. Ze vinden de nieuwe opzet goed. En snappen wat er staat. Website Onze oude website was niet heel duidelijk. Daarom hebben we in 2014 onze website vernieuwd. U kunt nu nog sneller en makkelijker antwoord vinden op uw vraag. We zien dat er nu meer mensen naar onze website gaan dan vroeger. Aan sommige mensen hebben we gevraagd wat ze van de nieuwe website vinden. Zij vinden hem duidelijk en mooi. De pensioenplanner staat nu niet meer op de website. Dit hebben we gedaan omdat u op beter ziet hoeveel u krijgt als u met pensioen gaat. Want daar ziet u ook hoeveel AOW u krijgt. En hoeveel u bij andere pensioenfondsen hebt gespaard. Verjaardagskaarten Als u jarig bent feliciteren wij u met een kaartje. Daarop verwijzen we naar onze website waar veel pensioeninformatie is te vinden. Ook staat ons telefoonnummer erop. U mag ons altijd bellen met vragen. Kalender In 2014 hebben we weer een kalender gestuurd aan alle deelnemers. We willen namelijk dat u weet dat pensioen belangrijk is om over na te denken. Met de kalender laten we zien dat u soms iets moet doen voor uw pensioen. De kalender kunt u thuis gebruiken. Hij geeft elke maand een tip over pensioen. Pensioen3daagse Tijdens de Pensioen3daagse gaan pensioenfondsen langs bij werkgevers. Om meer te vertellen over pensioen. Werknemers kunnen dan vragen stellen over hun pensioen. In 2014 deed BPF Schoonmaak mee aan de Pensioen3daagse. Onderzoek Eind 2014 stuurden we een boekje met vragen naar deelnemers. We vroegen bijvoorbeeld of ze ons kennen en wat ze van onze brieven en het UPO vinden. En of ze internet gebruiken. Dat doen we om beter met u te communiceren. Met de antwoorden die we terug kregen gaan we kijken hoe we onze informatie voor u nog beter kunnen maken. Activiteiten 2015 In 2015 gaan we dit doen: We gaan onderzoeken of dat wat we doen goed is. We willen meer met u in contact komen. Dit gaan we op verschillende manieren doen. We willen werkgevers gerichter informeren. En we willen op het gebied van communicatie beter samenwerken met de werkgevers. We gaan onderzoeken of onze processen wel goed zijn. Of u onze brieven snapt en ook de formulieren aan ons terugstuurt. Of de informatie over die brief ook duidelijk op de website staat. En of u ook goed wordt geholpen aan de telefoon. Jaarverslag

22 Verslag van het bestuur 2. Financieel beleid Financiële situatie in 2014 In 2014 hadden we 3,9 miljard euro. Dat is veel geld. Maar toch hebben we meer geld nodig om nu en later de pensioenen te kunnen betalen. Als een pensioenfonds niet genoeg geld heeft, is er meer geld nodig om alle pensioenen te betalen. Maar cao-partijen besloten dat de pensioenpremie in 2014 niet verder zou stijgen. In de loop van 2014 besloten de cao-partijen ook om de premie over 2014 iets te verlagen. Vanwege de belastingwetgeving hebben wij op 1 januari 2014 het opbouwpercentage verlaagd van 1,75 procent naar 1,67 procent. Toch was er eind 2014 genoeg geld om de pensioenen in 2015 mee te laten groeien met de groei van de prijzen. Dat noemen we indexeren. De pensioenen zijn met 0,31 procent verhoogd. Hoewel het langzaam beter gaat, moeten we nog veel doen om alles in orde te krijgen. Geld voor uitbetalen pensioenen Wij moeten geld uitbetalen aan iedereen die nu met pensioen is. En aan iedereen die straks met pensioen gaat. BPF Schoonmaak moet ervoor zorgen dat er voldoende geld is om al die pensioenen te kunnen betalen. Dat noemen we de pensioenverplichting. Eind 2014 hadden we hiervoor 3,6 miljard euro nodig. Dekkingsgraad Pensioenfondsen moeten voldoende geld hebben om alle pensioenen te kunnen betalen. Dat meten we met de dekkingsgraad. De hoogte van de dekkingsgraad hangt af van: hoeveel geld het fonds bezit (het vermogen) hoeveel het fonds nu én later aan pensioen moet uitbetalen (de pensioenverplichtingen) Als de dekkingsgraad 100 procent is, is er precies genoeg geld om alle pensioenen uit te betalen. Maar de dekkingsgraad moet hoger zijn dan die 100 procent. Want het fonds moet ook reserves hebben. Dat is extra geld om tegenvallers op te kunnen vangen. Deze reserves noemen we het eigen vermogen. Eigen vermogen Het is belangrijk om eigen vermogen te hebben. Om meer geld te hebben dan dat we aan pensioenen moeten uitbetalen. Het eigen vermogen is een buffer om tegenvallers op te vangen. We beleggen het geld. Maar we kunnen soms verlies maken in plaats van winst. Of de rente is opeens heel laag. Daardoor brengt het geld minder op. In het hoofdstuk Risicobeheer op pagina 31 leggen we meer uit over de risico s. De hoogte van het eigen vermogen bepaalt ook of het bestuur toeslag kan verlenen. De wet zegt dat fondsen genoeg geld moeten hebben om pensioenen nu en in de toekomst uit te betalen. In de wet staat een minimaal vereist eigen vermogen. Dit is het vermogen dat het fonds in ieder geval moet hebben. In de wet staat ook een vereist eigen vermogen. Dit is het vermogen dat een fonds moet hebben om het komende jaar in 39 van de 40 gevallen alle risico s te kunnen opvangen. Reserves Het fonds heeft vier reserves: 1. om beleggingsrisico s op te vangen 2. om schommelingen in de voorzieningen die te maken hebben met arbeidsongeschiktheid op te vangen 3. om het overschot in de premie te reserveren voor inkoop van pensioen in volgende jaren 4. om de overgangsregeling te betalen De eerste drie reserves vormen samen het eigen vermogen. Als het eigen vermogen hoger is dan het vereist eigen vermogen, dan heeft het fonds ook nog een vrije reserve. De vrije reserve is op dit moment helaas nog negatief. Alleen het geld waarmee de overgangsregeling wordt betaald, behoort niet tot het eigen vermogen. Dat wordt apart gehouden van het geld voor de andere pensioenen. 22 BPF Schoonmaak

23 Dekkingstekort In de Pensioenwet staat ook een minimaal vereist eigen vermogen. Dit is 4,3 procent van de pensioenverplichtingen. Dat betekent dat de dekkingsgraad die we nodig hebben 104,3 procent of hoger moet zijn. In 2014 was dit het geval. We hadden dus geen dekkingstekort. Reservetekort Het vereist eigen vermogen moest eind ,3 procent van de pensioenverplichtingen zijn. Dat betekent dat de dekkingsgraad 112,3 procent of hoger moet zijn. De dekkingsgraad was in ,9 procent. We hadden daardoor een reservetekort. In afbeelding 2 is de blauwe lijn de dekkingsgraad van BPF Schoonmaak in De rode lijn is de minimaal vereiste dekkingsgraad. En de groene lijn is de vereiste dekkingsgraad. In tabel 1 ziet u waardoor de dekkingsgraad steeg of daalde. Waardoor stijgt of daalt de dekkingsgraad? De rente is belangrijk. Wij weten hoeveel geld we later nodig hebben om alle pensioenen te kunnen uitbetalen. We gebruiken de rente om uit te rekenen hoeveel geld we nu moeten hebben om straks op dat bedrag uit te komen. Is de rente laag? Dan moeten we nu veel geld hebben. Is de rente hoog? Dan hebben we nu minder geld nodig. De dekkingsgraad stijgt als mensen minder lang leven. Dan betalen wij namelijk minder lang pensioen uit. We hoeven dan minder geld uit te betalen dan dat we bezitten. Daardoor stijgt de dekkingsgraad. Het rendement van het fonds over 2014 was 10,1 procent. Omdat de rente flink kan veranderen, beschermt het fonds zich hiertegen. Als we deze bescherming meerekenen is het rendement over ,5 procent positief. Waardoor steeg de dekkingsgraad in 2014? De gemiddelde rente is in 2014 gedaald van 2,9 procent naar 2,1 procent. Hierdoor is het bedrag dat we moesten reserveren voor pensioenen hoger geworden. Door dezelfde daling van de rente is de waarde van de obligaties gestegen. Ook aandelen hebben een positieve bijdrage geleverd. Helaas leven onze deelnemers minder lang dan we dachten, waardoor een gedeelte van de reservering niet meer nodig was. Door deze oorzaken is ons eigen vermogen gestegen. Daardoor is de dekkingsgraad gestegen. 114% 112% 110% 108% 106% 104% 102% 100% Afbeelding 2 Dekkingsgraad (DG) in 2014 december 2013 maart 2014 juni 2014 september 2014 december 2014 Tabel 1 Invloed van factoren op de verandering van de dekkingsgraad over 2014 (in procenten) Ontwikkeling dekkingsgraad Stand per 31 december 2013 Gerealiseerd 106,2% Premie 0,7% Uitkeringen 0,1% Indexering -0,4% Renteverandering -22,5% Overrendement 26,6% Wijziging actuariële grondslagen 4,1% Overig -5,8% Stand per 31 december ,9% Vereiste DG DG Minimaal vereiste DG Jaarverslag

24 Verslag van het bestuur Toeslag De prijzen stijgen. Daardoor wordt uw geld minder waard. Dat noemen we inflatie. Het bestuur probeert de pensioenen te laten meegroeien met de inflatie. Dat betekent dat u met uw pensioen evenveel kunt blijven kopen. We laten pensioenen meegroeien door ze te verhogen met een toeslag. We noemen dat toeslag verlenen. In 2014 was de inflatie waarop de toeslag is gebaseerd 0,71 procent. Om toeslag te kunnen verlenen moest de dekkingsgraad eind 2014 minimaal 104,3 procent zijn. Om volledig toeslag te kunnen verlenen moest de dekkingsgraad 115,7 procent zijn. Onze dekkingsgraad zat er tussenin. Daarom verlenen wij een gedeeltelijke toeslag van 0,31 procent. We konden de pensioenen dus niet helemaal mee laten groeien met de inflatie. We hebben ook geen geld opzij kunnen zetten om in de toekomst toeslag te kunnen verlenen. Vanaf 1 januari 2016 gelden er nieuwe regels voor toeslagverlening. Herstelplan Van de overheid hebben alle pensioenfondsen een plan moeten maken. Een plan om ervoor te zorgen dat de dekkingsgraad weer hoog genoeg wordt. Zo n plan heet een herstelplan. Volgens ons herstelplan op de korte termijn moest de dekkingsgraad eind 2014 minimaal 104,3 procent zijn. Dat is gelukt. Hiermee is het herstelplan op de korte termijn beëindigd. Volgens het herstelplan op de lange termijn moet de dekkingsgraad in 2024 minimaal 110,7 procent zijn. Het liefst willen we de pensioenen aanpassen aan de gestegen prijzen. Maar om dat te kunnen doen, moet de dekkingsgraad zelfs hoger zijn. Pensioenopbouw wel omlaag Het opbouwpercentage is per 1 januari 2014 verlaagd van 1,75 procent naar 1,67 procent. Zo blijft de pensioenregeling binnen de regels van de belastingdienst. Premies in 2014 Werknemers en werkgevers betalen iedere maand premie aan BPF Schoonmaak. Het pensioenfonds betaalt hier de pensioenen van en alle kosten die daarbij horen. In 2014 was de pensioenpremie 21 procent van de pensioengrondslag. Dit is het deel van uw inkomen waarover u pensioen opbouwt. Vanaf juli 2014 verlaagden de cao-partijen de premie van 21 procent naar 20,5 procent. Hierdoor werd de pensioenpremie over het hele jaar 20,75 procent van de pensioengrondslag. De werkgever betaalde 10,25 procent en de werknemer 10,50 procent. Werkgevers konden te veel betaalde premie verrekenen. De werkgever betaalde in 2014 ook 1,3 procent premie voor werknemers die geboren zijn vóór Dit is de overgangsregeling. Met de premie die werknemers en werkgevers betalen, moeten wij alle kosten voor het pensioen kunnen betalen. Dat noemen we kostendekkend. Alle pensioenfondsen in Nederland moeten kostendekkend zijn. Met het geld van de feitelijke premie betalen we alle nieuwe pensioenen en de uitvoeringskosten. De inkoop van pensioen kan op verschillende manieren worden berekend. Eén manier is om de kosten te berekenen met de rentetermijnstructuur. Dit noemen we de kostendekkende premie. Een andere manier is om met een gemiddelde rente de kosten te berekenen. BPF Schoonmaak doet dit met een gemiddelde rente van 3,5 procent. De berekende premie noemen we de gedempte premie. De berekende premies staan in tabel 2. De feitelijke premie van het fonds is kosten dekkend als deze premie hoger is dan de gedempte premie. Als we van de feitelijke premie de gedempte premie aftrekken en er blijft een bedrag (32 miljoen euro) over dan wordt dat bedrag toegevoegd aan de reserve voor inkoop van pensioen in volgende jaren. Deze reserve noemen we de bestemmingsreserve premiedepot. 24 BPF Schoonmaak

25 3. Beleggingen Ons beleggingsbeleid bepaalt hoe wij omgaan met beleggingen. In dit beleid staan de belangen van de deelnemers en gepensioneerden centraal. Op korte en lange termijn. Het is belangrijk dat onze beleggingen een goed rendement opleveren. Maar het is ook belangrijk dat we niet te veel risico nemen. In 2013 hebben we onderzocht welke beleggingen passen bij onze verplichtingen. We onderzochten hoe we het geld zo kunnen beleggen dat we alle pensioenen kunnen uitbetalen. Ons beleggingsbeleid is gebaseerd op de uitkomsten van dit onderzoek. Dit beleid levert onder verschillende omstandigheden het minst slechte resultaat op. In 2014 hebben we dit beleid voortgezet. We keken wat we beter konden doen. En waar kosten konden worden bespaard. Spreiding over landen De aandelen zijn gespreid over verschillende landen. Wij beleggen in westerse landen en in landen met een opkomende economie. Ook beleggen we in Europese staatsobligaties, Nederlandse hypotheken, obligaties van opkomende landen en in obligaties met een hoger risico. Obligaties met een hoger risico leveren meer rendement op. Tot slot beleggen we in vastgoed en alternatieve beleggingen. Dat zijn bijvoorbeeld grondstoffen, private equity (investeringen buiten de aandelenbeurs om) en infrastructuur. Beleggingsresultaten over 2014 Het rendement van het pensioenfonds over 2014 was 10,1 procent. Dit is zonder de waarde van de overeenkomsten die we hebben om risico s op te vangen (zie ook rente- en valuta-afdekking op pagina 28). Als we die meerekenen was het rendement 25,5 procent. In tabel 3 ziet u al onze beleggingsresultaten. Er zijn verschillende soorten beleggingen. Wij vergelijken ons resultaat met het resultaat van beleggers met dezelfde soort beleggingen. Dat noemen we een benchmark. De rendementen van de benchmark ziet u ook in de tabel. Van dit rendement hebben we de kosten voor het vermogensbeheer nog niet geheel afgetrokken. Ontwikkeling van de beleggingsportefeuille In tabel 4 ziet u de waarde van de beleggingsportefeuille aan het einde van Ook ziet u de verdeling van het vermogen over de verschillende soorten beleggingen. Deze verdeling is anders dan de verdeling die in onze jaarrekening staat (pagina 55). Daar staan bijvoorbeeld de liquide middelen niet bij de beleggingen. Met liquide middelen bedoelen we het geld en de waarde van beleggingen die we heel snel kunnen gebruiken. In tabel 5 ziet u hoe de verdeling in de jaarrekening is. Tabel 2 Berekende premies Kostendekkende premie Feitelijke premie Gedempte premie Tabel 3 Beleggingsresultaten van het fonds over 2014 (in procenten) Rendement van het fonds Rendement van de benchmark Aandelen 16,1% 16,0% Vastrentende waarden 11,7% 11,1% Alternatieve beleggingen -/- 23,6% -/- 19,7% Vastgoed 3,0% 3,3% Liquide middelen 0,0% 0,0% Totaal 10,1% 9,5% Totaal inclusief valuta- en rente-afdekking 25,5% Jaarverslag

Jaarverslag. Samen sterk voor later - -

Jaarverslag. Samen sterk voor later - - Jaarverslag Samen sterk voor later - - - Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Jaarverslag 2014 Jaarverslag 2014 3 Met een extra papiertje op zak, verbeter je

Nadere informatie

Jaarverslag. De deelnemer dichtbij - -

Jaarverslag. De deelnemer dichtbij - - 2013 Jaarverslag De deelnemer dichtbij - - - Verslag van het bestuur 2 BPF Schoonmaak Jaarverslag 2013 3 Verslag van het bestuur 4 BPF Schoonmaak Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak-

Nadere informatie

september 2014 Pensioen is als autorijden pagina 6 Hoe deed BPF Schoonmaak het in 2013? pagina 4 De regels bij afkoop pagina 8

september 2014 Pensioen is als autorijden pagina 6 Hoe deed BPF Schoonmaak het in 2013? pagina 4 De regels bij afkoop pagina 8 Pensioen krant september 2014 Pensioen is als autorijden pagina 6 Hoe deed BPF Schoonmaak het in 2013? pagina 4 De regels bij afkoop pagina 8 Pensioenheld Zorg zelf voor wat zekerheid Abdellatif Ouchou

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf. Versie: 01 juli 2013

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u bij RELX werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen Lees in 3 stappen over uw pensioen Pensioen 1-2-3 bestaat

Nadere informatie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Pensioennieuws December 2014 Nummer 17 Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Het Baksteenpensioenfonds

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #13 augustus 15 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Nieuwe financiële spelregels voor pensioenfondsen 3/4

Nadere informatie

Verkort jaarverslag PHI 2010

Verkort jaarverslag PHI 2010 Verkort jaarverslag PHI 2010 uitgave van stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de houtverwerkende industrie Voorwoord 2010 was een roerig jaar. Ook voor Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houtverwerkende

Nadere informatie

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 samenvatting van het jaarverslag In het Jaarverslag 2014 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U?

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U? PENSIOEN Wijzigingen per 1 januari 2015 Opbouwpercentage blijft gelijk Risico partnerpensioen voor de pensioendatum is verlaagd Pensioenleeftijd is verhoogd Opgebouwde pensioenaanspraken worden omgezet

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 10 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

pensioenkrant augustus 2015

pensioenkrant augustus 2015 pensioenkrant augustus 2015 pensioenkrant augustus 2015 5 WOORD VAN DE VOORZITTER 6 DEKKINGSGRAAD 7 INDEXATIE RENDEMENT OP DE BELEGGINGEN 8 KERNCIJFERS KOSTEN UITVOERING EN VERMOGENSBEHEER 9 COMMUNICATIE

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #11 juni 14 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Bereid je tijdig voor op je pensioen Uw pensioenoverzicht: weet hoe u er voor staat

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort Verkort jaarverslag 2011 Elk jaar publiceert Metro Pensioenfonds een jaarverslag waarin het pensioenfonds verantwoording aflegt over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Dat moet van de toezichthouder,

Nadere informatie

Het PWRI. Dit is het PWRI: Mediafactsheet. Het PWRI (Pensioenfonds Werk en (re)integratie) is het pensioenfonds voor de sociale werkvoorziening.

Het PWRI. Dit is het PWRI: Mediafactsheet. Het PWRI (Pensioenfonds Werk en (re)integratie) is het pensioenfonds voor de sociale werkvoorziening. Het PWRI Het PWRI (Pensioenfonds Werk en (re)integratie) is het pensioenfonds voor de sociale werkvoorziening. Dit is het PWRI: Alle mensen die nu werken in de sociale werkvoorziening en alle mensen die

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u in de sector zeevisserij (walpersoneel) werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw,

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Pensioenfonds Hoogovens! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft zijn eigen regeling. In dit

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioen krant augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioenheld Nieuws Ik vind het leuk om iets nieuws te leren

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Kom in actie als u: Geachte deelnemer,

Kom in actie als u: Geachte deelnemer, Geachte deelnemer, Vanaf 1 januari 2015 is de pensioenregeling aangepast voor de werknemers van Damco Netherlands B.V. en Damco International B.V.. Nedlloyd Pensioenfonds (NPF) verzorgt ook deze gewijzigde

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Wat is Pensioen 1-2-3? Pensioen 1-2-3 is een initiatief van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. In drie stappen, van hoofdlijn tot in detail, wordt u wegwijs

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Welkomstbrief Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Welke informatie krijg je over je pensioen? 4 1.2 Wat is pensioen? 4 1.3 Welke pensioenregeling heb je? 4 1.4 Heb

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. #8 december 12

Pensioen Nieuws. #8 december 12 Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #8 december 12 1 AVEBE Pensioenfonds doet het goed in spannende tijden 2 Wolter Bouwmeester stopt als bestuurslid Nieuwe uitvoerder Pensioenspaarregeling

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18 2016 UW PENSIOEN BIJ PGB Doe de pensioencheck! Pagina 18 Wat u moet weten Wat u zelf kunt doen Extra informatie INHOUD Sta even stil bij uw pensioen 03 Wat u moet weten over uw pensioen Pensioen in Nederland

Nadere informatie

maart 2015 Schoonmaken is echt een vak pagina 6 Nieuwe regels voor uw pensioen pagina 4 Pensioenleeftijd naar 67. En nu? pagina 8

maart 2015 Schoonmaken is echt een vak pagina 6 Nieuwe regels voor uw pensioen pagina 4 Pensioenleeftijd naar 67. En nu? pagina 8 Pensioen krant maart 2015 Schoonmaken is echt een vak pagina 6 Nieuwe regels voor uw pensioen pagina 4 Pensioenleeftijd naar 67. En nu? pagina 8 Pensioenheld De website legt alles duidelijk uit Karin Kars

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

2014 IN HET KORT BEHEERST VERANDEREN. Stichting Shell Pensioenfonds

2014 IN HET KORT BEHEERST VERANDEREN. Stichting Shell Pensioenfonds 2014 IN HET KORT BEHEERST VERANDEREN Stichting Shell Pensioenfonds 2014 in het kort belicht enkele gebeurtenissen en cijfers over het afgelopen jaar van Stichting Shell Pensioenfonds (het Pensioenfonds).

Nadere informatie

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Aan: alle actieve deelnemers alle gewezen deelnemers alle pensioengerechtigden datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Betreft: de risico s van het pensioenfonds voor

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Verkort jaarverslag SBZ 2011

Verkort jaarverslag SBZ 2011 Verkort jaarverslag SBZ 2011 uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Verkort jaarverslag SBZ 2011 1 Voorwoord Hoe ging het in 2011 met SBZ? In het complete jaarverslag 2011 gaan

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2014

Verkort Jaarverslag 2014 Verkort Jaarverslag 2014 Het bestuur: de pensioenwereld blijft in beweging Ook in 2014 stond de pensioenwereld niet stil. Het bestuur volgde alle actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat WAT KRIJGT U IN UW PENSIOENREGELING? Ouderdomspensioen Gaat u met pensioen? Dan krijgt u ouderdomspensioen. Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Delta Lloyd. U bouwt via pensioen bij ons op, zolang u in dienst bent bij deze werkgever. Dit geldt wanneer u 21 jaar of ouder bent. In dit Pensioen

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever in de chemie. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over uw pensioen

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Inhoud. Waarom een pensioenregeling?... 5 Wat is pensioen?...6

Inhoud. Waarom een pensioenregeling?... 5 Wat is pensioen?...6 Uw pensioenregeling Uw pensioenregeling Deze brochure is met veel zorg en aandacht gemaakt. De informatie in deze brochure is bedoeld om uw pensioen uit te leggen. Het geeft u geen rechten. Het pensioenreglement

Nadere informatie

Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen

Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Zeist, december 2015 1. Financiële positie PNB 2. Uw pensioenpremie in 2016 3.

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7 Jaarbericht 2014 Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3 2014 in cijfers 5 Wijzigingen in de pensioenregeling 7 De organisatie Pensioenfonds Forbo 8 Kerncijfers 11 2014 stond vooral in het teken van gewijzigde

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie