Een doodgewone schimmelinfectie? Géke Kamphof Senior verpleegkundige Hematologie Beenmergtransplantatie LUMC

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een doodgewone schimmelinfectie? Géke Kamphof Senior verpleegkundige Hematologie Beenmergtransplantatie LUMC"

Transcriptie

1 Een doodgewone schimmelinfectie? Géke Kamphof Senior verpleegkundige Hematologie Beenmergtransplantatie LUMC

2 Casus Man 37 jaar (Mark) Voorgeschiedenis 2013 aug : AML (1 e inductie HOVON 102) Sweet syndroom wv prednisolon Geen CR na 1e kuur 2013 sep : 2 e inductie HOVON 102, waarna CR Ophogen prednisolon in verband met toename restafwijkingen Sweet syndroom 2013 okt : 2 e inductie HOVON nov : Consolidatie HOVON 102 (tijdoverbrugging naar SCT) 2013 dec : Allogene SCT onverwant (Myelo-Ablatief) 2014 mrt : Recidief AML ARA-C / AMSA met DLI op dag jul : Graft versus Host Disease (maag / lever / darm graad III)

3 Casus 1 augustus 2014 Opname: Progressieve maagklachten / braken bij GvHD (bedreigde voedingssituatie) Geen koorts Geen dyspneu, hoest af en toe (niet productief) Geen pijnklachten

4 Casus Thuismedicatie: Prednisolon 70mg1dd (sinds 17 juli 2014) Valaciclovir 500mg 2dd Cotrimoxazol 480mg 1dd Budesonide 3dd 3mg (oraal) Pantoprazol 40mg 2dd Primperan 10mg 3dd (zn) Foliumzuur 5mg 1dd Koelzalf Cetomacrogolcreme Thuis geen itraconazol in verband met progressieve leverfunctiestoornissen (na allo SCT) Medicatie bij opname gestart: Cellcept iv 2dd 750 mg Voriconazol iv 2 dd (6 mg/kg gedurende 24 uur, daarna 2 dd 4 mg/kg)

5 Casus Verloop 6 augustus 2014 X thorax: Sterk afwijkend DD: infectieus (fungaal infect), stuwing, GvHD long 7 augustus 2014 CT thorax: Consolidaties in de longen beiderzijds met name in de bovenvelden met holtevorming, symmetrisch Rechts basaal een consolidatie DD: primair verdacht voor infectieus beeld (schimmel)

6 CT Thorax Mark

7 Casus Vervolg verloop: 8 augustus 2014 BAL (broncho-alveolaire-lavage) 12 augustus 2014 Uitslag BAL: sterk positieve galactomannan Schimmelkweek volgt 13 augustus 2014 Inzetten aspergillus antigeen bloed Schimmelkweek BAL: Aspergillus fumigatus Aspergillus antigeen bloed: negatief

8 3 waarschijnlijkheids levels / EORTC-MSG criteria

9 Risicofactoren voor invasieve aspergillose Neutropenie (>10-14 dagen <0,5 x 10 9 neutrofielen/l bloed) (Behandeling met chemotherapie bij AML / ALL / MDS prestamceltransplantatie) Allogene stamceltransplantatie Hoge dosis corticosteroïden (>3 weken 0,3 mg/kg/dag) T-celsuppressie, middelen als ciclosporine, Cellcept, MTX, alemtuzumab etc GvHD (behandeling) Risico stijgt met de duur van de neutropenie en met de dosis corticosteroïden!

10 Risico van schimmelinfecties bij immuumgecompromitteerde patiënten Behandeling Behandeling Mark Risico: Vet = hoog risico niet vet = matig 1 e Remissie inductie kuur Schimmelinfecties 2e Remissie inductie kuur, indien niet in remissie na 1 e kuur 2e Remissie inductie kuur (in remissie), 3 e Consolidatie kuur Allogene myeloablatieve SCT / ASCT met TBI in conditionering Dubbelcord SCT Autologe SCT zonder TBI in conditionering Allogene non-myeloablatieve SCT Ernstige GvHD, waarvoor systemische immuunsuppressie Schimmelinfecties Schimmelinfecties Schimmelinfecties Schimmelinfecties Schimmelinfecties Schimmelinfecties Schimmelinfecties

11 Klinische symptomen aspergillus infectie Algemeen: Aanhoudende koorts Droge hoest Pijn bij de ademhaling (pleurapijn) Kortademigheid Hemoptoë, in zeldzame gevallen een ernstige, zelfs dodelijke bloeding Mark: Geen koorts Af en toe hoesten Geen pijnklachten Geen dyspneu Geen hemoptoë Wel immuunsuppressiva ( prednisolon / Cellcept)

12 Profylaxe & preventie HEPA Filter (High Efficiency Particulate Air) (debat) (Galactomannan (serum) bij langdurige neutropenie) Verneveling van amfotericine B Itraconazol / voriconazol / posaconazol: Bij eerdere (of verdenking) aspergillus infectie Langdurige granulocytopenie (> 2 weken leuco s < 0.1) Gedurende behandeling met chemotherapie voor AML / ALL / MDS (prestamceltransplantatie) Na allogene stamceltransplantatie én meer dan 2 weken prednisolon (> 15 mg p/d) GvHD waarvoor behandeling met immuunsuppressiva

13 Casus Vervolg verloop: 5 September 2014 Ontslag (Voriconazol 3dd 400 mg) November 2014 Gaat goed met Mark X Thorax verbeterd Deze week CT Thorax Eet redelijk goed, gewicht stabiel Leverfuncties verbeteren Beenmerg: CR 100% donor + goede perifere getallen

14 Aspergillus.. Een doodgewone schimmelinfectie?

15 Vragen?

Stamceltransplantatie

Stamceltransplantatie Autologe en allogene Stamceltransplantatie -een wereld van verschil - Dr. S.K. Klein internist-hematoloog 41 Geschiedenis 1950 eerste beenmergtransplantatie 1990 Edward DonnallThomas & Joseph Edward Murray

Nadere informatie

De route van Oost naar West

De route van Oost naar West De route van Oost naar West Samenwerking in nazorg na allogene stamceltransplantatie van patiënten uit de regio Twente en Achterhoek duopresentatie Tineke Duyts, verpleegkundig specialist MST Theo Nering

Nadere informatie

Vroeg-detectie van Invasieve Aspergillose door middel van analyse van uitademingslucht. M.G. Gerritsen, arts-onderzoeker

Vroeg-detectie van Invasieve Aspergillose door middel van analyse van uitademingslucht. M.G. Gerritsen, arts-onderzoeker Vroeg-detectie van Invasieve Aspergillose door middel van analyse van uitademingslucht M.G. Gerritsen, arts-onderzoeker Invasieve Aspergillose Aspergillus Schimmel overal aanwezig in omgevingslucht Bij

Nadere informatie

Allogene stamceltransplantatie

Allogene stamceltransplantatie Informatie bijeenkomst Allogene stamceltransplantatie Afdeling Hematologie 6 juni 2016 Allogene stamceltransplantatie Waarom en hoe werkt het? Peter van Balen Internist-hematoloog Stamcellen in het beenmerg

Nadere informatie

Acute graft-versus-host ziekte na een levertransplantatie: wat te doen? T.J.F. Snijders

Acute graft-versus-host ziekte na een levertransplantatie: wat te doen? T.J.F. Snijders Acute graft-versus-host ziekte na een levertransplantatie: wat te doen? T.J.F. Snijders Casus 47 jarige vrouw Voorgeschiedenis 2004 Primair scleroserende cholangitis 2012 Eindstadium primair scleroserende

Nadere informatie

Evaluatie van surveillance hemoculturen bij hematologische patiënten onder immunosuppressiva

Evaluatie van surveillance hemoculturen bij hematologische patiënten onder immunosuppressiva Evaluatie van surveillance hemoculturen bij hematologische patiënten onder immunosuppressiva An Joosten 30/03/2010 30/03/2010 1 Surveillance hemoculturen Inleiding Bloedstroom infecties (BSI) Predisponerende

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014. Disclosure belangen Anke Bruns. Geen (potentiële) belangenverstrengeling

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014. Disclosure belangen Anke Bruns. Geen (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen Anke Bruns Geen (potentiële) belangenverstrengeling Diarree na cord blood transplantatie 2 oktober 2014 Klinische dag NVvH Anke Bruns, Moniek de Witte,

Nadere informatie

Verpleegkundige aspecten bij Hematologische aandoeningen en Stamceltransplantaties

Verpleegkundige aspecten bij Hematologische aandoeningen en Stamceltransplantaties Verpleegkundige aspecten bij Hematologische aandoeningen en Stamceltransplantaties Herma Krimpen en Saskia van Spronsen Even voorstellen.. Korte inhoud van de les Hoe zit het ook al weer met dat bloed

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting In dit proefschrift worden diagnostische en therapeutische aspecten van acute leukemie bij kinderen beschreven, o.a. cyto-immunologische en farmacologische aspecten en allogene

Nadere informatie

Klinische Dag. 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling

Klinische Dag. 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Mucormycosis, met 3 krachtenkleingekregen M.A. de Witte; E. Kneppers; W. Fokkens; C.Huisman AMC Amsterdam

Nadere informatie

Hemato-oncologie. Van molecuul tot patiënt

Hemato-oncologie. Van molecuul tot patiënt Hemato-oncologie Van molecuul tot patiënt Casus CML, behandeling Ouderen: palliatie met hydrea Jongeren: beenmergtransplantatie 1960: Philadelphia chromosoom BCR-ABL en imatinib (eind 90) Goldman, CML,

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Geen (potentiële) belangenverstrengeling Azacitidine, een gekke oorzaak van crazy paving M. Roeven; M. Cruijsen; W. van der Velden, Casus

Nadere informatie

Intensivering deel IIA en IIB (duur circa 50 dagen)

Intensivering deel IIA en IIB (duur circa 50 dagen) HOVON 70 Samenvatting + Checklist Geheugensteun HOVON 70 studie opbergen in polistatus, kopie klinische status Naam patiënt.. AZG nummer.. Geboortedatum.. -.. 19.. Datum Dag 0: Pre-fase (duur 1 week) Dag

Nadere informatie

Resultaten Benchmarking Hematologie

Resultaten Benchmarking Hematologie Resultaten Benchmarking Hematologie Vraagsteller:? Resultaten: Er werden in totaal 56 ziekenhuizen aangeschreven, zowel perifere als universitaire instellingen. Er kwamen in totaal 37 reacties uit 35 verschillende

Nadere informatie

4 Infectie preventie. 4.3. Antibacteriële Selectieve Darm Decontaminatie (SDD)

4 Infectie preventie. 4.3. Antibacteriële Selectieve Darm Decontaminatie (SDD) 4 Infectie preventie 4.1. Isolatie kinderen met een oncologische aandoening binnen een zorgunit Er is gunstig (beschermend) effect van het geïsoleerd verplegen van immuun-gecompromitteerde patiënten. Adviezen

Nadere informatie

Hovon 95 - bestemd voor de patiënt -

Hovon 95 - bestemd voor de patiënt - Hovon 95 Stap 1: VCD (inductie) (3x) Mobilisatie + Stamcelferese Stap 2: 1e loting: Chemotherapie + stamceltransplantatie of VMP (4 x) Stap 3: 2e loting: VRD (2 x) of gelijk door naar onderhoud met lenalidomide

Nadere informatie

Afspraakcodes DC: Dosisreductie:

Afspraakcodes DC: Dosisreductie: In studieverband :.. Buiten studieverband HOVON 9 maintenance Therapielijst\ aftekenlijst\aanvraag cytostatica Patiëntsticker: Datum aanvraag Afdeling -NAT: 0959 Lengte (cm) Gewicht (kg) Lich.opp (m²)

Nadere informatie

Late effecten na stamceltransplantatie. Shahira Fazel, verpleegkundig specialist Afdeling hematologie Radboudumc Nijmegen

Late effecten na stamceltransplantatie. Shahira Fazel, verpleegkundig specialist Afdeling hematologie Radboudumc Nijmegen Late effecten na stamceltransplantatie Shahira Fazel, verpleegkundig specialist Afdeling hematologie Radboudumc Nijmegen Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

7.13. Koorts bij neutropene patiënt

7.13. Koorts bij neutropene patiënt 7.13. Koorts bij neutropene patiënt 1. Inleiding Deze richtlijnen zijn bedoeld als hulpmiddel bij het maken van een verantwoorde antibioticumkeuze. De richtlijnen zijn slechts indicatief. Het oordeel van

Nadere informatie

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Maligne hematologie Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Leukemie acuut AML (acute myeloïde leukemie) ALL (acute lymfoïde leukemie) chronisch CML (chronische myeloïde

Nadere informatie

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20 Januari 2016 Vrijdag 1-jan 6:44 8:50 11:41 12:44 14:55 16:41 18:45 Zaterdag 2-jan 6:44 8:50 11:41 12:45 14:56 16:42 18:46 Zondag 3-jan 6:44 8:50 11:42 12:45 14:57 16:43 18:47 Maandag 4-jan 6:44 8:49 11:42

Nadere informatie

Azool resistentie in Aspergillus fumigatus in Nederland

Azool resistentie in Aspergillus fumigatus in Nederland Azool resistentie in Aspergillus fumigatus in Nederland - Het totaal aantal aspergillose patiënten in Nederland Het totaal aantal gevallen van invasieve aspergillose in Nederland is niet goed bekend. Mijn

Nadere informatie

Ivm (recidiverende) langdurige neutropenie de gehele behandeling blijven

Ivm (recidiverende) langdurige neutropenie de gehele behandeling blijven 4 Infectie preventie 4.1 SDD beleid SDD (Selectieve Darm Decontaminatie) bestaat uit antibacteriele en -schimmelmedicatie. Daarnaast krijgen alle patiënten met SDD ook PCP profylaxe. 4.1.1 Indicaties ALL-10

Nadere informatie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Thema: Leukemie Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Prof.dr. Hanneke C. Kluin-Nelemans Afdeling Hematologie Samenstelling van onstolbaar gemaakt bloed Bloedcellen

Nadere informatie

Allogene stamceltransplantatie met als voorbereiding Anti-Thymocyten Globuline (ATG), cyclofosfamide en totale lichaamsbestraling (TBI)

Allogene stamceltransplantatie met als voorbereiding Anti-Thymocyten Globuline (ATG), cyclofosfamide en totale lichaamsbestraling (TBI) 4. De behandeling Allogene stamceltransplantatie met als voorbereiding Anti-Thymocyten Globuline (ATG), cyclofosfamide en totale lichaamsbestraling (TBI) Deze informatie is als aanvulling op de KWF-folder

Nadere informatie

Anemia/thrombopenie in de onco-hematologie

Anemia/thrombopenie in de onco-hematologie Anemia/thrombopenie in de onco-hematologie beenmerginfiltratie leukemieën, multipel myeloom, lymfoom chemotherapie vb inductie of consolidatiechemotherapie acute leukemie stamceldisfunctie myelodysplasieën:

Nadere informatie

Van sepsis tot orgaanfalen

Van sepsis tot orgaanfalen Van sepsis tot orgaanfalen Hoe een infectie uit de hand kan lopen in neutropene patiënten 21 januari 2015 J.C. Regelink, internist hematoloog 4 th Nursing Symposoim Inhoud Historie Begrippen Sepis en orgaanfalen

Nadere informatie

Neutropenie bij ABVD. Mirjam Oudshoorn. Co-authors Sabina Kersting, Ward Posthuma, Marjolein Donker

Neutropenie bij ABVD. Mirjam Oudshoorn. Co-authors Sabina Kersting, Ward Posthuma, Marjolein Donker Neutropenie bij ABVD Mirjam Oudshoorn Co-authors Sabina Kersting, Ward Posthuma, Marjolein Donker Belangenverklaring In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) Naam:

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

Pegfilgrastim. Het afbeeldingonderdeel met relatie-id rid12

Pegfilgrastim. Het afbeeldingonderdeel met relatie-id rid12 Pegfilgrastim Jacqueline Wallage AIOS Anesthesiologie 21 augustus 2017 Het afbeeldingonderdeel met relatie-id rid2 is niet aangetroffen in het bestand. Casus Man met lymfoom en darmperforatie Na CHOP-kuur

Nadere informatie

STAMCELTRANSPLANTATIE POLIKLINISCH NMA ALLOGEEN PLMA34 studie: Decitabine (10 dagen)-fludarabine TBI - SIB/MUD

STAMCELTRANSPLANTATIE POLIKLINISCH NMA ALLOGEEN PLMA34 studie: Decitabine (10 dagen)-fludarabine TBI - SIB/MUD In studieverband Buiten studieverband STAMCELTRANSPLANTATIE POLIKLINISCH NMA ALLOGEEN PLMA34 studie: Decitabine (10 dagen)-fludarabine TBI - SIB/MUD Therapielijst/ aftekenlijst/aanvraag cytostatica Patiëntsticker:

Nadere informatie

Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012

Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012 Casus oncologie minisymposium dd. 22-03-2012 Dhr. Braakman, 21-10-1933 fictief Medische voorgeschiedenis: Jaren 90 pijn op de borst e.c.i. waarvoor starten Ascal. Geen cardiologische onderliggende ziekte

Nadere informatie

Allogene stamceltransplantatie met als voorbereiding Anti-Thymocyten Globuline (ATG), cyclofosfamide en fludarabine

Allogene stamceltransplantatie met als voorbereiding Anti-Thymocyten Globuline (ATG), cyclofosfamide en fludarabine 4. De behandeling Allogene stamceltransplantatie met als voorbereiding Anti-Thymocyten Globuline (ATG), cyclofosfamide en fludarabine Deze informatie is als aanvulling op de KWF-folder Stamceltransplantatie.

Nadere informatie

Niet-cardiogeen longoedeem bij chemotherapie voor acute myeloide leukemie. MDO IC Radboud UMC. N.Postma

Niet-cardiogeen longoedeem bij chemotherapie voor acute myeloide leukemie. MDO IC Radboud UMC. N.Postma Niet-cardiogeen longoedeem bij chemotherapie voor acute myeloide leukemie MDO IC Radboud UMC! N.Postma Casus Man, 1952! Diagnose AML - WBC 20 Start hydrea/rasburicase Casus IC opname bij dreigende respiratoire

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 april 2007 Farmatec/P 2762283 29 mei 2007

Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 april 2007 Farmatec/P 2762283 29 mei 2007 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 april 2007 Farmatec/P 2762283 29 mei 2007 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Tuberculose Hyperinflammatie. Elgin Gülpinar

Tuberculose Hyperinflammatie. Elgin Gülpinar Tuberculose Hyperinflammatie Elgin Gülpinar 05-05-2017 Casus, 20 jarige vrouw Voorgeschiedenis Afkomstig uit Somalië 2016 (okt) obstipatie en verminderde eetlust 2016 (nov) opname elders 2017 (jan) gestart

Nadere informatie

Behandeling van psoriasis met methotrexaat

Behandeling van psoriasis met methotrexaat Behandeling van psoriasis met methotrexaat In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten om voor de behandeling van uw psoriasis methotrexaat te gaan gebruiken. In deze folder leest u hoe dit middel werkt

Nadere informatie

GUIDELINES PBO CONTROLE. bij solide tumoren

GUIDELINES PBO CONTROLE. bij solide tumoren GUIDELINES PBO CONTROLE bij solide tumoren 1 Algemene richtlijnen Witte bloedcellen Een grondige klinische evaluatie van de neutropene patiënt is essentieel. Bij de minste twijfel, gelieve met ons contact

Nadere informatie

Acute myeloïde leukemie. Annoek Broers 7e nascholing hematologie 20-03-2014

Acute myeloïde leukemie. Annoek Broers 7e nascholing hematologie 20-03-2014 Acute myeloïde leukemie Annoek Broers 7e nascholing hematologie 20-03-2014 Bloedcelvorming - hematopoiese selfrenewal Multilineage differentiation Acute myeloïde leukemie - AML Normaal beenmerg Bloedarmoede

Nadere informatie

Het verhaal van een bijzonder meisje gebaseerd op een waar gebeurde casus

Het verhaal van een bijzonder meisje gebaseerd op een waar gebeurde casus Lotte Het verhaal van een bijzonder meisje gebaseerd op een waar gebeurde casus Voorgeschiedenis: Meisje van 14 jaar. Hobby: hockey en winkelen met vriendinnen HAVO, 2 e klas. Ouders zijn gescheiden: woont

Nadere informatie

Een lange weg te gaan. Rob Hendriks Analist 1 Bloedtransfusie Orbis Medisch Centrum Sittard

Een lange weg te gaan. Rob Hendriks Analist 1 Bloedtransfusie Orbis Medisch Centrum Sittard Een lange weg te gaan Rob Hendriks Analist 1 Bloedtransfusie Orbis Medisch Centrum Sittard Patiënt - Myelodysplastisch syndroom (MDS), behandeling in de HOVON 89 studie. - Polytransfusee (wekelijks transfusie)

Nadere informatie

Hovon 95 Bestemd voor de patiënt

Hovon 95 Bestemd voor de patiënt Stap 1: VCD (inductie) (4) en mobilisatie + stamcelferese, Stap 2: 1e loting: intensieve chemotherapie (HDM) + stamceltransplantatie of VMP (4 ), Stap 3: 2e loting: VRD (2 ) of gelijk door naar onderhoud

Nadere informatie

Afspraakcodes DC: INOTUZUMAB 5,5 uur Registratieformulier: Vul bij 1 in gehele behandeling op studiecode : ON95, dus géén IHMP!!

Afspraakcodes DC: INOTUZUMAB 5,5 uur Registratieformulier: Vul bij 1 in gehele behandeling op studiecode : ON95, dus géén IHMP!! In studieverband :.. Buiten studieverband B1931022- Ino-Vate- Inotuzumab Ozogamicin, Arm A Therapielijst\ aftekenlijst\aanvraag cytostatica Patiëntsticker: Datum aanvraag Afdeling 12-NAT: 01732 Lengte

Nadere informatie

Casus hematologie Huisarts Danny Hiel Hematoloog Inge Vrelust

Casus hematologie Huisarts Danny Hiel Hematoloog Inge Vrelust Gevorderde ziekte: geen curatie, wel controle! Casus hematologie Huisarts Danny Hiel Hematoloog Inge Vrelust Casus Plasmacelleukemie Man 1965, gezond leven Opname ICU met septische shock en multiorgaanfalen.

Nadere informatie

Casus. Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Erik Beckers, internist-hematoloog Kennisplatform ZO 04-04-2013

Casus. Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Erik Beckers, internist-hematoloog Kennisplatform ZO 04-04-2013 Casus Judith Lie, hemovigilantiefunctionaris Erik Beckers, internist-hematoloog Kennisplatform ZO 04-04-2013 Melding Transfusiereactie 09-11-2012 (vrij): vrouw 34 jaar Tijdens plasmaferese met FFP als

Nadere informatie

Verpleegkundig protocol plerixafor

Verpleegkundig protocol plerixafor Verpleegkundig protocol plerixafor Indicatie 3 Werkingsmechanisme 4 Toedieningsschema 6 Dosering per toediening 7 Bijwerkingen 10 Afwijkende nierfunctie 11 Aandachtspunten 11 Dit protocol kwam tot stand

Nadere informatie

HOVON 114 MM (Multiple Myeloom) / multipel myeloom

HOVON 114 MM (Multiple Myeloom) / multipel myeloom HOVON 114 MM (Multiple Myeloom) / multipel myeloom Onderzoek voor patiënten met teruggekeerde of verslechterde multipel myeloom (ziekte van Kahler). Onderzocht wordt of een nieuw medicijn veilig en werkzaam

Nadere informatie

Granulocytentransfusies klinische noodzaak in de stamceltransplantatie. Caroline Lindemans Kinderimmunoloog SCT team Wilhelmina Kinderziekenhuis

Granulocytentransfusies klinische noodzaak in de stamceltransplantatie. Caroline Lindemans Kinderimmunoloog SCT team Wilhelmina Kinderziekenhuis Granulocytentransfusies klinische noodzaak in de stamceltransplantatie Caroline Lindemans Kinderimmunoloog SCT team Wilhelmina Kinderziekenhuis Stamceltransplantatieteam WKZ Tom Wolfs Infec-oloog BIrgi2a

Nadere informatie

Achtergrond Gerandomiseerde studie om de waarde van autologe stamceltransplantatie aan te tonen bij nieuw gediagnosteerde multipel myeloom.

Achtergrond Gerandomiseerde studie om de waarde van autologe stamceltransplantatie aan te tonen bij nieuw gediagnosteerde multipel myeloom. Samenvatting Hovon 95 Achtergrond Gerandomiseerde studie om de waarde van autologe stamceltransplantatie aan te tonen bij nieuw gediagnosteerde multipel myeloom. Populatie Eerstelijns behandeling bij multipel

Nadere informatie

Acute myeloïde leukemie. Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen

Acute myeloïde leukemie. Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Acute myeloïde leukemie Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Normale bloedcelvorming Acute myeloïde leukemie (AML) Klonale proliferatie van immature hematopoëtische

Nadere informatie

Bone Marrow Transplant a crash course long-, lever- en huidcomplicaties

Bone Marrow Transplant a crash course long-, lever- en huidcomplicaties 8 e Post O.N.S. Meeting Bone Marrow Transplant a crash course long-, lever- en huidcomplicaties Marjan Rademaker Stamcel transplantatie coördinator AMC, Amsterdam Long lever en huid complicaties Evidence

Nadere informatie

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015 Chronische Lymfatische Leukemie anno 2015 Marten R. Nijziel, internist-hematoloog Máxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven Hematon Leukemiedag Soesterberg, 3 oktober 2015 Wat is CLL? Wat is nodig voor

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers Dhr O., 60 jaar Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen Claudia Ootjers Geen (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag NVvH 2 Relevante

Nadere informatie

Casus 1 (3) Komt op poli, laat bloedbeeld prikken Uitslag: Normaalwaarden? T.a.v. Trombopenie: waar let je op? Wat nu? Hb 3.8 L 2.

Casus 1 (3) Komt op poli, laat bloedbeeld prikken Uitslag: Normaalwaarden? T.a.v. Trombopenie: waar let je op? Wat nu? Hb 3.8 L 2. Casus 1 Man, 67 jaar, NSCLC, stadium IIIA (tumor re-long+ positieve lymfklieren mediastinum) Bezig met radiotherapie (5 weken), met wekelijks korte kuur chemotherapie Nu in 3e week, afgelopen week geen

Nadere informatie

Stamceltransplantatie

Stamceltransplantatie Stamceltransplantatie Wat is een stamceltransplantatie? Een stamceltransplantatie is het toedienen van bloedvormende (hematopoietische) stamcellen. Deze stamceltoediening gebeurt eenvoudigweg langsheen

Nadere informatie

Voriconazol en ritmestoornissen

Voriconazol en ritmestoornissen Voriconazol en ritmestoornissen MDO bespreking 29-10-2014 Michelle Oude Alink Casus Man 68 jaar oud Voorgeschiedenis 2014, juni: myocardinfarct wv DES-stent Sinds september verdenking pneumonie, aanvankelijk

Nadere informatie

Nieuwste ontwikkelingen in de behandeling van het acute herseninfarct

Nieuwste ontwikkelingen in de behandeling van het acute herseninfarct Nieuwste ontwikkelingen in de behandeling van het acute herseninfarct Annemarie Wijnhoud neuroloog IJsselland Ziekenhuis Monique Putter-Lander & Thomas Rekveldt huisartsen Rotterdam Belangen 17-4-2015

Nadere informatie

Toedienlijst HOVON 90 Arm B, CHOP14 Alemtuzumab

Toedienlijst HOVON 90 Arm B, CHOP14 Alemtuzumab Toedienlijst HOVON 90 Arm B, CHOP14 Alemtuzumab Specialisme: IHMP Pre-fase, Kuur 1 dag -6 00:15 Vincristine 1 mg iv b. c. In max. 15 min. Prednisolon 100 mg p.o dag -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0 Kuur 1 t/m

Nadere informatie

Therapielijst/ aftekenlijst/aanvraag cytostatica Patiëntsticker: Datum aanvraag Afdeling 12-NAT: 01886

Therapielijst/ aftekenlijst/aanvraag cytostatica Patiëntsticker: Datum aanvraag Afdeling 12-NAT: 01886 In studieverband PLMA34 Allogene SCT Decitabine-Fludarabine- ATG-TBI 9/10 donor Therapielijst/ aftekenlijst/aanvraag cytostatica Patiëntsticker: Datum aanvraag Afdeling 12-NAT: 01886 Lengte (cm) Gewicht

Nadere informatie

Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie. Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam

Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie. Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam EFS bij volwassenen 100% 80% 1989-1994 1995-2000 2001-2006 2007-2012 RSR 60% 40% 2007-2012 20% 0% 1989-1994 0 1 2 3

Nadere informatie

Klinische uitkomsten van allogene stamceltransplantatie bij patiënten met een recidief AML, MDS of ALL

Klinische uitkomsten van allogene stamceltransplantatie bij patiënten met een recidief AML, MDS of ALL Klinische uitkomsten van allogene stamceltransplantatie bij patiënten met een recidief AML, MDS of ALL Auteurs Trefwoorden F.T.W.E van Workum, F.W.M.B. Preijers, N.P.M. Schaap en A.V.M.B. Schattenberg

Nadere informatie

Handout bij presentatie behandeling van pemphigus en pemfigoïd drs Annemarie van Houten

Handout bij presentatie behandeling van pemphigus en pemfigoïd drs Annemarie van Houten Ziet u links géén menu, klik dan hier. Handout bij presentatie behandeling van pemphigus en pemfigoïd drs Annemarie van Houten Behandeling per groep van blaarziekten: Pemphigus (PV,PF, drug-induced pemphigus,

Nadere informatie

Interline augustus CHEMOTHERAPIE casusschetsen

Interline augustus CHEMOTHERAPIE casusschetsen Interline augustus 2010 CHEMOTHERAPIE casusschetsen INTERLINE CHEMOTHERAPIE d.d. 31 augustus 2010 ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN Inleiding Deze werkafspraak met Interlineprogramma

Nadere informatie

Oogheelkundige klachten na stamceltransplantatie: onderzoek onder lezers van Hematon Magazine. Florence Faqiri, Mehmet Dogrusöz, Martine J.

Oogheelkundige klachten na stamceltransplantatie: onderzoek onder lezers van Hematon Magazine. Florence Faqiri, Mehmet Dogrusöz, Martine J. Oogheelkundige klachten na stamceltransplantatie: onderzoek onder lezers van Hematon Magazine Florence Faqiri, Mehmet Dogrusöz, Martine J. Jager Afdeling oogheelkunde, LUMC, Leiden ACHTERGROND Elk jaar

Nadere informatie

Methotrexaat bij reumatische aandoeningen. Maatschap Interne Geneeskunde IJsselland Ziekenhuis

Methotrexaat bij reumatische aandoeningen. Maatschap Interne Geneeskunde IJsselland Ziekenhuis Methotrexaat bij reumatische aandoeningen Maatschap Interne Geneeskunde IJsselland Ziekenhuis Inleiding U heeft van uw behandelend arts het medicijn methotrexaat voorgeschreven gekregen. Om dit medicijn

Nadere informatie

Klinische Dag. 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling

Klinische Dag. 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Diagnostiek en behandeling ernstige aplastische anemie bij volwassenen NVvH werkgroep aplastische anemie

Nadere informatie

1 ONDANSETRON p.o 8 mg Thuis, a. 1 RR, pols, temp 1 CLADRIBINE 0,12-0,15 mg/kg. inspuiten 1 01:00 observatie

1 ONDANSETRON p.o 8 mg Thuis, a. 1 RR, pols, temp 1 CLADRIBINE 0,12-0,15 mg/kg. inspuiten 1 01:00 observatie In studieverband :.. Buiten studieverband CLADRIBINE SUBCUTAAN Therapielijst\ aftekenlijst\aanvraag cytostatica Patiëntsticker: Datum aanvraag Afdeling 12-NAT: Gefaxt naar apotheek Ja/Nee Lengte (cm) Gewicht

Nadere informatie

Toedienlijst HOVON 91 Arm B, CHOP14 Alemtuzumab

Toedienlijst HOVON 91 Arm B, CHOP14 Alemtuzumab Toedienlijst HOVON 91 Arm B, CHOP14 Alemtuzumab Specialisme: IHMP Pre-fase, Kuur 1 dag -6 00:15 Vincristine 1 mg iv b. c. In max. 15 min. Prednisolon 100 mg p.o dag -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0 Kuur 1 t/m

Nadere informatie

HOVON 87 Multipel Myeloom

HOVON 87 Multipel Myeloom Naam patiënt:... Inductie behandeling Screening Kuur 1 Kuur 2 Kuur 3 Kuur 4 dag 1 15 1 15 1 15 1 15 datum 5-04-10 19-04-10 3-05-10 17-05-10 31-05-10 14-06-10 28-06-10 12-07-10 schriftelijke toestemming

Nadere informatie

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing Luister en leer Marlies Van Hoef, MD, PhD, MBA Multiple Myeloom Ziekte van Kahler werd aanvankelijk gediagnostiseerd in 1848 Kwaardaardige abnormaliteit van plasmacellen;

Nadere informatie

Behandeling van volwassenen met precursor B- of T- ALL en B- of T-lymfoblastair lymfoom (LBL)

Behandeling van volwassenen met precursor B- of T- ALL en B- of T-lymfoblastair lymfoom (LBL) CONCEPT RICHTLIJN ALL bij volwassenen 13-05-2017 Behandeling van volwassenen met precursor B- of T- ALL en B- of T-lymfoblastair lymfoom (LBL) Inleiding Aangezien de resultaten van behandeling van adolescenten

Nadere informatie

ACHTERGRONDEN CASUSSCHETSEN

ACHTERGRONDEN CASUSSCHETSEN Leerdoel: leren omgaan met koorts ten tijde van het gebruik van chemotherapie. Casusschets 1 Neutropene koorts 1a Eerste presentatie wegens aanhoudende koorts (39 Celsius) zonder reactie op antibiotica.

Nadere informatie

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Welkom in Meander Medisch Centrum Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Indolent non Hodgkin lymfoom en chronischlymfatischeleukemie Van oorzaaktot (nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

5 Antimicrobieel beleid

5 Antimicrobieel beleid 5 Antimicrobieel beleid 5.1 Definities Koorts: éénmalig > 38.5 C uur of enkele uren > 38.0 C Neutropenie: neutrofiele granulocyten < 500/µL, wanneer deze niet bekend zijn wordt neutropenie verondersteld

Nadere informatie

Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding

Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding April 2012 71 jarige man Hoge koorts en frequent braken en dyspnoe Geen bloed of slijm bij ontlasting, geen hematurie. CRP = 63 mg/l en HB = 6.1 mmol/l Relevante

Nadere informatie

Allogene stamceltransplantatie. Een transplantatie met stamcellen

Allogene stamceltransplantatie. Een transplantatie met stamcellen Allogene stamceltransplantatie Uw behandelend artsenteam is van oordeel dat een allogene stamceltransplantatie in uw specifiek geval de beste behandelingsoptie is. Daarom willen wij u via deze brochure

Nadere informatie

ONCOLOGIE / CHEMOTHERAPIE CASUSSCHETSEN. Casusschets 1

ONCOLOGIE / CHEMOTHERAPIE CASUSSCHETSEN. Casusschets 1 Casusschets 1 1a Eerste presentatie wegens aanhoudende koorts (39 Celsius) zonder reactie op antibiotica. Na intensief onderzoek blijkt de diagnose een T-cel Non Hodgkin Lymfoom. Gestart wordt met chemotherapie

Nadere informatie

Een zuigeling met een infectie

Een zuigeling met een infectie Een zuigeling met een infectie Katja Heitink-Pollé, kinderarts, hematoloog-oncoloog WKZ en Flevoziekenhuis Masja de Haas Sanquin Casus Meisje van 6 maanden oud 3e kind van Surinaamse ouders Reden van komst:

Nadere informatie

Nascholing Hematologie 2015 Bloedtransfusie. Michaela van Bohemen, hemovigilantieconsulent Dr. Peter te Boekhorst, hematoloog/transfusiespecialist

Nascholing Hematologie 2015 Bloedtransfusie. Michaela van Bohemen, hemovigilantieconsulent Dr. Peter te Boekhorst, hematoloog/transfusiespecialist Nascholing Hematologie 2015 Bloedtransfusie Michaela van Bohemen, hemovigilantieconsulent Dr. Peter te Boekhorst, hematoloog/transfusiespecialist Inleiding Casus Mw. P., 38 jr, AML, 2e k, dag 10 VG: auto

Nadere informatie

Palliatieve sedatie. 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC

Palliatieve sedatie. 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC Palliatieve sedatie 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC Casus Patient, 78 jr Overname ander ziekenhuis i.v.m. respiratoire insufficiëntie Voorgeschiedenis COPD, Hypertensie, DM II, PAF Nefrectomie

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

Immuunsuppressiva na niertransplantatie. Maarten Naesens UZ Leuven

Immuunsuppressiva na niertransplantatie. Maarten Naesens UZ Leuven Immuunsuppressiva na niertransplantatie Maarten Naesens UZ Leuven 2008 Immuunsuppressiva Afstoting - Voorkomen - Behandelen Nevenwerkingen - Direct - Indirect Afstoting Immuunsysteem natuurlijke afweer

Nadere informatie

Carolien van der Linden Wim van der Minne Sjoukje Troost

Carolien van der Linden Wim van der Minne Sjoukje Troost Carolien van der Linden Wim van der Minne Sjoukje Troost Opening Casus Theorie: Fouten bij medicatie overdracht Bespreking in groepen Wat draag je over aan collega? Automatisering en overdracht gegevens

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief kan u de wijzigingen in onze labogids van de vorige maand vinden.

In deze nieuwsbrief kan u de wijzigingen in onze labogids van de vorige maand vinden. NUMMER 1 - NOVEMBER 2016 IN DIT NUMMER Algemeen CKD-EPI Galactomannan (Aspergillus antigeen) Factor VIII (VWF) (von Willebrand Factor) Wijzigingen aan de labogids Wijzigingen aan facturatie Nieuwe pseudocodes

Nadere informatie

Pacman eats everything... Marie-José Claessen UMCU

Pacman eats everything... Marie-José Claessen UMCU Pacman eats everything... Marie-José Claessen UMCU Casus - presentatie I Casus presentatie I 58- jarige man Voorgeschiedenis o.a.: Oktober - november 2011 Sint Elsewhere : kortademigheid, lymfadenopathie,

Nadere informatie

Samenstelling Levensloop Platina Fonds in 2015

Samenstelling Levensloop Platina Fonds in 2015 Samenstelling Levensloop Platina Fonds in 2015 januari 813,401 535,514 1,568 1,350,482.89 10,416.12 februari 835,453 519,550 4,203 1,359,207.13 9,964.25 maart 877,904 524,371 3,271 1,405,545.28 10,002.50

Nadere informatie

INTERLINE CASUSSCHETSEN. Casusschets 1a en 1b 1a LUCHTWEGINFECTIES BIJ KINDEREN

INTERLINE CASUSSCHETSEN. Casusschets 1a en 1b 1a LUCHTWEGINFECTIES BIJ KINDEREN INTERLINE LUCHTWEGINFECTIES BIJ KINDEREN Augustus 2004 CASUSSCHETSEN Casusschets 1a en 1b 1a Jasper, 4 jaar oud. U kent Jasper als oren-kindje. In het verleden frequent otitiden waarvoor meerdere malen

Nadere informatie

Beenmergtransplantatie/PSCT algemeen

Beenmergtransplantatie/PSCT algemeen Daniel den Hoed Oncologisch Centrum Het doel van deze brochure is algemene informatie te geven over beenmerg- en perifere stamceltransplantaties. Er is misschien met u gesproken over transplantatie als

Nadere informatie

Acute leukemie. Jessa Ziekenhuis vzw. Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID )

Acute leukemie. Jessa Ziekenhuis vzw.  Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID ) Acute leukemie Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke zetel:

Nadere informatie

Aanbevolen lange termijn follow-up na allogene hematopoïetische stamceltransplantatie

Aanbevolen lange termijn follow-up na allogene hematopoïetische stamceltransplantatie Aanbevolen lange termijn follow-up na allogene hematopoïetische stamceltransplantatie Lange termijn complicaties vormen de belangrijkste reden om patiënten na allogene HSCT voor onbepaalde termijn onder

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn MDL

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn MDL Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn MDL Inhoudsopgave Algemeen...4 Werking...4 Gebruik...5 Bijwerkingen...6 Foliumzuur...6 Aanvullende informatie...7 Zwangerschap en borstvoeding...7 Tot slot...8

Nadere informatie

Casuïstiek van de urogeriatrische patiënt. Mw. T. Herder (thans semi arts)

Casuïstiek van de urogeriatrische patiënt. Mw. T. Herder (thans semi arts) Casuïstiek van de urogeriatrische patiënt Mw. T. Herder (thans semi arts) Cases 1. Man met LUTS klachten 2. Man met RIP in blaas & vesicolithiasis 3. Man met ossaal gemetastaseerd prostaatcarcinoom Casus

Nadere informatie

Preventie van groep B-streptokokken infectie

Preventie van groep B-streptokokken infectie Preventie van groep B-streptokokken infectie Het stroomdiagram dat is opgesteld door de NVOG en NvK vormt het uitgangspunt van dit lokale protocol (bijlage 1). Algemeen De vroege vorm van neonatale groep

Nadere informatie

Verwijderen van een zaadbal via de lies. Inguinale orchidectomie

Verwijderen van een zaadbal via de lies. Inguinale orchidectomie Verwijderen van een zaadbal via de lies Inguinale orchidectomie Inhoudsopgave Inleiding... 1 De operatie... 1 Na de operatie... 2 Bloedverdunners... 2 Ontslag... 3 Tot slot... 4 Ruimte voor vragen... 5

Nadere informatie

Pneumonie. Corine Martens, huisarts Gregor Mannes, longarts

Pneumonie. Corine Martens, huisarts Gregor Mannes, longarts Pneumonie Corine Martens, huisarts Gregor Mannes, longarts Casus 1 Hr. E, 63 jaar VG: copd en longca Med: spiriva. Onwelwording Ambu: goed aanspreekbaar, Duizelig, verder geen klachten RR 170/105, glu

Nadere informatie

ALLOGENE STAMCELTRANSPLANTATIE

ALLOGENE STAMCELTRANSPLANTATIE ALLOGENE STAMCELTRANSPLANTATIE KANKERCENTRUM UZ GENT Onco_hemato_031 INHOUDSTAFEL 01 Inleiding 3 02 Een transplantatie met stamcellen 3 03 Voorbereidingen op een stamceltransplantatie 4 04 De afdeling

Nadere informatie

Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog

Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog Methotrexaat Voorgeschreven door de reumatoloog Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2013 pavo 0906 Inleiding De reumatoloog heeft met u besproken dat u methotrexaat (MTX) gaat gebruiken. In deze folder leest

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn Uw behandelend arts en/of verpleegkundige specialist heeft met u gesproken over het gebruik van Methotrexaat (MTX). In deze folder krijgt u informatie over de

Nadere informatie