Verdieping: Eerste reactie partijen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verdieping: Eerste reactie partijen"

Transcriptie

1 Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm blijft. Het kabinet moet daarom nog meer gaan bezuinigen dan gepland. Mark Rutte wil dat deze nieuwe bezuinigingen breed gedragen worden onder andere partijen en sociale partners. In de Eerste Kamer is steun van andere partijen zelfs noodzakelijk, anders is er geen meerderheid voor de plannen van het kabinet. In deze opdracht bestuderen leerlingen de eerste reacties van de politieke partijen in de Tweede Kamer. Welke partijen zullen het kabinet steunen? Welke partijen hebben hele andere prioriteiten? Leerdoel: Leerlingen weten wat de resultaten zijn van de berekeningen van het CPB. Leerlingen weten wat de eerste reactie is van de politieke partijen op de CPB-cijfers. Leerlingen krijgen inzicht in de verhoudingen tussen de politieke partijen in de Tweede Kamer. Bronnen: Duur: ca. 20 minuten Handleiding: 1. Vertel de leerlingen dat ze een werkblad krijgen met daarop de voorspellingen van het CPB. Op het werkblad staat van iedere partij uit de Tweede Kamer de reactie op de voorspellingen. Leerlingen moeten voor iedere partij twee vragen beantwoorden: a. Wat is voor deze partij het allerbelangrijkste dat er moet gebeuren op dit moment? b. Is het waarschijnlijk dat deze partij uiteindelijk het kabinet steunt in haar keuze? Waarom wel of niet? c. Bonusvraag voor VWO: voorspel welke maatregelen uiteindelijk door zullen gaan. Het is leuk als u hier als docent t.z.t. nog even op terugkomt om te zien wie er juist had voorspeld. 2. Deel de werkbladen uit. Laat de leerlingen de opdracht individueel maken. 3. Bespreek de opdracht na met de klas. Welke partijen zijn sowieso tegen? Welke partijen stemmen sowieso voor? Bij welke partijen is het nog spannend wat ze gaan doen? Hoe zouden ze hun keuze bepalen etc.

2 De CPB-cijfers De volgende punten zijn uit de CPB-cijfers gekomen: 1. Het begrotingstekort is in ,4% van het bruto binnenlands product (bbp). Dit is meer dan de 3% die is toegestaan door de Europese Unie. Nederland zal dus meer moeten bezuinigen om het tekort kleiner te maken. 2. De economie (het bbp) krimpt in 2013 met 0,5%. In 2014 groeit de economie met 1%. 3. De werkloosheid stijgt in 2013 naar 6,25% en in 2014 naar 6,5% van de beroepsbevolking. Het CPB verwacht dat er in werklozen bijkomen. 4. De staatsschuld loopt op van 74% van het bbp in 2013 naar 75% in In 2013 groeit de export van producten met 3,25%, in 2014 is de groei 5%. 6. De koopkracht daalt in 2013 met 1,25%, maar in 2014 stijgt de koopkracht met 0,75%. Het bruto binnenlands product is de totale geldwaarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten. Wat wil het kabinet? Het kabinet wil doorgaan met de geplande koers, de hervormingen moeten doorgaan. Daar moet een breed draagvlak voor gezocht worden. Daarom wil het kabinet graag afspraken maken met de partijen in de Eerste en Tweede Kamer en met werkgevers en werknemers. Opdracht Lees de eerste reacties van de partijen in de Tweede Kamer op de CPB-cijfers. Beantwoord voor iedere partij de volgende vragen: a. Wat is voor deze partij het allerbelangrijkste dat er moet gebeuren op dit moment? b. Is het waarschijnlijk dat deze partij uiteindelijk het kabinet steunt in haar keuze? Waarom wel of niet?

3 De eerste reacties op de CPB-cijfers Partij Reactie op CPB-cijfers Wat moet als eerste gebeuren? VVD De VVD vindt de cijfers van het CPB heftig, maar fractievoorzitter Zijlstra ziet ook "licht aan het eind van de tunnel". In 2013 kan volgens hem alleen de 3%-norm worden gehaald als de belasting wordt verhoogd en dat vindt hij geen goed middel. "Als we tussen die twee kwaden moeten kiezen, kiezen we voor het niet halen van de 3 procent", zegt hij. Voor 2014 moet het tekort wel onder de 3 procent komen, vindt Zijlstra. Hij erkent dat er dan ook lastenverhogingen zullen komen. Maar volgens hem moet de begroting echt op orde komen, wil er op lange termijn stabiliteit zijn. Steun aan kabinet? PvdA PVV GL De PvdA is vooral bezorgd over de stijgende werkloosheid. Dit jaar moeten de economie en de werkgelegenheid zich herstellen. "Er is een brede samenwerking nodig om de economische moeilijkheden het hoofd te bieden", zegt de partij. "Dat gaat niet zonder extra bezuinigingen, die pijnlijk kunnen zijn." De uitgangspunten van de PvdA daarbij zijn behoud van werkgelegenheid, ondersteuning van de koopkracht van kwetsbare mensen en terugdringing van het begrotingstekort. PVV-leider Wilders wil dat het kabinet stopt met bezuinigen, omdat het de economie schaadt. De partij pleit voor belastingverlagingen. "De maat is vol. De economie wordt kapot bezuinigd", zegt Wilders. Volgens Wilders zijn er nog miljarden euro's weg te halen bij de overheid en bij de Europese Unie. Hij herhaalt zijn pleidooi voor bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking. "De CPB-cijfers laten zien dat de crisis verdiept. Met dank aan het ondoordachte bezuinigingsbeleid van dit kabinet", zegt GroenLinks-fractievoorzitter Van Ojik. "We

4 CU CDA moeten nu de economie slim en duurzaam hervormen. Bijvoorbeeld door vervuiling te belasten, zodat we arbeid goedkoper kunnen maken. Goed voor het milieu, goed voor de koopkracht en goed voor de werkgelegenheid." De ChristenUnie vindt de situatie ernstig, nu het tekort "misschien iets lager" is dan gedacht. Partijleider Slob benadrukt de werkloosheid. Hij hoopt dat het kabinet draagvlak weet te vinden voor maatregelen, niet alleen in maar ook buiten de Kamer. "Een sociaal akkoord is cruciaal". De CPB-cijfers bevestigen de zorgen over de Nederlandse economie en de stijgende werkloosheid, zegt fractieleider Buma. Hij wil geen verdere belastingverhogingen. "Het kabinet moet zo niet verdergaan. Het strooit alleen maar zand in de machine, in plaats van olie. We moeten de economie aan de praat krijgen en zorgen dat er weer vertrouwen komt." 50+ Het begrotingstekort van 3,4 procent voor volgend jaar is een meevallende tegenvaller, zegt leider Henk Krol van 50Plus. "Ik heb veel zorg over de oplopende werkloosheid en het lage consumentenvertrouwen. Een goed begin voor het herstel van het consumentenvertrouwen: de aangekondigde pensioenkorting schrappen. Dat kost het kabinet bovendien geen geld. 50Plus-voorman Krol wil dat het kabinet niet voortdurend maatregelen neemt die dan de volgende dag weer worden bijgesteld. Hij biedt het kabinet "een luisterend oor", maar steun is nog te veel gevraagd. PvdD De Partij voor de Dieren noemt de cijfers een drama voor veel Nederlanders die de gevolgen hard gaan voelen. Volgens partijleider Thieme kunnen er meteen miljarden worden bespaard door te stoppen met subsidies op activiteiten die schadelijk zijn voor het milieu. Op Twitter zei Marianne Thieme: Nergens is economische krimp zo n drama als in een

5 D66 SGP SP samenleving die verslaafd is aan groei. D66 noemt de cijfers van het CPB slecht nieuws, maar niet onoverkomelijk. Volgens partijleider Pechtold is het probleem van de werkloosheid zorgwekkender dan het begrotingstekort. Hij roept het kabinet en de sociale partners op om snel met oplossingen te komen en niet te verzanden in eindeloze overleggen. Pechtold maakt zich zorgen over geluiden dat VVD en PvdA 2013 als een verloren jaar beschouwen. De SGP vindt dat het tekort volgend jaar moet worden teruggedrongen, maar voegt eraan toe dat de burgers niet elke keer te maken moeten krijgen met nieuwe lastenverhogingen. De inzet moet daarom zijn om door een mix van hervormingen en het verminderen van overheidsuitgaven te voorkomen dat de staatsschuld nog groter wordt. Het kabinet moet daarom werk blijven maken van de verkleining van het begrotingstekort, ook in Bij de begroting voor 2014 dient uit te worden gegaan van een begrotingstekort van maximaal 3 procent. Op dit moment is het allereerst zaak te voorkomen dat nieuwe lastenverzwaringen op korte termijn de koopkracht verder aantasten. Dat zou de mogelijkheden voor banengroei en economisch herstel frustreren. Het overheidsbeleid moet duidelijkheid bieden en vertrouwen wekken. De SP wil dat het kabinet stopt met bezuinigen. "Het kabinet is doof en blind. Allerlei economen zeggen dat bezuinigen slecht is voor de economie, maar het gaat maar door", stelt fractieleider Roemer. Volgens Roemer doet Nederland het slechter dan omringende landen. Hij pleit voor investeringen in plaats van bezuinigingen. Volgens hem zou dat zorgen voor herstel van vertrouwen. "Het kabinet heeft een enorme plaat voor de kop", aldus Roemer.

6 Antwoordmodel: De eerste reacties op de CPB-cijfers Partij Reactie op CPB-cijfers Wat moet als eerste gebeuren? VVD De VVD vindt de cijfers van het CPB heftig, Prioriteit van de VVD is de maar fractievoorzitter Zijlstra ziet ook "licht begroting op orde aan het eind van de tunnel". In 2013 kan brengen. Dus onder de volgens hem alleen de 3%-norm worden 3%-norm. gehaald als de belasting wordt verhoogd en dat vindt hij geen goed middel. "Als we tussen die twee kwaden moeten kiezen, kiezen we voor het niet halen van de 3 procent", zegt hij. Voor 2014 moet het tekort wel onder de 3 procent komen, vindt Zijlstra. Hij erkent dat er dan ook lastenverhogingen zullen komen. Maar volgens hem moet de begroting echt op orde komen, wil er op lange termijn stabiliteit zijn. Steun aan kabinet? Ja, want coalitiepartij. PvdA De PvdA is vooral bezorgd over de stijgende werkloosheid. Dit jaar moeten de economie en de werkgelegenheid zich herstellen. "Er is een brede samenwerking nodig om de economische moeilijkheden het hoofd te bieden", zegt de partij. "Dat gaat niet zonder extra bezuinigingen, die pijnlijk kunnen zijn." De uitgangspunten van de PvdA daarbij zijn behoud van werkgelegenheid, ondersteuning van de koopkracht van kwetsbare mensen en terugdringing van het begrotingstekort. PvdA lijkt zowel werkloosheid, koopkracht als terugdringen van begrotingstekort als prioriteit te zien. Ja, want coalitiepartij. PVV PVV-leider Wilders wil dat het kabinet stopt met bezuinigen, omdat het de economie schaadt. De partij pleit voor belastingverlagingen. "De maat is vol. De economie wordt kapot bezuinigd", zegt Wilders. Volgens Wilders zijn er nog miljarden euro's weg te halen bij de overheid en bij de Europese Unie. Hij herhaalt zijn pleidooi voor bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking. Wilders heeft belastingverlaging als belangrijkste punt. Er is al te veel bezuinigd. Nee, hij zet zich fel af tegen het beleid van het kabinet. GL "De CPB-cijfers laten zien dat de crisis verdiept. Met dank aan het ondoordachte bezuinigingsbeleid van dit kabinet", zegt GroenLinks-fractievoorzitter Van Ojik. "We Duurzame hervormingen zijn belangrijk voor GroenLinks. Uit deze eerste reactie blijkt niet dat ze het kabinet steunen. Ze noemen

7 CU moeten nu de economie slim en duurzaam hervormen. Bijvoorbeeld door vervuiling te belasten, zodat we arbeid goedkoper kunnen maken. Goed voor het milieu, goed voor de koopkracht en goed voor de werkgelegenheid." De ChristenUnie vindt de situatie ernstig, nu het tekort "misschien iets lager" is dan gedacht. Partijleider Slob benadrukt de werkloosheid. Hij hoopt dat het kabinet draagvlak weet te vinden voor maatregelen, niet alleen in maar ook buiten de Kamer. "Een sociaal akkoord is cruciaal". De ChristenUnie maakt zich zorgen om de werkloosheid. het ondoordacht bezuinigingsbeleid. Uit deze eerste reactie blijkt dat de CU graag een breed draagvlak wil in de kamer voor de steun van het kabinet. Hieruit zou je kunnen afleiden dat CU het kabinet steunt. CDA De CPB-cijfers bevestigen de zorgen over de Nederlandse economie en de stijgende werkloosheid, zegt fractieleider Buma. Hij wil geen verdere belastingverhogingen. "Het kabinet moet zo niet verdergaan. Het strooit alleen maar zand in de machine, in plaats van olie. We moeten de economie aan de praat krijgen en zorgen dat er weer vertrouwen komt." Vertrouwen in de economie en geen extra belastingverhoging is belangrijk voor het CDA. Het is onduidelijk of het CDA zal instemmen met de plannen van het kabinet. 50+ Het begrotingstekort van 3,4 procent voor volgend jaar is een meevallende tegenvaller, zegt leider Henk Krol van 50Plus. "Ik heb veel zorg over de oplopende werkloosheid en het lage consumentenvertrouwen. Een goed begin voor het herstel van het consumentenvertrouwen: de aangekondigde pensioenkorting schrappen. Dat kost het kabinet bovendien geen geld. 50Plus-voorman Krol wil dat het kabinet niet voortdurend maatregelen neemt, die dan de volgende dag weer worden bijgesteld. Hij biedt het kabinet "een luisterend oor", maar steun is nog te veel gevraagd. 50+ komt ook in deze situatie op voor de belangen van ouderen. Door de pensioenkorting te schrappen stijgt volgens hem het consumentenvertrouwen. Verder stoort Henk Krol zich aan de steeds wisselende maatregelen van het kabinet. Zoals Henk Krol zelf al zegt: Steun is nog teveel gevraagd. PvdD De Partij voor de Dieren noemt de cijfers een drama voor veel Nederlanders die de gevolgen hard gaan voelen. Volgens partijleider Thieme kunnen er meteen miljarden worden bespaard door te stoppen met subsidies op activiteiten die schadelijk zijn voor het milieu. Op Twitter zei Marianne Thieme: Nergens Prioriteit voor de PvdD blijft: zorgen dat er beter wordt omgegaan met het milieu. Het lijkt erop dat de PvdD alleen zal instemmen als de bezuinigingen ten goede komen aan het milieu.

8 is economische krimp zo n drama als in een samenleving die verslaafd is aan groei. D66 D66 noemt de cijfers van het CPB slecht nieuws, maar niet onoverkomelijk. Volgens partijleider Pechtold is het probleem van de werkloosheid zorgwekkender dan het begrotingstekort. Hij roept het kabinet en de sociale partners op snel met oplossingen te komen en niet te verzanden in eindeloze overleggen. Pechtold maakt zich zorgen over geluiden dat VVD en PvdA 2013 als een verloren jaar beschouwen. D66 vind het probleem van werkloosheid zorgwekkender dan het begrotingstekort. D66 wil niet eindeloos overleggen en hoopt dat er snel een akkoord is. Dit kan erop wijzen dat ze instemmen met de plannen van het kabinet. SGP De SGP vindt dat het tekort volgend jaar moet worden teruggedrongen, maar voegt eraan toe dat de burgers niet elke keer te maken moeten krijgen met nieuwe lastenverhogingen. De inzet moet daarom zijn om door een mix van hervormingen en het verminderen van overheidsuitgaven te voorkomen dat de staatsschuld nog groter wordt. Het kabinet moet daarom werk blijven maken van de verkleining van het begrotingstekort, ook in Bij de begroting voor 2014 dient uit te worden gegaan van een begrotingstekort van maximaal 3 procent. De SGP vindt het belangrijk dat het begrotingstekort wordt teruggedrongen, maar de belastingen moeten niet worden verhoogd. Uit deze tekst blijkt niet of de SGP wel of niet mee gaat stemmen met het kabinet. Op dit moment is het allereerst zaak te voorkomen dat nieuwe lastenverzwaringen op korte termijn de koopkracht verder aantasten. Dat zou de mogelijkheden voor banengroei en economisch herstel frustreren. Het overheidsbeleid moet duidelijkheid bieden en vertrouwen wekken.

9 SP De SP wil dat het kabinet stopt met bezuinigen. "Het kabinet is doof en blind. Allerlei economen zeggen dat bezuinigen slecht is voor de economie, maar het gaat maar door", stelt fractieleider Roemer. Volgens Roemer doet Nederland het slechter dan omringende landen. Hij pleit voor investeringen in plaats van bezuinigingen. Volgens hem herstelt dat het vertrouwen van de mensen. "Het kabinet heeft een enorme plaat voor de kop", aldus Roemer. De SP vindt dat de overheid moet investeren, in plaats van bezuinigen. Nee, de SP keert zich fel tegen de plannen van het kabinet.

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Kijktip: NOS Rutte, Verhagen en Wilders over de val

Kijktip: NOS Rutte, Verhagen en Wilders over de val Kijktip: NOS Rutte, Verhagen en Wilders over de val Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen bekijken drie filmpjes van de NOS, twee van 21 en één van 24 april. Daarna beantwoorden ze vragen over deze

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Puzzel: welke regering krijgen we?

Puzzel: welke regering krijgen we? Puzzel: welke regering krijgen we? Korte omschrijving werkvorm Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen welke politieke partijen met elkaar kunnen samenwerken op basis van de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn?

Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn? Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn? Mark Rutte (VVD) 26,1% Diederik Samsom (PvdA) 22,6% Alexander Pechtold (D66) 15,4% Emile Roemer (SP) 12,9% Geert Wilders (PVV) 6,4%

Nadere informatie

Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten

Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten Korte omschrijving werkvorm: Het Kabinet Rutte II gaat in de periode 2013-2017 per saldo 15,1 miljard euro bezuinigen op de overheidsuitgaven 1. Leerlingen

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

DE VERKIEZINGSUITSLAG

DE VERKIEZINGSUITSLAG DE VERKIEZINGSUITSLAG MAART 2017 - POLITIEK IN PRAKTIJK DOCENTENHANDLEIDING DE WERKVORM IN HET KORT Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen dat politieke partijen met elkaar moeten samenwerken

Nadere informatie

Infographic: De uitslag

Infographic: De uitslag Infographic: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over peilingen en over

Nadere informatie

De week waarin alles anders werd (of niet?)

De week waarin alles anders werd (of niet?) De week waarin alles anders werd (of niet?) Er is waarschijnlijk geen week geweest in de Nederlandse politieke geschiedenis waar in een korte tijd zoveel veranderde als de afgelopen 7 dagen. In die periode

Nadere informatie

Belangen: Nederland en de Europese Unie

Belangen: Nederland en de Europese Unie Belangen: Nederland en de Europese Unie Korte omschrijving werkvorm: De docent vertelt iets over de achtergrond van de Europese samenwerking. Door samen te werken in Europa konden we grote problemen oplossen.

Nadere informatie

Reactie op de financiele crisis, 17 februari 2009

Reactie op de financiele crisis, 17 februari 2009 Reactie op de financiele crisis, 17 februari Op de dag dat het CPB haar voorspelling voor sterk naar beneden heeft bijgesteld is gevraagd wat Nederland nu over de financiele en economische crisis denkt.

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

De lijn van links naar rechts

De lijn van links naar rechts De lijn van links naar rechts Korte omschrijving werkvorm Met deze werkvorm gaat u met de leerlingen in gesprek over liberale en sociale standpunten. Aan de hand van standpunten wordt een lijn gevormd

Nadere informatie

Onderzoek: Politicus van het Jaar

Onderzoek: Politicus van het Jaar Onderzoek: Politicus van het Jaar Publicatiedatum: 16 december 2016 Over dit onderzoek JijVandaag, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 5.000 jongeren van 12 tot en met 24 jaar. Aan dit online onderzoek,

Nadere informatie

1. Wat is uw functie? 2 In welke branche opereert uw branche?

1. Wat is uw functie? 2 In welke branche opereert uw branche? Landbouw, bosbouw en visserij Industrie Energievoorziening Waterbedrijven en afvalbeheer Handel Vervoer & opslag Horeca Informatie en communicatie (ICT / media) Financiële dienstverlening Verhuur en handel

Nadere informatie

Aanrechtsubsidie afschaffen en investeren in duurzaamheid

Aanrechtsubsidie afschaffen en investeren in duurzaamheid Aanrechtsubsidie afschaffen en investeren in duurzaamheid Politieke Barometer week 7 nader toegelicht Om de gevolgen van de kredietcrisis te bestrijden worden momenteel stimuleringsmaatregelen overwogen.

Nadere informatie

Historisch lage vertrouwensscore kabinet

Historisch lage vertrouwensscore kabinet Historisch lage vertrouwensscore kabinet Rutte en Samsom scoren dikke onvoldoende bij electoraat 13 september Vlak voor Prinsjesdag is het slecht gesteld met het vertrouwen in de huidige regering. Slechts

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd?

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd? Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Er is een pakket van 6 miljard euro aan aanvullende bezuinigingen overeenkomen. De bezuinigingen worden hoofdzakelijk gevonden via uitgavenbeperkingen binnen

Nadere informatie

In Beeld: Infographic de Europese schuldencrisis

In Beeld: Infographic de Europese schuldencrisis In Beeld: Infographic de Europese schuldencrisis Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen analyseren aan de hand van een stappenplan een infographic over de schuldencrisis. Leerdoel: De leerlingen leren

Nadere informatie

De stemming van 27 april 2012

De stemming van 27 april 2012 De stemming van 27 april 2012 De PvdA heeft ten opzichte van afgelopen zondag 5 zetels verloren en staat nu op 19 zetels. Groen Links stijgt 3 zetels naar 8, D66 2 zetels naar 17 en de ChristenUnie 1 zetel

Nadere informatie

Algemene Beschouwingen 2011

Algemene Beschouwingen 2011 Algemene Beschouwingen 2011 Naar aanleiding van de Algemene Beschouwingen 2011 zijn na de 1e en de 2e dag uitgebreide onderzoeken gedaan naar de reactie van de kiezers op hetgeen was voorgevallen. In totaal

Nadere informatie

26 oktober Onderzoek: Kabinet Rutte III op het bordes

26 oktober Onderzoek: Kabinet Rutte III op het bordes 26 oktober 2017 Onderzoek: Kabinet Rutte III op het bordes Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

31 Oktober Onderzoek: Buma en de aftapwet

31 Oktober Onderzoek: Buma en de aftapwet 31 Oktober 2017 Onderzoek: Buma en de aftapwet Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland?

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Korte omschrijving werkvorm: Op 22 september zijn er in Duitsland verkiezingen voor de Bondsdag. Welke partijen doen hier aan mee? Lijken

Nadere informatie

Kijktip: NOS Persconferentie Rutte en Samsom over regeerakkoord

Kijktip: NOS Persconferentie Rutte en Samsom over regeerakkoord Kijktip: NOS Persconferentie Rutte en Samsom over regeerakkoord Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen bekijken een filmpje van de NOS, van maandag 29 oktober. Daarna beantwoorden ze vragen over dit

Nadere informatie

26 december Onderzoek:

26 december Onderzoek: 26 december 2016 Onderzoek: Verwachtingen 2017 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN?

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? STEM JIJ OOK? Kijk voor meer informatie op: www.stemjijook.nu WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WOENSDAG

Nadere informatie

17 oktober Onderzoek: Zeven jaar premier Rutte

17 oktober Onderzoek: Zeven jaar premier Rutte 17 oktober 2017 Onderzoek: Zeven jaar premier Rutte Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Onderzoek uitwerking Lenteakkoord

Onderzoek uitwerking Lenteakkoord Onderzoek uitwerking Lenteakkoord Over het onderzoek Aan het onderzoek deden ruim 15.000 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 16 tot en met 17 mei 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

1 Welke partij heeft uw voorkeur c.q. op welke partij heeft u gestemd bij de Tweede Kamerverkiezing?

1 Welke partij heeft uw voorkeur c.q. op welke partij heeft u gestemd bij de Tweede Kamerverkiezing? CDA ChristenUnie D66 GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA PVV SGP SP VVD 50PLUS Niet gestemd Anders Weet niet CDA ChristenUnie D66 GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA PVV SGP SP VVD 50PLUS Niet gestemd

Nadere informatie

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm leren leerlingen meer over de inkomsten en uitgaven van Nederland. In 2015 heeft de Nederlandse regering voor het

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER

MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER MARK RUTTE MEEST POPULAIR ALS PREMIER 22 december 2016 Wensen en verwachtingen met betrekking tot de verkiezingsuitslag lopen uiteen We hebben de kiezers eind november gevraagd welke partij hun eerste

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING 3 ONDERZOEKSREEKS NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek

Nadere informatie

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking 3 onderzoeksreeks NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek bewustzijn

Nadere informatie

2016 / Maurice de Hond

2016  / Maurice de Hond De NOS heeft aangekondigd zich ten aanzien van de weergave van de peilingen vooral te beperken tot de Peilingwijzer. O.a. met als argument dat pas na het bekend worden van 3 a 4 verschillende peilingen

Nadere informatie

Verdieping: Waarom aftreden?

Verdieping: Waarom aftreden? Verdieping: Waarom aftreden? Korte omschrijving werkvorm Waarom hebben minister Opstelten en staatssecretaris Teeven hun ontslag aangeboden? En wat zijn eigenlijk redenen voor ministers en/of staatssecretarissen

Nadere informatie

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Verkiezingen Op weg naar een nieuw kabinet

Verkiezingen Op weg naar een nieuw kabinet Verkiezingen 2017 Op weg naar een nieuw kabinet 1 4-3-2017 Trends deze verkiezingen 2 En we hebben te maken met externe factoren Woorden en daden CPB doorberekeningen 3 Nut van de CPB-doorrekening Reality

Nadere informatie

19 September 2017 Onderzoek: Prinsjesdag 2017

19 September 2017 Onderzoek: Prinsjesdag 2017 19 September 2017 Onderzoek: Prinsjesdag 2017 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 55.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Als je moet kiezen welk plaatje je op je cijferlijst zou willen hebben,

Nadere informatie

Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs

Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs Prinsjesdag in het nieuws 2014 - Primair onderwijs Inhoudsopgave Toelichting voor docenten 3 Toelichting voor docenten: Antwoorden 4 1. Prinsjesdag 7 2. Van wie zijn de plannen? 8 3. Troonrede 13 4. Het

Nadere informatie

Inbreng Sybrand Buma (debat begrotingsakkoord)

Inbreng Sybrand Buma (debat begrotingsakkoord) Gesproken woord geldt Inbreng Sybrand Buma (debat begrotingsakkoord) Wat Nederland nodig heeft is een beleid gericht op meer banen, en het structureel versterken van de economie. Zonder verdere belastingverhoging,

Nadere informatie

Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet. Sjoerd Potters

Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet. Sjoerd Potters Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet Sjoerd Potters Allereerst: de overheidsuitgaven De uitdaging is om de uitgaven te beheersen. Grootste uitgaven zijn de sociale zekerheid (77,6 miljard) en de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 410 Kabinetsformatie 2012 Nr. 1 BRIEF VAN DE VERKENNER Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 september 2012

Nadere informatie

Prinsjesdag Theorie en woordenlijst

Prinsjesdag Theorie en woordenlijst Maatschappijleer: Prinsjesdag Theorie en woordenlijst Don van Baar Murmelliusgymnasium Leerjaar 2011-2012 Murmellius2014 www.compudo.nl/murmellius2014 Maatschappijleer Prinsjesdag Theorie Prinsjesdag verloopt

Nadere informatie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie 10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie Nederland zit in een grote economische crisis. Het consumentenvertrouwen is dramatisch laag. Nederlanders zijn onzeker over hun baan, hun huis,

Nadere informatie

Crisis in de EU docentenhandleiding

Crisis in de EU docentenhandleiding Crisis in de EU docentenhandleiding In deze les vergelijken leerlingen de economische situatie van verschillende EU-leden met elkaar. Daarbij maken zij gebruik van de interactieve kaart en grafiek Economische

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 Vragen gesteld door de leden der Kamer 2012Z18838 Vragen van de leden Pechtold (D66),Wilders (PVV), Roemer (SP), Van Haersma Buma (CDA), Slob (ChristenUnie),

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer, 13 september De verkiezingen voor de Tweede Kamer van 13 september waren tot het eind toe spannend. De VVD en PvdA zijn de grootste winnaars. Ten koste van PVV, CDA en

Nadere informatie

It s the economy stupid

It s the economy stupid It s the economy stupid De achtergrond van sterke stijging van SP en daling van PVV in de afgelopen maand De peiling van deze week is een voortzetting van het patroon dat zich aandient sinds half december.

Nadere informatie

Stand van zaken Participatiewet. Sjoerd Potters

Stand van zaken Participatiewet. Sjoerd Potters Stand van zaken Participatiewet Sjoerd Potters Allereerst: de overheidsuitgaven (1/2) De uitdaging is om de uitgaven te beheersen. Grootste uitgaven zijn zorg (77,8 miljard) en sociale zekerheid (78,6

Nadere informatie

Puzzel: het parlementaire jaar

Puzzel: het parlementaire jaar Puzzel: het parlementaire jaar Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten de gebeurtenissen van het parlementaire jaar in de juiste volgorde plaatsen. Leerdoel: Leerlingen leren hoe het verloop van

Nadere informatie

In Beeld: De nieuwe ministersploeg

In Beeld: De nieuwe ministersploeg In Beeld: De nieuwe ministersploeg Korte omschrijving werkvorm: Wie staan er bij de koning op het bordes? Sommige ministers hebben al eerder in een kabinet gezeten, maar er zijn ook nieuwkomers. Leerlingen

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 Bestuurlijk Nederland blikt terug en kijkt vooruit Bijna 2600 benoemde en gekozen bestuurders van het Europees Parlement,

Nadere informatie

omslag FORUM #01/

omslag FORUM #01/ Kabinet-Rutte-Verhagen 10 populair bij ondernemers Rutte heeft in oktober een sterke ploeg op het bordes gezet, vinden ondernemers. Ministers én beleid krijgen een dikke voldoende in de Nieuwjaarsenquête

Nadere informatie

VVD EN PVV WEER GELIJK AAN KOP

VVD EN PVV WEER GELIJK AAN KOP POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH VVD EN PVV WEER GELIJK AAN KOP 19 januari 2017 VVD en PVV gelijk aan kop; verschuiving sinds zondagmiddag In vergelijking met een maand geleden levert de PVV 7 zetels in

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A.

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A. Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2017 Nummer op stembiljet Logo van de partij Naam van de partij 1 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD 2 Partij van de Arbeid P.v.d.A.

Nadere informatie

Zorgtaken voor de gemeente

Zorgtaken voor de gemeente De Sociale Databank Nederland presenteert in samenwerking met de gemeente een verbreding van inzicht en kennis over structurele oorzaken van de crisis met het terugeisen van 50,9 miljard aan verdwenen

Nadere informatie

Rapport. NOS Prinsjesdagonderzoek 2015

Rapport. NOS Prinsjesdagonderzoek 2015 Rapport NOS Prinsjesdagonderzoek 2015 Inhoudsopgave 2 Samenvatting 3 De stand van de economie 9 De economie en de rol van het kabinet 14 Internationale crises 15 Griekenland 17 Vluchtelingencrisis 21 Onderzoeksopzet

Nadere informatie

Ten geleide 7. 1 Achtergronden en aanpak 9

Ten geleide 7. 1 Achtergronden en aanpak 9 INHOUD Inhoud Ten geleide 7 1 Achtergronden en aanpak 9 1.1 Een moeilijke uitgangssituatie 9 1.2 Begrotingstekort, bbp en welvaart 10 1.3 Houdbaarheid van de overheidsfinanciën 11 1.4 Een bedreiging voor

Nadere informatie

SLOTPEILING: VVD NEEMT LEIDING

SLOTPEILING: VVD NEEMT LEIDING SLOTPEILING: VVD NEEMT LEIDING Veel steun voor regering in Turks-Nederlands conflict Turks-Nederlandse kiezers denken diametraal anders 14 maart 2017 Optreden Rutte in Turkije-conflict helpt VVD aan de

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

Uitslagen Drechtsteden Verkiezing Tweede Kamer

Uitslagen Drechtsteden Verkiezing Tweede Kamer Uitslagen Verkiezing Tweede Kamer Inhoud 1 Opkomst in regio iets hoger dan gemiddeld 2 Wie zijn winnaars en wie de verliezers(s)? De opkomst voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer van 15 maart was hoog.

Nadere informatie

Wat vindt men van de uitspraken over Wilders en de PVV

Wat vindt men van de uitspraken over Wilders en de PVV Wat vindt men van de uitspraken over Wilders en de PVV In het weekend van 31 oktober en 1 november is een discussie ontbrand rondom Wilders en de PVV. Er zou een rapport zijn van drie wetenschappers over

Nadere informatie

8 Regeling van werkzaamheden

8 Regeling van werkzaamheden 8 Op verzoek van het lid Van Gerven stel ik voor, de moties op de stukken nrs. 103 en 104 (31532) opnieuw aan te houden. Dit betekent dat de in artikel 69, tweede lid, van het Reglement van Orde genoemde

Nadere informatie

2 Algemene politieke beschouwingen

2 Algemene politieke beschouwingen 2 Aan de orde zijn de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2014 (33750). Ik heet de minister-president, de ministers en de staatssecretarissen van harte welkom.

Nadere informatie

De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose

De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose De laatste peiling voor de verkiezingen en de prognose Aanvankelijk leek deze verkiezingen zich te voltrekken op een manier waarbij VVD en PvdA ieder steeds meer kiezers weg gingen trekken van andere partijen.

Nadere informatie

UIT groei en conjunctuur

UIT groei en conjunctuur Economische groei. Economische groei drukken we uit in de procentuele groei van het BBP op jaarbasis. De groei van het BBP heeft twee oorzaken. Het BBP kan groeien omdat de prijzen van producten stijgen

Nadere informatie

Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012 Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012 Opdrachtgever Uitvoering veldwerk Etnicon Het Opiniehuis Rotterdam, September 2012 Het auteursrecht

Nadere informatie

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Draagvlak voor (verder) bezuinigen op defensie danig geslonken; Nederlander wil investeringen in zorg en onderwijs 16 september, Prinsjesdag 2014.

Nadere informatie

In deze werkvorm koppelen leerlingen historische verkiezingsleuzen aan het juiste affiche.

In deze werkvorm koppelen leerlingen historische verkiezingsleuzen aan het juiste affiche. DE LEUZENKRAKER KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM In deze werkvorm koppelen leerlingen historische verkiezingsleuzen aan het juiste affiche. LEERDOEL Leerlingen komen spelenderwijs in aanraking met diverse (historische)

Nadere informatie

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel

De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel Page 1 of 6 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) De overheid geeft (te)veel uit? Weet u hoeveel en aan wat? door Phi-Rana di, 2013-11-12 15:45 Phi-Rana Er wordt vaak gezegd

Nadere informatie

Puzzel: Wat vinden de Nederlandse partijen?

Puzzel: Wat vinden de Nederlandse partijen? Puzzel: Wat vinden de Nederlandse partijen? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen proberen uit te vinden welk standpunt vijf politieke partijen (GroenLinks, PvdD, PVV, SGP en VVD) innemen in de discussie

Nadere informatie

Prinsjesdag in het nieuws Primair onderwijs

Prinsjesdag in het nieuws Primair onderwijs Prinsjesdag in het nieuws 2017 - Primair onderwijs Inhoudsopgave Toelichting voor docenten 3 Antwoorden 4 1. Prinsjesdag 7 2. Van wie zijn de plannen? 8 3. Troonrede 14 4. Het koffertje 16 5. Prinsjesdag

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012

De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 In plaats van een nieuwe peiling enkele dagen na de verkiezingen komen we vandaag met een analyse van de verkiezingsuitslag van 12 september. Op de dag

Nadere informatie

26 januari 2016. Onderzoek: Vluchtelingen en demonstraties

26 januari 2016. Onderzoek: Vluchtelingen en demonstraties 26 januari 2016 Onderzoek: Vluchtelingen en demonstraties Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Prinsjesdag 2012 Sterker uit de crisis

Prinsjesdag 2012 Sterker uit de crisis Prinsjesdag 212 Sterker uit de crisis Kennis & Economisch Onderzoek 19 september 212 In de greep van bezuinigingsdrift Prinsjesdag 212 Begroting Bruto consolidatie-inspanningen 6 % BBP % BBP 6 5 5 4 Lente-akkoord

Nadere informatie

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4 Inhoudsopgave Blz. Deelnemende partijen 3 Stembureaus 4 Aantal stemmen per partij absoluut 2012 met historische vergelijking 2010 5 Aantal stemmen per partij percentage 2012 met historische vergelijking

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen 2012

Tweede Kamerverkiezingen 2012 Tweede Kamerverkiezingen 2012 Algemene informatie over de belangrijkste onderwerpen en de standpunten van de politieke partijen Door Thomas Roode Inleiding Natuurlijk begint deze brochure met Europa, dat

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN 16 maart 2015 VVD, PvdA en SP stijgen PVV en D66 leveren in Aftreden bewindslieden bevestigt kiezers vooral in partijvoorkeur VVD en PvdA tonen licht herstel;

Nadere informatie

Aangenomen en overgenomen amendementen

Aangenomen en overgenomen amendementen Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid datum 13 september 2016 Betreffende wetsvoorstel:

Nadere informatie

Debat: Het Duitse Kiesstelsel is beter dan dat van Nederland

Debat: Het Duitse Kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Debat: Het Duitse Kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan met elkaar in debat over de stelling: Het Duitse kiesstelsel is veel beter dan dat van Nederland.

Nadere informatie

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen 19 maart 2015 Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer, voorlopige uitslag. Onderzoek, Informatie en Statistiek

Verkiezingen Tweede Kamer, voorlopige uitslag. Onderzoek, Informatie en Statistiek Verkiezingen Tweede Kamer, maart voorlopige uitslag Projectnummer: Slot, Jeroen Hylkema, Cor Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal Postbus, AR Amsterdam j.slot@amsterdam.nl Telefoon www.ois.amsterdam.nl c.hylkema@amsterdam.nl

Nadere informatie