Ieper, 26/01/2014. Interpellatie betreffende re-enactmentgroepen GR: 03/02/2014. Beste collega s, voorzitter, burgemeester,

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ieper, 26/01/2014. Interpellatie betreffende re-enactmentgroepen GR: 03/02/2014. Beste collega s, voorzitter, burgemeester,"

Transcriptie

1 FRACTIELEIDER NANCY SIX Ieper, 26/01/2014 Interpellatie betreffende re-enactmentgroepen GR: 03/02/2014 Beste collega s, voorzitter, burgemeester, Aanleiding van deze interpellatie is ondertussen al gekend: de herhaaldelijke uitspraken van de bevoegde Schepen en daarin bijgetreden door onze burgemeester. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat zij enerzijds niet thuis zijn in het re-enactmentgebeuren of anderzijds bevooroordeeld zijn over deze vorm van geschiedenis-beleving. Als fervent bezoeker van dergelijke theatraal ( ) gebeuren in zowel binnen-als buitenland wil ik toch enkele argumenten en toelichting naar voren brengen die hopelijk een andere visie op het reenactment kunnen brengen. Onbekend maakt onbemind 1/Re-enactment is het herbeleven van de geschiedenis. Het specifieke hieraan is dat men een bepaalde plaats en periode gaat uitbeelden in zijn totaliteit. Men gaat, aan de hand van opzoekingwerken, proberen te leven zoals men in die tijd leefde. Dit wil zeggen dat zowel de kleding als de gebruikte materialen historisch correct zijn. Men beeldt het leven uit van de mensen van die periode zonder in de huid te kruipen van een specifiek persoon. Men gaat personen en ambachten uitbeelden uit desbetreffende periodes. Deze periodes beslaan een tijdsspanne van 10 tot 50 jaar naargelang de culturele en industriële evolutie van desbetreffende periodes. Re-enacting is vergelijkbaar. Maar met deze verschillen dat men vaak vooraf afgesproken veldslagen of gebeurtenissen uit de geschiedenis gaat herbeleven via een al dan niet afgesproken scenario. Het grote verschil met het vorige is, dat men hier niet het gewone leven uitbeeldt, maar welgekende gebeurtenissen uit de geschiedenis, zo getrouw mogelijk probeert te herbeleven. Vaak komt het er op neer dat in de eerste groep vooral hobbyisten zitten die de gewone burger, burgerij en ambachtslui uitbeelden. Daarentegen is de tweede groep meer geconcentreerd rond militarisme, historische gebeurtenissen en veldslagen. En het is nu net over die tweede groep dat ik wil interpelleren. 2/Re-enacters proberen zo goed als mogelijk een gebeurtenis uit te beelden om de toeschouwers een beter idee te kunnen geven hoe het er vroeger aan toe ging. Zij beseffen maar al te goed dat zij de échte weergave niet kunnen brengen, niet de échte ellende kunnen uitbeelden, niet het échte vreugde en verdriet kunnen laten voelen. Wij mogen ons gelukkig prijzen dat het maar een uitbeelding is van dit alles Fractieleider Nancy Six Augustijnenstraat 149, 8900 Ieper GSM:

2 3/Hun evenement staat open voor iedereen en dus niet gereserveerd voor VIP s, titeldragers en andere genodigden. Het is dus een sociaal en educatief gebeuren waarbij iedereen zich heel eventjes in een andere tijd kan wanen. Het is nu niet omdat sommige perioden gruwelijk en mensonterend waren, dat we die moeten in de vergeethoek drummen. Aan censuur of geschiedenisvervalsing hebben we geen boodschap. 4/Re-enactment is een heel intensieve hobby die verdergaat dan gewoonweg het verzamelen van militaria, militaire voertuigen en prullaria allerhande. Dagen en zelfs weken voor een bepaald evenement worden soms al sites opgebouwd of uitgegraven om de toeschouwers een zo realistisch mogelijk beeld te kunnen geven. Die hobby is niet weggelegd voor watjes want het vergt een hele opoffering voor bijvoorbeeld zelfstudie, het aanleren van dril- en wapentechnieken, veiligheidsonderricht, dagmarsen, De meeste reenacters zijn geen militairen en dus is het niet zo vanzelfsprekend om het bovenvermelde onder de knie te krijgen. Zij doen dus een inspanning voor de ontspanning van de toeschouwers. En vooraleer eventueel negativisten mij de mond snoeren door te zeggen dat het aanschouwen van bv oorlogstaferelen moeilijk als ontspannend kan omschreven worden, wil ik hen een stap voor zijn door mezelf te corrigeren en het woord ontspannen vervangen door beleven. Een doorsnee re-enactergroep doet gemiddeld 15 evenementen in de zomer en een 4tal in de winter. Zowel bij goed als guur weer, regen, sneeuw of vorst slapen zij tijdens het evenementweekend in tenten op de grond of op een veldbedje. Het investeren in uniformen, wapens, uitrusting is een niet te onderschatten factor maar het feit dat ze het ervoor over hebben, getuigt van de ernst waarmee ze hun hobby beoefenen en het is dus veel meer dan zomaar wat soldaatje spelen Dat aanvragen voor re-enactevenementen kritisch bekeken zullen worden, is wenselijk want hier en daar kan er misschien weleens een groepje opduiken die het niet zo nauw neemt met de regels der kunst, zeg maar de gangbare vereisten, regels en afspraken binnen het re-enactmentmilieu. Daarom dat ik er graag wil op duiden dat er een overkoepelend orgaan bestaat die alle Belgische re-enactmentgroepen bundelt waar het Stadsbestuur terecht kan met eventuele vragen. Het argument van de betrokken Schepen dat gekostumeerde mannen die de Eerste Wereldoorlog naspelen, nep zijn en thuishoren in het theater en niet op historische slagvelden is wel een hemelsbreed verschil met onze Franse buren. In Verdun, gekend van de Slag om Verdun ( 21 februari 1916 tot 15 december 1916) die een ommekeer betekende in de eerste wereldoorlog, herdenkt men deze zomer deze slag met een klank- en lichtspel. Een hulde en herinnering aan de honderdduizenden

3 slachtoffers van deze oorlog. Ruim 300 acteurs, 900 kostuums en meer dan 1100 schijnwerpers en speciale effecten laten deze nooit te vergeten periode uit de moderne geschiedenis op die manier herleven. In Verdun, ooit een slagveld, zijn re-enacters dus welkom in Ieper niet Waterloo: een keer per jaar bieden tal van re-enacters uit heel de wereld ons de kans om een magistrale reconstructie van de gebeurtenissen van 1815 te beleven. De Slag bij Waterloo is een van de belangrijkste veldslagen in de Europese geschiedenis, zowel omwille van zijn omvang als van de gevolgen. In Waterloo, ooit een slagveld, zijn reenacters welkom in Ieper niet Maar dichter bij huis: Zonnebeke: n.a.v.de heropening van het Memorial Museum Passchendaele vond vorig jaar een re-enactment plaats die erg gesmaakt werd door de vele bezoekers. In Zonnebeke frontdorp van weleer, zijn re-enacters welkom in Ieper niet Raversijde: tijdens het Atlantikwall-weekend verwelkomde de Provincie West-Vlaanderen vorige zomer tientallen re-enacters uit binnen-en buitenland die de batterij opnieuw tot leven brachten. In Raversijde...ooit een verdedigingslinie, zijn re-enacters welkom in Ieper niet Oudenaarde: n.a.v.de 300 herdenking van de Slag bij Oudenaarde kwamen re-enacters van over heel Europa naar Oudenaarde om de slag uit 1708 over te doen. In Oudenaarde ooit een slagveld zijn re-enacters welkom in Ieper niet Ik kan hier nog een tijdje doorgaan met het opsommen van plaatsen waar ooit bloed heeft gevloeid, waar ettelijke tranen hebben gerold, waar de oorlog wonden heeft geslagen die tot lang na de oorlog littekens heeft nagelaten maar waar men deze gruwel niet laat wegebben voor het nageslacht. Men mag nooit vergeten hoe erg het was en of men dit nu laat herleven door een theatervoorstelling, een lezing, een academische zitting, een tentoonstelling of een re-enactment het maakt niet uit als het maar sereen en historisch correct is. De betrokken Schepen vind dat een re-enactment in Ieper zou getuigen van weinig respect voor de vele oorlogsslachtoffers. Is staan dansen, springen en pintelieren aan de voet van de IJzertoren niet bedenkelijker? Reeds enkele jaren vindt daar een muziekfestival plaats. Men brengt er muziek als een schreeuw om een halt toe te roepen aan oorlog, geweld en terreur, onderdrukking en verdrukking, in al zijn vormen, op alle terreinen. Een initiatief die Stad Ieper langs de gebruikelijke stadskanalen n.a.v. de 10 de editie graag aankondigde in ruil voor gratis tickets. Diksmuide ook een slagveld maar daar dansen en springen de festivalgangers op het dodenveld van weleer...is dat respectvol???

4 Misschien dat de Schepen zich eens kan afvragen wie er intenser de herinnering aan de gruwelijke oorlog zal beleven: de bezoeker die een museum bezoek en via allerlei technologische snufjes informatie krijgt of een bezoeker aan een openlucht re-enactment die tastbaar de tijd kan opsnuiven en vragen kan stellen aan de re-enacter En welk aandenken is er origineler: een foto genomen bij een re-enacter of een foto met een aangekocht herdenkingsproduct (pralines, snoepjes, wijn, bier, boek, ). Nog een geluk dat het herdenkingstoerisme geen platte commerce mag worden ( ). Mijn vraag naar de betrokken Schepen toe is of hij zijn visie over de re-enacters zal herzien. Ondertussen mag hij alvast uitkijken naar het eerst volgende échte grote schouwspel dat op 25 mei zal plaatsvinden Nancy Six Repliek (uit de notuelen): Schepen Verschoore wil op de eerste plaats een eerder korte repliek bieden. De tussenkomsten van de collega s en wat er reeds in de pers is verschenen tonen aan dat we over dit thema lange oeverloze debatten kunnen voeren. Daarbij gruwelt hij ervan dat ook de Kattenstoet hier bij gesleurd wordt. Maar hij wil de collega s uitnodigen, zo ze dat wensen, om buiten deze raad dit debat wel uitvoerig aan te gaan. Hij is het grondig oneens met menig stelling zoals ze hier naar voor werd gebracht. Om een en ander te duiden wil hij eerst eens aangeven wat hij juist op de persconferentie van het IFFM gezegd heeft als voorzitter van het IFFM. Na een passage over respectvol herdenken en leren uit wat is gebeurd om een vredevolle toekomst te bewerkstelligen heeft hij besloten met: Wil je echt herdenken, wil je je verdiepen over die grote oorlog, verlies je dan in ons museum, bezoek de ontelbare begraafplaatsen, de vele sites in de ruime regio, de blijvende wonden in het landschap, lees boeken en bekijk documentaires. Wil je re-enacten, doe het dan, maar maak jezelf niet wijs dat je een bijdrage levert aan respectvol herdenken. Tot hier wat er effectief toen is gezegd. Hij heeft het hoe dan ook moeilijk om De Eerste Wereldoorlog binnen de context van Levende Geschiedenis of het re-enactment te plaatsen. Sinds die uitspraak, vond hij de kanttekeningen die Herman De Dijn, professor van de KU Leuven, maakte over dit onderwerp en die zijn heel treffend: Het feit dat reenactors willen ervaren hoe het was om te leven zoals het toen was, terwijl dat soort leven onvermijdelijk voorbij is, terwijl men zelf onvermijdelijk leeft in het nu.

5 Men onderneemt een poging om het verleden zo nauwkeurig mogelijk te reconstrueren, er wordt gestreefd naar een authentieke emotie, weliswaar een geënsceneerde authentieke emotie. Professor De Dijn wijst ook op het gevaar dat met re-enactment het boeien van de geesten belangrijker wordt dan de overdracht van kennis en inzicht. De vraag is of we bij het heropvoeren van episodes bijvoorbeeld uit de 1e W.O. abstractie kúnnen maken van de ethisch-politieke problematiek: de verschrikkelijke verantwoordelijkheid van de generaals, de miserie en terreur waarin de frontsoldaten leefden, de problematiek van het nationalisme, de wreedheid van het gebruik van dodelijk gas, van de aanslagen op de burgerbevolking, enzovoort. De vraag stellen is ze eigenlijk al beantwoorden Daarom in antwoord op de interpellaties: Drie redenen waarom hij niet voor re-enactment is : 1. De status van het uniform Door het dragen van een uniform onderscheidt een groep zich van alle anderen. Wie een uniform aantrekt in een situatie van re-enactment, imiteert deze unieke status van de groep, en eigent zich de status van de uniformdrager en het uniform toe. De kans is reëel dat de re-enactor zelf meent dat de status op hem overgaat. Dat ziet men bijvoorbeeld telkens wanneer re-enactors rollen overnemen die eigenlijk alleen reële uniformdragers toekomt. Zoals een erewacht optrekken bij een herdenkingsplechtigheid, of salueren of acht geven bij het weerklinken van Last Post of nationale hymne. Omwille van de verwarring die zo ontstaat bij zowel re-enactors als bij het publiek moet reenactment bij herdenkingen absoluut vermeden worden. 2. De fascinatie voor het uniform en het wapen. Als de re-enactor zich bewust is van deze mogelijke verwarring, en haar evt. ootmoedig wil vermijden, zal hij inroepen dat het dragen van het uniform toch nog moet kunnen, omdat het grote pedagogische kwaliteiten heeft. De jongeren vandaag maar ook het grote publiek weten niet meer hoe oorlog werd gevoerd, en om dat te verhelpen is het tonen van ge-uniformeerde groepen oorlogvoerenden een uiterst geschikt hulpmiddel. Indien het dan gaat over oorlogen uit lang vervlogen tijden, kan men inderdaad zien dat de uitrusting van de strijders begrip kan bijbrengen over de wijze waarop oorlog werd gevoerd. Maar hoe dichter men bij deze tijd komt, hoe minder relevant dat wordt. Waar houdt het op om inzicht te verschaffen dat anders maar moeilijk te verkrijgen is voor een jong of een groot publiek? Wellicht is dat bij de grens van film en foto. Waar geen reëel beeld van bestaat, kan een reconstructie wellicht helpen. WO1 en WO2 liggen ver voorbij die grens. Elk uniform en elk wapen werden talloze keren in beeld gebracht. Toen en sindsdien ook nog eindeloos in fictiefilms. Dat geldt ook voor de wapens: geweren werken op vandaag volgens geen ander principe dan honderd jaar geleden; mitrailleurs of artillerie evenmin. Dit alles is zeer vertrouwd, waardoor het eventueel

6 bijkomende inzicht dat uit re-enactment te halen valt, veeleer ondergeschikt is aan de fascinatie die het uniform en het wapen door hun nabijheid kunnen opwekken. Als het over oorlog of geweld gaat, kan men dat beter maar niet zo aan jongeren overbrengen. Pedagogisch kan men dat helemaal niet noemen. Re-enactors ver van scholen houden is daarom aangewezen. 3. De valse historische realiteit. Als men wegblijft van scholen en plechtigheden, waarom zouden re-enactors dan niet gewoon voor zichzelf hun hobby mogen bedrijven? Inderdaad, dat mag, er zijn beroerdere zaken dan dat. Maar dan moeten re-enactors zich niet gaan verbeelden dat zij een beter historisch inzicht zullen verwerven door dit te doen. Aan het historische inzicht leveren ze weinig of geen bijdrage. De kennis van het materiaal, hoe fascinerend soms ook, is niet de essentie van waar deze historische realiteit over gaat. Wat re-enactors doen is niet een authentieke zoektocht naar het verleden ondernemen, maar een verbeelding daarvan oproepen via een zoektocht naar de materiële omstandigheden. Ook met het meest exacte uniform en de volstrekt identieke wapens kan men zich niet verplaatsen in het gegeven oorlog. Men creëert een valse realiteit, die van een nostalgisch verlangen naar een verleden, gerepresenteerd door materiële gelijkenissen. Men creëert zodoende echter geen inzicht in de gruwelijke realiteit van angst, woede, trauma, doodsbedreiging, doodsverlangen, van dader en slachtoffer. Wie daar naar op zoek is, kan zich beter niet verkleden, maar zoeken naar authentieke getuigenissen in woord (en soms beeld). Dat brengt ons veel dichter bij een historische realiteit. Dus ja, re-enacting mag, maar zeer essentieel is het niet. Om deze drie redenen meent hij dat de Stad Ieper, de Vredesstad Ieper, er goed aan doet om als overheid die mee de herdenking van WO1 draagt, en die als officiële instantie bijdraagt aan een zo sereen, nuttig en relevant mogelijke omgang met het oorlogsverleden, niet moet bijdragen aan reenacting, het desgevraagd zelfs niet moet faciliteren. Het zou alleen maar afleiden van de essentie van de herdenking en van het historische gegeven van de Eerste Wereldoorlog zelf. Raadslid Six zegt dat de schepen niet wil inzien dat re-enacters wel beseffen dat zij toneeltje spelen. En zij hebben zich wel verdiept in de geschiedenis. In het museum wordt ook een bomalarm nagedaan, dit is ook een toneeltje. Dus mag dit wel degelijk een plaats krijgen.

Tweehonderdste verjaardag van de Slag van Waterloo: met zijn duizenden zullen ze op het slagveld verschijnen

Tweehonderdste verjaardag van de Slag van Waterloo: met zijn duizenden zullen ze op het slagveld verschijnen Persbericht, 14/10/2014 Tweehonderdste verjaardag van de Slag van Waterloo: met zijn duizenden zullen ze op het slagveld verschijnen Ze, dat zijn de re-enactors, de hoofdrolspelers van de herdenkingsevenementen

Nadere informatie

Voorbeelden van draaiboeken

Voorbeelden van draaiboeken Praktische tips 2 Voorbeelden van draaiboeken 3 Voorbeeld uitnodiging herdenking 4 Voorbeeld uitnodiging overdracht 5 Voorbeeld welkomstwoord 5 Voorbeeld slotwoord 6 Gedichten Voorbeelden van draaiboeken

Nadere informatie

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Dames en heren, allen hier aanwezig. Het is voor mij een grote eer hier als pas benoemde burgemeester

Nadere informatie

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering.

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Toespraak burgemeester K. Tigelaar ter gelegenheid van de dodenherdenking op vrijdag 4 mei 2012 Dames en heren, jongens en meisjes, In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Herinneringen aan

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

Geachte gasten van de herdenkingsplechtigheid, Het is voor mij een grote eer vandaag tijdens deze. herdenkingsplechtigheid het woord te mogen voeren.

Geachte gasten van de herdenkingsplechtigheid, Het is voor mij een grote eer vandaag tijdens deze. herdenkingsplechtigheid het woord te mogen voeren. Manuscript toespraak 29-04-2013 Mevr. Dr. Eva Högl - lid van de Bondsdag, toespraak t.g.v. de Nederlandse herdenkingsplechtigheid op 4 mei 2013 Geachte heer Snep, Geachte ambassadeur, Geachte gasten van

Nadere informatie

Projectoproep / Commemoraties 1914-18

Projectoproep / Commemoraties 1914-18 1. Algemene Informatie 1.1 Context Herdenkingsplechtigheden Eerste Wereldoorlog (1914-18) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maakt zich op voor de herdenking van honderd

Nadere informatie

Toespraak van Anouchka van Miltenburg, Voorzitter van de Tweede Kamer, bij de bijeenkomst van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945, op 14 augustus 2015 in de Tweede Kamer We dachten dat we na de capitulatie

Nadere informatie

HET DROOMMUSEUM VAN DRE

HET DROOMMUSEUM VAN DRE HET DROOMMUSEUM VAN DRE Beste leerling, Dit werkblad wil je iets langer bij bepaalde zaken in het museum laten stil staan. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je niet mag rondneuzen naar andere objecten,

Nadere informatie

BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING

BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING 2016 2017 2018 BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING TENTOONSTELLING FRONT 14/18 - DE EERSTE WERELDOORLOG IN 3D 10.04 7.08 / Gratis

Nadere informatie

Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping)

Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Module 4: Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Basisovertuiging 1 & 2 (Verdieping) Geluk is een gevoel! Jij bent de enige persoon op de wereld die jou gelukkig kan maken! Het is erg belangrijk dat je alle

Nadere informatie

NATIONALE HERDENKING NATIONALE VIERING

NATIONALE HERDENKING NATIONALE VIERING 4 en 5 mei NATIONALE HERDENKING OP 4 MEI EN OP 5 MEI Elk jaar herdenken we op 4 mei de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog en vieren we op 5 mei de bevrijding. Er zijn steeds minder mensen in Nederland

Nadere informatie

Impressie of verwerking van een gebeurtenis

Impressie of verwerking van een gebeurtenis Impressie of verwerking van een gebeurtenis In deze opdracht maken de leerlingen een impressie van een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog. Zij besteden in ieder geval aandacht besteden aan: de periode

Nadere informatie

Dames en heren, jongens en meisjes,

Dames en heren, jongens en meisjes, SPEECH TER GELEGENHEID VAN DE DODENHERDENKING 4 mei 2008 EN DE HERDENKING VAN DE BEVRIJDING OP 5 MEI 2008 Dames en heren, jongens en meisjes, 4 mei, 8 uur, een moment om stil te zijn. twee minuten stilte.

Nadere informatie

Arrangementen en Daguitstappen voor groepen

Arrangementen en Daguitstappen voor groepen Arrangementen en Daguitstappen voor groepen 100 jaar Groote Oorlog 2014-18 Op een steenworp van Dinant, niet ver van de Lessevallei, nodigt u uit om zijn unieke toeristische omgeving te ontdekken en om

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

Openbaring 6 over rampen

Openbaring 6 over rampen Openbaring 6 over rampen We kijken terug op een week waarin het nieuws voor een groot deel werd beheerst door de gruwelijke ramp met vlucht MH 17 van Malaysia Airlines op donderdag 17 juli jl. 298 mensen

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

IEPERBOOG BELEGERDE STAD

IEPERBOOG BELEGERDE STAD IEPERBOOG BELEGERDE STAD Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Vertrouwen. Margriet Ledin-de Hoop. Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

Vertrouwen. Margriet Ledin-de Hoop. Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer Vertrouwen Margriet Ledin-de Hoop Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer Inhoudsopgave Woord vooraf 6 1. Op reis 8 2. Spring! 15 3. Ver weg of heel dichtbij? 24 4. Actief afwachten 32 5. In vertrouwen keuzes

Nadere informatie

Daguitstappen en arrangementen voor groepen

Daguitstappen en arrangementen voor groepen Daguitstappen en arrangementen voor groepen 100 jaar Groote Oorlog 2014-18 In Oostduinkerke, te midden van de duinen en slechts op enkele minuten van het strand nodigt u uit voor een heerlijk verblijf

Nadere informatie

Lesbrief Secundair Onderwijs

Lesbrief Secundair Onderwijs Lesbrief Secundair Onderwijs _De Oude Kaasmakerij De oude kaasmakerij is het kaasmuseum van Vlaanderen en ons land. Educatieve gidsen begeleiden de studenten doorheen het verhaal van kaas, dat ruimer gaat

Nadere informatie

editie 11 // 12 3de graad so Het verhaal van een reiskoffer geschiedeniswedstrijd

editie 11 // 12 3de graad so Het verhaal van een reiskoffer geschiedeniswedstrijd editie 11 // 12 3de graad so EUSTORY Het verhaal van een reiskoffer geschiedeniswedstrijd EUSTORY Het verhaal van een reiskoffer Op zoek naar een beter of een ander leven Ken jij een migratieverhaal in

Nadere informatie

Morya Wijsheid Werkboek voor het leven

Morya Wijsheid Werkboek voor het leven Morya Wijsheid Werkboek voor het leven Dit boek is van Inhoud Voorwoord en praktisch advies 6 1. De juiste vragen stellen 8 2. Een schat op de zeebodem 15 3. Zoek je kracht 19 4. Word een visser van ideeën

Nadere informatie

December. Tot dan, en pakt elkaar ondertussen allemaal ne keer goed vast! Veel liefs, de groepsleiding

December. Tot dan, en pakt elkaar ondertussen allemaal ne keer goed vast! Veel liefs, de groepsleiding December Normaal gezien beperkt dit voorwoord zich tot de nodige informatie, liefst melig geschreven en met af en toe een verwijzing naar de fratsen van de leiding. Normaal gezien doen wij als Vincies

Nadere informatie

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich?

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich? IEPERBOOG ZUID Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Pietá, Michelangelo DRAAGBAAR

Pietá, Michelangelo DRAAGBAAR Pietá, Michelangelo DRAAGBAAR In de Sint Pieterskerk in Rome staat het beeld Piëta van Michelangelo: een kleine zittende vrouw over wier schoot een slappe, volwassen man ligt. Ze kan hem nauwelijks dragen,

Nadere informatie

3. Rouw en verliesverwerking

3. Rouw en verliesverwerking 3. Rouw en verliesverwerking 29 Voor de trainer De belangrijkste begrippen van dit gedeelte zijn: Grote verschillen tussen verschillende getroffenen Breuk in de levenslijn Rouw/Verliesverwerking/chronische

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ DE TENTOONSTELLING TEGEN-STRIJD: DE GROOTE OORLOG IN HET LAND VAN DENDERMONDE

OPDRACHTEN BIJ DE TENTOONSTELLING TEGEN-STRIJD: DE GROOTE OORLOG IN HET LAND VAN DENDERMONDE OPDRACHTEN BIJ DE TENTOONSTELLING TEGEN-STRIJD: DE GROOTE OORLOG IN HET LAND VAN DENDERMONDE INLEIDING Op 17 augustus opende de tentoonstelling Tegen-Strijd, de beleving van de Groote Oorlog in het land

Nadere informatie

Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars

Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars Interview over de geschiedenis van Joodse Hagenaars In deze opdracht maak je een interview met een of meer personen over de Joodse bevolkingsgroep in Den Haag tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je moet in

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet Haarlem, 5 november Dames en heren,

Toespraak Gerdi Verbeet Haarlem, 5 november Dames en heren, Toespraak Gerdi Verbeet Haarlem, 5 november 2016 (alleen het gesproken woord geldt) Dames en heren, Welkom, wat goed u allen weer te zien. Allereerst veel dank aan de Commissaris, dat wij hier vandaag

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015 Dodenherdenking Beuningen, 4 mei 2015 Voor het eerst in mijn leven bezocht ik twee weken geleden Auschwitz en Birkenau. Twee plekken in het zuiden van Polen waar de inktzwarte geschiedenis van Europa je

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

Pontonbrug over de Schelde 03/10/2014

Pontonbrug over de Schelde 03/10/2014 Pontonbrug over de Schelde 03/10/2014 Excellenties (Geachte president van Europa, geachte minister-president), Waar je -behalve in onze gedachten- ook bent liefste Marleen, Dames en heren, Precies honderd

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

14-18 Brussel tijdens de Duitse bezetting. Presentatie van de tentoonstelling

14-18 Brussel tijdens de Duitse bezetting. Presentatie van de tentoonstelling 14-18 Brussel tijdens de Duitse bezetting Presentatie van de tentoonstelling 21.08.2014 03.05.2015 Museum van de Stad Brussel www.museumvandestadbrussel.be De reservisten op 29 juli BRUSSEL TIJDENS DE

Nadere informatie

TOESPRAAK GEHOUDEN DOOR DE HEER PAUL BREYNE, GOUVERNEUR VAN WEST-VLAANDEREN, TER GELEGENHEID VAN HET KONINGSFEEST Brugge, 15 november 2007

TOESPRAAK GEHOUDEN DOOR DE HEER PAUL BREYNE, GOUVERNEUR VAN WEST-VLAANDEREN, TER GELEGENHEID VAN HET KONINGSFEEST Brugge, 15 november 2007 TOESPRAAK GEHOUDEN DOOR DE HEER PAUL BREYNE, GOUVERNEUR VAN WEST-VLAANDEREN, TER GELEGENHEID VAN HET KONINGSFEEST Brugge, 15 november 2007 Dames en heren, Mag ik u allen, mede in naam van provinciecommandant

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat voor iedereen ingrijpende gevolgen. Als kinderen

Nadere informatie

stadsmagazine Harelbeke editie november 2014 Wereldoorlog I Poëziewedstrijd Storm op komst

stadsmagazine Harelbeke editie november 2014 Wereldoorlog I Poëziewedstrijd Storm op komst blad stadsmagazine Harelbeke editie november 2014 Wereldoorlog I Poëziewedstrijd Storm op komst Ook Harelbeke pakt in 2015 uit met een programma dat de Eerste Wereldoorlog herdenkt. Wat heeft Harelbeke

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan :

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : - het lezen van het boek Soldaat van Oranje en het maken van de

Nadere informatie

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13)

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13) (nav 1 Koningen 19: 12, 13) Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. En daar klonk een stem die sprak. t is nergens om mij heen echt stil terwijl ik liever anders wil heel het leven draait

Nadere informatie

Toespraak Limburgse Veteranendag 23 juni 2012 Roermond

Toespraak Limburgse Veteranendag 23 juni 2012 Roermond Toespraak Limburgse Veteranendag 23 juni 2012 Roermond Geachte dames en heren, Een van de hoekstenen van het veteranenbeleid is terecht het bevorderen van erkenning van de mannen én vrouwen die voor ons

Nadere informatie

Je bent het allemaal. Maarten Houtman. Tao-zen sessie van april 1990 in Eefde, woensdag. Uitgave: Stichting Zen als leefwijze

Je bent het allemaal. Maarten Houtman. Tao-zen sessie van april 1990 in Eefde, woensdag. Uitgave: Stichting Zen als leefwijze Je bent het allemaal Tao-zen sessie van april 1990 in Eefde, woensdag Maarten Houtman Uitgave: Stichting Zen als leefwijze Inhoudsopgave Eefde, 25 april 1990, woensdagmorgen Het verhaal van het stofje

Nadere informatie

Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten.

Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten. Preek op Oudjaarsavond 2013 Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten. Oudjaarsdag: het lijkt een dag als alle

Nadere informatie

INHOUD. Nooit meer oorlog 1914-1944-2014 7. De Groote Oorlog in Balen 9. Balen tijdens de Tweede Wereldoorlog 35

INHOUD. Nooit meer oorlog 1914-1944-2014 7. De Groote Oorlog in Balen 9. Balen tijdens de Tweede Wereldoorlog 35 3 INHOUD Nooit meer oorlog 1914-1944-2014 7 De Groote Oorlog in Balen 9 Balen tijdens de Tweede Wereldoorlog 35 "Ach! God, wij gaan in ballingschap!" 95 Balen in 1915 125 Den Alcazar 137 De kerkfabriek

Nadere informatie

Handelsstraat 3, 6135 KK Sittard 046-451 23 86 www.veelzijdig.com. Korte zinnen. Handelsstraat 3, 6135 KK Sittard www.veelzijdig.

Handelsstraat 3, 6135 KK Sittard 046-451 23 86 www.veelzijdig.com. Korte zinnen. Handelsstraat 3, 6135 KK Sittard www.veelzijdig. Handelsstraat 3, 6135 KK Sittard 046-451 23 86 www.veelzijdig.com Korte zinnen 046-451 23 86 Want je kunt niets zeker weten en alles gaat voorbij Maar ik geloof, ik geloof in jou en mij 046-451 23 86 Het

Nadere informatie

Leven vanuit Overvloed of Tekort?

Leven vanuit Overvloed of Tekort? Leven vanuit Overvloed of Tekort? Dank allereerst aan de Dijken van Wijven. Zonder jullie vrouwenhadden we hier nu niet met elkaar gestaan. Wat een prachtige traditie: om in het Zeeuwse landschap natuur

Nadere informatie

STARTZONDAG Voorganger Br. Dave Plantinga. m.m.v. Eimert van Dijk (orgel) One Spirit (koor)

STARTZONDAG Voorganger Br. Dave Plantinga. m.m.v. Eimert van Dijk (orgel) One Spirit (koor) STARTZONDAG Voorganger Br. Dave Plantinga m.m.v. Eimert van Dijk (orgel) One Spirit (koor) Zingen: Opwekking 715 Wat hou ik van Uw huis Heer van de hemelse legers. Ik kan zo sterk verlangen naar de binnenpleinen

Nadere informatie

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen. De associaties

Nadere informatie

Het belangrijkste verhaal is eigenlijk een samenvatting van alles wat Hij gedaan heeft

Het belangrijkste verhaal is eigenlijk een samenvatting van alles wat Hij gedaan heeft Kunt u mij een (voor u) belangrijk verhaal over Jezus vertellen? Het belangrijkste verhaal is eigenlijk een samenvatting van alles wat Hij gedaan heeft Zijn twee belangrijkste geboden: Heb je God lief

Nadere informatie

Verslag sessie 3: seksueel grensoverschrijdend gedrag

Verslag sessie 3: seksueel grensoverschrijdend gedrag Verslag sessie 3: seksueel grensoverschrijdend gedrag a. Reactie discuttant (Erika Frans) De resultaten van Sexpert zijn gelijklopend met eerder onderzoek: o Meer vrouwen dan mannen zijn het slachtoffer

Nadere informatie

Waarde familieleden van Jozef Denruyter, René Laermans en Georges Lambrechts, Waarde collega s uit de gemeenteraad, Dames en heren,

Waarde familieleden van Jozef Denruyter, René Laermans en Georges Lambrechts, Waarde collega s uit de gemeenteraad, Dames en heren, Waarde familieleden van Jozef Denruyter, René Laermans en Georges Lambrechts, Waarde collega s uit de gemeenteraad, Dames en heren, De Tweede Wereldoorlog vormt onmiskenbaar één van de meest donkere pagina

Nadere informatie

Kennis over Kinderarbeid

Kennis over Kinderarbeid Kennis over Kinderarbeid Context onderzoek Naam: Daniël Seton Klas: G&I 1D Datum: 13 Maart 2016 Docent: Harald Warmelink Module: Pr.Context: Research Opdracht: Context Onderzoek Inleiding Uit vooronderzoek

Nadere informatie

Hartelijk welkom in de kerk! Thema 2 Blij met beleving!

Hartelijk welkom in de kerk! Thema 2 Blij met beleving! Hartelijk welkom in de kerk! Thema 2 Blij met beleving! Mededelingen Wilt u aub uw mobiele telefoons uitzetten i.v.m. storing van de beeldopnames? Lied van de week Lied Thuis in Gods huis Couplet 1 en

Nadere informatie

t Kompas School met de Bijbel Westbroek

t Kompas School met de Bijbel Westbroek t Kompas School met de Bijbel Westbroek Het protocol sociaal gedrag Het pestprotocol is een belangrijk onderdeel van het beleid van onze school. We hebben dan ook een protocol opgesteld dat op de hele

Nadere informatie

Historisch denken. Historische benaderingen

Historisch denken. Historische benaderingen Historisch denken Inleiding Mensen hebben een besef van verleden, heden en toekomst. Ze hebben een bepaald beeld van wat er in hun leven is gebeurd tot op de dag van vandaag. Ze kunnen hun bestaan in het

Nadere informatie

Toespraak G. Verbeet Zwolle, 15 augustus 2016

Toespraak G. Verbeet Zwolle, 15 augustus 2016 Toespraak G. Verbeet Zwolle, 15 augustus 2016 Dames en heren, jongens en meisjes, Dank voor de uitnodiging om vandaag te mogen spreken bij deze bijzondere herdenking bij het monument Indië-Nieuw-Guinea

Nadere informatie

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat het programma in het eerste leerjaar te zwaar is We raken

Nadere informatie

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling 13 januari 2014 Uitgevoerd door Overheid in Nederland in opdracht van Raadslid.Nu www.overheidinnederland.nl

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

Voorstelling Netwerk Herdenkingspartners Westhoek. Stephen Lodewyck Programmacoördinator 100 jaar Groote Oorlog

Voorstelling Netwerk Herdenkingspartners Westhoek. Stephen Lodewyck Programmacoördinator 100 jaar Groote Oorlog Voorstelling Netwerk Herdenkingspartners Westhoek Stephen Lodewyck Programmacoördinator 100 jaar Groote Oorlog Doel van het netwerk Herdenkingspartners Westhoek Ondersteuning van de privaattoeristische

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

Persconferentie WOI-toerisme 7 oktober 2014

Persconferentie WOI-toerisme 7 oktober 2014 Persconferentie WOI-toerisme 7 oktober 2014 Opvolging bezoekerscijfers WOI Januari-september 2014 Opvolging bezoekerscijfers op 10 WOI-sites 6 MUSEA: via ticketing 4 BEGRAAFPLAATSEN: via tellers Reeds

Nadere informatie

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder Jezus zoekt ruzie Inleiding Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader,

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

tussen haakjes voor bezinning en gebed Allerheiligen/Allerzielen 2010

tussen haakjes voor bezinning en gebed Allerheiligen/Allerzielen 2010 tussen haakjes voor bezinning en gebed Allerheiligen/Allerzielen 2010 Welkom en inleiding 1 Goede mensen, van harte welkom in deze gebedsviering naar aanleiding van het feest van Allerheiligen en Allerzielen.

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

Daguitstappen en arrangementen voor groepen

Daguitstappen en arrangementen voor groepen Daguitstappen en arrangementen voor groepen Domein Westhoek 100 jaar Groote Oorlog 2014-18 In Oostduinkerke, te midden van de duinen en slechts op enkele minuten van het strand nodigt Domein Westhoek u

Nadere informatie

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd?

En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? En hoe blijf jij Fit in je Hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

VTO-cultuurvragen. Pagina 1 van 12 Cultuurvragen uit VTO SCP/CBS

VTO-cultuurvragen. Pagina 1 van 12 Cultuurvragen uit VTO SCP/CBS VTO-cultuurvragen Onderstaand zijn de vraagformuleringen zoals gehanteerd in VTO2012 afgedrukt. De respondenten kregen een brief toegestuurd waarin ze uitgenodigd werden om de VTOenquête via het internet

Nadere informatie

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase:

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase: Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom "Welkom:..." Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de laatste keer voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen welke vraag wij onszelf moeten stellen om

Nadere informatie

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG?

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? WAAR WE VOOR STAAN 4 VERWONDERING 7 ONTMOETING 8 LEVENSKUNST 11 RITUELEN 12 RELIGIEUS GEWORTELD 17 WAT DOE JIJ VANDAAG? 18 WAAR WE VOOR STAAN Het Apostolisch Genootschap biedt ontmoetingsplaatsen voor

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

4.De vierde Edele Waarheid is de waarheid van de weg, die leidt naar het beëindigen van het lijden.

4.De vierde Edele Waarheid is de waarheid van de weg, die leidt naar het beëindigen van het lijden. Het Achtvoudig Pad Als we de geschiedenis van het boeddhisme nagaan zien we, school na school, traditie na traditie, dat voortdurend opnieuw verwezen wordt naar de Vier Edele Waarheden en vooral naar het

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

4 mei 2015. Onderzoek: Nationale dodenherdenking

4 mei 2015. Onderzoek: Nationale dodenherdenking 4 mei 2015 Onderzoek: Nationale dodenherdenking Over het EenVandaag Het EenVandaag bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Deze infobrochure bevat een inhoudelijke beschrijving van de workshop en zijn doelstellingen. Ten tweede vinden begeleidende leraren

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Speech Gerbrandy-debat

Speech Gerbrandy-debat Speech Gerbrandy-debat Goedemiddag allemaal, Woorden doen ertoe. Vandaag en toen. De woorden van premier Gerbrandy hebben een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Via de radio sprak

Nadere informatie

A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik

A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik Mediawijsheid A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik Ik heb samen met de kinderen een gesprek gevoerd over de sociale media en het internet gebruik. Ik heb voor mezelf thuis een

Nadere informatie

Na de schok... Informatie voor ouders

Na de schok... Informatie voor ouders Na de schok... Informatie voor ouders Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat voor iedereen ingrijpende gevolgen. Als kinderen samen met hun ouders een aangrijpende

Nadere informatie

Airborne Museum Hartenstein

Airborne Museum Hartenstein Airborne Museum Hartenstein Opdrachten VMBO Welkom in het Airborne Museum! De villa is het voormalige hoofdkwartier van de Britten en stond in september 1944 midden op het slagveld. In het Museum is van

Nadere informatie

NAAMOPGAVE 21 FEBRUARI 2016

NAAMOPGAVE 21 FEBRUARI 2016 NAAMOPGAVE 21 FEBRUARI 2016 Welkom Kinderen: Dag lieve mensen allemaal, wij heten jullie heel hartelijk welkom in deze viering van onze Naamopgave. Wij komen vandaag aan Jezus zeggen dat ons hartje klaar

Nadere informatie

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen?

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen? Omdat je je kennis wilt delen, nieuwe klanten wilt werven, politiek of maatschappelijk gezien een boodschap wilt overbrengen, je onderneming wilt promoten. Redenen genoeg om een sterke spreker te willen

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Cultuurbeleving. Junipeiling Bewonerspanel. Utrecht.nl/onderzoek

Cultuurbeleving. Junipeiling Bewonerspanel. Utrecht.nl/onderzoek Cultuurbeleving Junipeiling Bewonerspanel Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht van Cultuur Ontwikkelorganisatie Gemeente

Nadere informatie

Vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs

Vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs t Gasthuys Stedelijk Museum Aalst op schoolmaat (16+) Eindtermen 3 de graad secundair onderwijs 1. inleiding In de tijdelijke tentoonstelling Aalst 1815-1830. Geschiedenis van een provinciestad tijdens

Nadere informatie

Veel leesplezier met deze brugklapper. DOOR DE DIRECTIE 1. BOSDAG VOOR A,B,C,D en K 2 PASSCHENDAELE MUSEUM 4. DRAMALES IN A en B 6

Veel leesplezier met deze brugklapper. DOOR DE DIRECTIE 1. BOSDAG VOOR A,B,C,D en K 2 PASSCHENDAELE MUSEUM 4. DRAMALES IN A en B 6 S C H O O L K R A N T B. O. D E B R U G BRUGKLAPPER DOOR DE DIRECTIE november 2014 Hallo, Grote werken in de Brug! De gang wordt in een frisse kleur geschilderd en ook de poorten schitteren in het groen.

Nadere informatie

TOESPRAAK DOOR ANDY VANDEVELDE EERSTE SCHEPEN

TOESPRAAK DOOR ANDY VANDEVELDE EERSTE SCHEPEN Andy Vandevelde Schepen van Openbare Werken, Begroting, Financiën, Ruimtelijke Ordening KABINET VAN DE SCHEPEN Gemeentehuis Linter Helen-Bosstraat 43 3350 Linter GSM: 0478 21 72 28 andy.vandevelde@linter.be

Nadere informatie

Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans

Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans Hoe is het met jouw balans en met die van je bedrijf? Evenwicht 2004 Dit product is met toestemming overgenomen en is ontwikkeld binnen het Europese project

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie