Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het project Gedragswerk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het project Gedragswerk"

Transcriptie

1 Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het prject Gedragswerk

2 Gedragswerk, wat werkt? Een evaluatie van het prject Gedragswerk

3 Obern Gedragswerk, wat werkt? 3 Inhudspgave Samenvatting Inleiding Onderzeksvragen Achtergrnd Gedragswerk Onderzekspzet Onderzeksmethde Respndenten Ervaringen met Gedragswerk Inzet van Gedragswerk Waardering van de inzet Gevlgen van interventies Gedragswerk De aanpak van thuiszittersprblematiek Cmmunicatie en samenwerking Gevlgen vr beleid, rganisatie en bestuur Werkzame elementen Wat werkt? Verschillende stappen Aandachts- en verbeterpunten Bijlage 1 - Gespreksleidraad telefnische interviews Bijlage 2 Vragenlijst digitale enquête... 32

4 Obern Gedragswerk, wat werkt? 4 Samenvatting Inleiding Gedragswerk ndersteunt al jaren uders, schlen, gemeenten, samenwerkingsverbanden en andere betrkkenen bij het vrkmen en teruggeleiden van thuiszittende jngeren. De methdiek die zij daarbij gebruikt bestaat uit verschillende stappen. In deze evaluatie gaan we na wat de aanpak van Gedragswerk succesvl maakt. Welke werkzame elementen ervaren de betrkkenen? Wat zijn vlgens hen ng aandachtspunten? De evaluatie is uitgeverd dr Obern, in pdracht van het Ministerie van OCW. Werkwijze Onderzeksvragen In de evaluatie richten we ns specifiek p de methdiek van Gedragswerk. Deze methdiek is erp gericht m te kmen tt een duurzame, effectieve cmmunicatie en samenwerking rndm de thuiszittersaanpak in de regi. Het del van de evaluatie is het meer zicht krijgen p werkzame aspecten van de methdiek van Gedragswerk en eventuele verbeterpunten daarbij. De nderzeksvragen zijn als vlgt: 1. He waarderen respndenten de inzet van Gedragswerk? 2. Welke gevlgen hebben interventies van Gedragswerk vr de thuiszittersaanpak en de samenwerking in de regi? 3. Wat zijn werkzame elementen in de methdiek en aanpak van Gedragswerk? 4. Wat zijn aandachts- en verbeterpunten in de methdiek en aanpak van Gedragswerk? Onderzeksaanpak We zijn gestart met twee riënterende gesprekken met twee sparring partners van Gedragswerk. Vervlgens zijn in de peride april/mei 2015 telefnische interviews afgenmen en is een digitale enquête uitgezet. De gespreksleidraad vr de telefnische interviews en de vragenlijst vr de digitale enquête zijn gebaseerd p de infrmatie uit de gesprekken met Gedragswerk en een beknpte deskresearch. De werving van respndenten is vanwege de privacy via Gedragswerk verlpen. We hebben 18 respndenten telefnisch geïnterviewd en er hebben 41 respndenten aan de digitale enquête deelgenmen. Er hebben zwel uders als prfessinals uit verschillende delen van het land aan de evaluatie deelgenmen. De meeste van hen waren f zijn betrkken bij interventies in de peride Achtergrnd Gedragswerk Gedragswerk richt zich al jaren p het vrkmen en terugdringen van thuiszitten. Bijna tien jaar geleden is het prject Gedragswerk met steun van het ministerie van OCW pgezet m tt een betere samenwerking te kmen bij de aanpak van leerlingen met gedragsprblemen. Inmiddels is de kerntaak van Gedragswerk het ntwikkelen en versterken van de reginale samenwerking rndm leerplichtige leerlingen, die in het (speciaal) primair nderwijs, het (speciaal) vrtgezet nderwijs, f het mb, tussen wal en schip (dreigen te) vallen en niet het nderwijs krijgen dat zij ndig hebben. In het leeuwendeel van deze gevallen gaat het m thuiszittende leerplichtige leerlingen f diegenen vr wie dit dreigt. 1 1 Eindrapprt schljaar Prject Gedragswerk, resultaat dr verbinden. Gedragswerk, ktber 2014.

5 Obern Gedragswerk, wat werkt? 5 Resultaten Ervaringen met Gedragswerk De aanleiding vr het inschakelen van Gedragswerk wrdt meestal gevrmd dr een ingewikkelde, individuele casus f een meer algemene, beleidsmatige aanpak van thuiszitten. Bij thuiszitters met cmplexe prblemen in het gezin en p schl prbeert Gedragswerk weer beweging in een vastgelpen situatie te brengen met als del gezamenlijk tt een gede plssing vr het kind te kmen. Bij een meer algemene aanpak van thuiszitten speelt Gedragswerk vaak een ndersteunende rl, bijvrbeeld bij het pzetten en begeleiden van thuiszitterstafels. Bijna alle respndenten (zwel uders als prfessinals) rdelen psitief tt zeer psitief ver de inzet van Gedragswerk. Respndenten mschrijven de inzet van Gedragswerk als betrkken, actief, plssingsgericht en verbindend. Gevlgen van interventies Vrijwel alle respndenten vinden de interventie van Gedragswerk van (grt) belang vr de aanpak van thuiszitters in de regi én vr het uiteindelijke resultaat vr de thuiszitter(s). De meeste respndenten vinden dat de betrkkenheid van Gedragswerk psitieve gevlgen heeft vr de aanpak van thuiszitters in de regi. De helft van hen geeft aan dat het m structurele psitieve gevlgen gaat. Als we kijken naar de cmmunicatie en samenwerking tussen partijen in de regi zien we dat de helft van de respndenten een tijdelijke f structurele verbetering ziet, zals een realistische en plssingsgerichte insteek, een pen huding, duidelijkheid ver rllen en verantwrdelijkheden, bewustwrding van de cmplexiteit van de thuiszittersprblematiek en meer rust in de cmmunicatie. Ongeveer de helft van de respndenten geeft aan dat er in hun regi zgenaamde systemische maatregelen zijn genmen. Het gaat hierbij m maatregelen p het gebied van bestuur, beleid en rganisatie. Deze maatregelen hebben vlgens de respndenten bijna altijd een psitief effect. Het structurele thuiszitterverleg en de bestuurlijke brging wrden hierbij het meest genemd. Werkzame elementen Bijna alle respndenten vinden dat de inzet van Gedragswerk meerwaarde heeft gehad. Zij geven aan dat zij stap vr stap, p een planmatige wijze wrden meegenmen richting een plssing. Respndenten ervaren daarbij de vlgende acht, samenhangende elementen als werkzaam in de methdiek en werkwijze van Gedragswerk: brede kennis en ervaring; landelijk netwerk; de leerling staat centraal; plssingsgerichte en flexibele aanpak; een nafhankelijke psitie; grte betrkkenheid; gericht p verbinding, met nadruk p verantwrdelijkheden; versterking van de psitie van uders. Hierbij dient pgemerkt te wrden dat deze aspecten afhankelijk zijn van verschillende factren die bij de inzet van Gedragswerk een rl spelen. Het gaat daarbij m: de betrkken partijen en de manier waarp zij cmmuniceren en samenwerken, de regi waarin de casus plaatsvindt, de achtergrndprblematiek van de thuiszitter(s), de rl van de sparring partner en een tp-dwn dan wel bttum-up gestuurde inzet van (de methdiek van) Gedragswerk.

6 Obern Gedragswerk, wat werkt? 6 Aandachts- en verbeterpunten Vlgens een deel van de respndenten zijn er ng verbeteringen mgelijk in de werkwijze van Gedragswerk. Zij stellen hierbij verigens de psitieve waardering vr de inzet van Gedragswerk vrp. Daarnaast is het k hier van belang m mee te nemen dat de ervaringen van respndenten mede beïnvled zijn dr de lkale situatie, de cmplexiteit van de casus, welke partijen zijn betrkken en welke sparringpartner is ingezet. De vlgende vier thema s zijn vaak genemd als punt van aandacht f als mgelijk verbeterpunt: geef meer bekendheid aan Gedragswerk; geef meer duidelijkheid ver diensten; biedt (ng) meer maatwerk; implementeer en cntinueer de werkwijze. Tt slt De uitkmsten van deze evaluatie geven een breed, kwalitatief beeld van de ervaringen van respndenten. Alles verziend kunnen we cncluderen dat er een psitieve waardering vr de inzet van Gedragswerk bestaat. De interventies die gericht zijn p het terugdringen en vrkmen van thuiszitten wrden als zinvl ervaren. Ok levert de inzet van Gedragswerk vlgens betrkkenen gede resultaten p. De nafhankelijke psitie van waaruit Gedragswerk alle partijen meeneemt en hen p hun verantwrdelijkheden en tevens k p de mgelijkheden wijst, wrdt beschuwd als een waardevl kenmerk. Gedragswerk stelt de leerling centraal en hanteert een flexibele, plssingsgerichte insteek. Daarbij maakt de brede kennis en ervaring haar een gede gesprekspartner. Een aanbeveling is het ntsluiten van de beschikbare kennis en infrmatie zdat meer bekendheid ntstaat met het werk van Gedragswerk. Leeswijzer vr dit rapprt We beginnen dit rapprt met een beschrijving van de gevlgde werkwijze bij deze evaluatie (hfdstuk 2, nderzeksmethde en respndenten). Vervlgens kijken we in hfdstuk 3 naar de ervaringen met Gedragswerk: he kwamen respndenten met Gedragswerk in aanraking en he waarderen zij de betrkkenheid van Gedragswerk? Aansluitend belichten we in hfdstuk 4 de gevlgen van de interventies van Gedragswerk. In hfdstuk 5 beschrijven we de werkzame bestanddelen van de methdiek van Gedragswerk: wat werkt? We sluiten af met enkele aandachts- en verbeterpunten (hfdstuk 6).

7 Obern Gedragswerk, wat werkt? 7 1 Inleiding Het vrkmen en terugdringen van schluitval is een belangrijke delstelling van Passend nderwijs. In de afgelpen jaren zijn al verschillende initiatieven pgezet m het aantal thuiszittende leerlingen te verminderen en hen terug te geleiden naar een passende nderwijsplek. Het prject Gedragswerk is een vrbeeld van een dergelijk, langlpend initiatief. Gedragswerk is gericht p het vrkmen en teruggeleiden van thuiszittende leerlingen dr reginale samenwerking rndm deze jngeren te bevrderen. Tien jaar geleden is Gedragswerk met steun van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) van start gegaan. OCW heeft Obern gevraagd m het prject Gedragswerk te evalueren Onderzeksvragen In de evaluatie richten we ns specifiek p de methdiek van Gedragswerk. Deze methdiek is erp gericht m te kmen tt een duurzame, effectieve cmmunicatie en samenwerking rndm thuiszitten in de regi. Het del van de evaluatie is het meer zicht krijgen p werkzame aspecten van de methdiek van Gedragswerk en eventuele verbeterpunten daarbij. Om deze werkzame aspecten en eventuele verbeterpunten in de methdiek te identificeren hebben we een grt aantal rganisaties en persnen die de afgelpen tijd te maken hebben gehad met Gedragswerk m hun mening gevraagd. Daarbij richten we ns p de interventies van Gedragswerk die tt del hebben een gezamenlijke aanpak naar aanleiding van cncrete vragen vanuit het veld te realiseren en p de structurele deelname van Gedragswerk aan actie- f thuiszitterstafels. Andere (landelijke en f betaalde) activiteiten, zals bijvrbeeld het verzrgen van wrkshps en lezingen, laten we in deze evaluatie buiten beschuwing. In deze evaluatie richten we ns p de vlgende nderzeksvragen: 1. He waarderen respndenten de inzet van Gedragswerk? 2. Welke gevlgen hebben interventies van Gedragswerk vr de thuiszittersaanpak en de samenwerking in de regi? 3. Wat zijn werkzame elementen in de methdiek en aanpak van Gedragswerk? 4. Wat zijn aandachts- en verbeterpunten in de methdiek en aanpak van Gedragswerk? 1.2 Achtergrnd Gedragswerk Vr de meeste leerlingen geldt dat zij het nderwijs znder grte prblemen kunnen drlpen. Een zrgelze, nnderbrken schllpbaan is echter niet vr ieder kind weggelegd. Smmige kinderen lpen vast dr meestal een cmbinatie van prblemen. Het kan gaan m meilijkheden in bepaalde situaties (bijvrbeeld prblemen thuis, p schl) en/f p specifieke mmenten (zals bijvrbeeld in de vergang p-v f vmb-mb). Dit kan tt gevlg hebben dat leerlingen niet meer naar schl gaan en vr langere tijd thuis blijven (zie kader vr definitie thuiszitter ). 2 Een eerdere evaluatie is dr Gedragswerk zelf in schljaar uitgeverd. Evaluatienderzek Gedragswerk, juni

8 Obern Gedragswerk, wat werkt? 8 Definitie thuiszitter Een thuiszitter is een leerplichtige jngere tussen de 5 en 16 jaar f een jngere van 16 f 17 jaar die valt nder de kwalificatieplicht en die ingeschreven staat p een schl f nderwijsinstelling en die znder geldige reden meer dan 4 weken verzuimt, znder dat hij/zij ntheffing heeft van de leerplicht resp. vrijstelling van geregeld schlbezek wegens het vlgen van ander nderwijs. 3 Eind schljaar 2013/2014 waren er thuiszitters. 4 Naast de grep thuiszitters zijn er k ng de jngeren die niet ingeschreven staan p een schl, maar k niet vrijgesteld zijn van de inschrijvingsplicht (het absluut verzuim). Het terugdringen van het aantal thuiszitters is een belangrijk del van Passend nderwijs: ieder kind heeft recht p een passend nderwijsaanbd. Met de landelijke invering van de Wet passend nderwijs p 1 augustus 2014 hebben schlen zrgplicht gekregen: zij zijn verantwrdelijk vr een passende nderwijsplek vr leerlingen met een extra ndersteuningsbehefte. Dr aan te sluiten bij individuele beheften van een leerling en mgelijkheden vr maatwerk 5 te bieden, met zveel mgelijk wrden vrkmen dat kinderen tussen wal en schip raken. Gedragswerk richt zich al jaren p het beperken en vrkmen van thuiszitten. In nvember 2005 is het prject Gedragswerk met steun van het ministerie van OCW pgezet m tt een betere samenwerking te kmen bij de aanpak van leerlingen met gedragsprblemen. Inmiddels heeft Gedragswerk negen schljaren ervaring pgebuwd rnd deze thematiek. Hiernder geven we hun kerntaak weer, zals staat mschreven in het jaarverslag. 6 Kerntaak Gedragswerk De kerntaak van het prject Gedragswerk is het ntwikkelen en versterken van de reginale samenwerking rndm leerplichtige leerlingen, die in het (speciaal) primair nderwijs, het (speciaal) vrtgezet nderwijs, f het mb, tussen wal en schip (dreigen te) vallen en niet het nderwijs krijgen dat zij ndig hebben. In het leeuwendeel van deze gevallen gaat het m thuiszittende leerplichtige leerlingen f diegenen vr wie dit dreigt. De werkwijze 7 van Gedragswerk zet aan tt een gezamenlijke aanpak van thuiszitten dr zich te richten p verbinding p reginaal niveau. Een gezamenlijke aanpak is ndig m beweging te krijgen in vastgelpen situaties waarin effectieve cmmunicatie tussen betrkkenen niet meer mgelijk is. Het kan gaan m prblemen die een gede ndersteuning van leerlingen in meilijke mstandigheden ( kantelsituaties ) in de weg staan en m knelpunten bij de reginale partners zelf. De elf sparring partners van Gedragswerk spelen p dit punt een belangrijke rl. Deze deskundigen p het gebied van nderwijs en gedragsprblematiek initiëren en begeleiden gesprekken met veldpartijen in de regi waar zij werkzaam zijn. Z prberen zij een gede, duurzame cmmunicatie en samenwerking p gang te brengen. 3 Definitie gehanteerd dr Ministerie OCW i.v.m. Art. 25 pgave Leerplichtwet. Zie k Ingrad draagt als landelijke brancherganisatie vr leerplicht en RMC actief bij aan het beschermen van het recht p nderwijs. Ingrad heeft met het Ministerie van OCW afgestemd welke leerlingen als thuiszitter tellen in de jaarlijkse art.25 pgave. 4 Zie bijlage bij de Leerplichtbrief Kamerbrief 19 maart Zie k de zesde vrtgangsrapprtage passend nderwijs, nvember 2014, p.7 en 8. 6 Eindrapprt schljaar Prject Gedragswerk, resultaat dr verbinden. Gedragswerk, ktber Zie

9 Obern Gedragswerk, wat werkt? 9 Methdiek Gedragswerk in het krt De weg naar een gemeenschappelijke aanpak (agenda) bestaat uit vijf stappen 8 : 1. Verkennen: in kaart brengen van de situatie (intern en extern). 2. Betrekken: betrekken van ndzakelijke partners vr een effectieve werkagenda. 3. Ontwikkelen: bepalen van gezamenlijke delen, activiteiten en visie p wat ndig is. 4. Arrangeren: vertaling naar cncrete werkzaamheden en verdeling van taken. 5. Activeren: start uitvering werkagenda, vlgen van uitvering. Elke stap vraagt telkens m een benadering vanuit vier blikvelden: - Inhudelijk en Prcedureel (gericht p de gede dingen den) - Relatineel en Emtineel (gericht p het samen willen den). In een reginaal gesprek gaat het m uiteenlpende deelnemers en factren p verschillende niveaus: p uitverend niveau, p management-/rganisatie niveau en p bestuurlijk- /beleidsniveau. 9 In het gesprek is aandacht vr de samenwerking en handelingsbekwaamheid van deelnemers. In verleg met de gekzen gesprekspartners, stemt een sparring partner zijn rl verder af (bijvrbeeld vrzitter, infrmant, bruggenbuwer). De samenwerking die zij p deze wijze rndm de thuiszittersprblematiek tt stand brengen, wrdt gesteund dr een planningsinstrument, de reginale werkagenda: hierin maken de gesprekspartners afspraken ver de taakverdeling, verantwrdelijkheden en gewenste resultaten. Ok preventie kmt aan bd. De sparring partner neemt geen verantwrdelijkheden ver en de inzet is tijdelijk. Uiteindelijk del van de reginale samenwerking is de thuiszittende leerlingen terug te geleiden en een z passend mgelijke nderwijsplek te bieden. Naast het realiseren van reginale samenwerking naar aanleiding van cncrete vragen vanuit het veld van bijvrbeeld uders, leerplicht, nderwijs- en zrgprfessinals ( bttm up ), is er k structurele deelname van Gedragswerk aan actie- f thuiszitterstafels. Verder heeft Gedragswerk in pdracht van het ministerie van OCW dr de jaren heen verschillende instrumenten en hulpmiddelen ntwikkeld, waarnder de handreiking en rutekaart Passend nderwijs znder thuiszitters, in samenwerking met Ingrad. 10 Hierin is het cncept van de werkagenda vergenmen en uitgewerkt met handelingsadviezen, gerdend naar thema s en fasen Niemand kan het alleen. Gedragswerk (2013). Gesprekspartners kunnen bijvrbeeld zijn: schlbestuurders, schldirecteuren, zrgcördinatren, uders, samenwerkingsverbanden, leerplichtambtenaren, RMC-cördinatren, vertegenwrdigers van maatschappelijk werk, zrg en justitie, etc. Handreiking passend nderwijs znder thuiszitters. Gedragswerk & Ingrad (2014). De handelingsadviezen zijn gebaseerd p de ervaringen van Ingrad en Gedragswerk en p de resultaten van de in het schljaar geverde gesprekken met de directeuren en cördinatren van de samenwerkingsverbanden Zuid Kennemerland, Utrecht Stichtse Vecht, Helmnd- Peelland, Grinchem en van het Refrmatrisch Onderwijs.

10 Obern Gedragswerk, wat werkt? 10 2 Onderzekspzet 2.1 Onderzeksmethde Om werkzame bestanddelen en mgelijke verbeterpunten in de methdiek van Gedragswerk te kunnen identificeren zijn we gestart met twee riënterende gesprekken met twee sparring partners van Gedragswerk. Vervlgens zijn in de peride april/mei 2015 telefnische interviews afgenmen en is een digitale enquête uitgezet. De gespreksleidraad vr de telefnische interviews en de vragenlijst vr de digitale enquête zijn gebaseerd p de infrmatie uit de gesprekken met Gedragswerk en een beknpte deskresearch (zie bijlagen). Orsprnkelijk was vr een andere nderzekspzet gekzen waarin twee grepsbijeenkmsten met versnellingskamer zuden plaatsvinden, aangevuld met een digitale enquête. Deze pzet bleek tijdens de fase van werving van respndenten niet haalbaar. We hebben de nderzeksaanpak daarm bijgesteld (in plaats van bijeenkmsten is gekzen vr telefnische interviews ter verdieping p de resultaten van de digitale enquête). De werkzaamheden van Gedragswerk wrden uitgeverd in uiteenlpende en cmplexe situaties. Bij het pstellen van de vragen vr de interviews en de enquête hebben we rekening gehuden met verschillende cntextfactren die mgelijk van invled zijn (zie k figuur 1): de betrkken partijen en de manier waarp zij cmmuniceren en samenwerken, de regi waarin de casus plaatsvindt, de achtergrndprblematiek van de thuiszitter(s), de rl van de sparring partner en een tp-dwn dan wel bttum-up gestuurde inzet van (de methdiek van) Gedragswerk. Achtergrnd prblematiek thuiszitters Cntext regi Rl sparring partner Werkzame elementen methdiek Gedragswerk Betrkken partijen Inzet bttum-up f tp-dwn Gevlgen vr: kwaliteit en kwantiteit cmmunicatie kwaliteit en kwantiteit samenwerking teruggeleiden en/f vrkmen thuiszitters Figuur 1

11 Obern Gedragswerk, wat werkt? 11 Ervaringen van respndenten wrden gekleurd dr één f meerdere van deze factren. De resultaten geven een breed, kwalitatief en infrmatief beeld van werkzame bestanddelen en eventuele aandachtspunten Respndenten Werving van respndenten Vanwege de privacy van respndenten is vraf beslten de werving via de 11 sparring partners van Gedragswerk te laten verlpen. Zij hebben een dr de nderzekers pgesteld wervingsbericht uitgezet. Hiervr hebben zij hun bestanden met cntactgegevens gebruikt die in ttaal ngeveer 350 tt 400 persnen bevatten die in de peride 2012 tt heden betrkken waren f zijn bij een interventie van Gedragswerk. 12 Ok is de prep tt deelname aan de evaluatie p de website van Gedragswerk geplaatst. Om de respns te verhgen is ng een aanvullende telefnische werving uitgeverd. Dit leverde het vlgende resultaat p (zie tabel 1a en 1b): Tabel 1a Respns telefnische interviews Prfessinals Ouders Ttaal Respndenten Tabel 1b Respns digitale enquête Prfessinals Ouders Ttaal Uitgendigd Ingevuld (cmpleet) Gedeeltelijk ingevuld* *Enquêtes die gedeeltelijk zijn ingevuld wrden meegenmen in de tabellen, hierdr kan het aantal respndenten uiteindelijk met 7 prfessinals afnemen (max. n = 41, min. n= 34). Daar waar een enquêtevraag niet aan uders (n=5) is gesteld, wrdt dit expliciet bij de tabel vermeld. Van de 18 respndenten die telefnisch zijn geïnterviewd, hebben er 7 óók de digitale enquête ingevuld (waarvan 1 uder en 6 prfessinals 13 ). Prfessinals (respndenten van zwel de telefnische interviews als de digitale enquête) zijn afkmstig uit het werkveld waarin Gedragswerk haar werkzaamheden verricht. Het gaat m de vlgende functies: schlbestuurder, schldirecteur, teamleider p schl, zrgcördinatr, directeur/cördinatr/trajectbegeleider van het samenwerkingsverband, leerplichtambtenaar, RMCcördinatr, VSV-makelaar, beleidsadviseur (bij prvincie f gemeente) en medewerkers in f vr het (vrtgezet) speciaal nderwijs, een ambulante dienst en gezins- en jeugdhulp Bij de uitkmsten van deze evaluatie gaat het m de gepercipieerde pbrengsten. Met interventie bedelen we de tussenkmst, betrkkenheid van Gedragswerk p casus- f beleidsniveau. Deze interventie kan verschillende vrmen aannemen, afhankelijk van wat ndig is in een bepaalde situatie. Het betreft hier 6 prfessinals met de vlgende achtergrnd (zie k de categrieën in tabel 2): leerplicht (1), betrkkenen Passend nderwijs/swv (1), ambulante dienst en/f s (2), gezins- en jeugdhulp (2).

12 Obern Gedragswerk, wat werkt? 12 Kenmerken respndentgrepen Respndenten telefnische interviews Omwille van privacy en mgelijke herkenbaarheid geven we alleen glbale kenmerken van de respndenten van de telefnische interviews weer. Zals eerder al aangegeven bevnden zich nder de respndenten van de telefnische interviews 3 uders. Zij zijn afkmstig uit verschillende regi s in het land. Van de verige 15 respndenten kunnen we melden dat 5 van hen bij een landelijke rganisatie werken. Onderstaand verzicht geeft de clustering naar achtergrnd van de respndenten weer (zie tabel 2). Tabel 2 Clustering achtergrnd respndenten telefnische interviews Aantal Ouders 3 Leerplicht 2 Betrkkenen Passend nderwijs, waarnder samenwerkingsverbanden 5 Ambulante dienst en/f speciaal nderwijs 3 Gezins- en Jeugdhulp 5 Respndenten digitale enquête Ok van de respndentgrep van de digitale enquête geven we vanwege de privacy slechts glbale kenmerken weer. Ruim een kwart van hen is afkmstig uit de prvincie Friesland. In mindere mate maar k vertegenwrdigd, zijn de vlgende prvincies: Overijssel, Gelderland, Utrecht, Nrd-Hlland, Zuid-Hlland, Nrd- Brabant en Limburg (tabel 3). 14 Tabel 3 Herkmst respndenten (n=41) Prvincie Aantal respndenten Prvincie Grningen 0 Prvincie Friesland 14 Prvincie Drenthe 0 Prvincie Overijssel 2 Prvincie Flevland 0 Prvincie Gelderland 7 Prvincie Utrecht 2 Prvincie Nrd-Hlland 3 Prvincie Zuid-Hlland 1 Prvincie Zeeland 0 Prvincie Nrd-Brabant 6 Prvincie Limburg 6 Ttaal 41 Gezien de herkmst van respndenten uit de digitale enquête en de telefnische interviews kunnen we cncluderen dat deze evaluatie betrekking heeft p minimaal 19 interventies 15 van Gedragswerk (11 vanuit de telefnische interviews en minimaal 8 vanuit de enquête). In tabel 4 geven we de achtergrnd van de respndenten van de digitale enquête weer. Onder de respndenten bevinden zich 5 uders. Van de verige 36 respndenten die (een deel van) de enquête hebben ingevuld is een grt deel leerplichtambtenaar (10). Andere dan in de tabel genemde functies waren ambulant wnbegeleider en teamleider bij het samenwerkingsverband Er is geen respns vanuit de prvincies Grningen, Drenthe, Flevland en Zeeland. Bij navraag en uit het laatste jaarverslag van Gedragswerk blijkt dat sparring partners nauwelijks actief zijn in deze delen van het land. (Eindrapprt schljaar 2013/2014. Prject Gedragswerk. Resultaat dr verbinden. Oktber 2014). Dit is inclusief 3 landelijke rganisaties die regelmatig met Gedragswerk te maken hebben.

13 Obern Gedragswerk, wat werkt? 13 Tabel 4 Achtergrnd respndenten (n= 41) Functie Aantal Ouder 5 Schlbestuurder 2 Schldirecteur 2 Teamleider p schl 2 Zrgcördinatr 2 Cördinatr van het samenwerkingsverband 3 Directeur van het samenwerkingsverband 1 Trajectbegeleider bij het samenwerkingsverband 2 Leerplichtambtenaar 10 RMC-cördinatr 3 VSV-makelaar 2 Beleidsadviseur nderwijs/jeugd bij gemeente 4 Beleidsadviseur nderwijs/jeugd bij prvincie 1 Anders, namelijk 2 Ttaal 41 We hebben respndenten k gevraagd wanneer en he vaak zij bij een interventie van Gedragswerk betrkken waren. Tabel 5 laat zien dat het in de meeste gevallen m interventies gaat in de peride 2013 tt Tabel 5 Betrkken bij interventies (meerdere antwrden mgelijk!) (n=40) Peride Aantal respndenten Vóór Anders, namelijk 1 Ruim de helft van de respndenten is meer dan twee keer bij een interventie betrkken (geweest). Dit aantal geeft echter een enigszins vertekend beeld. Het kan hier k gaan m betrkkenheid vr een langere peride die dr respndenten beschuwd is als meer dan twee interventies. Enkelen hebben dit bij de categrie anders als zdanig mschreven (zie tabel 6). Tabel 6 Aantal keer betrkken bij een interventie(n=40) Aantal respndenten Percentage Ouders Prfessinals 1 keer 10 25% keer 4 10% 0 4 Meer dan 2 keer 22 55% 2 20 Anders, namelijk 4 10% 0 4 Ttaal % 5 35

14 Obern Gedragswerk, wat werkt? 14 3 Ervaringen met Gedragswerk De werkzaamheden van de sparring partners van Gedragswerk kunnen plaatsvinden in verschillende situaties. Naast het realiseren van reginale samenwerking naar aanleiding van vragen uit het veld is er k een structurele betrkkenheid, bijvrbeeld in de vrm van vrzitterschap f caching bij thuiszitterstafels. In dit hfdstuk beschrijven we he respndenten met Gedragswerk in aanraking zijn gekmen en he zij de betrkkenheid van Gedragswerk hebben ervaren. 3.1 Inzet van Gedragswerk We hebben de respndenten van de telefnische interviews gevraagd f zij in het krt knden vertellen he zij in aanraking zijn gekmen Gedragswerk. Wat was de aanleiding m Gedragswerk in te schakelen? Cmplexe individuele casus Bij een derde van deze respndentgrep (3 uders en 3 prfessinals) is Gedragswerk in beeld gekmen naar aanleiding van een ingewikkelde casus. Het gaat m thuiszitters met cmplexe prblemen in het gezin en p schl. In principe wrdt de nderwijscnsulent ingeschakeld bij thuiszitten maar in smmige gevallen is het vr hem f haar niet haalbaar m tt een plssing te kmen. Vaak zijn er veel verschillende partijen bij de situatie betrkken, waarbij de nderlinge verhudingen niet altijd ged zijn. Ok spelen verschillende belangen een rl en is een plssing vaak verre van nabij. Ouders kmen sms, ten einde raad, bij teval in cntact met Gedragswerk. In andere gevallen wrdt Gedragswerk ingeschakeld dr het samenwerkingsverband f de hulpverlening. De betrkken sparring partner brengt de situatie in kaart en prbeert weer beweging en verbinding in het geheel te brengen m z naar een plssing te te kunnen werken. Het lukte niet m tt een ged nderwijs-zrgarrangement vr ns kind te kmen. Ik hrde tevallig van Gedragswerk p een cngres en heb ze vervlgens zelf ingeschakeld. Schl kn niet langer de zrg bieden die ns kind ndig had. Er was k geen andere plek. De leerplichtambtenaar heeft ns p Gedragswerk gewezen en wij hebben hen vervlgens ingeschakeld. Algemene aanpak thuiszitten Bij twee derde van de respndentgrep van de telefnische interviews was de aanleiding tt inzet van Gedragswerk meer algemeen en beleidsmatig van aard. Met de kmst van Passend nderwijs is het terugdringen van thuiszitters een pririteit. Dit betekent nieuw beleid en bijbehrende verlegstructuren m het thuiszitten terug te dringen. Smmige gesprekspartners hebben vanuit een landelijke rganisatie cntact met Gedragswerk hierver, bijvrbeeld in verband met het tezichtkader Passend nderwijs. Gedragswerk speelt inmiddels binnen verschillende samenwerkingsverbanden een ndersteunende rl bij het pzetten en begeleiden van thuiszitterstafels. Gedragswerk helpt bij het agenderen van thuiszitten bij wethuders en bestuurders en werkt aan het verbeteren van de nderlinge cmmunicatie en samenwerking in de regi. Sms gaat het m langdurige betrkkenheid van de sparring partner. Deze heeft vaak k een cachende rl.

15 Obern Gedragswerk, wat werkt? 15 Wij waren in de regi al langer bezig met een thuiszittersverleg. Enkele jaren geleden is Gedragswerk in beeld gekmen. Het del was m nze werkwijze te verbeteren. Ik km Gedragswerk in verschillende regi s tegen, waar zij een cnstructieve rl binnen de samenwerkingsverbanden Passend nderwijs spelen. Het samenwerkingsverband heeft samen met Gedragswerk nagedacht ver de aanpak van thuiszitten en ver arrangementen. Structurele begeleiding is echter ng niet ndig geweest. Op dit mment is Gedragswerk structureel betrkken bij het thuiszittersverleg van het samenwerkingsverband. 3.2 Waardering van de inzet We hebben de respndenten, van zwel de telefnische interviews als de digitale enquête, gevraagd he zij de inzet en betrkkenheid van Gedragswerk hebben ervaren. Alle respndenten uit de telefnische interviews, zwel uders als respndenten die berepsmatig (incidenteel f meer structureel) met Gedragswerk te maken hebben, rdelen psitief tt zeer psitief ver de inzet van Gedragswerk. Slechts één van hen (uit het werkveld) geeft aan weleens twijfels te hebben f de inzet tt een plssing zal leiden f de situatie alleen maar ingewikkelder maakt. Een andere respndent is kritisch en nemt een aantal verbeterpunten (vr een beschrijving van aandachts- en verbeterpunten verwijzen we naar hfdstuk 6). Gedragswerk met absluut drgaan, het is een unieke rganisatie waarvan er geen tweede is. De ervaringen met Gedragswerk in het pbuwen van een aanpak rnd thuiszitters zijn zeer psitief. Psitief, vanwege de kennis en kunde. Het prettige is dat de sparring partner de cmplexe prcessen analyseert en ze terug in een spr zet. Sms klankbrd, sms cach. Belangrijk dat er z n persn is. De uitkmsten van de digitale enquête laat eenzelfde beeld zien (tabel 7). Ok deze respndenten zijn psitief tt heel psitief ver de (incidentele f structurele) betrkkenheid van Gedragswerk. Tabel 7 He heeft u de betrkkenheid van Gedragswerk in het algemeen ervaren? (n=38) Aantal respndenten Percentage Ouders Prfessinals Heel psitief 22 58% 4 18 Psitief 15 39% 1 14 Neutraal 1 3% 0 1 Negatief 0 0% 0 0 Heel negatief 0 0% 0 0 Ttaal % 5 33

16 Obern Gedragswerk, wat werkt? 16 Uit de gegeven telichting blijkt dat er veel winst is gemaakt. Afhankelijk van de persn, maar ver het algemeen zeer psitief. Dr deze interventie is de samenwerking tussen de schlen en de verschillende disciplines flink verbeterd. We hebben een mdus gevnden waarin we elkaar samen kunnen versterken. Mijn prbleem was niet pgelst, maar ik velde me wel enrm gesteund. Er werd daadwerkelijk naar ns kind geluisterd en k naar de wensen van kind én uders. Daar kunnen schlen en de regering ng veel van leren. Aanvullend hebben we de respndenten van de digitale enquête de vraag vrgelegd he zij de inzet van Gedragswerk zuden mschrijven (zie tabel 8.). Tabel 8 Omschrijving inzet Gedragswerk (meerdere antwrden mgelijk) (n=38) Aantal respndenten Percentage Ouders (n=5) Divers (n = 33) Actief 23 61% 4 19 Betrkken 30 79% 4 26 Afwachtend 0 0% 0 0 Faciliterend 9 24% 4 5 Verbindend 19 50% 2 17 Oplssingsgericht 23 61% 5 18 Anders, namelijk 6 16% 0 6 De inzet wrdt dr de respndenten mschreven als betrkken, actief, plssingsgericht en verbindend. Andere mschrijvingen waren: baanbrekend, ndersteunend, rust brengend, deskundigheidsbevrderend, appellerend aan ieders mrele gevel stappen te zetten die verder gaan, ged in het schetsen van grte lijnen en het aanreiken van structuren maar minder ged in een p de regi tegesneden aanpak. Bij de mgelijkheid tt telichting bij het antwrd geven zij ng het vlgende aan: De betrkkenheid, bereikbaarheid en behulpzaamheid is afhankelijk van de persn. De bevestiging te krijgen dat het niet aan ns lag maar dat de schl in gebreke bleek was erg fijn m te hren. Af en te was er humr waarbij we samen wrdgrappen knden maken ver een lastig gesprek. Dat nam de stress en de druk dan wat weg. Cmplimenten ver het gerichte meedenken en het vlttrekken van situaties waarin schl, uders en leerling er samen niet meer uit kmen. Een meerwaarde vr ns als schlen! Verder vind ik het heel ged he Gedragswerk bjectief in het prces blijft staan en daarm een gesprekspartner vr beide partijen kan blijven. Gedragswerk heeft er vr gezrgd m disciplines te verbinden met elkaar. En cntinue binnen de bijeenkmsten / interventies te waken ver het hier en nu, wat is er ndig? Dit maakt dat het verleden even achterwege wrdt gehuden en er naar plssingen wrdt gezcht waar we nu iets mee mesten.

17 Obern Gedragswerk, wat werkt? 17 4 Gevlgen van interventies Gedragswerk In dit hfdstuk gaan we in p de vraag wat Gedragswerk heeft betekend vr de aanpak van de thuiszittersprblematiek. Is deze aanpak veranderd dr de interventie(s) van Gedragswerk? Heeft dit tt blijvende resultaten geleid? Daarnaast gaan we in p de invled van de interventies p de cmmunicatie en samenwerking tussen partijen. Tt slt beschrijven we de implicaties van de interventies van Gedragswerk p het systemische niveau (bestuur en rganisatie). 4.1 De aanpak van thuiszittersprblematiek We hebben de respndenten vragen vrgelegd ver de impact die de interventies van Gedragswerk hebben gehad p de aanpak van thuiszitters in hun regi. In nderstaande tabellen is te zien he de respndenten de aanpak van thuiszitters berdelen, vr en na de interventie van Gedragswerk. We zien dat respndenten een duidelijke verbetering van de aanpak ervaren (van een 5,5 naar een 7,2). Tabel 9 He berdeelt u de aanpak van thuiszitters in uw regi p dit mment? (p een schaal van 0-10, waarbij 10 = zeer ged en 0 = zeer slecht) (n=34, niet gevraagd aan uders) Tabel 10 Minimum Maximum Mean Std. Deviatin 3,10 9,00 7,17 1,19 He was dit vóór de interventie van Gedragswerk? (p een schaal van 0-10, waarbij 10 = zeer ged en 0 = zeer slecht) (n= 34 niet gevraagd aan uders) Minimum Maximum Mean Std. Deviatin,96 8,02 5,46 1,43 Vervlgens is gevraagd f de interventie van Gedragswerk een belangrijke bijdrage aan de aanpak van thuiszitters heeft geleverd en wat het belang van de interventie was vr het uiteindelijke resultaat. Uit de antwrden blijkt dat vrijwel alle respndenten de interventie van Gedragswerk van (grt) belang vinden (tabel 11 en 12). Tabel 11 Belang interventie Gedragswerk vr aanpak thuiszitters in de regi (n=34, niet gevraagd aan uders) Aantal respndenten Percentage Heel belangrijk 18 53% Een beetje belangrijk 14 41% Niet belangrijk 1 3% Weet ik niet 1 3% Ttaal % Tabel 12 Belang interventie Gedragswerk vr uiteindelijk resultaat vr de thuiszitter(s) (n=39) Aantal respndenten Percentage Ouders Prfessinals Heel belangrijk 22 56% 5 17 Een beetje 15 38% 0 15 belangrijk Niet belangrijk 1 3% 0 1 Weet ik niet 1 3% 0 1 Ttaal % 5 34

18 Obern Gedragswerk, wat werkt? 18 De meeste respndenten geven aan dat de betrkkenheid van Gedragswerk psitieve gevlgen heeft vr de aanpak van thuiszitters in de regi. Vlgens ngeveer de helft van hen hebben deze gevlgen een structureel karakter (tabel 13). Tabel 13 Heeft de betrkkenheid van Gedragswerk psitieve gevlgen vr de aanpak van thuiszittende jngeren in uw regi? (n=38) Aantal respndenten Percentage Ja, structurele psitieve gevlgen 15 39% Ja, psitieve gevlgen in enkele 16 42% gevallen/in een enkel geval Nee, er is niets veranderd 2 5% Nee, de aanpak is verslechterd 0 0% Weet ik niet 5 13% Ttaal % Het heeft mijn kijk p en aanpak van thuiszitters prblematiek veranderd in psitieve zin. Zwel p uitverend als bestuurlijk niveau zijn, in samenwerking met alle ketenpartners (gemeente, schlen, zrg) belangrijke verbeteringen gerealiseerd m thuiszitten van kwetsbare jngeren te vrkmen f vregtijdig aan te pakken. Enrme afname van thuiszitters in de regi: van z n 50 in 2012 naar 5 nu. We hebben k aan uders de vraag vrgelegd f de interventies van Gedragswerk vr hun situatie tt een plssing hebben geleid (tabel 14). In de telichting geven uders aan dat de kennis en ervaring van Gedragswerk hen heeft gehlpen en dat dr Gedragswerk partijen weer gingen samenwerken en p zek gingen naar een plssing. Tabel 14 Heeft de betrkkenheid van Gedragswerk bijgedragen aan een plssing vr uw situatie? (n=5, alleen gevraagd aan uders) Aantal respndenten Percentage Ja, vr de langere termijn 3 60% Ja, maar alleen tijdelijk 1 20% Enigszins 1 20% Nee 0 0% Weet ik niet 0 0% Ttaal 5 100% 4.2 Cmmunicatie en samenwerking De interventies van Gedragswerk hebben tt del de cmmunicatie en samenwerking tussen partijen te verbeteren, zdat er een plssing wrdt gevnden vr de thuiszittende jngere(n). We hebben in de enquête gevraagd naar de cmmunicatie en samenwerking tussen partijen vóór en na de interventie van Gedragswerk (zie tabel 15 en 16). Uit de antwrden blijkt dat de helft vindt dat dit is verbeterd. Daarbij zien we dat de beginsituatie dr de meeste prfessinals al als vldende f ged wrdt berdeeld. Een deel mschrijft de beginsituatie als zwak. De meeste uders berdelen de beginsituatie echter als slecht f zwak. Hun meningen ver een verbeterde cmmunicatie/samenwerking in de regi zijn verdeeld.

19 Obern Gedragswerk, wat werkt? 19 Tabel 15 He was de cmmunicatie/ samenwerking tussen partijen in de regi vóór de interventie van Gedragswerk? (n=37) Aantal Percentage Ouders Prfessinals respndenten Ged 6 16% 1 5 Vldende 16 43% 0 16 Zwak 9 24% 1 8 Slecht 4 11% 3 1 Weet ik niet 2 5% 0 2 Ttaal % 5 32 Tabel 16 Is de cmmunicatie/ samenwerking tussen partijen in de regi verbeterd sinds de betrkkenheid van Gedragswerk? (n=37) Aantal Percentage Ouders Prfessinals respndenten Ja, dit is structureel 14 38% 1 13 verbeterd Ja, dit is tijdelijk verbeterd 5 14% 1 4 Nee, dit is niet veranderd 10 27% 1 9 Nee, dit is verslechterd 1 3% 1 0 Weet ik niet 7 19% 1 6 Ttaal % 5 32 We hebben de respndenten gevraagd telichting te geven p hun antwrden. Ok in de telefnische interviews hebben we gevraagd naar de impact van de interventie p de cmmunicatie en samenwerking. We hebben de antwrden geclusterd naar de vlgende thema s: Verbeterde samenwerking Zwel in de enquête als in de interviews wrdt de verbeterde samenwerking vaak genemd. Partijen weten elkaar beter te vinden, er zijn krtere lijnen en er is een betere verstandhuding tussen betrkkenen ntstaan. Deze verbeterde samenwerking wrdt p verschillende niveaus waargenmen: meer samenwerking tussen schlen nderling; meer afstemming tussen leerplicht, jeugdzrg, nderwijs en gemeenten en betere samenwerking met ketenpartners en aanpalende samenwerkingsverbanden. Als pbrengst wrdt k genemd dat de bereidheid van rganisaties is tegenmen m een stapje buiten hun eigen grenzen te zetten en ver en weer wat vr elkaar den. Er is meer en snellere samenwerking tussen leerplicht, bureau jeugdzrg en de schl in geval van een ptentiële thuiszitter. De lijnen zijn krter en er wrdt adequater pgetreden. Meer plssingsgericht Vlgens veel respndenten is er dr de interventie van Gedragswerk meer fcus p het vinden van plssingen gekmen: er wrdt meer gedacht vanuit het kind p tafel en wat is er NU ndig?. Een aantal respndenten geeft aan dat er nu veel meer ut f the bx gedacht wrdt m een plssing te vinden. Z wrdt er nu k buiten de grenzen van het samenwerkingsverband gekeken naar een passende plek f wrden er (tijdelijke) arrangementen geregeld. Het vinden van een passende plssing staat weer centraal. Er wrdt adequater en sneller pgetreden.

20 Obern Gedragswerk, wat werkt? 20 Er is een samenwerkingsrelatie ntstaan waardr men elkaar kan en mag aanspreken p verantwrdelijkheden met als del een passende plssing te vinden vr de betreffende jngere. Op basis van de psitieve ervaringen zeken wij elkaar k makkelijker p buiten deze verlegstructuur m zaken rndm jngeren af te stemmen. Duidelijkheid ver rllen en verantwrdelijkheden Een vaak genemde pbrengst is meer duidelijkheid ver rllen en verantwrdelijkheden van betrkken rganisaties. Respndenten vinden het psitief dat rganisaties p hun taken en verantwrdelijkheden wrden gewezen. Het geeft verzicht en maakt vr iedereen helder wie wat met den. Vanuit deze heldere taakverdeling en afspraken is een gezamenlijke aanpak beter te realiseren: men weet wat men van elkaar kan verwachten, er is meer richting en er wrdt gestuurd p naleving van de afspraken. Er wrdt met alle betrkkenen gestuurd p naleving van de afspraken, waarbij iedereen p zijn verantwrdelijkheid wrdt aangesprken. Hierdr wrdt er beter samengewerkt en ut f the bx gedacht m met zijn allen het nderwijsaanbd passend te maken. Bewustwrding en huding Een aantal betrkkenen is zich meer bewust gewrden van de cmplexiteit van de thuiszittersprblematiek. Er is meer zicht gekmen p de delgrep en men ziet het belang van een gezamenlijke aanpak vr het plssen van de prblematiek. Ok is het inzicht in mgelijke plssingen vergrt: men is dr Gedragswerk uitgedaagd m verder te denken dan het eigen blikveld. Tt slt wrdt aangegeven dat partijen meer pen naar elkaar zijn gewrden: men durft te zeggen dat situaties lastig zijn en er is meer begrip vr elkaars psitie en belangen. Gedragswerk heeft nze blik verbreed en een aantal andere plssingsrichtingen den uitprberen. Rust en realisme Wat een aantal keren terugkmt in de antwrden, is het feit dat er meer rust in de cmmunicatie is gekmen. Gedragswerk haalt de angel van emties uit het gesprek, waardr partijen weer met elkaar cmmuniceren. Daarbij wrdt aangegeven dat betrkkenen meer realistisch ( wat kan wel en wat kan niet ) in het gesprek kmen te staan. Drdat er rust gebracht is, kn de schl de zaken beter verzien, en werden ze zelf rustiger. Daardr knden zij beter cntact met de uders en leerplicht nderhuden.

21 Obern Gedragswerk, wat werkt? Gevlgen vr beleid, rganisatie en bestuur Cncrete casuïstiek is vr Gedragswerk altijd aanleiding m k te praten ver de vraag welke systemische maatregelen ndig zijn m herhaling van specifieke prblematiek te vrkmen. Het gaat hierbij m maatregelen p het niveau van bestuur en beleid, managen en rganiseren. We hebben de respndenten gevraagd f er in hun regi dergelijke maatregelen zijn genmen, en z ja, wat vr effect dit heeft gehad. Tabel 17 Zijn in uw regi systemische maatregelen genmen? (n=37) Aantal respndenten Percentage Ja 18 49% Nee 10 27% Weet ik niet 9 24% Ttaal % Tabel 18 Heeft dit effect gehad? (n=18, de respndenten met antwrd ja in tabel 17) Aantal respndenten Percentage Ja 17 94% Nee 1 6% Ttal % Ongeveer de helft van de respndenten (van zwel de enquête als de interviews) geeft aan dat er in hun regi systemische maatregelen zijn genmen. Deze maatregelen hebben vlgens hen bijna altijd een psitief effect. Gevraagd naar de vrm van deze maatregelen kmen de vlgende twee pbrengsten naar vren: het structurele thuiszitterverleg en de bestuurlijke brging. Structureel thuiszittersverleg Het pzetten van een structureel thuiszittersverleg (k wel: thuiszitterstafel/actietafel thuiszitters) is een veel genemde systemische pbrengst, die psitief wrdt gewaardeerd. Ter ndersteuning van dit verleg wrden verschillende instrumenten ingezet. Genemd zijn: prtcllen en afspraken ver verzuimregistratie, digitale thuiszitterslijst, registratiesysteem, strmschema justitiële leerlingen en een zgenemde thuiszittersapplicatie. Vanuit het bespreken van cncrete casussen wrdt nieuw beleid vrbereid. Heel prettig dat we in het thuiszittersverleg niet p casusniveau blijven hangen, maar zeken naar grte lijnen en daar mee aan de slag gaan. Z hebben we recent de thuiszittersprblematiek aangepakt van gameverslaafden en langdurig zieke jngeren. Dat wrdt p casusniveau pgepakt, maar daarna pgeschaald naar een structurele aanpak. Een grep waar we ns binnenkrt ver gaan buigen zijn de kwetsbare jngeren in het mb. Er wrdt nagedacht ver: welke schlen binnen het samenwerkingsverband gaan deze delgrep pvangen, wat is daarvr ndig en er is k een nieuw arrangement p een nieuwe lcatie gepend. Gedragswerk heeft bijgedragen aan een systemische plssing: er is een thuiszitterstafel gerganiseerd. Er wrdt altijd gewerkt vanuit een casus f meerdere casussen en van daaruit naar beleid. Z hebben we vr thuiszittende exgedetineerden p reginaal niveau afspraken gemaakt, een strmschema pgesteld en beleidsafspraken gemaakt. Vanuit casus naar beleid.

22 Obern Gedragswerk, wat werkt? 22 Bestuurlijke brging In een aantal regi s zijn er nieuwe bestuurlijke en beleidsmatige verlegstructuren pgezet m het beleid vanuit het thuiszittersverleg te brgen. Vrbeelden die wrden genemd zijn: reginale (beleidsvrbereidende) werkgrepen, de Reginale Educatieve Agenda, OOGO met RMC-bestuurders en bestuurders PO, VO en MBO. Ok p het niveau van samenwerkingsverbanden zijn ntwikkelingen: z is de aanpak van thuiszitters en meilijk plaatsbare jngeren een vast agendapunt gewrden in het directeurenverleg van een samenwerkingsverband. Op gemeentelijk niveau wrden afspraken gemaakt ver de inzet, psitinering en prfessinalisering van leerplichtambtenaren. Beleid van Passend nderwijs en zrg vr de jeugd wrdt afgestemd, dit is een vrtdurend prces.

23 Obern Gedragswerk, wat werkt? 23 5 Werkzame elementen In het vrige hfdstuk beschreven we de pbrengsten en gevlgen van de interventies van Gedragswerk. De methdiek die Gedragswerk gebruikt bestaat uit verschillende stappen. Wat maakt de aanpak van Gedragswerk succesvl? Welke werkzame elementen ervaren betrkkenen in de werkwijze van Gedragswerk? Deze vragen staan centraal in dit hfdstuk. 5.1 Wat werkt? Alle respndenten van de telefnische interviews en de meeste respndenten van de digitale enquête geven aan dat de inzet van Gedragswerk meerwaarde heeft gehad. In de antwrden p de vraag wat de inzet en aanpak van Gedragswerk succesvl maakt, kmen verschillende elementen naar vren. De meeste respndenten nemen meerdere aspecten, die met elkaar samenhangen en even zwaar wegen. 16 Deze aspecten zijn afhankelijk van verschillende factren die bij de inzet van Gedragswerk een rl spelen. Het gaat daarbij m: de betrkken partijen en de manier waarp zij cmmuniceren en samenwerken, de regi waarin de casus plaatsvindt, de achtergrndprblematiek van de thuiszitter(s), de rl van de sparring partner en een tpdwn dan wel bttum-up gestuurde inzet van (de methdiek van) Gedragswerk. Deze cntextfactren hebben invled p de ervaringen van de respndenten. Welke aspecten wrden dr de betrkkenen als werkzaam ervaren? Hiernder vatten we samen wat de respndenten hebben aangegeven. Het gaat m 8, met elkaar samenhangende, elementen: 1. Brede kennis en ervaring 2. Landelijk netwerk 3. De leerling staat centraal 4. Oplssingsgerichte en flexibele aanpak 5. Een nafhankelijke psitie 6. Grte betrkkenheid 7. Gericht p verbinding, met nadruk p verantwrdelijkheden 8. Versterking van de psitie van uders 1. Brede kennis en ervaring Gedragswerk heeft een gede kennis van wet- en regelgeving in nderwijs en jeugdzrg en is ged p de hgte van de laatste plitieke ntwikkelingen. Daarnaast heeft Gedragswerk veel ervaring met individuele casussen en expertise pgebuwd p het gebied van kinderen en jngeren met gedrags- en/f leerprblemen. Hierdr is Gedragswerk een gede gesprekspartner en kan zij zaken ged nderbuwen. Dit vergrt het draagvlak vr de aanpak bij de betrkken partijen. Ze snappen dat het lastig is, ze hebben zveel kennis van meilijke situaties. Ze hebben zveel ervaring, ze weten z ged waar je mee bezig bent. De kennis en kunde. Prfessineel, deskundig en prettig cntact. 16 Een werkzaam element is minimaal 4 en maximaal 17 keer genemd.

24 Obern Gedragswerk, wat werkt? Landelijk netwerk Gedragswerk heeft een grt, landelijk netwerk van cntacten. Hierdr heeft zij verzicht van wat er speelt en kan zij k spreken vanuit landelijke ervaringen. Dit zrgt vr meer kennis en dr de vrbeelden van he het elders wrdt pgepakt vergrt het k het draagvlak bij de betrkkenen. De sparring partners vrmen gezamenlijk k een netwerk waardr er binnen Gedragswerk een keuze gemaakt kan wrden wie het beste vr welke zaak kan wrden ingezet zdat een ptimale match gemaakt kan wrden. Gedragswerk denkt mee en brengt landelijke zaken in. Zij hebben de cntacten waar jij ze niet hebt. De best passende sparring partner wrdt ingezet. Smmige sparring partners zijn specifiek deskundig in één p één situaties, andere zijn juist meer gericht p de reginale samenwerking. Dat wat ndig is wrdt ingezet. Gedragswerk heeft landelijk inzicht en verzicht. Deze kracht is k ndig tegenver bestuurders. 3. De leerling staat centraal Gedragswerk zet vanaf de start van een interventie de persn waar het m gaat centraal: het kind f de jngere met het recht p Passend nderwijs, maar die dit niet f niet meer krijgt. Dit lijkt lgisch en eenvudig maar sms is het del (het vrkmen en plssen van thuiszitten) naar de achtergrnd geraakt dr tegenstrijdige belangen en verstrde verhudingen. Daarnaast zrgt Gedragswerk ervr dat de fcus p een gede plssing vr de leerling is gericht en niet p wat mgelijk is binnen de prcedures. Gedragswerk vraagt daarm altijd eerst: m welke leerling(en) gaat het, wat is het prbleem en wat is er ndig? Ze kennen de thuiszitters, de namen en de rugnummers en ze benemen hun nderliggende vraag. De keuze vr het belang van het kind is kenmerkend. Het gaat niet m wat niet mag f wat niet mgelijk is. Gedragswerk gaat de deur niet uit vrdat er een plssing is. Zij verliest het del niet uit het g en zal zich dus niet altijd terughudend pstellen. Dit werkt dr, k preventief, aanspren tt grenzen verkennen. Vr mij persnlijk werkte het dat er in casuïstiek actief werd meegedacht vanuit 'het kind p tafel'. Dit bleek effectief en dreg k bij aan een mentaliteitsverandering van de andere betrkkenen. 4. Oplssingsgerichte en flexibele aanpak De kracht van Gedragswerk zit k in de plssingsgerichte, flexibele en sms creatieve aanpak. Zals hiervr al aangegeven laat Gedragswerk zich niet uit het veld slaan dr beperkingen die kunnen vrtkmen uit regels en prcedures f uit het verleden. Gedragswerk kijkt met een pen blik naar de situatie zals deze nu is en kijkt vervlgens met een cnstructieve blik naar mgelijke (creatieve) plssingen. Dit gaat gepaard met cmmunicatie ver krte lijnen en een vertaling naar cncrete en snelle acties. Waar ndig en m het prces p gang te brengen werkt Gedragswerk zelf p een praktische, hands n -manier mee. Z zrgt zij k vr vrbeeldgedrag.

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

De leerling thuis en niet naar school!?!?

De leerling thuis en niet naar school!?!? De leerling thuis en niet naar schl!?!? Oriënterend nderzek naar prblematiek en begeleidingsmgelijkheden van leerlingen, die niet f deels naar schl gaan. Kansen en mgelijkheden. IDT-SSONML Venl Renée van

Nadere informatie

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o Klas-in-zicht Een negatieve grepsdynamiek, leerlingen die niet met elkaar vereen kunnen kmen, een vertrebelde relatie tussen leerlingen en leerkrachten, meilijk les kunnen geven dr strend gedrag, zijn

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

.1-4- gemeente Eindhouen

.1-4- gemeente Eindhouen .1-4- gemeente Eindhuen Inleiding 3 3 Vr u ligt het Jaarverslag Leerplicht en Straks.nu 2008-2009. Qua vrm en pmaakeen ander jaarverslag dan u gewend bent. De vrij uitgebreide weergave van allerlei zaken

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2014/341

Statenvoorstel nr. PS/2014/341 Statenvrstel nr. PS/2014/341 Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke Participatie Datum Inlichtingen bij 23 april 2014 mevruw G.J. Overmeen-Bakhuis Aan Prvinciale Staten Onderwerp Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht Prject Shared Services Gefaseerde implementatie prjectbeheersing methdiek Hgeschl van Utrecht Vervlg van Deelprjectplan Prjectadministraties (januari 2004) Het beheersen van prjectadministraties dr de

Nadere informatie

Passend onderwijs. Passend onderwijs. SWV PO Twente Noord 1

Passend onderwijs. Passend onderwijs. SWV PO Twente Noord 1 Passend nderwijs Passend nderwijs SWV PO Twente Nrd 1 Opbuw presentatie Passend nderwijs SWV PO Twente Nrd 2 1. De Basis basis Passend nderwijs SWV PO Twente Nrd 3 Waarm passend nderwijs? Alle leerlingen

Nadere informatie

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE Begeleiding van leerlingen met ernstige rekenprblemen en/f dyscalculie Delen en uitgangspunten Binnen het Veluws Cllege Crtenbsch hanteren wij het Prtcl Ernstige

Nadere informatie

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderpvang KOM Kinderpvang verzrgt kinderpvang vr kinderen in de leeftijdsgrep 0 tt en met 12 jaar. Alle medewerkers van de stichting zetten zich vlledig in m kwalitatief

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers Handreiking functinerings- en berdelingsgesprekken griffiers September 2014 Functineringsgesprek Als de griffier is aangesteld, is het verstandig m met elkaar te blijven reflecteren p het functineren.

Nadere informatie

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014 Evaluatierapprt Scalda - Grep 3 29 januari 26 maart 2014 1. Inleiding, deelnemers en activiteiten In dit dcument wrden de bevindingen weergegeven van begeleiders en deelnemers die betrkken waren bij de

Nadere informatie

handleiding voor begeleiding van mbo-jongeren met eergerelateerde problemen

handleiding voor begeleiding van mbo-jongeren met eergerelateerde problemen handleiding vr begeleiding van mbo-jngeren met eergerelateerde prblemen HANDLEIDING OMGAAN MET EERGERELATEERDE ISSUES VOOR BEGELEIDING VAN MBO-JONGEREN MET EERGERELATEERDE PROBLEMEN Jngeren gaan naar schl

Nadere informatie

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013 Zrgrutes interne en externe zrgstructuur in basisschlen Versie ktber 2013 Inhud 1. Inleiding CJG en zrgrutes gemeenten Westerkwartier 2. Meldcde kindermishandeling en huiselijk geweld 3. Criteria zrgrutes

Nadere informatie

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST ARBOBELEIDSPLAN vr de stichting PCBO BAARN SOEST Inhudspgave 1. Uitgangspunten Arbbeleid in essentie Preventieve zrg Arbdienst 2. Organisatie Arbcmmissie Arbcördinatr Bedrijfshulpverlening 3. Risic-inventarisatie

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019 Bschveld n Tur Herijking Sciale Visie Bschveld 2015-2019 Inleiding Vr u ligt het verslag van de herijking van de sciale visie van Bschveld vr de peride 2015 2019. In 2007 is de sciale visie van Bschveld

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

IB/Directiedag - 21 mei 2014

IB/Directiedag - 21 mei 2014 IB/Directiedag - 21 mei 2014 He geven we vrm aan Passend Onderwijs binnen Passenderwijs? He werken we met de schlen samen? Wat mag u van ns verwachten? Even vrstellen.. Vr elk kind een passend aanbd! Kwalitatief

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 tot en met 2016

Beleidsplan 2014 tot en met 2016 Blessed Generatin Nederland Falkejacht 25 9254 EJ Hurdegaryp Beleidsplan 2014 tt en met 2016 Blessed Generatin Nederland (0511) 47 21 37 - www.blessedgeneratin.nl - inf@blessedgeneratin.nl KvK 01100560

Nadere informatie

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN ACTIVITEITENPLAN 2014 Activiteitenplan 2014 : INLEIDING In 1997 werd de in Zetermeer pgericht met als del het behartigen van de belangen van huurders van de cmplexen van R.K. Wningbuwstichting De Gede

Nadere informatie

Verandertrajecten voor individuele medewerkers

Verandertrajecten voor individuele medewerkers Het Sandelhut Meditatietechnieken, Caching en Training Verandertrajecten vr individuele medewerkers Lcatie: Het Beekse Bshuis Girlesedijk ngenummerd Hilvarenbeek Pst: Gildelaan 41 5081 PJ Hilvarenbeek

Nadere informatie

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement 6. Opleidingskader vr de prcespleiding Infrmatiemanagement In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr prcessen nder Bevlkingszrg. Hiernder wrdt het pleidingskader vr

Nadere informatie

Directeur SWV Passend Onderwijs VO Deventer

Directeur SWV Passend Onderwijs VO Deventer Samenwerkingsverband VO Deventer zekt: Directeur SWV Passend Onderwijs VO Deventer Een belangrijke pdracht in Deventer is het reduceren van het aandeel (het verwijzingspercentage) Vrtgezet Speciaal Onderwijs,

Nadere informatie

Samenvattend rapport Operationeel Leidinggevenden

Samenvattend rapport Operationeel Leidinggevenden Samenvattend rapprt Operatineel Leidinggevenden Organisatie: Bevragingsperide: Rapprtdatum: ttaal 25/11/2014-24/12/2014 27/01/2015 He situeert u dit rapprt? Dit rapprt bevat het glbale verzicht van de

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

KENNISBANK - PROJECTPLANNEN

KENNISBANK - PROJECTPLANNEN KENNISBANK - PROJECTPLANNEN BIJEENKOMST OPEN CLUB STICHTING MEER DAN VOETBAL Samenvatting De afgelpen jaren rganiseerde Meer dan Vetbal samen met een BVO en de KNVB diverse Open Club-bijeenkmsten. Del

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Bedrijvenkring Oldebroek

Onderzoeksrapport Bedrijvenkring Oldebroek Onderzeksrapprt Bedrijvenkring Oldebrek AIDA Cmmunicatie 6 juni 2014 Inhudspgave Samenvatting 4 1. Inleiding 5 2. Prbleemanalyse 6 2.1 Aanleiding van het prbleem 6 2.2 Het krachtenveld 6 2.3 Wat mest nderzcht

Nadere informatie

Reflecties. Vormingsdag 9 januari 2014 DPB Brugge Training coachingsgesprek. Bezoeker gecoachte

Reflecties. Vormingsdag 9 januari 2014 DPB Brugge Training coachingsgesprek. Bezoeker gecoachte Vrmingsdag 9 januari 2014 DPB Brugge Training cachingsgesprek Reflecties Bezeker gecachte Het gesprek heeft mij ngelfelijk veel deugd gedaan. Ik kreeg de bevestiging dat het ged is datgene waar ik mee

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

Samenvatting. Evaluatierapport Buurt in Actie December 2006 2

Samenvatting. Evaluatierapport Buurt in Actie December 2006 2 Evaluatierapprt Samenvatting Dit rapprt bevat de resultaten van de evaluatie van Buurt in Actie (BIA). Deze evaluatie is uitgeverd m inzicht te krijgen in het functineren van het prject en aanbevelingen

Nadere informatie

Aan de directies, intern begeleiders en leerkrachten grep 8 van de basisschlen in Schiedam, Vlaardingen, Maassluis en Maasland. Schiedam, 23 september 2015 Betreft: Ondersteuningsaanbd bij de vergang primair

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor.

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor. Tussenrapprtage: plan van aanpak raadsenquête grndexplitatie Duivenvrdecrridr. Enquêtecmmissie grndexplitatie Duivenvrdecrridr 16 februari 2015 Inhudspgave: 1. Inleiding 2. Organisatie 3. Verfijning nderzeksvraag

Nadere informatie

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio Jaarverslag Frmat jaarverslag 2013 Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivi Inhudspgave VERSLAG VAN DE TOEZICHTHOUDER... 3 OVERVIEW & ALGEMEEN... 4 IDENTITEIT... 5 ONDERWIJS... 6 PERSONEEL... 7 HUISVESTING

Nadere informatie

Federatiestatuut. Walburggroep. -concept -

Federatiestatuut. Walburggroep. -concept - Federatiestatuut Walburggrep -cncept - Federatiestatuut pagina 1/12 Inhud 1 Overwegingen 3 2 Naam en delstelling van de federatie 4 2.1 Naam 4 2.2 Delstelling 4 3 Bestuur 5 3.1 Federatiebestuur, beneming

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

c. Relatiebeheer algemene en éénmalige groepen d. Relatiebeheer maatschappelijke organisaties e. Contacten en samenwerking met bedrijven

c. Relatiebeheer algemene en éénmalige groepen d. Relatiebeheer maatschappelijke organisaties e. Contacten en samenwerking met bedrijven Inhudspgave Inleiding 1. Huidige situatie 2. Delstellingen 2014 2.1 Algemeen Del 2.2 Jaarvisie 3. Actieplan 3.1 Algemeen Del 3.2 Jaarvisie a. Cördinatie b. Relatiebeheer kerken c. Relatiebeheer algemene

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

In de workshop is alleen een bijdrage geleverd met betrekking tot de theoretische onderbouwing/ het theoretisch kader van het curriculum.

In de workshop is alleen een bijdrage geleverd met betrekking tot de theoretische onderbouwing/ het theoretisch kader van het curriculum. Verslag wrkshp 1 en 2 : In de wrkshp is alleen een bijdrage geleverd met betrekking tt de theretische nderbuwing/ het theretisch kader van het curriculum. Een eerste reactie p de pzet van het curriculum:

Nadere informatie

Pedagogische Civil Society

Pedagogische Civil Society Pedaggische Civil Sciety Nieuwkmer in het cntinuüm van pvedndersteuning? 4 juni 2010 Drs. Cécile Winkelman Irene Sies, MSc Welkm Drs. Cécile Winkelman Irene Sies, MSc Werkzaam bij SO&T: kwaliteit in Opveden

Nadere informatie

Richtlijnen functioneringsgesprek evangelist. Versie 1.0

Richtlijnen functioneringsgesprek evangelist. Versie 1.0 Richtlijnen functineringsgesprek evangelist Versie 1.0 Datum: mei 2015 1. Inleiding In deze brchure krijgt u een praktische handreiking met betrekking tt het huden van een functineringsgesprek met een

Nadere informatie

Gezondheid en welzijn Contract met de Arbo-dienst SKIPOS heeft een contract Human Capital Care uit Son.

Gezondheid en welzijn Contract met de Arbo-dienst SKIPOS heeft een contract Human Capital Care uit Son. Hfdstuk 3 Persneelsbeleid Inleiding Wij bieden de persneelsleden van SKIPOS een werkklimaat waarin zij zich veilig, geaccepteerd en gerespecteerd velen en een werkplek waar het prettig teven is. Onze medewerkers

Nadere informatie

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard Werkblad ntwikkelwijzer Guden Standaard Beeld van de leerling Vraag Opmerkingen/antwrden Actie He brengen wij nze leerlingen in beeld? (met g p telating tt gymnasiumstrm) Op welke manier maken wij ptimaal

Nadere informatie

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State EVALUATIE TER STATE Marin Matthijssen, Marn van Rhee Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) juli 2005 In pdracht van Raad van State Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) Auteur: Marin Matthijssen en

Nadere informatie

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014

CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 CMD EVALUATIE STAGEBEDRIJVEN 2014 Inhud Respns... 1 Samenvatting van de resultaten... 1 Vragen ver de pleiding... 2 Vragen ver de stagiair... 3 Wat ziet u als sterke punten van de pleiding CMD?... 4 Wat

Nadere informatie

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba.

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba. Agressiemanagement Bedrijven, rganisaties en schlen krijgen steeds vaker met agressie te maken. Wanneer je met mensen werkt, bestaat er immers de kans p cnflicten. Z n cnflict kan escaleren in bedreigingen,

Nadere informatie

Visietekst BuO Type 3 Onderwijs en begeleiding aan kinderen met ernstige emotionele- en /of gedragsproblemen

Visietekst BuO Type 3 Onderwijs en begeleiding aan kinderen met ernstige emotionele- en /of gedragsproblemen Visietekst BuO Type 3 Onderwijs en begeleiding aan kinderen met ernstige emtinele- en /f gedragsprblemen Schljaar 2009-2010 Welkm jij. Jij, helemaal jezelf. Nieuw vr ns, nbekend, ged zals je bent. Wij

Nadere informatie

Deelprojectplan. Projectadministraties

Deelprojectplan. Projectadministraties Deelprjectplan Prjectadministraties Het beheersen van prjectadministraties dr de invering van een hgeschlbrede methdiek. 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Prbleemverkenning en stelling 3. Prjectdelen 4.

Nadere informatie

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 Pestprtcl Onderwijs Pestprtcl Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 1 Achtergrnd 1.1 Uitgangspunt Beleid tegen pesten valt binnen het veiligheidsbeleid van Yulius Onderwijs. Ons uitgangspunt is dat nze schl een

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2 INHOUD Hfdstuk 1 Inleiding 2 Hfdstuk 2 Wat hudt die extra begeleiding in? 4 LWOO Praktijknderwijs Wie kmt ervr in aanmerking? Wie beslist daarver? Hfdstuk 3 Wat hudt het nderzek van het COB in? 7 Welke

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van:

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van: Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard Inhudelijk en financieel jaarverslag ver 2012 Was het jaar 2011 een jaar van nzekerheid en verleg met de gemeente he in de tekmst met ntwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Opbrengsten VSO Panta Rhei College schooljaar 2014-2015

Opbrengsten VSO Panta Rhei College schooljaar 2014-2015 Opbrengsten VSO Panta Rhei Cllege schljaar 2014-2015 Inleiding Iedere schl heeft tt taak nderwijs te bieden waarbij de leerlingen kennis, vaardigheden en hudingen verwerven. Uitgangspunt vr dat aanbd zijn

Nadere informatie

Verslag Platformbijeenkomst Wonen Welzijn Zorg 20 Maart 2013 Regio Brabant Noordoost-oost

Verslag Platformbijeenkomst Wonen Welzijn Zorg 20 Maart 2013 Regio Brabant Noordoost-oost Verslag Platfrmbijeenkmst Wnen Welzijn Zrg 20 Maart 2013 Regi Brabant Nrdst-st Op 20 maart vnd de platfrmbijeenkmst Wnen Welzijn Zrg plaats. Ok deze platfrmbijeenkmst stnd geheel in het teken van de Transitie

Nadere informatie

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0.

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0. Verzuim Beleid Opgemaakt dr Human Resurce Management Delgrep Alle werknemers Ingangsdatum 4 juli 2014 Versie 0.1 www.smallsteps.inf clfn Verzuimbeleid Visie en aanpak verzuim Delgrep: alle werknemers Versie:

Nadere informatie

Samenvattend rapport Operationeel Leidinggevenden

Samenvattend rapport Operationeel Leidinggevenden Samenvattend rapprt Operatineel Leidinggevenden Entiteit: Bevragingsperide: Rapprtdatum: Vrbeeld 25/11/2014-24/12/2014 23/01/2015 He situeert u dit rapprt? Dit rapprt bevat het glbale verzicht van de bttm-up

Nadere informatie

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen Vrbereidingsjaar hger nderwijs vr anderstaligen Prvincieplein 1 Cntact: Functieprfiel: Leerndersteuner Vrbereidingsjaar Hger Onderwijs vr Anderstaligen Samenvatting Als leerndersteuner begeleid en ndersteun

Nadere informatie

JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015

JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015 JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015 1 Samenstelling MR Evelien Wubbels: Trea Kamps: Gerda de Ruiter: Geert Kst: Kim van Middendrp: Rik Tiezema: Vrzitter MR* MR-lid* MR-lid*

Nadere informatie

Career & Kids Franchise Organisatie

Career & Kids Franchise Organisatie Cliëntenaudit rapprt Blik Op Werk Caching, Re-integratie, Lpbaanadvies, Outplacement, Training 11 28 februari 2013 DNV Team Leader Audit Team Tn Berema Tn Berema Clienten Audit Rapprt Blik p Werk keurmerk

Nadere informatie

Samenwerkingsschool Balans

Samenwerkingsschool Balans Samenwerkingsschl Balans DYSLEXIEBELEID_p website.dc - 1-1. Wat is dyslexie De Gezndheidsraad prbeerde jaren geleden tt natinale vereenstemming te kmen dr een glbale mschrijving p te stellen waarin iedereen

Nadere informatie

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep.

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep. PROTOCOL ROUWVERWERKING Het stappenplan A. Het bericht kmt binnen Bericht van een ngeluk f verlijden van een leerling - Tezeggen dat er iemand zal terugbellen. Vragen p welk nummer men bereikbaar is en

Nadere informatie

Observatielijst: Zelfregulatie in het onderwijs

Observatielijst: Zelfregulatie in het onderwijs Observatielijst: Zelfregulatie in het nderwijs ZO! Observatielijst zelfregulatie in het nderwijs 1 Inhud 1. Inleiding 1.1 Uitgangspunten van de ZO! 1.2 Wat is de ZO!? 1.3 Het del van de ZO! 1.4 Delgrep

Nadere informatie

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren LEERVRAAG 2 Leervraag (wat is /he kan ik vraag) He krijg ik een vllediger beeld van de hulp die Daan krijgt? Activiteiten uit stappenpla n - infrmeren - bserveren - middelen zeken - actie ndernemen - evalueren

Nadere informatie

Helpt de GGZ? Kort verslag van de 2de informatiebijeenkomst over ROM ggz 12 oktober 2010, Amersfoort

Helpt de GGZ? Kort verslag van de 2de informatiebijeenkomst over ROM ggz 12 oktober 2010, Amersfoort Helpt de GGZ? Krt verslag van de 2de infrmatiebijeenkmst ver ROM ggz 12 ktber 2010, Amersfrt Op 12 ktber zijn 50 cliënten, verwanten, leden van cliënten- en familieraden en ervaringsdeskundigen in Amersfrt

Nadere informatie

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken :

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken : Versie: ktber 2016 Huiswerk Op nze schl wrdt in diverse grepen huiswerk gegeven. Onder huiswerk verstaan we werk dat vanuit de schl meegegeven wrdt en waarvan verwacht wrdt dat het dr de kinderen thuis

Nadere informatie

BIJLAGE H- Concrete uitwerking Management SWV PassendWijs bij JAARPLANNING- WERKAGENDA 2014-2015 SWV PASSENDWIJS

BIJLAGE H- Concrete uitwerking Management SWV PassendWijs bij JAARPLANNING- WERKAGENDA 2014-2015 SWV PASSENDWIJS Cncrete uitwerking Management SWV PassendWijs Schljaar 2014-2015 Inleiding: Hiernder vlgt een cncrete uitwerking van het vrstel vr de cördinatie van het SWV PassendWijs in het schljaar 2014-2015. Deze

Nadere informatie

De tips waar niets bij staat, worden opgepakt.

De tips waar niets bij staat, worden opgepakt. Inventarisatie tips en tps De tips waar niets bij staat, wrden pgepakt. Thema: cmmunicatie Stelling: Het gebruik van digitale cmmunicatiemiddelen (Schudercm) in cmbinatie met persnlijke gesprekken zrgt

Nadere informatie

Verslag werkconferentie Sociaal domein en toegang, donderdag 19 juni 2014

Verslag werkconferentie Sociaal domein en toegang, donderdag 19 juni 2014 Verslag werkcnferentie Sciaal dmein en tegang, dnderdag 19 juni 2014 Inleiding Z n 70 persnen bezchten dnderdag 19 juni de werkcnferentie Sciaal Dmein en tegang. Het ging m een breed en divers gezelschap

Nadere informatie

Stap 1 : Oriënteren op jongerenparticipatie en maatschappelijke stage

Stap 1 : Oriënteren op jongerenparticipatie en maatschappelijke stage >> Stappenplan vr stagebieders Wilt u als rganisatie aan de slag met MaS? Neem dan het stappenplan stapsgewijs dr, zdat u weet f u er echt klaar vr bent m met jngeren te werken en maatschappelijke stage

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014 Beleidsplan 2014 Versie Zmer 2014 Pagina 1 van 6 Beleidsplan 2014 Supprt t Cnnect Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting SUPPORT TO CONNECT. Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Implementatie Leerlijnen

Implementatie Leerlijnen Nieuwsbrief nr. 6 December 2008 Implementatie Leerlijnen Wec-Raad, Pstbus 222, 3500 AE Utrecht, 030-276 9911 inf@wecraad.nl Inhudspgave Vanuit het KIT 1 Tetsntwikkeling speciaal nderwijs en speciaal basisnderwijs

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Kwaliteitsaspecten van onderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van opleiders

Kwaliteitsaspecten van onderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van opleiders Kwaliteitsaspecten van nderwijs Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van pleiders Clfn Titel Kwaliteitsaspecten van nderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van pleiders. Auteur

Nadere informatie

O.a. in deze nieuwsbrief: Hoe is het om te leven met Hiv of Aids in Tanzania?

O.a. in deze nieuwsbrief: Hoe is het om te leven met Hiv of Aids in Tanzania? Nummer 3 april 2006 He is het m te leven met Hiv f Aids in Tanzania? Aids is een ziekte die helaas ng niet te genezen is. Ok is Aids een ziekte met veel sciale cnsequenties met name in Afrika. Vaak raken

Nadere informatie

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen UITWERKING

Nadere informatie

Wie zijn we? Kernwaarden in ons handelen zijn:

Wie zijn we? Kernwaarden in ons handelen zijn: Wie zijn we? Zrggrep Kans is een zrginstelling die ptimale zrg, begeleiding en huisvesting biedt aan zwel jngvlwassenen met psychiatrische strnissen en daarmee samenhangende gedragsprblematiek, als aan

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje Pedaggisch beleidsplan 2011-2013 Christelijke Peuterspeelzaal Ltje Inhudspgave 1. Inleiding 2. Visie 3. Delen 4. Uitwerking van de delen 4.1 Liefdevlle benadering 4.2 Bijbelse waarden en nrmen 4.3 Emtinele

Nadere informatie