Cyberpesten. Onderzoek: 2 basisscholen Alkmaar 2 middelbare scholen Bergen totaal 210 leerlingen verkorte NVP-J vormen van cyberpesten: gedrag

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cyberpesten. Onderzoek: 2 basisscholen Alkmaar 2 middelbare scholen Bergen totaal 210 leerlingen verkorte NVP-J vormen van cyberpesten: gedrag"

Transcriptie

1 Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 15 jaar: is er een relatie met een verkorte versie van de NVP-J? en praktijkervaring Onderzoek: 2 basisscholen Alkmaar 2 middelbare scholen Bergen totaal 210 leerlingen verkorte NVP-J vormen van cyberpesten: gedrag

2 Karakterkenmerken: Slachtoffer: vaker onzeker Dader: lager doorzettingsvermogen Slachtoffers: opstandiger dan niet gepesten Pester/slachtoffers: onzekerder en opstandiger dan niet gepesten Onderzoek Ysebaert: ook dominantie Een Voorbeeld? Tienermeisje gooit zich voor trein na pesterijen op FB (AD.nl, ) De Australische staat Victoria is diep geschokt na het overlijden van Sheniz Erkan. Het tienermeisje wierp zich een week voor haar 15 e verjaardag voor een trein in Melbourne nadat ze werd gepest op school en via Facebook. Een Voorbeeld? Nadat afgelopen week twee zusjes een puppy kregen nadat ze met hun vader hadden gewed dat hun oproep op Facebook om minstens 1 miljoen likes te halen, is er al weer een nieuwe oproep. Een Noorse man (20) is nogal verkikkerd op zijn vriendin, maar ze wil nog niet met hem naar bed. Als hij een miljoen likes zou verzamelen, dan zou zijn vriendin (20) over de brug komen. Na korte tijd stond de teller dit weekend op al meer dan 1,5 miljoen likes. Naar AD:

3 Presentatie: Wat is cyberpesten? Welke vormen kan het aannemen? Verschil met gewoon pesten Gevolgen en hoe herkent u het? Maatregelen: wat kunt u doen? Definitie: Negatief gedrag Herhaaldelijk Opzettelijke schade Via internet Machteloos slachtoffer Smith (2008) Vormen: Beledigen (flaming) Intimideren Stalken Kwaadaardig roddelen Buiten sluiten (exclusion) Foto s, films (outing) Andere identiteit (maskerade) Sturen van virussen Overload van berichten (spam) Soms via anderen Stemmen

4 Een Voorbeeld? Bericht aan Els: JAAAAA CKER WEL... GA GWN NIXX OVER MIJN OPVOEDING ZEGGE EN ANDERS ZEG HET RECHT IN ME FACE IK KOM JE OPZOEKEN TERING BEEST!!!! Els: ik wordt hier helemaal gek van ik heb dit serieus van hyves gekopieerd om het duidelijk te maken ik was aan het praten met roos maar haar vriendin kwam erbij en die vriendin begint me helemaal kapot te schelden ze begon zo te schelden dat ik zei "heb je wel een opvoeding gehad?" dus vandaar wat er in de tekst staat meer kan ik niet kopiëren maar wat moet ik hier nou mee?!?! straks komt ze me echt opzoeken (kans is klein maar toch) wat moet ik doen?!?! Een Voorbeeld?

5 Verschil met traditioneel pesten: Geen zicht op reacties en impact Snelle verspreiding Ook in privésfeer Kleinere pakkans Elk moment van de dag Vraagt weinig planning Anonimiteit Gevolgen: Hoog stressniveau Minder zelfrespect Psychosociale problemen Gezondheidsklachten Negatiever zelfbeeld Schuld bij zichzelf leggen Hoe meer pestervaringen hoe groter de schade

6 Signalen van een slachtoffer: Isoleren van anderen, soms 1 vriend(in) Gaat niet graag naar school Oogt afwezig Is meer geïrriteerd, nerveus of agressief Is achterdochtig/schrikkerig Heeft vage lichamelijk klachten (buik/hoofd) Pest anderen Schoolresultaten worden minder Houdt de computer/telefoon in de gaten Sluit de computer als je komt Signalen van een pester: Lacht heel hard achter computer Gaat gesprekken erover uit de weg Heeft meerdere accounts Geeft sneller op Heeft een netwerk van meelopers Wordt heel boos bij verbod op internet s Avonds laat nog computeren Sluit de computer als je komt Oplossingen: (?) Een school in de Amerikaanse staat Missouri heeft een dertienjarige leerlinge een wel heel rare oplossing aangeraden om het pesten te stoppen. Tammie Jackson moet van de school haar borsten laten verkleinen. Tammie Jackson werd op school herhaaldelijk gepest omwille van haar grote borsten. Het werd zo erg dat haar moeder besloot met de school contact op te nemen. Ook het negenjarige broertje van Tammie wordt gepest. In zijn geval door een groot litteken op zijn borst na een hartoperatie. AD, maandag 21 januari

7 Oplossingen preventief: Geef gewenst taalgebruik aan Leg je kind goede voorbeelden voor en bespreek die Neem een veilig wachtwoord Zet beveiligingen aan (Facebook/twitter/etc.) Sta alleen bekenden toe Laat accounts niet open staan Verzamel zelf kennis over sociale media Bespreek wat u wel en niet openbaar wil Wees voorzichtig met locatie, leeftijd, geslacht Wordt vrienden met ze, zonder commentaar Vertel metaforen en anekdotes Oplossingen slachtoffer: Negeer de berichten Weiger of blokker de persoon Laat geen vervelende dingen terug doen Verzamel bewijsmateriaal Maak een nieuw account aan Toon begrip voor de gevoelens Probeer vooral te luisteren Geef geen oordeel (bij slachtoffer) Bespreek hoe u kunt helpen Maak het slachtoffer weerbaarder Neem contact op met de provider Meldt misbruik op school En vooral: ga in gesprek met uw kind Oplossingen dader: Verzamel bewijsmateriaal Maak een nieuw account aan Toon begrip voor de gevoelens Probeer vooral te luisteren Geef geen oordeel (ook bij dader) Bespreek hoe u kunt helpen Bespreek wat het volgende keer anders gaat doen Koppel hem/haar los van zijn volgers Geef hem/haar controle op andere terreinen Ga in gesprek met het slachtoffer/de ouders Meldt misbruik op school En vooral: ga in gesprek met uw kind

8 Niet doen: Geef slachtoffer geen straf De computer ontzeggen Iets achter de rug om Zeggen dat woorden geen pijn doen Zeggen dat het van zich af moet bijten Negeren: kinderen hebben hulp nodig Handige links: advice-for-parents/facebook-parents facebook: stop cyberpesten/bullying Vragen?

9 Dank voor uw aandacht!

Protocol Digitaal pesten

Protocol Digitaal pesten Protocol Digitaal pesten 2 1 Inleiding 1.1 Doelstelling 3 1.2 Beleid 3 1.3 Voorwaarden beleid 3 2. Achtergrondinformatie 2.1 Wat is digitaal pesten? 3 2.2 Waarom is digitaal pesten zo erg? 3 2.3 Signalen,

Nadere informatie

Door wie? - Henk den Ouden (zorgcoördinator) en Corine Lagendijk (schoolmaatschappelijk werker).

Door wie? - Henk den Ouden (zorgcoördinator) en Corine Lagendijk (schoolmaatschappelijk werker). Bijlage Pestprotocol Wat is het? - Een protocol met uitleg, regels en afspraken die leiden tot een veilige schoolomgeving waarin pestgedrag wordt tegengegaan. Dit is belangrijk gezien gepest worden één

Nadere informatie

Basisschool t Maxend Maxend 6 5388 ZG Tel.: 0412-611366 E-mail: directie@maxend.nl. Protocol Nieuwe Pesten ( digitaal pesten )

Basisschool t Maxend Maxend 6 5388 ZG Tel.: 0412-611366 E-mail: directie@maxend.nl. Protocol Nieuwe Pesten ( digitaal pesten ) Basisschool t Maxend Maxend 6 5388 ZG Tel.: 0412-611366 E-mail: directie@maxend.nl Protocol Nieuwe Pesten ( digitaal pesten ) Inhoud 1. Inleiding 1.1 Doelstelling 3 1.2 Beleid 3 1.3 Voorwaarden beleid

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

ALS UW KIND BETROKKEN IS BIJ PESTEN

ALS UW KIND BETROKKEN IS BIJ PESTEN ALS UW KIND BETROKKEN IS BIJ PESTEN Pesten komt veel voor. In Nederland wordt één op de vijf kinderen gepest. Of ze pesten zelf. Daarnaast zijn veel kinderen als meeloper betrokken bij pesten. Kinderen

Nadere informatie

ALS UW KIND BETROKKEN IS BIJ PESTEN

ALS UW KIND BETROKKEN IS BIJ PESTEN ALS UW KIND BETROKKEN IS BIJ PESTEN Pesten komt veel voor. In Nederland wordt één op de vijf kinderen gepest. Of ze pesten zelf. Daarnaast zijn veel kinderen als meeloper betrokken bij pesten. Kinderen

Nadere informatie

Pesten hoort er niet bij! Informatie voor ouders over pesten

Pesten hoort er niet bij! Informatie voor ouders over pesten Jeugdgezondheidszorg Pesten hoort er niet bij! Informatie voor ouders over pesten Wat is pesten? Dat kinderen elkaar soms plagen is heel gewoon. Maar bij pesten is er een slachtoffer waarover andere kinderen

Nadere informatie

Bij pesten is er duidelijk sprake van een dader en een slachtoffer en het gebeurt vaker (structureel).

Bij pesten is er duidelijk sprake van een dader en een slachtoffer en het gebeurt vaker (structureel). PESTPROTOCOL FRANCISCUSSCHOOL Het belang van een pestprotocol. Een pestprotocol geeft kinderen, leerkrachten en ouders duidelijkheid over hoe gehandeld wordt wanneer er gepest wordt op school. Met behulp

Nadere informatie

BIJLAGEN Pestprotocol

BIJLAGEN Pestprotocol BIJLAGEN Pestprotocol Basisschool De Horizon -Versie 1-02-02-2014 Ouderbladzijde: Wat verstaan we onder pesten? Wat is het verschil tussen plagen en pesten. Plagen is : Pesten is : onschuldig - met opzet

Nadere informatie

Deze partijen zijn allemaal betrokken bij een situatie waarin gepest wordt en worden op deze manier beter geïnformeerd.

Deze partijen zijn allemaal betrokken bij een situatie waarin gepest wordt en worden op deze manier beter geïnformeerd. Anti-pestprotocol Dit anti-pestprotocol is opgesteld om goed te kunnen reageren op situaties waarin een kind gepest wordt. Dit anti-pestprotocol sluit aan bij de Kanjerboeken en de Kanjertraining die op

Nadere informatie

Pestprotocol. OBS De Zandberg. Pestprotocol OBS De Zandberg Pagina 1

Pestprotocol. OBS De Zandberg. Pestprotocol OBS De Zandberg Pagina 1 Pestprotocol OBS De Zandberg Pestprotocol OBS De Zandberg Pagina 1 Pestprotocol OBS De Zandberg Dit pestprotocol is opgesteld om goed te kunnen reageren op situaties waarin een kind gepest wordt. Wij vinden

Nadere informatie

Uit de reader "Van pesten naar een wij-gevoel" (VPNEW) van Theo Klungers van bureau Posicom.

Uit de reader Van pesten naar een wij-gevoel (VPNEW) van Theo Klungers van bureau Posicom. Uit de reader "Van pesten naar een wij-gevoel" (VPNEW) van Theo Klungers van bureau Posicom. Plagen / ruzie / pesten Er bestaat een verschil tussen plagen, pesten en ruzie maken. Maar wat is nu eigenlijk

Nadere informatie

Pestactieplan Sint-Amandusschool. Anti-pestcontract op onze school

Pestactieplan Sint-Amandusschool. Anti-pestcontract op onze school Pestactieplan Sint-Amandusschool Anti-pestcontract op onze school Ik houd me aan de leefregels op onze school: Eerlijkheid bovenal! Agressie en geweld bannen we uit onze school! We tonen respect voor ieders

Nadere informatie

Onderzoek Wel eens gepest?

Onderzoek Wel eens gepest? Onderzoek Wel eens gepest? 5 februari 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 31 januari tot 05 februari 2013, deden 817 jongeren mee uit het 1V Jongerenpanel die aangeven op de

Nadere informatie

Een nieuwe generatie Disney-schurken

Een nieuwe generatie Disney-schurken 17 SEPTEMBER 2015 TV Een nieuwe generatie Disney-schurken 19 fden nog lang Door Menno Woudt - En ze lee ookje. Maar hoe en gelukkig. Zo eindigt elk spr echt verder? gaan al die verhalen eigenlijk scendants

Nadere informatie

Kinderen en Veilig Internet. Prof. dr. R. Casimirschool 6 maart 2012

Kinderen en Veilig Internet. Prof. dr. R. Casimirschool 6 maart 2012 Kinderen en Veilig Internet Prof. dr. R. Casimirschool 6 maart 2012 Over mij Johan Lammers Geboren en getogen in Deurne Organisatiepsychologie in Nijmegen Nu weknowmore & socialemediatraining.nl in Amsterdam

Nadere informatie

Ik wil het niet Ik moet het zeggen Maar tegen wie? Ik ga niet naar school Ik durf het niet Ik ben wel ziek Laat het stoppen Alsjeblieft

Ik wil het niet Ik moet het zeggen Maar tegen wie? Ik ga niet naar school Ik durf het niet Ik ben wel ziek Laat het stoppen Alsjeblieft Ik wil het niet Ik moet het zeggen Maar tegen wie? Ik ga niet naar school Ik durf het niet Ik ben wel ziek Laat het stoppen Alsjeblieft Kristel, groep 8 Werkvorm Waarom wordt er gepest? Redenen? Waarom

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Protocol gedrag. Recht op veiligheid Iedere leerling heeft recht zich veilig te voelen in de klas en in de school.

Protocol gedrag. Recht op veiligheid Iedere leerling heeft recht zich veilig te voelen in de klas en in de school. Protocol gedrag Een goede school heeft geen pestprojecten nodig, of anders gezegd: doet dagelijks een pestproject, mits zij zich er steeds van bewust blijft welke processen in de groepsvorming een belangrijke

Nadere informatie

Pestprotocol. Basisschool Kerensheide Stein

Pestprotocol. Basisschool Kerensheide Stein Pestprotocol Basisschool Kerensheide Stein Schooljaar 2016-2017 1 THEORETISCHE VERANTWOORDING Doelstelling: Wij, leerkrachten, leerlingen en ouders van basisschool Kerensheide, streven naar een pestvrije

Nadere informatie

OBS De Vogels Jac.P. Thijsselaan 69 2341 PM Oegstgeest. PESTPROTOCOL De Vogels

OBS De Vogels Jac.P. Thijsselaan 69 2341 PM Oegstgeest. PESTPROTOCOL De Vogels OBS De Vogels Jac.P. Thijsselaan 69 2341 PM Oegstgeest PESTPROTOCOL De Vogels We willen graag dat alle kinderen op De Vogels zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen

Nadere informatie

Pesten. Christa van Diepen, Sociaal verpleegkundige JGZ

Pesten. Christa van Diepen, Sociaal verpleegkundige JGZ Pesten Christa van Diepen, Sociaal verpleegkundige JGZ Verschil pesten en plagen Plagen: over en weer Pesten: Systematisch Macht onmacht Steeds dezelfde slachtoffer Moeite met verdedigen Lichamelijk

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool De Vlieger

Pestprotocol basisschool De Vlieger Pestprotocol basisschool De Vlieger Inleiding Helaas moeten wij constateren dat pesten voorkomt in het directe contact met elkaar maar ook onder andere via MSN. PCBS de Vlieger vindt pesten onaanvaardbaar

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl PESTPROTOCOL DE BOOG Pestprotocol De Boog Dit pestprotocol heeft als doel voor De Boog: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie

Pestprotocol O.B.S. Giessen-Oudekerk

Pestprotocol O.B.S. Giessen-Oudekerk Pestprotocol O.B.S. Giessen-Oudekerk Pesten op school. Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus

Nadere informatie

Pestprotocol Prakticon

Pestprotocol Prakticon Pestprotocol Prakticon Pesten op school Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus aan willen pakken.

Nadere informatie

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL Stationsstraat 81 3370 Boutersem 016/73 34 29 www.godenotelaar.be email: directie.nobro@gmail.com bs.boutersem@gmail.com HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL 1. Het standpunt van de school: Pesten is geen

Nadere informatie

Pestprotocol BS de Kersenboom

Pestprotocol BS de Kersenboom Pestprotocol BS de Kersenboom Doel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Internet protocol en Cyberpesten

Internet protocol en Cyberpesten E-mail & Internet Internet protocol en Cyberpesten Versie mei 2014 Algemeen Dit internet protocol is tot stand gekomen na overleg met directie, ICT en team. Er zit in de ICT-documentatie die elke collega

Nadere informatie

Pestprotocol. OBS De Trekvogel

Pestprotocol. OBS De Trekvogel Pestprotocol OBS De Trekvogel Pestgedrag Een kind dat zich veilig voelt, ontwikkelt zelfvertrouwen en een goed gevoel van eigen waarde. Wanneer een kind echter gepest wordt, verdwijnt dat zelfvertrouwen

Nadere informatie

Pestprotocol Gaspard de Coligny

Pestprotocol Gaspard de Coligny Pestprotocol Gaspard de Coligny Waarom een pestprotocol? Algemeen Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Pesten komt vooral voor bij kinderen in de leeftijd van 10 t/m 14 jaar, maar ook

Nadere informatie

2. Hebben ze ooit al een geheim van je rondverteld via internet? 3. Hebben ze al eens een geheim doorvertelt dat jij iemand had toevertrouwd?

2. Hebben ze ooit al een geheim van je rondverteld via internet? 3. Hebben ze al eens een geheim doorvertelt dat jij iemand had toevertrouwd? Bijlage 1 Ben jij ooit gecyberpest? Cyberpesten kan iedereen overkomen. De meeste mensen weten niet wat cyberpesten is. Misschien ben zelfs jij ooit gecyberpest zonder dat je het zelf weet. Er zijn 2 reeksen

Nadere informatie

Pestprotocol. KBS Crescendo. Luitstraat 9 1312 LH Almere 036-5360982 crescendo@skofv.nl www.kbscrescendo.nl

Pestprotocol. KBS Crescendo. Luitstraat 9 1312 LH Almere 036-5360982 crescendo@skofv.nl www.kbscrescendo.nl 1 Pestprotocol KBS Crescendo Luitstraat 9 1312 LH Almere 036-5360982 crescendo@skofv.nl www.kbscrescendo.nl 1.1 INLEIDING Pesten komt op iedere school voor, helaas ook bij ons. Het is een probleem dat

Nadere informatie

Er is geen slachtoffer en dader; beide partijen zijn even sterk. Plagen kan de sociale weerstand van kinderen vergroten. Vaak speelt humor een rol.

Er is geen slachtoffer en dader; beide partijen zijn even sterk. Plagen kan de sociale weerstand van kinderen vergroten. Vaak speelt humor een rol. PESTPROTOCOL Doel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen kinderen en volwassenen,

Nadere informatie

Pestbeleid Rijnlands Lyceum Wassenaar

Pestbeleid Rijnlands Lyceum Wassenaar Pestbeleid Rijnlands Lyceum Wassenaar Inleiding In onze maatschappij komt het helaas nogal eens voor dat mensen gepest worden. Naar schatting zijn in Nederland dagelijks 350.000 kinderen en 250.000 volwassenen

Nadere informatie

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders.

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders. Versie nov. 2012 Pestprotocol. Inclusief regels en afspraken binnen de school. Wat is pesten? Pesten betekent iemand op een gemene manier lastig vallen: bewust iemand kwetsen of kleineren. Het gebeurt

Nadere informatie

Pesten in het voortgezet onderwijs

Pesten in het voortgezet onderwijs Pesten in het voortgezet onderwijs Aandacht voor Pesten Week tegen pesten: 22-26 september 2014 Het thema is Horen, Zien en Speak Up! Zie onderstaande link. week tegen pesten Wat is nu eigenlijk pesten?

Nadere informatie

Pestprotocol Basisschool de Horizon, Te Heerlen

Pestprotocol Basisschool de Horizon, Te Heerlen Pestprotocol Basisschool de Horizon, Te Heerlen Opgemaakt op 26-1-2017 Door: Gedragsspecialisten, Sanne Habets en Carla Vanderheijden Inhoud - Het belang van een anti pest protocol. - Uitgangspunten van

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Vertel aan je kind dat het nodig is de school in te lichten om het pesten te laten stoppen;

Vertel aan je kind dat het nodig is de school in te lichten om het pesten te laten stoppen; Pesten op school Veel gestelde vragen Wat doe je als je kind gepest wordt? Maak voldoende tijd voor een gesprek; laat je kind vertellen wat er zich afspeelt en hoe het zich voelt; Neem het verhaal van

Nadere informatie

Pestprotocol. De Triangel

Pestprotocol. De Triangel Pestprotocol De Triangel 1 Inleiding Pesten is een groot probleem, dat op alle scholen voorkomt. Ook op de Triangel krijgen we te maken met pestsituaties. In dit protocol staat beschreven wat wij doen

Nadere informatie

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen Introductie Introductie Gamen, Hyven, informatie zoeken, filmpjes kijken, muziek luisteren, spullen kopen of verkopen. Internetten doen we allemaal. Soms voor de lol, soms serieus, soms thuis, soms op

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

pesten in een modern kleedje

pesten in een modern kleedje pesten in een modern kleedje Cyberpesten : een definitie Cyberpesten omvat alle vormen van pesterijen die een beroep doen op ICT* om slachtoffers lastig te vallen, te bedreigen, te beledigen * Informatie-

Nadere informatie

CLAEVERVELT, KRANT VOOR OUDERS EN LEERLINGEN HIER ZEGGEN WE NEEN TEGEN PESTEN!

CLAEVERVELT, KRANT VOOR OUDERS EN LEERLINGEN HIER ZEGGEN WE NEEN TEGEN PESTEN! CLAEVERVELT, HIER ZEGGEN WE NEEN TEGEN PESTEN! KRANT VOOR OUDERS EN LEERLINGEN Verschil tussen pesten en ruzie maken Er is een groot verschil tussen plagen, pesten en ruzie maken. RUZIE MAKEN gebeurt vaak

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Pesten komt op iedere school voor; ook bij ons! Het is een probleem dat wij onder ogen zien en serieus willen aanpakken. Vandaar dit protocol.

Pesten komt op iedere school voor; ook bij ons! Het is een probleem dat wij onder ogen zien en serieus willen aanpakken. Vandaar dit protocol. Protocol Pestprotocol Datum Oktober 2015 Doel protocol Om duidelijkheid te scheppen voor leerling, leerkracht en ouders over welke stappen worden ondernomen bij pestgedrag. Pestcoördinator Monique Meulenberg

Nadere informatie

OMSCHRIJVING ANALYSE EN AANPAK VAN PESTEN EN CYBERPESTEN IN KLAS- EN SCHOOLCONTEXT. Horen, zien en spreken. Samen op pad tegen pesten 10/13/2015

OMSCHRIJVING ANALYSE EN AANPAK VAN PESTEN EN CYBERPESTEN IN KLAS- EN SCHOOLCONTEXT. Horen, zien en spreken. Samen op pad tegen pesten 10/13/2015 Horen, zien en spreken. Samen op pad tegen pesten ANALYSE EN AANPAK VAN PESTEN EN CYBERPESTEN IN KLAS- EN SCHOOLCONTEXT Maurits.wysmans@ucll.be OMSCHRIJVING Pesten is een herhaaldelijk en langdurig blootstaan

Nadere informatie

De Z-generatie/ Wifi-Generatie: Hoe gaat u als ouder met de online wereld om?

De Z-generatie/ Wifi-Generatie: Hoe gaat u als ouder met de online wereld om? De Z-generatie/ Wifi-Generatie: Hoe gaat u als ouder met de online wereld om? Een ouderavond van Mijn Kind Online en Cyberpesten de Baas Even voorstellen Niels Baas 26 jaar Docent en onderzoeker aan de

Nadere informatie

PESTPROTOCOL Voor leerlingen

PESTPROTOCOL Voor leerlingen PESTPROTOCOL Voor leerlingen Trias VMBO Pestprotocol voor leerlingen Pagina 1 Inhoudsopgave Een leeromgeving creëren waarin je je veilig en prettig voelt Pagina 3 1. Wat is het verschil tussen plagen en

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE SCHELP

PESTPROTOCOL DE SCHELP PESTPROTOCOL DE SCHELP Pestprotocol De Schelp Dit pestprotocol heeft als doel voor de De Schelp: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door

Nadere informatie

PESTPROTOCOL versie febr. 2013

PESTPROTOCOL versie febr. 2013 PESTPROTOCOL versie febr. 2013 Pesten is een probleem dat in alle geledingen van de maatschappij voorkomt. Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen

Nadere informatie

BESTAAT VEILIG INTERNETTEN?

BESTAAT VEILIG INTERNETTEN? Hyves Identiteit Facebook Leergierig Filter Alles te vinden De Toekomst Twitter Geweld Chatten Sex BESTAAT VEILIG INTERNETTEN? De Uitslag Donatushof en Internet; teambespreking Waarom zijn kinderen Online?

Nadere informatie

PESTPROTOCOL MARNIX GYMNASIUM

PESTPROTOCOL MARNIX GYMNASIUM PESTPROTOCOL MARNIX GYMNASIUM Het pestprotocol vormt de verklaring van de school waarin is vastgelegd dat we pestgedrag op school niet accepteren en volgens een vooraf bepaalde handelwijze aanpakken. Hiervoor

Nadere informatie

Pestprotocol SBO De Lings

Pestprotocol SBO De Lings Pestprotocol SBO De Lings Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun Lings-periode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen en het gevoel hebben dat ook zij

Nadere informatie

Dit PESTPROTOCOL heeft als doel:

Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Protocol. Pesten. Basisschool Theo Scholte. Protocol: Pesten. Instemming MR: R.K. Basisschool Theo Scholte. van Brakelstraat 3 7482VV Haaksbergen

Protocol. Pesten. Basisschool Theo Scholte. Protocol: Pesten. Instemming MR: R.K. Basisschool Theo Scholte. van Brakelstraat 3 7482VV Haaksbergen Protocol: Pesten Instemming MR: R.K. Basisschool Theo Scholte van Brakelstraat 3 7482VV Haaksbergen tel.: 053-5723363 mail: directie@theoscholteschool.nl Protocol Pesten Basisschool Theo Scholte Vastgesteld

Nadere informatie

Pestprotocol Eerste Leidse Schoolvereniging

Pestprotocol Eerste Leidse Schoolvereniging Pestprotocol Eerste Leidse Schoolvereniging Inhoud 1. Inleiding a. Uitgangspunt b. Wat is pesten? 2. Schoolregels en afspraken 3. Pestgedrag op school a. Pestgedrag voorkomen b. Pestgedrag snel signaleren

Nadere informatie

Pestprotocol ICBS de Tweemaster, Naarden

Pestprotocol ICBS de Tweemaster, Naarden Inleiding: Hoe gaan we om met pesten en agressief gedrag? Wij beseffen dat het klimaat van de school grote invloed heeft op de ontwikkeling van het kind. Wij stellen daarom een vriendelijk en veilig klimaat

Nadere informatie

Opdracht 2 Checklist. Website 1 NTR Het Klokhuis -

Opdracht 2 Checklist. Website 1 NTR Het Klokhuis - Opdracht 1 - Cursus Opdracht 2 Checklist Website 1 NTR Het Klokhuis - http://www.hetklokhuis.nl/ 16-23 (maximaal aantal te halen : 35) Deze site scoort heel behoorlijk, maar het kan altijd nog beter. Bekijk

Nadere informatie

Pestprotocol Maria Bernadette

Pestprotocol Maria Bernadette Afspraken 1. Doe alleen iets bij een ander kind, wat jezelf ook prettig zou vinden. 2. Kom alleen aan een ander als de ander dat ook goed vindt. 3. We gebruiken geen scheldwoorden of andere rare namen.

Nadere informatie

Cyberpesten: wat nu? Politie Gent, aanspreekpunt Jeugd Anneleen Thoen Jeugdinspecteurs

Cyberpesten: wat nu? Politie Gent, aanspreekpunt Jeugd Anneleen Thoen Jeugdinspecteurs Cyberpesten: wat nu? Politie Gent, aanspreekpunt Jeugd Anneleen Thoen Jeugdinspecteurs Aanspreekpunt Jeugd Volgens ministeriële omzendbrief PLP 41 moet elke lokale politiezone voorzien in een aanspreekpunt

Nadere informatie

ZEG NEE! TEGEN PESTEN! PESTACTIEPLAN

ZEG NEE! TEGEN PESTEN! PESTACTIEPLAN ZEG NEE! TEGEN PESTEN! PESTACTIEPLAN Met dit document willen we: - duidelijk omschrijven wat we verstaan onder pesten - laten weten dat we pesten niet tolereren - iedereen betrekken in onze strijd tegen

Nadere informatie

Pestprotocol obs De Meerwaarde

Pestprotocol obs De Meerwaarde 1 Pestprotocol obs De Meerwaarde Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen mogen zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken

Nadere informatie

Anti pestprotocol OBS DE BOUWSTEEN

Anti pestprotocol OBS DE BOUWSTEEN Anti pestprotocol OBS DE BOUWSTEEN Anti pestprotocol Pagina 1 Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Nadere informatie

GEDRAGSPROTOCOL. (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren

GEDRAGSPROTOCOL. (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren GEDRAGSPROTOCOL (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren Mei 2010 1 Gedragsprotocol de Boomgaard Pesten in school, hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het

Nadere informatie

Onze school wordt een KiVa School! Informatieavond voor ouders

Onze school wordt een KiVa School! Informatieavond voor ouders Onze school wordt een KiVa School! Informatieavond voor ouders 1 Als iedereen kijkt en niemand wat doet Start de bijbehorende film Is dit herkenbaar? Uitwisselen van gedachten 2 Programma Uitwisselen van

Nadere informatie

MentorMix Stop pesten met elkaar Datum

MentorMix Stop pesten met elkaar Datum MentorMix Stop pesten met elkaar Datum Een grapje op zijn tijd is leuk en af en toe een beetje plagen is helemaal niet erg. Maar iemand iedere dag pesten kan enorme gevolgen hebben. De gepeste persoon

Nadere informatie

PESTPROTOCOL 2016/2017

PESTPROTOCOL 2016/2017 PESTPROTOCOL 2016/2017 De Kernschool voor Nieuwkomers Samengesteld door Hennie Dekker INHOUD Inhoud INLEIDING... 3 DOEL VAN HET PESTPROTOCOL... 3 WAT IS PESTEN?... 4 SIGNALEN VAN PESTERIJEN KUNNEN O.A.

Nadere informatie

De piek van het pesten ligt tussen 10 en 14 jaar, maar ook in lagere en hogere groepen wordt gepest.

De piek van het pesten ligt tussen 10 en 14 jaar, maar ook in lagere en hogere groepen wordt gepest. PESTPROTOCOL Pesten komt helaas op iedere school voor> Het is een probleem dat we onder ogen zien en op onze school serieus aanpakken. De manier waarop dat gebeurt, wordt beschreven in dit protocol. Het

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Pestprotocol. Pestprotocol de Meerbrug

Pestprotocol. Pestprotocol de Meerbrug Pestprotocol Pestprotocol Waarom een pestprotocol? Definitie van pesten (onderscheid tussen pesten en plagen) Hoe werkt pesten? Oorzaken en signalen van pesten Voorkomen van pesten Aanpak van pestgedrag

Nadere informatie

Beleidsplan mediawijsheid en Internet Protocol

Beleidsplan mediawijsheid en Internet Protocol In ontwikkeling 1. Inleiding In het onderwijs hebben we dagelijks te maken met verschillende vormen van mediagebruik. Om dit toenemend gebruik te reguleren is het wenselijk een aantal afspraken en keuzes

Nadere informatie

Pestprotocol de Esdoorn

Pestprotocol de Esdoorn Pestprotocol de Esdoorn Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen November 2009 Door regels en

Nadere informatie

Pestprotocol OBS Het Klokhuis

Pestprotocol OBS Het Klokhuis Pestprotocol OBS Het Klokhuis Op OBS Het Klokhuis vinden wij het belangrijk om kinderen een veilig pedagogisch klimaat te bieden, waarin zij zich harmonieus en op een prettige en positieve wijze kunnen

Nadere informatie

Pestprotocol De Tandem

Pestprotocol De Tandem Pestprotocol De Tandem Inleiding Op De Tandem wordt gewerkt met de methode Leefstijl. Een methode voor de sociaalemotionele ontwikkeling van de leerlingen. In de methode ontwikkelen leerlingen opbouwend

Nadere informatie

PESTPROTOCOL BASISSCHOOL BINNEN DE VESTE

PESTPROTOCOL BASISSCHOOL BINNEN DE VESTE PESTPROTOCOL BASISSCHOOL BINNEN DE VESTE Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken

Nadere informatie

Wij werken aan Allemaal Maatjes!

Wij werken aan Allemaal Maatjes! Wij werken aan Allemaal Maatjes! Op school werken wij elke maand aan een ander puntje om Allemaal maatjes te zijn! Zo proberen wij het pesten op onze school te voorkomen. Om het puntje van de maand duidelijk

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS DE BONGERD. Pestprotocol obs de Bongerd

PESTPROTOCOL OBS DE BONGERD. Pestprotocol obs de Bongerd PESTPROTOCOL OBS DE BONGERD Pestprotocol obs de Bongerd Pesten is een probleem dat in alle geledingen van de maatschappij voorkomt. Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem

Nadere informatie

3 Pesten is geen lolletje

3 Pesten is geen lolletje Na deze les kun je: het verschil tussen plagen en pesten noemen; jouw ervaringen met pesten vertellen; uitleggen hoe je pesten kunt stoppen; afspraken maken over pesten. 3 Pesten is geen lolletje Pesten

Nadere informatie

Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016

Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016 Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016 1 Inhoudsopgave: 1. Kernwaarden Almere College Dronten 3 2. Pesten wat is dat? 4 3. Signalen bij pesten 5 4. Het vijf sporen beleid van het Almere College

Nadere informatie

Internet Fun & Veilig

Internet Fun & Veilig Internet Fun & Veilig AGENDA Pc & Internet = Fun Veilig op je pc Veilig op internet Veilig samen met je hele klas op internet Begin bij het begin: veilig pc-gebruik Laat je ouders de pc instellen Gebruikersprofielen

Nadere informatie

Comeniusschool - Zeist 1 Protocol Pesten Uitgangspunten: De Comeniusschool wil een school zijn die de leerlingen een veilig pedagogisch klimaat

Comeniusschool - Zeist 1 Protocol Pesten Uitgangspunten: De Comeniusschool wil een school zijn die de leerlingen een veilig pedagogisch klimaat Comeniusschool - Zeist 1 Protocol Pesten Uitgangspunten: De Comeniusschool wil een school zijn die de leerlingen een veilig pedagogisch klimaat biedt, waar een omgeving gecreëerd wordt waar zij zich op

Nadere informatie

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media.

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Overzicht Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Mindreader Wat zijn social media? Social media is een verzamelbegrip voor online

Nadere informatie

Bijlage. Onderdeel van Docentenhandleiding It s up to you

Bijlage. Onderdeel van Docentenhandleiding It s up to you Bijlage Onderdeel van Docentenhandleiding It s up to you Inhoud Locaties in de klas Deel II pagina 2 Welke keuzes heb je gemaakt Deel II pagina 8 Gedragscodes maken Deel IV pagina 14 Gedragscodes maken

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Het doel van het pestprotocol is: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Social media en de school NIP, Amsterdam 13 maart 2015

Social media en de school NIP, Amsterdam 13 maart 2015 Social media en de school NIP, Amsterdam 13 maart 2015 Meisje uit Pijnacker pleegt zelfmoord 'om bangalijst' De Oude Klapwijkseweg in Pijnacker. FOTO STREETVIEW. UPDATE In Pijnacker heeft gisteravond een

Nadere informatie

1. Voorwaarden voor het aanpakken van pesten.

1. Voorwaarden voor het aanpakken van pesten. Protocol pesten 1 Voorwoord Pesten is een probleem dat in alle geledingen van de maatschappij voorkomt. Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien

Nadere informatie

Digitaal pesten kan op veel manieren. Online pesten mensen, vooral scholieren, elkaar door:

Digitaal pesten kan op veel manieren. Online pesten mensen, vooral scholieren, elkaar door: Uw kind en een smartphone Kinderen hebben steeds jonger beschikking over een eigen mobiele telefoon. Dit is voor u als ouder natuurlijk handig, omdat uw kind zo gemakkelijk bereikbaar is via bijvoorbeeld

Nadere informatie

Anti - Pestprotocol Basisschool de Odyssee Versie mei 2017

Anti - Pestprotocol Basisschool de Odyssee Versie mei 2017 Anti - Pestprotocol Basisschool de Odyssee Versie mei 2017 1 Inhoudsopgave Inhoud 2 Inleiding 3 Doel van het anti-pestprotocol Uitgangspunten Hoofdstuk 1 Wat is pesten? 4 Pesten gedefinieerd Vormen van

Nadere informatie

t h e m a c o n f e r e n t i e

t h e m a c o n f e r e n t i e t h e m a c o n f e r e n t i e P e s t e n : L a a t h e t n i e t g e b e u r e n! Cyberpesten, weet jij het? Welkom en introductie Weet jij het Weten jullie het Afsluiting Het leveren van een bijdrage

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

3/12/2013. Mijn broer heeft ADHD. Mijn broer heeft ADHD. Mijn grote broer heeft ADHD. Het zal je broer maar wezen. Ouders opgepast

3/12/2013. Mijn broer heeft ADHD. Mijn broer heeft ADHD. Mijn grote broer heeft ADHD. Het zal je broer maar wezen. Ouders opgepast Mijn broer heeft ADHD Mijn broer heeft ADHD Ouders hebben twee of meer kinderen Waarvan één (soms ook meerdere) stoorzender(s) Hoe houden we dit gezin in evenwicht? Waar moeten we op letten? Het zal je

Nadere informatie

Kids, internet en social media

Kids, internet en social media Kids, internet en social media Mediawijsheid Mediawijsheid: Alles wat je nodig hebt om kritisch en bewust om te gaan met media- en media-ontwikkelingen in de maatschappij. Internet nu Internet is zo oud

Nadere informatie

Project voor een verdraagzame school

Project voor een verdraagzame school Project voor een verdraagzame school Engagement van Toverveld: Wij tolereren pesten NIET!! 1. Wat is pesten? Je hebt plagen en pesten. Kinderen die elkaar plagen kunnen elkaar aan. Na een tijdje maken

Nadere informatie

Protocol pesten en gepest worden. Basisschool De Peppel Beuningen

Protocol pesten en gepest worden. Basisschool De Peppel Beuningen Protocol pesten en gepest worden Basisschool De Peppel Beuningen Sept 2014 Inleiding De Peppel vindt het heel belangrijk dat kinderen op een prettige wijze de schooljaren doorlopen. Zowel het team als

Nadere informatie

PESTPROTOCOL WILLIBRORD GYMNASIUM (conceptversie 2016)

PESTPROTOCOL WILLIBRORD GYMNASIUM (conceptversie 2016) PESTPROTOCOL WILLIBRORD GYMNASIUM (conceptversie 2016) WAT IS PESTEN Pesten is een vorm van grensoverschrijdend gedrag en zeer bedreigend. We spreken van pestgedrag als een leerling regelmatig en systematisch

Nadere informatie

Werkvormen: Lesdoelen: Filmpjes: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 8: Verliefd. Lesoverzicht

Werkvormen: Lesdoelen: Filmpjes: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 8: Verliefd. Lesoverzicht Les 8: Verliefd Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten dat gevoelens van verliefdheid leuk maar ook lastig kunnen zijn; Kinderen zijn zich ervan bewust dat je op verschillende types mensen verliefd kunt

Nadere informatie

Protocol. Pestprotocol

Protocol. Pestprotocol Pestprotocol Algemeen Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar

Nadere informatie

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Bijlage 3.1. Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Het instinct voor zelfbehoud is heel gezond. Als we dat niet hadden, zou niemand van ons

Nadere informatie