Verrichten: proeverij van tools

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verrichten: proeverij van tools"

Transcriptie

1 Verrichten: proeverij van tools

2 1. WIFA voor en met vrijwilligers Aspecten van samenwerking tussen vrijwilligers en beroepskrachten Waarderen Informeren Faciliteren Afstemmen Wat houdt het in? Welkome heten en (meer) waarderen van vrijwilligers Informeren over zaken die met cliënten te maken hebben, uitvoering van taken en organisatie Faciliteren van randvoorwaarden, relevante kennis en toerusten van vrijwilligers Afstemming tussen vrijwilligers en beroepskrachten over zaken die cliënten en werkzaamheden betreffen

3 2. Fotostrips Titelhelden Sandra en Siona zijn in contact met vrijwilligers - gaat niet altijd vlekkeloos Situaties dik aangezet zijn te bespreken met beroepskrachten en vrijwilligers

4 3. Vragen over grenzen Eens of oneens a) Vrijwilliger mag cliënt met slikproblemen helpen met eten b) Vrijwilliger mag cliënt spuit geven c) Vrijwilliger mag pinnen voor cliënt

5 Soorten grenzen

6 Wettelijk Mantelzorgers en bekenden uit netwerk: zijn zelf verantwoordelijk en aansprakelijk voor hun handelen. Ook na instructies van formele zorg. En ook als naaste in verzorgings- of verpleeghuis verblijft. Cliënt bepaalt samen met omgeving wat die blijft doen in afstemming op ZZP s. Organisatie waar cliënt verblijft, heeft wel toezichthoudende rol. Vrijwilligers: Organisaties waar ze werkzaam zijn, zijn verantwoordelijk en aansprakelijk voor handelen van vrijwilligers. Organisatie moet er ook voor zorgen dat uitvoering van handelingen op kwalitatief goede manier gebeurt. Dat wil niet zeggen dat het voor vrijwilligers verboden is allerlei (zorg)handelingen uit te voeren. Zelfs niet als het gaat om BIG-handelingen.

7 Functionele grenzen Denken vanuit uit te voeren werkzaamheden en verantwoordelijkheden met vraag vanuit de organisatie: wat moeten mantelzorgers en andere bekenden uit netwerk doen en wat laten we vrijwilligers wel en niet doen? Versus denken vanuit cliënt en diens informele omgeving: wat kunnen en willen informele zorgverleners en ondersteuners doen en wat hebben ze daarvoor nodig?

8 Persoonlijke grenzen Mantelzorgers stellen (geen) grenzen op basis van hun persoonlijke betrokkenheid Netwerkleden stellen grenzen op basis van hun persoonlijke betrokkenheid, vaardigheden en beschikbare tijd Vrijwilligers stellen grenzen op basis van hun maatschappelijke en persoonlijke betrokkenheid, vaardigheden en beschikbare tijd Beroepskrachten stellen grenzen op basis van taakopdracht en beschikbare tijd

9 Relationele grenzen Gericht op betrokkenheid en samenwerking in de relatie tussen: cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers vrijwilligers en hun organisaties welzijns- en vrijwilligersorganisaties andere zorgorganisaties overheden Is er sprake van stimulans voor samenspel of is het eerder afschuiven of juist inpikken?!

10 Voorwaarden Micro: Helderheid in verwachtingen over en weer met ruimte voor dialoog Risico-inventarisaties en kennisoverdracht Competenties en aansturing van medewerkers gericht op relatie-zorg en ondersteuning Meso/macro: Visie op wat nodig is om informele zorg en ondersteuning te versterken Deskundigheid en tijd om daar uitvoering aan te geven Bereidheid van elkaar te leren en met elkaar daaraan samen te werken

11 4. Een stevig fundament als basis Basisprincipes: 1. Specifieke condities om vrijwilligers te mobiliseren en te stimuleren. 2. Vrijwilligers worden beste begeleid op plek waar ze werken.

12 Coördinatiefunctie nieuwe stijl 1. Contacten onderhouden en communiceren op diverse niveaus zowel binnen als buiten de organisatie. 2. Signalen vanuit de praktijk vertalen naar visie, beleid en bijbehorende voorwaarden, afspraken en plannen. 3. Methodisch en inspirerend werken aan inbedding van vrijwilligers en hun werkzaamheden in de organisatie. 4. Uitvoering en verantwoordelijkheden over te dragen naar management en werkvloer. 5. Monitoren of alles naar wens verloopt en waar nodig verbeteringen in gang zetten zonder zelf direct de uitvoering op zich te nemen.

13 Coördinatierol Taakgericht Routing- en werkproces rond vrijwilligerswerk met methodische aanpak Strategisch vrijwilligersbeleid en communicatie Inzet ondersteunende middelen Relatiegericht Intern: sturen op proces en niet alleen op inhoud, effectief indelen van tijd Extern: nieuwe samenwerkingspartners, ondernemend werken

14 Succes!

Een recept voor een goed samenspel. Will Schutte, adviseur In voor Mantelzorg Anke Muizelaar, projectleider Markenheem

Een recept voor een goed samenspel. Will Schutte, adviseur In voor Mantelzorg Anke Muizelaar, projectleider Markenheem Een recept voor een goed samenspel Will Schutte, adviseur In voor Mantelzorg Anke Muizelaar, projectleider Markenheem Voorstellen Anke Muizelaar Adviseur informele zorg en projectleider In voor Mantelzorg

Nadere informatie

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Vrijwilligerswerk in zorg & ondersteuning Werk dat in enig georganiseerd verband, onverplicht en

Nadere informatie

Zorg Beter met Vrijwilligers, Mantelzorg en Sociaal netwerk. Zorgvisiecongres, 11 april 2013

Zorg Beter met Vrijwilligers, Mantelzorg en Sociaal netwerk. Zorgvisiecongres, 11 april 2013 Zorg Beter met Vrijwilligers, Mantelzorg en Sociaal netwerk Zorgvisiecongres, 11 april 2013 Cecil Scholten, Vilans Jolanda Elferink, Movisie Femke de Slegte, Visio Inhoud 1. Cijfers 2. Diverse groepen

Nadere informatie

Grenzen verkennen: wie heeft er een goed recept?! workshop 14 juni 2016

Grenzen verkennen: wie heeft er een goed recept?! workshop 14 juni 2016 Grenzen verkennen: wie heeft er een goed recept?! workshop 14 juni 2016 Door: Anke Muizelaar, projectleider en adviseur Informele zorg Markenheem Karel van Dijk, juridisch adviseur gezondheidsrecht Cecil

Nadere informatie

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink Samenspel Formeel - Informeel Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink 6/12/2015 Programma - Korte kennismaking; - Ontwikkelingen in de vrijwillige zorg; - Uitgangspunt

Nadere informatie

In voor mantelzorg. Bijeenkomst leergemeenschap Transmurale Zorg Cecil Scholten, 14 maart 2016

In voor mantelzorg. Bijeenkomst leergemeenschap Transmurale Zorg Cecil Scholten, 14 maart 2016 In voor mantelzorg Bijeenkomst leergemeenschap Transmurale Zorg Cecil Scholten, 14 maart 2016 Voorstellen Cecil Scholten Wat is mantelzorg? Ondersteuning en zorg die mensen vrijwillig en onbetaald verlenen

Nadere informatie

Samenwerken met mantelzorg en familie: een rollenspel. Yvonne de Jong, 29 oktober2014 Workshop tijdens Congres Exit Vrijheidsbeperking

Samenwerken met mantelzorg en familie: een rollenspel. Yvonne de Jong, 29 oktober2014 Workshop tijdens Congres Exit Vrijheidsbeperking Samenwerken met mantelzorg en familie: een rollenspel Yvonne de Jong, 29 oktober2014 Workshop tijdens Congres Exit Vrijheidsbeperking Inhoud Kennis van mantelzorg Visie op Samenspel Familieparticipatie

Nadere informatie

mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten

mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten Organiseren en faciliteren van het samenspel met mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten Opzet masterclass Terugkoppeling verwerkingsopdracht Hoe krijg

Nadere informatie

NOTA Verschuivende grenzen tussen formele en informele zorg

NOTA Verschuivende grenzen tussen formele en informele zorg NOTA Verschuivende grenzen tussen formele en informele zorg SimulCura: Nota Verschuivende grenzen tussen formele en informele zorg, maart 2015 1 Colofon Copyright 2015: Auteur: trainers SimulCura Uitgave:

Nadere informatie

Webinar. Grenzen verleggen: wettelijke en juridische aspecten in het samenspel tussen mantelzorgers, vrijwilligers en medewerkers in de zorg

Webinar. Grenzen verleggen: wettelijke en juridische aspecten in het samenspel tussen mantelzorgers, vrijwilligers en medewerkers in de zorg Webinar Grenzen verleggen: wettelijke en juridische aspecten in het samenspel tussen mantelzorgers, vrijwilligers en medewerkers in de zorg Cecil Scholten en Anita Peters 5 april 2016 Wat mogen mantelzorgers

Nadere informatie

Informele zorg in Eindhoven, nu en in de toekomst

Informele zorg in Eindhoven, nu en in de toekomst Informele zorg in Eindhoven, nu en in de toekomst Netwerk Informele Zorg en Netwerk Mantelzorg Eindhoven Contact adres secretariaat: Mw. Marijke van der Zanden tel: 040-238 27 97 m.vd.zanden@eindhoven.nl

Nadere informatie

Familieparticipatie De cliënt is onlosmakelijk verbonden met diens familie en naasten. Antje van der Goot (Noorderbreedte) en Yvonne de Jong (Vilans)

Familieparticipatie De cliënt is onlosmakelijk verbonden met diens familie en naasten. Antje van der Goot (Noorderbreedte) en Yvonne de Jong (Vilans) Familieparticipatie De cliënt is onlosmakelijk verbonden met diens familie en naasten Antje van der Goot (Noorderbreedte) en Yvonne de Jong (Vilans) Aan de slag met Familieparticipatie Yvonne de Jong Expert

Nadere informatie

Familieparticipatie. Yvonne de Jong Expert Familieparticipatie

Familieparticipatie. Yvonne de Jong Expert Familieparticipatie Aan de slag met Familieparticipatie p Yvonne de Jong Expert Familieparticipatie Werkconferentie IZO Twente d.d. 26 november 2015 Familieparticipatie De rol, betrokkenheid, inbreng en invloed van familie

Nadere informatie

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo Mieke Biemond Inhoud presentatie Kern- en knelpunten van de nieuwe Wmo Vrijwilligers in Nederland Toekomstagenda Informele zorg

Nadere informatie

Governance dilemma's rond het integreren van formele en informele zorg

Governance dilemma's rond het integreren van formele en informele zorg Governance dilemma's rond het integreren van formele en informele zorg Ester Kuiper (Espria), Manda Broekhuis (RuG) & Marjolein van Offenbeek (RuG) 3 e Healthwise congres: Het Dream Team!? Mantelzorger,

Nadere informatie

Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk

Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk Bronnen: Toolkit familieparticipatie, Poster goed verbonden, juridische aspecten van informele zorg, invoormantelzorg en exptertisecentrum mantelzorg Twee

Nadere informatie

=PLNk_H44EXxX-IVhVcFdC5pPMgaIex4FZQ

=PLNk_H44EXxX-IVhVcFdC5pPMgaIex4FZQ http://www.youtube.com/watch?v=6imhyppcmdo&list =PLNk_H44EXxX-IVhVcFdC5pPMgaIex4FZQ UITKOMST ENQUETE Najaar 2013: circa 140 vrijwilligersorganisaties aangeschreven Respons: 46% (65 vragenlijsten) Bij welke

Nadere informatie

Informele Zorg. Beleidsnota. Definitief. Manon Aarninkhof, MichelleNijdam, Corina Bosma Jos Olde Engberink. datum Juli 2015

Informele Zorg. Beleidsnota. Definitief. Manon Aarninkhof, MichelleNijdam, Corina Bosma Jos Olde Engberink. datum Juli 2015 Informele Zorg Beleidsnota datum Juli 2015 status versie 1.1 auteur(s) Eigenaar Definitief Manon Aarninkhof, MichelleNijdam, Corina Bosma Jos Olde Engberink Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1. Aanleiding...

Nadere informatie

Grenzen verleggen in de zorg

Grenzen verleggen in de zorg Grenzen verleggen in de zorg HOE KUNNEN MANTELZORGERS, FAMILIELEDEN, VRIJWILLIGERS EN BEROEPS- KRACHTEN BETER SAMENWERKEN? Steeds meer wordt er een beroep gedaan op informele zorg: gegeven door mantelzorgers,

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model

Workshop: Familiegericht werken. SOFA-model Workshop: Familiegericht werken SOFA-model In de zorg staat de zorgvrager centraal, maar ook de familie is betrokken partij als iemand wordt opgenomen in het WZC. Om de zorg goed te laten verlopen, is

Nadere informatie

Kwaliteit = 1.Veiligheid + 2.Duidelijkheid + 3.Continuïteit/duurzaam (budget) Kwaliteitsborging door de noodzakelijke randvoorwaarden aan te geven.

Kwaliteit = 1.Veiligheid + 2.Duidelijkheid + 3.Continuïteit/duurzaam (budget) Kwaliteitsborging door de noodzakelijke randvoorwaarden aan te geven. Workshop Kwaliteitsborging bij Thuisadministratie / TA. Vrijwilligers zijn een belangrijke schakel in de keten van schulddienstverlening. Zij maken voor de vele kwetsbare mensen in onze samenleving het

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers

Goed samenspel met mantelzorgers Goed samenspel met mantelzorgers Criteria voor een mantelzorgvriendelijke organisatie Inleiding Wanneer iemand te maken krijgt met de professionele zorg/behandeling of begeleiding, brengt hij/zij een heel

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER Algemeen Organisatie: Stichting Magentazorg Organisatorische eenheid: raad van bestuur Opsteller functiebeschrijving: adviseur P&O Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015

Nadere informatie

Bronnen: Toolkit familieparticipatie, Poster goed verbonden, juridische aspecten van informele zorg, invoormantelzorg en exptertisecentrum mantelzorg

Bronnen: Toolkit familieparticipatie, Poster goed verbonden, juridische aspecten van informele zorg, invoormantelzorg en exptertisecentrum mantelzorg Betrokken mantelzorger(s) en/of sociaal netwerk Bronnen: Toolkit familieparticipatie, Poster goed verbonden, juridische aspecten van informele zorg, invoormantelzorg en exptertisecentrum mantelzorg Twee

Nadere informatie

leercoach van Sociale wijkteams

leercoach van Sociale wijkteams Leer en ontwikkeltraject leercoach van Sociale wijkteams Wmo werkplaats Zwolle drs. Christel Teekman en dr. Marja Jager Vreugdenhil Wijkteams krijgen steun Viaa ZWOLLE - De gereformeerde hogeschool Viaa

Nadere informatie

SAMENSPEL PROFESSIONAL, CLIENT EN MANTELZORGER MARJOLEIN BROESE VAN GROENOU

SAMENSPEL PROFESSIONAL, CLIENT EN MANTELZORGER MARJOLEIN BROESE VAN GROENOU SAMENSPEL PROFESSIONAL, CLIENT EN MANTELZORGER MARJOLEIN BROESE VAN GROENOU AWBZ-> WLZ en Zvw Wmo -> Wmo_r ZORGNETWERKEN VAN (Van KWETSBARE Rijn, april 2013) OUDEREN. MARIANNE JACOBS (PHD SOC); MARIEKE

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid 2012

Vrijwilligersbeleid 2012 Rapportage Flitsenquête ActiZ Vrijwilligersbeleid 2012 Voor ActiZ, organisatie van zorgondernemers Van ICSB Marketing en Strategie Drs. Yousri Mandour Loes Wevers MSc Datum 6 december 2012 Pag. 1 Voorwoord

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

t Marheem is een brede welzijnsinstelling die gemeentelijk beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning uitvoert.

t Marheem is een brede welzijnsinstelling die gemeentelijk beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning uitvoert. Werkplan 2014 Werkplan 2014 Woord vooraf t Marheem is een brede welzijnsinstelling die gemeentelijk beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning uitvoert. Het werkveld maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Speerpunten Veenscentrale in 2015 :

Speerpunten Veenscentrale in 2015 : Speerpunten centrale in 2015 : Ondersteuning mantelzorgers via ontmoeting, informatie en advies Opstart en uitvoering mantelzorgwaardering: groepsgerichte bijeenkomsten en Twinkelingen. Vrijwilligers College:

Nadere informatie

Kennisplatform Mantelzorg West Friesland. Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015

Kennisplatform Mantelzorg West Friesland. Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015 Kennisplatform Mantelzorg West Friesland Een netwerkorganisatie van gemeenten, zorgaanbieders, hulverlenende instellingen en belangenbehartigers van mantelzorgers Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015

Nadere informatie

Vrijwillige inzet in de Gemeente Haarlem. Aanpak verbeteren vrijwilligersbeleid & samenwerking cliënt-vrijwilliger-zorgprofessional

Vrijwillige inzet in de Gemeente Haarlem. Aanpak verbeteren vrijwilligersbeleid & samenwerking cliënt-vrijwilliger-zorgprofessional Vrijwillige inzet in de Gemeente Haarlem Aanpak verbeteren vrijwilligersbeleid & samenwerking cliënt-vrijwilliger-zorgprofessional Tijdvak 2015-2016 Organisatie: samen Voor Betere Zorg (VBZ) Auteurs: Marion

Nadere informatie

Haal het beste uit je vrijwilligers: Bouwstenen voor een vrijwilligersbeleid

Haal het beste uit je vrijwilligers: Bouwstenen voor een vrijwilligersbeleid Haal het beste uit je vrijwilligers: Bouwstenen voor een vrijwilligersbeleid Provinciale bijeenkomst VVJ Antwerpen Mechelen, 3 oktober 2013 1 Departement: Welzijn, Economie en Plattelandsbeleid Dienst

Nadere informatie

Impressieverslag. Netwerkbijeenkomst Samenspel tussen formele- en informele zorg

Impressieverslag. Netwerkbijeenkomst Samenspel tussen formele- en informele zorg Impressieverslag Netwerkbijeenkomst Samenspel tussen formele- en informele zorg Datum: maandag 23 november 2015 Locatie: MFC De Schans Verslaglegging: Démiencke Brinkman 1. Opening en welkom door wethouder

Nadere informatie

STOP! Verschuivende grenzen in het samenspel. Workshop stoplichtspel 1 juni 2015 Eugenie de van de Schueren Jeanet Moerings

STOP! Verschuivende grenzen in het samenspel. Workshop stoplichtspel 1 juni 2015 Eugenie de van de Schueren Jeanet Moerings STOP! Verschuivende grenzen in het samenspel Workshop stoplichtspel 1 juni 2015 Eugenie de van de Schueren Jeanet Moerings 1 Welkom door Eugenie en Jeanet Wat gaan we doen? 1. Kennismaken 2. Grenzen van

Nadere informatie

Bijlage 1. Projectindeling 2014 Pijler

Bijlage 1. Projectindeling 2014 Pijler Bijlage 1 Projectindeling 2014 Pijler Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Verenigingsondersteuning V1 Opleiding technisch kader V2 Monitoring tool V5 Database V3 Workshop bondsorganisatie V6 Verenigingsprofielen

Nadere informatie

Werkplan. Versie 30 september 2015

Werkplan. Versie 30 september 2015 Werkplan 2016 Versie 30 september 2015 Werkplan 2016 mfc t Marheem Woord vooraf t Marheem is een brede welzijnsinstelling die gemeentelijk beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning uitvoert.

Nadere informatie

KON-tact. Vermaatschappelijking. 27 oktober 2016

KON-tact. Vermaatschappelijking. 27 oktober 2016 KON-tact Vermaatschappelijking 27 oktober 2016 2 3 KRACHTGERICHTE METHODIEKEN NETWERKGERICHTE METHODIEKEN BUURTGERICHTE NETWERKEN 4 BELEID Lokaal sociaal beleid Geïntegreerde doelstellingen en regie Breed

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

INLEIDING Definitie van Mantelzorg Visie Nieuw Unicum SOFA-model... 2

INLEIDING Definitie van Mantelzorg Visie Nieuw Unicum SOFA-model... 2 DOCUMENT AUTEUR: INGANGSDATUM: april 2016 GELDIG VOOR: Hele organisatie Beleidsdoc 4.28 Ondersteuner cliëntenraad EVALUATIEDATUM: 2018 EINDVERANTWOORDELIJK : Raad van Bestuur VASTGESTELD Raad van Bestuur:

Nadere informatie

Format Teamplan Samenspel met informele zorg

Format Teamplan Samenspel met informele zorg Informele zorg in Het Dorp Format Teamplan Samenspel met informele zorg Dit document is te vinden op: www.hetdorp.net/aandeslag Dit teamplan is ontwikkeld in samenwerking met 1 Inleiding Team [naam team

Nadere informatie

V&VN standpunt. Samenwerken met informele zorg

V&VN standpunt. Samenwerken met informele zorg V&VN standpunt Samenwerken met informele zorg Inhoudsopgave 1 Informele zorg voegt waarde toe aan het leven 3 2 De rol van professionals is cliënt en systeem te ondersteunen in het zich samen redden 3

Nadere informatie

Kennismaking. Wie bent u? Wie ben ik? Stefanie Hehalatu Adviseur, Huis voor de Zorg Regio coördinator Limburg, Zorg Verandert

Kennismaking. Wie bent u? Wie ben ik? Stefanie Hehalatu Adviseur, Huis voor de Zorg Regio coördinator Limburg, Zorg Verandert CUBISS Weert, 15 juni 2016 Kennismaking Wie bent u? Wie ben ik? Stefanie Hehalatu Adviseur, Huis voor de Zorg Regio coördinator Limburg, Zorg Verandert Titelbalk Samenwerkingspartners ZV Titelbalk Zorgbelang

Nadere informatie

Vrijwilligers (beleid) binnen sportverenigingen

Vrijwilligers (beleid) binnen sportverenigingen Vrijwilligers (beleid) binnen sportverenigingen Workshop Kirsten Zitman, idoe Verwachtingen Waarom ben je vanavond bij deze workshop aanwezig? Waarom ben je geïnteresseerd in vrijwilligersbeleid? Wat gaan

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Als zorgaanbieder doet u een beroep op zorgvrijwilligers en mantelzorgers. Binnen zorginstellingen wordt de verbinding met thuis en het gewone leven zoveel mogelijk

Nadere informatie

1. Trainingsmodules Werken met 1Gezin1Plan

1. Trainingsmodules Werken met 1Gezin1Plan 1. Trainingsmodules Werken met 1Gezin1Plan "Wanneer wordt 1Gezin1Plan ingezet?" "Wat zijn mijn verantwoordelijkheden wanneer ik zorgcoördinator bent?" "Hoe start ik het overleg op en hoe zorg ik ervoor

Nadere informatie

Rapport Grenzen verkennen: contouren van samenwerking met mantelzorgers en vrijwilligers in veranderend veld

Rapport Grenzen verkennen: contouren van samenwerking met mantelzorgers en vrijwilligers in veranderend veld Rapport Grenzen verkennen: contouren van samenwerking met mantelzorgers en vrijwilligers in veranderend veld Met het rapport Grenzen verkennen schetst auteur Cecil Scholten de mogelijkheden voor zorgaanbieders

Nadere informatie

Wat is coaching? Aspect van coaching is. Waarom is coaching nuttig? Kwaliteiten van een coach? Opbouw van de coaching

Wat is coaching? Aspect van coaching is. Waarom is coaching nuttig? Kwaliteiten van een coach? Opbouw van de coaching Wat is coaching? Inleiding Focus 4 oktober Nijenrode Prof. Dr. John Gerrichhauzen Tal van definities: geen verkenning daarvan! Kerndoelen zijn: a. verbeteren van prestaties b. verbeteren van leermogelijkheden

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 April 2015 Ant Stremmelaar Adviseur Zorg en Kwaliteit Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 3. Begripsbepaling 3 4. Uitgangspunten WZU Veluwe 4 2 Inleiding Mantelzorg

Nadere informatie

Sociale wijkteams de sleutel in de participatiesamenleving?

Sociale wijkteams de sleutel in de participatiesamenleving? Leer- en ontwikkeltraject Sociale wijkteams de sleutel in de participatiesamenleving? Centrum voor Samenlevingsvraagstukken Marja Jager-Vreugdenhil & Eelke Pruim @SamenViaa Deze workshop: - Over Wmo-werkplaats

Nadere informatie

Samenwerken: eerste suggesties

Samenwerken: eerste suggesties is een project van Vilans i.s.m. MOVISIE, V&VN, Agora, ActiZ en VGN. Samenwerken: eerste suggesties We bieden een eerste overzicht van diverse suggesties en ideeën om de samenwerking tussen vrijwilligers

Nadere informatie

Interdisciplinaire samenwerking in Netwerken Palliatieve Zorg

Interdisciplinaire samenwerking in Netwerken Palliatieve Zorg Godebaldkwartier 914 3511 DT Utrecht E info@stichtingfibula.nl I www.stichtingfibula.nl @StichtingFibula Interdisciplinaire samenwerking in Netwerken Palliatieve Zorg Achtergrondinformatie 1. Inleiding

Nadere informatie

Informatiemanager. Doel. Context

Informatiemanager. Doel. Context Informatiemanager Doel Ontwikkelen, in stand houden, evalueren, aanpassen en regisseren van het informatiemanagement, de digitale informatievoorziening en de ICT-facilitering van de instelling en/of de

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort

Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort Zorg Verandert Wie zijn wij? We richten ons op Wat gaan we doen? Informeren over veranderingen voor zover mogelijk Veranderingen wegen Wat doen we niet?

Nadere informatie

Project Lokaal Vrijwilligen. kansen en valkuilen in de versterking van het lokale vrijwilligerswerk

Project Lokaal Vrijwilligen. kansen en valkuilen in de versterking van het lokale vrijwilligerswerk Project Lokaal Vrijwilligen kansen en valkuilen in de versterking van het lokale vrijwilligerswerk Project ism. Cera en VVSG loopt van november 2015 tot en met oktober 2017 ter ondersteuning van OCMW s,

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid AYA Thuiszorg

Vrijwilligersbeleid AYA Thuiszorg 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6 : Vrijwilligersbeleid; visie, definitie, kader : Uitgangspunten AYA Thuiszorg bij het werken met vrijwilligers; :

Nadere informatie

22-4-2015. Onderwerpen. Veranderingen in de zorg. helpt samenwerken?! Veranderingen in het zorgaanbod. Veranderingen: ouderen.

22-4-2015. Onderwerpen. Veranderingen in de zorg. helpt samenwerken?! Veranderingen in het zorgaanbod. Veranderingen: ouderen. Onderwerpen Veranderingen in de zorg. helpt samenwerken?! 14 april 2015 Minke Nieuwboer, adviseur Radboudumc, PVI; coördinator DementieNet 1. Welke veranderingen in de zorg 2. Samenwerken; motieven en

Nadere informatie

Toekomst welzijnsbeleid in Apeldoorn. Kadernota Welzijn, Vrijwilligerswerk & Mantelzorg

Toekomst welzijnsbeleid in Apeldoorn. Kadernota Welzijn, Vrijwilligerswerk & Mantelzorg Toekomst welzijnsbeleid in Apeldoorn Kadernota Welzijn, Vrijwilligerswerk & Mantelzorg Gemeente Apeldoorn, 31 januari 2013 Inhoudsopgave Waar komen we vandaan? Één integrale kadernota Hoe is de kadernota

Nadere informatie

Opleidingsgids Zorg en Welzijn

Opleidingsgids Zorg en Welzijn zelforganiserende teams relaties Opleidingsgids Zorg en Welzijn implementatiekunst kwaliteit cultuur sociaal kapitaal 2015 organisatienetwerken MVO projecten Leren & ontwikkelen bij Bureau de Bont Medewerkers

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid De Zellingen

Vrijwilligersbeleid De Zellingen Vrijwilligersbeleid De Zellingen Een vrijwilliger is iemand die op basis van een overeenkomst met de zorgaanbieder werkzaamheden verricht op het terrein van de zorg- en dienstverlening aan cliënten, zonder

Nadere informatie

Buurten met Anna Heerkens

Buurten met Anna Heerkens Inleiding De samenleving is in verandering van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Een samenleving waarin iedereen kan meedoen (inclusief denken en handelen). De verhouding formele en

Nadere informatie

Samenspel informele en formele zorg bij <naam organisatie> Tevredenheidsonderzoek met behulp van de Samenspelscan

Samenspel informele en formele zorg bij <naam organisatie> Tevredenheidsonderzoek met behulp van de Samenspelscan Samenspel informele en formele zorg bij Tevredenheidsonderzoek met behulp van de Samenspelscan Samenspel informele en formele zorg bij Tevredenheidsonderzoek met behulp

Nadere informatie

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam!

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Pagina 1 van 5 Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Informatiebrief voor directie en management van (potentiële) afnemers van diensten van de Vrijwilligersacademie Amsterdam. Wij willen u allereerst

Nadere informatie

Definitie zelfredzaamheid

Definitie zelfredzaamheid Zelfredzaamheidsscan Definitie zelfredzaamheid Onder zelfredzaamheid verstaan we de sociale, fysieke en cognitieve vaardigheden van mensen om zichzelf te redden op alle levensterreinen. Samenredzaamheid

Nadere informatie

FORMULIER VOOR (GEBUNDELDE) AANVRAAG FUNCTIES 1-2 SUBSIDIEREGELING NIEUWE ALGEMENE VOORZIENINGEN WMO 2015 BRUMMEN

FORMULIER VOOR (GEBUNDELDE) AANVRAAG FUNCTIES 1-2 SUBSIDIEREGELING NIEUWE ALGEMENE VOORZIENINGEN WMO 2015 BRUMMEN Aanvraagformulier subsidie 2015 FORMULIER VOOR (GEBUNDELDE) AANVRAAG FUNCTIES 1-2 SUBSIDIEREGELING NIEUWE ALGEMENE VOORZIENINGEN WMO 2015 BRUMMEN Voor de functies ontmoeting en dagbesteding wordt een aanvraag

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor gemeenten

Gebruiksaanwijzing voor gemeenten Gebruiksaanwijzing voor gemeenten U als gemeente doet een beroep op mantelzorgers en zorgvrijwilligers. Vanwege de opdracht om de zorg dichtbij mensen zelf te organiseren, en de beheersing van de kosten

Nadere informatie

Functies van medezeggenschap

Functies van medezeggenschap Functies van medezeggenschap Medezeggenschap of participatie wordt vandaag de dag steeds meer gezien als functioneel voor de organisatie: de organisatie heeft er wat aan. We worden vaak gevraagd om mee

Nadere informatie

In voor Mantelzorg Juni 2015

In voor Mantelzorg Juni 2015 Tussenrapportage In voor Mantelzorg Juni 2015 Auteurs Cecil Scholten en Anita Peters Redactie en vormgeving Noëlle van Wijgerden Foto s Frank Mulder In voor Mantelzorg: verder in samenwerking! Tussenstand,

Nadere informatie

Wijkteams en informele zorg. 22 juni 2015 Inge Redeker (Vilans)

Wijkteams en informele zorg. 22 juni 2015 Inge Redeker (Vilans) Wijkteams en informele zorg 22 juni 2015 Inge Redeker (Vilans) 1 Kort kennismaken Wie zit er in de zaal? Professionals uit wijkteams? Mantelzorgers? Vrijwilligers? Overig? Wir-war aan wijkteams In veel

Nadere informatie

In voor Mantelzorg. Uitvloeisel Motie van der Staaij

In voor Mantelzorg. Uitvloeisel Motie van der Staaij In voor Mantelzorg Samenwerking: Vilans en Movisie Financiering: VWS Uitvloeisel Motie van der Staaij Doel: samenwerking met en ondersteuning van mantelzorgers verbeteren in en vanuit zorgorganisaties

Nadere informatie

Deze themaweek hebben wij vertaald in dit draaiboek, welk tevens is bedoeld als naslagwerk.

Deze themaweek hebben wij vertaald in dit draaiboek, welk tevens is bedoeld als naslagwerk. Voorwoord Binnen het project met Meer Waardigheid en Trots wordt het WIFA model als onderdeel van het samenwerken met vrijwilligers ingezet. Dit model is met alle FCP-en individueel besproken. Aan hen

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid. Mantelzorgbeleid De Gouden Leeuw Groep - mei

Mantelzorgbeleid. Mantelzorgbeleid De Gouden Leeuw Groep - mei Mantelzorgbeleid Mantelzorgbeleid De Gouden Leeuw Groep - mei 2016-1 Inleiding De Gouden Leeuw Groep hecht veel waarde aan een goede relatie tussen de cliënt, de mantelzorger en de medewerker(s) van De

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

In dit stuk zijn de sleutels tot succes onderverdeeld in vier categorieën:

In dit stuk zijn de sleutels tot succes onderverdeeld in vier categorieën: Deze sleutels tot succes bevatten aanbevelingen voor een goede samenwerking tussen beroepskracht en vrijwilliger. Belangrijk is dat de cliënt centraal staat. Dit uitgangspunt geldt bij elke sleutel tot

Nadere informatie

Samenwerking formele en informele opvoedondersteuning. Een vruchtbare bodem voor samenwerking

Samenwerking formele en informele opvoedondersteuning. Een vruchtbare bodem voor samenwerking Toolkit voor groepsbijeenkomst(en) Samenwerking formele en informele opvoedondersteuning. Een vruchtbare bodem voor samenwerking Marjolijn Distelbrink en Elena Ponzoni, 2017 mdistelbrink@verwey-jonker.nl

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol

Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol, STIP OP DE HORIZON 2021 Provinciehuis Flevoland te Lelystad, 14 september 2017 1 Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol Ondertekenaars Partijen

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor belangenbehartigers

Gebruiksaanwijzing voor belangenbehartigers Gebruiksaanwijzing voor belangenbehartigers Deze gebruiksaanwijzing is voor mensen die gemeenten of zorgaanbieders adviseren over mantelzorg en/of vrijwilligerszorg. Als ervaringsdeskundige op het gebied

Nadere informatie

21 november 2013: Congres Zorg Beter met Vrijwilligers Fase 2 Ontdek hoe u vrijwilligerswerk in uw organisatie structureel verbetert!

21 november 2013: Congres Zorg Beter met Vrijwilligers Fase 2 Ontdek hoe u vrijwilligerswerk in uw organisatie structureel verbetert! Fase 2 is een implementatieproject van Vilans, MOVISIE en Fonds NutsOhra. Praktische informatie Wanneer: 21 november 2013 van 10.00 tot 17.00 uur. Waar: Antropia, Cultuur- en congrescentrum, Hoofdstraat

Nadere informatie

SAMEN OP WEG NAAR EEN GOED EINDE

SAMEN OP WEG NAAR EEN GOED EINDE SAMEN OP WEG NAAR EEN GOED EINDE OVER HET NUT EN NOODZAAK VAN DE INTERVENTIES VAN PALLIATIEF-TERMINALEZORGVRIJWILLIGERS BINNEN DE VERSTANDELIJK-GEHANDICAPTENZORG Babs van Wijk VPTZ NHN INHOUD INLEIDING

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

Vrijwilligersverenigingen

Vrijwilligersverenigingen Vrijwilligersverenigingen Activiteiten organiseren via een verenigingsstructuur is een relatief nieuwe manier om vrijwilligers in te zetten in zorgorganisaties. Deze ontwikkeling kan aantrekkelijk zijn

Nadere informatie

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch 21 juni 2013 Onze samenwerking Vijftien organisaties doen de gemeente s-hertogenbosch op 28 juni 2013 tijdens de jaarlijkse Godshuizenlezing een aanbieding in het kader

Nadere informatie

Grenzen. verkennen. Vilans, maart 2016 Cecil Scholten. Wettelijke en juridische aspecten in het samenspel tussen informele en formele zorg

Grenzen. verkennen. Vilans, maart 2016 Cecil Scholten. Wettelijke en juridische aspecten in het samenspel tussen informele en formele zorg Grenzen verkennen Vilans, maart 2016 Cecil Scholten Wettelijke en juridische aspecten in het samenspel tussen informele en formele zorg Inhoudsopgave 1. Vooraf 3 2. Begrippenlijst 4 3. Mantelzorg 6 1 In

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Wat wil je later worden als je groot bent?

Wat wil je later worden als je groot bent? Vrijwilligersacademie Amsterdam Wat wil je later worden als je groot bent? Strategisch beleidsplan 2009 2013 INHOUD 1. Inleiding 2. Positionering & samenwerking 3. Bedrijfsplan 2009 2013 4. Strategische

Nadere informatie

Een verkorte handreiking voor de introductie van en informatievoorziening aan familieleden van (toekomstige) bewoners van intramurale woon- &

Een verkorte handreiking voor de introductie van en informatievoorziening aan familieleden van (toekomstige) bewoners van intramurale woon- & Een verkorte handreiking voor de introductie van en informatievoorziening aan familieleden van (toekomstige) bewoners van intramurale woon- & zorgdiensten. Inleiding en inhoud Dit is een handreiking voor

Nadere informatie

Functiekaart. Werkt onder de leiding van en rapporteert aan het diensthoofd vrije tijd.

Functiekaart. Werkt onder de leiding van en rapporteert aan het diensthoofd vrije tijd. Functie Graadnaam: Deskundige Functienaam: Jeugdconsulent Functionele loopbaan: B1-B3 Code: Afdeling: Vrije tijd en welzijn Dienst: Jeugd-en sportdienst Subdienst: FB-09-02-01 Doel van de entiteit De afdeling

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

Zelfevaluatie-instrument voor vrijwilligerswerk

Zelfevaluatie-instrument voor vrijwilligerswerk Deel 2 bijlage 1 Zelfevaluatie-instrument voor vrijwilligerswerk RICHTEN VAN HET VRIJWILLIGERSWERK Richten gaat over de doelen van de organisatie, de visie op en uitgangspunten van het vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid Cavent

Vrijwilligersbeleid Cavent Vrijwilligersbeleid Cavent Datum vaststelling : 12112013 Eigenaar : Beleidsmedewerker Vastgesteld door : Directeur bestuurder Datum aanpassingen aan : 20012015 KD23 Vrijwilligersbeleid Cavent 20012015

Nadere informatie

Beroepscompetentieprofiel gastouder

Beroepscompetentieprofiel gastouder Beroepscompetentieprofiel gastouder Het voorliggende beroepscompetentieprofiel is vastgesteld door de Convenantpartijen op 29 mei 2009. In het kader van de uitvoering van kinderopvang zoals bedoeld in

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Profielschets Directeur-bestuurder Catharina Stichting

Profielschets Directeur-bestuurder Catharina Stichting Profielschets Directeur-bestuurder Catharina Stichting ERLY the consulting company Datum: juni 2017 Adviseur: drs. Lilian Vos Catharina Stichting De Catharina Stichting is een kleinschalige zorg- en welzijnsorganisatie

Nadere informatie

Informatie over lokale financiering Van VPTZ-inzet in intramurale zorgorganisaties

Informatie over lokale financiering Van VPTZ-inzet in intramurale zorgorganisaties Informatie over lokale financiering Van VPTZ-inzet in intramurale zorgorganisaties VPTZ Nederland, versie 30 juni 2014 Dit document is een uitgave van VPTZ Nederland, en is ontwikkeld in het kader van

Nadere informatie