Inhoudsopgave. Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting. 1 Inleiding en leeswijzer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting. 1 Inleiding en leeswijzer"

Transcriptie

1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting 1 Inleiding en leeswijzer 2 De basiskwaliteiten van de Netwerkstad 2.1 Mensen 2.2 Identiteit en cultuur 2.3 Voorzieningen 2.4 Wonen 2.5 Werken 2.6 Toerisme en Recreatie 2.7 Landschap en Natuur 2.8 Water 2.9 Infrastructuur 3 Zwolle Kampen Netwerkstad in het nationale en regionale krachtenveld 4 Het programma en de boegbeelden: de meerwaarde van Zwolle Kampen Netwerkstad 4.1 Identiteit en Cultuur: binding en onderscheid boegbeeld Ontdek de IJsseldelta: Deltasteden langs de IJssel 4.2 Voorzieningen: compleetheid in perspectief boegbeeld Zorgen voor de toekomst 4.3 Wonen: gezamenlijk antwoorden op de vraag boegbeeld Bypass Kampen 4.4 Werken: ruimte voor ontwikkeling boegbeeld A28-zone: de etalage van Zwolle Kampen Netwerkstad boegbeeld De Stationsomgevingen: Hanzestations Zwolle en Kampen boegbeeld Vernieuwing Economie: kennis, innovatie en concurrentiekracht 4.7 Toerisme en Recreatie: aantrekkelijk voor iedereen boegbeeld Meerdaags Verblijfstoerisme 4.6 Landschap en Natuur: behouden en versterken boegbeeld Nationaal Landschap IJsseldelta boegbeeld Stadsranden 4.7 Infrastructuur: bereikbare knooppunten boegbeeld IJsselnet: kwaliteitsimpuls voor openbaar vervoer 5 Op koers naar ontwikkelingsstrategie 5.1 Ontwikkelingsstrategie 5.2 Fasering boegbeelden 5.3 Meerjareninvesteringsprogramma en uitvoeringsprogramma 5.4 Relatie met lokale plannen Bijlagen 1. Kaders voor de Netwerkstadvisie (najaar 2004) 2. De strategische agenda (maart 2005) 3. De literatuurlijst Verantwoording

2 Voorwoord Zwolle en Kampen zijn succesvolle steden. Gemeenten waarin het prettig wonen, werken en leven is. Steden met een rijke historie, in een regio met unieke landschappelijke kwaliteiten. Zwolle en Kampen zijn ambitieuze steden. De regio heeft volop potentie voor kwalitatieve groei in de komende decennia. Kansen die gegrepen moeten worden om de kwaliteiten van de regio te behouden en op een duurzame wijze te versterken. Zwolle en Kampen kiezen ervoor om de vraag die op de regio afkomt door haar veranderende positie, gezamenlijk te regisseren. Zwolle en Kampen willen samenwerken om tot een duurzame kwalitatieve groei te komen. De handen ineenslaan in Zwolle Kampen Netwerkstad leidt tot extra kracht en extra mogelijkheden. Die synergie is bij een aantal vraagstukken onmisbaar met het oog op de omvang van de landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen die zich voordoen. Het zijn de belangrijkste projecten waar de samenwerking de schijnwerpers op gaat richten, het gezicht van de Netwerkstad, beeldbepalend. De drie partners, de gemeenten Zwolle, Kampen en provincie Overijssel werken sinds 2000 samen aan projecten.we gaan met kracht verder met de boegbeeldprojecten. Maar niet als overheden alleen. Bij de ontwikkeling van Zwolle Kampen Netwerkstad is het van groot belang verder te verkennen hoe maatschappelijke organisaties en overheid, ieder vanuit hun eigen rol, elkaars initiatieven kunnen stimuleren en versterken ten gunste van de kwaliteiten van de regio. Deze ingezette lijn zal worden doorgezet. Met vriendelijke groet, In deze Netwerkstadvisie beschrijven we de basiskwaliteiten, het nationale en regionale krachtenveld waarin het gebied ligt, de gemeenschappelijke opgaven op korte en lange termijn en de ambities die wij daarin als Zwolle Kampen Netwerkstad zien. Het belang en welzijn van de mensen is uitgangspunt in de visie. Het document is een uitwerking van de kaders die beide raden ons hebben meegegeven. Het document geldt als een leidraad voor de samenwerking in de komende decennia en voor de afstemming tussen lokaal en regionaal beleid. namens de Stuurgroep Zwolle Kampen Netwerkstad, Erik Dannenberg, wethouder Zwolle en portefeuillehouder Netwerkstadvisie 2030 De Netwerkstadvisie is uitvoeringsgericht. Daarom bevat deze visie een stevig programma en de tien boegbeeldprojecten op sociaal, economisch en fysiek terrein.

3 Samenvatting Zwolle Kampen Netwerkstad is een bijzonder en vitaal gebied met een dynamiek die door haar ligging en potenties de komende jaren zal toenemen. De gemeenten Zwolle en Kampen en de provincie Overijssel slaan de handen ineen om de kwaliteiten op een duurzame wijze te versterken en gezamenlijke kansen voor de ontwikkeling van de regio optimaal te benutten. De samenwerking leidt tot extra kracht en mogelijkheden, een synergie die de komende jaren bij het oplossen van de vraagstukken die op de regio afkomen, onmisbaar is. Zwolle en Kampen zijn succesvolle steden. Gemeenten waarin het prettig wonen, werken en leven is. Steden met een rijke historie in een regio met unieke landschappelijke kwaliteiten. Ruim mensen wonen met veel plezier in Zwolle Kampen Netwerkstad. Ze maken gebruik van de goede voorzieningen, vinden hun werk bij de vele bedrijven in het gebied en genieten van de buitengewone omgeving en de rijke cultuur. Het aantal inwoners neemt de komende decennia toe. De ambitie is dat Zwolle Kampen Netwerkstad in 2030 zo n mensen herbergt. De identiteit en cultuur van de twee steden verschilt, maar kent ook vele overeenkomsten. Zwolle Kampen Netwerkstad heeft een divers woningaanbod en het gebied kent volop kansen voor nieuwe, innovatieve woonmilieus. De natuurlijke landschappen op een steenworp afstand vormen een unieke toegevoegde waarde van de steden.veel voorzieningen in Zwolle Kampen Netwerkstad concentreren zich in toenemende mate in Zwolle, maar Kampen is verzekerd van behoud van basisvoorzieningen. Het brede aanbod van zorg- en onderwijsinstellingen geeft Zwolle Kampen Netwerkstad een belangrijke regionale functie. Op het gebied van sport en cultuur kent het gebied instellingen van hoog niveau. Dankzij de goede weg-, water- en spoorverbindingen en de beschikbare ruimte biedt Zwolle Kampen Netwerkstad volop perspectief voor ontwikkeling op het gebied van bedrijventerreinen, kantoren, detailhandel en landbouw. En van grote meerwaarde is de combinatie met onderwijsinstellingen. De vele kwaliteiten van het gebied zijn essentieel voor de toeristische en recreatieve mogelijkheden van Zwolle Kampen Netwerkstad. Niet alleen het landschap en het water bevatten een aantrekkingskracht, ook de culturele en historische aspecten wekken interesse van buitenaf. Zwolle en Kampen zijn ambitieuze steden. De regio heeft volop potentie voor kwalitatieve groei in de komende decennia. Kansen die gegrepen moeten worden om de kwaliteiten van de regio te behouden en op een duurzame wijze te versterken, en om de vraag die op de regio afkomt te kunnen regisseren. Anno 2005 maakt Zwolle Kampen Netwerkstad deel uit van een dynamisch regionaal en landelijk krachtenveld. De grote waarde die de landelijke overheid aan de regio toekent (onder meer in de Nota Ruimte), de komst van nieuwe infrastructuur die de relatieve afstand tot andere regio's verkleint en voor ontwikkelingskansen zorgt, en landelijke bewegingen op het gebied van natuur- en landschapsontwikkeling en waterberging bevestigen de roep om bovenlokale en integrale keuzes en toekomstplannen. De Netwerkstadvisie legt de basis voor deze ambitie, het programma is de uitwerking hiervan. De boegbeeldprojecten zetten de schijnwerpers op de belangrijkste opgaven en zijn toonaangevend. Met deze projecten wil Zwolle Kampen Netwerkstad haar ambities kenbaar maken.

4 Het programma en de boegbeelden: de meerwaarde van Zwolle Kampen Netwerkstad Het programma van Zwolle Kampen Netwerkstad begint bij de basis: het benoemen en ontwikkelen van de gezamenlijke identiteit en cultuur. Cultuur bindt en profileert de regio. Samenwerking en afstemming wordt gestimuleerd en zowel gezamenlijke thema's als verschillen worden benoemd. Het boegbeeld 'Ontdek de IJsseldelta: Deltasteden langs de IJssel' zet in op de dragende kracht van de cultuur van Zwolle Kampen Netwerkstad. De balans van de aanwezige voorzieningen in Zwolle Kampen Netwerkstad is gezocht. De ambitie om instellingen op het gebied van zorg, onderwijs en cultuur toegankelijk en van hoog niveau te houden leidt tot keuzes. Er ligt een uitdaging voor samenwerking en creatieve dwarsverbanden tussen onderwijs, zorgsector, de cultuursector, overheid en bedrijfsleven. Het boegbeeld "Zorgen voor de Toekomst"concentreert zich hierop. De ontwikkelingen op het gebied van wonen lenen zich bij uitstek voor afstemming binnen Zwolle Kampen Netwerkstad. De verschillende gebieden en woonbehoeften vragen om duurzame, gedifferentieerde en vernieuwende woonmilieus. Zwolle Kampen Netwerkstad zet in op de gezamenlijke zorg voor een kwalitatief en kwantitatief goed en hoogwaardig woningaanbod.voor Zwolle Kampen Netwerkstad is het centrumstedelijke woonmilieu met daarbij het stedelijke leefklimaat wat Zwolle biedt, een belangrijk -nog verder te ontwikkelen- woonmilieu. Zwolle Kampen Netwerkstad kiest ervoor zich gezamenlijk sterk te maken voor het boegbeeld Bypass Kampen. Dit is een integrale opgave, waardoor een belangrijk nieuw waterrijk woonmilieu met nieuwe vormen van waterrecreatie wordt toegevoegd. Daarbij is het project tevens van grote betekenis voor de economische structuurversterking voor Zwolle Kampen Netwerkstad en geeft een extra impuls aan het voorzieningenniveau. Het belang van innovatie is groot, de mogelijkheden hiervoor in Zwolle Kampen Netwerkstad zijn veelbelovend. Met het boegbeeld "Vernieuwing economie: kennis, innovatie en concurrentiekracht" wordt hierop hoog ingezet. Diverse ontwikkellocaties bieden kansen voor kwalitatieve en kwantitatieve groei van bedrijvigheid in Zwolle Kampen Netwerkstad. De infrastructuur en uitbreiding hiervan leidt tot tal van nieuwe mogelijkheden. Met het boegbeeld "Stationsomgevingen Hanzestations Zwolle en Kampen" en het boegbeeld "A28-zone: de etalage van Zwolle Kampen Netwerkstad" wordt in samenhang hieraan gewerkt. De infrastructuur van Zwolle Kampen Netwerkstad begint aan een schaalsprong. De waarde van het gebied als knooppunt neemt hiermee toe.voor de economische ontwikkeling van deze regio is bereikbaarheid essentieel en wordt, gekoppeld aan het boegbeeld A28-zone, ingezet op versterking van de interne en externe bereikbaarheid. Het boegbeeld "IJsselnet: kwaliteitsimpuls voor openbaar vervoer" geeft uitwerking aan de ambitie voor het openbaar vervoersnetwerk een goed afgestemd en samenhangend regionaal vervoerssysteem tot stand te brengen met clustering van voorzieningen bij de knooppunten en zo Zwolle Kampen Netwerkstad optimaal bereikbaar te houden in de toekomst. Op het gebied van toerisme en recreatie heeft Zwolle Kampen Netwerkstad met het boegbeeld "Meerdaags Toerisme" een inhaalslag voor ogen om het verblijfstoerisme verder te stimuleren. Met het boegbeeld "Nationaal Landschap IJsseldelta" kiest Zwolle Kampen Netwerkstad voor behoud door ontwikkeling, een opgave van nationaal formaat. Externe en autonome ontwikkelingen vragen om de ontwikkeling van bestaande en nieuwe landschappen. Landschap, natuur en water zijn leidend bij de ontwikkeling van nieuwe gebieden, ook voor wonen en werken. Met het boegbeeld "Stadsranden" zet Zwolle Kampen Netwerkstad in om deze integrale opgave op een unieke wijze uit te werken. Met het benoemen van tien boegbeelden is de vertaalslag gemaakt van een visie en een programma naar projecten. De boegbeelden zijn toonaangevend, maar dekken niet alle programmapunten. Naast de boegbeelden nemen ook deze programmapunten een plaats in het uitvoeringsprogramma van Zwolle Kampen Netwerkstad. De uitwerking van het programma en de boegbeelden is gericht op actie en samenwerking. Samenwerking met marktpartijen en maatschappelijke organisaties is onmisbaar om Zwolle Kampen Netwerkstad algemeen en de boegbeelden in het bijzonder tot volle wasdom te laten komen.

5 1. Inleiding en leeswijzer Sinds de start van Zwolle Kampen Netwerkstad in 2000 werken de gemeenten Zwolle en Kampen en de provincie Overijssel samen aan projecten. Om een goed afwegingskader te hebben voor deze projecten, is door de partners afgesproken een strategische visie voor de lange termijn op te stellen. Daarbij staat een aantal strategische plannen op gemeentelijk en provinciaal niveau op stapel zoals het Structuurplan Zwolle, de Strategische Visie Kampen 2030, de Ruimtelijke Visie Kampen, de voorbeeldprojecten ontwikkelingsplanologie Bypass Kampen en Nationaal Landschap IJsseldelta. Bovendien brengen ontwikkelingen in en rond Zwolle Kampen Netwerkstad een sterkere nationale positie met zich mee. Met de Netwerkstadvisie en de boegbeelden zorgt Zwolle Kampen Netwerkstad ervoor dat op landelijke ontwikkelingen gezamenlijk pro-actief gereageerd kan worden en dat samen de regie gevoerd wordt, zodat nieuwe ontwikkelingen zo gunstig mogelijk uitpakken voor het gebied. Bij het opstellen van deze Netwerkstadvisie is onder meer gebruik gemaakt van: het Ruimtelijk Ontwerp Zwolle Kampen Netwerkstad (2002); het Lagendocument (2003); het Masterplan Toerisme (2002); Bedrijventerreinen Stedelijk Netwerk Zwolle-Kampen (2002); Trendkaarten economische ontwikkeling (2003); de dilemmakaarten die zijn opgesteld voor de stadsdebatten Zwolle en Kampen (2003); de uitkomsten van de stadsdebatten Zwolle en Kampen (2003); de kaderstellende uitspraken, vastgesteld door de raden van Zwolle en Kampen ten behoeve van de visie (bijlage1) (2004); de programmatische onderlegger (2005); de Strategische Agenda (bijlage 2) (2005); de resultaten van de themabijeenkomsten (debatten met het maatschappelijk middenveld (2005) de voortgang van het project IJsseldelta, Bypass Kampen (2005) de voortgang van het project IJsseldelta, Nationaal Landschap (Ontwikkelingsperspectief 2006) de Ruimtelijke Strategische visie Kampen 2030 (2005) de Bereikbaarheidsvisie Zwolle Kampen Netwerkstad (2005) Een uitgebreidere literatuurlijst is opgenomen in bijlage 3. Om tot de Netwerkstadvisie te komen zijn diverse stappen gezet. Begin 2003 zijn in de voorbereidingsfase inventariserende documenten opgesteld, zoals het Lagendocument waarin het beleid per fysiek deelgebied is geïnventariseerd. Bovendien zijn ter voorbereiding op de stadsdebatten in Zwolle en Kampen zogenaamde Dilemmakaarten opgesteld. Vervolgens hebben in beide steden zowel apart als gezamenlijk debatten plaatsgevonden over de toekomst van Zwolle, Kampen en Zwolle Kampen Netwerkstad. De uitkomsten zijn belangrijk voor beide steden in de strategische documenten zoals het Structuurplan Zwolle en de Strategische Visie Kampen 2030, maar ook belangrijk als bouwsteen voor de Netwerkstadvisie. In het najaar 2004 hebben beide gemeenteraden de kaders voor het opstellen van de visie vastgesteld en daarmee richting gegeven aan de samenwerkingsthema's en opgaven die voor Zwolle Kampen Netwerkstad van belang zijn. De kaders zijn in deze uitgave opgenomen in bijlage 1. Doelstellingen De politiek-bestuurlijke kaders en de strategische agenda vormden het uitgangspunt bij het opstellen van de Netwerkstadvisie. Doelstellingen van deze visie zijn: Gezamenlijk uitgangspunt De Netwerkstadvisie is opgesteld op basis van de kwaliteiten en potenties van Zwolle Kampen Netwerkstad en de ontwikkelingen die op ons gebied afkomen. In de Netwerkstadvisie liggen kansen en worden keuzes gemaakt om de regie te voeren op een aantal gemeenschappelijke opgaven. Richting, afstemming en verankering De Netwerkstadvisie moet richting geven aan toekomstige regionale ontwikkelingen en aan de afstemming tussen lokaal en regionaal beleid. Bovendien zal de Netwerkstadvisie dienen als richtinggevend voor het Streekplan. Het Structuurplan Zwolle en het Ruimtelijk- Strategische Document Kampen 2030 en de Strategische Visie Kampen 2030 zijn bouwstenen voor de Netwerkstadvisie. Omgekeerd zal de Netwerkstadvisie ook een meerwaarde betekenen voor de lokale plannen en hierin meegenomen worden. Boegbeelden voor de samenwerking De Netwerkstadvisie is uitvoeringsgericht. Daarom bevat de Netwerkstadvisie een aantal Boegbeeldprojecten: dit zijn de belangrijkste projecten waar de samenwerking zich op zal richten. Gelijktijdig met het opstellen van de

6 Netwerkstadvisie inventariseert Zwolle Kampen Netwerkstad projectideeën waarin maatschappelijke organisaties het initiatief nemen. Hiermee wil Zwolle Kampen Netwerkstad de belangstelling en slagkracht vergroten, de uitvoerbaarheid van de Netwerkstadvisie op korte termijn zichtbaar maken, het politiek-bestuurlijke draagvlak vergroten en aantonen op welke wijze de overheid per initiatief een rol kan spelen. Voertuig voor gezamenlijke lobby Met de Netwerkstadvisie heeft Zwolle Kampen Netwerkstad een lobbyinstrument in handen om het gebied te positioneren richting Rijk. Overwegingen Bij het opstellen van de Netwerkstadvisie zijn de volgende overwegingen in het achterhoofd gehouden. Accent op meerwaarde Bij de uitwerking van de politiek-bestuurlijke kaders en de strategische uitgangspunten tot de Netwerkstadvisie is het accent gelegd op de onderbouwing van die punten waar de meerwaarde van de samenwerking ligt. De relevantie van de samenwerking in Zwolle Kampen Netwerkstad zit in de waarde van de gehele regio, waarbinnen de twee steden een hoofdrol spelen. Zonder dat alles nu voortaan samen moet is het belangrijk een gezamenlijke visie te ontwikkelen. Daarmee wordt het gezamenlijke belang aangestuurd met als resultaat dat gezamenlijke bestuurlijke beïnvloeding op andere bestuurlijke niveaus kan worden bereikt. Als gevolg hiervan kunnen investeringsstromen op gang komen, maar ook invoeging in rijksbeleid. Heldere keuzes Om invulling te kunnen geven aan een duurzame ontwikkeling van het gebied zullen heldere keuzes gemaakt worden. Stedelijke ontwikkeling en uitbreiding van infrastructuur doen een aanslag op de groene ruimte (natuur, landschap, landbouw, cultuurhistorie). De uitdaging is om de juiste balans te vinden tussen de ontwikkeling van stedelijke functies enerzijds en groene en blauwe functies anderzijds. Om nieuwe stedelijke functies te realiseren, maar ook om de wateropgave te kunnen vervullen, zal plaatselijk transformatie van het landschap nodig zijn; stedelijke (rode) landschappen nemen de plaats in van landelijke (groene) landschappen. In deze nieuwe landschappen staat ontwikkeling van identiteit en kwaliteit voorop. Denken vanuit nationaal en regionaal krachtenveld De Netwerkstadvisie bekijkt Zwolle Kampen Netwerkstad vanuit de basiskwaliteiten en vanuit de toekomstige positionering in het nationale en regionale krachtenveld. Daarbij wordt doorgekeken naar de ontwikkelingsmogelijkheden voor de langere termijn (2030). Door vanuit deze regionale samenhang èn vanuit de planhorizon 2030 te redeneren heeft de visie een extra betekenis voor de lokale plannen. Ruimte voor ideeën van maatschappelijke organisaties De Netwerkstadvisie zal voor de punten van deze strategische agenda een analyse, onderbouwing en richting bieden en daarmee tevens een kader bieden voor de boegbeeldprojecten. Gelijktijdig met het opstellen van deze visie inventariseert Zwolle Kampen Netwerkstad projectideeën waarin maatschappelijke organisaties het initiatief nemen. Hiermee wil Zwolle Kampen Netwerkstad de belangstelling en slagkracht vergroten, de uitvoerbaarheid van de Netwerkstadvisie op korte termijn zichtbaar maken, het politiek-bestuurlijke draagvlak vergroten en aantonen op welke wijze de overheid in deze initiatieven een stimulerende rol kan spelen. Ruimte voor eigen beleid en overige samenwerking Het programma bestaat uit een bandbreedte van bedrijventerreinen, soorten woningen (woonmilieus) maar ook vrijetijdsprogramma's en niet in de laatste plaats een visie op natuur, water en landschap, die sluitend en eensluidend is. Deze gezamenlijke ambitie zorgt ervoor dat Zwolle en Kampen voldoende ruimte

7 heeft voor eigen beleid. De voorgenomen groei kan daarmee goed geaccommodeerd worden. Daarmee gaat ook geen tijd verloren. De concurrentiepositie wordt verbeterd en de kansen die de (nieuwe) infrastructuur biedt, kunnen sneller worden opgepakt en beter worden uitgewerkt. Met de Netwerkstadvisie 2030 kan de samenwerking tussen beide gemeenten verder uitgebouwd worden. Dit betekent niet dat er geen andere samenwerkingsverbanden mogelijk zijn. Per opgave kan bekeken worden of het noodzakelijk is om een functionele samenwerking aan te gaan met andere overheden. Planhorizon Planhorizon 2030 met kaartbeelden tot 2020 De planhorizon van de Netwerkstadvisie ligt op 2030 en worden in dit ruimtelijk strategisch document trends vanuit deze planhorizon bekeken. Doorrekening van effecten gaan echter van 2010 tot 2020 en niet verder. Dit is dezelfde tijdsspanne als in het Structuurplan Zwolle wordt gehanteerd. De kaartbeelden in de Netwerkstadvisie zijn hiervan de neerslag. De periode tot 2010 wordt in hoofdstuk 2 weergegeven. In deze periode wordt vooral reeds vastgesteld beleid van Zwolle, Kampen en provincie Overijssel uitgevoerd. Leeswijzer De Netwerkstadvisie is als volgt opgebouwd: Voorwoord Samenvatting Hoofdstuk 1, in deze inleiding wordt teruggeblikt op Zwolle Kampen Netwerkstad en wordt de aanleiding beschreven voor deze Netwerkstadvisie. Hoofdstuk 2, waarin de basiskwaliteiten van Zwolle Kampen Netwerkstad worden beschreven. Het gaat om vastgesteld beleid van Zwolle, Kampen en de provincie Overijssel in de periode tot Hoofdstuk 3, waarin de ontwikkelingen in het nationale en regionale krachtenveld van Zwolle Kampen Netwerkstad staan vermeld. Hoofdstuk 4 betreft het programma van Zwolle Kampen Netwerkstad van 2010 tot Op basis van de kaders en de Strategische Agenda worden de integrale opgaven weergegeven. Vervolgens worden de afspraken benoemd. De afspraken zijn die programma's die vanuit de Netwerkstadvisie een aanvulling vormen op bestaand beleid en lopende projecten. In dit hoofdstuk wordt gebalanceerd tussen een integrale benadering enerzijds en overzichtelijkheid en leesbaarheid anderzijds. In dit hoofdstuk worden de programma's integraal uitgewerkt tot boegbeelden. Boegbeelden zijn die projecten waar Zwolle Kampen Netwerkstad de schijnwerpers op zet. Het gaat om projecten die een meerwaarde hebben omdat gebruik wordt gemaakt van complementariteit tussen Zwolle en Kampen en omdat door de samenwerking een meerwaarde ontstaat. Het is de bedoeling dat de boegbeeldprojecten een stap vormen naar de uitwerking van de Netwerkstadvisie en dat daar een voorbeeldwerking vanuit gaat voor de inhoud en samenwerkingsverbanden. De boegbeelden vormen een aanvulling op de bestaande plannen. Hoofdstuk 5, onder de titel 'Op koers naar 2030' wordt de ontwikkelingsstrategie besproken. In dit hoofdstuk zijn de boegbeelden in een fasering gezet zodat een beeld ontstaat over de volgtijdelijkheid en samenhang.

8 2. Basiskwaliteiten van de Netwerkstad 2.1 Mensen Mensen wonen graag in Zwolle Kampen Netwerkstad. De ligging, centraal in Nederland en als poort naar Noord- en Oost-Nederland, staat garant voor snelle verbindingen naar alle delen van Nederland. De historische steden ademen een bijzondere sfeer uit. Op nabije afstand bevinden zich bijzondere landschappen, zowel 'groen' als 'blauw', gebieden die zich bij uitstek lenen voor recreatie. Zwolle en Kampen bieden bovendien volop werkgelegenheid en ruimte voor groei van bedrijvigheid. En er zijn ook tal van voorzieningen, van hoog niveau en prima bereikbaar. In Zwolle Kampen Netwerkstad staat de menselijke maat centraal. Er is rust, ruimte en overzicht. De sociale structuur is veelal hecht, met veel vrijwilligers en een rijk verenigingsleven.vooral in Kampen is een sterk kerkelijk leven. De veiligheid is groot. In Zwolle Kampen Netwerkstad woonden in januari mensen (Zwolle , Kampen ). De afgelopen dertig jaar is de bevolking in Zwolle Kampen Netwerkstad met gemiddeld 1% per jaar toegenomen (Zwolle 1,2 % en Kampen 0,6%). De schattingen over het aantal inwoners in 2030 lopen uiteen, met als ondergrens en als bovengrens inwoners. Als ambitie van Zwolle Kampen Netwerkstad is gekozen voor een groei tot circa inwoners in 2030 (zie bijlage 1).

9 Trends De individualisering van de samenleving zet verder door. Dat proces heeft effect op de mobiliteit, de sociale verbanden en de behoefte aan kwaliteit en comfort. De informatisering versterkt deze ontwikkeling. De stijgende participatiegraad van vrouwen in het arbeidsproces heeft, zeker in Zwolle Kampen Netwerkstad waar het huidige aandeel nog onder het nationale aandeel ligt, invloed op de woningmarkt, op de mobiliteit, op de sociale verbanden en op de voorzieningen, zoals kinderdagverblijven. Ook met de vergrijzing moet rekening gehouden worden. Gepensioneerden zijn op zoek naar leefkwaliteit. Op dit moment laten de ontwikkelingen al een trek zien van het westen van Nederland naar de noordelijke provincies. Deze trek zal in de loop van de jaren toenemen. Door de individualisering is er ook een trend dat ouderen langer op zichzelf blijven wonen. Opvallend is dat het aandeel jongeren niet sterk daalt.voor de vitaliteit van Zwolle Kampen Netwerkstad is dat een te koesteren ontwikkeling. 2.2 Identiteit en Cultuur De menselijke maat staat centraal in Zwolle Kampen Netwerkstad. De inwoners en bezoekers beschouwen de historische en bruisende binnensteden als een belangrijke kwaliteit. Ook de natuurrijke omgeving van de steden dragen in grote mate bij aan de identiteit en de cultuur van Zwolle en Kampen. De binnensteden en het landschap vormen het kapitaal van Zwolle Kampen Netwerkstad. Ze leveren een grote bijdrage aan de economische ontwikkelpotentie. De kleine kernen binnen Zwolle Kampen Netwerkstad kenmerken zich door een grote landschappelijke binding en een sterke eigen identiteit. Zwolle Zwolle wordt door haar bewoners geprezen om de rust, de ruimte, het groen en het water.van deze oude Hanzestad met haar zakelijkheid en zijn zuinigheid gaat rust en welvaart uit. Het is een overzichtelijke gemeenschap. De bewoners roemen hun binnenstad. Daarnaast beleven de bewoners de directe omgeving als zeer aantrekkelijk. Men roemt de bossen op de Veluwe, de watersportmogelijkheden in de omgeving, Giethoorn, de Weeribben, het oude Sallandse achterland, de schitterende IJssel, de Vecht, het Veluwemeer en vijf attractieparken op een half uur rijden afstand. Zwolle is in de beleving van de mensen een prettige stad, omdat het net geen provinciaal karakter heeft en ook net geen grootstedelijke problematiek kent. Je hebt niet meer het ons-kent-ons van een dorp, maar ook niet het individuele en het langs elkaar heen rennen van de grote steden. Anders gezegd: Zwolle wil erkend worden als stad, maar niet in alle opzichten een stad zijn. Zwollenaren worden gekarakteriseerd als bescheiden. Zwolle laat niet zien wat het in huis heeft. Zwolle heeft veel potentie, maar Zwolle is niet echt onderscheidend van andere provinciesteden in de buurt. Sommige Zwollenaren vinden het jammer dat Zwolle te groot is voor het servet en te klein voor het tafellaken. Zwolle zou zichzelf meer op de kaart moeten zetten. Enerzijds is er dus een sterke behoefte een lekker rustige stad te blijven, maar anderzijds wil men wel gehoord worden. Menig Zwollenaar zit met de worsteling dat je als stad groter wordt en er steeds meer mensen van buiten komen met andere ideeën, gewoonten, behoeften. De andere kant is dat men trots is dat Zwolle in Nederland een andere naam heeft gekregen. Dat sommigen dat nog niet genoeg vinden ligt aan het ambitieniveau dat wordt nagestreefd. fragmenten uit 'Moment, opname voor een stadsfoto', Duyvendak/Van de Wetering 2003.

10 Als iets duidelijk naar voren komt, dan is het wel dat mensen in de stad en in de kernen het belangrijk vinden dat zij elkaar kennen. De menselijke maat moet letterlijk maatgevend zijn bij het ontwikkelen van visies en plannen. Opvallend is dat veel mensen in Kampen de rust koesteren en graag veel bij het oude laten. Het rustieke karakter van de gemeente is immers voor een belangrijk deel dat wat Kampen tot Kampen maakt. Het zit ook een beetje in de aard van de mensen om niet teveel te willen veranderen. Maar dat geldt niet voor iedereen. "Als er straks mensen wonen, is het een flinke gemeente, hoor! Dan moet er echt wel wat te doen zijn". Kampen moet dan ook een manier vinden hoe om te gaan met het dilemma tussen bedaard en dynamisch Fragmenten uit 'Kampen lonkt naar 2030, Strategische Visie Kampen 2030', een gesprek met de bevolking over de ontwikkeling van de stad, kernen en het landelijk gebied. Kampen Water speelt in Kampen een belangrijke rol. De IJssel en Kampen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De ligging van Hanzestad Kampen aan de monding van de IJssel maakte Kampen in het verleden tot een welvarende handelsstad met kooplieden vol ondernemersgeest. Die ondernemersgeest is er nog steeds. Handel en industrie zijn voorname pijlers onder de plaatselijke economie. Dat geldt ook voor recreatie en toerisme. De IJssel speelt daarbij een belangrijke rol als vaarverbinding tussen Noord- en Zuid- Nederland maar ook de aantrekkingskracht van historische binnenstad. Kampen heeft een lange en rijke historie. Achter een magnifiek IJsselfront ligt de oude binnenstad die zich laat lezen als een geschiedenisboek. Het is een aaneenschakeling van historische gevels en monumentale gebouwen. Kampen hecht aan het verleden en koestert zijn cultureel erfgoed, maar maakt ook werk van hedendaagse cultuur. Karakteristiek voor Kampen is ook de plaats die verschillende kerk- en geloofsgemeenschappen innemen. De kerkelijke meelevendheid is groot. Kampen is tegelijk ook een groene stad. De zeven kernen van Kampen kenmerken zich vooral door hun landelijke, rustieke karakter en een sterke agrarische sector. Ook de kernen hebben een rijke cultuurhistorie. De sociale samenhang is hier een groot goed. Dynamisch en bedaard, beide elementen zijn belangrijk. Bij de mensen in de stad en de kernen staat de menselijke maat voorop. Die moet letterlijk maatgevend zijn bij het ontwikkelen van visies en plannen. Anderzijds is er de notie dat Kampen moet bouwen aan zijn toekomst en dat groei en wat daarmee samenhangt noodzakelijk is. Het dilemma tussen bedaard en dynamisch is typerend voor de Kampenaren. 2.3 Voorzieningen Zwolle Kampen Netwerkstad is een vitaal en leefbaar gebied. Het aanbod van voorzieningen is op het niveau van Zwolle Kampen Netwerkstad hoogwaardig en redelijk compleet. Onderwijs Zwolle heeft een belangrijke regionale functie op het terrein van onderwijs en zorg. In Zwolle zijn alle soorten onderwijs aanwezig: van voorschool/basisschool en brede school tot en met hoger en universitair onderwijs. De grote regionale trekkers zijn de ROC's, Deltion College en Landstede, de Ambelt (speciaal onderwijs) en VUWindesheim (HBO en universiteit). Daarnaast zijn de Zwolse locaties van hogeschool voor de kunsten ArtEZ, de Gereformeerde Hogeschool, de Katholieke PABO, de Fontys Pedagogisch Technische Hogeschool en de Open Universiteit in Zwolle te vinden. De kunstacademie van Kampen is in het schooljaar 2004/2005 volledig naar Zwolle verhuisd. Met de fusie van Windesheim met de Vrije Universiteit (VU) Amsterdam is Zwolle definitief een complete onderwijsstad geworden. Ruim scholieren en studenten komen van buiten Zwolle, vaak uit de regio. Dankzij de fusie tussen VU en Windesheim komen door studenten en hoogleraren kennis en culturele voorzieningen naar Zwolle en het geeft zo meer stedelijke 'schwung' aan Zwolle. Studenten zullen zich in grotere getale dan tot nu toe gaan huisvesten. Kampen concentreert zich de laatste jaren vooral op het behoud en de versterking van het voorschoolse, basis-, speciaal- en voortgezet onderwijs. Het reformatorische Pieter Zandt College heeft met circa leerlingen een functie voor een zeer brede regio. Beide andere scholen voor voortgezet onderwijs (het Almere College en het Ichthus College) hebben een functie voor een wat kleinere regio. Beide scholen hebben het HAVOen VWO-onderwijs op eigen locaties gehuisvest, maar verwachten hun VMBOonderwijs binnen enkele jaren gezamenlijk op een gezamenlijke locatie onder te brengen. Naast de VMBO-richtingen zal

11 ook het VSO en het Leerweg Ondersteunend Onderwijs (LWOO) op deze locatie een plek krijgen. Zowel Zwolle als Kampen hebben een school voor dove en slechthorende kinderen. Binnen brede scholen werkt het onderwijsveld samen met andere instellingen, zowel op het gebied van welzijn (peuterspeelzaal, kinderopvang, speel-o-theek, bibliotheek e.d.) als op het terrein van zorg (thuiszorg, bureau Jeugdzorg e.d.). In Zwolle concentreren zich sommige instellingen ook fysiek in één gebouw of op één locatie. Omdat dit in Kampen in verband met de beperkte ruimte vaak onmogelijk is, zal dit alleen bij nieuwbouw een optie zijn. Om deze reden krijgt het concept Brede School in Kampen in eerste instantie een invulling via organisatorische samenwerking. Het vertrek van HBO-onderwijs uit Kampen heeft gevolgen voor de sfeer op straat in de binnenstad van Kampen. De twee theologische universiteiten in Kampen zijn betrekkelijk klein en hebben niet de intentie om met nieuwe studierichtingen uit te breiden.wel zijn tussen de Gereformeerde Hogeschool Zwolle, de Theologische Universiteit Kampen en de Theologische Universiteit Apeldoorn afspraken ten aanzien van pastorale opleidingen. Zwolle ontwikkelt zich steeds meer als studentenstad, zeker nu Windesheim gefuseerd is met de Vrije Universiteit.Wellicht kan Kampen een rol spelen bij de realisatie van studentenhuisvesting. Het MBO-onderwijs in Kampen, dat op een klein gedeelte na ook verdwenen was, lijkt met de komst van het reformatorische Hoornbeeck College weer terug te keren. Deze tot nu toe tijdelijke dependance lijkt binnen afzienbare tijd een meer definitieve vorm te krijgen. Gezondheidszorg Met de Isala klinieken beschikt Zwolle over het grootste niet-academische ziekenhuis van Nederland, tevens het eerste niet-academische ziekenhuis met een Ronald McDonald huis. Er werken zesduizend mensen en het verzorgingsgebied omvat mensen. Dit resultaat van een fusie tussen de ziekenhuizen De Weezenlanden en Sophia krijgt fysiek een gezicht met de bouw van een nieuw ziekenhuis op de locatie Sophia. In de nabijheid van de Isala kliniek is ook de landelijk bekende epilepsiekliniek gevestigd. De komst van het psychiatrisch ziekenhuis 'De Zwolse Poort' naar Zwolle maakt het aanbod van zorg in de stad nog meer compleet. Omdat door de vergrijzing de vraag naar zorg toeneemt, concentreert Zwolle Kampen Netwerkstad samen met zorgaanbieders een deel van deze zorg langs zogenaamde zorgboulevards. Zorgboulevards worden zowel gebruikt voor ouderen en zorgvoorzieningen als voor opvang en behandeling van verslaafden. Naast de Kamper polikliniek wordt een nieuw verpleeghuis in Kampen gerealiseerd. In de directe nabijheid hiervan zullen ouderenwoningen, een huisartsenpraktijk, een apotheek en andere zorgaanbieders (waaronder de Zwolse Poort) gehuisvest worden.tegelijkertijd moet ook op andere plaatsen in Kampen een beter aanbod van wonen en zorg voor ouderen komen. Dat gebeurt in de vorm van woon-zorgzones, in onder andere de Hanzewijk maar ook bij de ontwikkeling van nieuwe wijken in de toekomst. Sport Het sportklimaat in Zwolle Kampen Netwerkstad is goed. Sportorganisaties zoals FC Zwolle (voetbal), Landstede Volleybal en Landstede Basketbal bedrijven topsport. Kampen heeft net als Zwolle veel sportaccommodaties en is uniek met twee voetbalverenigingen in de hoofdklasse van het amateurvoetbal. Zwolle en Kampen investeren fors in hun sportaccommodaties. Dat geldt ook voor de behoefte aan meer individuele sportbeoefening, al speelt de markt daar ook op in.amateurverenigingen hebben belang bij voldoende vrijwilligers die de verenigingen in stand houden. Op het niveau van Zwolle Kampen Netwerkstad zijn nog wel inhaalslagen nodig om te komen tot een goede spreiding van sportaccommodaties die van goede kwaliteit zijn. Daardoor worden de mogelijkheden groter en kunnen ook gezamenlijk grootschalige sportevenementen worden georganiseerd.

12 Cultuur Jaarlijks bezoeken mensen de musea, de bioscopen en de theaters. Het merendeel van deze voorzieningen is in Zwolle gevestigd. Kampen beschikt met de Stadsgehoorzaal over een redelijk groot theaterpodium en er is een nieuwe bioscoop in aanbouw. Er zijn in Zwolle ongeveer zestig cafés en meer dan vijftig restaurants. Het driesterrenrestaurant De Librije is het bekendste. Sinds enkele jaren vindt er een inhaalslag plaats op het terrein van de cultuur en uitgaansmogelijkheden.veel Zwollenaren zijn tevreden met het aanbod van kleine musea, het poppodium, de bioscoop, de schouwburg en de festivals. Anderen missen in het aanbod dat wat steden als Deventer of Groningen zo bijzonder maakt: een parel met toeristische aantrekkingskracht, het neusje van de zalm. Het nieuwe theater De Spiegel op het Noordereiland kan in het wegnemen van dat gemis een rol vervullen. De schouwburg, de bioscoop en de musea zijn culturele voorzieningen die Kampen een zekere stedelijke allure geven. De renovaties en aanpassingen die op dit moment plaatsvinden bij deze instellingen moeten er voor zorgen dat zij ook in de komende jaren een passend cultureel aanbod kunnen verzorgen voor bewoners en bezoekers. Ook wil Kampen haar rijke verenigingsleven en de amateurkunst blijven bevorderen. Het brede opleidingsaanbod van de muziekschool is uniek. De jarenlange aanwezigheid van de kunstacademie heeft het culturele klimaat in Kampen gestimuleerd. Nu deze academie is verhuisd naar Zwolle blijft deze stimulerende factor behouden voor Zwolle Kampen Netwerkstad. De Netwerkstad kent bijvoorbeeld zeer veel zangkoren. In de uitgaanswereld is inmiddels de nodige samenwerking. Zwolle en Kampen beginnen voor jonge kunstenaars steeds interessanter te worden om zich te vestigen of om na hun opleiding te blijven. Het is een ontwikkeling die voor de identiteit van Zwolle Kampen Netwerkstad belangrijk is om te stimuleren. Doorwerking van het Grotestedenbeleid in Zwolle Kampen Netwerkstad Uitgangspunten voor het Grotestedenbeleid zijn grootstedelijke problemen en ontwikkelingen.waar mogelijk en noodzakelijk wordt ook samenwerking op netwerkstadniveau aangemoedigd. De convenant "Voorbij de grenzen van de stad" is dan ook afgesloten tussen de provincie Overijssel en Zwolle, maar is in 2005 mede ondertekend namens de netwerkstad. In dit convenant zijn tot 2010 afspraken gemaakt op lokaal en bovenlokaal niveau. Op het niveau van Zwolle Kampen Netwerkstad gaat het om afstemming in de ketenaanpak voor de (jeugd)zorg, maatschappelijke opvang dak- en thuislozen en versterking van de regionale economie en bereikbaarheid. Lokale afspraken over de integrale aanpak van de binnenstad Zwolle -met aandacht voor wonen, cultuur, sociale samenhang en veiligheid- zijn inmiddels doorvertaald naar Kampen. 2.4 Wonen Zwolle Kampen Netwerkstad bezit bijzondere kwaliteiten die innovatieve, bijzondere en hoogwaardige woonmilieus mogelijk maken. Zwolle Kampen Netwerkstad heeft vanaf de ondertekening van het convenant eind 2000 een pro-actieve houding ingenomen om de verstedelijkingsopgave gezamenlijk op te pakken. Hiertoe zijn programmeringafspraken gemaakt.voor de periode 2005 tot 2010 is grotendeels bekend waar de toekomstige woningbouw zal plaatsvinden. Zwolle Kampen Netwerkstad streeft ernaar ruim woningen toe te voegen. Hierover is een convenant gesloten met het Rijk, de provincie en Zwolle Kampen Netwerkstad, waarbij naast het streefgetal een minimale productie van woningen is afgesproken.

13 Zwolle Zwolle is voor velen een ideale woonstad. De historische binnenstad, de rust en het groen, de hoogwaardige voorzieningen, de goede werkgelegenheid en de centrale ligging in Nederland worden alom gewaardeerd. De stad combineert suburbaan wonen met hoogstedelijke voorzieningen. Het behoud van de vitaliteit van de bestaande wijken verdient aandacht. Zwolle kent een grote differentiatie aan woonmilieus: stedelijke milieus rond de binnenstad in Assendorp en Dieze, dorpse woonmilieu's in Berkum,Westenholte en Ittersum, villa's in de Brinkenbuurt en rond het station, groenstedelijk in Zwolle- Zuid, de Aa-landen en Stadshagen. Tot 2010 wil Zwolle woningen bouwen. In Holtenbroek is ingrijpende herstructurering in uitvoering. De herstructurering in Kamperpoort is in voorbereiding. De volgende herstructureringsopgave ligt in Dieze-Oost. De herstructurering biedt kansen om in de betreffende wijken meer differentiatie aan te brengen in woonmilieus en prijscategorieën. Zwolle vervult een belangrijke opvangfunctie voor de regio. Dit geldt zeker voor de bijzondere doelgroepen, zoals ouderen, gehandicapten, dak- en thuislozen, woonwagenbewoners. Zij horen bij de stad en Zwolle wil ook ruimte bieden aan deze groepen. Speerpunt hierbij is wonen en zorg. Zwolle is in toenemende mate een studentenstad. Dit heeft een stijgende vraag naar studentenhuisvesting tot gevolg. Zwolle werkt aan tijdelijke en structurele studentenhuisvesting. Kampen In Kampen zijn de grote verschillen in landschaptypen, karakteristieken en ligging bepalend voor de identiteit van de woonmilieus. De woningmarkt van Kampen biedt een breed scala aan mogelijkheden. In de historische stad staan enkele honderden monumentale woonhuizen en de buitenwijken kennen zowel voor- als naoorlogse woningbouw in alle vormen. De woningmarkt van Kampen kent weinig 'uitschieters'. Er worden vooral woningen gebouwd en ontwikkeld voor de middenklasse. In een aantal naoorlogse wijken is - op beperkte schaal- functionele hoogbouw neergezet. Uniek voor Kampen is het hoge aandeel particuliere kavels dat uitgegeven wordt. De kleine kernen kennen een heel eigen structuur. Bij de ontwikkeling van de meest recente wijken wordt door het opstellen van beeldkwaliteitplannen veel aandacht geschonken aan de kwaliteit. Het open polderlandschap is vanuit alle kernen snel bereikt. In de periode 2005 tot en met 2009 zullen er in Kampen 1420 nieuwe woningen gebouwd moeten worden. Daarnaast dienen 500 woningen vervangen te worden. Zo is er in de Hanzewijk een ingrijpende herstructurering aan de orde. Deze herstructureringsoperatie biedt kansen om in bestaand stedelijk gebied aan de kwalitatieve vragen tegemoet te komen. In totaal heeft Kampen een woningbouwopgave van 1920 woningen voor de periode 2005 tot en met Afspraken met de regio Op regionaal niveau draagt Zwolle Kampen Netwerkstad vanuit de gezamenlijke woningbouwopgave ook zorg voor een goede afstemming over de woningbouw. Het overleg tussen Zwolle Kampen Netwerkstad, de buurgemeenten Zwartewaterland, Dalfsen, Raalte en Olst- Wijhe en de provincie heeft inmiddels een structureel karakter gekregen. Dit heeft geresulteerd in een convenant waarin is afgesproken dat de buurgemeenten tot 2009 de bouw van tenminste 465 woningen versnellen, waarvan bijna de helft woningbouw is voor lagere inkomensgroepen.

14

15 2.5 Werken Bedrijven vestigen zich graag in Zwolle Kampen Netwerkstad. De ligging van Zwolle Kampen Netwerkstad heeft daar onmiskenbaar een belangrijke rol in. De regio ligt in een strategische verbindingszone tussen het Noorden en de rest van Nederland. De combinatie van een goed stedelijk woon- en werkklimaat met een uitzonderlijke ligging, midden in een aantrekkelijk buitengebied blijkt succesvol. De regio is goed bereikbaar voor zowel de Randstad als soortgelijke grootstedelijke gebieden vlak over de landsgrenzen. Zwolle en Kampen zijn ook aantrekkelijk voor lokaal en regionaal opererende bedrijven en instellingen. Door hun ligging en positie in het landelijk vervoersnetwerk vervullen Zwolle en straks ook Kampen na de realisering van de Hanzelijn een scharnierfunctie tussen West- en Noordoost-Nederland. Grote nationale transportassen kruisen elkaar hier: de IJssel als Noord-Zuid-vaarroute, de A28 en A50, de railverbindingen tussen Randstad, Noord-Nederland en het noorden van Duitsland, waaronder de nieuwe Hanzelijn, en tussen Zuid en Noord Nederland. Daarnaast heeft Zwolle Kampen Netwerkstad een centrumfunctie voor de wijdere regio, verspreid over vijf provincies. De Isala klinieken (het grootste niet-academische ziekenhuis van Nederland) en VU-Windesheim dragen bij aan een snel groeiende ICT- en kennisinfrastructuur. Ook de komst van de Zuiderzeehaven is belangrijk voor Zwolle Kampen Netwerkstad. Het bedrijfsleven is tevreden over de omvang en de aard van het arbeidspotentieel in de regio. Opvallend is dat meer dan de helft van de arbeidsplaatsen in Zwolle wordt ingenomen door werknemers van buiten de gemeente. En de helft van die groep komt van buiten Overijssel. Het onderstreept de bovenregionale positie van Zwolle Kampen Netwerkstad. Bedrijventerreinen Zwolle Kampen Netwerkstad heeft omvangrijke bedrijventerreinen met nog volop groeikansen voor de komende jaren. Het onderscheid tussen 'nat en droog' is daarbij overeengekomen. Kampen specialiseert zich vooral in watergebonden (zeehaven-)bedrijvigheid en glastuinbouw, terwijl Zwolle zich toelegt op transport en distributie, de dienstensector, onderwijs en zorg. Die sectoren zijn tevens de branches waarin Zwolle Kampen Netwerkstad zich op regionaal, nationaal en deels internationaal niveau wil onderscheiden. Zwolle Kampen Netwerkstad heeft scenario's laten opstellen voor de groei van bedrijventerreinen in de komende jaren. Zwolle komt uit op een groei van zestien hectare per jaar tot Kampen verwacht een groei van acht tot twaalf hectare per jaar. De voorraad bedrijventerreinen in Zwolle Kampen Netwerkstad bestaat in 2005 uit: 70 hectare segment gemengd bedrijventerreinen, kavels kleiner dan één hectare (bedrijvenpark RW50, Marslanden); 170 hectare segment gemengd grootschalig bedrijventerrein (Hessenpoort I + II en reserve); 50 hectare segment natte bedrijventerreinen (Zuiderzeehaven). Kantoren Zwolle onderscheidt zich binnen Zwolle Kampen Netwerkstad door de regionale en bovenregionale kantoren. Deze positie is voor Zwolle Kampen Netwerkstad en voor Overijssel van bijzondere betekenis en wordt breed erkend. Kampen richt zich op kleinschalige tot middelgrote, lokale kantoren. De positie van Kampen kan zich op termijn wijzigen, bijvoorbeeld wanneer de bovenregionale infrastructuur is aangepast. De nieuwe stationslocatie langs de Hanzelijn is in potentie een goede ontwikkellocatie voor kantoren, gecombineerd met wonen. Detailhandel De detailhandel vormt een belangrijke voorziening voor de inwoners en de bezoekers van Zwolle Kampen Netwerkstad.Voor Zwolle geldt dit vooral voor de bovenlokale consument. Het aanbod is zowel in Kampen als in Zwolle voldoende. In de binnensteden heeft de

16 detailhandel ook een toeristisch-recreatieve functie. Zwolle beschikt in de binnenstad en op een aantal perifere locaties over een aanbod met bovenlokale functie. Op buurt- en wijkniveau heeft Zwolle een netwerk van eerstelijnsvoorzieningen. In tegenstelling tot veel andere steden heeft Kampen in verhouding veel kleine detaillisten. Door de grote ketens dreigen deze echter weggedrukt te worden. Om onderscheidend te zijn, is het van belang ruimte te bieden aan kleinschalige detailhandel die mogelijk gecombineerd kan worden met creatieve ontwerpers en andere nieuwe kleine zelfstandigen. Landbouw De grondgebonden landbouw is voor de economische structuur van Zwolle Kampen Netwerkstad van minder groot belang dan andere sectoren.voor Kampen vormt de landbouw een belangrijk onderdeel van de economie (20% van de arbeidsplaatsen, voor Zwolle 5%). De verwachting is dat het werkgelegenheidsaandeel de komende decennia verder zal dalen: schaalvergroting en bedrijfsbeëindiging zijn daarvan de belangrijkste oorzaken. Over het algemeen geldt dat de vitaliteit van de landbouw in de gemeente Zwolle niet sterk is en dat de vitaalste bedrijven van Zwolle Kampen Netwerkstad in de polder Mastenbroek liggen, met een concentratie van glastuinbouwbedrijven in Polder de Koekoek. Glastuinbouwgebied Koekoekspolder neemt een bijzondere plaats in. De locatie is in het streekplan Overijssel aangewezen als concentratiegebied voor glastuinbouw. Uit een recente landelijke evaluatie blijkt dat van de in 2001 aangewezen vestigingslocaties voor glastuinbouwbedrijven de Koekoekspolder het meest succesvol is in het opvangen van glastuinders uit andere delen van het land. Onlangs is besloten door het Rijk om de Koekoekspolder als vestigingslocatie te behouden en te ondersteunen. Het is van belang dat er wordt samengewerkt aan de ontwikkeling van het gebied. Daarbij zal worden ingezet op innovatieve oplossingen en duurzaamheid.voor de glastuinbouw, wordt een groei voorzien tot 240 hectare.volgens de huidige prognose zullen de kavels van de Koekoek in 2012 volledig uitgegeven zijn. De glastuinbouw ligt in een kwetsbaar gebied;voor landschappelijke inpassing heeft de provincie in miljoen vrij gemaakt. Er is reeds gestart met de aanleg van een terugleverkabel om de toekomstige elektriciteitsvoorziening duurzaam te voorzien. Naast landbouw- en veeteeltproducten levert landbouw ook kennis op. De agri-kennisstructuur is een bedrijfstak waarmee hoogwaardige kennis aan de landbouw kan worden toegevoegd. 2.6 Toerisme en Recreatie Zwolle en Kampen zijn behoorlijk in trek bij toeristen. Zwolle Kampen Netwerkstad biedt veel bezienswaardigheden en mogelijkheden voor een dagje uit, een stedentrip of een langere vakantie. Zwolle Kampen Netwerkstad trekt momenteel ruim vijf miljoen toeristische dagbezoeken per jaar. De verblijfvoorzieningen tellen ongeveer toeristische slaapplaatsen. Vooral de historische binnensteden zijn trekkers van formaat. De aandacht voor behoud van de cultuurhistorische elementen is sinds jaar en dag in beide steden groot. Ook de groene woonomgeving en de natuurgebieden in de regio worden door veel bezoekers gezien als belangrijke aanleidingen om naar Zwolle Kampen Netwerkstad te komen. Zwolle kent de unieke groene-vingerstructuur, waarbij het buitengebied tot in het centrum van de stad wordt verbonden door parken, singels en andere groene locaties. Het culturele leven wordt ook benut door bezoekers en toeristen. Musea, theaters, festivals, warenmarkten en andere evenementen trekken veel bezoekers uit de regio en de rest van het land. Zwolle Kampen Netwerkstad ziet toerisme als een belangrijk onderdeel van de complete stad.vanuit deze optiek levert toerisme niet alleen een bijdrage aan de versterking van de economie en werkge-

17 legenheid. Een geïntegreerd toeristisch beleid kan ook bijdragen aan de leefbaarheid, vitaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van de stad voor de eigen inwoners. Daarnaast kan het toerisme de identiteit en het imago van Zwolle Kampen Netwerkstad versterken. Voor de ontwikkeling en stimulering van toerisme en recreatie in Zwolle Kampen Netwerkstad is het Masterplan Toerisme Zwolle-Kampen geschreven, een kaderstellend beleidsplan voor de periode Het Masterplan Toerisme richt zich op drie gebiedseenheden: de stad Zwolle, de stad Kampen en het buitengebied. Daarbij kan ook de integrale inrichting van de Veluwerandmeren worden betrokken. De gebieden - de steden en het buitengebied - bezitten afzonderlijk en gezamenlijk bijzondere kwaliteiten, die een onderscheidend en aantrekkelijk toeristisch product vormen. Zowel Zwolle als Kampen heeft een cultuurhistorische binnenstad met een gevarieerde horecaen winkelfunctie en aantrekkelijke cultuurtoeristische voorzieningen. Ook het buitengebied met het vele water en het open landschap met haar bijzondere kwaliteiten biedt mogelijkheden voor de ontwikkeling van het toerisme. Het behoud en de stimulering van het toeristische product afhankelijk van bijvoorbeeld de inrichting van de openbare ruimte, het voorzieningenniveau, het imago, infrastructurele voorzieningen als de Bypass Kampen en stationslocaties en ontwikkelingen zoals het Nationaal Landschap IJsseldelta. 2.7 Landschap en Natuur De natuur- en landschapswaarden in Zwolle Kampen Netwerkstad hebben een directe relatie met het karakter van het gebied als rivierdelta. De IJsseldelta vormt een van de gaafste rivierdelta's van Europa. Het landschap van de IJsseldelta is opgebouwd uit diverse landschappelijke eenheden. De IJssel snijdt zichzelf een baan door de hoge Sallandse en Veluwse zandgronden om vervolgens uit te monden in de vlakke IJsseldelta. Er is een groot contrast tussen hoog, droog, kleinschalig, bos, lommerrijk en vlak, overzichtelijk en gevormd door de kracht van water. In het gebied ten westen van Zwolle bevinden zich de polders Kamperveen, Mastenbroek en Kampereiland. Elk met een eigen karakteristieke verkaveling, maat en schaal. Oude IJsselarmen en dijkrestanten, waarvan vele met littekens van oude doorbraken, vertellen het verhaal van de opbouwende en afbrekende krachten van het water. De polder Mastenbroek is uniek vanwege de grote openheid en de geometrische structuur van weteringen met daarlangs wegen en bebouwing. Alleen rond de bebouwing, deels op terpen gelegen, is beplanting aanwezig. De Koekoekspolder is eerst verveend en later drooggemalen en bebouwd met groot deel glastuinbouw. Het Kampereiland is een recentere zeekleipolder, afgezet onder invloed van getijdenwerking van de voormalige Zuiderzee. Het is een bijzonder rijk landschap met een meer grillige structuur van dijken en veel zwaarbeplante terpen. Polder Kamperveen en Zalk zijn klei- en klei-opveenpolders met een meer lineaire structuur van wegen, dijken en waterlopen. Het Haerstenbroek, de Venekampen en de Tolhuislanden vormen een open veenweidelandschap. Aan de oostzijde van Zwolle ligt de Vecht met het daarmee verbonden rivierenlandschap en aan de zuidzijde van Zwolle bevindt zich het kleinschalige, besloten landschap met dekzandruggen. Hier zijn verschillende landgoederen te vinden. Het gebied van Zwolle Kampen Netwerkstad kent een grote verscheidenheid aan natuurtypen, verbonden aan de verschillende bodemkundige en landschappelijke eenheden. Bijna alle buitendijkse gebieden inclusief de randmeren zijn aangemerkt als Vogelrichtlijngebied en deels als Wetlandgebied en Habitatgebied. Het gaat om het Zwarte Meer, Ketelmeer, Vossemeer en Drontermeer. De natuurwaarden zijn gekoppeld aan het agrarische gebruik voor melkveehouderij. Grote delen van de agrarische gronden hebben de status van weidevogelgebied en/of ganzenfoerageergebied. De grote, unieke landschappelijke kwaliteiten van Zwolle Kampen Netwerkstad moeten worden gekoesterd en ontwikkeld. Allereerst betekent dit het behouden en aanscherpen van de ruimtelijke contrasten tussen de verschillende landschapseenheden: het contrast tussen de open en grootschalige veen- en kleigebieden en de gesloten en kleinschalige dekzandgebieden en het contrast tussen IJssel en de meer ingesneden en besloten Vecht. De verschillen in landschappen klinken ook door in de steden en de begrenzing van de steden. Uniek voor Zwolle is dat door de huidige groene vingermodel het landschap tot diep in de stad doordringt, waardoor de stedeling direct van het landschap kan genieten.voor Zwolle en Kampen zijn ook de weidse vergezichten van de polders uniek. De overgang van stad naar land is in de polders scherp, het contrast is hier groot, terwijl de overgangen in de zandgebieden veel diffuser zijn. Zwolle Kampen Netwerkstad ligt temidden van de nationale Parken de Hoge Veluwe en Weerribben. In Zwolle Kampen Netwerkstad is het Nationaal Landschap IJsseldelta een essentieel onderdeel dat de steden met elkaar verbindt.

18

19 2.8 Water Water is altijd al belangrijk geweest voor Zwolle Kampen Netwerkstad.Water is een belangrijke drager voor de identiteit en imago van de IJsseldelta met haar steden.water komt terug in cultuur, Hanzesteden, heden en verleden, de IJssel en delta en de wateropgaven.water zal ook voor de toekomst van Zwolle Kampen Netwerkstad van groot belang blijven als inspiratiebron. Het thema komt daarom ook integraal terug in het programma van Zwolle Kampen Netwerkstad en de boegbeelden. Zwolle Kampen Netwerkstad is gelegen in de delta van de IJssel, de Overijsselse Vecht en het Zwarte Water. Deze delta wordt in het noorden en westen begrensd door randmeren van de Flevopolder en de Noordoostpolder. De drie genoemde rivieren hebben samen met hun dijken en restanten van oude rivierlopen een grote structurerende werking en dragen bij aan de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. Daarbij ontlenen de Hanzesteden Zwolle en Kampen een sterke identiteit aan hun ligging aan de rivier, respectievelijk het Zwarte Water en de IJssel. Het regionale watersysteem heeft per landschappelijke eenheid een eigen karakteristiek patroon.veel waterstructuren worden toeristisch en recreatief gebruikt. Waterhuishouding Vanaf de Pannerdense Kop wordt het water van de Rijn over verschillende rivierarmen verdeeld. Bij het huidige maatgevende debiet van m3/s treden knelpunten op in afvoer en daarmee ook veiligheid.vooral nabij de flessenhals bij Kampen, waar uiterwaarden haast volkomen ontbreken. Naast piekafvoeren (maximaal 2400 m3/s voor de IJssel) zorgt een noordwesterstorm hier voor opstuwing van het Ketelmeerpeil en een belemmerende afvoer van rivierwater. Peilbeheer op het IJsselmeer heeft gevolgen voor de hoogten van de waterpeilen in de IJssel. Door de zeespiegelstijging zal na ook het peil van het IJsselmeer stijgen, omdat de afvoercapaciteit van de sluizen in de Afsluitdijk dan niet meer voldoende mee kan groeien met de extra aanvoer vanuit de IJssel. De invloed van het IJsselmeer is stroomopwaarts tot Zwolle merkbaar. De balgstuw tussen Ketelmeer en Zwarte Meer wordt bij hevige storm in werking gesteld (gemiddeld 1 keer per jaar), met als doel de gronden rondom het Zwarte Meer te beschermen en verdere opstuwing van het water te voorkomen. In de huidige situatie voldoen nagenoeg alle waterkeringen aan de normen. Bij deze hoogte van dijken is rekening gehouden met de situatie waarin piekafvoeren optreden bij westenwind. Het Kampereiland wordt gebruikt als wateropvanggebied met een overstromingsfrequentie van eenmaal per 500 jaar. Er zijn sterk verschillende waterhuishoudkundige situaties in het gebied, verbonden aan de hoogteligging en de bodemsoorten, die elk hun specifieke grondgebruiksmogelijkheden bieden. Globaal is het noordelijk en westelijk deel van het gebied laag en nat en het zuidelijk deel hoog en droger. Drinkwatervoorziening In het Engelse Werk bij Zwolle wordt voor drinkwater grondwater en oevergrondwater gewonnen. De winning geschiedt in 2005 niet volgens duurzame principes. Knelpunten zijn de instroming van ernstig vervuild water uit het Zwolse stationsgebied, het feit dat een groot deel van het grondwaterbeschermingsgebied ligt in de bebouwde kom van Zwolle en dat het tracé van de Hanzelijn het waterwingebied doorsnijdt. In hoofdstuk 4, in het programma van Zwolle Kampen Netwerkstad, wordt een aantal integrale opgaven geformuleerd, waarbij de wateropgave nu en in de toekomst (zoals geformuleerd in het Rijksbeleid WB21) een belangrijke rol speelt. 2.9 Infrastructuur De externe bereikbaarheid heeft altijd een grote rol gespeeld in de ontwikkeling van Zwolle en Kampen. In vroegere jaren betrof dat vooral de bereikbaarheid over het water.voor beide voormalige Hanzesteden was de IJssel een belangrijke handelsroute tussen Holland, Zeeland, Vlaanderen en het Oostzeegebied. Sinds de vorige eeuw is de nadruk komen te liggen op de bereikbaarheid van beide steden over het spoor en de weg. Vanwege de gunstige bereikbaarheid heeft de regio van Zwolle Kampen Netwerkstad zich in de afgelopen decennia sterk ontwikkeld als (inter-) nationaal scharnierpunt tussen West- en Noordoost-Nederland en het Noord- Duitse achterland. Landelijk gezien telt Zwolle op de stad Utrecht na het grootste aantal spooraansluitingen in verschillende richtingen. Zwolle is een intercitystation en heeft spoorverbindingen met de Randstad (Amersfoort, Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag), met het noorden (via Meppel naar Leeuwarden en Groningen) met het zuiden (via Deventer naar Arnhem/Nijmegen en Roosendaal) en met het oosten richting Emmen en Almelo/Enschede. Op internationaal niveau is de A28 een schakel in het Trans-Europese wegennet

20

Leden van Provinciale Staten

Leden van Provinciale Staten www.overijssel.nl Leden van Provinciale Staten Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 48 32 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum RWB/2005/3170

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijk Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 3 december 2002 Nummer voorstel: 2002/197 Voor raadsvergadering d.d.: 17-12-2002 Agendapunt: 17 Onderwerp:

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

IJsseldelta- Zuid. Nota Ruimte budget 22,4 miljoen euro. Planoppervlak 650 hectare

IJsseldelta- Zuid. Nota Ruimte budget 22,4 miljoen euro. Planoppervlak 650 hectare IJsseldelta- Zuid Nota Ruimte budget 22,4 miljoen euro Planoppervlak 650 hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Aanleg Hanzelijn met linksonder viaducten

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Wonen in Dordrecht. De crisis voorbij?; trends en verwachtingen. 30 november 2010

Wonen in Dordrecht. De crisis voorbij?; trends en verwachtingen. 30 november 2010 Wonen in Dordrecht De crisis voorbij?; trends en verwachtingen 30 november 2010 Inhoudsopgave 1. Wat willen we? Beleid en welke afspraken zijn er voor Dordrecht? 2. Hoe staan we er voor? Stand van zaken

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Hengelo, Hart van Zuid

Hengelo, Hart van Zuid Hengelo, Hart van Zuid Nota Ruimte budget 14,5 miljoen euro Planoppervlak 50 hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ROC van Twente Internationale potentie

Nadere informatie

05 Krachtige kernen in een vitaal gekoesterd buitengebied

05 Krachtige kernen in een vitaal gekoesterd buitengebied 05 Krachtige kernen in een vitaal gekoesterd buitengebied In dit hoofdstuk wordt de structuurvisie verdiept: wat betekent deze visie voor de kernen en het buitengebied? Het wordt in dit hoofdstuk allemaal

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

Bedrijvenpark Van Rijckevorsel. Een ontwikkeling van De Bunte Vastgoed Zuid B.V. in samenwerking met AM wonen.

Bedrijvenpark Van Rijckevorsel. Een ontwikkeling van De Bunte Vastgoed Zuid B.V. in samenwerking met AM wonen. Bedrijvenpark Van Rijckevorsel Een ontwikkeling van De Bunte Vastgoed Zuid B.V. in samenwerking met AM wonen. Inhoudsopgave Over Breda 3 Bedrijvenpark Van Rijckevorsel 5 Omgeving 6 Bestemmingsplan 7 Bereikbaarheid

Nadere informatie

STRUCTUURVISIE DEN HAAG ZUIDWEST

STRUCTUURVISIE DEN HAAG ZUIDWEST concept DECEMBER 2003 GEMEENTE DIENST STEDELIJKE ONTWIKKELING CONCEPT versie december 2003 1 Gemeente Den Haag, Dienst Stedelijke Ontwikkeling Met medewerking van: Dienst Stadsbeheer Ingenieursbureau Den

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen Bestuurlijke programmaopdrachten - Regio Groningen-Assen stuurgroep 22 juni Bijlage 3 Bestuurlijke programmaopdrachten.doc Bestuurlijke programmaopdracht bereikbaarheid Verbetering en waarborging bereikbaarheid

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie

Profiel gemeente Grave

Profiel gemeente Grave Profiel gemeente Grave 1 Gemeente Grave Escharen, Gassel, Grave, Velp Gemeente Grave word gevormd door vestingstad Grave en drie kleine kernen. In totaal heeft Grave ongeveer 13.000 inwoners. Vestingstad

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

panel: : Stadsvisie 2030

panel: : Stadsvisie 2030 Uitkomsten 1 e peiling Enkhuizer stadspanel panel: : Stadsvisie 2030 Concept, 4 februari 2009 Samenvatting Inwoners van de gemeente Enkhuizen hebben in januari 2009 op verzoek van het gemeentebestuur hun

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

Natuur- en recreatieplan Westfriesland

Natuur- en recreatieplan Westfriesland Natuur- en recreatieplan Westfriesland Ondertitel Regionale Projectgroep 10 september 2015 Waar staan we in het proces? 2 Vijf werkblokken Blok 1: Het leggen van de basis Blok 2: Evaluatie Blok 3: Actualisatie

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Nanuru, MH (Anna) PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.? /ZO\5/QL\Z, Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: bestuursdienst Qmmen*Hardenherg

Nanuru, MH (Anna) PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.? /ZO\5/QL\Z, Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: bestuursdienst Qmmen*Hardenherg Nanuru, MH (Anna) Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: Gedda Jansonius [Gedda.Jansonius@ommen-hardenberg.nl] woensdag 4 november 2015 12:53 Statengriffie Informatie gemeente Hardenberg tbv discussie

Nadere informatie

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven Economie Versterking van de onderscheidende duurzame economische positie van met name de agrarische, toeristische en maritieme sector. Hoofddoel thema Bekendheid van de regio AV op internationaal, nationaal

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

KANSENKAART. Kansenkaart 2020 Mogelijkheden voor bouwen in Leiden Inhoudsopgave Meer informatie. Toelichting. Meer info. Voorwoord.

KANSENKAART. Kansenkaart 2020 Mogelijkheden voor bouwen in Leiden Inhoudsopgave Meer informatie. Toelichting. Meer info. Voorwoord. Toelichting Kansenkaart Meer info Toelichting Meer info Voorwoord Toelichting Inhoudsopgave Voorwoord Inhoudsopgave Voorwoord Kansenkaart Meer info Toelichting Voorwoord Kansenkaart 2020 Mogelijkheden

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Toekomstvisie Waddinxveen 2030 Verslag Toekomstcafé voor maatschappelijke organisaties op 24 mei 2016

Toekomstvisie Waddinxveen 2030 Verslag Toekomstcafé voor maatschappelijke organisaties op 24 mei 2016 Toekomstvisie Waddinxveen 2030 Verslag Toekomstcafé voor maatschappelijke organisaties op 24 mei 2016 Versie 6 juni 2016 Toekomstcafés In het kader van het visietraject Waddinxveen 2030 hebben in mei 2016

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Groningen Meerstad >>>

Groningen Meerstad >>> Groningen Meerstad >>> Groningen Meerstad Opgenomen in jaarboek landschapsarchitectuur en stedenbouw 01 / 03 project Masterplan Groningen Meerstad locatie Groningen ontwerpers Remco Rolvink, Hilke Floris,

Nadere informatie

Recreatieve woonmilieus in Almere. Erik van Marissing, Mei 2002

Recreatieve woonmilieus in Almere. Erik van Marissing, Mei 2002 Erik van Marissing, Mei 2002 Opbouw van de presentatie Doelstellingen en Probleemstelling Onderzoeksvragen en Afbakening van het onderzoeksgebied Definitie van een recreatief woonmilieu De meerwaarde van

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist De Ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en

Nadere informatie

Structuurvisie Noord-Holland. Achtergrondinformatie

Structuurvisie Noord-Holland. Achtergrondinformatie Structuurvisie Noord-Holland Achtergrondinformatie Structuurvisie: waarom en wat? - Inwerkingtreding Wro 1 juli 2008 - elke overheidslaag stelt eigen structuurvisie op (thema of gebied) - structuurvisies

Nadere informatie

Nog steeds in. Helmond 77%

Nog steeds in. Helmond 77% De trends volgens de Helmonders Bijlage 4 Resultaten enquête Stadspanel Onderzoek en Statistiek Gooitske Marsman Augustus 2011 Inleiding Helmond heeft een start gemaakt met het project dat uiteindelijk

Nadere informatie

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP A. Inleiding en doelstelling In de regiocommissie van 24 oktober jl. is toegezegd dat het college de raad een voorstel doet ten aanzien van de

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven Plaats voor een heading Jean Paul Kroese 26 april 2012 Opbouw presentatie 1. Kenmerken Regio Eindhoven 2. Regionale ambitie en inhoudelijke opgave 3. Governance

Nadere informatie

Themabijeenkomst natuur en landschap. Natuur- en recreatieplan Westfriesland

Themabijeenkomst natuur en landschap. Natuur- en recreatieplan Westfriesland Themabijeenkomst natuur en landschap Natuur- en recreatieplan Westfriesland Programma (Toekomst) kracht van het gebied in beeld krijgen Start (13.00 uur) Welkom en toelichting natuur- en recreatieplan

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Almere Weerwaterzone 45

Almere Weerwaterzone 45 Almere Weerwaterzone 45 Nota Ruimte budget 88,6 miljoen euro Planoppervlak hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Schaalsprong Almere, waar Almere Weerwaterzone

Nadere informatie

Alternatieve locaties Hoeksche

Alternatieve locaties Hoeksche Alternatieve locaties Hoeksche Waard Nieuw Reijerwaard / Westelijke Dordtse Oever Nota Ruimte budget 25 miljoen euro (11 miljoen euro voor Nieuw Reijerwaard en 14 miljoen euro voor Westelijke Dordtse Oever)

Nadere informatie

Ruimte om te leven met water

Ruimte om te leven met water Ruimte om te leven met water Het huidige watersysteem is volgens de nieuwe In de toekomst wil het waterschap een zoveel Om de benodigde ruimte aan hectares te verwerven inzichten niet meer op orde. Aanpassingen

Nadere informatie

Concept begroting 2009

Concept begroting 2009 Concept begroting 2009 Colofon Datum/versie: april 2008 Documentnaam: concept begroting 2009 Opgesteld door: Ondersteund door: stuurgroep Regio Groningen-Assen projectbureau Regio Groningen-Assen Status:

Nadere informatie

Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen. Bron: beeldbank.rws.nl

Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen. Bron: beeldbank.rws.nl Goeree-Overflakkee: Ouddorp, Stellendam en Herkingen Bron: beeldbank.rws.nl Introductie Herkingen, Stellendam en Ouddorp zijn gelegen op Goeree-Overflakkee, het meest zuidelijke eiland van de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Dames en heren, Een fantastisch 2013 gewenst! Fijn dat u allemaal gekomen bent, hier in Schouwburg, voor de Deventer nieuwjaarsreceptie. De receptie is een gezamenlijk

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale

Nadere informatie

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Meerjarenplan Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Inleiding Dit meerjarenplan is het vervolg op het meerjarenplan 2009 2012. Veel uit het vorige plan is gerealiseerd, maar er zijn ook projecten

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Nieuw perspectief voor Westerveld

Nieuw perspectief voor Westerveld Nieuw perspectief voor Westerveld Verkiezingsprogramma voor de gemeenteraad 2014 2018 1 STERK Westerveld is een nieuwe lokale politieke kiesvereniging in de gemeente Westerveld De politieke missie van

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Feijenoord. Gebiedsplan. Katendrecht-Wilhelminapier. Ambtelijke inventarisatie

Feijenoord. Gebiedsplan. Katendrecht-Wilhelminapier. Ambtelijke inventarisatie Feijenoord Gebiedsplan Katendrecht-Wilhelminapier Ambtelijke inventarisatie 2013 1 Maashaven O.z. 230 Inhoud 1....H uidige situatie...3 2....W at willen we bereiken...3 2.1 Beoogde doelen 2030...3 2.2

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

MRA-agenda van de IJmond IJMOND

MRA-agenda van de IJmond IJMOND MRA-agenda van de IJmond IJMOND MRA-agenda van de IJmond IJMOND Inleiding De IJmond is een veelzijdige aantrekkelijke regio met veel potentie. Binnen de Metropoolregio Amsterdam heeft de IJmond een eigen

Nadere informatie

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 Vastgesteld in de raadsvergadering van 18 juni 2012. Verkorte versie wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 1 Wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 In de wijkvisie

Nadere informatie

Informatie verkoop woon - werk kavels Bloemenzoom Swifterbant

Informatie verkoop woon - werk kavels Bloemenzoom Swifterbant Informatie verkoop woon - werk kavels Bloemenzoom Swifterbant 2 Welkom in Bloemenzoom te Swifterbant. Over de gemeente. De gemeente Dronten, met bijna 40.000 inwoners, biedt u de mogelijkheid te wonen

Nadere informatie

Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Nota Ruimte budget 25 miljoen euro Planoppervlak 33 hectare Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Synergie tussen stad en water De directe ligging

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten,

PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 10 maart 2009 Nummer PS : PS2009MME05 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008INT233656 Portefeuillehouder : Ekkers

Nadere informatie

Menselijke maat in het landelijk gebied

Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Mensen maken het landelijk gebied. Het zijn juist de trotse en betrokken bewoners die zorgen voor een landelijk gebied dat

Nadere informatie

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen 22 april 199797-000527 concept-nota Hoofdlijnen ruimtelijk beleid regio Gooi en Vechtstreek Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen Het bebouwde deel

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Raadsvoorstel van het college inzake Agenda groen voor de stad 2016

Raadsvoorstel van het college inzake Agenda groen voor de stad 2016 Registratienummer DSB 2016.297 RIS294705 Raadsvoorstel van het college inzake Agenda groen voor de stad 2016 De wereld om ons heen is in beweging en ook onze stad verandert. Den Haag is echter nog steeds

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol

Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol Behoud en ontwikkeling van het landelijk karakter en de openheid van het gebied met ruimte voor landbouw, natuur, water, recreatie,

Nadere informatie

Geachte mevrouw Sint, geachte heer Thieme Groen, geachte aanwezigen,

Geachte mevrouw Sint, geachte heer Thieme Groen, geachte aanwezigen, Toespraak CdK drs. Ank Bijleveld-Schouten bij de ingebruikname van de Da Vinci-operatierobot in de Isala klinieken op 6 juli 2011, 17.15 uur. Geachte mevrouw Sint, geachte heer Thieme Groen, geachte aanwezigen,

Nadere informatie

NAGELE. programmaboekje

NAGELE. programmaboekje NAGELE programmaboekje Januari 2013 GROEN Uit het ontwerp van Nagele en de beplantingsplannen valt af te leiden dat de groenstructuur van Nagele is opgebouwd uit verschillende typen beplantingen die elk

Nadere informatie

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Seminar, Ladder voor duurzame verstedelijking: lessen uit de praktijk, 10 maart 2015 Willemien Croes Wat is de Ladder voor Provincie Zuid- Holland? Instrument

Nadere informatie

Veluwse Hanze. Bezoek Statenleden. Wethouder Doret Tigchelaar gemeente Hattem. Elburg Harderwijk Hattem Doesburg Zutphen. De Veluwe. HanZe.

Veluwse Hanze. Bezoek Statenleden. Wethouder Doret Tigchelaar gemeente Hattem. Elburg Harderwijk Hattem Doesburg Zutphen. De Veluwe. HanZe. Veluwse Hanze Bezoek Statenleden Wethouder Doret Tigchelaar gemeente Hattem De Veluwe Elburg Harderwijk Hattem Doesburg Zutphen HanZe StedeN Wat is De Hanze Wereldzeeën werden bedwongen door de Hanzekooplieden

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

o n t w i k k e l i n g Lloyd s Poort

o n t w i k k e l i n g Lloyd s Poort o n t w i k k e l i n g Lloyd s Poort o n t w i k k e l i n g Lloyd s Poort Veendam, aangenaam! Deze brochure geeft u informatie over de verhuurmogelijkheden van de locatie Lloyd s Poort: een nieuwe en

Nadere informatie

Vergezichten Missie Visie Dalfsen 2020

Vergezichten Missie Visie Dalfsen 2020 Inhoud Inleiding Bouwstenen Strategische opgaven Opzet Scenario s Scenario A - Tuindorp Dalfsen Scenario B - Buitenplaats Dalfsen Scenario C - Bedrijvig Dalfsen Scenario D - Dalfsen Buitenkunst Vervolg

Nadere informatie

Groene kern en buitengebied

Groene kern en buitengebied Groene kern en buitengebied Sterkte Gorssel als groene long Groene open plekken in de kern Kleinschalig coulisselandschap Cultuurhistorische elementen Zwakte Matig groenbeheer Onvoldoende aandacht natuur-

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Platform31 De concurrentiepositie van Nederlandse steden. Nieuwe inzichten voor de Utrechtse economie en voor intergemeentelijke samenwerking Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling

Nadere informatie

Huizen. Vrij parkeren. Betaalbaar wonen. Park. Centrale ligging. Winkelvoorzieningen. Azielaan 598, 3526 ST Utrecht H61

Huizen. Vrij parkeren. Betaalbaar wonen. Park. Centrale ligging. Winkelvoorzieningen. Azielaan 598, 3526 ST Utrecht H61 Huizen vanhendriks Azielaan 598, 3526 ST Utrecht Betaalbaar wonen Centrale ligging Park Vrij parkeren Winkelvoorzieningen H61 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte Inhoud Bouwjaar Tuin Garage Verwarming

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig?

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Presentatie voor de werkconferentie Het Vitale Noorden Martiniplaza, Groningen, 22 mei 2013 Prof.dr. Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse

Nadere informatie

Verslag publieksdebat Brummen

Verslag publieksdebat Brummen Verslag publieksdebat Brummen Datum bijeenkomst: 3 april 2013 Auteur: Els Holsappel Aanwezig: 15 deelnemers Doel van de bijeenkomst: Verzamelen reacties op de conceptvisie; Input leveren voor de definitieve

Nadere informatie

Lokaal economisch beleid

Lokaal economisch beleid Lokaal economisch beleid Op weg naar een dynamische agenda voor de toekomst Tweede ondernemersavond 13 oktober 2014 Programma Opening 19:30 Doel van de avond 19:35 Terugblik 1 e ondernemersavond 19:40

Nadere informatie

Aan de bestuurlijke trekkers van de MRA-agenda. t.a.v. dhr. T. Bossink Postbus 123 2000 MD Haarlem

Aan de bestuurlijke trekkers van de MRA-agenda. t.a.v. dhr. T. Bossink Postbus 123 2000 MD Haarlem 29 september 2015 15.0007747 Marc Maassen 06 52 55 06 15 16 november 2015 Aan de bestuurlijke trekkers van de MRA-agenda t.a.v. dhr. T. Bossink Postbus 123 2000 MD Haarlem Reactie op MRA-agenda Ruimte

Nadere informatie

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Nieuwe Hollandse Waterlinie Nota Ruimte budget 35 miljoen euro Planoppervlak 300 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Nieuwe Hollandse Waterlinie Stevige nieuwe ruggengraat voor de Linie De Nieuwe Hollandse

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig?

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Presentatie voor de werkconferentie Het Vitale Noorden Martiniplaza, Groningen, 22 mei 2013 Prof.dr. Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Ruimtelijke

Nadere informatie

Growing Green Citizens Kansen in Meedoen voor Floriade2022

Growing Green Citizens Kansen in Meedoen voor Floriade2022 voorstel voor Growing Green Citizens Kansen in Meedoen voor Floriade2022 Voorstellen van de bewoners van Almere Centrum in het kader van de Floriade Aan Van : Gemeente Almere Wethouders Ed Anker en Henk

Nadere informatie

Management Summary. Woonmilieu en consument. Amersfoort, 30 mei 2013 MANAGEMENT SUMMARY

Management Summary. Woonmilieu en consument. Amersfoort, 30 mei 2013 MANAGEMENT SUMMARY Management Summary Woonmilieu en consument Een onderzoek naar de vraag- en aanbodbalans van consumenten en woonmilieus in Tilburg Amersfoort, 30 mei 2013 Een van de resultaten: Een kaart met de woonwensen

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie