HBO-Rechten. Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HBO-Rechten. Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten 2012"

Transcriptie

1 HBO-Rechten Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten 2012

2 Colofon HBO-Rechten Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten CROHO: HBO-Rechten Publicatie: juli 2012 Vastgesteld door het Landelijk Opleidingsoverleg HBO-Rechten waarin de volgende hogescholen participeren: Avans Hogeschool (Juridische Hogeschool) Fontys Hogescholen (Juridische Hogeschool) Haagse Hogeschool Hanzehogeschool Groningen Hogeschool van Amsterdam Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool Inholland Hogeschool Leiden Hogeschool Utrecht Hogeschool Windesheim NHL Hogeschool Saxion (op 1 september 2012 toegetreden tot het Landelijk Opleidingsoverleg HBO-rechten) Opgesteld door de werkgroep actualisering landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO- Rechten bestaande uit de volgende personen: Mr. G.F.J. Hupperetz (Directeur Juridische Hogeschool Avans-Fontys), voorzitter landelijk opleidingsoverleg HBO Rechten Mr. T.J.M. Joxhorst (Teamleider HBO-Rechten Hanzehogeschool) Drs. M. Kok (Onderwijskundige Hogeschool van Amsterdam) Mr. E.M.Oudejans (Opleidingsmanager HBO-Rechten Hogeschool van Amsterdam), voorzitter van de werkgroep Mr. R.A. Plantenga (Teamleider HBO-Rechten Haagse Hogeschool) Mr. drs. E.H.M. Verheijen (Onderwijskundige Juridische Hogeschool Avans-Fontys)

3 Voorwoord Het Landelijk Opleidingsoverleg HBO-Rechten (LOO HBO-Rechten) heeft ruim een jaar geleden het initiatief genomen om te starten met een werkgroep actualisering landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten. Aanleiding hiervoor waren diverse signalen uit het landelijke werkveld, de werkveldcommissies, werkveldonderzoeken en onderzoeken onder alumni en hun werkgevers, waaruit het LOO HBO-Rechten concludeerde dat actualisering en herijking van het profiel noodzakelijk waren. De werkgroep kreeg daarom als opdracht om het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten van 2004 bij te stellen en aan te scherpen, in overeenstemming met de huidige nationale en internationale kaders voor het hoger onderwijs. Het profiel is onder andere met inachtneming van de Procedure op- en vaststelling landelijke opleidingsprofielen bachelor-opleidingen hogescholen, zoals vastgesteld door de Algemene Vergadering van de HBO-raad op 15 oktober 2010, opgesteld. Naast deze procedures en kaders is ook het landelijke werkveld richtinggevend geweest. Zo hebben alle werkveldadviescommissies van de deelnemende hogescholen de eerste conceptversie van het nieuwe profiel besproken en van feedback voorzien. Op basis van deze feedback is de conceptversie aangepast en vervolgens ter beoordeling voorgelegd aan het sectoraal adviescollege hoger economisch onderwijs (SAC). De aanbeveling van het SAC om ook een aantal juridische koepelorganisaties te raadplegen was een volgende stap voor de werkgroep. Zowel de opmerkingen van het SAC, als van diverse juridische koepelorganisaties zijn meegenomen in het laatste concept dat ter goedkeuring werd voorgelegd aan het LOO HBO-Rechten. Het nieuwe landelijke beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten dat hier voor u ligt, vormt het uiteindelijke resultaat van al deze inspanningen. Het profiel is geschreven met het oog op verschillende doelgroepen, namelijk het werkveld, het juridisch hoger onderwijs (onder wie medewerkers en studenten van de opleidingen HBO-Rechten) en tot slot de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie. Bovendien kent het nieuwe landelijke beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten naast de integrale tekst in het Nederlands ook een Engelstalige versie en een verkorte publieksversie. In het profiel zijn wederom de eisen weergegeven waaraan afgestudeerden dienen te voldoen om in te kunnen spelen op actuele ontwik- 3

4 HBO-RECHTEN kelingen in het werkveld. Het is daarmee het domeinspecifieke referentiekader voor de eindkwalificaties van de afzonderlijke opleidingen. In dit profiel zijn echter ook een aantal zaken veranderd of aangescherpt in vergelijking met het vorige profiel uit 2004: het aantal competenties is teruggebracht van 10 naar 7; het profiel geeft een schets van actuele (maatschappelijke) ontwikkelingen in de beroepspraktijk van de hbo-jurist; de hbo-jurist is gepositioneerd tegenover de wo-jurist, in de beroepskolom en in een internationale context; Kwaliteit als opdracht (HBO-raad) is verwerkt en de hbobachelor standaard (die is gebaseerd op actuele internationale eisen) typeert het eindniveau van de hbo-jurist. Expliciet zijn de vaardigheden waar een hbo-jurist minimaal over dient te beschikken, waaronder praktijkgericht onderzoek, ethiek, management en organisatie, (juridische) informatiemethoden, sociale-, communicatieve- en schriftelijke vaardigheden benoemd in de Body of Knowledge and Skills; van elke competentie zijn functie, werkkring en beroepsillustratie omschreven, zodat werkveld, docent en student een scherper (illustratief) beeld van de beroepsuitoefening krijgen. Vanaf september 2002 gingen de eerste HBO-Rechtenopleidingen van start. HBO-Rechten is inmiddels een van de grote hbo-opleidingen met meer dan studenten. Een opleiding die op de studentenmarkt én op de arbeidsmarkt niet meer weg te denken valt. Een opleiding ook met een duidelijk profiel: een beroepsgerichte brede rechtenopleiding met voldoende ruimte voor instellingen en studenten om binnen dat brede profiel eigen accenten te leggen. Dit profiel zal richting geven aan (vernieuwing van) de curricula van de HBO-Rechtenopleidingen in de komende jaren en zal helpen bij de discussie met het werkveld over de inhoud en verdere actualisering van de opleiding. Tevens kan het een hulpmiddel zijn bij een stevigere profilering van de nieuwe juristen op de arbeidsmarkt. Wij zijn ervan overtuigd dat de juridisering van de maatschappij functiedifferentiatie noodzakelijk maakt. De afgestudeerden van de HBO-Rechtenopleidingen zijn er klaar voor. Mr. Gerard Hupperetz, voorzitter LOO HBO-Rechten juli

5 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Inhoudsopgave 5 1. Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten Actualisering van het profiel Missie 9 2. Beroepsprofiel Actuele ontwikkelingen Internationale dimensie van het beroep s en beroepsrollen Opleidingsprofiel Competenties Eindniveau Hbo-bachelor standaard Profilering in juridisch hoger onderwijs Internationale positionering hbo-jurist 33 Bronnen 35 Bijlage 1: Transponeringstabel competenties 37 Bijlage 2: Body of knowledge and skills: gemeenschappelijke kennis- en vaardighedenbasis hbo-jurist 39 Bijlage 3: Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten in relatie tot internationale en nationale niveaustandaarden 43 Bijlage 4: Internationale positionering hbo-jurist 45 Bijlage 5: Voorbeelduitwerking Diploma Supplement 49 Bijlage 6: Gegevens hogescholen, opleidingen en werkveldadviescommissies 53 Bijlage 7: Overzicht geraadpleegde landelijke werkveldorganisaties 69 5

6

7 1. Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten Het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-rechten geeft weer wat afgestudeerde hbo-juristen in hoofdlijnen moeten kennen en kunnen. Tevens wordt de professional in het juridisch werkveld gepositioneerd. Daarnaast positioneert het profiel de opleiding HBO-Rechten binnen de beroepskolom en het hoger onderwijs. Daarmee biedt het profiel transparantie en verantwoording naar het werkveld en overige betrokkenen. Het profiel is het kader voor de domeinspecifieke eisen waar de opleidingen HBO-Rechten aan dienen te voldoen. Elke opleiding werkt op basis hiervan haar eindkwalificaties uit in samenhang met de eigen profilering. Ter ondersteuning is in bijlage 3 van het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel de verhouding weergegeven tussen het profiel en de internationale en nationale niveaustandaarden. In dit document is het toekomstige werkveld c.q. de beroepspraktijk van de hbo-jurist beschreven vanuit de (internationale) ontwikkelingen die zich daarin voordoen en die relevant zijn voor de kwalificaties van de hbo-jurist. Ook is de positie van de hbo-jurist in het werkveld weergegeven in een overzicht van mogelijke beroepsrollen en functies. Op basis hiervan zijn de competenties vastgesteld waarover een startbekwame hbo-jurist op bachelorniveau dient te beschikken. Deze zijn gerelateerd aan de internationale eisen voor het bachelor niveau en aan de hbo-bachelor standaard. Iedere competentie is voorzien van een aantal kritische beroepssituaties, die de beroepsrol, beroepstaak en beroepsproducten in kenmerkende beroepscontexten illustreren. 1.1 Actualisering van het profiel HBO-Rechten is een relatief jonge opleiding; zij is in 2002 gestart bij twee hogescholen: de Juridische Hogeschool Avans-Fontys en de Hogeschool van Amsterdam. De Juridische Hogeschool startte met een groep van 220 studenten, de Hogeschool van Amsterdam met een kleine pilotgroep (bestaande uit circa 50 studenten). De eerste hbo-juristen betraden in 2007 de arbeidsmarkt. Inmiddels wordt de opleiding aangeboden door elf hogescholen, de Open Universiteit (OU) en drie private aanbieders. Elke aanbieder geeft een eigen invulling aan het landelijke beroepsen opleidingsprofiel, passend bij de eigen profilering en regionale vraag naar hbo-juristen. Een duidelijk beeld van de opleiding HBO- 7

8 HBO-RECHTEN Rechten is daarom noodzakelijk voor het (internationale) werkveld, vervolgopleidingen, studenten en toeleverend onderwijs. De opleiding trekt veel studenten en blijkt te voorzien in een behoefte van het werkveld. De komst van de hbo-jurist als nieuwe beroepsgroep heeft invloed op de vraag naar juristen. Er is sprake van een toename van het aantal vacatures voor specifieke juridische functies op hboniveau of waarin expliciet een hbo-jurist wordt gevraagd. Het profiel van de hbo-jurist is bovendien in relatief korte tijd ontwikkeld tot dat van een autonome hbo-professional met een duidelijke meerwaarde voor de beroepspraktijk. Door ontwikkelingen in het nationale en internationale werkveld komt de benaming hbo-jurist enigszins onder druk te staan. In het nationale en internationale werkveld wordt namelijk geen onderscheid gemaakt in titulatuur tussen de juridische bachelor van het hoger beroepsonderwijs en de juridische bachelor van het wetenschappelijk onderwijs. Hierdoor is de toevoeging hbo in de functiebenaming hbo-jurist overbodig. Niettemin gaat in de Nederlandse context op dit moment nog wel degelijk een positief onderscheidend vermogen uit van het verschil in functiebenaming tussen de juridische hbo- en wo-bachelor. In het kader van deze profilering en ten behoeve van kwaliteitsborging heeft de HBO-raad de hbo-bachelor standaard opgesteld (in 2009). Op dit moment is ervoor gekozen om de benaming hbo-jurist te handhaven, vanwege het onderscheidend vermogen in de professionele oriëntatie en met het oog op de voortgaande positionering van de hbo-jurist binnen het juridische werkveld. De verwachting is echter dat deze toevoeging in de toekomst overbodig zal worden en dat met de benaming jurist kan worden volstaan. Aangezien het juridisch werkveld aanzienlijk in beweging is, heeft het LOO HBO-Rechten afgesproken om het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten geregeld te herijken. De laatste versie van het profiel is in 2005 door het LOO HBO-Rechten vastgesteld in samenspraak met vertegenwoordigers uit het landelijke werkveld. Uit gesprekken met werkveldadviescommissies, evaluatie onder alumni en werkgevers is gebleken dat de kern van het profiel nog steeds actueel is, maar dat aanscherping en verdere actualisering gewenst is. Zo heeft een aantal ontwikkelingen uit het vorige profiel anders uitgepakt dan werd verwacht. De toenmalige ontwikkelingen in het werkveld rondom bemiddeling werden zo prominent ingeschat, dat er een afzonderlijke competentie op dit gebied werd geformuleerd. Inmiddels is gebleken dat dit een aspect is van het behartigen van juridische belangen. Bemiddelen maakt daarom in de huidige versie deel uit van 8

9 1. Landelijk beroeps- en opleidingsprofiel HBO-Rechten de competentie vertegenwoordigen. Verder blijken de competenties juridische audit, informatie en kwaliteit nauw samen te hangen; ze hebben alle drie te maken met het organiseren van juridische processen. In het huidige profiel zijn ze daarom opgenomen in de competentie organiseren. Bijlage 1 bevat een transponeringstabel die weergeeft hoe de competenties van het actuele profiel zich verhouden tot de competentieset uit De voorliggende versie van het profiel bevat zaken, die in vorige versies ontbraken. Een voorbeeld is de positionering van de hbojurist ten opzichte van de wo-jurist. Dit is niet alleen van belang in het kader van de doorstroom binnen de beroepskolom, maar ook voor de positionering van de hbo-jurist op de arbeidsmarkt. Het profiel typeert de kern van het eindniveau van de hbo-jurist aan de hand van de hbobachelor standaard. Deze is gebaseerd op de actuele internationale eisen en typeert het niveau van hbo-opleidingen in samenhang met de professionele oriëntatie. De HBO-raad heeft deze standaard geformuleerd in haar gezamenlijke kwaliteitsagenda voor de komende jaren: Kwaliteit als Opdracht. Dit profiel speelt daarnaast ook in op ontwikkelingen in het internationale hoger onderwijs. In het kader van afspraken in Europees verband is het Nederlandse kwalificatieraamwerk hoger onderwijs vastgesteld. Dit raamwerk beschrijft de graden en diploma s die binnen het Nederlandse hoger onderwijs kunnen worden behaald, met het oog op transparantie en vergelijkbaarheid voor de Europese arbeidsmarkt en hoger onderwijs ruimte. Om dit te bereiken worden de kwalificaties van afgestudeerden op het Diploma Supplement beschreven in leeruitkomsten en gerelateerd aan internationale niveaustandaarden. Bijlage 4 biedt de opleidingen een handreiking voor de uitwerking hiervan. 1.2 Missie De hbo-jurist is de aanduiding voor een breed opgeleide en praktisch ingestelde juridische professional op bachelorniveau. Hij heeft een gedegen juridische kennisbasis en een sterk analytisch vermogen. Hij beschikt bovendien over organisatorische, communicatieve en coördinerende vaardigheden. Zijn competenties stellen hem in staat om het recht toe te passen en de rechtstoepassing te faciliteren. 9

10

11 2. Beroepsprofiel De hbo-jurist onderscheidt zich van andere juridische professionals in die zin dat hij beschikt over sociaal-communicatieve vaardigheden en organisatievermogen. Hierdoor is hij in staat een bijdrage te leveren aan de klantvriendelijkheid, efficiëntie en effectiviteit van juridische bedrijfsprocessen binnen organisaties. Hij is oplossingsgericht en komt tot een al dan niet juridische oplossing al naar gelang het belang van partijen. Hij is ondernemend en beschikt over onderzoekend vermogen en is daardoor in staat om nieuwe juridische diensten en producten te ontwikkelen. Hij werkt hierbij multi- en interdisciplinair samen met juristen en professionals afkomstig uit andere domeinen. Hbo-juristen zijn in diverse functies en beroepsrollen werkzaam in organisaties met een juridisch primair proces, zoals deurwaarderskantoren, notariaat, advocatuur, Rechtspraak, Openbaar Ministerie en juridische adviesbureaus. De hbo-jurist is daarnaast werkzaam in organisaties met een niet-juridisch primair proces, maar waar wel juridische expertise gevraagd wordt, zoals het bedrijfsleven, overheden, zakelijke dienstverlening en branche- en belangenorganisaties. Hier vervult de hbo-jurist functies die primair gericht zijn op rechtstoepassing en functies die voornamelijk gericht zijn op het faciliteren van de rechtstoepassing. 2.1 Actuele ontwikkelingen Als gevolg van de toenemende complexiteit, individualisering en internationalisering is er sprake van een voortgaande juridisering van de samenleving. Door de pluriformiteit van de samenleving en de versplintering van de politieke en morele consensus, neemt het aantal conflicten toe. Individuen en groepen zijn zich beter bewust van hun rechten en van de rechtsmiddelen die tot hun beschikking staan om die rechten uit te oefenen. Daarbij is juridische kennis, mede door de opkomst van internet, niet meer exclusief toegankelijk voor juristen, maar ook voor de doorsnee burger. Tegelijkertijd neemt vanuit de samenleving de roep om verantwoording toe. Overheden, instellingen, bedrijven, non-profitorganisaties en zelfs de rechterlijke macht dienen zich in toenemende mate te verantwoorden. Vertrouwen bij het publiek is geen vanzelfsprekendheid meer, maar moet verdiend worden, onder meer door transparantie over de naleving van wet- en regelgeving. Hierdoor is er in het (internationale) juridische werkveld sprake 11

12 HBO-RECHTEN van voortschrijdende functiedifferentiatie. Deze differentiatie is de belangrijkste oorzaak van de toenemende vraag naar hbo-juristen. Zij vinden hun weg naar juridische dienstverleners, juridische afdelingen van bedrijven, geschillencommissies, deurwaarderskantoren en rechtsbijstandverzekeraars. De behoefte aan hbo-juristen groeit eveneens binnen de traditionele juridische organisaties die hun dienstverlening aanpassen aan deze ontwikkelingen. Zo is er binnen de Rechtspraak een toenemende vraag naar hbo-juristen, die juridische expertise combineren met expertise op het gebied van dienstverlening en administratieve organisatie met de bijbehorende bedrijfsprocessen. Als gevolg hiervan wordt de hbo-jurist steeds vaker zelfstandig ingezet op bepaalde processen. Het onder mandaat afhandelen van zaken zoals men dat van oudsher in het openbaar bestuur kent is een ander voorbeeld van vergroting van doelmatigheid. De beroepspraktijk vraagt kortom om breed opgeleide, praktijkgerichte en ondernemende juristen met een gedegen juridische kennisbasis en een beroepsgerichte oriëntatie, die sterk zijn in organisatorische, communicatieve, coördinerende of leidinggevende vaardigheden. Een andere ontwikkeling die functiedifferentiatie bevordert, is de wijziging van de competentiegrens van de kantonrechter in civiele zaken per 1 juli Deze wijziging heeft ertoe geleid dat de hbo-jurist zich in meer zaken als procesvertegenwoordiger kan positioneren. Hierdoor zal het werk voor de hbo-jurist dat uit kantonzaken voortvloeit binnen advocatenkantoren, deurwaarderskantoren en rechtsbijstandkantoren aanzienlijk toenemen. Er zijn namelijk ook ontwikkelingen die de kosten voor het voeren van een gerechtelijke procedure in de toekomst kunnen opvoeren, zoals het onlangs gedane wetsvoorstel over een kostendekkend griffiestelsel. In dit voorstel gaat ook de verweerder in alle zaken in de toekomst griffierechten betalen, met uitzondering van kantonzaken. Tot slot doen zich nog ontwikkelingen voor in het (internationale) werkveld, die van invloed zijn op de beroepspraktijk van de hbo-jurist en dientengevolge ook op de competenties waarover hij dient te beschikken. Deze ontwikkelingen worden hieronder kernachtig weergegeven. Alternatieve geschillenbeslechting Als gevolg van de individualisering, globalisering en een toenemende versplintering van politieke- en morele consensus, ontstaan er in onze pluriforme samenleving steeds meer conflicten. Het voeren van procedures is bij uitstek het terrein van de klassieke togaberoepen. Deze procedures zijn echter vaak tijdrovend en zeer kostbaar. Bovendien is 12

13 2. Beroepsprofiel het ondoenlijk om elk conflict via de rechter te beslechten. Er bestaat daardoor steeds meer behoefte om conflicten via alternatieve wegen, zonder tussenkomst van de rechter, op te lossen of te beslechten. Voorbeelden daarvan zijn bemiddeling, arbitrage, het instellen van vormen van toezicht of de procedure via klachtencommissies. De hbojurist bekleedt diverse functies in deze nieuwe beroepssituaties, zoals lid van een geschillencommissie of van een commissie bezwaar en beroep. In deze functies wordt onder meer een beroep gedaan op de competenties vertegenwoordigen, adviseren en beslissen. Risicomanagement In onderhandelingen is steeds minder ruimte voor vertrouwen. De behoefte aan zekerheid is daarvoor in de plaats gekomen. Zaken worden vooraf tot in detail geregeld; geen risico of onduidelijkheid mag over het hoofd worden gezien. Het belang van risicomanagement neemt dan ook voor alle partijen toe. Dat geldt zeker voor complexe situaties, zoals samenwerking in een internationale context. Daarbij is er voortdurend sprake van nieuwe wet- en regelgeving. Bovendien wordt deze steeds ingewikkelder, onder andere doordat nationale, Europese en internationale regelgeving aan elkaar gerelateerd zijn. Als gevolg van deze toegenomen complexiteit is er meer behoefte aan gedegen juridische kennis. Dit stimuleert een nieuwe markt in juridische dienstverlening en rechtsbijstandverzekeraars, met specifieke werkzaamheden voor hbo-juristen. De hbo-jurist beschikt namelijk over competenties op het gebied van adviseren, vertegenwoordigen, beslissen, reguleren en organiseren. Regelgeving en regulering De overheid produceert voortdurend nieuwe wet- en regelgeving. Regels worden hierbij steeds vaker als beleidsinstrument ingezet en wetgeving is een ingewikkeld proces geworden waarbij de nationale overheid het kader levert voor normstelling en de uitwerking overlaat aan lagere wetgevingsorganisaties, alternatieve regelgevers en zelfregulering door private partijen. Algemene en private belangen raken verstrengeld en de transparantie neemt af. Daardoor groeit de behoefte aan juridische dienstverlening, bijvoorbeeld in het kader van regulering. De hbo-jurist kan dan ook een beroep doen op zijn competentie reguleren. 13

14 HBO-RECHTEN Toezicht en handhaving In reactie op de toegenomen onduidelijkheid en complexiteit van wet- en regelgeving voor burgers, bedrijven en instellingen verleggen publieke en private organisaties het accent naar handhaving en toezicht. Zij investeren in de kwaliteit van communicatie, procedures en maatregelen, die de naleving van wet- en regelgeving bevorderen en ze investeren in verbetering van de uitvoering van toezicht en handhaving. Gemeenten richten in dit kader teams toezicht en handhaving op, die zich op het niveau van beleid en uitvoering bezighouden met vergunningen en specifieke regelingen. Hbojuristen adviseren en behandelen handhavingsdossiers en voeren handhavingsprocedures uit waarbij zij samenwerken met collega s uit andere teams en handhavende partijen. Zij ontwerpen doelgroepgericht informatiemateriaal en houden zich bezig met de verbetering van dienstverleningsconcepten en het aanpassen van werkprocessen. Bedrijven, semioverheden en overheidsdiensten willen er zeker van zijn dat zij aan de geldende wet- en regelgeving voldoen ( compliance ). De hieruit voortvloeiende toename van de behoefte aan juridische kwaliteitszorg (juridische controlling) zorgt ervoor dat de vraag naar hbo-juristen stijgt. Bij de vervulling van de taken op het terrein van toezicht en handhaving zal de hbo-jurist onder meer een beroep doen op de competenties adviseren, beslissen, reguleren en organiseren. Organiseren van juridische processen Vergroting van de doelmatigheid en kosteneffectiviteit zijn binnen veel organisaties noodzaak. Diensten voor afnemers dienen betaalbaar en transparant te zijn ( fixed price ). Ook dit heeft een positieve invloed op de vraag naar hbo-juristen, die vanwege hun professioneel vakmanschap en innovatief vermogen gericht zijn op dergelijke (nieuwe) vormen van dienstverlening. Hbo-juristen voorzien in de vraag naar medewerkers die juridische processen kunnen organiseren en juridische diensten kunnen verlenen. Anders gezegd: de hbo-jurist koppelt degelijke inhoudelijke juridische kennis aan competenties op het gebied van het faciliteren van de rechtstoepassing met aandacht voor (verbetering van) kwaliteit, efficiëntie en kosten. Juridisch kennis- en informatiemanagement is in toenemende mate van belang in de juridische beroepspraktijk, zowel binnen als tussen organisaties die samenwerken in de juridische keten. Dit geldt ook voor de informatievoorziening en uitwisseling met (groepen) cliënten. De hbo-jurist vertaalt (nieuwe) wet- en regelgeving naar 14

15 2. Beroepsprofiel de belangen van burgers en (groepen) cliënten en draagt zo bij aan de transparantie en gebruikersvriendelijkheid ervan. In dat kader bieden ICT en media steeds meer mogelijkheden om de kwaliteit en effectiviteit van processen en diensten van (semi) overheden, bedrijven en organisaties te verbeteren. Samenwerking en kennisdeling vinden in toenemende mate plaats in multi- en interdisciplinair verband. De hbo-jurist werkt daarbij samen met professionals uit andere domeinen zoals ICT, communicatie en HRM. Ook bij de werkzaamheden in de dagelijkse juridische praktijk hangt het succes van de jurist in toenemende mate af van een adequaat en innovatief gebruik van ICT en de digitale werk- en dienstenomgeving. Digitale loketten, digitale dossiers en digitale kennissystemen zijn daar slechts het begin van. Bovendien wordt het recht steeds vaker (online) geraadpleegd en geselecteerd via juridische databanken. Hbo-juristen worden daarom steeds vaker ingezet bij de ontwikkeling en optimalisering van een juridisch informatiesysteem in de eigen organisatie. Beide ontwikkelingen zorgen ervoor dat de vraag naar juridisch medewerkers met kwalificaties op dit terrein toeneemt. 2.2 Internationale dimensie van het beroep Internationalisering van het Nederlandse recht vindt plaats onder invloed van feitelijke ontwikkelingen in de rechtspraktijk die voortkomen uit globalisering, maar ook uit de juridische integratie van wet- en regelgeving op supranationaal niveau. Hierbij is sprake van doorwerking van internationale wet- en regelgeving in de nationale wetgeving, met name vanuit Europa. Dit betreft een steeds aanzienlijker deel van het nationale recht. Tevens hebben bedrijven, overheden en andere organisaties in toenemende mate te maken met grensoverschrijdend verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Om in te kunnen spelen op deze ontwikkelingen is het nodig dat alle afgestudeerden zich bewust zijn van het feit dat nationale rechtsstelsels niet geïsoleerd opereren en dat zij inzicht hebben in de hoofdlijnen van het Europees recht en het internationaal recht. Bedrijven en overheden kunnen te maken krijgen met bilaterale en multilaterale verdragen, bijvoorbeeld als het gaat om handel of andere vormen van internationale en transnationale samenwerking met niet- Europese partners. Dit vraagt om specialistische juridische expertise. Opleidingen stellen hun studenten daarom in staat om zich te profileren met kwalificaties, die zijn toegespitst op het werken in een internationale juridische beroepspraktijk. Dit vraagt vaardigheden op het gebied van interculturele communicatie en Legal English. Het gaat hier niet om 15

16 HBO-RECHTEN eisen aan alle afgestudeerden, maar om een keuzemogelijkheid voor studenten die zich op dit gebied willen profileren. Opleidingen verschillen in de mate van internationalisering van competenties en curriculum, naar gelang hun profiel. Hierover stelt Kwaliteit als Opdracht (HBO-raad, 2009): Er zullen verschillen zijn in internationale oriëntatie en de kenmerken van een grootstedelijke hogeschool in de Randstad zullen verschillen van andere instellingen. Alle opleidingen bieden studenten die in een internationale context willen werken de faciliteiten en keuzemogelijkheden om daarin competenties te ontwikkelen. Met het oog op internationale benchmarking van het beroeps- en opleidingsprofiel hbo-jurist zal het LOO HBO-Rechten op zoek gaan naar internationale samenwerkingspartners. 2.3 s en beroepsrollen Hbo-juristen zijn werkzaam in organisaties met een juridisch primair proces en in organisaties die juridische expertise nodig hebben. Zij bekleden onder meer de volgende functies: compliance officer, juridisch consultant, (bestuurlijk) juridisch medewerker, ambtelijk secretaris, juridisch medewerker handhaving, teamleider, juridisch beleidsmedewerker, juridisch Informatiemanager, juridisch adviseur, legal assistant, projectleider, professional support lawyer. Hieronder volgt een overzicht van voorbeelden van functies en beroepsrollen in samenhang met verschillende beroepscontexten. 16

17 2. Beroepsprofiel Overzicht beroepsrollen en beroepscontexten Beroepsuitoefening binnen organisaties met een juridisch primair proces Beroepscontext Rechtspraak Openbaar Ministerie Advocatuur Notariaat Gerechtsdeurwaarderskantoren Rechtsbijstandverzekeraars Juridisch adviesbureau s en beroepsrollen Voorbeelden: Bedrijfsjurist Handhavingsjurist Informatiespecialist Juridisch adviseur Juridisch consultant Juridisch controller Juridisch informatiemanager Juridisch kwaliteitsmanager Juridisch medewerker Kennismanager Legal assistant Parketmedewerker Procesvertegenwoordiger Professional support lawyer Projectleider Projectbegeleider Beroepsuitoefening binnen organisaties met een niet-juridisch primair proces Beroepscontext Openbaar bestuur, centrale, provinciale en gemeentelijke overheid, waterschappen, overheidsdiensten, publieke organisaties zoals belastingdiensten, hoogheemraadschappen en milieudiensten Semi-overheid, zoals woningcorporaties, zorginstellingen, onderwijsinstellingen, zelfstandige bestuursorganen en nonprofitorganisaties waaronder branche- en belangenorganisaties Bedrijfsleven, zoals MKB, zakelijke dienstverlening, bank- en verzekeringswezen en multinationals s en beroepsrollen Voorbeelden: Ambtelijk secretaris Bedrijfsjurist Bestuurlijk juridisch medewerker Broker juridische diensten Compliance officer Informatiespecialist IT Contractmanager Juridisch adviseur Juridisch beleidsmedewerker Juridisch consultant Juridisch controller Juridisch informatiemanager juridisch kwaliteitsmanager Juridisch medewerker Juridisch medewerker handhaving Jurist handhaving Jurist vergunningverlening Procesvertegenwoordiger Projectleider Raadsgriffier 17

18

19 3. Opleidingsprofiel 3.1 Competenties De kwalificaties van de hbo-jurist vloeien voort uit het beroepsprofiel en zijn geformuleerd in competenties. Een competentie wordt opgevat als de bekwaamheid om kennis, inzicht, vaardigheden en attitude in samenhang adequaat toe te passen in de beroepspraktijk. Competenties zijn gekoppeld aan het succesvol kunnen handelen van een professional op alle relevante aspecten van het beroep in diverse beroepscontexten. Elke competentie omvat een toelichting en een zevental voorbeelden van kritische beroepssituaties. De voorbeelden noemen telkens de functie, de beroepsrol, de beroepstaak en de beroepscontext. De competenties zijn ingedeeld in de clusters Rechtstoepassing en Omgeving van de rechtstoepassing. Het cluster Rechtstoepassing omvat de competenties die de jurist in staat stellen om juridisch te handelen. Wanneer de jurist over deze competenties beschikt, kan hij bijvoorbeeld adviseren, reguleren en beslissen. Het analyseren en juridisch kwalificeren van casussen en het oplossen van de bijbehorende rechtsvragen gaat vooraf aan het juridisch handelen. De jurist begint met een analyse van de juridisch relevante feiten en juridische bronnen. Dit verklaart dat het oplossen van casusposities als eerste competentie in de groep rechtstoepassing wordt genoemd. In het cluster Facilitering van de Rechtstoepassing staan de competenties die de jurist in staat stellen om zijn juridisch handelen en dat van anderen effectief en efficiënt te organiseren. Rechtstoepassing 1. Formuleren en oplossen van rechtsvragen op basis van analyse van juridisch relevante feiten en juridische bronnen. (Juridisch analyseren) Toelichting Voordat een jurist een beroepsproduct maakt, formuleert hij de juridisch relevante vragen bij een casuspositie. Hij beschikt over onderzoeksvaardigheden: de jurist gaat systematisch te werk door de relevante juridische bronnen te selecteren en verzamelen, zoals wetgeving en jurisprudentie. Juridisch analyseren omvat het proces 19

20 HBO-RECHTEN van verzamelen, selecteren, kwalificeren en analyseren van feiten en juridische bronnen. Een jurist moet dit volledige proces doorlopen om een goed beroepsproduct te kunnen opleveren. Voorbeelden Je werkt als: a. parketsecretaris bij het Openbaar Ministerie en je verzamelt en selecteert het door onderzoek verkregen feitenmateriaal ter voorbereiding van het opstellen van een tenlastelegging. b. jurist bij een advocatenkantoor en je maakt een juridische analyse van de situatie die de cliënt aandraagt. Je verwerkt hierin de nieuwste jurisprudentie. c. juridisch medewerker bij de gemeente en je controleert of het dossier compleet is om namens het gemeentebestuur te besluiten over een vergunningaanvraag. d. juridisch medewerker bij de gemeente en je onderzoekt het verzoek van een journalist om openbaarmaking van declaratiegegevens van wethouders. e. jurist bij een rechtsbijstandverzekeraar, je analyseert het schadedossier en formuleert een afdoeningsadvies. f. juridisch medewerker bij een bank en je inventariseert en onderzoekt klantgegevens alvorens je beoordeelt of de verkoop van een bepaald financieel product in overeenstemming geschiedt met de eisen die worden gesteld in toepasselijke wetten. g. bedrijfsjurist bij een multinational en je inventariseert en onderzoekt gegevens en feiten alvorens een contract op te stellen. 2. Geven van advies op basis van een juridische analyse. (Adviseren) Toelichting Nadat de situatie geanalyseerd en gekwalificeerd is, geeft de jurist mondelinge en schriftelijke adviezen. Specifieker gezegd verzamelt hij eerst alle feitelijke gegevens, om vervolgens de standpunten van de partijen te kunnen wegen, waarbij de relevante rechtsbronnen worden gebruikt. Voorbeelden Je werkt als: a. juridisch medewerker bij een gerecht. Je controleert of aan de formele juridische vereisten is voldaan en bereidt de zaak inhoudelijk voor. Ter zitting treed je op als griffier. Na afloop neem je deel aan het raadkameroverleg. Je maakt een proces-verbaal op en legt de beslissing vast in een schriftelijke conceptuitspraak. 20

HBO-RECHTEN COMPETENTIES APRIL 2012

HBO-RECHTEN COMPETENTIES APRIL 2012 HBO-RECHTEN COMPETENTIES APRIL 2012 Rechtstoepassing 1. Formuleren en oplossen van rechtsvragen op basis van analyse van juridisch relevante feiten en juridische bronnen. [Juridisch analyseren] Voordat

Nadere informatie

B. Toelatingseis voor de opleiding en competentieontwikkeling gedurende de opleiding

B. Toelatingseis voor de opleiding en competentieontwikkeling gedurende de opleiding Uitvoeringsregelingen bij de Onderwijs- en Examenregeling 2014-2015 bacheloropleiding HBO-Rechten U2014/05205/BGA De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2014 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN

HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN CREATING TOMORROW HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN HBO-Rechten Amsterdam is een praktijkgerichte juridische opleiding die studenten opleidt tot professionals

Nadere informatie

HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN

HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN CREATING TOMORROW HBO-RECHTEN STAGE - ONDERZOEK - AFSTUDEREN HBO-Rechten Amsterdam is een praktijkgerichte juridische opleiding die studenten opleidt tot professionals

Nadere informatie

Statistieken voor vraag 2 : Wat is de omvang van uw organisatie?

Statistieken voor vraag 2 : Wat is de omvang van uw organisatie? In totaal legden 20 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? 1. Gemeente 41.67% 2. Provincie 0.00% 3. Deurwaarderkantoor 0.00% 4. Incassobureau 0.00% 5. Bedrijfsleven

Nadere informatie

Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het?

Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? In totaal legden 20 respondenten deze enquête af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? 1. Gemeente 41,67% 10. Rechtbank 8,33% 2. Provincie 0,00% 11. Bureau Jeugdzorg 0,00% 3. Deurwaarderskantoor

Nadere informatie

STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte heer/mevrouw,

STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte heer/mevrouw, STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL Geachte heer/mevrouw, De Hogere Juridische Opleiding (HJO) is ontstaan vanuit de voormalige opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening (SJD).

Nadere informatie

In totaal legden 64 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het?

In totaal legden 64 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? In totaal legden 64 mensen deze enquete af. Statistieken voor vraag 1 : Wat voor organisatie is het? 1. Gemeente 36.96% 2. Provincie 0.00% 3. Deurwaarderkantoor 4.35% 4. Incassobureau 0.00% 5. Bedrijfsleven

Nadere informatie

Standaard masteropleidingen hogescholen (opgesteld door voorzitters sectorale adviescolleges, overgenomen door bestuur HBO-raad 30 maart 2012)

Standaard masteropleidingen hogescholen (opgesteld door voorzitters sectorale adviescolleges, overgenomen door bestuur HBO-raad 30 maart 2012) Bladnummer 1 Standaard masteropleidingen hogescholen (opgesteld door voorzitters sectorale adviescolleges, overgenomen door bestuur HBO-raad 30 maart 2012) 1. Aanleiding: standaard bacheloropleidingen

Nadere informatie

Open Juridische Hogeschool 1 van 7

Open Juridische Hogeschool 1 van 7 Uitvoeringsregelingen bij de Onderwijs- en Examenregeling 2012-2013 HBO bacheloropleiding Rechten U2012-04406-BGA De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2012 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

STUDENTEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte student van de Hogere Juridische Opleiding te Sittard,

STUDENTEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte student van de Hogere Juridische Opleiding te Sittard, STUDENTEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL Geachte student van de Hogere Juridische Opleiding te Sittard, Door de recente herwaardering en curriculumwijziging van de Hogere Juridische Opleiding van

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Verordening Cliëntenparticipatie Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw)

Verordening Cliëntenparticipatie Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) Verordening Cliëntenparticipatie Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam regeling Citeertitel Besloten door Deze versie

Nadere informatie

HANDLEIDING PRAKTIJKVAARDIGHEDEN VERSLAG PROPEDEUSE - PKV I

HANDLEIDING PRAKTIJKVAARDIGHEDEN VERSLAG PROPEDEUSE - PKV I HANDLEIDING PRAKTIJKVAARDIGHEDEN VERSLAG PROPEDEUSE - PKV I Onderdeel van de onderwijseenheid Juridische Vaardigheden is PKV I. Dit is een verzameling van bewijsstukken van jouw werkervaring. In het eerste

Nadere informatie

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Vastgesteld in de bestuursvergadering van 24 mei 2007 PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Binnen de voor de stichting geldende statuten en reglementen, is het College van Bestuur het bevoegd gezag van de stichting,

Nadere informatie

A CLIENTSYSTEEM. 1 Intake

A CLIENTSYSTEEM. 1 Intake 1 Intake A CLIENTSYSTEEM De arts oriënteert zich op (claim-aan)vragen, weet vraagstellingen te formuleren, kan adequaat verwijzen en weet op hoofdlijn consequenties te schetsen binnen verschillende verzekeringssystemen.

Nadere informatie

Certificering HR Professional

Certificering HR Professional Certificering HR Professional Certificering HR Professional Het personeelsmanagement kenmerkt zich door een grote mate van diversiteit, in de diepte en de breedte. De inhoud van het personeelsmanagement

Nadere informatie

Jurist. Doel. Context

Jurist. Doel. Context Jurist Doel Adviseren over en behartigen van juridische (beleids)zaken, alsmede opstellen en toetsen van juridische documenten, binnen de kaders van de Nederlandse en Europese wet- en regelgeving, beroepscodes

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair)

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Groot Hoogwaak levert een professionele bijdrage aan het aanbod van woon-, zorg-, en welzijnsvoorzieningen voor ouderen in Noordwijk. Dit aanbod

Nadere informatie

Beleidsmedewerker Onderwijs

Beleidsmedewerker Onderwijs Horizon College Beleidsmedewerker Onderwijs Sector BMO Alkmaar C70) Afdeling Communicatie en Onderwijs (C&O) Contract: Vervanging wegens zwangerschapsverlof Periode: 1 mei 2015 tot 1 oktober 2015 Omvang:

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020

Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Academie voor Verpleegkunde Bachelor Nursing 2020 Aanleiding nieuw Beroepsprofiel Zorg met ingang van 2020 Grote fragmentatie van de zorg, beroepen en opleidingen (Kaljouw, 2015). meer dan 2400 verschillende

Nadere informatie

(Her)ijking kerncompetenties van de Sociaal Juridische Dienstverlener

(Her)ijking kerncompetenties van de Sociaal Juridische Dienstverlener (Her)ijking kerncompetenties van de Sociaal Juridische Dienstverlener Landelijk Opleidingsoverleg Sociaal Juridische Dienstverlening Februari 2008 1 1. Inleiding en aanleiding In 2006 en 2007 zijn de afzonderlijke

Nadere informatie

Wanneer is onderzoek goed: de kwaliteitscriteria

Wanneer is onderzoek goed: de kwaliteitscriteria Management, finance en recht Wanneer is onderzoek goed: de kwaliteitscriteria De verwarring voorbij Naar hernieuwd zelfvertrouwen Congres Praktijkgericht onderzoek in het HBO Amersfoort, 11 december 2012

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Geschiedenis Zorg Academie Leiden

Geschiedenis Zorg Academie Leiden Doorlopende leerweg Programma Inleiding Geschiedenis ZAL Toelichting project niveau 4 5 Waarderingsonderlegger Competentiekaart (uitleg en werkwijze) Huidige situatie Vraagstukken Afronding Geschiedenis

Nadere informatie

Arbo- en Milieudeskundige

Arbo- en Milieudeskundige Arbo- en Milieudeskundige Doel Ontwikkelen van beleid, adviseren, ondersteunen en begeleiden van management, medewerkers en studenten, alsmede bijdragen aan de handhaving van wet- en regelgeving, binnen

Nadere informatie

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut Opleidingsmanager Doel Ontwikkelen van programma( s) van wetenschappenlijk onderwijs en (laten) uitvoeren en organiseren van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande van een faculteitsplan

Nadere informatie

Domeincompetenties en Illustraties Law (versie december 2005)

Domeincompetenties en Illustraties Law (versie december 2005) Domeincompetenties en Illustraties Law (versie december 2005) HBO-raad, vereniging van hogescholen (www.hbo-raad.nl) December 2005 Het copyright geldt voor activiteiten met commercieel gebruik. Wanneer

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Externe toezichthouders bij examens Inhoudsopgave 1. Positie en benoeming externe toezichthouders... 3 2. Taak externe toezichthouder

Nadere informatie

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider.

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider. Competentieprofiel MZ Opleider Dit is een verkorte versie van het document dat is vastgesteld door de ledenvergaderingen van BVMP en BVMZ. In de volledige versie zijn enkele bijlagen toegevoegd, deze worden

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL ADJUNCT-DIRECTEUR JURIDISCHE HOGESCHOOL AVANS-FONTYS

FUNCTIEPROFIEL ADJUNCT-DIRECTEUR JURIDISCHE HOGESCHOOL AVANS-FONTYS FUNCTIEPROFIEL ADJUNCT-DIRECTEUR JURIDISCHE HOGESCHOOL AVANS-FONTYS Inhoudsopgave 1 Juridische Hogeschool Avans-Fontys 3 Missie 3 Visie 3 De structuur 3 De thema s 3 2 Adjunct-directeur 4 Plaats in de

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 maart 2009 en laatstelijk gewijzigd in 2014. 1. Doel profielschets 1.1 Het doel van deze profielschets is om uitgangspunten

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Competentieprofiel kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Generieke Competenties... 2 Affiniteit met kaderlidmaatschap... 2 Sociale vaardigheden... 2 Communicatie... 2 Lerend vermogen... 3 Initiatiefrijk... 3

Nadere informatie

Factsheet Competenties Ambtenaren

Factsheet Competenties Ambtenaren i-thorbecke Factsheet Competenties Ambtenaren Competenties van gemeenteambtenaren - nu en in de toekomst kennis en bedrijf Gemeenten werken steeds meer integraal en probleemgestuurd aan maatschappelijke

Nadere informatie

Afstuderen. AOD Handleiding. Collegejaar 2013-2014. Semester 1

Afstuderen. AOD Handleiding. Collegejaar 2013-2014. Semester 1 Afstuderen AOD Handleiding Collegejaar 2013-2014 Semester 1 Belangrijke informatie voor studenten die een afstudeeropdracht (gaan) uitvoeren, docentbegeleiders, tweede lezers, en praktijkbegeleiders HBO-RECHTEN

Nadere informatie

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Doktersassistent Crebo 23180

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Doktersassistent Crebo 23180 Body of Knowledge Kwalificatiedossier Doktersassistent Crebo 23180 Werkversie 2016-2017 1/8 BoK Doktersassistent Inhoud Voorwoord... 3 1. Basis beroepsspecifiek en profiel... 5 1.1 Anatomie/ fysiologie

Nadere informatie

Beroepscode Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking

Beroepscode Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking Beroepscode Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking 1 VOORWOORD Met trots presenteert de Beroepsvereniging van cliëntondersteuners voor mensen met een beperking (BCMB) de

Nadere informatie

Leraar basisonderwijs LB

Leraar basisonderwijs LB Leraar basisonderwijs LB Functiewaardering: 43343 43333 43 33 Salarisschaal: LB Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en bedrijfsvoeringsondersteunende werkzaamheden, overdragen

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Verordening op de bezwaarschriften SNN

Verordening op de bezwaarschriften SNN Verordening op de bezwaarschriften SNN (geconsolideerde versie, geldend vanaf 21-6-2007) Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie provincie Drenthe Officiële naam regeling Verordening op de bezwaarschriften

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Algemene Marketing Code A5 Lestijden 160 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Horizontaal toezicht. Samenwerken vanuit vertrouwen

Horizontaal toezicht. Samenwerken vanuit vertrouwen Horizontaal toezicht Samenwerken vanuit vertrouwen 12345 "Bij gaat het om wederzijds vertrouwen tussen belastingplichtige en Belastingdienst, het scherper naar elkaar aangeven wat ieders verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Landelijk Opleidingscompetentieprofiel. Master Physician Assistant

Landelijk Opleidingscompetentieprofiel. Master Physician Assistant Landelijk Opleidingscompetentieprofiel Master Physician Assistant Dit Landelijk Opleidingscompetentieprofiel van de Physician Assistant is tot stand gekomen door samenwerking tussen de 5 PA opleidingen

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

K l a c h t e n r e g e l i n g e x t e r n e b e l a n g h e b b e n d e n

K l a c h t e n r e g e l i n g e x t e r n e b e l a n g h e b b e n d e n K l a c h t e n r e g e l i n g e x t e r n e b e l a n g h e b b e n d e n Onderwerp Klachtenregeling externe belanghebbenden Rijn IJssel Kenmerk 13-0771 Aan College van Bestuur Opstellers Else Bremer

Nadere informatie

4 Segment 3: werken aan ontwikkeling van het beroep 51 4.1 Competentie 9: innoveren 51 4.2 Competentie 10: deskundigheid bevorderen 55

4 Segment 3: werken aan ontwikkeling van het beroep 51 4.1 Competentie 9: innoveren 51 4.2 Competentie 10: deskundigheid bevorderen 55 Inhoud 1 Het ontwerpproces 9 1.1 Aanleiding 9 1.2 De opdrachtformulering 10 1.3 Beroepscompetenties: het ontwerpproces 10 1.4 Tijdpad 13 1.5 Indeling en opbouw van segmenten 14 2 Segment 1: werken met

Nadere informatie

Beoordelen in het HBO

Beoordelen in het HBO Beoordelen in het HBO Eef Nijhuis Saxion Joke van der Meer HAN RIZO 12 maart 2013 Competentiegericht leren Competenties bepalen de inhoud van leren en toetsen Leren en beoordeling zijn gericht op effectief

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 3 88 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 304 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PROFIEL Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, oktober 2014 Organisatie & context

Nadere informatie

Opleidingskunde,Training & Human Development

Opleidingskunde,Training & Human Development Opleidingskunde, Deze flyer over praktijkleren bij de bacheloropleiding Opleidingskunde beschrijft informatie over de volgende onderwerpen: Inhoud: 1. Het beroep 2. Deskundigheidsbevordering van medewerkers

Nadere informatie

Trends en Ontwikkelingen in HBO Onderwijs

Trends en Ontwikkelingen in HBO Onderwijs Trends en Ontwikkelingen in HBO Onderwijs Saxion Security Management Apeldoorn Rob van Nuland MSec Ontwerp, kwaliteit, continuïteit Waarom Security? De overheid trekt zich steeds meer terug. Bedrijven

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Gedurende de opleiding werken de studenten in de praktijk aan praktijkopdrachten. Een schooljaar

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Sector: ESB&I Gevalideerd door: de paritaire commissie ECABO Vaststellingsdatum: 7 oktober 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.16 1 Inleiding

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Uniting Expertise, Accelerating Ambitions. Focus op uw kernactiviteiten. Dankzij onze brede juridische expertise.

Uniting Expertise, Accelerating Ambitions. Focus op uw kernactiviteiten. Dankzij onze brede juridische expertise. Uniting Expertise, Accelerating Ambitions Focus op uw kernactiviteiten. Dankzij onze brede juridische expertise. U wilt zich focussen op uw core business. Daarom nemen wij u juridisch werk uit handen.

Nadere informatie

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam m a o r nederlands - v/aamse accreditatieorganisatie es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam datum

Nadere informatie

Medewerker bureau buitenland

Medewerker bureau buitenland Medewerker bureau buitenland Doel Ontwikkelen en beheren van mobiliteit- en beurzenprogramma s en samenwerkingsverbanden met andere onderwijsinstellingen op het gebied van uitwisseling en/of ontwikkelingssamenwerking,

Nadere informatie

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus)

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) De Eerst Verantwoordelijke Verzorgende (EVV er) is onmisbaar in de zorg en u wilt uw EVV er de juiste kennis en vaardigheden meegeven.

Nadere informatie

Een bezwaarschrift dient u in als u het niet eens bent met een besluit van de gemeente.

Een bezwaarschrift dient u in als u het niet eens bent met een besluit van de gemeente. 1 INLEIDING Wie het niet eens is met een besluit van de gemeente kan in veel gevallen een bezwaarschrift indienen. De bezwaarschriftencommissie bekijkt de zaak en adviseert de gemeente. In deze brochure

Nadere informatie

F U N C T I E P R O F I E L

F U N C T I E P R O F I E L F U N C T I E P R O F I E L I. I D E N T I F I C A T I E G E G E V E N S Functiebenaming Weddeschaal Graad Directie - dep - dienst Functiefamilie maatschappelijk werker Sociale Dienst B1-B2-B3 maatschappelijk

Nadere informatie

Competentieprofiel Afstudeerscriptiebegeleider Praktijkopleiding RA

Competentieprofiel Afstudeerscriptiebegeleider Praktijkopleiding RA Competentieprofiel Praktijkopleiding RA rapport Competentieprofiel. pagina 2 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 Leeswijzer... 5 2. Competentieprofiel... 6 Colofon... 6 Beroepsbeschrijving... 6 Beschrijving

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Management & Organisatie Code C2 Lestijden 60 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PROFIEL Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, november 2015 Organisatie & context Het

Nadere informatie

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling

Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wie zijn wij? Patrick van den Bosch Expert Kwaliteitszorg Patrick.vandenbosch@vluhr.be Nieuw accreditatiestelsel: de opleidingsbeoordeling Wouter Teerlinck Expert Kwaliteitszorg Wouter.teerlinck@vluhr.be

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Supplement f. Functie procesmanager multidisciplinair oefenen Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 3 sub f Besluit personeel

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Juridisch medewerker openbaar bestuur

MBO-beroep in beeld. Juridisch medewerker openbaar bestuur MBO-beroep in beeld Juridisch medewerker openbaar bestuur mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk

De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk Op de HBOV van de Hogeschool Leiden wordt sinds het studiejaar 2013-2014 gewerkt met CBP s, Competentie Beoordelingen in de Praktijk. Gedachte hierachter is, dat

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER ERKENNINGSAANVRAAG VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING

BEOORDELINGSKADER ERKENNINGSAANVRAAG VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING BEOORDELINGSKADER ERKENNINGSAANVRAAG VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING Toelichting bij het gebruik van het beoordelingskader: Het beoordelingskader is een werkdocument voor opleidingscommissies om zo op

Nadere informatie

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014 FUNCTIEDOCUMENT CONTEXT De afdeling Planning & Control richt zich op de effectieve en efficiënte uitvoering van planning & controlcyclus governance, financiering & treasury en risicomanagement. De medewerker

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Sociaal-Cultureel werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40

Nadere informatie

P&O-adviseur. Context. Doel

P&O-adviseur. Context. Doel P&O-adviseur Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en/of de uitvoering van het personeel- en organisatiebeleid voor faculteit(en), dienst(en) of de instelling, binnen de kaders van, wettelijke bepalingen

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie In deze informatie-set vindt u voorbeelden van documenten en profielen die door Wmo Adviesraden zijn gebruikt in het Plan van aanpak bij de omvorming naar een brede Adviesraad Sociaal Domein of Participatieraad.

Nadere informatie

Junior medewerker Bezwaar en Beroep

Junior medewerker Bezwaar en Beroep Kennis van de Overheid Junior medewerker Bezwaar en Beroep Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

HANDLEIDING PRAKTIJKVERSLAG HOOFDFASE HBO-RECHTEN - PKVII

HANDLEIDING PRAKTIJKVERSLAG HOOFDFASE HBO-RECHTEN - PKVII HANDLEIDING PRAKTIJKVERSLAG HOOFDFASE HBO-RECHTEN - PKVII Inleiding Een belangrijk onderdeel van de opleiding HBO-Rechten is het praktijkverslag (PKV II). Dit verslag is een beschrijving van jouw juridische

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

SAMENVATTING. 105800 - Bezwaar tegen de waardering als Docent B, schaal 10; HBO

SAMENVATTING. 105800 - Bezwaar tegen de waardering als Docent B, schaal 10; HBO SAMENVATTING 105800 - Bezwaar tegen de waardering als Docent B, schaal 10; HBO Partijen zijn verdeeld over: A. De aard van de werkzaamheden van bezwaarde op de resultaatgebieden: 1. Optreden als expert/inhoudsdeskundige,

Nadere informatie