Principes voor goed toezicht, dilemma s en pijnpunten; via regalis of via dolorosa?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Principes voor goed toezicht, dilemma s en pijnpunten; via regalis of via dolorosa?"

Transcriptie

1 Principes voor goed toezicht, dilemma s en pijnpunten; via regalis of via dolorosa? Congres: toezichthouden in de toekomst mei 2015 Dick Ruimschotel, directeur CMC en T11 Company Het boek: wat is goed toezicht? De enquête: top 3 dilemma s en pijnpunten Oplossingsrichtingen in samenspraak Wat voor toezichthouder bent u?

2 Achtergrond DR Opleiding: recht, sociale wetenschappen, filosofie; proefschrift: wat is een verklaring (sociale wetenschappen); 1987 Professioneel: 28 jaar in toezicht zowel universitair (EUR, VU, UVA, Florence) als onderzoeksinstituten (Veldkamp, Intomart, TG, AEF); strategie, risico-analyse, kennismanagement Huidige situatie: directeur CMC en T11 Company (1998); Projecten toezicht en opzetten en uitvoeren leergangen Goed Toezicht voor overheid en maatschappelijk organisaties start up Job Carousel (2014) voor verhoging van vrijwillige mobiliteit binnen en tussen grote organisaties (o.a. ministerie van EZ) senior lecturer onderzoeksmethoden PDO change management (VU) (2015) contact: boek en leergang:

3 1. Het boek Principes van goed toezicht: professionaliteit, democratie en good governance Deel I. Grondslagen, methodiek en strategie Deel II. Specifieke toezichtsgebieden in Nederland: overheid, semi-overheid, bedrijfsleven, samenleving Deel III. Democratisch toezicht: macht, toezicht en good governance

4 Goed hangt af van het soort toezicht dat men uitoefent nalevingstoezicht (compliance) risico toezicht kwaliteitstoezicht primair toezicht vs secundair toezicht: toezicht op toezicht intern toezicht vs extern toezicht systeemtoezicht, stelseltoezicht horizontaal en verticaal toezicht constructief toezicht, beleidstoezicht, collegiaal toezicht

5 Soorten toezicht: horizontaal en verticaal toezicht internationale overheden (EU en VN) internationale regelingen sector, sectorcode, sectoraal toezicht accountants andere adviseurs zoals banken (potentiële) leveranciers overheid, wetgeving, minister; overheidsbeleid parlement, Rekenkamer samenleving wettelijke regelingen richting organisaties externe toezichthouder vanuit overheid (clusters A-D) organisatie, beleid (RvB) interne toezichthouders (internal audit, risk en compliance manager e.d.) interne organisatie: werknemers wettelijke regelingen over RvB, RvC en AVA (BW) beurstoezicht, ondernemingskamer intern toezicht aandeelhouder, toezichthouder op beleid (RvC, RvT) maatschappelijk toezicht klanten wettelijke regeling over beurs potentiele eigenaren eigenaar (AVA) samenleving burgers potentiële klanten

6 Wat is goed? Effectiviteit. Wat levert effectief toezicht op? Procedurele definitie: toezicht is goed als het een bepaalde methodiek, proces of procedure doorloopt. Wat is dan die procedure?

7 De Adequate Toezichtscyclus (ATC) fase 1. analyse fase 2. prioritering en strategie fase 3. uitvoering fase 4. evaluatie fase 1. analyse fase 2. prioritering en strategie incidentenan prioritering (van alyse doeleinden, probleeman problemen, alyse doelgroepen e.d.) risicoanalyse strategie nalevingsana tactiek lyse planning doelgroepan alyse fase 3. uitvoering projectmatige uitvoering preventieve en reactieve uitvoering standaarduitvoer ing en maatwerk fase 4. evaluatie meting, monitoring, evaluatie (van interventies, output, effecten, beleid) feedback aan management feedback aan andere stakeholders

8 Principes en criteria voor adequaat toezicht - en voor falend toezicht: werking 1. Taakanalyse 1a. probleemanalyse Zorg voor inzicht in problemen, (non- )compliance en risico s. 1b. risico governance Zorg tussen stakeholders en adviseurs voor uitwisseling van informatie over risico s. 1c. prioritering Pas een overzichtelijke methode van prioritering toe qua toezichtsobjecten. 2. Strategie 2a. strategie gepland Stel op basis van de uitkomsten van de taakanalyse een strategie op, gebruikmakend van alle mogelijke methoden en instrumenten. 3. Uitvoering 3a. uitvoering Voer de geplande strategie uit. 3b. open uitvoering Blijf op een algemene manier alert voor signalen. 3c reactie 4. Evaluatie 4. monitoring en evaluatie Reageer adequaat op onverwachte zaken (signalen, risico s). Evalueer periodiek, zowel intern als extern.

9 Volgen RvT/RvC de Adequate toezichtcyclus (ATC), Principes van Adequaat Toezicht (PAT)? Nee, meer horizontaal toezicht; ze volgen, evt. sturen en beoordelen, het beleid en het toezicht van de RvB Volgt de RvB dan de ATC? Vaak wel, soms niet. Als de RvB of de RvT de maat wordt genomen (door zichzelf of door inspectie of Onderzoeksraad voor Veiligheid, dan hanteert die wel de ATC.

10 2. De enquête: Clusters Principes: hoe doe ik het goede, doe ik het goed? Bronnen en criteria: hoe weet ik dat ik het goed doe? Dilemma s: welke moeilijke, (quasi)strijdige keuzen of spanningen Problemen en pijnpunten: waar heb ik last van Evaluaties: van hoofdactoren en aspecten Verschil tussen dilemma s en probleem/pijnpunten!

11 Basisuitkomsten Clusters Gemiddelde Min-Max Spreiding Principes 4 3,1 4,5 Bronnen-criteria 3,8 3,0-4,4 Dilemma s 2,4 1,9-2,7 Probleem- & pijnputen 2,2 1,6-2,8

12 Oftewel We weten hoe we het moeten doen (principes en criteria) en de lijdensdruk is niet te hoog (dilemma s en problemenpijnpunten)!

13 Basisuitkomsten 2 gemiddelde zekerheid Hoe goed doet de RvT het? 7,4 8 Hoe goed doet u het in de RvT? 7,4 7,8 Hoe goed doet de RvB/directie het? 7,7 8,1 Hoe goed doet de voorzitter van de RvB/directie het? 7,7 8,2

14 Cluster 1. Principes: hoe doe ik het goede en hoe doe ik het goed? overall Ss onderwijs DS onderwijs DS zorg Zorg voor een goede RvB/directie. Wees onafhankelijk, kritisch en constructief in het eigen oordeel. Vraag door totdat je de relevante problemen inziet en de te maken keuzes overziet Bereid vergaderingen goed voor en wees alert tijdens vergaderingen. 4,54 Zorg dat er een goed systeem is van monitoring, meldingen, signalen waardoor je steeds goed weet in hoeverre je als organisatie op de goede/verkeerde weg zit. 4,48 Wees onafhankelijk, kritisch en constructief in het eigen oordeel. Vraag door totdat je de relevante problemen inziet en de te maken keuzes overziet 4,44 Zorg voor een goede RvB/directie. Zorg voor een goede RvB/directie. Werk goed samen in de RvT en werk goed samen met de RvB/directie. Wees onafhankelijk, kritisch en constructief in het eigen oordeel. Vraag door totdat je de relevante problemen inziet en de te maken keuzes overziet 4,6 Zorg voor een goede RvB/directie. 4,5 Bereid vergaderingen goed voor en wees alert tijdens vergaderingen. 4,4 Zorg dat de RvB op grond van een probleem- en risico- analyse van de organisatie en de omgeving een strategie heeft (doel, middelen, uitvoering, evaluatie). 4,9 4,7 4,6

15 Cluster 2. bronnen/criteria: hoe weet ik dat ik het goed doe? Overall SS Onderwijs DS Onderwijs DS Zorg zelfevalua(e van de RvT 4,5 zelfevalua(e van de RvT 4,4 B_zelfevalua(e van de RvT 4,6 B_zelfevalua(e van de RvT 4, 6 goede procesgang van vergaderingen: voorbereiding, uitvoering, rap- portage, follow up 4,2 goede procesgang van vergaderingen: voorbereiding, uitvoering, rappor- tage, follow up 4,3 B_feedback van de RvB/ direc(e 4,3 B_feedback van externe stake- holders (klanten/ cliënten en/of subsidiegevers) 4, 3 B_feedback van de RvB/direc(e 4,1 feedback van de RvB/ direc(e 4,1 goede procesgang van vergaderingen: voorbereiding, uitvoering, rappor- tage, follow up 4,1 goede procesgang van vergaderingen: voorbereiding, uitvoering, rappor- tage, follow up 4, 2

16 Cluster 3. Dilemma: tegenspraken, spanningen, keuzen Overall 134 Ss Onderwijs 44 DS Zorg 16 risico's voorkomen of juist risico's nemen. 2,7 (1) de ambitie om een maatschappelijke missie te vervullen vs. de moeilijkheid om hier operationeel zicht 2,5 risico's voorkomen of (1) juist risico's nemen. 2,9 (1) afstand houden en betrokkenheid de ambitie om een maatschappelijke missie te vervullen vs. de moeilijkheid om hier operationeel zicht en greep op te hebben informatievoorziening intern en extern 2,6 (2) 2,6 (3) 2,5 (4) en greep op te hebben afstand houden en betrokkenheid D- risico's voorkomen of juist risico's nemen. informatievoorziening intern en extern 2,5 (2) 2,5 (3) 2,4 (4) de ambitie om een maatschappelijke missie te vervullen vs. de moeilijkheid om hier operationeel zicht en greep op te hebben informatievoorziening intern en extern D- afstand houden en betrokkenheid 2,8 (2) 2,6 (3) 2,3 (6)

17 Cluster 4. Probleem- en pijnpunten: wat is problematisch; waar heeft de toezichthouder last van? Overall 134 Onderwijs (SS) 44 Zorg (DS) 16 2,7 bemoeienis van de 2,6 moeilijke tijden voor (1) overheid en/of (1) de hele sector bemoeienis van de overheid en/of overheids- inspecties moeilijke tijden voor de hele sector onduidelijkheid over de effectiviteit van het toezicht (wanneer doe je het goed?) PP_afhankelijkhei d van bestuurder voor informatie 2,6 (2) 2,5 (3) 2,5 (4) overheidsinspecties afhankelijkheid van bestuurder voor informatie PP_onduidelijkheid over de effectiviteit van het toezicht (wanneer doe je het goed?) PP_moeilijke tijden voor de hele sector 2,5 (2) 2,3 (3) 2,2 (4) bemoeienis van de overheid en/of overheidsinspecties PP_afhankelijkheid van bestuurder voor informatie PP_onduidelijkheid over de effectiviteit van het toezicht (wanneer doe je het goed?) 3 (1) 2,6 (2) 2,5 (3) 2,3 (4)

18 Cluster 5. Evaluatie: actoren en aspecten

19 Algemene waardering voor verschillende aspecten en actoren RvT Positionering de helderheid van de verantwoordelijkheden of functies die de RvT heeft op grond van statuten of formele afspraken Tussen positionering en werking in de helderheid, geldigheid en toepasbaarheid van het beoordelingsframe Werking de toegankelijkheid, omvang en kwaliteit van de informatie die u uit andere bronnen ontvangt Waardering gemid. Zeker- heid 8,2 8,4 7,0 7,5 6,8 7,7 zelfstandig vergaren van informatie door de RvT 6,5 7,7 de openheid van de organisatie naar de RvT 7,5 7,8 De pro- activiteit van de RvT, d.w.z. de mate waarin ze zaken anticipeert, ontwikkelingen vroeg signaleren en problemen preventief willen oplossen 7,0 7,7 de voorspelbaarheid en consistentie van de oordelen van de RvT (grote voorspelbaarheid en consistent is goed) 7,5 7,8 de aard en omvang van interventie- mogelijkheden 7,2 7,7 de responsiviteit en het leervermogen de RvT 7,4 7,8

20 Algemene waardering voor verschillende aspecten en actoren RvB de kwaliteit van de informatie die u ontvangt van de RvB/ directie de responsiviteit en het leervermogen van de RvB en de organisatie Organisatie de cultuur van de organisatie, d.w.z. de mate waarin de hele organisatie committed is aan de missie en functie van de organisatie de mate waarin het management van de organisatie in algemene zin 'in control' is. de mate waarin de organisatie een adequaat antwoord op (problemen in) haar maatschappelijke omgeving weet te formuleren Waardering gemid. Zeker- heid 7,5 8,0 7,3 7,8 7,4 7,7 7,4 7,8 7,3 7,8 Algemene waarderingen de samenwerking met de voorzitter van de RvB 7,9 8,3 de samenwerking met de RvB in zijn geheel 7,9 8,2 het vertrouwen in de voorzitter van de RvB 8,0 8,3 het vertrouwen in de RvB 7,9 8,2

21 Enkele conclusies en aanbevelingen Belangrijkste principes en bronnen zijn mensgericht (dus available/beschikbaar). Naar eigen maatstaven zou men het dus makkelijk goed moeten doen. Maar 1 van de grootste probleem- en pijnpunten is zicht krijgen op de eigen effectiviteit (doen we het goed) en afhankelijkheid van informatie van het bestuur. Dat wringt; men voelt dat hier een probleem ligt. Zie ook dilemma van nabijheid en afstand houden met bestuur. (verschil tussen cogn. en emot.) Probleem- en pijnpunten vooral extern, last van overheid en slechte tijden voor de sector; fijn en jammer tegelijk. Dilemma: risico s voorkomen of juist risico s nemen

22 3. Oplossingsrichtingen in samenspraak Opzet: 1. kies favoriete dilemma dan wel probleem- of pijnpunt 2. loop de andere leden van uw groepje langs 3. wissel kaartjes en wissel uw oplossingsrichting uit 4. zeg daar evt. nog iets constructiefs of aardigs over 5. ga naar de volgende persoon 6. overpeins even wat iedereen tegen u gezegd heeft in relatie tot uw eigen oplossingsrichting Vraag: bent u er nu uit?

23 4. Typologie: intern (zelf) vs extern en cognitief vs emotioneel Aantal kenmerken: intern (zelf) vs extern emotioneel vs cognitief subjectief vs objectief vertrouwen vs controle inhoud, proces

24 De coördinaten van de : intern (zelf) vs extern en cognitief vs emotioneel intern (zelf) cognitief emotioneel extern (anderen)

25 Typologie: intern (zelf) vs extern en cognitief vs emotioneel GEOBJECTIVEERD denker INTERN/ZELF doener SUBJECTIEF COGNITIE/CONTROL INHOUD PROCES EMOTIE/VERTROUWEN OBJECTEIF toetser EXTERN/ANDER samenwerker INTER- SUBJECTIEF

26 DENKER cognitief TOETSER intern (zelf) extern (anderen) DOENER emotioneel SAMEN- WERKER

27 Typische mensen of typische nadruk GEOBJECTIVEERD denker professional adviseur compliance COGNITIE/ CONTROL kwaliteiten toetsingsframe feedback INTERN/ ZELF INHOUD visie, zelfvertrouwen overtuiging, gevoel SUBJECTIEF doener voorzitter actie EMOTIE/ VERTROUWEN accountant auditcommissie toetser OBJECTEIF processen, procedures, kengetallen PROCES EXTERN/ ANDER vertrouwen gevend, verbinding zoekend vrouwelijk lid van de RvT samenwerker INTER- SUBJECTIEF

28 GEOBJECTIVEERD DENKER: reflector, ideeënmens, begrips- en plichtsorientatie, macht en professionaliteit, kracht en kwaliteit feedback, leren, groeien (jullie) COGNITIE/ CONTROL controle, invloed, objectieve kwaliteiten, signalen (zij) corrector, feitenmens, proces oriëntatie TOETSER OBJECTIEF Monitor (specialist, afronder) Uitvoerder coordinator bron- onderzoeker Vormer (Plant) Groepswerker (zorgdrager) SUBJECTIEF DOENER: stimulator, zelfvertrouwen, wilsoriëntatie, macht en tegenmacht intuïtie, inzet, zelfvertrouwen, groei, openheid (ik) EMOTIE/ VERTROUWEN vertrouwen gevend, stimuleren (wij) faciltator, mensenmens, harmonie oriëntatie, stakeholders- oriëntatie, draagvlak, SAMEN WERKER: INTER- SUBJECTIEF

29 dimensies typen activiteiten (kern oriëntatie) management type argumenta tie wijze foucs systeem nadruk GEOBJECTIVEERD denker expliciterings- beoordelings- procedures ik begrijp het (niet); ik kan het niet beargumenteren quality management of performance management inhoud: argumentatie feedback, leren, groeien (jullie) INTERN/ ZELF human resource management (ik) inhoud: overtuiging intuïtie, inzet, zelfvertrouwen, groei, openheid beoordelingsframe kwaliteiten income en outcome COGNITIE doener SUBJECTIEF overtuigings=procedures het voelt (niet) goed, ik kan het (niet) rechtvaardigen missie EMOTIE toetsbare strategie throughput, processen, kengetallen toetsingsprocedures inhoud: Ik zie het (niet) goed, ik heb (te weinig) evidentie controller OBJECTEIF evidentie controle, invloed, objectieve kwaliteiten, kennis- management (zij) EXTERN/ ANDER cultuur, normen en waarden inhoud: convergentie vertrouwen gevend, stimuleren responsibility management (wij) gedeelde visie samenwerkings procedures we zitten(niet) op 1 lijn, er is (te weinig) convergentie samenwerker INTER- SUBJECTIEF

30 Conclusies en aanbevelingen Voorlopig: conceptuele typologie empirische typologie Typering van toezichthouders of typering van toezicht? Krijg uw eigen profiel. Van type (samenhangende kenmerken) en stijl naar typerende strategie Flexibele strategie afhankelijk van sector of groeimodel Balansmodel; model voor compenserende kwaliteiten: beter dan man/vrouw of jong/oud. Uit elkaar: u gaat steeds beter toezicht doen; wij hopen steeds beter te kunnen definiëren wat goed toezicht is. [uw type opgeplakt bij uitgang; kaartje in mandjes als door willen denken over oplossingsrichtingen]

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief.

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. In de Code van Commissie Peters De Veertig Aanbevelingen (juni 1997) staat in zeer algemene termen iets over risicobeheersing.

Nadere informatie

Januari 2011. Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties. Governance, Risk & Compliance

Januari 2011. Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties. Governance, Risk & Compliance Januari 2011 Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties - Governance, Risk & Compliance Agenda Bespreken ontwikkelingen Governance, Risk & Compliance Invloed op bestuurdersaansprakelijkheid

Nadere informatie

Profiel raad van toezicht Jeroen Bosch Ziekenhuis

Profiel raad van toezicht Jeroen Bosch Ziekenhuis BIJLAGE A Profiel raad van toezicht Jeroen Bosch Ziekenhuis Dit profiel is vastgesteld op 28 mei 2013 op grond van het bepaalde in artikel 3.1 van het reglement van de raad van toezicht. 1. Profiel raad

Nadere informatie

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005

Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank. K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Frequentiemodel Internal Audit Friesland Bank K.T. Kloosterman Leeuwarden, 31 mei 2005 Agenda 1) Algemeen Internal Audit 2) Waarom frequenteren van onderzoeken 3) Totstandkoming en inhoud Missie Internal

Nadere informatie

samenwerking regie verbonden partijen

samenwerking regie verbonden partijen Geacht raadslid, U bepaalt de hoofdlijnen van het beleid. U controleert het college. U vertegenwoordigt daarin de inwoners van Delft. Geen gemakkelijke taak. Vraagstukken zijn vaak niet binnen de eigen

Nadere informatie

PROFIELSCHETS RVC ALLIANDER N.V.

PROFIELSCHETS RVC ALLIANDER N.V. BIJLAGE B BIJ DE TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE EERSTE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS VAN ALLIANDER N.V. TE HOUDEN OP 12 MEI 2011 PROFIELSCHETS RVC ALLIANDER N.V. 1. OMVANG EN SAMENSTELLING

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

PAS conferentie 2015: Close the Gap Corporate Governance en Internal Audit

PAS conferentie 2015: Close the Gap Corporate Governance en Internal Audit PAS conferentie 2015: Close the Gap Corporate Governance en Internal Audit Van commissie Peters naar commissie Van Manen, een statusupdate PAS Conferentie 3 december 2015 Gefeliciteerd! PAS Conferentie

Nadere informatie

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers

Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm. Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Leiderschap in de nieuwe ISO 9001 / HKZ norm Door: Bartel Debbaut & Marly Dekkers Opdracht Inleiding Inleiding ISO als KMS 2 kanten HARDE KANT - Meten - Monitoring - Analyse - Evaluatie -. ZACHTE KANT

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort

FUNCTIEPROFIEL 1. ORGANISATIE. Noorderpoort FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Deskundigheid Noorderpoort Lid Raad van Toezicht Sociale domein 1. ORGANISATIE Noorderpoort Noorderpoort bereidt jongeren en volwassenen voor op hun rol in de

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance

Charco & Dique. De auditfunctie bij trustkantoren. Risk Management & Compliance De auditfunctie bij trustkantoren Trustkantoren zijn vanaf 1 januari 2015 verplicht om een auditfunctie in te voeren. In deze brochure geven wij een toelichting op de auditfunctie, een overzicht van alle

Nadere informatie

VRAGENLIJST LERENDE ORGANISATIE (op basis van Nelson & Burns) 1

VRAGENLIJST LERENDE ORGANISATIE (op basis van Nelson & Burns) 1 VRAGENLIJST LERENDE ORGANISATIE (op basis van Nelson & Burns) 1 Onderstaande diagnostische vragenlijst bestaat uit 12 items. De score geeft weer in welke mate uw organisatie reactief, responsief, pro-actief

Nadere informatie

Handhaven Veiligheidscultuur Bevindingen en Dilemma s. Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD

Handhaven Veiligheidscultuur Bevindingen en Dilemma s. Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD Bevindingen en Dilemma s Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD 1 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? - Wat merk je ervan? Quick Scan Veiligheidscultuur bij 14 BRZO-bedrijven: werkwijze

Nadere informatie

RvC-verslagen geven weinig inzicht

RvC-verslagen geven weinig inzicht RvC-verslagen geven weinig inzicht Erasmus Universiteit Rotterdam September 2010 Dr. Mijntje Lückerath-Rovers Drs. Margot Scheltema contact: luckerath@frg.eur.nl Het onderzoek Ondernemingen : Van 60 ondernemingen

Nadere informatie

Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven

Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven 0 Prof. Dr Gerard I.J.M. Zwetsloot Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven Professor dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot 1 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? Wat merk je ervan? Werkwijze

Nadere informatie

BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 2 1. VU BWI Bedrijfscase. Cursus Project management deel 2

BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 2 1. VU BWI Bedrijfscase. Cursus Project management deel 2 BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 2 1 VU BWI Bedrijfscase Cursus Project management deel 2 April 2011 Henk Magré Programma Korte terugblik Projectplan en Communicatie (theorie) Werkgroepjes (jullie

Nadere informatie

De Authentieke en Effectieve Commissaris- Speciale Curaçao editie

De Authentieke en Effectieve Commissaris- Speciale Curaçao editie De Authentieke en Effectieve Commissaris- Speciale Curaçao editie 2014 Governance University en de University of the Dutch Caribbean (UDC) organiseren van 28 april 2014 t/m 2 mei 2014 (Week 18) opnieuw

Nadere informatie

Intern toezicht in het onderwijs. 10-12 juni 2014 Judith Wintgens en Peter Brouns

Intern toezicht in het onderwijs. 10-12 juni 2014 Judith Wintgens en Peter Brouns Intern toezicht in het onderwijs 10-12 juni 2014 Judith Wintgens en Peter Brouns 1 Verscherpte aandacht voor good governance in de (semi)publieke sector 2 Raad van toezicht Wettelijke instelling RvT en

Nadere informatie

Intern Toezicht Het team en de spelers

Intern Toezicht Het team en de spelers Intern Toezicht Het team en de spelers CRITERIA voor goed intern toezicht in woningcorporaties 2009 Aanleiding De VTW brengt in deze notitie de belangrijkste criteria voor een goed intern toezichthoudend

Nadere informatie

TOEZICHT BIJ MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Een bewerkelijk werkje

TOEZICHT BIJ MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Een bewerkelijk werkje TOEZICHT BIJ MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Een bewerkelijk werkje 4 juli 2011 Bijeenkomst KPMG door Marry de Gaay Fortman Partner HouthoffBuruma m.fortman@houthoff.com Tel: 020 6056365 Toezicht bij maatschappelijke

Nadere informatie

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling editie 2011 Leiderschap zit vol met paradoxen. De tegenstelling tussen betrokkenheid en distantie, tussen innovatie en behoudendheid,

Nadere informatie

MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Aruba (19 de editie)

MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Aruba (19 de editie) MASTERCLASS Professionaliseringsprogramma De Authentieke en Effectieve Commissaris Aruba (19 de editie) Een praktisch professionaliseringsprogramma voor register accountants (RA/AA), commissarissen en

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

1 Inleiding risicomanagement (1)

1 Inleiding risicomanagement (1) Inleiding risicomanagement () De afgelopen 25 jaar gaan de geschiedenis in als de periode waarin Westerse overheden, banken, bedrijven en particulieren grotere risico s zijn gaan nemen. In 2008 zijn, door

Nadere informatie

twee nieuwe leden waaronder een beoogd voorzitter

twee nieuwe leden waaronder een beoogd voorzitter Vacature twee leden Raad van Toezicht waaronder een beoogd voorzitter Stichting Voortgezet Vrijeschool Onderwijs Noord-Holland De Stichting De Stichting Voortgezet Vrijeschool Onderwijs Noord-Holland (SVVONH),

Nadere informatie

Hans de Jonge 29 oktober2009

Hans de Jonge 29 oktober2009 Hans de Jonge 29 oktober2009 Strategische doelen Rendement Risico s Monitoring en verantwoording Risico- en lifecycle management Veroudering & lifecycle Besluitvorming en prioritering Operationele werkzaamheden

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Dag van het Commissariaat 2015

Dag van het Commissariaat 2015 Dag van het Commissariaat 2015 Corporate Governance en de rol van de commissaris op Aruba. Jossy Laclé 22 januari 2015 Wat is Corporate Governance Corporate Governance Curaçao Corporate Governance Aruba

Nadere informatie

Factsheet Rol van gemeenten en inspecties in het kader van toezicht

Factsheet Rol van gemeenten en inspecties in het kader van toezicht Factsheet Rol van gemeenten en inspecties in het kader van toezicht Ter voorbereiding op de Cursus crisismanagement tijdens de tweedaagse van de subcommissie Jeugd op 29 oktober 2014 geven we hier een

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

Implementatie Code Banken

Implementatie Code Banken Implementatie Code Banken Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bngbank.nl BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag, KvK-nummer

Nadere informatie

Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties. Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders

Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties. Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties Het programmamanagement

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

BEST PRACTICES VOOR DE ZELFEVALUATIE VAN UW RVC

BEST PRACTICES VOOR DE ZELFEVALUATIE VAN UW RVC Improve your boardroom performance BEST PRACTICES VOOR DE ZELFEVALUATIE VAN UW RVC Als lid van de raad van commissarissen wilt u actief een bijdrage leveren aan het succes van uw organisatie. U en uw collega

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK

Informatievoorziening en omgaan met stakeholders. maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Informatievoorziening en omgaan met stakeholders maart 2013 regiobijeenkomst NVTK Programma Kennismaking- specifieke vragen Informatievoorziening en omgaan met stakeholders Lichte maaltijd Risicofactoren

Nadere informatie

bedrijfsfunctie Harm Cammel

bedrijfsfunctie Harm Cammel Legal als geïntegreerde bedrijfsfunctie Harm Cammel Legal als Business functie Observatie 1. Door veranderende klantbehoefte verandert (een deel van) de Legal functie van ad hoc en vak gedreven naar continu

Nadere informatie

Alles onder controle met pro

Alles onder controle met pro WET EN REGELGEVING Drs. S. van der Smissen (svandersmissen@deloitte.nl). Drs. W. Bertoen (wbertoen@deloitte.nl), management consultants Deloitte, adviesgroep Finance & Control te Utrecht. Toezicht houden

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

ONDERWIJSPR1MAIR. Gemeente Montfoort T.a.v. de leden van de Raad Kasteelplein 5 3417 JG MONTFOORT 03 sep 2015/1101

ONDERWIJSPR1MAIR. Gemeente Montfoort T.a.v. de leden van de Raad Kasteelplein 5 3417 JG MONTFOORT 03 sep 2015/1101 ONDERWIJSPR1MAIR Gemeente Montfoort T.a.v. de leden van de Raad Kasteelplein 5 3417 JG MONTFOORT 03 sep 2015/1101 Bergambacht, 31 augustus 2015 Betreft: verzoek tot herbenoeming lid Raad van Toezicht Geachte

Nadere informatie

governance code kinderopvang preambule

governance code kinderopvang preambule governance code kinderopvang preambule Commissie Governance Kinderopvang in opdracht van NVTK en bdko Utrecht, oktober 2009 11 PREAMBULE Achtergrond Kinderopvangorganisaties zijn private ondernemingen

Nadere informatie

Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht. Ervaringen Horizontaal Toezicht, de visie van de zorgverzekeraar

Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht. Ervaringen Horizontaal Toezicht, de visie van de zorgverzekeraar www.pwc.nl Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Ervaringen Horizontaal Toezicht, de visie van de zorgverzekeraar Stijn Euverman () Bas Winkels (Menzis) Toenemende spanning tussen

Nadere informatie

VERNIEUWEND SAMENWERKEN

VERNIEUWEND SAMENWERKEN VERNIEUWEND SAMENWERKEN Samen vernieuwen we de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden 12 PUNTEN VOOR VERNIEUWEND SAMENWERKEN Beter samenwerken betekent veranderen. Maar hoe doe je dat? In deze

Nadere informatie

Effectief toezicht op cultuur en gedrag

Effectief toezicht op cultuur en gedrag Spotlight Effectief toezicht op cultuur en gedrag Steven van Agt - Risk & Compliance, Advisory Joukje Janssen - Sustainability & Responsible Governance, Assurance Laura de Kruijs - Risk & Compliance, Advisory

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. Lid Raad van Toezicht, portefeuille Financiën, Lid Raad van Toezicht, portefeuille Onderwijs (-kwaliteit)

FUNCTIEPROFIEL. Lid Raad van Toezicht, portefeuille Financiën, Lid Raad van Toezicht, portefeuille Onderwijs (-kwaliteit) FUNCTIEPROFIEL Functies: Lid Raad van Toezicht, portefeuille Financiën, Lid Raad van Toezicht, portefeuille Onderwijs (-kwaliteit) 1. ORGANISATIEBESCHRIJVING De Meerwegen scholengroep is een christelijke

Nadere informatie

Reputatiemanagement strategie crises. Reputatie management waarom? Voortbestaan van het bedrijf in het geding. Henk Willem Gelderblom

Reputatiemanagement strategie crises. Reputatie management waarom? Voortbestaan van het bedrijf in het geding. Henk Willem Gelderblom Reputatiemanagement strategie crises Reputatie management waarom? Voortbestaan van het bedrijf in het geding Henk Willem Gelderblom 1 definitie Beheren en beheersen van de goede naam van een bedrijf ter

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

Diepte sessie Raad van Toezichtmodel Passend onderwijs 3-12-2015 Harry Nijkamp

Diepte sessie Raad van Toezichtmodel Passend onderwijs 3-12-2015 Harry Nijkamp NijkampConsult Diepte sessie Raad van Toezichtmodel Passend onderwijs 3-12-2015 Harry Nijkamp 2 Kennismaking Wat gaan we doen? Inzoomen op RvT-model Wat willen we graag bespreken? Dilemma s bespreken Voor-en

Nadere informatie

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink Workshop Pensioenfondsen Gert Demmink 13 november 2012 Integere Bedrijfsvoering Integere bedrijfsvoering; Bas Jennen Bestuurderstoetsingen; Juliette van Doorn Integere bedrijfsvoering, beleid & uitbesteding

Nadere informatie

Governance en de rol van de RvT. 8 mei 2013. Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU

Governance en de rol van de RvT. 8 mei 2013. Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU Het Zijlstra Center for Public Control and Governance Vrije Universiteit Amsterdam Governance en de rol van de RvT 8 mei 2013 Prof. dr. J. Bossert Zijlstra Center VU Inhoudsopgave Doen we het goed? Doen

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Bestuurlijke keuzes en brandveiligheid: wat is veilig (genoeg)? Marco Zannoni NIBHV congres, 10 november 2014

Bestuurlijke keuzes en brandveiligheid: wat is veilig (genoeg)? Marco Zannoni NIBHV congres, 10 november 2014 Bestuurlijke keuzes en brandveiligheid: wat is veilig (genoeg)? Marco Zannoni NIBHV congres, 10 november 2014 COT: 25 jaar ervaring in oefeningen, onderzoek en advies 1 Ontwikkelingen Van regelgestuurd

Nadere informatie

Wet Bestuur en toezicht rechtspersonen hindert goed bestuur Op zoek naar oplossingen voor publiek domein

Wet Bestuur en toezicht rechtspersonen hindert goed bestuur Op zoek naar oplossingen voor publiek domein Wet Bestuur en toezicht rechtspersonen hindert goed bestuur Op zoek naar oplossingen voor publiek domein Auteurs: Geert van Dijk, Henry Potman, Piet van Zijl 1 Inhoudsopgave InleidingInhoud 1. Aanleiding

Nadere informatie

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Oktober 2015 1 Traverse, thuis in opvang en begeleiding, missie Traverse is een Stichting voor maatschappelijke opvang in Midden-Brabant en organiseert

Nadere informatie

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT INLEIDING Sinds 24 oktober 2011 is het Raad van Toezichtmodel bij de Meerwaarde operationeel. De dagelijkse leiding is vanaf die datum in handen van een eenhoofdig

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Gedrag en cultuur als voorspeller. Jildau Piena en Melanie de Waal De Nederlandsche Bank

Gedrag en cultuur als voorspeller. Jildau Piena en Melanie de Waal De Nederlandsche Bank Gedrag en cultuur als voorspeller Jildau Piena en Melanie de Waal De Nederlandsche Bank 22 april 2014 Waarom Gericht op één van de oorzaken van de crisis: niet zozeer inadequate governance structuren,

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

DE PERFECTE MATCH EEN NIEUWE KIJK OP HET VINDEN EN HERKENNEN VAN TALENT

DE PERFECTE MATCH EEN NIEUWE KIJK OP HET VINDEN EN HERKENNEN VAN TALENT DE PERFECTE MATCH EEN NIEUWE KIJK OP HET VINDEN EN HERKENNEN VAN TALENT WELKOM PROGRAMMA Welkom Introductie ORMIT Aan de slag! - Myrte Ferwerda - Ingrid van Tienen - Alla Liberova Deel 1: Je kan pas iets

Nadere informatie

Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders

Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders 25 september 2013 Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders Prof. dr. ir. Rienk Goodijk GITP/TiasNimbas Business School Agenda vanavond Ontwikkelingen Eigen taakopvatting toezichthouders

Nadere informatie

Drie decentralisaties voor gemeenten

Drie decentralisaties voor gemeenten Drie decentralisaties voor gemeenten Onze visie en aanpak Pim Masselink Joost van der Kolk Amersfoort 24 april 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Veranderende rol van de gemeente 3. Veranderopgave: richten, inrichten

Nadere informatie

Reglement audit committee van de raad van commissarissen

Reglement audit committee van de raad van commissarissen Reglement audit committee van de raad van commissarissen Vaststelling en wijziging reglement. Artikel 1. 1.1. Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen met ingang van 1 januari 2016.

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 Inhoud Voorwoord 5 1 Inleiding 6 2 Resultaten 2.1 Wordt de Code toegepast? 2.2 Met welk besturingsmodel wordt gewerkt? 2.3 Welke thema s uit de Code hebben

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

W erkboek PREVIEW. Op weg naar een. nieuw bestuursmodel. P e r s o o n l i j k. en interactief

W erkboek PREVIEW. Op weg naar een. nieuw bestuursmodel. P e r s o o n l i j k. en interactief Op weg naar een nieuw bestuursmodel W erkboek Zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming middels reflecties, vragen en afwegingen Governance werkboek P e r s o o n l i j k en interactief Op weg

Nadere informatie

PROACTIEF TOEZICHT VOBO

PROACTIEF TOEZICHT VOBO PROACTIEF TOEZICHT VOBO Concept Door: Raad van Toezicht Voortgezet Onderwijs Best Oirschot PROACTIEF TOEZICHT VOBO 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toezichtvisie Vobo... 4 Doel van de Raad van Toezicht Vobo...

Nadere informatie

Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog

Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Bert Molewijk (RN,MA, PhD) Voorbij de vrijblijvendheid Programmaleider Moreel Beraad, VUmc Associate professor Clinical Ethics, Oslo VWS, Week

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Diversiteit in Pensioenfondsen

Diversiteit in Pensioenfondsen Diversiteit in Pensioenfondsen VITP Congres 15 september 2014 Geert-Jan Haveman Vice voorzitter Stichting Pensioenfonds Hoogovens Directeur Human Resources Tata Steel Nederland Diversiteit Geschiktheid

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d.

Nadere informatie

Veiligheidsmanagement in Rivierduinen

Veiligheidsmanagement in Rivierduinen Veiligheidsmanagement in Rivierduinen Op zoek naar een balans tussen beheersen en toevertrouwen Bart Bruins, klinisch psycholoog/bestuursadviseur Kennisdag risicoanalyse in de GGZ/ 20 juni 2011 Utrecht,

Nadere informatie

Regie van kwaliteit. Testnet thema avond 6-2-2013. Chester Jansen Jos van Rooyen Kees Lindhout Henk Klein Gunnewiek

Regie van kwaliteit. Testnet thema avond 6-2-2013. Chester Jansen Jos van Rooyen Kees Lindhout Henk Klein Gunnewiek Regie van kwaliteit Testnet thema avond 6-2-2013 Chester Jansen Jos van Rooyen Kees Lindhout Henk Klein Gunnewiek Waarom Regie van Kwaliteit? - De markt van vandaag vraagt veel: bedrijven moeten lenig

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010)

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010) Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 010) Ilya Zitter & Aimée Hoeve Versie 5 oktober 010 Vooraf Vertrekpunt voor de monitor & audit van de

Nadere informatie

10-8 7-6 5. De student is in staat om op navolgbare wijze van vijf onderwijskundige (her)ontwerpmodellen de essentie te benoemen;

10-8 7-6 5. De student is in staat om op navolgbare wijze van vijf onderwijskundige (her)ontwerpmodellen de essentie te benoemen; Henk MassinkRubrics Ontwerpen 2012-2013 Master Leren en Innoveren Hogeschool Rotterdam Beoordeeld door Hanneke Koopmans en Freddy Veltman-van Vugt. Cijfer: 5.8 Uit je uitwerking blijkt dat je je zeker

Nadere informatie

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden:

Artikel 7 Opdracht Stichting Onderwijs Primair heeft de opdracht uitgewerkt naar vijf kernwaarden: Concretisering Code Goed Bestuur voor Onderwijs Primair Inleiding De leden van de PO-Raad hebben in 2010 de Code Goed Bestuur vastgesteld als leidraad voor goed bestuur in het primair onderwijs. Het bestuur

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek SBO maatschappelijke finaliteit Prof. Dr. Ann Jorissen (UA) IWT, 11 januari 2010 1 Effective Governance of Private Enterprises: the influence

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Directiestatuut Domijn

Directiestatuut Domijn Directiestatuut Domijn 4 mei 2012 Diskisnr.: 1972042 Inhoudsopgave 1. Directiestatuut Domijn 3 1.1. Inleiding 3 1.2. Doel van de functies 3 1.3. Plaats in de organisatie 4 1.4. Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Goed werkgeverschap en Goed werknemerschap

Goed werkgeverschap en Goed werknemerschap en Goed werknemerschap Presentatie Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, Opzet van de presentatie 1. Achterliggend onderzoek van TNO Onderzoek naar de stand van zaken Onderzoek naar determinanten

Nadere informatie

Functieprofiel. VOORZITTER EN LID RAAD VAN TOEZICHT Fidarda - SKOD

Functieprofiel. VOORZITTER EN LID RAAD VAN TOEZICHT Fidarda - SKOD bezoekadres Stationsstraat 29 a 9401 KW Assen postadres Postbus 479 9400 AL Assen telefoon (0592) 30 84 58 fax (0592) 33 15 35 e-mail info@ypsylon.nl KvK Friesland 56.48.77.54 www.ypsylon.nl Functieprofiel

Nadere informatie

De driehoek van bestuur, toezicht en medezeggenschap Drs. Frank Schreiner Presentatie BVMP 17 november 2014

De driehoek van bestuur, toezicht en medezeggenschap Drs. Frank Schreiner Presentatie BVMP 17 november 2014 De driehoek van bestuur, toezicht en medezeggenschap Drs. Frank Schreiner Presentatie BVMP 17 november 2014 1 Nodig: een sterke driehoek Toezicht Bestuur MZ Bewust van elkaars rol & positie Open, scherp

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

A CLIENTSYSTEEM. 1 Intake

A CLIENTSYSTEEM. 1 Intake 1 Intake A CLIENTSYSTEEM De arts oriënteert zich op (claim-aan)vragen, weet vraagstellingen te formuleren, kan adequaat verwijzen en weet op hoofdlijn consequenties te schetsen binnen verschillende verzekeringssystemen.

Nadere informatie

Corporate Governance Reglement

Corporate Governance Reglement Corporate Governance Reglement N.V. VSH Foods Corporate Governance Reglement april 2011 1 van 9 Algemeen Dit document is een handleiding voor de inrichting van de Corporate Governance voor N.V. VSH Foods

Nadere informatie

Reglement audit committee

Reglement audit committee Reglement audit committee Artikel 1. Vaststelling en wijziging reglement 1. Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen op 19 augustus 2013, gewijzigd op 2 december 2013 en laatstelijk

Nadere informatie

Diversiteitsladder 2007

Diversiteitsladder 2007 Diversiteitsladder 27 - nulmeting - resultaten van een onderzoek naar de genderdiversiteit in de top van Nederlandse ondernemingen Mw. W.C.M. van Riet Afdeling Sociologie Universiteit van Amsterdam In

Nadere informatie

Profiel lid Raad van Toezicht

Profiel lid Raad van Toezicht Profiel lid Raad van Toezicht De huidige Raad van Toezicht (RvT) bestaat uit zes leden. De RvT streeft naar een maatschappelijk heterogene samenstelling van leden die herkenbaar en geloofwaardig zijn in

Nadere informatie